Telugu Andhra Vyakarnamu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki
1 శీ ట్‌ జ ల నను వానా _ కా జ. య ఖు 5 వ
చం మ యు న ను.
[| స ల పనో లీ ॥ కు సుం.
గ ల్‌ కు.
న ర! శీ న సాక ఖో
క్‌ లే. కా |
ర2.౮ఆ60౮ 6౧౧4౧314 ౧0౧ 1/16 ౮036౬ 0౧ 580400౬3 క్రై కథ వి వా వాంక ౦ థు క్‌క్‌ రణము తా వెంక య్య చేత చేయ బడినది చెన్నపురి "విళ్ల రామస్వామిశా స్తులు అండ్‌ సన్స్‌వారిచే లం 'ఆో ట్రకటికము 1016 ౦ 2450 శల ౮0 ౦౨౫ 7/0 1 &నలే[ిత5
- ెజర3822003/ 52 20 ఇట్‌ పంగ8 67 కు 0 ఏ 4 విక ౯ ళ₹4 9 ఉ4పిడి 0 = 0 6)?
ల్‌ గ ర్‌ లి
ి వాకరణము ం ధ్ర వ్యా వాక సంజ్ఞాపరిచ్ళేదము లా లోకంబువలనం చెలియును ౦బు నియమము కొటుకు -ప్రతేంఎయ ఆద్యుప్రకృత తంబు ద్వితీయపవ్రకృతి ఫాష వ్యతి కభాషకు వర్శ ౧౦ఎలు ణం అందు అచ్చులు ౧౯౬ ఈజఉదడోబుబూశగ్రావ విట్‌ అంఆ లి అళత్తడఉబు,%్క దిరములు ౯ యి ఆఈఊబూశ్రావఐవట టి ౦ ఇది అనుసాప్టరము ఇది విసర్వము
జీ ఆంధ్ర, వ్యాకరణము హల్లులు 3౮ కఖగఘజచధజయుషజష టరడథ౯తథదధన వఫబభవమయరల€లవ శవమసహళ కశారము మొదలు మకారయుదనుకనుండు వరమ రా బ్బర్శ్గము లన బడును లెనవి ఇవి యైదువక్షములుగా భాగింవ బడును కఖగఘజ కవక్షము చ ఫజరషుషు చవర్షము టరడఢణ టవర్షము తధదధన తవర్షము వఫబభమ వవర్షము యనరలవ ఇవి అంతస్థములన బడు శవషసహ లవి ఉఊోవృములన బడు అఆఆకఖగఘజహ _ వీనికి ఉత్ప త్తిసానమ్ముకంరము ఇఈచఛధజరుఖయన తాలువులు బుబూటరడఢణరప మూర్థము ఇృగ్రాతథదధనలస దంతములు ఉడఊపపఫబభమ ఓష్టములు ఇమజణన నాబక
సంజ్ఞాపరిచ్భేదము శ్‌ వీనికి ఉత్ప త్రిస్టానము కంరతాలువులు కంరోస్తములు దంతోష్టునులు నాసిక ౭ స్రాళృతభాషకు వర్శములు ౪౦ అచ్చులు ౧౦ ' అఆల్తఈ ఉడఊోుఎటఅంఅ హల్లులు ౩౦ శఖగఘచభధజయటరడథఢణతథదధన వపఫబభమయరలవసపహళ కొజివడిన వర్మంబులు ౧౦ బుబూశృ్కగ్రాఐపెజఇఖళశ పష ౮ దేశ్యతద్భ వాత్మక మగునాం ధ్ర భాషకు వర్షంబులు 3౬ అచ్చులు ౧౪ అఆకళఖ్తఈ ఉడోఎవఐబఒటటబటా ౦ హల్లులు ౨9 కగచచే జదటడణతదనపవపబమ: యరలవసహళ
గ్‌ ఆంధ్ర, వ్యా రణము ౯ అనాద్యంబులన వర్షంబులు ౬ ఎజబజ చేచేఆ ౧౦ బుబూ,4్కజా ఖఘజభయఖరఢథధఫభశషు ఇవి తత్స్పమాన్య దేశ్వంబులం గలణ యాం భ్రంబునం--ేన్ము, మన్నవి ఉబుభభు డు ఎఇచఎడు ఘను డు రవర ఢాక మొ లెనవి అభ్యాసము కచఅటఈఊోయిరలశమవయవా ఖఘజగఅబూణజశ్రాఎశ్చాిజకరూధద తధవమపభవబ౭౩ఇఉవటఐటె ౦0 ఎబవతునసశచజ ఫఘటణర్ళళ ల్తం దచ్చు "లవ్వి య్‌ బ్లు లెవ్వి వరుషము లెవ్వి కంర్య్థను "లెవ్వి దంత్యము లెన్వి దీర్ధము లెన్వి హ్రస్వము లెవ్వి స్పర్శము లెవ్వి కవర్రమును జెప్పుము అనునాణకములను జెవ్ప్చు ము అంతస్థములను బెవ్చయు శమస హ ఈవర్శ్మములశేమి అన్‌ వేరు శుద్ధాం థృభాపావర్శము లెవ్వి ప్రాక్సృతమునకు దగ్గిన వర్గము లెవ్వి దేళ్ళ్యతద్భ వాత్మ కమగునాం,ధ భాషకువర్ష్మ ౨ లెన్ని అవి ఎవ్వి ఖఛ భభ బు మొదలయినవి తెను గున నెట్లుచేరును కకార మెచట బ్కునని విసర్ణమునకు జన్మ ఫ్టాన మెస్ట అనుస్వార మెచట బ్మునది
సంజ్తావరిచ్శేచము ఇ భి ౧౧ ఫూర్మము ఖండను అని ఆనుస్వారము డ్వ్వివిధము. పూన్నమునుఎండమును ఒఫ్కొక్కటయు ఎద్ధము సాధ్యము నని ద్వివిధము అందము చందము బద్ధపూర్జోదాహరణనుంలు చెందొవ శిందమి సాధ్యపూర్జోదాహరణములు " కలగి ళొలగి సిద్ధగండోదాహరణములు వచ్చె గమలాము డు సె డోదాహారణను మెచ్చె దామరసాము డు | భరఖండ దాపారణములు అరం జ్ర బిందువుతత్సమవతిరి కము లయినయాం ధ్రశబ్దముల యందు బరుష “రళంబులకు ముందుగా నుండునుగాని త కన వర్తములకు ముందుగా నుండదు ౧ హ్రస్వనుమిోా దనున్న అరస న్న్న 'వైకల్పికముగానిండు సున్న యగును ఉ కలగికలంగి చెలగి చెలంగి దీర ము మో దె గలిగినది అరసున్నగానే యుండును ఉ తా జెప్పె నే జఏనితి ౧౪ అటఫపకచుడు అను శజ్ఞంబులందక్క "మొదట హ్ర్వాూంబుమో ద అరసున్న యుండదు
8 ఆంధ్ర, వాస్టకరణము అభ్యాసము -ఈ క్రింది శబ్బములలోని ఎద్ధ సాధ్య బిందువులను చెవ్పుము- "లేక వ్రాయుము
ముదు గొంది వంట మంచు చెంక చెంచు చెంది రము వేతరాఎు కలత జంగము వెలుగు పాడిపా తు గందము చేప వెంగలువ కందమ్మితోయున ఓ నేత గాడు వచ్చె గమలామ డు చూాచమ్భులను
౧గయ ర ల వ ఈ యక్షరములు లఘువులు అల ఘువ్ఫులు అని ెండు విధములు *లని
అచ్చుకం జ బరమయిన అచ్చునకు వచ్చిన యశారము లఘువు ఉ (మేన అత్త మేనయత్త్ర
తక్కినది అలఘువు ఉ చాయ కాయ బయలు మొ
అరదము అరుదు ఇతా్యాదులయంవలి రేఫము అలయివు
కశలత చలము వలస ఉతార్థదులయందలి లకారము లఖువు
బవుుఎవచనము పరమయినబ్బుడు రల డఈ వర్షము లగు ఆబేళశముగావచ్చిన ళకారము అలఘువు ఉ వళ్లు నోళ్లు పాళ్లు శ్రాళ్లు "మొ
సంజ్తాపరిచేదము ర్త చ్‌. చృథమమీ ది వకారమునకు ఆదేళముగా వచ్చిన వకారము ఇఒభఖువు ఉ (రాముడు “లె వాముడు వలి (చెట్టు పడె) ఇట్టువడె మొ రి తక్కినవి అలపువు ఉ చేవ కానవరము మొ యలవలక లబిత్వాలఖుత్వములు సంస్కృత ప్రాకృత ఖ్‌ వ్యాకరణములంలా నును గలవు "శఫము అతెను గుఖభాషయందు మాత్రము ద్వివిధము అభ్యాసము ఈక్రింది పదములనుండు లఘ్వలమువులయిన యరలవల "నేర్చరింప్రుము. నాయము సోయగము చియనుట రామయ చేయి యముచ్చెను గురుతు తెరగు తరకలు చారవవ్వు రాయంచ కాలుట శారా పోరా తొలుకరి నిలుకడ కులుకుట కాళ్లు బళ్లు కోళ్లు ఎళ్లు ళ్లు వడియము. వరుస వదినె- న్‌ ళా ల! వాకిలి నాపవోసినవా డు నీకవోయకమానడు *ఆతడు వడియె
కేం ఆంధ్ర, వ్యాకరణము
౧౬ భూ తార్థకక్రియావదములయందు నుతద్ధ క్యార్ధక_యా వదములయందును నుండు యకార మెత్వము గలది భూ ఉ శనియళా చనియెళా త ఉ కనియెడు౯ చనియుడు౯ా కని మొడు చనియడు
౧౭ ఉయ్యెల వయ్యెద “శాయెతు ఈ మూండు శబ్ద ములయందున్న మధ్య యకార మెత్వముగలది
౧౮ అంధ్రభాషయందు బదాదిని ణకార యకారళకార ములును ఉ ఉఊ ఒట వీనితో గూడిన వకారంబును లేవు ఉ వపతడు ఈత డు ఉయ్యెల ఉంగరము ఊరు ఓగిరము మొ
౧౯ తాలవస్యములు దంత్యములు అని చజలు ఆరెండు విధములు గలవి
ఇఈ ఎవ వీనితొ నగు డినవి తాలవ్యములు ఉ చిగురు చీర చెంగు చేవ దిగి జీతము. జెముడు జేగులు
అఆ ఉడఊబటబచెి నీనికో నూడినవి దంత్యములయ
న! అటి వ! జాని పానీ వాలి లి ఉ చవి చాన = చుము మావు వొప్పు చోటు వౌక
ళు
అవి టె అటి వ! న! న! అటి జత జాతర జున్ను జూదము జొంవము జోలి జౌకు
సంస్కృత స్రాకృతములయందు చాలవన్థములే కాని దంత్య ములు లేవు
ఎంజ్ఞాపరిచ్చేదను. క్షే కా _0౦ దంత్యళాలవ్యము లెన చజలకు యతి ప్రాంముల యందు మెత్రిగలదు ఉ చేదలేఓబం గారుజలమహంబులతూండ్లు రాచవారు వడసి రాచరించి అభ్యాసము యక్సింది వదములనుం శు దంత్యృతాలవ్య చజలను వ్రాయు ము లే వెన్పనము చ్చ చీమణటో ము జ్లైడ జాణ జున్ను జడ్షిగము చిత్తు జంతో జూటు చయ్యన చలి జిలకటి జిలేడు జల్సీ జేన జొంవము. బొన్నలు ళు ష్‌ ఆ౦జ లు ల _౧ ప్రాతివదికము నామము ఉ రామ కప్పు (= గోవింద మొ వతన్టయము వర్శకము ఊడుమువులు "మొ ఛాతువు లయ ఉ పోఎంచు భరించు కొన్చు తిట్టు మొ అచ్చులు ప్రాణములు అనుస్వారము చిందువు ఏఏఓలు వక్రృములు ఐ బె లు వ్యక్రులమములు హల్లులు ప్రాశులు కచచటతపవపలు పరుషములుం- గజవడ దబ లు సరళములు త ్కనవర్షములు సీరముల నకారము దుతము లా
బే ఆంధ్ర, వాస్థకరణము
౨౨ సుబంతములు తిజబంతములు. క్ర్తాక్టితములు తుము న్నంతములును ఈభాషయందు బ్ర'యోగింవ దగవు సు ఉ రామ కప్ప మొ తిఉ భవతియాతి మొ క్యా ఉ భుక్త్వా త్యక్త్వా మొ తుఉ గంతుమ్‌ యాతుమ్‌ మొ
౨ అవి అనుకరణమందు ్రయోగింపనగును రామ అని భుక్త్వా అని గంతు మని మొ
౨ రకళలు ద్రుతేప్రకృతోములు అని తెను గుశబ్దములు
"50డు విధములు గలవి
ద్రుత మంతమందు లేని శబ్దములు కళలు ఉడుమును లు ఆనువ్రధమావిభ _క్రియు ఘూర్చి కై వ్వ యొక్క విభక్తు లును పోబంచితివి పోంంచిం ఇళాసది మధ్య్థమవురుషు శ్రీయలును పోబంచుచున్నాహాపోఎంంచిరి ఇత్యాది "ఫాంత ్రాయలును సోషించుచున్నాము పోబుంచితిమి ఇత్యాదిమూం త్మక్రియలును ఇంచుక కొంచెము ఇతార్ధది కించిదర్ధకములును బళి వాళ ఇత్యాది ప్రళంసనార్థకములును హెర అపో ఇక్య్యావ ఆళ్ళ గ్యార్థకములును అట కటట ఇత్యాది ఎంతావార్ధ ములును అప్పుడు అనుతడార్ధకమును ఎప్పుడుఅను యదార్టకమును ఏమి అను కివ ర్ధ“ామును ఆ ఎఏ అనువవా
