| నే బి ఊన్న స్‌. ా ఉః య) | $ 16605. “అన మిదూన వేగా

౪

అక్షరాలతొ ఆటలూ తెలుగు నేర్పదంలో మెళకువలు సి.వి. క్రిష్ణయ్య అకరమిక్‌ కమిటీ జన విజ్ఞాన వేదిక ప్రచురణ జన విజ్హాన వేదిక, విద్యా విభాగం.

మొదటిముద్రణ : జులై. 1996 రెందవముల్రణ : నవంబర్‌, 1999 మూరవముద్రణ : జనవర. 2002 యం వాల్గదముర్రద : నవంలర్‌, 2002 (లికొత్త ప్రచురణ) ట్‌ కాపీలు : 2000 త? కాలు స్నా " యో స ఉెథి వం ; ఈు.3౦. జి" ౦6 ౧ జ్ఞ ( ట్ట లో నీ రచన : మిని క్రిప్రయ్ట్ను ఫ్రా న | క (=. అనా న్‌ అనల వాళ్ళులు : రచయితవి ఫ్రెంటింగ్‌ : ప్రతాశక్షి డైలీ ప్రెంటింగ్‌ ప్రెస్‌, హైదరాటార్‌. త పూచనలు. వంవోలకు వేణుప్రెయ పాట్‌ శ వాసవి వగర్‌ ధ్‌ (1 వెంవైరు-2 (౮ లోవ్‌ : 0861- 320610

1. 1-187/1/2. వివేకవగర్‌. చిక్కదపల్లి. హైదరాటార్‌- 20. ం థభోమ్తు : 7660013. 7635136 విళశాఖివట్నం. వరంగల్‌. తిరుపతి. ఖమ్మం. నల్గొండ

ఇందులో...

1. పిల్లలు ఎలా నేర్చుకొంటారు కైం1ే4ీ గుర్తుంచుకోండి - బడిలో చేరగానే - ఒకటవ తరగతిలో ఎంత నేర్చుకోవాలి ఎలా నేర్పాలి - ముందు వినడం - దిద్దించకండి - 28 అక్షరాలు - పాఠం ఎలా ఉండాలి - మాదిరి పాఠాలు - బొమ్మలతో శీర్షిక పదాలు - జంట పదాలు - గది గోడలనిండా పాఠాలు - బాగా చదవగలవారే బొగా రాస్తారు - పుస్తక (ప్రపంచం.

2. అక్షరాలతో ఆటలు 15-16 పేరు పిలిస్తే రావాలి - ముక్కు గిల్లే ఆట.

3. అక్షరాలతో ఆటలు 7-27 అక్షరాలు గుర్తించడం -చెప్పిన అక్షరంతో పదాలు - పొడుగూ పొట్టీ -పేర్లు - ఒకటి రెండు - ప్రాస పదాలు - అంత్యాక్షరి - క్లూ ఆధారంగా అక్షరం కనుక్కోండి - అంత్యపదం ' .

శ. అక్షరాలతో ఆటలు 28-85 పదం ముందు అక్షరం పెడితే మరో కొత్త పదం - పదం మధ్య అక్షరం పెడితే - పదం పక్కన మరో పదం పెడితే.

5. అక్షరాలతో ఆటలు 36-40 ఎటు చదివినా ఒకటే - వెనక నుండి వేరే పదం - అన్నీదీర్టాలే - అన్నీ గుడులే - అన్నీకొమ్ములే - పదంలో పదాలు - పదాలు కూర్చుండి - చెప్పిన పని చేద్దాం - అక్షరాల ట్రెపు. .

6. అక్షరాలతో ఆటలు శేక్షేలర్మగ అవధానం - డిక్టేషన్‌ ఎలా చెప్పాలి - చూచిరాత ఇలా రాయాలి - కాపీ

రైటింగ్‌ - ఏ అక్షరాలు ఎంత ఉపయోగం - దశలవారీ అక్షరాల విభజన.

