Analysis: Andhra-Dvanyalokamu

Method: Non-LLM (Frequency keywords + LexRank + Unicode heuristics)
Source: https://sundarayya.org/amdhara-davanayaaalaokamau
Date: 2026-08-04 12:15
Chunks: 25

---

Book Overview

Book: Andhra-Dvanyalokamu
Source: https://sundarayya.org/amdhara-davanayaaalaokamau
Total OCR chunks analysed: 25

---

OCR Quality Summary

Average Telugu script coverage across all chunks: 94%

---

Telugu Vocabulary — Top Keywords (YAKE)

Keywords extracted statistically — most distinctive terms per chunk.

• శ్రీ
• విజయనగరము
• బ్రహ్మశ్రీ
• గ్రంథము
• సాహిత్య
• పంతుల
• గురుపూజ
• శ్రి
• ధ్వన్యాలోక
• న్నా
• లోచన
• నాట్య
• నేను
• వీరి
• నిర్మాతలును
• తలంచుచున్నాను
• వాలనరన్వతీ
• పిచురణము-$
• నమోభగవ
• శిరమణాయ
• థ్రీ
• భారతీ
• చేవ్యైనమః
• ఆంళి
• ఆంధ్ర
• ధ్వన్యాల
• శ్వైతీయ
• భాగము
• “సలోచన
• పర్తిభా

---

Per-Chunk Details

Chunk 1 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0001-0010.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 5938

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [32, 210]

Key Terms:

• శ్రీ
• విజయనగరము
• బ్రహ్మశ్రీ
• గ్రంథము
• సాహిత్య
• పంతుల
• గురుపూజ
• శ్రి
• ధ్వన్యాలోక
• న్నా
• లోచన
• నాట్య
• నేను
• వీరి
• నిర్మాతలును
• తలంచుచున్నాను
• వాలనరన్వతీ
• పిచురణము-$
• నమోభగవ
• శిరమణాయ
• థ్రీ
• భారతీ
• చేవ్యైనమః
• ఆంళి
• ఆంధ్ర
• ధ్వన్యాల
• శ్వైతీయ
• భాగము
• “సలోచన
• పర్తిభా

Extractive Summary:

సర్వ ప్వామ్యములు-ఆం (ధ్రీకృతికర్తన్ని | శ | , ఉంచాలా లి వళమ ముద్శిజము... జయ-ఆశ్వయుజము. 'లీ 1000 1054 ౮ టో రతి ఒ “అక న గీ న - [0కి ఎ శ స టల శ్ర (| నే జత షి మలం గీ తలి సవ స్థానము 1 న వ నళ" జ పంతుల లక్ష్మీనారాయణకాన్రీ అధ్యాపకులు మహారాజు సంస్కృత కళాశాల = విజయనగరము. శ) వేలూర్శి శివరామశాత్త, శ్రి బేల క్షేర్ట్‌ ఓ గంట్సీ జోగీ సోమదయాని + పిదీపిక 16 “ ట్రై తింమల్క నరనింహాదార్య, * విషయసూచిక ని నివేదిక శి నీ విజ్ఞాపిక 80 గంంథాంతమున--- * కృతిసమర్పణ సమయ సందేశములు | * అభిపాొయములు ల!

---

Chunk 2 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0011-0020.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 10792

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [68, 207, 254, 258]
• Repeated punctuation clusters: 6 occurrences

Key Terms:

• పంతుల
• శ్రీ
• ధ్వన్యాలోక
• నేను
• మేము
• కాని
• సంస్కృత
• ధ్వన్యాలోకము
• మును
• ఉద్దోతము
• కొన్ని
• నేటి
• ధ్వవి
• విషయమున
• సాహితీ
• కొంత
• చేసితిమి
• సంభా
• ధ్వన్యాలోకము”
• ములు
• రాయడు
• తెలుగు
• కృతి
• ప్రభా
• పాఠకుల
• యయినను
• యయినది
• పట్టి
• ఇట్టి
• వెలు

Extractive Summary:

ఛి శ న! ఈ లోవుగనే కొన్ని విళ్వవిద్యాలయములు ధ్వన్యాలోక మును ఏదో ఒక శాఖకు పాఠ్యమొనరించుటకేసి చౌభాందా ముది ణాలయము నుండి రీధితి బాలప్రియ, మొదలగ్గు వ్యాఖ్యలు వెలు వడెనుం ఈ (ప్రయత్నము మనీమలగు పారకులలో విమర్శశక్తికిని, స్వాతం్యత్యమునకును ఉద్దీపకము, శివ ఉద్ద్యో-?న ప్కచ; 12న పుట; 167వ పుటి మొద లగునవి చూడనగును"

---

Chunk 3 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0021-0030.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 10980

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [257, 261]

Key Terms:

• నిరూవణము
• ధ్వని
• మూలమునందలి
• కుదాహరణము
• అందు
• శ్రీ
• మహారాజ
• నిరూపణము
• సమన్వయ
• మగుట
• శ్రి
• యున్నది
• భాషామయ
• విమర్శలను
• యందు
• విషయ
• వ్యంజకములను
• అత్యంత
• తిరస్కృృత
• అదియే
• హరణము
• వాద్య
• వ్యంజకమను
• కవిపొరోక్తి
• యంశమున
• శృంగార
• విరూవణము
• కాకుండుట
• దుష్టము
• కుదాహరణమ్ము

Extractive Summary:

౫ అవినక్షీక వాచ్యమగు అర్జాంకర ప్రంక్రమిత వాద్యధ్యని వద వ్యంజికసుగుల కుదాహరణసు, క్‌ ఒ ఇచట ఒకానొకనిచేతమ (వ్రదీవంధీధితికారాదులచేతమ గౌవింవ€ విడిన వ్యాఖ్య-ఆయుక్తమను నిరూవణము, కి 8 _ అదియే పదవికొశకమగుట కంకొక యుదాహరణము, ఖ్‌ ౮ ఈ యుదాహృతియందలి వదముల నన్నింటిని అర్థాంతర నంకో మిత వాచ్యవ్యంజకములుగా వివరించుట్ట శ్రి ౯ అత్యంత తిరస్కృృత వాచ్యర్వని * వాక్య వ)కాశిశమిగుట కుదా హరణము ౧౦ “యానిళో అను సీ భగవన్గీలాసర్యను -ఆత్యంక తీరస్థృత వాద్య ధ్వని వ్యంజకమను నిరూపణము, $0 ౧౧ అర్జాంతర సంక్రిమిక వాద్య ధ్వవి-వాక్య వికాశితమగుట కుదొ హరణము . అధియే-వద ప్రకాశతమగుటకు ఉదాహరణాంతరము, £0 ౨౩ పివాన విపిలంథ శృంగార రనధ్వవింవాక్య వ్యంజికను పట, క్ర చేలా ఉద్రమగు విపింిలభ ళృంగార రనధ్వనిఎవాక్యవికొశితమగుటి, క్‌ ౨౯ా అలంకార పింకీర్ణమగు అయోగ పినవులంభ శృంగార ధ్వని-వాక్య వ్యంజితమగుట, క "అం నంఘటన మాధుర్యాది గుణనుల నాశయించి కనవ్యంజకనుగుట, శ6 ౩౧ వంఘటనకు విషయవియనము కొన్పింవమి, 88 శిత ఈ యంళశమున నుదాహరణ వుదర్శనము, 0 తథ “సపణములు రసొశయముి లను నిరూవణము, ! 88 ళృంగారాంగములకు విరుద్ధరసములతోడి కలయిక దుష్టము కాకుండుట 88 తళ ఈ యంశమున నుదాహృతి-నిరూవణములు, 179 ౨౫ వాటకాద గోష్టింవినేయజన హికార్ధమే-అవకారికము, క!

---

Chunk 4 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0031-0040.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 8173

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [10, 16, 18, 21, 22]...

Key Terms:

• శ్రీ
• కృతి
• ధ్వని
• సాహితీ
• గారికివి
• శ్రి
• వృత్తి
• సహృదయుల్‌
• వ్యంగ్య
• దీవి
• శాస్త్ర
• భాగమును
• దీని
• ధ్వన్యాలోక
• నన్ను
• సహృదయ
• గ్రంథమును
• ధ్వవి
• తనివి
• వెలుంగు
• విజయనగరము
• ఓమ్‌
• లలిత
• భాస్వత్సాహితీ
• శ్రీశార
• శ్యైనమఃః
• నివేదిక
• సహృడయానందుడు-సహృదయానందవర్ధను
• ఆనందవర్హన
• ప్రసాద

Extractive Summary:

ఈ ద్విశీయభాగమునందే మిగిలిన గొంథధమునంతను విక టింవ(దలంచినను, ధనలోపమువలన తృతీయోద్ద్యోతమునందు(గల మూడుపాళ్లుగల భాగమునుమాత్ర మే (ప్రక టింప(గలిగితిని. ఈ(గ్రంథమునిట్లు సర్వాంగలలితముగా ముద్రించిన శి వేదవ్యాస ముదుణాలయము నభినం దింతును. కి న్‌ న్‌ _ బ్‌ స్ట న్‌ ॥ ల్‌ / శ 11 త ౨... 1 ర్‌ శే స్ట్‌ ॥ శం ల / లో .