సంజ్ఞాపరిచ్చేదము కై హా స్థకములును ఊర* మిన్నకి అను తూ మర్ధకములును కద కడా అను కిలారగములును నుతించి ు”0 క ఇత్యాది క్వార్లక 0 శతి ములును మొ ద్రుతమంతదుందు ళల శజ్ఞములు ద్రుతేవ్రకృతికములు ఉ శామునివేశ౯ రాయునియందు౯ “*నె౯ వినె౯ మొ అభ్యాసము ప్రాతివదికమునకు 'చెరేమి వర్శకమన నెస్టి క్రియ లెవ్వి చిందువననేమి సరళములెవ్వి పరుషనములెవ్వి ఆంధ్రిమున చయోగింవ గాడని వదములెవ్వి అవి ఎట్లు వృ రౌరాగింఎ నగును వాడు వాని౯ చెట్లు తోటక చనె౯ ఈగు౯ అగ్ని ఇందు ద్రుత వ్ర కృతికములెవ్వి కళ లెవ్వి కళలకు గ్రృంధమందు. జెబ్బన చొ్చూన నీ క్రిందివదము లకు జెళ్ళను వ్రాయుము "లీక చెప్పుము జబూచితిమి వచ్చు చున్నారు కటక బలి మిన్నక కద అప్పుడు చూచెదవు - కహార్చి “ఇ ఎమి ఎ ఆ కొంచెము
క్ష ఆంధ్ర వ్వ్యాకగణము
౫ తద్భవను తత్సమము ేళశము. గ్రామ్యము ఆని అంధ్ర)భాషు నాలుగువిధములు గలవి
ఖంస్క్బుత ప్ర్ర్భ్రతంబులవలన బ్కునది తద్బవము
ంస్క్బృత స్ర్రాక్సత భామాఎమము తత్పనును
లోకవ్యవవోరబద్ధము దేశ్యము
లోకవ్టివవోరణద్ధ మై ఇాస్ర విరుద్ధమైనది గ్రామ్యుము
_౬ తద్భవమన గా వరక్షలోవ వర్థ్యాగమ వర్శవ్యత్యయము లను కాన్త్మపకారమ పొంది వ్యృవహరింవ బడునది
అది సంస్కృృతిభవము ప్రాకృతభవ మని ద్వివిధను
ఉ చందురు డు సంద్రము ఇవి "మొ. సంస్కృతభవములు
ఉ వవడము ౦చు ఇవి మొ ప్రా్య్రతభవములు
౨౭ తత్న్వమవమన గా ఆంధ్రవిభ_“ల్లవై న వికారముగలది ఆవ పం్బృాతసమము ప్రాక్సతసమమ.ని ద్వ్టివిధము
ఉ రాము డు శంభువు ౩ఇవి మొ సర్కసృతసమములు
ఉ ౧౦ రాణి ఇవి మొ ప్రాకృతీసచమములు తా 'దేశ్యము ఆంధ్య్రిబేశ్యము అన్యు దేశము అని ద్వినిధము ఉ శల్లి తం్టడ్రి ఇవి మొ ఆంధ్ర దేశ్యములు
అస్య దేశ్యము ఆంధ్ర వన్షయు క్తము అనాంధ్రవర్శ్మయు_క్రము అని ద్వివిధము
సంజ్ఞాపరిచ్భేదము 15 రా ఉ తావి మోవి ఇవి మొ ఆంధ్రవర్హ్మయు క్తములు ఉ రావు రివర ఇవి మొ అనాంధ్రవక్తయు_ కములు ౨౬ గ్రామ్యుము నింద్భుగ్రావమ్యము అనింద్యగ్రామ్యుము అని ద్వివిధము ఉ వస్తాడు పోతాడు నవి మొ నింద్భుగ్రామ్యుములు ఉ కజాంరుడు సప్రాణగ్నోను అవి మొ అనింద్య గ్రామ్యుములు 30 ఈభాషయందు “విషమయ బద్ధం నపదము ప్రశ శెంపవలయును అభ్యాసము ఈ దిగువ నుచాహరించిన వదనులందుతత్సమ తద్భవదేశ్య శ్రామ్యములను వివరింపుము వవడము జగత్తు ఇంగలము పాలు భూచేని జన్నము ఖడ్డము ప్రాస్తా దు తల్లి గృధృము గద్ద నిద్దుర గుడి కోట- "వీట గాదిలి సుస్టి వెళ్ను డు జన్నిదము వన్నిదము కవా టము రావు లక్కు వడుగు భువి విద్య సాము లక్షి. సంజ్ఞాపరిచ్భ్చేదము నంఖార్షము
అనానడు సంధిపరిచ్భేదము జా
౧ ఆకారమునకు అచ్చువరంబగసవవుడు “ంధిబవాంళము ఉ మేనత్త మేనయత్త చింతాకు వాంసయేది చెలువు డయిట రము మొ
తాద్ర
౨ మధ్య్ధమఫపురుషంబునందు ఇక రమునకు అచ్చువరం బగునవుడు సంధి నిత్యము ఉ నేవించితి వచ్యుతుని మొ
3 వ్రథమో_త్తమపురుషంబులయందు సంధి వైకల్పికము ఉ వచ్చి రనురులు వచ్చిరియమరులు వచ్చితిమివుడు వచ్చిఎమి యిష్ర్టడు మొ
ఈ శ్వార్ధక ఇకారమునకు సంధిలేదు ఉ వచ్చియిచ్చెను చేఎ యడిగచు మొ
౫ అది అవి ఇది క్తవి ఎవ ఎవి ఎని ఎవి అన నీశ బ్లముల యందలి ఇకారమునకు అచ్చువరింబగునవుడు ఎంధి "వై గల్చీక ము ఉ అదేమి అదియేమి మొ
౬. వమి మొదలగు శబ్ధ్దంబుల ఇగాఠంబునకు అచ్చువరం బగునప్పుడు సంధివైకల్చికము ఉ ఎమయ్య ఎమియయ్య హరి కిచ్చె హరికినిచ్చె మేమి మజియేమి మొ
౭ ఉశారమునకు అ మృవరంబగునవుడు సంధి నిత్యము ఉ రాము డతడు సోము డితడు మొ
సంధిపరిచ్ళేదము కణ
క్‌ వభ మేతర విభక్తులయందుండు ఉకారమునకు ఎంధి వైకల్పికము ఉ నన్నే లెనన్నునేలె- నాక అకిచ్చి - నాకొజుకు నిచ్చె-నా కనుర్వండు = నాకు నసురక్వ తు-నాయం దనుర_క్షి= నాయందు ననుర_కి "మొ
౯ నన్ను మస్ములకు ట్‌త్వె లోళంబునందు బంధి బేదు ఉ ననునేలె. మమునేళె
౧౦ వ_ర్తమా నార్టక చువర్శక ఉకారమునకు అచ్చుపరం బగునపవుడు సంధి వై కల్చికంబు వచ్చుమంటె౯్‌ = వచ్చుచు. నుండె౯ మొ
౧౧ వాకవి రావమందు ఉకెరచమునకు అచ్చువరంబగపు నప్పుడు సంధి 'లేషన్నను వోషంబులేదు ఉ వడగనున్న వానుము భయవిహ్వాలుండుగా డు - అరదమునకు మొ
౧౨౩ పవరిమూణారక వయిన ఎండు వర్శకము ఒరంబగునబ్బుడు సమస్తస్రాణములకు ఎంధ్లి నిత్యము ఉ వాడు - వు క్టైయం- తూవమెండు- నోనెడు మొ
ఈ ఎండు పరంబగునవ్చుడు దోసిలి మొదలగు శజ్ఞములయం' దున్న లివగ్తమునకు లోవము నిష్యృముగా నగును ఉదోనెడు- గువ్పెయం- వళ్లైండుం పిడిాండు మొ
ఎన్‌]
౧౩ ఆశ *ఊ-వంఐ-ట బౌ ఈ యచ్చుల కచ్చులు వరంబు
లగునఫుడు సంధిఠరాదు వరమయిన అచ్చునకు యకారము
కం ఆంద వాస్ట్రకరణము చిన్నా వచ్చును ఇడియె లఘు యకారము. ఉప. మాయావు-మాయి ల్గు- కుుహూయనియె- రేసుండ- వైయొజువు- రోయీవి- గ్ల యుదయిం చె. మొ. అభ్యాసము
శవగువనుదాహరించిన వాకన్సిములయందలి సంధులకు నిమి _త్తములమున సూగ్రములను హ్రైయుము- 'లేక- చెప్పుము.
వాండు చేయకుండండు-నీవు చేసితివని వింటిని - వారు వచ్చి రని చెప్పెతిరి-లెస్సయినమాట బెప్పితివి-అ దేమి-వారు మేముదూ చితిమనిరి-ఇ చెవ తె * రాజు బ్రాహణులకొజి కుపాయనమిచ్చెను- నిన్నడుగుటకం చె నూరకుండుట మేలు - భూచుచుండినవా -ఇవరు - వారియం ద్యోగుణములు లేవు - వుటికెడు బియ్యము
లు కొనిపోయును - రాముండ యిందుండుము - మా యావదలు *విడిచినవి. వా _
౧౪. వనిశబ్బముయొక్క_ ఇకారమునకులోవము వై కల్పికము గానగును. ఉ. రామునేం గొ ల్చెద-రామునేని(గొల్చెద. మొ.
య్‌ వ_ర్తమానార్థక చువర్ష్మకము పరమగునవుడు నువర్ష్మము యొక్క ఉశారమునకు లోసము వైశల్పికముగ నగును. ఉ. అనుచు-లఅన్ను = వినుచు - విన్ను-ఆ నకారమునకు నిండుసున్న
ఎంధిపరి చ్చేదము రి వైకల్పికముగా నగును ఉ అంచు - విందు మొ చనుచు- శపూనుచు ఇతా్యాదులయందు కలుగదు ౧౬ అవమాంమందు అది- అవి శ్యముల అఆకారమునకు లోవము వైకర్పిశిముగా నగును ఉ నగొవ్చపి-గొప్పయది-నీవిం నీయఏ3 - నీవి - నీయవి మొ ౧౭ అబ్బకు - ఇళ్చడు - ఎచ్రికు అకు నీళబ్దముల పఫువర్ణమొ యొ ఉకారఘునకు లోవము వైకల్పికముగా నగును ఉ అఫవుడు - అ. - ఇంకు. ఎవ -వళిడు - ఏష వ్రు ప ౩9 స్తాంళి ప్ల ౧౮ ఆమ్రేదితమందు "మొదవ3౨వవమునకు అచ్చువరంబగు నళుడు అంత్వవర్యము లోపించును ఉ ఓహోపహూా-కొరౌొరా మొ ఆమ్రేని తమకంగా రెంకుమాబు లుచ్చరించుమూట ౧౯ నమ ఆళలతి శబ్ధముంస అనుకరణంబునందు విస ర్లము లోపెంచును ఉ కశానూయనమి యనియొ త్వమేవగతి యనియె మొ ౨౦ నమశ్శబ్బమునకు టత్వంబును నగును ఉ రామవూయ నమో యనిమొ అనుకరణమనంగా అను థాతువ్రతోంజేర్చి చెప్పుట ౨౧ ద్రుత్వ్వకృతికమునకు సరళవర్శము వరమగునప్పుడు ఆ ద్రుతమునకు లోపస్వత్వవపూర్మ బిందు క్లేషములలో 'నేదై.
లిం ఆం త్ర వాస్ట్రకరణము నను స్ట్‌ము వరమగునప్పుడు చిందుశ్ర త్చూ కడవము మూలో 'జేదైనను ఐచ్చును ఉ వవ్చె గదాధరుంకు = వచ్చెను చడ ధరుండు-వచ్చెంగదాధరుండు = వచ్చెృదాధరుండు ఇచ్చెధనము- చళఛనుధనము = ఇచె్వనము మొ ఇచ్చెనుధన ఇచ్చెస్ధ
౨౨ ప్రథమ పహ్ర,స్వంబుకం చెం బరంబుగ నర్థఓందువును- నకారలోపంబును గలుగవు ఉ వెంగల్వ-కళ౯్దోయి మొ
౨౩ అచ్చు పరం బగునవుడు ద్రు,వంబునప లోఒజంగ్లేషం బులు గలుగవ్రు ఉ ఆనవుడు నిట్టు - నావుడు నాతంయ-చేయ నున్నాండు "మొ
౨౮ సవమాసంబులందంతట ద్రుతంబునక లోవంబుగలు గు ను ఉ ఎల్లపావములు మొ
౨౫ సమాసమందు దిత్వవహితమ-లయి.న-ను-లు వన్షము ల వబథమాక్షర లోషము వైశల్చికముూ నగును 4 కన్ను సల్‌ చి యు దోయి-కనుదోయి-ముస్తేకంప-ములుకంవ "మొ
అచ్చు-రంబగునవు డీలోవంబులేదు ఉ మిన్నేలు -కన్నా కు మొ
౨౬. ఒకానొకచోట _ నితరస్థలమందును నీలోవంబు గలు గును ఉ ఇట్టునేరె-ళ్తలునేర - కన్నుమూనె-కనుమూనె మొ.
సంధిపరిచ్చేదము. 2
౨౭, వాకర్థంబుల తుదనుండెకి వవంబుల ద్రుతంబునకు లోవము వైకల్పికముగా నగును. ఉ. అలరెనెత్తావి శేళీవనా
నీ చ గ్రనీమ - సాత్యవ తేయుంగొ ల్బెద౯్‌. మొ.
౨౮. వదంబుల నడువునుంజెడు -న-ల-డ మొదలగు వన్మంబులకం శె బరంబగు ఉకారనునకు లోవము వైకల్చిక ముగా నగును ఉ' ఫునుక - ఫున్క, కినుక - కిన, చిలుక- చిల్క, కడుళు - కడ్చు. మొ.
౩౯. మజీకొన్ని యచ్చులకు: బ్రామాణికవృ యోగముల వలన లోపంబు వైకల్చికముగాం గానంబడుచున్నది. ఉ. ఉనిక్షి ఉన్కి, కలికికల్కి, బుడిపి-బుడ్చి, ఉంగరము-ఉంగ్రము. మొ.