శ. అక్షరాలతో ఆటలు 48-51 అక్షరాలు ఆరే - ఒంగని అక్షరాలు - అక్షరాలు రాయడం తేలిక - వత్తులంటే భయం - మిరు ఇలాగే రాస్తారా?

& అక్షరాలతో ఆటలు 52-55 ప్రాసపదాలతో వాక్యాలు - కల్పన - అనుకరణ ధ్వనులు - తడబడకండి

• ప్లాష్‌ కార్డులతో ఆటలు

9. అక్షరాలతో ఆటలు 56-61 , పద చిత్రాలు - పదాల పట్టిక - పజిల్‌ ఎలా తయారుచేయాలి.

10. అక్షరాలతో ఆటలు 62-69 మాట్లాడడం - మాటల్లో మహాశక్తి - మిరూ ఇలాగే మాట్లాడతారా -ఎలాంటి విషయాలు మాట్లాడించవచ్చు - మన భాషే మాట్లాడుదామా

• నటించడం వెన్నతో పెట్టిన విద్య - అనుభవాలు.

11. అక్షరాలతో ఆటలు 70-92 జాతీయాలు - జాతీయాలతో కథ - పాఠాలలో జాతీయాలు - వాక్యప్రయోగాలు - పిల్లలపాటలు - పొడుపు కథలు - ఎలా తయారు చేయాలి - కొన్ని పొడుపు కథలు - మెదడకు మేత - కొన్ని తమాషా లెక్కలు - నవ్వులు పువ్వులు.

12 అక్షరాలతో అటలు 93-104 బొమ్మల కథలు - ఇలాంటి బొమ్మలు వేయండి - రంగులు వేయండి -

వరసగా కలపండి - దీని భావమేమి - ఎవరు ఏమి చేస్తున్నారు - ఏవి ఎన్ని ఉన్నాయి.

మామాట

ఖౌవ నాగరికత విదదీయరానివి. మనిషి కలలకు, ఊవాలకు, న్ధుందనలకు భాష ప్రాణం పోస్తుంది. ఆలోచనలకు వదునుపెడుతుంది. ఇవ్జుడు దీన్నైెవరూ కాదనే వారు లేరు.

ఆధునిక వరిశోధనలు అత్యంత నంక్షిప్ణ నిర్ధాణంగల భావను అత్వంత నవాజుంగా నేర్చుకోగల శక్తీ మానవుడికుందని నిరూవిన్తున్నాయి. మరీ చిన్న వయన్సులో ఒకటిగాదు నాలుగైదు భావలైనా వీల్లలు నేర్చుకోగలరని దానికి వరిణతి చెందిన మానవుడి మెదదే కారణమని కూదా చెవుతున్నాయి. మన కళ్ళ ముందు వుట్టిన (వతి బిద్దా అత్వంత నవాజంగా అలవోకగా మాట్లాడడం మనం చూన్తూనే వున్నాం. అనేక నందర్భాల్లో విల్లలు మాట్లాదో మాటతీరుకి ముక్కునవేలేనుకొంటున్నాం. "

మరి తరగతిలో అలా జరగదం లేదే? బయట వనపోనినట్లు మాట్లాదీన వీల్లలు క్తానురూంలో నాలుగు ముక్కులు మాట్లాడమంటే మెలికలు తిరిగిపోతున్నారెందుకని? (వ్రక్ఫృతిలోని నవాలక్ష వన్తువుల్ని, నంకేతాల్ని నైతం అయిదేళ్ళ వయన్సులోనే బౌపోనన వట్టినట్టు గుర్తిన్తున్న బిద్ర వలై అరవై అక్షరాల్ని గుర్తు పెట్టుకోలేకపోవడం దేనికని? ఎన్నేళ్ళు చదివినా, ఎన్ని కుస్తీలు వట్టినా వట్టుమని వదివాక్వాలు తల్లి భాషలో సైతం రాయలేక బట్టీపట్టీ కాలం గడి పేన్తున్నారెందుకని?