---

Chunk 5 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0041-0050.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 16454

OCR Issues:

• Repeated punctuation clusters: 6 occurrences

Key Terms:

• భావము
• కావున
• సంయమి
• వాచ్యము
• చున్నది
• వాచ్యమగు
• కొవున
• నర్థము
• ధ్వని
• ఇందు
• మూలము
• డును
• వ్యంగ్యము
• వాక్యమును
• చుండును
• కానేరదు
• మగుచున్నది
• ఇందలి
• గాని
• సంక్రమిత
• వాచ్య
• ఇట్లు
• అర్జాంతర
• చెప్పుచున్నది
• అఖిల
• అవధానము
• నున్నది
• కబ్దము
• సంకిమించునదియు
• మును

Extractive Summary:

త హాత్‌ + న్వ+ అర్ధమగు == స్వార్ధమును విడువని లతణచేతంస్వరూపనును విడునక్క వేచొక యర్హమునందు సంకిమించునదియు అహత్‌ + స్వఅర్థనుగు = స్వార్భ మును విడుచునదియగు లక్షణచేత-న్వరూవమును విడిచి-అర్జాంతరవ్యంజ కమగు చదియ్యు అగు వాద్యార్దము-ఇట్లు ఆర్థాంతర సంకిమితమున్తు అత్యంత తీర ప్కృతమున్సు అగుటవలన అఆవివక్షీతమగు చున్నది, ఇన్లు అవినకితమగు వచ్యార్థముగల ధ్వవి-ఆవివక్షీతవాచ్య-ద్వవి యగుచున్నది, ఇల్లు లకణా మూఅకను లగు నీ యనివక్షీత వాచ్యధ్వని భేదములకు కొన్ని స్థలములయండు సచమున్కు కొన్నిచోట్ల వాక్యమును న్యంజకమగు చుండును, సంలతమ్యక్రిమన్యంగ్యమ్ము అనంలక్ష్యక్రిమవ్యంగ్యమ్కూ అని-వినకీశాన్య పర వొచ్యధ్వని-ద్వివిభమని వెమక చెప్పంబడినది, అందు-ష్రితిథ్వని నదృళ మగుట వలన అను రజన రూవవ్యంగ్యమమ నామాంతరముగల సంలత్య-క9మ-వ్యంగ్య ధ్వవికింగూడ విశ్లు వదమున్కు వాక్యమును, గూడ వ్యంజకములగు చుండునని తెలియనది, చ్వివిఠముగు నవివకీకవాద్యము-పదహాళా$కమున్సు వాక్యవికాశితమును.నై చతుర్విథమగు చుండుననియు వివక్షితాన్యసరవాళ్య సంవింధియగు (కమద్యోత్యము (నంలత్యుకిమవ్యంగ్యవు) కూడ -న్వభేదములందన్నింటనుగూడ ని ప్లేపదపుకొశిత మున్కు వాక్యప్రకాశితమున్తు గూడ నగుచుండుననియ్యూ వెజుంగునర్కి మూలను :.--- ఆవివడిఠవాచ్య పిఖేదమగు ఆత్యంత తిర స్కృృత వాచ్యము (విశ్ళేషముగా౬ దిరస్కరింసంబడిన వాచ్యము గల ధ్వని పదపికాశిత మగుబకు మహర్షియగు వ్యాసుని మహా భారతను నందలి పద్యముడా :- కళం॥ తమ, దయయు, శౌచమును, _ధె ర్యము(, గారుజ్యము, ననిమ్లరంబగు మృదువాొ క్యము, మిత్రుల కనఖిదో హము, నను వీయేడు సమిధలగు సిరికెప్పడున్‌*॥ విభామతి ;- కమాగుఇ నంవదకుల గజ్జలగుట సంభవము కానేరదు కావున సమిచ్చబ్బారము సర్వథా శతీరనృత మగుచున్నది, ఇందు *వమిధలు అనుపదము” *4తదికరముల వపేకీంపకయే. యార్దీపర సమర్థములుి” అను వర్థమును లక్కింప(కేయుచు తమాదులకు;గల సంపదుద్దీనన సామర్ధ్యకు అనన్యా "సీవము (తీమాదులకం టె విశరములగు వాని నపేకింపకు) అమ (సహకార్యం ఇందలి న్యంగ్యముల”గ నర్ధాంతరములతో వాచ్య మెట్లు సంకిమించునదియు క్రింది యర్థనిర్వచనముచే నెజుంగునది, ఇస్టేజు ఆవివేకముచే గుడ్జిదై (యుక్తా యుక్త విదారణరేన్నిదై) ఈ విధమునన్నే లోకము + ఎల్లర్‌ జ వివేకనంతు(డొక్కం డును లేక లోళవనద్ధిచే గతానుగతికమై యున్నలోకమంకయు ( ఈజనమంత యు) శఈళవిందిమును = కలంకవ్యాజు జిహ్మీకృతమగుటచే నవమాధమై ఆనునోహర ముఖ చుండలముతోంగూడ నుపమించుట కన ర్షమగు చంది వీంబముమ్కు ఆమె: ఆసా ధారణ గుణ గణ మవార్చిళరీర భంగిమముగల ఆ (స్కృతిదథ నికాశిత మగు) రమణియొక్క, చెక్కి€కిన్‌ == నివ్వ్యాజలావణ్య సర్వస్వమాకమున్ను ముఖమధ్య వర్తియు ్యపథానభూతమును (అనిర్వచనీయ మును) నగు కపోలతలము;కు (ముఖము నకుంగూడగాద్యు శళినిందిముకం' టె నుత్హృృష్టమప వస్తువును ఆమె చిక్కిలి కువ మూననుగా€ జెప్పందగువని భావము.

---

Chunk 6 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0051-0060.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 14326

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• కావున
• మూలము
• మీది
• పద్యము
• మును
• కొత్త
• చున్నది
• కొవున
• వ్రభామతి
• కలిగిన
• గలది
• పేజీ
• యొక్క
• విశేష
• విషామృత
• ఇత్యాది
• వాచ్యార్థము
• మాత్రమే
• వ్యంగ్యము
• దుఃఖ
• రూపమగు
• నిది
• నదియగు
• కాలము
• కించిత్‌
• చున్నా
• గలిగిన
• ఆనురణన
• శద్దిళ
• పద్యమునందు

Extractive Summary:

క్షేవ్ల ధర్మము గలవ్నారై యున్నదియు తెజుపుటలేదు, కొపున (+జ్టాక విశేష ధల్య- వచ్చిన్నమగు) ఆ *కొందళజికిన' అమ వదముకూొడ- విషామృత వడములవ లె- ఇ శే పాపాక్కులు- వుణ్యాళ్ములు- ఇత్కాది-అర్ధ విశేషములందు సంకిమించుచున్నదని యు, “కాలము అననది సర్వవ్యవహారములయందుకు నంక0మించుచున్నదవియు వెజబుంగునద్సీ మూలిము :-... మీది యుదాహరణవాక్యమునందు విషా మృత శద్దములు-దుఃఖసుఖరూప సంక్రమత వాచ్యములగా వ్యవ హతింపంబిడయున్నవి. కేర్‌ “శ మహా(పళశయము వ్రవర్తిల్లంగా, ధరణీ ధారణము కొట కిప్పుడు నీవు శేషుండవై యున్నావు” ఈవాక్యము -ఆనురణనరూపనుగు నర్పాంతరము(వ్యంగ్యము)ను బ్బ శక్తిచేత స్పష్టమాగానే [వకాశింపంజేయుచున్నది గదాః వ్రభామతి ;- ఈ = ఇట్టి = తండ్రియగు స్రభాకర వర్ణనుండును, జ్యేష్ట భ్రాతయసు ((పెద్దన్నయగు) రాజ్మవర్థవమండును చనిపోవుటయన్సు మహ -(+ఆ పొశయముజణళోళకొారణనగు మత్పవనాళము (గొప్పతిపాయము) (వవ ర్తిల్లింగా 2 నంభవింప[గ్యా ధరణీ ధారణము కొజకున్‌ = రాజ్యభారమును వహించుట (మో యుట్రి కొజక్కు సీవ్వు శేషుండవైజుమిగిలినవాడవై యున్నావు, అతు (పొకరణీక మగు వాక్యార్థలోరము కలిగిన విన్మట, అలిలామూలమగు వ్యంజనచే “*ఇట్టి "ఘోరమగు కల్పాంతము సంభవించ6గా ((రిగ్గజముబు వైతము పలీనములుకొ (గా) ధరాపీఠభారమును మోయుటకు సీవే శేమండపై (నాగరాజవై) యున్నావా ఆను నర్థాంతిరము (వ్యంగ్యార్థము) వుళ్యాయిత మగుచున్నద్మి అన్సుడీ యర్థముణ 'రెండింటికివి ఉవమానోస మేయలావముకూడ వ్యంజింన దేయ4విడుచున్నద్కి శేషునివలె సీషథారణముకొఅకు శిష్యమాణుండవని ఇట్లిం చుసమాలంకారము ద్వన్య్మమానమని గ్రహించునది, వొళయాద్యనేకవద సాపేశమగుటచేత నీధ్వవించాక్క (వకాశితమగుదున్నది ఇది కబ్దళక్నిచేర నుద్భ్చూతమగుబవఐనమ, ఆనురణన రూసమగుటపలఫన్సు శబ్దళ క్రమూలాన రణనధ్వన్యుదాహగ ణ మగుచున్నది, మూలము ;-- కవిపౌం9ఢోక్తి మాతినిష్పన్న శరీరవమగు నడియే (వివకితాన్య పరవాచ్యధ్వవియే) ఆర్థళక్త్యదృవమగు ప్రలే దమునందు పద పికొశిత మగుటకుదా :--- సవర నేనకృక ము-పా9కృత భాషారూసకము-ఆగు హరి విజయము నందలి పద్యము, గ౪ చారుచూతాంకురావతంసము, మహోత్స వోపగమ మనోహర సురామోదయుతము శ్రిికరంబు, వసంతలక్మీముఖంబు నొసంగకన్నను గ్రహియించెలగునుమళరు(డు॥ ఆ ధ్వనియే వాక్యము చేత నికొశించంజేయంబడుటకు ఉడా :- “ఏ కిఖరి యందు ఎన్నినాళ్ళ'” అను పూర్వోగాహృతము, [ప్రభమభాగము 51వ పేజీ] ఈ వద్యమునందు-వాక్యమే-స్రిచ్చన్న మును, మకోహరమును, వ్యంగ్య

---

Chunk 7 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0061-0070.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15628

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• మూలము
• ధ్వని
• కావున
• పదము
• యగును
• ఇందలి
• సౌందర్య
• కొవున
• ఇత్యాది
• తెలియునది
• లోచనము
• అవియే
• మీది
• కరుణ
• కనుక
• ధ్వవి
• వొభామతి
• వ్యవహారమున
• యుండును
• కావ్య
• సముదాయము
• యందు
• వ్యంజ
• ముఖమున
• సదములు
• వాచకములు
• నేను
• వాక్యము
• వ్యంజకము
• యుక్తమే

Extractive Summary:

*వదకు న) (విద్యోతికమగుటకు) అనంగ వదవిశేషము సొకా శెంచు చుండునప్పుడు అనియర్జము, విభావాదుల వలననే ముఖ్యముగా రన వితీతి కలుగుచున్నను *ఆ ఇత్యాది పదివిశేషములు రన వ్యంజనమున నచాకారులగుచునే యుండును, ఆ విధావాదుజకూడ విశిష్తముగు ఒగొనొక పదమ చేత-అర్ప్యమాణ ముర్రై రస చమత్కార విదాయులగుచుండును, కావున రసచమక్కార విధానమున వద సంబంధి. ఇష్టజననాళపిభవము = ళోకము = (వియుంలగు హాసవదక్త యొక్క ఏల వికేప-కటాక్షములు-తద్‌ 68 విభావములై యుందివవియోో అవియే అత్యంఠమును వినాళమునొంది యిస్పుడు వ్మ్యృతిగోచరములై నిర పేక్షభావత్వపాాణమగు కరుణ రసము నుద్దీవింవ(జేయుచున్నవి, **ఆ కమల్‌” అనుచో నున్న “అ” యమ శద్దముంవానవదక్త కన్నులయందున్నదియు, స్వసంవేర్యము-ఆ వ్యప దేశ్యముంఅనం శను-అగుదున్నదియు నగు గుణగణముయొక్క - న్యరణాకారమునుంన్ఫురింప4 జేయుచు రనమునకు అపాధారణమగు నిమి త్త మగుచున్నద్సి వ్ర వైతీన అమనదీ ళోకొవేళమున కుగ్రీపన విభావము, *ఆకనులో అనుచోనన్న ఆ శబ్ధ్రమచేత పాఠతిశయ విభిమైకాయతన రూనములు అనిర్వాచ్యములు, ఆను భవైక వేద్యములు, ఆగుచ్కు “నాకు రతకుండగు ఆర్యవురుండెచ్చటనున్నా డో” ఆవని కాండిశీక (భయోద్రేక) భావమున వికలములు, నర్వదిక్యులందున్సు విడీల్త ముల్కు ఆగు విధమున స్మరింపంబిడుచున్న కన్నులయందున్నతావృళమగు దురవస్థ గాఢ గాఢమగు ళోకోద్టీపం విధావమ్ము “కూరుండు అఫుటవేక వానికి నిక్కయ మగు ఈ దారుణనృ శ్రి (దాహకజ్వాదికము,స్వభావమే ఆదహను(డు కూరు.డైనము తనా కమున నిన్ను దహించియుండండు, వాం కూడ ధూమాంధితు(డగుబనేత చూచుట కనమర్హుడగుఓటవంన విట్టీి అమచితకార్యము నొనర్చెన్సు *సవివేకి ఇట్లానర్చి(కాలండు, అని న్మరింపంలడిన వాసవదత్తయొక్క సౌంచర్యముంఇచట సాతిశయనుగు శోకమునకు ఆలంబన విభావమగుచున్నది, “అ” అను కబ్దముండు వప్పుడే యీ యనర్హమంతయు నిర్వహింవంఏడుచున్నది, ఇప్లేంఈ దృశస్థలములందంతటమ వ్యాభ్యానింప౦దగును, (లోచనముఇచట నత్పరాజు మొక్క.

---

Chunk 8 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0071-0080.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 14128

OCR Issues:

• Repeated punctuation clusters: 7 occurrences

Key Terms:

• విషయ
• మూలము
• గుణములు
• సంఘటన
• గుణముల
• కావున
• సంఘటనకు
• శృంగార
• మాధుర్య
• అందు
• విపిలంభ
• భావము
• నంఘటన
• చున్నది
• ఇందు
• వివిలంభ
• గురు
• పియా
• మగుచున్నది
• ఇచ్చట
• వ్రభామతి
• గుణములను
• కాని
• ఇట్లు
• మీ6ది
• లేకుండుటవలన
• నిది
• ళృంగార
• యలంకార
• మీది

Extractive Summary:

అందు శుద్దమునకు [యళోవర్మ కృిళమగు]] రామా భుగదయా నాటకమునందలి._.. “ఆయారీతి, సదైై న్యదృక్‌ -కృతకరోషా హొ)క్సి వారించినన్‌ మాయమ్మన్‌ విడనాడి, వేన(గల పేమన్‌ కానలందుంటివో హోః యీక్షీంచుచు నూతినాంబుదవినీలాకల్‌, కఠోరాత్ము.దై సీయా (ప్రేయసు డా ్రియన్‌విడిచియున్‌ జీవించునేడున్‌ (పియా [(జీవించియే యుండెకన్‌.] రాసుల ) పరస్పరానురాగమును పిదర్శింపంచేయుచు మహత్తర మగు రసతత్స్వమును ఆ మూలాగిముగా పిళిశింపంచేయు చున్నది గదా। నిర్భానీంచుట వలన నర్హానులు-నిమిత్త మాత ములే యగుచుండును, వాళ్ళము మాత్రము-వర్జామలవలె విమిత్తకా మాతిముచే మవకారియగునదికొదు, ఇం కేమనివ; ఆపి పంఛార్హమగు వఐభావావఎ వ)తివత్తియందు వ్యావృత మగుచుండుట వబశ రసాదిమయముగానే భావించుచుండున్తు కావున *4త్రనరి) ఆనుకారియంకున్న *వాక్యంబువర్‌” అనుచోనున్నది (తదికతరముల యందువలె) విమిత్త సవ్తమీ మాత్రమేకాదు, ఆది తదితరానంభవమగు విషయ రూవకముగూడ నగుచుంను.”

---

Chunk 9 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0081-0090.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14582

OCR Issues:

• Repeated punctuation clusters: 6 occurrences

Key Terms:

• కావున
• సంఘటన
• మూలము
• గుణములు
• గుణముల
• విషయ
• కొవున
• విషయమున
• గుణము
• సంఘటనకు
• శక్తి
• కొని
• యగును
• ములు
• వాక్యము
• గదాః
• ఓజోగుణము
• లేదు
• విషయము
• దోషము
• సంభోగ
• అర్ధ
• గానే
• గుణములను
• వభామతి
• ఇట్లా
• వానికి
• కావి
• ఇత్యాది
• మకము

Extractive Summary:

శా్యాదులగసు గుఇముఐ = అక్మవృక్తుఎ కొని శరీర వృత్తులు కొవుగదా। అట్లయినమ ళ[ీరమునకును- ఆత్మికుసు గల పార్ధక్యమును (భేవమును) గొషాంచు టకు సమర్దులు కొనేరని యఏవేకులు “ఆశని బాహువు శొర్యవంతము" ఇత్యాది వ్యవహారము ననుసరించి కొర్మాదులను ళరీర నిష్టమ లనుగాందలంచుచుందుద్కు ఏకావము = రౌదొదిరసములను పికాశింపంజేయునో ఆ కావ్యమునకు(గల దీప్తి యే “ఓజ”స్ప్సని యింతకుముందు సితి పొదింపంబడినది గదాః (రౌదొదులను పికాశింపంజేయుటచే వాలక్యమాణ మోజప్పనిభావము) ఆ యోజోగుణము సమాసరహిత మగు సంఘటన యందుండినయెడల దోష మేముండును? గుణములు సంమటనారూనములను ననిపోయ మువు న్వీకరించినన్వు “పాండవనేని ఇత్యాదులయందు డీర్ప సమాసములు లేకున్నమృ హీందర్య విశేషము గోచరించుచుండుటవలన కుద్దుండగు అళ్వక్థామచేత వచింసంణిడిన యీవాక్యమువందు రీర్హ సమానములు లేళుంగుటన్తల్సవ.ఈతిఇకిఫెనద ర్య సమంచితముకాదని ఐలాత్తుగా ఆరోసించు వారంమృుఖ్రికక్‌ అ స్త నావమూ ల ౬ _

---

Chunk 10 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0091-0100.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 14752

OCR Issues:

• Repeated punctuation clusters: 8 occurrences

Key Terms:

• కావున
• మూలము
• సంఘటన
• నియమ
• భావము
• కానేరదు
• కావ్య
• కొవున
• యుక్తము
• కింకొక
• వాచ్య
• నగుచుండును
• వాండు
• యుండును
• డగునపుడు
• రసము
• మధ్యమ
• కావ్యము
• సమాస
• గుణము
• యెడల
• సంఘటనకూడ
• మొదలగు
• క్రియమగు
• సంఘటనల
• సమాన
• పంఘటన
• లేకుండుటవలన
• వచ్చుము
• కౌవున

Extractive Summary:

గ్‌డ్షే విభా ;-- వ్యా గంగ్క సక్వాహార్యములచేక (వాచికమ్ము ఆంగికమ్ము పాల్వికమ్గు అహార్యము ఆమచతుర్విభాభినయములచేక) సాతెత్సా ర ప్రాయమగు ఆభిమ ఖ్యమునునయింప(దగిన (పొండింపందగిన) వ్యృంగృమాపము-ధ్వని స్వా వము (ధ్వన్యాళ్మకము) ఆశు నర్థము గల వాచ్యము-అభి-నేయార్ధము, ధ్యన్యాత్మకమగు నావ్యంగ్యమే-కొన్యార్రము (కొవ్య + అర్ధము == కొవృము చే వర్థింపందగినది) అనిచెప్పంబడుచుండును, (కావ్యార్పశబ్దిము-వ్యంగ్యరసాది వాచక మని భావము) ధ్వన్యమానమగునారసొదిక మేంఅఖి నేతవ్యము (అభివయముతోడి నంబంధము గలవి) వాట్య శాస్త్రకర్తింళరతముసి-ఆక్కుడక్కడని శ్లు చెప్పెను పొగజ్లసత్యో'పేతాన్‌ కావ్మార్ధాన్‌ భానయన్ని” అని ఉత్తమ ప్రకృతులు = దేపముని హిలృతుల్తు ఆశయము == ఆకందముగ్గా(గల:, త “తరాశియము 2 మర్యమ- అధమ వుకృత్యాశయము (మకజ-దనుజ్క ప)కృత్యాశృయము) మూలము :-- (ఇట్లు వక్షృభేదములను, వాచ్య భేదము అను నిరూపించి, తద్గతమిగు నౌదితిని-సంఘటనా వియామకముగా4 'దెల్చ్బుచున్నా (డు ఆందువక్తయగుకవి = ఆపగత, రస, భావు(డగునపుడు, ఈచన (పంఘట? ) (ఎట్లు, కుద్ధిమగు వక్తాాచిత్యమును విచారించి, వాచ్యాచిత్యముతోంగూడ మరల దానినే నిరూపించుచున్నా(డు) కవిగావి,కవినిఐద్దుండగు వక్షగాని, వియమముగా (ళప్పక) శసభాన సమన్వితు(డగునపుడు మాత్రము, ప్రధాన భూతమగుట వలన రసము ధ్వన్యాత్యభూత మే యగునపుడు - శత్‌కావ్యమున, నమాసపరహిశమ్ముు మధ్యమ సచూసనహితము-అగు నంఘటనలే వియమముగా నుండవలయును. ర్‌ గంహింవవలయును, రపావ్యాకేళరహితు,డ ప తాసనుండుగావి వేతొకంగుగావీ యుదాసీను(డైనను విధానమగు నితివృత్తమన కంగమగుట వలన “విధాన రసామయాయి" యే (“రసభావనహితుండే |; యగును, అయినను వాండు “రష లావ రహితులేడవి యివట్స చద్గకమ%ు-నైపర్గిక రసభావవాహిత్యము వివక్షీతమై యున్నది వాండు రనభావరహితుఃడిగునిపుడు దీర్చ మాన - మధ్యమసమానం= అనమాసలలో నేసంభఓసనైనన్కు ఉవయోగింవ వీఐగునని భావము, ఆక్షవిగొని....... రనభాన సమన్విత (డగునపుడు మాతిమి అనుటచే నొకావొకప్పుడు కవి-కసావిమ్దుండు కాపండుననితో చున, అదియెట్లు సంథ వించునొ అని భావించి లోచనకారుండు పిత్యుత్తరము నిచ్చుచున్నాఃడు, కవి= రపావిస్తుండగు వక్తయగుటయే యుక్తము, అబ్లుకానిచో *అతండే రాగ వరి ఈుండైనయెడల్య సీరసంబగునది యెల్ల నిశ్చయముగొ అనుకారిక వమసరించి కావ్యము “నీరపము (రసంహతము) కావలనివచ్చును, అయినను కవియమకాడి చిత) పిదర్శన పిధానుండగునవుగుంరన లావ