అభ్యాసము.
ఈ ౦0౫వాక్యములలో నుండు దుతలోపాదులకు నిమి
ల లో _శ్రములయిన సూత్రములను ప్రాయుండు, ళ్‌ న
వ ్లో
వానినే నిన్నేనంపినః గార్భుమ హ్రాయుమనుచు నే జెప్పితి మంచిదన్ను వాయ పత్కె+వచ్చునంద్లు నేంజూచీతి.యూ మిడి కాయలు గొక్పవి = నివ కాయల్గు చిన్నయనవి = వాడ్డ చెస్పినమాటలు వినయ - శారడ్య(గూతమాట పవుట్లైను-
ఆ శి ఉకోస్ట్య హృణాయనమ యనియె-నమోనా స్రుక్లాచుభునను. ఉకీలు + వల్కి-ర0 - వచ్చె నల్లనిదొర - చూచె = నిల్ళిం
శు £వ ణా యి అంధ్ర వ్యాకరణము తోడి చెలిమి = నావలని నేకము మొ 33యొ అలుక్సమాస మయనంబడును
౨౭ అందు అను స్క్తమిావిభ_క్షీకిని - ఇందునకును ఆలి యను నాశమంబు వచ్చును ఉ వ్యాయందలి దయ = అందలి =ెహేీవసి ధిములు = ఇందలి రత్నసానువులు మొ
3౮ అను3 రణంబునందు అహామావిశబ్బముల మనకారము నకు ద్విత్వయి వై కల్చికముగా నగును ఉ చాసోహవ్ష్యనియె- శఉజాసోహన.నియె మొ
3౩౯ మకానతర వాల్లునకు ద్విత్వము నిత్యముగా నగును శ పాయా_లనుచు “మొ
రం “-జ్వాదులు పరంబగునపుడు పధనూవిళ_క్రిమువర్శ వశమున నిండుసున్నయు లోవంబును వైశకల్చికముగా నగును ఉ ఛభయంవడు = ఛభయవడు - భయమువడు మొ
ళం కర్మథారయంఎమానమందు విభ స్టిక్‌ వచనమున విధిం పయటడివ మువర్శకమునకు వువర్శకంబును పూర్శవిం కుపూర్వకవు వర్శకింబును వచ్చును ఉ సరపష్టంబలుకు సరనంప్రంబలుకు మొ
'ర౨ బహువచనంబునందును నగును ఎరపపష్టుంబలుకులు - బరసంప్రయలుకులు మొ మువ్శ్శకంబు చే. బువర్మకంబును గ్ర హింపంబడు చున్నది
'ఈ3 ద్రుత ప్రకృతికముమిోాంది కచటత లకు నిర్యంబుగ గజ తదబ లా దేశయులగును ఆద్రుతమునకు సున్నయు స్వత్వ-బును
సంధిపరిచ్భేదము. వ్ర "వైకల్పికముగా నగును. ఉ. వచ్చెం గమలాముడు-వ చ్చెంగము చ లాము:డు-వ శ్చానుగనులాముండు-వచ్చెక్‌ గమలాముండు. "మొ.
'రీళీ. వ్రశిమమిోంది కచటతవలకు గసడదవ లాచేశంబు లగును. ఉ. ర"*నుండు గరుణాఖి *ము:డు-హరి సనుదెంచె- గోపాలు:డు డక్కు_లాండు- రాముండు చారకనాము.డు = హరి వోషి,౦వె. మొ
'ర౫ తాను-నేనుళబ్బములమిా: ది కచటతపలకుగసడదవలు రావు. అవి ద్రుళవుకృతికములు గాన గజడదబలే వచ్చును. ఉ. తాంజెవ్పె-నేం జసివితి. మొ.
రోజ తత్సమవ్యతిరి క్షములయిన "ఇకను శబ్బములమిోంది తేత్సను శబ్దముల కచటళవలకు గనడదవలు రావు. డి, అతండు కరుణించె. తంది, చంద్రధరుండు = ఇతండు టం కాయుధుండు- వాండు తామరసామయుండు వీడు పావనుండు. మొ.
ఈ, ద్వ్య్వందచ్వపసమాశమందుః బవంబుకం ఇం బరంపులగు కచటతకఃలకు నిత్వముగా గసడదవ లాబేశకములనును, ఉ.లఅరి గోరులు _ కెలునెతులు = టక్కు డెక్కులు.తల్లిదండ్రులు-డఊోరు
వలనా నన ానాలానానా.
26 ఆం, ధృ వ్యాకరణము, అభ్యాసము
క్రింది వాకనిములనుండు ఆగమాదులకు విధాయకము లయిన సూత్రములను జెప్పుము = 'లేక-వ్రాయుము.
వచ్చునన్నుంజూచి యిచ్చకమాడెను-రాజునాస్ట్య చే భటులు జగడమాడిరి-విధాతృనాజ్ఞ మాజి నెవనికి శక్యము-విధాతృ ననుమతిని వాలీ నామాూాయణంబుంజేనెా-ఉవవనంబునకుం జని యలరుంబొంపవములను గండుంగోయిలలను జూచి తళుకుం జెక్కుల తలికంబోండ్లుతల్ల డిల్లి ర. సుకృతవి శేషంబున సౌందర్యం బును సరసంవ్రంబల్యులును గల్దును-వికవులు మదనుని కజకుటమ్హులకు బెగడిరి-సజ్జ్ఞనులు గుణవంతు రాండ్రం బొగడ. దురు-ధీరు రాలు వ్యిసనంబులం జిక్క_దు - వానినలని భయము నాశెన్నండును లేదుంవారికి వారియందలి ప్రేమ యసదృళము. ఈసునంబొద లెడు దాధకు దాసోహమ్హనుచు నందతనయుండు వల్కె౯ానీవు వానికి ఛభయంపడకుము-వాండు వోయొను నీవు "వ్పీనదేమి-తాంజెప్పినవి తనకే అెలియదు-నీవు పావనుండవు- అక్కనెల్లెం డ్రనొంవు 'నెవ్చ నలవికాదు.
సూత్రములను జెప్పుచు న్మీక్రింది తప్పులను డిద్దువనో,
చానికి కలిగిన సంవద జెటుప్రునకుం గారణవమాయొను- యో గ్యురాలు యెవలె-థాాత్ర నుమతినిదమండు ప్రజల సృజించెను. విరసము మాటలు పల్కవలదు - అన్నతమ్ము లాగుభున్నారు-
సంధివరిచ్చేదము. గ ఎండు వాండు పుత్రులంజూచె-నేను నెవ్చినది వానికి యింవు గాదు చొమృయిండ్లు పాలుప్పుగనున్నని = పాదయింన్స్గ దూట. కము - కూరకాయలు బెప్పింపుము* పూవమ్థులుమూారునివిణ
'ోతా అం థృభాహయందు టిఎంటి-తి మొదలయినవి చొవ విభ క్షికములను వేకముగలవి.9వి విభ_క్రివరంబగునపుడును సమా సమందును నామముల రుంజు-లు-డు-లి-.న్ను=యి “మొదలగు వానికి వచ్చును ఉ. నీరు-నీటిని-నీటి వెట్లువ; వఏలు-వటకి-వటి కాల్వ; విల్లు-వింటికి-వింటికొప్పు ; కూడు-కూటికి-కళూటకుండ; అంబలి = అంబటికి - అంబటనీళ్లు; కన్ను = కంకి = కంటితుద; "నేయి - వేత్రికి - నేతికుండ మొ.
కొన్నియెడల విభ_క్రి పరంబగునవుడుమా శ్రము వచ్చును. ఊఉ. మినచ్ను-మింటికిమిన్నేలు ; పుడినెడు - వుడినెంటికి = వుడి నెండునీళ్లు. మొ.
కొన్నియెడల సమాసమందుమూత్ర్తము వచ్చును.డి పాము పామునకు-పాయతేండు; 'వేము- చేమునకు-వేంవచెట్టు. మొ.
ఫొన్ని యెడల సమాస విభక్తుల రెంటను గలుగవు ఉ. వైరు.వైరునకు-వైరుజబొంవము; కల్లు- కల్లును -, కల్టు- కుండ; ఎన్ను -ఎన్ను సకు-ఎన్ను గంట. మొ.
28 ఆం ధ్ర వ్యాక రణము అభాస్టసము శ్రావవిభ_క్రికములన నెవ్వి అవి యోొ్య్చడు వచ్చును" కన్ను శబ్దమునకు ద్వితీయా ద్యేక వచనములు చెప్పుము? వింటక్‌ అను నవి యే విభక్తి నేయి-నూము-గోయి-రాయి-హాయి-చేయి ఈ పదములు మణీయొక వదముతో సమనీంచునవుడు జొవ విభ_కకములు వచ్చునట్లు చెప్పుము సంధివరిచ్చేదము నంఫూర్మము
అజంతపరిచ్చేనను. అ+--
౧. డు-ము-వు-లు-ప్రథమావిభ్తీ. ని-ను-ల-కూర్చి-ద్వితీయావిభ_క్షి వేత-చే-తోడ-తోంతృతీయావిభ కి మై-కొజకు-చతుర్థీవిభ క్‌ సట్టంవలన=కం బంపంచమిోవిఫ్ష్‌. కి-కుంయొక్కంలోవల-పషష్టీవిభ_క్షి అందు-న-స్పమిోవిభ_క్రి.
ఓయి పదంబునందలి యివర్శ ౦బువకు మహదడామంత్రణం = బున వైకల్పికంబుగా - అమహదామం త్రణంబున నిత్యముగా లోవంబు గలుగును. ఓయు రాముండ-ఓ ాము:డ-ఓ టెలి - ఓ మృగమ. మొ.
౩. నీచత్వమి త్ర త్వంబు లన్థంబులగునపుడు వుంవాచకంబున రి అనియు-స్త్రివాచకంబున నీ యనియు ఆదేళశంబులగును. ఉ. ఓరి దురాత్మ - ఓరి చలికాండ - ఓసీ దు రాత్తుకాల- ఓసి చెలి. మొ. ఓ-టీయి-పరి-టసీ వీని: బదాషీయందు? బ్ర్రయో నించునపె.
౭0 ఆంధ్ర వాన్టిక రణము
సంబోధనంబున రో అను నవన్మియము ఊ్రీనాచకంబులకుం బరంబుగ వచ్చును. ఉ. అక్కరో. చెలియరో. మొ.
ర. త్రీ తిక్యగ్దంతువులు అచేకనములు అవమహత్తులు = ఇతరములు మహత్తులు.
అమహచ్భప విశేషణములు అమహళ్తులు - మహచ్భబ్ద
ఆ యి (ప విశేషణములు మహాగ్గులు.
౫. విభ క్తి వరంబగునవుడు మహచ్చ్భబ్ధరంబంధియగు అంత్య అ కారంబునకు ఉకారంబాదేశంబగును. ఉ.రామ-రాము.మొ.
౬. పుంలింగమందు ఇకారాంత వస్టితిరిక్త మహచ్శబ్ద స్యృుప్రత్యయంబునకు చిందు ఫూర్వక డువర్షకంబు వచ్చును. ఉ. రాముండు-రాముండు. "మొ.
౭. ఫొన్ని అమహచ్భబ్బ్దంబులకు మహద్వివత్షుయందు అ్య] డువర్ష్య కంబు వచ్చును. ఉ. సముద్రుండు- మేఘుండ్తు, "మొ.
చ. సంబోధన వ్రథమైకవచనంబునము అంతమందు అదా గమంబును బహువచనంబునకు ఆరదాగమంబును వచ్చును. తశార ముచ్చారణార్థనము. ఉ. ఓ రాముండ-ఓరాములాక.మొ.
౯. వీనికి దీరంబు వైకల్చికంబుగ నగును. ఉ. ఓ రాముం
ఖు టా “డా-టరాములారా. మొ.
౧౦. ఫొందలజు సంబోధనంబున డువర్షకము 'లేదందురు.
ఉ. ఓ రామ-ఓ రామా. మొ.
అజంతవరిచ్ళేదము. తే
౧౧. లాంతవ్యుతిరి క్ష ప్రాతివదికంబులకం ఒం బరంభైన చ్రధమా బవువచన ద్వితీయా బవుువచనములకు గ్రమం బుగ లులవర్డ్యంబు లాదేశములగును, ఉ. రాములు-కాములక్షొ; వనములు-వనములక౯ొా మొ,
౧౨. దీర్టపూర్వక లకారోవథ కాదంత సంస్కృత సమ మహచ్భష్టములమిం? లులలకు రురలాబేశంబులగును. ఉ్నబా లు'ప - బాలురకా, మొ.
౧౩. వపగతుండు మొదలగు వికృతి శబ్బంబుల లులలకును రుర లా చేశంబులగును, ఉ. వగతురు = వగతురళా = నెయ్యురుం "నెయ్యుర౯ = అల్లురు - అల్లుర౯ా - బలియురు = బలయురళొ = చీ వగతురార,. మొ.
౧౪. మహచమహాచ్చ్శబ్దంబుల ద్వితీయైక వచనములకుం గ్రుమంబుగ నినువర్ష కంబులు వైకల్పికంబుగనగును. ఉ. రాము సిక - రాముక్‌$। వనమును = వనము౯ా. మొ
౧౫ కర్మ వృవచనీయార్థమందు కూర్చి వర్షకంబగును. య. వర్షముంగార్చి జపము. మొ
౧౬. తృతీయావిభక్రి పరంబగునపుడు మహచ్చ్భబ్దంబులకు వకవచనంబున వైకల్పికంబుగ ని అను ఆగమంబునుు మహద మహచ్భబ్ధంబులకు బవబువచనంబున నిత్యంబుగ ల అను ఆగ
చుంబును వచ్చును
992 ఆంధ్ర వ్యాళ రణము
౧౭. తృతీయా విభ_క్షికి చేత = చే వర్మకంబు లాదేళంబు లగును. ఉ. రామునిచేతక౯ా- ౮"ముచేత౯ా- రాములవేత-6"ము లచేక౯ా- వనముచేత౯కొ - వనములచేతకా. మొ.