దీనిక్కారణం వీల్లలు ఇంట్లో వరినరాల్లో భాషనెలా నేర్చుకొంటున్నారో మనం గుర్తించకపోవడం. దాని కొనసాగింవుగా న్యూల్లో భావనేర్పాలని వావ్టుకోకపోవదం. యాంత్రికంగా, మొరటుగా, గతానుగతికంగా 'రుద్దుదో రుద్దుడు, గొణుగుదే గొణుగుడు” అన్నట్లు వ్యవవారించదం.

దీనివల్ల రెండు నష్టాలు. ఒకటి ఆలోచనలకు మూలాధారమైన భాష అంతుబట్టక్క చిక్టుక బడి నుంచి పారిపోవడం. ఇతర ఏ నబ్జెక్టులు నేర్చుకోలేక చదువంటే జదునుకోవడం. రెండోది కనీస నృందనలు లేని నిర్వికారమూర్తిగా లిద్ద కుదించుకపోవదం. చదువు పేరిట మనం చేన్తున్నదిది. ఐడి పేర మనం

సాధిన్తున్నదిదీ! అలాగాక భావని మన స్పందనలకు (వ్రతినిధిగా చూస్తే, మాటలకు జవజీవాల్ని జోడిస్తే, వాక్యాల్లోంచి వృదయాన్ని ఆవివృరిస్తే, ఒక జ్రీడలా, వినోదంలా వలుకుల్ని మార్చగల్లితే అప్పుడు భాష ఎన్ని శక్తుల్నో తట్టి లేఫుతుంది. ఎంత నులభంగొనో వొంటబడుతుంది. ఆలోచన ఆనందం విడదీయరానివి. భావ నేర్చుకోవడంలో, నేర్చుడంలో ఈ రెందు మిళితమైవుంటాయి. వదయం లయ అవిభాజ్యమైనవి. దీన్ని గ్యుర్తీంచకుందా భావని అందించలేము. దీనిక్కావల్సింది టీచర్తకు మొదట భాషమిోద అభిమానం. భాషా (పొధానుత మాద, శ్తక్తిమాద న్పష్ణత. దాన్ని నేర్చుకోవదంవట్ల అవగానాన. కొంచెం మననూ, మరి కొంచెం ఓవికా తవ్పు దీనికేమో పెద్ద ఖర్చుకాదు. బోధనోవకరణాల దొంతరలు ఆక్షుర్లేదు (అట్లని ఇది బిట్టాలతో జరిగే వనీక్రాదు) ఖాషాభ్యననానికీ నంబింధించిన ఈ తాత్వకొాంశాల్ని మననులో వుంచుకొని దీర్హకాల అనుభవాల (పొతివదికన “ఈ అక్షదాలతో ఆటలు” రూపొందించాము. ఇందులో ఉమ్మడి అనుభవం వుంది. వ్యక్తిగత వరిశోధనా వుంది. జన విజ్ఞాన వేదిక తరగతిలో ఒక ప్రజాస్వామిక వివ్లవం ప్రారంభించాలన్న తవనతో నరదా నరదా చదువు॥/0 ౧౯ [24272228] వేర చేవట్టిన ఉద్యమంలో ఇటొక భాగం,

ఆళ్ళర్యం ఏమంటే ఈ మా (ప్రయత్నాన్ని టీచర్లు, తలిదండ్రులు, చిద్దాభిమానులు విశేషంగా ఆదరించారు. అనతి కాలంలోనే మూడు మ్యుదణలకీ వున్తకం నోచుకొంది. ఇది నాలుగో ముద్రణ.

ఈ నరికొత్త వ్రచురణలో చాలా మార్చులు చేశాం, కొన్ని భాగాల్ని దాదావు తిరగరాశాం. కొత్తవి చేర్చాం. ఇవన్నీ ఈ వదేళ్ళ అనుభవం (ప్రాతివదికన చేనీనవి, దీన్ని సైతం ఆదరిస్తారని, ఆచరించి అనుభవాలు, నూచనలు తెలియజేస్తారని ఆళీన్తున్నాం.