---

Chunk 11 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0101-0110.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13014

OCR Issues:

• Repeated punctuation clusters: 9 occurrences

Key Terms:

• మూలము
• కాని
• కావున
• సంఘటనా
• మాత్రము
• మాతిము
• సంఘటన
• విభావాది
• రెండింటను
• గద్య
• భావము
• నుండవచ్చును
• దీర్హసమాసయు
• వానియందు
• దగును
• సంఘటనయు
• వృత్తి
• కావి
• కొపున
• నిబంధనము
• నిట్లు
• అందు
• కానేరదు
• నియామకమగు
• ఇప్పుడు
• విభామతి
• ఛందోనియమ
• కవిగాని
• నెడల
• ముఖ్యముగా

Extractive Summary:

62 మీందందెలనంబడిన మ. క్తకాదుల లక్షణములను ఆయా యలంకార శాస్త్ర గోంఛములవలన గహింవందగుము, ఇట్లు కాన్య భేదరూసమగు విషయమచేఈ గూడ నంఘటన బేదించునని కెలియనద్ది మూలము :--- (ఆ భేదములను కొమముగా(బ)ద ర్శించు చున్నాండు) అందుముక్త కములందు, రసబంధము నండభినినేశముగల శని, తద్యాశయనుగు నౌొచిత్యము ననుసరించునది. కథయందు మాత్రము వికటమగు బంధము (ప్రచురముగా నుండవలసియున్నను, రసబంధ విషయమున వెనుకం దెలిపిన యౌచిత్యమే అమసర్త వ్యముం వోలానుతి :--- *ఆభ్యాయికయందు గీవ్రమగు గద్యముంగకందగును, కథ యండు మాఠ్రిము వికటిబంధ ప్రొచుర్యమున్నన్కు రబౌచిశ్య్మనునర్లణ మ్యేళేస్టము”” అనివావమూ మూలము :--- ఆవ ;- రసౌచిక్యమనుసరింప(వగు నను వివరి యఖిపొాయమును కారికాకారుండు దృథీకరించుచున్నాండి, గీజ అంఠటను రనఐంధోక్త చుగుచు వెలయు నౌచితి సమాశ్రయించి కానలరు రచన; బొచితియొ-విషయా 'పేకమగుచు తాను నించుక విభేదవంతమై యెనంగుచుండు॥ ఆథవా సద్య (వ్రబంధమునందువలెనే గద్య (ప్రబంధము నందుఃగూడ సర్వళ9 రసబంధోక్తమగు నౌచిత్యము నాఠ్శయించి వచో ఠకచన, ప్రికాళించును.

---

Chunk 12 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0111-0120.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13407

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• వారి
• మూలము
• యందు
• విషయమున
• యెడల
• కావున
• శృంగార
• ఇట్లు
• సుకుమార
• మాతిము
• పూర్వ
• భావము
• సంభోగ
• నాటక
• లోచనము
• అట్టి
• మిగుల
• గూడదు
• విభావాది
• కొవున
• లోచన
• రనమునకు
• కావుననే
• కథను
• ఉత్పాద్యవస్తుక
• అనగా
• కృంగారమును
• ప్రయోజనము
• భారత
• దేవతా

Extractive Summary:

మూలను :.-- కావుననే “నాటకమునందు విబ౦ధ వుథ్యాతమగు కథను, ప్రసిద్ధుండగు నుదాతృనాయకువి, (ప్రతిపాడిం చుట యవళ్యకర్తవ్యము” ఆని భరత శాస్రమునందు ఉపన్యసింవ౯ బడినది. ఆట్లయినయెడల కర్తవ్యమగు నాయకౌగిళ్యానొచిత్య విష యమున కవి వ్యామోహము నొంద(డు, ఎవడు ఉత్పాద్యవస్తుక మగు (£) నాటకాదికమును (అనగా నాటకమునుగాక నాటకము అదిగా గల ప్రకరణాది దృళ్యకావ్యమును) రచిందునో వానికి అపిసిద్ధమాను ఆనుచితముము నగ్గు నాయక స్వభావ వర్ణనమున మిక్కిలి పిమాదము గల్లెడిని, నాటకాదికము (1) అభినేయమగుటవలనను అభినేయము సంభోగ శృంగారమునకు విషయము కాకుండుటపలనను వావి యందు (మాతిము) తత్పరిహారము యుక్త మేయగంను అనరోదు- ఏవం విషయమనసు అఆభీనేయ మసహ్యమైన యెడల ఏ శద్విషయమగు (శ్రవ్య) కావ్యము మాతిము అసహ్యము క కండుసా?

---

Chunk 13 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0121-0130.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 14841

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• కావున
• అందు
• కుదాహరణము
• మూలము
• సిద్ది
• సంధ్యంగముల
• లక్షణ
• అలంకార
• కొన్ని
• వృత్తి
• సంధ్యంగములు
• కొవున
• ఆర్ధ
• పంచకము
• పూర్వోక్త
• యుండును
• అదెట్లనిన
• వీడొదులు
• గూడి
• ఉసక్షేపాదులగు
• దును
• అర్హ
• నాయకుని
• గాని
• మాత్రము
• ప్రబంధము
• కింకొక
• విభావాది
• రసము
• దీని

Extractive Summary:

(1)%అఆమ ప్వాకోపమాత్మాపి పిభేవో యఉదాహృతఃద్వనే రస్యపబన్వేమ భాసతే సోఒని కేషువిత్‌॥ ఆనునది దీనికి మూలమగు (ధ్వనికొారుని) కారిక, ఈ కౌగ్గికకు అసంలక్యు కమ ర్వవి మాతిమేగాక, నంలచ్య్‌ కొమ వ్యలగ్యధ్యని గూడ కొన్ని వకివింధమ లచేందికాశంపంచేయ(బడి వికృతమగు రవద్వనిక్ర వ్యంజకమ చుండును” అను నర్ధమును గృూహించునది, (కిందివృత్తి గ9ింథమును గూడ నిశ్లు యోజింపవలయునుం “సంబంధ, ,,.,.అవంలత్య (క్రమములు” అను వక్ష్యమాణకారికొ నంబింధము వంగికరించునెడల సీ యర్హము కారికొన్ఫిత్రి నంగతీ మగును, “ఆను స్పానోలమమ% ధ్వం విభేదము ప్రిబంధములయందు సాటి త్తుగా భానించుమునది (నంలకృక9నుము) మాత్విము రనథ్వనియందు పర్యవ నిందును అని కిద లిఖింవ(బిడిన వృత్తి స్టితవాక్యమున కుళగూడ నర్థము (గహింన వలయును, వీని కుచదాహరణములను--- 'వలానుతి ;-.. ౧ మధుమధన విజయమునందలి పాంచజకో్యోక్త లయందును ౨ నేవు (ఆనందు;డు) రచించిన వినయవాణలీల యందును 9 మహాభారతము నెండలి గృరిగోమాయు నంవాచాదులయందును జూడనగును, 1-2 గొంతను లివుడు లభించుటలేదు, తి మహాభారతమునందలి కాంతి సక్క్యమున మృత(డయి న బాలుని శవము దీవికొని ళ్మశానమనకువచ్చి యచటమన్న తత్సరిజనులను దొల(గింస(గోరిన గృధఏిమిట్లను చున్నది, “ ల్లో, ఆలంస్థిత్వా శ్మళానేఒవ్మిన్‌ గృర౦ంగో మాయ నబ్కా లే కజ్కాల బహులే ఘోరేసర్వపాాణి భయజ్కరే ం నచేహ జీవిత కళ్ళ్చిత్‌ కాలధర్మ ముపాగతః వ్రియోనా యదివాద్యేవ్యః పా్రాణినాంగతిరీదృశీ॥ గర్తిద్దీలచేతను నక్కలచేతను ఆ౩9మింపంజడినదియు, అన్టివంజరము అతో( గూడినదియు ఘోరమైనదియ్యు నగు నీంళ్మశాన మునందుండుబవంన(బియో జనము లేదు కొల ధర్మము (మరణము)నొందివవాండు పియని( దైనను ఆవ్రియు( వైనము మరల జీవింవ(డుగదా। చనిపోయినపిమ్మట పాొొణులగతి యిట్రిదే। (వనరా వృత్తి లేవిదియే) ఇట్లనిన గ౦ద్దమాటణ విని మృళబాలుని విడిచిపోవుటకు యత్నించుచున్న తదృంధువులను జూచి యొక నక్యం యిట్లు చున్నద్మి ఆదిత్యోఒయంన్ధికో మూఢాఃః 'న్నేహంకురుత పొన్ప్రశమ్‌ ఇహు విఘ్నైోముహూర్లోఒయం జీవేదపికదాచన। ఆముం కనకవనర్ణాళం బాలమపాప్త యౌవనమ్‌: గృధ్రవాక్యాత్‌ కథందాల్నాన్న్యఅధ్వ్యమవిళజ్కతాః॥ “ఓ మూఢులారా; సూడ్యడింళను అన్తమించటలేద, (కావున మీకు భయనులేను, ఈ బాణని “*నుభ్రాదులచే ఏఎయన స్వానోవమవ్యంగ్య (నంలత్యకిమన్యంగ) ధ్యవి భొనీంచున్నో అది వక్త్రభిప్రాయాది రూపమై యుండును, నుఖాదులచే వ్యక్తమగు ఆస లక్ష్య్యకమధ్వ ౧ అ పంల క్ష కం ము వ్యంగ్య ద్యోత క నుగుదుండునను వభిప్రాయ మిచట వెలుంగునది, ఈ యర్థము పూర్వోక్త కారికారరములను నమన్వయించుటచే నేర్చడును, ఆంశటను నువాదులు అభిప్రాయ విశ్రేేవ్యంబకములే యగునుగదాః ఉదా హరణమునందభివ్య క్త్‌మగు నాయలిప్రాయము విభావాది రూవకాద్వారమున రసాడదు లను (ఆసం లక్యుక్రుమవ్యంగ్యమును) వ్యంజింసం జేయును,

---

Chunk 14 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0131-0140.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 13357

OCR Issues:

• Repeated punctuation clusters: 6 occurrences

Key Terms:

• ఇందు
• మూలము
• భావము
• వ్యంజక
• అనుచోట
• ఇందలి
• అనునది
• లును
• న్యంజకము
• కాలము
• వ్యంజకత్వము
• శ్రీ
• కలదని
• యెజుంగునది
• నవ్యయము
• వంశమును
• చున్నది
• నందలి
• అనుచోల
• యెజుంగునద్కి
• అనునెడల
• శబ్ద
• రచనల
• వాని
• అమనది
• క్తి
• యౌవనము
• వానిని
• కుదాహరణము
• యనుచున్నది

Extractive Summary:

== రాతనులచే భకీంసదగిన మనువ్యుఃడగు వీండు శపోమాశీమే ఐల ముగా గంవాండు, అనగా పౌరువ కథానిహీచు(డని భావము, ఈ యభిపాయను మత్వర్దీ మ మగు తద్దితముచే నభిస్య క్తిమగుచున్నది అందు 5 అమదావిచే అసంభన నీయత్వము (సకొశింవ(జేయ(బడుచున్నది, అకటా== అమ్మో వాండున్‌ 2 మనువ్య మాకు4డును కావనుండును నగు ఆ శతుివుగూడ్క ఇచ్చటనే:= ఈ లంకలోనే నా యెదుటనే (ఏనోదుర్లమారణ్య విదేళశముఇందు.గాదు) ఊరకుండక రొక్ష పొన్వయమున్‌ వధించున్‌ ౬ ఒకనినో, ఇద్దరినోగాక భయంకరమగు రాక్షసవంళము నంకటిని బాఅవృద్ద శ్రీ పర్యంఠమును విశ్శేషమగు విభమునం జంపుచున్నాండు, (ఒక్కని(గూడ విదుచువలేదు.) ఛీ; శక౦జితుని ... .......ఈ భుజము లింకేలగొ అనుచోట తృత్తద్దిత సమాసోవసర్గములును రసధ్వవికి న్యంజకము లగు చున్నవి, _ ఆ మట్‌యు **ళకజికువి విలోధితవంకుండుో అనుచోట్ల కృత్తుణకు *ళ్ళగాను టిక అనుచోఎ తద్ధితమున్యు న్వర్గామటి కేవ్యాది సమానమున్ము “స్రిబోధక్క విలుంళన్క అనుచోట్లనున్న వ), వి అను నుపసర్గలుమ్మ ప్యంజికచువగుచున్నవిి మఠియు లీ; రీ: ఇంకన్క్‌ ఏలా” అన చోట్లనున్న అన్యయములున్తు శక్రరూవ వ్రకృతిమును “ప్రలోధికి అపుచోట ్రేరణార్థ4నుగు ణీచ్చుమ్య స్వర్గమందగ్సు

---

Chunk 15 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0141-0150.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14289

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [109]

Key Terms:

• మూలము
• విరోధి
• వ్యంజక
• కావున
• మును
• నంళము
• భావము
• కృంగార
• ఇత్యాది
• శబ్దములే
• స్వరూప
• వ్యంజకత్వము
• యెడల
• చున్నాండు
• సౌందర్య
• కథాళరీరమును
• విభాన
• స్థాయి
• విభావముగా
• భావమును
• యగుదురు
• తిరుగ
• రనమునకు
• కొన్ని
• “దినములు”
• ములను
• న్యంజకము
• విశేషము
• అయ్యా
• గూడదు

Extractive Summary:

విభాని అమునవ్య మిన విభాన--కథా శీరీ రంజు నొకటిబరిగిపాంవ వలయును, అనుదావిచేంజెస్పంబడిన యంళమునకు విరోధియగు విషయమషంద్యు న్వవిరోధిరవవిబావాడులంగొనముటయన్మి (గ్రహించునదిం ఇస్లే “అందితిహాన వళమున(గల్లి రసానుగుణంబుగానట్టి 6థను త్యజించి మైన నంతరమందిలీష్ట రసోచితంబయిన కథోన్నయన ముల గల్చితంబువైవ వొనర్నం గావలయును' అను నంళమునకు, “*ప్రానంగికంబ మి పా)ప్పించియున్న వస్తువు నెంరియు వర్ణించటయుము”” అనునది విరోధియగుచున్న ది ,**రన న ముబ్రీ సనంణు వేయంగవలయు”*అమ దావిక్సి అసమయంబున---(వకాకమంద.జేయబయు. అందు విరోధి రస విభావ పరిగుసామెట్లనిన శాంతరస విభావములు తద్విభావములు (శాంతరస కొరణ ములు) గానే నిరూవింపందిడియుండ వెంటనే శృంగారాది విభాన ములను వర్ణించుట, వొధామళి ;--- కాంత-ళృంగారములకు సామానాధికరణ్యము విరుద్దము, కావున కాంతర్తపాశోయుండగు నాయకుని ళృంగారమున కొౌఆంబనన విభానముగా విర్ణించుటయ్యు కాంతరసోస్డీ నన విభావమును కృంగార రసోస్టీపవ విలానముగా వర్ణించుటయు రన విరోధ 'హీతువులందెకటిగా నెలు;/గవలయాన్కు శాంతరనస్తాయి. వీరోదరసానుభాన పరిగోహమని తెలియవలయును, ఇసి యొక రన భంగ హేతువని తెలియ నది, ( ద్వితీయ రసవిరోధహేకుపు నుదాహరించుచున్నాండు ) మూలము :2 పిస్తుత రనము నపేక్షించుటచేత కథ కెట్లో నంబంధించిన వేరొక యంశమును విస్తారమగునట్లు [వర్డీం చుటు వేతొక రస భంగ హేతువగు చున్నది.

---

Chunk 16 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0151-0160.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13992

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• మూలము
• శృంగార
• మరణము
• కావున
• రసమును
• నాయకులలో
• యగును
• విరోధి
• వారి
• వివిలంభ
• ఒకానొక
• విడిచి
• వర్ణించుట
• శృంగారము
• నాయికా
• కానేరదు
• ముఖ్యముగా
• మును
• రసము
• స్వయముగా
• విధమున
• మాతిము
• రసాంగములను
• మహాకవి
• నెడల
• కొని
• కొవున
• కరుణ
• మాత్రము
• దేహంబు

Extractive Summary:

సమయము కానప్పుడు రసమును విచ్చిన్న మొనర్పుట, నమ యము కొనపుడు రసమును పికాశింపంజేయుట, వేటొక రన భంగ 'హేతువని యెటుంగునది, ఆండు నమయము కానప్పుడు రసమును విరమించుటయెట్లనిన:- ఒకానొక నాయకునటు నృృహణీయ నమాగమయగు నొకానొక వాయికితోడి శృంగారము-ఆత్యధికమగు వరిపోష పదవ నథిరో హించి పరస్పరానురాగము తెలియంబడియుండునపుడుకూడః, వారి సమాగమోపాయమును చింతించుట కుచితమగు న్యవహారమును విడిచి, ఇంకొక వ్యాపారమును స్వతంత్రించి వర్ణించుట, విభామతి = పూర్వరాగ (ఆ మోగ) వివిలంథభ శృంగారము పిధదాశముణా విస్తుతమగునప్కడు, ఒండొకుల యనురాగము నెజింగిన నాయికా నాయకులలో వెవరో యొకరు దూతికనో, 'ప్రేమరేలనో, నంసినల్లాగాన్కి యింకేదైన ప్రణయ - నంఐబంధియ వ్యావారము నొనర్చునట్లుగాని వర్ణించవలయును, గొవ్పన తవృిన్నను అగు వ్యాపారముల నొనర్పినళ్లు వర్హించుబ రస విచ్చేద (భంగ) హేరువగుక్కు డీచి కుదా ;-- వత్సరాజ చరితమునందలి (రత్నావళయ.దళి) చతుర్థాంకమూన థాథో వ్యుండు వచ్చినపుడు, వత్సరాజు రళ్నానళిని విన్మరించి, విజయవర్మ నృత్హ్రాతమును వినినట్లు వర్తించుట్క ఇచట నాయిక యగు రక్నానళ€ యించుకయు వరామర్శింవః బఐడపండుటనలన శృంగార రస వీరానుమను కలిగినద్భి మూలను :--- అసమయమున (అనవసరమగునవుడు రనమును బికాశింపంచేయుట యొట్లనిన :--- ప్రవృత్త వివిధ వీర సంక్ష్రయమును, కల్ససంక్షయ కల్పమును నగు సంగాామము జరుగుచుండునవుడు (రామ) దేవపాంయు(డగు నాయకండు-అను పిళ్న వ-- అయ్యా కాళిదాన మహాకవి స్వవిరదత కుమారనంభవమున్త వరివస్థమైనను కరుణరసమును, రతి విలాపమున తికుగందిరుగ నుద్దీపింపం జే నెను గదాః అది రస విరోధిమయైనను సహృదయులాడరించుచునే యున్నారు. “నాకాకాంత కొన్సించునే యిఃకన్‌” అను ద్వితీయ వాక్యముచేక శృంగార రస వ్యభిచారి భానమగు బౌత్సుక్యము (ప్రకాశింపం జేయంబడుచున్నది, “నాజ్ఞానము దోషనాశకముగాగేగొ అను ద్వితీయ వాక్యముచేత కాంతరస వ్యభిచారియగు మతియు, “అల్షినన్‌ రమ్యమా మొకము” (విణయ రోషమును వహించినపుడుకూడ నా యూర్వశీముఖ మెంత మానోజ్ఞము;) ఆను చతుర్దవిక్యముచేత శృంగార రన వ్యభి "చాడిభావమగు స్కృతియు, “ళృతులేమియండాం।” అను నైదవ

---

Chunk 17 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0161-0170.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 14842

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• కావున
• మూలము
• సమావేశము
• విరోధము
• కొవున
• భావము
• శృంగార
• విరోధి
• విరోధ
• వ్యభిచారి
• రసాంగములగు
• చున్నది
• నందలి
• కానేరదు
• దోషము
• కావ్య
• పేజీ
• విశేష
• విరుద్ధములగు
• విధి
• కాని
• ములు
• రసములు
• సమాధానము
• మాటచేత
• మనస్పాః
• విరద్ధములగు
• వానిని
• కొని
• దుష్టము

Extractive Summary:

మాటచేత, శాంతరన వ్యభిదారియగు శంకయు, “కలయందై నమ బూంబోడి దుర్లభ” అను నాఠవమాటచేత శృంగార రస వ్యభిచారి యగు దై న్యమును, “ఓ మనస్పాః స్టిరత్వమును వనహింపుము” ఆను నే/డవ మాటచేత శాంతరసాంగమగు ధృతియు, “ఆ రమ ణీ మోవినాస్వాడించు ధన్యాత్ముఃడెన్వ(డో” ఆను నెనిమిదవమాట చేత శృంగారరన వ్యభిచారియగు చింతయు. ఉ ఫా ఓక వన్తువున కింళొక వమ్తువుతోడి విరోధము, అవిరోరము స్వభావ కృఠములుమాతిమేకావు, పామ్యుగీ విశేష సంబంధమువలవంగూడ ఏవిరోదా విరోధములు సంభవించుచుండును, భుటక్వాడులకు = వటత్వాదులతోడన్తు త వృర్శాగులకు_ఉష్పస్పర్శారులతోడనుగల ఆసామానాధికరణ్య రూపమగు విరోధము స్వభావకృతము, ఇళ్లు వానికే దువ్యక్వాదులతోడను రూపాది గుణములతోడను గల పొమానాధికరణ్య రూనసమగు అవిరోధమునుగూడ గిహించునవి కోమల భోజన వదార్జోత్సత్తి సొమగీ9 విశేషామ (ప్రవేళముచేత శిళ-ఉస్పన్స్నర్శలకులగూడ విరోధిము గలుగవేరదు, కావున నీ యవిరోధము సామగీ) దిశ్రేషసంబంధ కృతమగుచున్నర్శి కావున విర్వర్ధములు కానేరవు, ధనలోభాభిభూరములపు యాచకులు ధనిశుల కివమావ పాఠిములగు క్రిడా సాధనములగుచుందురనున3 యింవిలి కాక్సక్యము, కొవున “ర్ణవండులాడుకొనుబొ యిందు వధీయమానమగు నర్థమగుటవలన విధాశనమను చున్నది, “రమ్ము -పొమ్ము*”” అని యిండుక్రములగు నర్ధములనూద్యమానములు (ఆనువడించంబడీనవి) కొప్పన పొధానములుకొవ్హు పరస్చర ఏవిద్రిములగు వీయర్త ములు (ధనిక) క్రీడాంగములుగా (“ఆడుకొంద్ర ఆవి విరీయ మానమగు విధానార్థిమున కువకారకములుగా) చెప్పంవిడినఎ, (అవ వడింప(బిడినవ) కావున రాజు సమిప స్థికులగు నిరువ్వరాళకకాయుల ((వగచే నొండొరుల(జంపుకొనబూవిన పురుషులయొక్ట్ర) న్యాయము ననుసరించి ఏవద్ధములైనను ఆ క్యయ త్తము, వ7ధీనము) లగుటదేత అన్వతంఠక0ముఆగు “రమ్ము-పొమ్ము”” అను నీ యర్జములు-క్షీడాంగము లుగా నన్వయించుటచేక చ్వార్థమునందుంగూడ విశొంతింి బొందునవి కానేకవ్వు కొవున నిటి వానికి వరన్సరరూపవైకుర్యచింత మే యుకయింపనేరదని వేరుగ చెవ్పనిక్కర లేదుగదా?

---

Chunk 18 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0171-0180.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14671

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• కావున
• మూలము
• కరుణ
• విరోధము
• రసము
• గాని
• ఇందు
• కొవున
• విరోధ
• విషయమున
• వారి
• భావము
• కరమంటన్‌”
• అనుపద్యము
• శృంగార
• భరతముని
• విషయము
• నిచట
• తదితర
• ళృంగార
• అయినను
• పూర్వోక్తమగు
• ముగించుచున్నా
• ఇట్లు
• నందలి
• ఒకానొక
• తత్‌
• వేగము
• యెడల
• సరిగదా

Extractive Summary:

మూలము :.- (అవ :- పిళృతమగు “కరమంటన్‌ విదలించి” అనుపద్యము నందీయంళమును గుదుర్చుచున్నాండు] కావున నిచట “ళాంభవమగు బాణాగ్ని అర్జ్రాపరాధుండగు పిణయివలె తిప్పర యువతుల విషయమున ప్యవహరించెను” ఆను నీప్రకొరము చేతంగూడ విరోధరాహిత్యమే సిద్దించుచుండును, ప్రభామతి ;-... సమరభూమియందుబడిన భూరిళివుని బాహుపును జూచువప్కుడు, పూర్వానభూతమగు స్రియ విలాసాదివ్మరణము, తక్కాంతల శెట్దు శోకో ద్వేగము నుడయింవందేనెన్కో ఆన్సే కాంభన బ్రాణిగ్ని యొకర్సిన్‌ కరగివా దాదీ వ్యవహారము, స్వళర్తృవ్యవహారమును (పూర్వానుభూతిము న్వశరంగ)ిహ జూదికమును) స్మరింపం డేని భోకా వేగము నత్యుల్బణముగాంచేయుదున్న వ, కావున వరస్ప విరుద్దములగు రనములకుంగల అంగాంగిభానము-కనివైదగ్ద్య విబద్దమగు నప్పుడు విరోధము నుక్పాడింనంజేయువది కానేరదని భావమిు (మీ౯5 వృత్తి వాక్యమునందలి యువమానోషమేయ భావోవన్యాపమునలన శృంగారము-కరుణమున శెట్లంగముగుచున్నదియు. అఏ౨ పరిసోషము నొందవియెడల రసము కాంగలదాః రస మగునది యంగమగుటయాూా అంగమగునది రసమగుటయు పరన్న్సర విరుద్దము, రసమంగముకొని యెడల నసహాయమగు నౌక రసమంగియ గునని చెనుట యను చితముకొడా?” అని యాళంకంచి-యీ కారికచెవ్పంబడినది (2) వుధానమగు రనము సమన్నమగు వితి వృత్తమునందును వ్యాపించి యండుటచేత వ)మ్తుకమైై వీవృతిమగు వ్యాస్తిగలదగుటచేత అంగాంగిభావమున అచిళమై యుండును, ఇతివృక్తవళమున సాయాతలులై, సరిమిశములగు . శోక గుణం కృఠాత్మసంప్కా రః వొధానం పితివద్యతే విదానస్యోవకా రేహితథా బూయనివర్త రే॥ అను మీమాంసా విద్ధాంతమునకు అము రూపమగుచున్నర్ని మూలము:--- అవ :- ఈ యంశము నుపపాదించుటక్రై తెలుపుచున్నా(డు, గీ॥ వ్యాపకింబిగుచుండు కార్యమ్మొకటి ని ఐబంధమున కంతకును విధింప(బడునన్లై వ్యాపియగు రసమును విధింపంబడునెడల విర్విరోధంబు సిద్ధించు నిశృయముగ॥

---

Chunk 19 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0181-0190.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15452

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• కావున
• మూలము
• కానేరదు
• భావము
• కాని
• పరిహార
• రనము
• విరోధ
• విరోధి
• వలయును
• మును
• నిచట
• రనములు
• పరిపోషము
• కొవున
• విషయ
• అవిరోధి
• పరిహారము
• దీని
• కొని
• రసము
• విభామతి
• వ్యంగ్యమగు
• రసమున
• విరోధము
• విరోధమేదియు
• విషయమున
• వ్రభామతి
• పదము
• యర్థము

Extractive Summary:

మూలము :-- (రస సమావేశవిషయమున నాళంకించు చున్నాడు.) 150 విభామకి ;--- “రనములు న్వదమళ్కార విశ్రాంతములు, కావున వపిం ఉవకార్యోపకారకములుకావు, అవి న్వచమక్కార విశ్యాంతసులు కావియెడల రస ములు కానేరవ్పు వానికి రసత్వయోగము లేనప్పుడు -జాంగాంగిత్వ మెట్లు నీద్ధించును” అనునుతము నంగీకరించువారుగూడ్య (విహురవనములగు ప్రిబంధములయందు) అధిక విబంధ వ్యావకమగు రసమును వుకృష్టమనియుు అల్పప్రబంధానుగాము లగు తదితరములను నికృష్ణములవియు, నంగీకరించవలయును, అట్లంగీకరీంవవిచో కభాసంభుటన వే వంఘటింసదుగదా: అధిక విబంధ వ్యావకమగు రనమునక్కు (ఊర్బాంక వ్యంగ్యములగు) రసాంకరములతో వేదోయొక సందింఛము లేవియెడల (వబంధగతమగు) ఇతివృత్తమునకుంగూడ (పారస్పరికమగు) సంబంధము లేక పోవలనివచ్చును. రనము విధానము, కావున్‌ నంగియగును్సు సందారుల వ)ధానముల్బ, కావున నంగము లగును అవువారి నుశము ననుసరించి యిట్లు చెచ్ప్చంబడినదమనది ఫలిశార్థము,) మూలము :-.- వేశాక మతమున స్టాయులగు భావ ములు-ఉపచారమువలన, రస శబ్దమున(జెస్పందిడినవి.

---

Chunk 20 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0191-0200.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15853

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [41]

Key Terms:

• విరోధి
• చిత్తవృత్తి
• కావున
• మూలము
• విరోధియగు
• శాంతము
• భావము
• వారి
• కానేరదు
• హృదయ
• కాని
• రసమునకు
• స్థాయి
• నాయకుని
• వ్రభామతి
• కౌవున
• నిమిత్త
• శృంగారము
• నడుమ
• విరోధ
• సర్వచి
• వీరము
• రసము-వేరొక
• వ్యభిచారియగుట
• శాంతమునకు
• యిందులకుదాహరణము
• వ్యభిచారి
• యర్ధమును
• ఆంగాంగిత్వము
• కావుననే

Extractive Summary:

విభామతి ;=- కాని మలికొందణు-ఇట్లు చెప్పుచున్నారు, ఫ్రాయిగా వఠింన(బరిన రసము-వేరొక రసమునకు వ్యభిచొరియగుచుంకును, కోధమ్ము వీరమునక్కు వ్యభిచారియగుట యిందుల కుదాహరణస్సు వ్యభిచారిగా వరింవం విడిన రసముగూడ వేశొళ రసమునకు స్థాయియగుచుండును, తత్ర్వట్థాన విభావక మగు నిర్వేదము శాంతమునకు వ్యభిచారియగుట యిందులకుదాహరణము, వ్యభిచారి కూడ (స్వతః) తదితర వ్యలివారుల నతిళయించి స్ట్థాయయగు చుండును, వికి మోర్వశీయము నందలి చతుర్ధాంకమున-ఉన్మాదమను-భావము వితరా_దుల నతిళ యించి స్థాయియగుట యిందులకుదాహరణము, కొవున పీ యర్ధమును బోధించు టకే (భావములే-స్తాయులును -సంచారులున్ను అయి ఆంగాంగిత్వము నొందునను నవిప్రాయమును దెలుప్పటకే) “బహూనాం సమవేకానాంో అను ల్లోకము -వివృత్త మయినది అళ్లోకమునకు చిత్రవృత్రి రూపములగ్కు అవేకభావములలో, ఏ భానమువకు అత్యధికమగు రూస ముపలభ్యమగుచురడునో అది స్థాయి భానమున్సు తసమున్సు (రసీకరణ యోగ్యముమ) అగుచుండిన్కు తదితరభావసులు సంచారు లగుని అవియర్థము, కావి సకధానరసమః స్ట్థాయయ్యు తడిఠర రసములు, న్యలి చొారులణును అయ్యి అంగాంగిత్వము నొందునననది ఆర్ధముకొదు, కావుననే మటి శొందలు (వారు) “రసస్టాయాిి అనుచోట్ట తత్పురుషము నాళియించి, *రస “వంణింధియ గు ప్థాయిలావు మగును ఆను నర్హమును తెప్పుదురు, మూలము :-- (అవ := ఇట్లు-విరోధ్య విరోధి సాధారణ మగు అవిరోధోపాయ (ప్రకొరమును వివరించి, విరోధిమాత) విష యకమగు, అసాధారణ - అవిరోధోపాయ (ప్రకారమును - ఆ స్థూతించుచున్నాండుం దఠించి చెప్పుడున్నాండు,) కాంతసంబంధినియగు పర్యంకావస్థ (ఏరీ హావప్ట) మాతిము వర్డింనందగినది కానేరదు, అప్పుడు చేవ్దలన్నియు-ఉవరమించుట (ఉడు గుబ) వలన అమభావములేవియు మండస్థ, కావున శాంతము వితీయమానము కాకపోవలనివచ్చును, శృంగారాదులగు రపములుగూడ ఫలలూమియందు (నురతొ ద్యవస్థలందు) అవర్షనీయములే (వర్తింప(దగనివే) యగును, పూర్వభూమి (పూవర్వావస్ట) యందు మాతకు “తన్య ప్రిళాంతవాపికా నంప్కారాత్‌” ఓోతచ్చి ద్రేషము నిశ్యయాన్తరాణి నంస్కారేభ్యల” [ | *మీందందెలువంిడిన విరోధ వంస్కారమువలన విక్షేవరహితమగుటచేత చితము-సిశాంతనాహి (సదృళ్యపవావా పరిణామిి యసను” 8 6:ఆ సమాధియందున్న యోగిక్కి పూర్వసంభనము లును, వ్యుక్రానానుభన నంజాతముణన్సు అగు సంస్కారములు (నేను నాసి ఇళ్యాదిరూవములు) శీణించినము కీయమాణములగు నా సంప్కారములవలన గూడ వ్యుక్థావరూవములగు విత్యయాంతరములు (“నేమం-నాది” ఇత్యారిజ్జానములు) అంకరాళచ్చిదుముల యంగు (నడుమ నడుమ వదయించిన యనకాశములయందు) కలుగుచుండును” అను నర్ధముగల] యోగ సూకిద్వ్యయము నమనరించ్చి చిత్రా కార (విన్మయావహ)కుగ్రు యమ వియమాదిచేస్తగాన్సి రాజ్యరురోర్యహనాది చేస్టగావి (మహాయోగులు గావున) కాంతులయినను జనకొదులయంద.

---

Chunk 21 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0201-0210.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14924

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• శృంగార
• కొవున
• యగును
• కావున
• మూలము
• శృంగారము
• విషయ
• భావము
• నశించిన
• శాంతరస
• రసాంతర
• శాంతము
• వీరము
• కాని
• కాంతమునకు
• గూడం
• ప్రధాన
• నిచట
• యున్నది
• మేము
• మీది
• సుఖము
• చున్నది
• శాంతరసము
• దీనికి
• కొందణు
• వృత్తి
• స్తాయియని
• అనగా
• అనుచో

Extractive Summary:

ప్రభామతి :... అంధ్రవివరణము :-- ఈ యంశనును “శాంళము-ప్రకృతిరసము” అనునొాక వ్యాసమున వివరింతును. ప్రశాంతి అనగా పర్యుదాసము, ((విషయతృష్టలకం'బ వేజొక చిత్తవృత్రి) అనుచో అది-అస్మత్పతమే యగును ఏ విథమగు విశ్రేషనును ఉదయిం పని చిత్తవృత్తి (ప్రాగభావరూపము) శాంతదునకు స్టాయిభానమవి వేశాక కొందణు చెప్పుదురు. క70 విభామతి --- (లోచనము) శృంగారము=నర్వాగుభపవినయము, కొవున శృంగార రనమునకు విరుద్రములగు శాంకాదుల యంకులగూడే శృంగారాంగములగు విభావాదుల సంస్పర్శము దుష్టముకొద్హు ఏ విభమగు వర్ణనమునావిభావాడుల్కు శృంగారమున కంగములగునోో ఆ విథమున నవి-రసాంఠర(శా 0కాది)గతములగువపుడుగూడ వర్తింవ॥దగిన వేయగును శృంగారళంగీ నిరూవితమగు శాంతాగికమే సర్వజనాస్వాదయో శ్యమగును, ఇందు కదాహరణము, మదీయ (ఆభినవగుప్తకృత)మగు స్తోత్తమునందలిది ;- లై క్వాంచన్హ్రృచూడం సహసాన్పృళస్తీ పా9జేళ్వరం గాడవియోగతప్తా సాచన్ద్రకాంకాకృతిపుత్తి) కేవ పంవిద్‌ విలీయాని విలీయతే మే॥ శళగ్గాఢ్రవియోగతప్త (నీతోడిగాఢసంస్పర్మములేకుండుటచేత సంసారతాపము ననుభవించుచున్నది) యగు సాయంఈఃకరణనృత్తి-ప్రొజేశ్వరుడగు చందంచూడుని విన్ను (ఇవ్వుడు) హవాత్తుగా స్పృశించి == సందర్శించి (ధ్యాత్మ-ధ్యాన- ధ్యేయ- రహితమగు భవత్‌ సాకొర్కారజ్ఞానమునొంది) చందంకాంతాకృతిపుత్సిక (చండ్ర) కాంళపుబొమ్ము) వలె విలయనము (ద్రవీధావము) నొందియ్భ మరల నత్యదికమగు దవీభానము నొందుదున్నది*” అని యర్ధము, చంద)కరన్పర్శమున* చంద్ర కొంత పుత్రిక్క యించుక కర(గ్కి తదుపరి సంశార్జముగ్యా కఠ(గునబ్ల్యు వరమేశ్వ్యర సాక త్కారవఎన్క్మ నాయంతఃకరణవృత్తి యించుక లీనమై (కొంచెముపసంవారింపబడీ) తదుపరి సంపూర్ణముగా మపనంహరింవ(బడుచున్న దని తాత్పర్యము, చందు9నితోడి గాఢఏియోగమున తవంచుచున్న చందికాంతప్పుటొమ్మ- తత్కరన్పర్శమున దవీళవించునట్లు పా9ణేళ్వర విరహతప్తయగు నాయంతః కరళ్ళా వృత్తి -(నంవిదాఖ్యయగు నాయిక) చంద్ర చూడుండను పేరుగల ప్రాణేశ్వరుని నిన్ను నృశించ్దునియందు కొమకిమముగా విలయము నొందుచున్నదని భావము, మీంది వద్యనున్య నంవిత్తు జజ అంతః కరణవృ త్తి-విరచూత ప్తనాంయకగా (వతీ తమైై శృంగార విభావమగుచున్నది, చంద్రుళూడుండ్యు నాయకుండుగ్యా వితీతుం త్రం శృంగార విభావమగుచున్నా(డు.

---

Chunk 22 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0211-0220.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15621

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [300]

Key Terms:

• కావున
• మూలము
• విభావాది
• రసాది
• వాచ్య
• కాని
• వ్యవహారము
• వాచ్యము
• క్రమము
• స్వభావము
• లోచనము
• జీవితము
• వారి
• కలుగదు
• వ్యవ
• రసాదులు
• కావుననే
• పూర్వ
• వానికి
• శరీరము
• లేదు
• కొని
• పితీతికి
• ళృంగారాంగ
• ప్రలామతి
• రమణులు
• అనునది
• త్వమును
• వానిని
• అయినను

Extractive Summary:

ఏ జీవితము కొలకు - సత్యముగా మనోహారిణులగు ఈ రమజీమణుణమ, మథార్థముగా, అతిరమణీయములగు నీ విభూకులున్తు మ హానందపారవళ్యము నొందింవంజేయునవియ గు ఈ మదవతీ కటా క్షములునము-అథ్యర్టించ(బడుదున్నవో ఆ జీవితమే గంచఅముగదాః అనుతలంసే మేమిట్లనుటకు హేకువు””, తి తద్‌వ్యక్త్యనుగుణములగునట్లు శబ్దార్థముల నుపనిబంధించుటయే-మహాకవి కావింపవలసిన ముఖ్య వ్యాపారము వ)భామతి ఇ (ోవ్రిబందనంబంధి వృర్తాంతములను, నుస్‌8ిజాదులను గూడ పూర్వోక్తమగు కావ్యాచిత్యము ననుసరించి రసాదివ్యంజనోవయోగులగు వట్లా నివేశించుబయే-ముహాకవి ముఖ్యముగాంచేయ(దగినవని”) అనిభావము,) (లోచనము) ోనమ్తునందర్శనార్థి దీవశిలకొణకునైవుయత్నించుి” అని (వ)థ మోద్దోతమున) వూర్వో క్షమగు నంళమే-ఇచటము నువనంహరింవంవిడినద్ని “మహాకవి ఆను పవముచేత్క రసాచివ్యంజకళద్దార్థ నిర్మాణమే కవికి నిద్ధ్దవర్చల మను నంకము విరూవితము, అట్టి నిర్మాణము లేనియెడల మహాకవిత్వ సంప్రావ్రి సంభఘటింవదు, ఇతివృత్రము - ప్రిబందవాచ్యముగదా, తర్విశేషములు “ప్రత్య మంబున విభానభావానుధావ సంచార్యౌచితీ మకోజ్జ్ఞము దానివృత్తమ్ము నైన కల్పిశము టైన్‌ కథాళరీరంబు నొకటి వరిశుహించుటి, ఇళ్యాదికముచేతంపూర్వమే (08న "సేజీయందు) చెన్సంబడినవి, కావ్యార్టీక రించుదంఅన(గ్యా కొవ్యాత్మ స్వరాపములగు రసామలను = పిధాన వ్యంగ్యముల వానర్చుట, రపాదులను కొవ్యానక్థముల నొనర్చనియెడం లొకికవాక్యములకం పెను శాస్రీయవాక్యమాలకం'బెనమ్కు కావ్యార్థమునండలి విశ్రేషమేదియు ముండదు, ఈ యంళము “ఆరసధ్వనియొక4డేకావ్యమునకాత్మ” అని వుథఠమోద్ద్యోతమునందే విర్ణయింపంబడినదిగదా, మూలదు :...- కై శిక్యాదివృత్సి విచారము ?_ “*రసాది తత్సరముగా కావ్యమును నిబంధింపనలయునను నీ న్యవహారము నృత్తియవి చెప్పంబడునుగదాః అందు, రసానుగుణమును, బౌచిత్యవపంతమును వాచ్యాశ్రయమును, అగు నే వ్యవహారముకలదో, “ఆ"వ్యవహారములే-3ై శిక్యాదులగు “ఈ” వృత్తులు -ఉపనాగరికాదులగు వృత్తులు-వాచకాశంయములుం