౧౮. సహోస్థమందు తృతీయావిఛ_కికి తోడ శోవర్షకంబు: లాదేశంబులగును. ఉ. రామునికతోడ వచ్చెనీత - రామునితో
౧౯. చతుర్చీ విభ కికి శై-ళొజుకు వర్షకంబు లాదేశము లగును. ఉ రామునిఫొజకు౯్‌ - 7”ములఫొటక ౯. రామునినై 'రామువై-వనమున శై = వననులవై. "మె.
౨౦. పంచమి విభ_క్రికి వలన వర్ష్మకం ఛా దేశములగునువ ఉ. రామునివలనక౯ా = శామువలనకొా- రాములవలవక౯్‌; మువవ వలనకా. మొ.
౨౧. గుణము కారణమగచుండంగా సంచమిా విభ క్తికి వట్టి అనునవియగును. ఉ. జ్ఞానముంబ్య్వ మోతము. మొ.
౨౨౨, అన్య దూర సమిపావ్యర్థకములు పరంబులగు నవుడు పంచమిావిభ_క్రికి కం చ వక్షకం బాదేశంబగును.ఉ. వాని: కంచ నన్యుండు- దానికం అ దూరము-దీనికం పె సమిీావము- 'రానునికం పె నితరుండు. మొ.
౨౩, ఉకార బుకారాంత శొబ్దంబులకం చెం బకంబయిన పన్మ్యేకవచనంబునకు కునర్ష్మకం బాబేశం బగునప్రుడు నకారంబు పూర్వ్వాగమంబుగా వచ్చును.
అజంతవరిచ్భేదము. తి భై ఇం ర థి కళకి కు
౨౦. ఇకా ౦తవ్యతిర్న కృశ బ్దంబుల మ్య్యవిభ_్టీకి కువర్ష్మకం బాచేశంబగును. ఉ. రామునకు౯ = నాములకు౯ొ - గురువున, కుకా - విధాతృవకుకా - అంబకు౯ా - రమకుక్‌,. మొ
౨౫4 ఇకా రాంతశ్‌ బ్టంబులకును - వకామర ఈక కాంత శబ్దంబులకును క్రవర్శకం ఛాచేగంబగును. ఉ. వారికి౯ా - మతి కల - గౌరిక౯. శ్రక౯ - శ్రీక. మొ
౨౬ నీ - మా అను సర్వనామళబ్బంబులకు కివర కంబు రాదు. ఉ. నీపకా - మూకు౯.
౨౮. నిర్ధారణార్రమందు విధింపంబడిన ప్యువిభ_కికి లోవల లోవర్మకంబు లా చేళశంబులగును. ఉ. చేవతలలోవల గౌరి యధి కురాలు-చేవతలలో రామి. డధికఘుండు మొ.
సౌధంబులోపల నిత్యాదులయందు లోవలననునది అంతక పరా్రయంబగు దేశ్యశబ్రముగాన నది సమానంబని యెఅుంగ వలయు.
5త్కొ శేసార్థమందు విధింషంబడిన షస్టివిభ_కీక్‌ యొక్క వర్షకం బాదేభంబగును. ఉ. కరామునియొక్క గుణములు- రాజా యొక్క- వురుషుండు. మొ.
౨౯. నిమి త్రాద్యస్థంబులం గలిగిన స్వృమోానవిఛ్న క్రి వళ మాసమముగా నుండును ఉ. చర్మము నిమిత్తము ఫులిని జంవిను. మొ.
తి
౫
చెడ్డీ ఆం ద్రవ రణము
౩ “్య్తమిోావిధ_ అందు వక్షకం బా దేశం బగురు ఉ కశామునియందు౯ గామునందు౯ా ర ములయా-దు౯ వన మువందుకా మొ
_-౧ మా యగు ఇదం కద్దాన్టమును అధిాఐణత్వ ము వివథీంచునళుడు __కృతి కృైత్ళయ “చుదాయంబునకు వందువర్శశం దీ ం౬ఒగును ఉ ఇందు భుజియించె ఇందు ఫోయనించె మొ
3౨ ఉకారాంగంబులగు కొన్ని అమహచ్చ్శ్వ్వాంబులకు వ సమే వచనంబున న అను వర్శకంబు వచ్చును ననమునక్‌ న! మ్‌ థనమునకొ దనువునకొ మొ
అభ్యాసము ఎందోధనార్థ ములయిన యప్యాయము లెవ్వి అమహత్తు ఢ అంట "లెవ్వి మహత్తు లెవ్వి సముద్రు డు మేయి డు ఉరగులు ఇవి మహత్తులా అమహత్తలా మహత్తులకు బధమైకవచనం లే
బున వచ్చున్న వర్శ్మామెర్షి అమహస్ట్వతీయైోవచనవర్శక మెద్ది అది నిత్యమా వికల్చ్పమా నిత్యమన "నేమి వికల్బమననేమి బవాుఎవచనసూచ*ములగు _ వర్ణకము లెన్ని తృతీయైకవచన మున వచ్చున్సి యాగమమెద్టి బవాువచనమునకు వచ్చున్మ్తి యాగమమ్చె ఉదావారణములు కొన్ని చెప్పుము తోడ శంబ సక్టి లోవల వర్శంబు 'లేయేయస్థంబుల వచ్చును
అజంతవరిచ్చేదము తం ఉకార బుకా5 ౦తములకు నొరాగమం బెళ్బ్ళడు వచ్చును శ్రీకు గౌరికు అని చెన్చవచ్చునా నాడదా ప్పోవలణనవిధి యేమి హానని విధమేమి నీ అని యేసూర్రముచే వర్ష కము వచ్చును అు బెన్పుఎ సాధువా అసాధువా ద్‌ ప్రైలంగెనములుగాని అ కారాంతములైన అమవాచ్చబ్దం బుల స్రధషమోవచన బునకు మువర్శకం వాదేశంబగును ఉ వనము ధవము ర్వతము మొ 36 ఆ మువ్నెకంఎినకు ద్విత్వం మైనను పూర్మచిందువూ ర్వక బువక్షకంబయినను వచ్చును ఉ వనమ్ము వనంబు మొ త్ర ౫్జి మువ్మ్శగౌంకములై నళ బ్బములకు రధమాబవాువచ నము మొదలను విధక్తుట ఎరంబుంగునవుడు మువర్శం బాగ మందుగా వచ్చును మువశ్శ్మకమువకు విధించిన ద్విత్వాదులు దీనిని వచ్చును ఉ వననులు వనములు వనంబులు వనముకొా వనమ్థు౯- వనంబుూైె వనములక£౯ా వనమ్థులా వనందబుల౯కా మొ 3౬ కొన్నియెడల అమహచ్చ్భబ్దంబుల ఆగమ మువర్శ 0౦బు చకు బహువచనంబు వరంబగునవుడు లోవంబును వూర్వమం మన్న అకారంబునకు దీర్ధంబును వచ్చును ఉ జొంపాల కూటాలు మొ 3౭ ఇకా రాంతశబ్ధంబుల సుప్రత్వ్యయంబునకు లోవంబు వచ్చును ఉ వారి వారి కుతి మొ
ఫర్‌ ఆంధ్ర వ్యాకరణము
3౮ వీని బవువచకంబు వరంబగునవృుడు ఉాకంబు అంతాచేశంబుగానగును ఉ హరులు వారులు వితులు మొ
వ౯ా పఇకారము ఉపాంత్యముగ అంతృమ గా కలిగిన శబ్ద ములకు బహువచనం ఎ వరంబగునపుడు ఉపాంత్యమునకు ఉకాళా చేకంబు వచ్చును ఉట బపివి బలునములు కలీమి- కలుములు మొ
దోజలి మొదలగ శబ్దంబుల ఉచాంత్య క్రశారమునకును మొదట ఇకారమునకును గఎటగదు చ దోణళ్లో రల _ సళ్లు మొ
ళం ఇకా రాంతమహ చృంబులక దృతియా విభక్తి పరంబగునపుడు న్యాగవంబు లేదు = హరిచేత౯ హరికొటు కుకా మొ
ఈ౧ ఇకారాంతశజ్టముల సంబోధనవ్రధ మై కవచనమునకు ఆదాగమంబు లేదు దీర్ధంబువ్వెకత్పికంఎుగానగును ఉ ఓహరి- ఓహరీ ననుం గృవ జూడు భారతి యొ
లం ఈకారాంతళబ్దములకు అసు ఎగలుగ గా ఇకా రాంతంబులకుంచో లె గార్యంబు నెఅంంగవలయు ఉ గ్రామణి- గ్రాముణులు నది నదులు గౌరి గెౌరులు మొ
ఈం ఉకారాంతశ్ఞనులకు మూ డులింగములయందున పథ మైకశచనమునకు వువక్ష్మ ౦ బాదేశంఒగును ఉ గురువు. 'థేనువు వస్తవ్రు ము
అజంతపరిచ్చేదము త రాళ చుథధమాబహాువచనను "మొదలగు విధ్శ్య్యలయందు ను ఆయాగమంటి గానవచ్చును ఉ గుగువులు గువవు౯ా - గురువుల౯ వస్తువ్రచేత౯ వస్తువులచేత౯ ధేశువ్రులతోడక౯ా “మొ లగి ఉకా5ాంత మహచ్చ్చంబులకు వెకల్పికముగా డువ నకం బాదేశంబగును ఉ గురుడు గాఎవు మొ 5౬ మను వట్వాపిశబ్బంబులగు డువక్ష్మక నివర్శకంబులు లేవు ఉ మనువు మనువు౯ వటువు౯ొ మొ ౮౭ ఉఊారాంతక్వములకు సంజోధన ప్ర ధమైకవ్రచనము . నందు డువగక వువర్శక అదాగమంబులు "లేవనియును వ్లులేము వచ్చుననియును కొందజు చెప్పుదురు ఉ ఓగురూ ఎళంభూ మొ జర క్కౌారూ మునిశ్రేప్త యకు భారతప్రయోగమువలన గ్రౌతివదికాంత ఉకారమువకే వ్లుతంబు లోవవిధి బలీయము గను సు లోవంబు 'ర౮ ఓ శా కాంతంబయిన గోళబ్దంటనకు గీనవ్టు అని రూ చంబు 'రీ౯ నావంబుం తుదగుండుదీర్థృంబునకు హ్రాస్వంబు గలు '_ శును ఉ అంబ గారి వధువు మొ ౫ం 'దేశ్యవదంబుల చ్‌ర్ట ంబులకు హ్రస్వంబు గలుగదప ఉ నవలా నేజా లక్రీ మొ కొన్నియెడల లకోరీ శజ్ఞంబు నకు హ్రస్వ్రంబు గాన బఎయొడి ఉ లకోరీ లభోరులు
ఫి ఆంధ్ధ, వ్యాకరణము
శిం వక త్షరసంన్మల్భృతళద్టంబుల దీర్చృంఎినస హ్ఞ్హ్య్వుంబు గలుగదు ఉ శ్రీహ్రీజ్యామా మొ
స దీర్ధంమూసములయందు 'వై“ల్పికంబుగ ఈకారంబః నకు హ్రస్వంబు గలుగును ఉ నదిసుతగురుకచ్న ళల్యనాగపురి శుల్‌
4 వృథాయను అవ్యయంబు దీర్వంబును హైస్వంబు వైకల్చికంబు ఉ వృధచేంతివి వృథా శఎయింతునె
౫రీ యికారాంతములు అవిథాత్రాదుల. విధాత్రాదులు అని రంజు విధములు గలవి
ఎ అవిథాత్రాదుల అంత్యాచ్చునకు అకారం బాదేశం బుగా వచ్చును ఉ ఎత చూత స్వస మొ
సే౬ విధా ్రడిగణంబునకు వైశకల్చోముగా డువర్ష్మకం బా బేశంబగును ఉ విధాత విధాతృ డు సవిత సవితృ డు నేత 'నేతృ డు మొ ఈనెండురు గ్రమముగా రమాశ్య ్మముతోడను ఈశళబ్దముతోడను దుల్యంబులు
౫౭ కొన్నియెడల అమహచ్చ్శ్వంబులకును ఎకాదిగణం బునపను వీందువూగ్వ డువర్షశం బాదేశంబగును ఆదేశం బగునళ్టడు ఉకారంఎ గలుగదు ఉ కత్తళడు కైరడు - వులియ డు వనమొ్క డు ఇత్యాదు లవవాత్తులు ఒక్కడు ఆత డు త డు ఎన్న డు మనుమడు గండడు మిండడు
లజంల “రిచ్భెనము లొ
ఇల్య్ధదు లేకాదులు ఆ యేకావిగణములలో నొ (ఇ డను చాని నొక్క డనియును రూవంబు గలదు
౫౮ా అుమాఎమందు బురశ్యంబునకు ఆబవాళత్వంబు లగును ఉ సురలు సమాసవందు భూ 2ముడు
౫౯ అనురశ్వ ము వైకల్పికముగా ఆశుక్రంబు ఉ అసుర ఆసుకుడు
౬౦ కుళాదిశబ్దంబుల మువనక్లకం ఎనకు లో”ంబు నితర్థం బుడ కు; దర్భ మొ
ఇం దూగాదులకు జ్ర స్టుంబు బహుళంబు ౧ ట్రూత - దూతు డు యోధ యోధుడు శుంక శుంగు డు
౬౨ చరిత త్రము హంఎ అఖిలావ తరంగ 9 త్య్సాదులకు ముపర్శకం ఎ వై“ల్చికంబు చరిత చరితము మొ
౬ మా ము చ్యుము వీని బహువచనంబు “రంబగు నళ్చుడు మువర్శలోవంబు వైశకల్చోయి ఉ మాలు మాస ములు మ్క్తులు చుప్పములు