• జన విజ్ఞాన వేదిక

గుర్తుంచుకోండి ఏ నబికు నేర్చుకోవాలన్నా ముందు జట

మాతృభాష రావాలి. మాతృభాష సరిగా చదవనూ, రాయనూ తెలియని విద్యార్థికి ఎన్ని కొత్త పద్ధతులు ఉపయోగించినా, ఫలితం ఉండదు. విద్యార్థులు చదువులో వెనుకబడి ఉండదానికి అసలు కారణం భాష రాకపోవడమే. అందుకే అన్ని ప్రయోగాలు పక్కనబెట్టి ముందు భాష నేర్పుదాం. విద్యార్థికి భాషపై మక్కువ కలిగించే పద్ధతులు ఉపయోగిద్దాం.

1. ఈ పుస్తకం విద్యార్ధికోసం, టీచర్ని ఉద్దేశించి, టీచర్ని సంబోధిస్తూ రాసింది.

ల విద్యార్థుల స్థాయినిబట్టి పుస్తకంలోని విషయాలు ఉపయోగించండి. విద్యార్ధి స్థాయి - తరగతినీ వయసునూ బట్టి నిర్ణయించకండి. పరీక్షించి తెలుసుకోండి.

3. ముందుగా పుస్తకాన్ని ఒక్కసారి మీరు సాంతంగా చదవండి. వీటి ఆధారంగా మీరూ కొన్ని కొత్త విషయాలు తయారు చేయండి. మీరు తయారు చేసినవి కొన్ని ఉంటే పుస్తకంలోని విషయాలను మరింత ఉత్సాహంగా ఉపయోగించుకోగలరు.

4. ఇందులోని విషయాలు తెలుగు నేర్చుకొనే ఎవరికైనా

1

ఉపయోగపడతాయి.

5. బోర్డును ఎక్కువగా ఉపయోగించండి.

6. క్విజ్‌ మాదిరి, పోటీ పెట్టినట్లూ ఉండాలి.

7. మార్కులు వేయండి, అభినందించండి. చిన్నచిన్న బహుమతులు ఇవ్వండి.

8. _వ్యక్తిగతంగాను, జట్లుగాను చేసి అడగండి. జట్టులో నలుగురికంటే ఎక్కువ ఉంచకండి. జట్టులో అన్ని స్థాయిల విద్యార్థులు ఉండేటట్లు చూడండి.

9. వెంటనే జవాబులు చెప్పకండి. కొంత సమయం ఇవ్వండి. విద్యార్థులు చెప్పలేనప్పుడు మరిన్ని ఆధారాలు ఇవ్వండి. ఈ మాత్రం చెప్పలేరా? మీకు రాదు. అనే మాటలు అనకండి.

10. సంయుక్తం, ద్విత్వం, హ్రాస్వం, నామవాచకం, ఏకవచకం, బహువచనం వంటి పదాలను ముందుగా ఉపయోగించకండి. వాటి భావాన్ని మాత్రమే చెప్పండి. ఉపయోగించడం పూర్తిగా తెలుసుకొన్న తర్వాత పై పదాలను పరిచయం చేయండి.

ఈ వుస్తకం పిల్లల కోనం టీచర్ని ఉద్దేశించి రాసింది అక్షరాలతో ఆటలకు సంబంధించిన విషయాలు ఇప్పటికే మీ దగ్గర అనేకం ఉండవచ్చు. అలాంటి విషయాలూ, ఈ పుస్తకంపై మీ అభిప్రాయాలూ మాకు తెలియజేయండి జన విజ్ఞాన వేదిక, విద్యావిభాగం ల్‌