---

Chunk 23 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0221-0230.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15723

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [142, 145]

Key Terms:

• వాచ్య
• కావున
• రసాది
• మూలము
• కాని
• ప్రతీతి
• విశేష
• యగును
• వాని
• మును
• వితీతి
• కానేరదు
• కాదు
• అచ్చట
• శబ్ద
• కలిగిన
• వ్యంగ్య
• విషయమున
• ఎచ్చట
• వాద్య
• అయినమ
• కొవున
• ప్రకరణ
• చెప్పుచున్నాడు
• తద్‌
• చెప్పుచున్నాండు
• అనన్య
• వ్యంగ్యమగు
• విశిష్టమగు
• శబ్దము

Extractive Summary:

ఈ ఫలా అయా వంఘటనలచే నాయారసములు వికాశింప(జేయంవిడును, కావువ రసాదివ్రతీతియే ( వేతొకటికాదు) సాధింవందగినదిగాగలవి = అనన్య సాధ్య మలు, ఆ రపాొది వఠీతియే (సకత్యాయనమే) ఫలముగా(గలవి == రత్‌వలములు, ఈ రెండును సంఘటనలకు విశేషణముడ, ఓజోఘటనవలన రౌదాాతిప్రతీతయే సాధ్య మెగును గావీ కరుణుదివ)కితి సాధ్యముకాదుగదాః నంఘటనా ఫలము రపొది వితీతియే యగును, 188 (ఈ యంశళమువే నదృష్టాంకముగా వివరించుచున్నాండు) రపాదులు-సంఘటనా ప్యంగ్యములగుటవలన- ఆర్ష విజ్ఞానమున కుపయాగము లేకున్న న్కు వాచ్యార్థజ్ఞానముకం మె ముందుగానే-ఉచితమ%ు నసంభఎనయొక్క శ్రోన ఇము నందే ఇంచుక రపాస్వాదము కలుగును అల్పమగు రపాస్వాదముం-వాచ్య (ప్రతీతి కలిగిన పిమ్మట మిగుల స్ఫుటముగు నాస్వాదముతోంగూడుకొమను, ఆయా స్పాదము-వాచ్య వితీతికలిగిన పిమ్ముఎ నుదయించినట్లు కన్చింవదు, అభ్య వ్తమగు [మాటేమాటిని తెలియ(బడుటవలన చిరవరిచితమగు] విషయమునందు - అవినాభావ [వ్యావి) వితీతి కొిమము-ఇశ్లు గుర్రిం6బడునది కానేరదు, సమానమగు విషయమున జ్ఞానముల యభ్యావృత్తియే-అభ్యానము, నం స్కా రము-బరివంఛము, కావున విషయమునందు జ్ఞాతకు-ఏకాగ్రిశలేకున్నను ఈ యాం సమే-న్మృతి రూప నిబోదమును గలిగించుచు -నిరంతరమగువట్లా ఆతని హృదయ మును విలుషును ఎచ్చట నెచ్చట - ధూమముండునో-అచ్చట నద్చట ఆగ్నియుండునుు ఆమ వ్యాస్తింనంస్కా రరూనముచేత హృదయము (అంతఃకరణము) నందుండుబవలన- సర్వతమున ధూమ దర్శనము [ధూమము-పర్వతాదివృత్తి అనుజ్ఞానమ్చు ఆన(గ్యా పక్ష ధర్మతాళ్షానము] మ్మాకమే-సర్వతమునంన -అగ్నియున్నదను అనుమితి యం మపయోగించి-అదియే (ఆపక్షరర్శళాజ్ఞానముమాకం మే) పరామర్శప్తానము నాక మించు చుండును, ధదూమాదిజ్ఞానముంఎంత శీఘ్రముగా గలిగినన్కు ఆ ధూమాదికము నందు-నహ్నివ్యావ్తియొక్క స్మ్మృతీ-ఉవకరింపకతస్పగు, అయినను ధూమాకిజ్టాన్న వ్యాప్తి-న్మృకులకం'టె వేరగు విణిధానానుసరణము మొదలగు వితీ3భేదములు వాని నడుమను అనువ)వేశంపవు, కావున మిక్కిలి శీమ్రిముగానే అగ్ని(వతీత్రి (వర్వళాదులయందు = అగ్నియొక్కు అనుమితి) కలుగును అప్పుడు వ్యాస్తిం స్మృళి-అమమితుల క్రిమము-గుర్తింపంబడునది కానేరదు, ఆశ్లే యిచ్చటంగూడ. ధ్వవికారమళమున ద్వివితము, ఈ యంశము “*అనరణనతుల్యమగుచి అను వద్యముచే ద్వితీయోన్ట్య్యోతమువఃదెలియంజేయంబడినరి, (చూ ప్రథమ భి 140 "పేజీ ఆందొకటవరిళబ్టి కక్తి మూలము, రెండవది-అర్ధళ క్రి మూలము కట శక్తి వరన “*ఉ క్రిరేకయె”” అమవద్యములు వాని లడణములను దెలియజేయు చున్నవి (చూ- విథమి భా 841-108, పేజీలు), ఏతద్‌ ధ్వనవిలేదములయండ ఈ్యంతమును న్నష్టమగునట్లు వెలయుచున్న వాచ్య-వ్యంగ్య వితీతుల కార్యకారణ భావము-దురవహ్నవను, కావున త దేకీభావము సంభవము కానేందని కాత్సర్యము

---

Chunk 24 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0231-0240.txt

OCR Score: 89% Telugu coverage
Characters: 11625

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [32, 164, 169, 170, 171]...
• Repeated punctuation clusters: 14 occurrences

Key Terms:

• కావున
• వాచ్య
• క్రమము
• మూలము
• వాచ్య-వ్యంగ్య
• ధ్వని
• తత్‌
• అట్లు
• ఇందలి
• బాలవియ
• మూలమగు
• విచారించి
• విశేషణ
• చుండును
• ఇందు
• భావము
• యాళంకించి
• విచట
• వాచ్యధ్వనియందు
• యున్నది
• గలదవి
• కాని
• చక్కగా
• రసాడి
• జ్ఞానము
• నాటికి
• శ్రీ
• మున్ను
• బుద్ధి
• ఆంధ్ర

Extractive Summary:

మూలము :--- (ఆవ :2- ఒక్కటేయేమయగు _వెయుఎజనిక వితీతికి = శ బ్ర" కుదృవత్వరూవమ స కాబ్దశ్వమును- అర్చక క్తుచద్భ నత్వరూపమగు ఆర్రత్వమును వికుద్ధమవి యాళంకించి చెన్ను చువ్నాంయయు) ఇచ్చబ-ఆర్టీయగు ప్యొతిపత్తి (వ్యంజవుకూడ “ఉభయార్త (నంలత్యకోమన్యంగ్య ధ్వవియండు, తళ్పిలీకులకు విలంబముండుబవలన్క తత్‌ కొముము కౌన్చించుననియప్క రసాడి రూవమగు నన లక్ష్య క్రమవ్యంగ్యధ్వనియంద్యు విలంబము లేకుందుటవలన-(క్రమము కాన్నింపదనియు వెజు(గునది, తృతీయోద్ద్యోత (ప్రారంతమున “ధ్వనిన్వరూవ విరూపణను, వ్యంజక ముఖమునఃగావింవఃబడునో అని తెలువంబడినది, ఆయంళమిక్కడి3 పరిసమాన్ని నొందింపంబడినద్ని దీని తరువాత -వివక మతము లన్నియు ఇండింపంబడి ధ్వనివాదము- వస్టాసింవంబడును” అని ఆంతేవానులనుగు మేము ధ్వన్యాలోకమును 1981న సంవత్సరమున (శ్రీవారియొద్ద అధ్యయనము నొనర్బ్చునవుకు-అ న్మద్గురువరేణ్యులగు మహామహోసాధ్యాయులు కళాావపూక్షులు కాప్త్ర రత్నాకరులు (శ కాకా నున్బారాయ శాస్త్రలవారు ప్రవచించి యుండి*, కావ్సనంఈ ద్వితీయభాగము నిచ్చటికి ముగించు చున్నాను, పాఠకులు తరువాతి వివమమును తృతీయభాగము నందు వ8ిశీలింవః గోరెదన్సు 1-10-1888 తేడీ నాటికి ఈ గంధము సమగ౦ముగా-ఆంధీ9కరించి దీవిని 2-2-1942 శేడీ నాటికి శీ సద్దుకువరేణ్యులకు పమగ౦ముగా నివివించి పంస్క రించుకొంటివి, 1.101944 తేదీకి వ్రభమ-ద్వితీయ-ఉస్ద్యోతములు గల స్థదము భాగము-శీ9 భారతీ దేవతావిసాదమున [వకటింపంబడినది, ఇప్పుడీది-ఇల్లు వికటిక్‌ మైనది, తృతీయలాగము త్వరలో ప్రికటింప6బి డునళ్లు ధారి యన్ముగహించు( గాక! కం” క తొ ఇం 1 'భారోతీకి సమద్చితి ్ల (శ్రీ వేదవ్యాన,్యపెన్‌ - విజయనగరము / శ న జే

---

Chunk 25 — Andhra-Dvanyalokamu_pages0241-0248.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 6438

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [21, 82, 124]
• Repeated punctuation clusters: 21 occurrences

Key Terms:

• యున్నది
• మిక్కిలి
• గలవారికి
• శాస్త్ర
• వేంకట
• శ్రీ
• చేసిన
• పద్యములు
• ములు
• వివరణమును
• నందర్భమునను
• లక్షణ
• భాషలో
• గానీ
• ఉత్తమ
• నంస్కృృత
• చాలా
• తెలుగు
• పద్యము
• ధ్వని
• తర్క
• వ్యాకరణ
• శాస్త్రవైదుష్యమును
• అలింకొర
• శాస్త్రాఒపాధారణ
• పాండిత్యమును
• సంస్కృతాంధ్రభాషా
• సునిశిత
• పాహిత్యమును
• నిరర్శశాంధ

Extractive Summary:

(సా మన్‌ _ న మా న గో ్‌ క ౮ య 1 త బ్‌! హ్‌ క ల న న. ల త స సం సట ప లు టాం | కష ల ర న మం య స లం టం న సో.

---