౬రీ రైళ్ళమునకు రో యనియు నౌళ్ళమునఎ నావా అనియు రూవంబుఎ ఉ రోయీవి రో” తి నావ వావెకా- నావ నడచె
౬౫ గళము త్రునమను ఉ గాయిదయించా. కంథ రాశ్వుము నష్టంపకమయు ఊఉ కంధరము
శ్తగి అంధ్రవాంా రణయు
౬౪౬ భూ శ్చేమునకు భువి డివ్‌ శ్టమునోు దివి అని రూళంయబుఎ. ఉ భువి ౧వి నీవలన చొడమె బుకుషవతంసా
౬౭ వకారమునకు అయి యణయు శళొకారమునకు అవ్రు ఆనియు ఆచేశంబులు వైగల్పిోముగా నగును ఉ చెలువ్నై శెలువయి పౌర అలర మొ
6౬౮ ద్వంవ్వ-నూ మందు బూర్వ“చవమందున్న జు కె రంబునక చౌహాఎ ౧బు వైల్చింఎయ ఉ మాత్ర,..తృబ్య్రు వంభోధివుత్రి, వొలురు మా తాఎతృబుస్థ ౧అలమవలో దలతుక౯్‌
౬ణీీ లం ,. వం దొకానొకచోట గకారంబునకు వకారం బాదేశంబగును పోగు ప్రోవు ఆగ్‌ ఈవి తెగ తొవ మొ
శేస వాగు వాగు ఇతాదులయందు “కలుగదు
౭౦ కొన్నియె*ల నువగ్గాంత శజ్ఞములఎ ఎవచనంబు సందు వికల్బను.గాను ఓ వా్య“ుచనంబువనంచు నిర్యముగాను నువరంఎినకు బిందువూర్వశ కువర్శం బాచేశం బగును ఇ ౪౯ లను ఫొల కు కపొలకలు వలనువ క వలకలు శెలను-
వై కర ఉం, నీ
ఇ్తాకు కల కులు నబ్రూనుప్రూక మౌ సలు మొ
౭౧ చతి కొన్ని నువరాంత్‌ శజములను ఆ౪౭ అకవిందు
శ య ౧ ధి
ఇార్వగ గువర్శకం చవాదేళశం గును ఉ రేను రేగు కే ఇలు గోనునోగునోగులు మొ
అజంతపరిచ్ళేదము డే ౭౨ ఫొన్నియెడల బవావచనంబు పరంబగునపుడు నువ రమ నకు లోవంబువచ్చును ఉ చేను చేలు మాను మోలు వేను వేలు మేను కౌను వీను ఇత్యాదులయందు ౮ దు ౭ ద్విత్వముతో "నా డిన లువర్శంబునకు లులలు పరము లగువళ్చడు వ్వై ల్పొముగా వూర్మవిందు పూర్వక డువర్శంబాదే సంబగును ఉ విల్లు వింపం ముల్లు ముండులు విల్లుల్‌ విందుల౯ మొ ౭2౪౮ ఆ డువర్త సంఒంధియెన ఉడారమునకు లోవ ఎువైక క! €_ దా ల్చికము గానగును ఉ విండ్లు వింద్ర౯ా ముండ్లు నుంళ "మొ ౭౫ ఆలు మొదలగు శబ్బ్దంబుల ల గర్భంబునకు లులలు వరం ఎలగునపుడువూర్మబిందు వూశ్వకడువర్శంబును దానిఉకా శంబువకు లోవంబును ఆ లులలకు రురలును ఆచేశంబులగును ! ఇ న్‌ (న న్‌ ఆలు అండ్రు ఆండక౯కొా జవరాలు జవ రాండ్రు జవనరాండ్ర ౯ తే డలు కోడండ్రు కోడండ్రళ్‌ “మొ ౭౪౬ వలు నోరు ఇచార్ధిది కములయందున్న ఉకారము నకు లొవంబు శా గా అలబుి లకారం వాదేశంబగును ఊఉ వళు గోళు మొ న్‌ ళు ౭౭ డలట వీని ఉకారవకారములకు లులలు వరంబు లగు నపుడు లోవము వైకల్సికము ఉ శ్రాడు శ్రాళ్లు శ్రాడులు-
డ్తీ2 ఆం ధ్ర వాస్టోరణను తడి తళ్లు తడులు చాలు చాళ్లు చాలులు అంబలి అంబళ్లు_ అంబలులు చెట్లు చెట్టు చెట్టులు జె జెట్లు జెట్టులు "మొ
౭౮ ద్విత్వముతో గూ డిన భువర్షముయొ ్క_ ద్విత్వమున కును ఉగడారమువకును లోవంబు 'వైకల్చికంబు అంబక్లై చి వందిశ్వే. మొ
౭౯ బొవవిఛ” "యోగ మైన లివన్లమునకు లులవర్శకం బులు పరంబులగునవుడు ఇకారమునకు లోవంబును వూర్మబిం దుపూర్వ డువర్షంబును బహుళముగా వచ్చును ఉ రో కలి- రో కండ్ష అటకలి అటకండ్లు గొంలి నొర్హండ్లు మొ
౮౦ నామంబులోడవఎ మున్ను సంయు్తంబయి ముగినన దయినను లువర్లకంబు మరల గానంబడుమన్నది ఉ మొస ళ్గులు నెమస్లలు ముండ్లులు "మొ
౮౧ ఉకారాంతిములగు "న్నిశ్ఞంబులస నఅను బ్నప్ప మిావిఫ_వరంబగునపుడు నామాంతవ ౦దున్న ఉకారంబునకు విభక్ర్తాస్థదియందున్న నకారంబునకు లోవంబగు ఉ చోటు న౯ చోటకా ఇట్లు మూ చకా లెచ్‌ మొ
కొంగున వీ పున వైపున ఇత్యాదులయందు గలుగదు
౮౨ శెవవిఛకాంతంబులగు నామంబులకు స్య్తమ్యక్థ తృతీయార్థములయందు అత్వంబు వచ్చును ఉ పంటకి - మింటకొ చేశ౯క వాత౯ మొ
అజంతపరి చ్చేదము 4 ౮ £ఇకా ంతవృతిక్వ_ంబ లును ఎంప్క్య్బుతప్రా ఎతీఎమం బులునగు త్రులిం*ళ్చింబులకును ఆనమంబులమున మ్తుస్త చేశ్యన్యంబు లకును బులోవంబు గలుగును ఉ అంబనగము గారి వాణి చెడ మేర ౪౮ ణి ఎరి జా, మేక తావి మోవి ౮కీ ఇయ ఆంతమందు గల శంబులయొ్క- వయ ఆను దాని ఎకారాదేశంబును ఇకారమునస లోఎంబువు వై కల్చిశ యఘు గానగును 4% విడియనమువిడెము విశస్థము ముత్తియము ము _లైమిు ముళత్విము “న్నియ న్న్న కన్య “మొ లా! చేశ గచ్క్వములన్నియు దజుచుగా ౧ రింగబమంబు ద్‌ (టో లును నష్రం- వింగఫమంబులునుగా నుండును “4 అన్న చిన్న బియ్యము వియ్యము మొ “అుచుగ ననుట చే అల్లు డూ మొ ౮౯ జ మంబులస చేశ్నూశ్చుం ఎులు తత్సమ్బలింగ సవములుగా నుండును ఉ జూడ మేడ తావి. మోవి మోవు దావు మొ. నప్పుంసో మబిల॥స బేశ్యశ్చాంబులు నఫ్పుంఎక తత్సమ శబ్దంబులవలె మువర్తాంతములగా నుండును ఉ జొంవము ఆంవను. వల్తము బెలము మొ ల వని న్‌. ౮౭ తత్సమశజ్ఞంబుల తలుచుగా వ్ర కృతితోడ సమాన మయిన లింగము గలవిగానుండును ఉ రాముడు ౧త రఖు కులను. జము డు జడ కారము మొ
క్తీ్మ ఆం ధ్ర వ్యాక రణము
౮౮ వర్శ నిస్టైశమందును వ్ర త్య్యయమందును వర్శిమునకు దీర్చ ంబువచ్చును ఉ కాకు మూక నూవచ్చును మూవచ్చును
౮౯ వడ్లు బళ్లు ఇత్యాదులు నిత్యబవాుువచనాంతములు
*వెండి బంగారు ఇత్యాదులు నిస స్టకవచనాంతనములు
౯౦ అదంగగుణవాచోంబులకం ఒఅ బరంబుగ నివక్శశంబు బవాళంబుగానగును ఉ నల్లని కలువ నల్లగ. వ తెల్లని తమ్మి లౌదమి బహాళవున్నందుశలన చ్క్కూనివా డు అతా దులందు నివరంబు నిత్యంబు అదంత మన్నందున వెలిచమ్షి
ర పాలీ ఇత్యాద్దులయందు నివర్శంబు బేదు (| ల!
౯౧ నించయందు శబ్టాదెనుండి వక్శంబును గివర్శం బాచజే ఫొంబగును వారి గిరి వని గిని మొ దీర్పంబునము దీచ్వంబగు ఉ రాముడుగిముడు మొ
శాన్త నియమంబు లే వ్రయోసశరణంబు వై _ంధంబుల ననే శ్ఞంబులు గానంబడుచున్నవి ౬ నిగనిగలు నిగన్ని గలు నిగనిగనమెను వళతళమనెను జంజుర్యనెను వివో నవ్వెను హూహూయని యగ్నినూ టెను గునగ వ నడవెను నఎనడువు గొటకొన చిఎచివర వటవగలు ఎయుదురు మిట
వు! యలు ఎ తనీ వ ఆ మిజ్హు ఫ్వొన్నన కొ9ంజివురు నెన్నడుము నెత్తావి చెంగలువ చెంగావి పాందామర స్రా జదువులు వేవెం. వేనవేల శాయంచ ఇందను* వేరురము మోనల కోనాడెను చుచాక ఇానేనెను దీలువజె నేరుకు పోఎబంచె మంతె వలిమిరి చలి మిరి కల్టరి జూదరి కన్నెతి*ను రక్షజికము మొ
అజంతపరిచ్చేదము జీప్‌
౯. నె్శషనె పాశశళ పాంచె ఇత్యాదులయం దాది
హాల్లునకు తోవంబు వైకల్పిిోయు ఉ ఎగనె ఒనరె ఎందచె ౨ఫ్కాసమి
ద్‌ ంతములగు సంబ్క్య్రతశంబులకు చెను గున నెట్ట చయోయి ఉదాహరణములెన్వ్యి బుకా? ౦తము లెట్లు ఉయోగిరోనగును ఉకానాంతములకు వచ్చున్న వర్శశము 'లెవ్వి మనుడని అపమాగి నచ్చునా వృద్ధ చార్వాక మూసు ఇవి సాధువులా వేలు రూవనులున్న జెప్పుమ్లు దర్భ ను కుళశము అని చె వచ్చునా చేనులు గోనులు నేనుల. ఇవి సరియైన రూవషములా కానియెడల దిద్దుము సూత్ర, ము చెప్పాము వనశబ్దమునకు దృతీయావిభ_ వెస్పుము ములి బుడి కలి వీని ఒహువచవరూవము లెవ్వి దోంలి ఆట కలి నొన్తలి వీని బహువచనములు చైను
తవ్చులు దిద్దుము
హరినిచేత౯ వటుని౯ా వటు డు రమాయొ్క- రాములో వలకొ రాముయందు గాలు మందనుండి వచ్చినవి దోణలిలు కుశము ఎతృేడు మాతృ అయిశోస్టిర్భము హరిలకొఆకు౯కా రామునళొ వడ్డులు
అజంతపరి చ్భ్చేదము సంపూన్మమః
వాలంతవరిచ్భేదము
౧ హలంతళ ములు అగుణవద్దణములం గుణవద్దణయిలు అని ఆెండువిధములు గలవి
౨ అగుణవన్దణము ఎ అం కావే అభ మోవచనకుల్యము లు ఉ కకుప్‌ ఏ్‌ దృక్‌ మొ
గణవన్షణములు సం్క్కాత ్వతీయై” వచనకులుములు
ఉ గుళ్మవంతమ్‌ సుహృదమ్‌ "వేదవిదమ మొ
లీ హ్రస్వంబు“ం బం బరంబులయమున అగుణవద్దణంబుల కడ హల్లుల కెల్ల ద్విత్వొత్వంబులు వచ్చును స ప్రత్యయము లోఎంచును ఉ కకుచ్చు ప్‌క్కుు దృక్కు_ మొ దీర్ధ్రంబుగం చెం బరంబులయిన హాల్లులకు న్వచ్వంబు వై కల్పి*ంబు ఉత్వంబు- నిత్యంబు ఉ వాకు వాక్కు మొ
౫ గుణవన్దాంబులయొక్క అంతృహల్లునకు లోపంబు
లు మల్‌
గలుగును
౬ వాని వవాత్తులకు డువర్శకంబును అమహాత్తులకు మువక్శకందును మునువఓవ లెనగును ఉ గవంతు డు సువ్చా దుడు అవడ్వాహము - శ్వానము మొ మజీ”ాన్ని హలంత థ్ధ్‌ బ్టిముల యంత్యవాల్లునకు వి ల్పకముగా లోపంబు గలుగును ఉ జగము జగత్తు
వాలంతేపరిచ్ళెదము డ్తీా ౭ అత్మ౯ా శృాయినకు ఆత్మ అరు డు ఆక్మము అని మూ చతు మూపంబులు ౮ ర్పమనిద్‌ వ్రృత్యయాంతములకు గరిమ గరిమము అని ఇటు లండు రూపంబులు మ్‌ ౯ రాజక శజ్ఞమునకు ల జు అనిరదూవము ౧౦ “ధి౯ బుభథీ౯ శ్పాములకు వధము బుభుక్రు డు ఉని రూ ం౦బులు ౧౧ సుశరాదులకు రూఎద్వయంబు ఉ సుళశర సుశరు న యా వక యు నిగదముశర నిసచురసుుడు మొ శీ కీ ౧౨౩౨ హనుమచ్చ్వమునకు హనువంతు డు హనువమూాను డ్‌నియు భగవచ్చ్భ బ్రమునకు భగళంతు డు భగవాను “నియు రూవంబులు ౧౩ సకా రాంతశబ్బములందు గొన్నిం అంత్య నకార లోవంబు గలుగును ఉ లేజము - తేజస్సు వతుము వతస్సు “మొ కొన్ని. గలుగదు ఉ వయస్సు వయస్సు మొ ౧౪ నకారా౦త శబ్ధ్రములందు గొన్నిటి ద్విత్వలోవం బునగును ఉ మనము మనస్సు మనసు శిరము శిరస్సు శిరసు మొ ణో సంపచ్చ్భబ్ధమునకు నంవద సంవత్తు అవచ్చ్భబ్బమునకు వ ఆల ద్‌ ఆపద ఆవత్తు అనిహూపవములు
త్త ఆంధ్ర వ్యాకరణము
౧౬ విశేషణంబుుకు విశేష్యంబులకుంబో లె లింగ వయు_కృరూవంబు లగు ఉ నమన్మ్తుని రాజు డు రాముడు నవ సుని రాజఎతే బహుురాజము చేశము
౧౭ తదాద్యర్థకము లైన ఆ ఈఎలసు మహదర్థంబున చ్రథ మెకవచనంబున వాడు వీడు ఎవడు అనియ ను బహు వచనంబున వారు వారలు వాండ్రు వీళ9ు వీఐవలు విండ్రు- ఎవరు ఎవ్వరు ఎవండ్రు ఎవ్వండ్రు అనియును ద్వితీమోవచ నంబున వాని౯ా వీని౯ ఎవనా అనియును ఒసుువచనంబువ వారి” వీరి౯ొ ఎవరికొ అనియును మహత్యర్థం ఎన బ్రధమెక వచనంబున ఆమె ఈమె వమె అనియును ఆఅమహదర్టంబున బ్ర,థ మైకవచనబహుువచనంబుల ఆపి అవి ఇది వి ఎది ఎవి అనియు రూవంబదు లెజుంగునపి
౧౮ ఆన్ముచ్భబ్ద చేశ్యము నా దీని వమ్రభమైకవచనములు "ణేను ఎను బహువననములు మేము ఎము ద్వీతీమైకవచన ములు నన్నుక౯ా ననుక౯ా బహువచననులు మనుః వుముక్‌ నాచేత౯ మాచేత౯ా ఇత్యాదు లూహ్యూంబులు
౧౯ యుప్మ చృష్ధ దేళ్యము నీ దీని వ్రధమైకవచనములు నీవు ఈవు బనాువచనములు మిరు ఈరు ద్వితీయోవచన ములు నిన్ను౯ నిను౯ బవుువచనములు వి.మ్థుక మిముకా- నీచే౯ మాచేత౯ ఇత్యాదు లూహ్యూంబులు
హలంతపరిచ్భేదము తరి ౨౦ ఆత్మల శబ్ద దేశ్యుము తా దీని ప్రథమైశవచనము తాను బవఎవచననములు తారు గాము తమరు ద్వితీయైక వచనములు తన్ను౯ తను౯ బనవుువచనములు తమ్ము౯ = తముకా తనచేత౯ణ తవముచేత౯ ఇతా్థదు లూవ్యాంబులు ౨౧ ఉభయార్ధకము మన దీని ప్రథమాబవాువచనను మనము డ్వితీయాబహువచనము మనల౯ా మనచేత౯ా మనకొ ఆకుక- ఇతాన్టదు లూవ్యాంబులు ” ౨౨ ఇదు అదన్‌ వతర్‌ ఈశజ్ఞంబుల "జేశ్యంబు ఈ యచ్చ్భబ్ద "దేశము వ్‌ తచ్చ్భబ్దదేశ్యము ఆ ఇవి వుణీియొక శబ్దముతో నన్వయించునపుడు తాము పహ్రన్వమును బొంది మో చెవర్తమునకు వైకల్పికముగా ద్విత్వమును బ్కుంచును ఉ -ఆచేశము ఇచ్రేళము ఎచేశమ. ఎచ్టేళము ఆదేశము అగ్దే శ్‌ము ౨౩ కొన్నియెకల ళబ్దాంతరాబ్వయమను'లేన్పూడును ద్విత్వ ము కలుగును ఊఉ ఇది ఇప్పి ఎది ఎద్టి అది అన్ది ఎంయు_క్రంబు పరంబగునపుడు కలుగదు ఆత్రోవ అప్రోలు ఆస్వర్లము ౨౪శళశ ష స హార ఇవి పరములగునవుడు పైవిధి ఇల్లదు ఉ ఆశళంకరండు = ఆమజ్తుఖండు ఆనేన ఆహయము అాాబ్రీ ,రీరాజు ౨౫ ఇకా రాంతంబులయిన చేళ్యాస్మద్యుషృచ్భబ్ద విశేషణ ముల వకవచమునందుం గ్రమముగా నివి ఆను వర్షములు డ్తే
ల్‌0 ఆంధ్ర వ్యాకర న! వచ్చును ఉ "నేను కవిని నీవు కవివి నేను తండ్రిని నీవు శవల్లివి మొ వ్‌ షి ౨౬ శఇకారాంత వ్యతిరి శ్రములయిన అస్మ చ విశేషణ ముల యే“వచనమందు. నువర్శకంబును యుష్మచృబ్ద వేషణ ముల యే వచనమందు వువర్శకంబును వచ్చును ఉ నేను భక్తం డను నీవు దేవుడవు మొ ౨౭ అస్మచ్చ్భబ్ద విశేషణముల బవుువచనమందు మువర్ష్మ కంబును యుపష్య చృబ్ది విశేషణముల బవుువచనమందు రువర్షకం బును వచ్చును ఉ మేము ఛక్తులము మీరు పూజ్యులరు మొ తా ఉకా రాంతళబ్దనులకు ను మును రు వర్ష్మకములు _ పరములగునవుడు అకారాబేశంబు వచ్చును _౯ వైవిధి యావదంబులయందును చెల్లును ఉ "నేను జయించుచున్నా డను నీవు జయించుచున్నా డవు మొ 30 సమృస్తశ్చంబులమిో ద సంబంథార్థమందు దివర్శకంబు వచ్చును ఉ రాజుది వానిఏ నీది నావి తనది మొ 3౧నీ నా తా ఆనువానిమిీా ద సమానంబున చువర్గ్యంబు వికల్చ్పంబుగ వచ్చును ఉ నాదుసొమ్లు నీదు గి మ! అబీ న తనదువుహిము మొ. ౩ అవు గునందు గొన్నియెడల ఆమయమౌాపద నామవద ములయొక్క ఉకారంబునకు లోవంబు గలుగును ఉ చూడ
హలంతపరిచ్ళేదము ర్‌కే న్రనులు వత్తుర్ణునులు కళలాదెఆచి కల్లా?వి నిల్చూని "పేర్వాడిం నోరోఎం యొ శీ 3 + సమ్మస్తములయిన శ్రలింంకబ్బములకు టాప్‌ జీష్‌ "మొదలయిన శ్ర్ర్రైత్యయముయ నియతములు ఉ అత భక్తవ త్సల రామకృప సంతా+వారిణి లక్ష్మి సర్వాభీష్ట్రవ్రదాత్రి మొ 3౪ అెను గునందును ఆ్రళిగవిశేషణములు శ్రీలింగ ములు గలవిగానే యుండును ఉ పాలమున్నీటికూ తురు పద్మ హస్త పుడమిచెలిళూ కులే సర్వభువనజనని మొ 3౫ అస్రాణివాచక స్త్రీలింగ విశేషణము త్రులింగ ముగల వేయు 'లేనిదియు నగును ఉ శరచ్చంద్రిక వనోహర మనో బొారము మొ 2౨౬ అళ్తఉ అను వర్శళములు అెను గున త్రలొగద్యో తకములు గౌర గారి గారు లచ్చ లచ్చి లచ్చు మొ 3 త్వ వుళ్యయార్థరయందు తన వర్షకంబు వచ్చును & 'వెద్దతనము ఎన్నతనము దొరతవము మొ _౮ా ప్రాతివదికంబుమిా ద స్వార్థమందు కవర్షకంబు వచ్చు ను ఆకవర్శకంబు పరంబగునపుడు ఉకారా బేశంబు వచ్చును ఉ వెల ది వెలదుక పాలతిపాలతుో మొ ౨౯ గుణవాచకంబులగు నస్తాదులకు నవర్శకంబగు ఉ నల్లన ఎజ్జు- లెల్లన పచ్చన చామన _ తియ్యన ఫుల్లన చకలున మొ
ర్‌ల్లి ఆంద్ర, వ్యాకరణము
ళం మత్త శర్థమందు ఫుంవాచకములకు కాడు ప్రత్యయం బును అనౌచేకములకు క్త వ్రళ్యాయంబును వచ్చును ఉ వెలి కాడు చెలికైవన్నెకాడు వన్నెకై మొ చెలిమికలవా డు చెలిమికలఏి వన్నెకలవా డు వన్నాశలది ఆని యన్థము
ళ౧ చిన్నాదులకు జికవరక్లకము వచ్చును ఉ చిన్నతికము
లా
పెద్దతీకము "మొ
ళు దభ్నూర్ధ్థంబునందు బం._కొలదులగు ఉ మోకా లిబంటి మోంకాలీోళోలది
వళి
లా ఆవాచకంబులగుచా వగాదులకు ఆ డివర్శకంబువచ్చు. ను ఉ వగలాడి చిన్నెలాడి మొ
ఈఈ సంస్కృృతమం చేయే యక్థంబులయం బేయే విభక్తి వచ్చునో 'కెను గునందు ఆయా యర్థంబులయం చాయా విభ వచ్చును
ఎత సర్వోత్తమురాలు స్ర్రాతివదిక ర్థ్యమున బ్రధమం
ఎతను దల చెద కర్తార్ధమున ద్వితీయ
సురలచేత నుతింపంబడియె క_ర్ల్రర్థమున దృతీయ
ఖడద్దముచేత నజశె కరణార్థమున దృతీయ
దయచేత రట్సీంచె హేత్వర్థమున దృతీయ
నాకొజు కిచ్చె సంప్రదానమున జతుర్థి
పాపమువలన బానె అపాదానార్థమున బంచమి
నీవలన బ్రదితి "హేత్వర్థమున బంచమి
హలంతపరిచ్భేదను ల్‌తి
రామునిచాసు డు సంబంధార్థమున షస్టి
జగములకు గర్హ కర్మార్థమున షస్టి
వై కుంంమందుండె అధిో“రణం ఏన స్త్త్తమి
ర౫ అెనులపనందు గొన్నియెడల నొక విళ _క సర్థమందు మతేయొక విభ్న వచ్చును ఉ ఇత నాకు వర మిచ్చె ఇచట ఉజతుర్ధ ఫ్టిర్ధంబున షష్టి శిరమున గుకపాదు*“ల వహించితి ఇచటం దృతీయార్థమందుస ప్తమింసుఖముండె వక్క-డతృతీయార్థమందుం ప్రైథను.
ర౬ అచేతనవాచకములయిన శబ్దములకుం దృతీయాసప్త మ్యర్థములయందు ద్వితీయయు చ్వితీ యార్థమందు బ్రథమయు టైకల్పికముగా నగును ఉ కత్తిని గొమ్మను నజిశెను కత్తిచే గొమ్హను నజుకెను ద్వారకనున్న వా డు జ్వారకఠయందున్న వా డు రథమెక్కె-రథమునిక్కె మొ
౪౭ ఉండిళబ్దము పరంబగునపుడు ఫూర్వళబ్దమునకు ద్వితీ యౌాన్నప్టములగును ఉ వనమునుండ్సి = వనమందుండి = దహ లోకమ్షుననుండి. మొ
౪౮ పస్త్యుంతవికేషణమునకు బ్రభమ వచ్చును ఉ అనఘచరితు డు రఘునందనునకు బ్రణతి మొ
ణా విశేషణ విశేష్యంబు లితర ₹ బ్దములచేత వ్యవథా వనము గలవియు నగును ఉ ళాము దల చెద సుగుణాభిళాము చెప్పడు రాముని రాము సద్దుణథాము. దలంయతు మొ
ర్‌డే ఆంధ్ర వా్టకరణము
౫౦ అెను గునందు వేేషణ గతములయిన బహువచన ములకు ఎకవచనము వచ్చును ఉ ఇంవయిన వలుకులు సొంవ యిన ఎరులు ఇష్టవగు పదార్థములు “మొ
౫౧ లెను గునందును ద్విగుసమాసము కర్మ ధారయసమా నము తత్పురుష సమాసమ. ద్వంద్వసమాసము బవావ్రీహీ సమాసము ఉపమాన సమాసము ఉత్తరవద లోపసమాసను రూవకసమాసను మొదలగు సమాసములు కలవు
ముచ్చిచ్చు మువ్వన్నె ముక్కాక మొ ద్విగువు
నల్ల గలువ 'లెల్బదమి "మొ కర్మథారయము.
మళల్లెష్పవ్టష్టైదొంచయల.కు మొ తత్పురుషము
తన్ని దండ్రులు అన్నదమ్ములు "మొ ద్వండ్వము
అలరువిల్లు డు నలువ మొ బవావ్రీహి
చిగురు గేలు జుంశమోవి మొ ఉవమానవూర్వపదము
"కేలుదమి రాచఎం%సము మొ ఉవమానో_త్తరవదము
జవ్వాజిన్కె వంటలరంగమ్మ మొ ఉ_త్తరవదలోవను
కన్నుగలువ కౌనుమిన్ను మొ రూపకను
౫౨ సమాసాంత చృశన్టియవిధులు శ్రావవిథృకములవలె "జేయ దగినవి ఉ అఆలరువిల్వ డు వాలుగం క తమ్ధిచూలి ఎ నలువ మొ
౫౩ కేవలాంధ్ర, పదములతో గూడిన సమాసమును సమాః సకమందురు ఉ నిండువున్నవనా టజూబిల్లి వెన్నెల తేట తియ్యని క్రొన్లాని తోటనీటు మొ
హలంతపరిచ్ళేదము ర్‌ఆ
౫౮ సదమాపకావయవములయిన ఛజ్ఞములయందు విభ_క్షి "మొవలయినవాని లోపము వచ్చును ఉ వేల్చుదొోర రాచ కొదమరుడు మొ మొదలగు అని యన్నందువలన తమ్మికంటి ఇతా్యాదులయం దువమావాచకలోపంబును వేల్పులవెట్టు మా వులతో ట ఇళ్యాదులయందు యొక్కకుమాత్రము. లోవరి బుకు గ్రహింవ బడును
“| సంస్కృతాం ధ్రవదములతోడ "హాడిన సమాసంబు మిశ్హ్రసమాసయిు ఉ వద్ధాకరప్టు దావిచెలువు పాలకడలి స్ట రామణీయకము మొ
౫౬ ఆజఅత్సరములవటకును తెను గాదము సంస గభ్రలేవద ముకో సమంచి కర్మధారయ మగును ఉ వా డి మయూఖ ములు వేడి పయోధాగలు కలి భుజంగ కన్యలు మొ
౫౭ అనేకములయిన సంస్కృత శబ్దములు అెనుగు శబ్ద ములతోడను అను గుశబ్బములు సంస్కృత శ బ్బములతోడను యభేచ్చముగా దమ తమవిభ_వికారములతో సమసీంచుచు న్నవి ఉ లెలిదమి కంటిగేహిని ప్వునించ్‌ సంపత్తి వెంపు - కలువకంటి కటాత్షంపు గుంవులు మొ
అభ్యాసము
బాలంతములననేమి అవి యెన్ని విధములు గుణవద్దణ
శబ్బములను కొన్నిఓ జెప్పుము ఆగు ఇవద్దణళ బ్బములను కొన్ని
శ్‌6్‌ ఆంధ్ర, వాన్టకరణము
చెప్పుము కకుప్‌ ౧క్‌ చాక్‌ రాత్‌ సుహృదమ్‌ అనడ్వా హమ్‌ వీని చెలుంగున నగురూవంబు లెన్ని ఇమనివ్‌ ప్రత్య యాంతములకు. గొన్ని యుదాహరణములు వక్కౌ-ణింపుము
ఇథికా బుభుథ్సీ౯ా అప్‌ వీని చెలుగు రూపములు ఇెప్పునము వాండు వీ డు ఎవడు వీని శ్రలింగటాపము లెవ్వి ఆ తావి
ఈ చేశము ఎ అమరులు ఆ వట్టణము అని యుండునపుడు సమసనరూఫము లెన్టుండును నేను భక్తుడను అనునపుడు రూప మెట్లు వచ్చునో సూత్రములు వెబ్బ రూఎంపుము అప్రోలు అన్వగ్గము అబుషి అనురూపంయిలు సాధువులా
"లెను గున స్కై వ్రత్యయము లెవ్వి తద్ధితాంతము "లెన్ని కారక ము లెవ్వి సమాసము లెన్నివిధములు ముచ్చిచ్చు కెల్ల గుజ్జము ఇెట్టుకొన్ము కలువం.. ఈ సమాసములకు బేళ్లెవ్వి
హలంతపరిచ్భేదము సంవూర్మము
ఒయౌా-రిచ్భేదము
౧ ఉపకృతి పరిణతి సంవృతి అని తత్సమ్మ్మయలు మూండు విధములు గలవి
౨ వుమ్‌ ణు మొదల్రైనవి ఉఒకృతి యలు భూ జి "మొదలైనవి రిణతి. యలు రంజి వనీ మొదలెనవి సంవృతి
చా లీ ఓ...
ఆలు
3 ఉవ్చోత్నియ ఘజ్‌ __౯ మొదలైన కృత్చ్రత్యయను లంతమందు గలదియె ప్రకృతియగును ఉ పోష నుతి = స్తుతి మొ
ఈ పరిణత్మియ అయ్‌ అవ్‌ అర్‌ అనువానితో గూడి వశ్రంయగును ఉ జయ్‌ తయ్‌ సంశ్రయ్‌ = అనుభవ్‌ పరి ఛవ్‌. అవహ్నవ్‌ భర్‌ వర్‌ హూర్‌ మొ
౫ సంవృత్నియ ఊవదేశకాలమందు. సిద్ధమైన స్వరూప ముతోడ డి ప్రకృతియిగును ఉ రంజవన అర్ధ గర్వ గణ దండ భజ మొ ఈమూ డువిధములెన (యయలకు భేద మెబ్లలు గవలయును
రా ౧
౬ తద్ధర్మ వర్తమానభూత భవిమ్య దర్థకములని శ్రీయలు
నాబ్లువిధములు గలవియగును
ర్‌5 ఆం థు వ్యాకరణము తద్ధర్మ మనంగా భూతాద్యర్థ త్రయ విలతుణమైన కొండొక యర్థవికేషుము ౭ మూండు విధములైన ఆయావదములకును స్వార్థమందు ను ణిజర్థమందును అంచు ఆనమునాగమం బంత్యావయవముగా వచ్చును ఉ పోబుంచు పోఎం ౦చు మొ ౮ా 'దేశ్ళ్హయలకు ణ్యస్థంబునమా త్ర మిీాయాగవుంబు వచ్చును ఊఉ ్‌టంచు శావించు మొ జ సమస యలకు వ రమానార్లవముందు చువర్తంబు వావి ఖీ ఎమీ థి లా ఆగమంబుగా వచ్చును ౧౦ ఆయలకు వ_ర్తృమానారగ్ధమందు ఉన్న అను న్‌ బ్రంబును ఛవీష్టుదర్ధంబున కల అను ళబ్దంబును అనుబంధము లగును ౧౧ మహత్తు కరయైనపుడు ఉన్న అనుళబ్దమునకు ద్‌ర్ధం బు వచ్చును ౧_ మహత్తు క_ర్తయైనవుడు వర్తమానార్ధమందును భవమి స్యుదర్థమందును వ్యతి రే కార్థవ.ందును లమయమావదంబులవ్రధమ పఫురుప్కైక వచనంబునకు డువర్శ కంబు వచ్చును ఉ పోఎంచు చున్నా డు వండుచున్నా డు వండ గలడు వండడు మొ ౧౩ అనుబంధము స్రార్థనాగ్థ ణిచ్చు వతి 5కార్థ ము తునున్నర్థము ఇవి వరమగువవుడు ఇంచుగాగమసంబంధి యగు చకారంబునకు వకారాచేశంయబు వచ్చును ఉీ పోషింవరల
ఆగొపరిచ్భ్చేదము రు
*ల డు పోబంపుము పోఎబంఎంవుము పోఎుంవ డు పోబటుంపక్‌ వండింవగలడు మొ
౧౪ అమవాక్తు కర్తమయైనపవుడు వ _రమానాక్థశక్త్రధమపురు మవచనబవుువచనములకు లుమంబు ద్‌ వి అను వరకం బుయను భవిష్యదర్థమందును వ్యతిరేకార్థమందును ప్రధమ ఫురుమైకవచన బవా వచనములకు దున్ఫు అను వర్శకంబులును వచ్చును ఉ పోఎుంచుచున్నది పోఎ.౦చుచున్నవి వండుచు న్నది వండుచున్నవి పోషింవ గలదు పోబుంవ గలవు వండ గలదు వండ గలవు పోషింవదు పోఎంవవు వండదు వం శవు మొ / ౧౫ సమ్నస్త్హ్హయలయ ందొను అన్ని యస్థములయ.౦దుఘ్ర మధ్యమ పఫురుమైకవచననునకు వువక్శకంబును ఉత్తమవురుమైక వచనబహువచనములకు ను ము వర్శకంబులును త్క్కన బహు, వచనములకు రువర్శకంబును వచ్చును ఉ పోఎంచుచున్నావు పోబంవ గలను పోబంవవు పోబుండును పోషించుచున్నా ను పోషించుచున్నాము పోబుం గలను పోబంవ గలము పోబంపను పోబషుంవము పోబంతును. పోటుంకునము పోబం చుచున్నారు పోబంచుచు న్నారు పోషింవ గలరు పోఎుం వ గలరు పోబంవరు పోబుంపరు పోఎంతురు పోఎంతురు = వండుచున్నావు వండుచున్నాను వండుచున్నాము వండుచు. న్నారు మొ
౪0 ఆం ౮ వాస్టకరణము
౧౬ భూతార్థమందును తద్ధర్థార్ధమిందును ద్రథమవురు మైకవచనం ఎనకు లోపంబు వచ్చును
౧౭ భూ తార్థమందు చథమవురుమైకవ చనంబున థాత్వం తోశారంబునకు ఎకొారా దేశంబు వచ్చును ఉ పోషించెను పోషించును వండెను వండును మొ
౧౮ భూతార్థమందును క్యా వ్రృత్యయార్థమందును శ్రీయాంత్య నర్శ్మమునకు ఇకా రాబేశంబు వచ్చును కాడ ఉపోబషుంచి వండి మొ
౧౯ భూ తార్టక మధ్యమో _త్తమష్రురుషములయందు తివ ర్దంబును తస్థ కార్ధక్మవృధమపురు మైకవచనముతవ్ప ద్కన వురు పషములయందు దువర్శంబును వచ్చును త ఉ వండుదురు వతీడుదువు వండుదురు వండుదును వండుదుము
_0 చూళాన్ధక ఆఅఆటొవదయులమి దివురు నుము అను గక్ష్మకములయందలి ఉశారమునకు ఇకాశా బేశంబు వచ్చు ను పోఎంచిరి పోషించితివి పోషించితిం పోఎంచితిని పోషిం చిలిమి వంకిరి వండితివి మొ
౨౧ వ్వతి రే కార్థమందును భఛవిష్యదస్థమునందును తుము న్నర్థమందును_,యాంత్యవర్శ మునకు అకారాదేశంబువచ్చును ఉ వండడు వండ గలడు వండన్‌ మొ
9౨ తద్ధర్మార్థమందు దువర్శంబు పరంబగునపుడు ఇంచు "గాగమసంబంధి చువర్షకంబునకు లోపంబును చిందువూర్వక
ఆయొవరిచ్చేదము 6 దువర్శశంబునకు శువనశ్తాదేశంబును వైకల్పికముగా నగును పోబంతురు పోబుంతున్రు పోబషుంతశురు. పోషింతును పోబంతు ము వండింతురు మొ
వా సే ములో
౨౩3 తద్ధ ర్థార్థ రూపాంతరంబున శ్రీయాంత్యవర్శంబునకు ఎకా రాచేశంబును వమ్రథమళ్వరుమైకవచనమందు ద్రుుతాంతం బులగుడిడు వర్షకంబులును రువ్రునుము నర్శకములు వర ములగునపఫ్రడు దకారంబు వచ్చును ఉ పోబుంచెడి౯ పోబుం చెడుల - పోషించెదరు పోషించెవవు పోఎంంచెదరు పోఎబంచెద ను పోబుంచెదమ వంజెడిళ వండెసుకి వపంజెనరు ఆయు
లో స్రార్థనార్థ వమధథ్యుమపవురుమోవచన బహువచనము లకు చమముగా ముడు వర్శకంబులు వచ్చును ఊఉ పోబ్నం ఫుము పోషింప్రు డు వండుము వండుడు మొ
౨స౫్టి వకవచనమునంద వచ్చునన్హ మువర్షకము హల్లువరం బగునవుడు వైకల్ప్చికంబుగ లోఎంచు ఉ పోబంపవుము నీవు పోషింపు నీవ్ర వండును నీవ వండు నీవ్ర మొ
కు స్రార్థనార్థక ముడు వర్షకంబులకంశె అఆ ఆ ఇ- ఈ లు 'వై కల్పికంబు* బ్రయోగింవ బడును ఉ పోబంపుము పోబంపు డ పోఎబంపుమూ పోఎబుంపు డా పోబుంపుమి పోబం పు డి పోఎంపుమో పోబంపు డీ వండుము వండు డ వండు మా వండు డా వండుమి నండు డి వండుమో వండుడీ మొ
62 ఆంధ్ర, వార్ధకరణము
౨౭ వ్యతిరేగొన్టక మధ్చమవురుమంబునకు ఎఎజటఓ ఆయ్య అమ్మ అనునవి ర్రార్థనాదో్యోతకమ లుగా వచ్చును ఉ పోబంవవ పొబంవలె పోబంపవే పోబటుంవనతే పోషింవ వొ పోఎుంవరొ - పోబంవవో పోబుంపరో పోఒ,౦వవయ్య్మ పోబంపరయ్యు 'పోఎం౦వవమ్ము 'పోఎుంపరమ్మ వండవె వండ రె వండవే వండసే వండవొ వండరొ వండవో వండరో వంగ వయం వండరయ్యూు వండవవము వండరవు మొ
వ్య వ]
_ళా ఉఛయక_ర్తృక స్రార్ధనార్థకంబునకు మువర్శకంబు పరం బగుశపుడు దకారంబు వూ ర్వాగమంబుగా వచ్చును ఉ పోషిం వుదను పోఎుంతము వండుదము మొ
౨౯ వ్యతినే స్రాన్ధనార్థకంబున ము డు వర్షకంబులు వరీంబగునవ్రుడు కువర్శకంబు ఫూక్వాగమంబుగా వచ్చును ఉ పోబుంవకుము పోషింవకు డు వండకుము వండకుడు, మొ
30 అనుస్త్హృయావదనముల యంతమందు భావార్టమున టవర్శకంబు వచ్చును ఉ పోబంచుట వండుట మొ
కెం వ్యతి రేకభా వార్థమందు మివర్షకంబు వచ్చును ఉ పోష్షింనమి వండమి మొ
ఏం క్వార్షక రూాముమిా ద అగారంబును కవర్షకమును వచ్చి వ్యతిరేక శ్వారకమగును ఉ పోఎ.ంవకంవండక మొ
- ధఛాతువుమాచ ద్రుతకసహితంబగు చువర్శకము వచ్చి శత్రర్హ్ట్యోమగిను ఉ పోషించుచుళ వండుదు౯ మొ
వరో ఛాళ.వుమి ద ద్రుతంహితంబగు డువర్శకము వచ్చి ఆసంఖ్యార్జకమగును ఉ పోబంచుడు౯ వండుడుక౯ొ మొ
3౫ థాత్వంతో కారముసకు ఇకా రాబేశంబును ద్రుత నహిత నకారంబును వచ్చి చేదాద్యర్థకమగును ఉ పోబుం "చినకొ వండినకొ మొ
3౩౬ థాతువ్రుమో ద చువర్శకము ఉన్న అనుదానితో
నం నా
జేరి వచ్చి వర్త్షమానార్ధకవిశమణమును. క్య్వార్ధకక్రియారూప ముమిా ద నవర్షకము వచ్చి భూతార్థకవిశేషణమును. తును న్నర్థక ఒఆయారూవనుమిా ద కల ఆనునపి వచ్చి భవిష్యుద ర్‌ విశేషణమును థాతురూపమును మి ద ఎడి ఎడు వమ్రత్య యములు. వచ్చిన రూవములును తద్ధన్షార్థక విశేషణములు నగును ఉ పోషించుచున్న వండుచున్న పోఎబంచిన వండినం పోఎబుంు గల వండ గల పోబంచు పోషించెడి పోటఎంచెడు చండు=-వంజెడి వంజెడదు మొ
౨౭ భాతవుమి ద అకారమును నివర్మకంబునువచ్చి వ్యతి లశార్థక విశేషణవగును ఉ పోషింవని-వండని మొ
కళా జ్మయలకు క ర్థార్థమందు పడుళబ్ధం బనుబంధకంబగు ను చానిమోదగర్త ఎవ యోగమునకున లె ఉన్నాను బంధము మొదలగు కార్యములు వచ్చును పోషింపంబడుచున్నా డు పోషింవ బడియెను సపోషింవ బడ గల డు వండ బడుచున్నా డు వండ బడియెను=- వండ బడ %లడు మొ
64 ఆంధ్ర వ్యాక రణము 38 ణిజర్థకమునకు మునువ_వలె నించుగాగమంబువు - అనుబంధాదులును వచ్చును ఉ పోషించుచున్నా డు వండిం చుచున్నా డు పోఎ.౦చెను వండించెను మొ కొన్ని ఛాతువులు నానావిధములుగా ణిజంతము లగ చున్నవి ఛాతువు వ్రేరణ క_ర్హృర్ధకము థాకువు 'వ్రేరణ క_ర్ష్రర్థకము. కడుచు కడపు పూను వూనుచు వూనించు విజుగు విజబుచు కీలు తెలుచు లేలించు మేయు మేష) కుదురు కుదురుచు కుదిరించు. "లేమ లేష్రు విను వినుచు వినిఎంచు "ఆలియు తెలుపు దును మనుచు మనిఎంచు తిరుగు త్రివ్వు అడగు అడ చు అడ గించు తునుగు త్రుంచు కిరగు కర చు*ర గించు తిను తినుఎంచు కలయగుకలచుకల గించు వడు పటుచు ఉడుగు ఉడువు ఉడిగించు మొ. ౫౦ క్రియాఫలంబుక_ రృ గామియగునపవుడుకొనుధాతువు థాతున్చన కను చ్రయు_క్రంబగు కొనుధాతువు పరంబగునపుడు ధాత్వంతోశారమునకు ఇకారంబు వైకల్పికముగా నాచేశం బగువు ఇదియ యాత్మ నేకవదార్థంబు ఉ పోబంచుకొనుచు న్నా గు వండుకొనుచున్నా డు పోషించుకొనుచున్నా డు - వండికొనుచున్నా డు మొ
ఉయాపరిచ్ళేదము 65 ఈ౧ ఛాకతుభిన్నంబయిన శబ్దంబుమో ద థాతుత్వమును
- వివతుంచునవుకు స్తంచుఈ గా ళమంబు వచ్చును ఉ వ్శవించె చి*రించ మొ ౪6౩ భూత తద్ధర్థార్థములయందు పళుపతాగ్యది తిక్య క్కు_లును అచేతనంబులును గర్హలగునవ్రడు బవాుువచనం బేక వచవంబే యగును ఉ చిలోలు రంజ్లై౯ చివ్చళ్లు విల సిళ్లెా చిలుకలు రంజిట్లు౯ా చివ్చళ్లు విలసిల్ట౯ మొ ఈ3౩ అయంతంబుగానిఏమై లఘువయిన యొక యత రము వూర్వమునందు గల ఆమయొగ్క అంత్యం బైన వర్శం " బువకు ఇకా రాగమంబు వైశబ్చికంబుగ వచ్చును ఉ ఘం౦చె ఘఎయించె న _౦చె నంయించె వధించె వధియించె మొ ఈర రంజఘఎ ఇశా్వ్రద్యుకర్మ క థాతున్సుల యించుగాగమ నంబంధివిందు చకారంబులకు రెండు లకారంబులు సంన్లిష్టం బులెయాచేశంబులగును ఉ రంజిల్లు ఘుటిల్లు వి సరిలు మొ మా ళం ళం క్‌ ఎ తద్భవములందును గలదు ఉ ఆవటిన నివ్వవిల్లు మొ ఈ౫. ద్విత్వంబులేయును వ్రయోగంబులు గలవు ఉ రంజిలు నివ్వం-లు
- క౪౬ రంజి ఘట ధాతువులప ణిన్బు పరంబగునపుడు లద్వ యాచేశంబు గలదు. ణీదన్టేంచుగాగమము వరమగునపుడు లకారద్ధయా. చేశయోస్యుంబు స్వాన్టేంచు గాగసమమునకు ల
ళ్‌ర్‌ అంద్రవ్యాకరణము లోవంబు గలుగును ఉ రంజించె మమ ఘ-_౦చె నత్కా ర్యము "మొ
ర౭ తత్సవ. ఆయులకువలె దేశ్య్హ్హ్యయలకును అనుబంధథా చులు వచ్చును
ఈ౮ _యాపదంబులమిా ద వకార ఆకారములు వమ్ర్న్‌ చో్యోతకములుగా వచ్చును ఉ నన్ను జూచితివే నన్ను బ్రో చితివా మొ
౮౯ సం దేహార్థమందు ఓకారంబు వచ్చుమ ఉ చూచు నోచూడడో మొ
౫౦ ఆ౭రర్థంబున ఛాతువునకు ఎడు త వర్ష్మకంబులు. వచ్చును ఉ పోఎంచెడు౯ా పోషించుతా ఆండెడు౯ వండుత =" మొ
సం తద్ధ ర్థార్థకముకం పె కాక కావుత కాశ అనునవి ఆశీ రర్థంబున నన్యువ్రయు కృంబులగును ఉ పోషించు గాతకొ వం డుంగాతళల పోబుంతుదుుగాతకా. వండుదురుగాత౯ వండు గా వుత౯ వండుదురుగావుత౯ మొ
౫౨ ఒకానొకచో గేవలతద్ధ క్తార్ధకంబును ఆశీరర్థంబునం బయోగింన బడును. ఉ నాయఘుంబుల బో గొట్టునంద నుతుడు మొ
౫3౩ థమాదివురుసములందును న్నర్తమానాది అర్ధ చయులయందును నకవచనాదివచనములయందును వ క్షాగమంబు
ట్యొపరిచ్చేదము 657 విశేషముగా వచ్చును చేనెను చేరి చేనెడిని చేనెడును- చేనెవరు చే చేసినను చేఎన ఉన్నా డు దన్నారు ఉం-వి ఉం _8 ఉందుకు ఉందము ఉంట ఉన్నను ఉంచుచున్నా డు ఉంచుచున్నారు కాగలడు కాగలరు వత్తురు రమ్ము రండు- వత్తము రాడు రారు కాకుము రాకు డు రలబ్చంచుచున్నాడు రావించుచున్నాడు రబ్బంచుచున్నారు రావించుచఛున్నారు దూడ గల డు చూడ గలరు చూతురు దచూడును చూడు డు చూడ డు చూడరు మూడమి కలడు కలరు లేడు "లేకు లేమి లేక మొ
అభ్యాసము
థాతువు లెన్ని విధములు లేత్సేమ్హూయ లెన్నివిధములు ఈంది వదములలోని తత్సమచదేళ్య ఆయలను వివరించి చచ్చును చేయు సృజించు కొట్టు రంజించు వ్రాయు - బోధిం చు అెగంచు తిరియు మురియు కోయు నయించు అను సరించు. సంధించు వులకరించు ఆవులించు అఆంగలించు- త్రెంచు మొ
ఆందిపదములలోని వధమమధ్యమో _త్తమఫురుషములను వివరింపుము వజీయును కాలనులను అక్థములను వచనము లను సయితము వివరింపుము
ను590చుచున్నా డు వాయుచున్నా డు చూచుచున్నావు కోయుచున్నాము తీయుము వండవు స్రైాయకుము అందము-
68 ఆం ధృ వ్యాకరణము "చేయుదము వండెడుకా వంజెశిక నండుకొ వండ గలవు వండను వండము కోయను చూభె౯ చూచితిని చూచితివి
ఈ ౦దిపదము 'లేయేయర్థములయందు _ వచ్చినవో వెవ్పుము
వ్రాయుట వ్రాయళ ఛ్రానా వాయు 'య్రాయుచుకా శచ్రాయమి వ్రానెడి వ్రాయుచున్న ట్రా గల ఛ్రౌసిన వూ యుడు౯
ఈ క్రిందివదములను సూత్రములు వెబ్బ నిర్వచింపుము
వండని పోషించుచున్నాడు వండ డు చేయు౯ ప్రాన్‌ పోషింపుము. పోబంఎంచు పోషింవ బడ డు పోషించుకొను ఉోఎుంఎం. బడుచున్నాడు
భవిమ్యదర్థమందు వచ్చున్తి యనుబంధ మేమి వ_ర్తవమానా న్థమంచేది తస్థర్మము భూతము భవిష్యుత్తు వ_ర్రమానము వీనిని నిర్వచింప్రము భావార్థము చేదర్భము తుమున్నర్థము వ్యతి “లేకశ్త్వార్థము. స్రార్ధనార్థము వీనియందు వచ్చునట్టవర్ష కమూలను 'జెబ్బాము
చిలు*లు కంజిళ్లెై౯ చివుళ్లు విలసిల్లు! వీనిమా చ ఇొంత చర్చ చేయుము
లాయొపరిచ్ళ్చేడయు సంపూర్మము
లాలా వెన్నకి ఆదిసరస్వతీనిలయ వ్రైస్సున ముద్రితము 19 6
ఆం,ధ *౦0ధములు ఆల లా. 4ంద్ధృమహాభారతము పద్య కాపృము --- వి = ల్భ్చూ ఆ కది సభావర్వములుగల నంపు ము 2 0 చోాష్టవర్వము 2 0 ంరాటోద్కోగస ్వములు ౭2 0 క న ఫ్య ద్రోగా ప సములు లి 0 కర శల్యసౌ ఖలు పల్వములు గే! 0 = (ఆలా శాంతిపర్వము 2 0 అనుశాసనిక ఆశ్వ మేధ ఆ శ్ర మవాస సొనల మహా వ స్థాని స్వర్తా రోహణపర్వయులుగల సంపు ము ౭2 0 ఉఆదివపంచ్మము ఒ టేనంపుటము త క యుద్ధపంచకమం త్ర 12 శాంచిసప్రకము 8 12 ఆంధ్ర భారతవిమర నము మల్లాది భూరగ్యనాకాయణ శాం గారిది 08 వ! శకుంతలాప *ఇయము కృష్ణ కవికృతము 012 తమంయనమసృలు చక్కనికూర్చు 02 భాస్య్వరరామాయణము చక్క-నికూర్పు అత్కు శ్రమవ్రతి క్ష కృషరాయవిజయము. కుమార ధూర్జ_క్ళతము 08 అంకావజయము రావాందమోాయయఎయి నఓక ఎండిపోలు లఫ్‌ణ వా ఆల తష శీనిితము 18 నిర్వచనో త్తీంరామాయ *ము సాధారణప్కతి 10 ఉఊత్తరరామాయణాము కంకంటి పొాపరాజ్యివ్ర్యణకమా ల్లి ౮0 శంగనాథరామాయణము. ద్విపద లొ, తృకూర్చు 8 0 వోఎసాథరామాయణము 2 నంపుఎములు 78
మొల్లరొామాయణము. చిన్ననైైజున పెద్దమరములతో ముద్రితము మార్క_౦ డేయపురాణము మారనకృళము ఆంధ్రభాగవళము పోళనామార్యప్రణీ“ము ఇదివ వ్రళులకన్న అన్నివిధముల చాసగనున్నది ప్‌బె 2 వాల్యములు ఆర్య త్హేమవ్రతి మనుచ ళ సటఓక వసుచరిశ్ర విమర నము వనుచరిశ్ర, సవ్యాఖ్యానము చకాని "ప్ప ఆముక్తమాల్యద వ్రభావతీవ్రద్యుమ్నము. స్ట్రొక్తహర్పు డిటోశా కోబైండు హరవిలానము డిటో కాలకోమై౦ంవ డిటో కాలెోేేలైందు కా ఖండము చక్కంనిళ్టా క్తకూర్పు డిటో కా”కోబైండు సారంగధరచరి క్రము చేమవార వేం” కళ్యుత కవికర్శరసాయనము మాంధాశచరి షల ౯ శాగికారైం ఘల్‌ నిరంకుళో పాఖ్యానము ర సీలానుందరీవ ణయము శ్లేచిమంచి తిర్మకవికృగమే కాలికోజే ండుక్నీ 'పారిజా తావవారణము మేళకాకిళ్నము.. చిన్ననైజు హశళ్ళ్చం దో,పాఖ్యానము క్షకవివ్రణీేోము డిటో 'మేలువ్రతి కాలకోభ్రౌ ఆనిరుద్ధచర్శెత్త కనుపర్తి అబ్బయామాళ్యపవ్రణీశము డిటో శాలళోటైండ