1. పిల్లలు ఎలా నేర్చుకొంటారు అక్షరాలతో ఆటలాడాలంటే, ముందు కొన్ని అక్షరాలైనా తెలిసి ఉండాలి. ఆ కొన్ని అక్షరాలైనా నేర్పాలంటే అసలు “పిల్లలు ఎలా నేర్చుకొంటారు” ముందుగా మనం తెలుసుకోవాలి. పసిబిడ్డలు బడిలో చేరగానే పలకమిద అక్షరాలు రాసిచ్చి దిద్దమంటాం. కొద్దిసేపు దిద్దుతారు. మనం మళ్లీ దిద్దమంటాం. ఎందుకు దిద్దాలి? ఎంతసేపు దిద్దాలి. పిల్లలు విసిగిపోతారు. అక్షరాల మిద వ్యతిరేకత పుడుతుంది. ఏదాది గడిచినా అక్షరాలు విడిగా గుర్తించలేరు. విడిగా రాయలేరు. మనం కూడా ఒకటో తరగతి అంటే వద్దు బాబోయ్‌ అంటాం. ఎందుకని? అక్షరాల్ని గుర్తు పెట్టుకోవడానికి పిల్లలకు ఆధారంలేదు. వినియోగంలేదు. వరసగా రాస్తారు. వరసగా చదువుతారు. దీనివల్ల ఉపయోగం ఏముంది? గ హే కా (మ సట క రీ “తాలు హ్‌ ఏడు కా. చివరకు మొద్దుగా ముద్ర వేయించుకోవడమో బడి నుండి పారిపోవడమో జరుగుతుంది. దీనికి పరిష్కారమేలేదా! తి

కొద్ధి రోజులు ఆగండి 7 సంవత్సరాలలోపు వయస్సున్న పిల్లలది ప్రత్యేక పరిస్థితి. వారు ప్రతిదీ స్వయంగా చూసి తెలుసుకోవాలనుకొంటారు. చేసి చూడాలనుకొంటారు. మనం చెప్పింది విని అర్థం చేసుకొనే శక్తి వారికుండదు. రెండు నెలలు ఆగండి. పిల్లలతో మాట్లాడండి. కథలు చెప్పండి. నవ్వించండి. ఇలాంటి బొమ్మలు చూపించి వాటి గురించి చెప్పమనండి. గ కా శీ డో సథీ | ౮ స భయంపోగొట్టండి. ఇంట్లో అమ్మ మాదిరి బడిలో నేనుండానని ధైర్యం కల్గించండి. మెల్లగా చదువులోకి దించండి. దకటన తరగతిలో ఎంత నేర్దుకోవాలి? ఇక్కడ సమస్య తరగతులది కాదు. వయస్సుది. ఆరు సంవత్సరాల పిల్లవాడికి ఏదాది బడిలో ఉన్నా, ఏమో రాకపోవచ్చు. 7 సంవత్సరాల పిల్లవాడు ఒక ఏడాదిలోనే రెండు తరగతులూ పూర్తి చేయవచ్చు. 1, 2 తరగతులను ఒకే యూనిట్‌గా పరిగణించాలి. 7 సంవత్సరాలు పూర్తి అయ్యే నాటికి, అంటే 2వ తరగతి చివరకు పదాలు గబగబా చదవగలగాలి. వాక్యాలు కనీసం కూడి కూడి శ

చదవగలగాలి. ఏ అక్షరమైనా విడిగా గుర్తించగలగాలి. ఎన్ని తప్పులున్నా పదాలు వాక్యాలు రాయగలగాలి. 100 వరకు అంకెలు కూడికలు తీసివేతలు చేయగలగాలి. కొందరు నిదానంగా నేర్చుకొనే వారుంటారు. అలాంటి పిల్లలకు థైర్యం చెప్పండి. ప్రోత్సహించండి. నిరుత్సాహపరచకండి. ఎలా నేర్వాలి

పిల్లలు నేర్చుకొనే పద్ధతి ఒకటుంది. దాన్ని తెలుసుకోవాలి. సహజంగా ఆనక్తి కల్షించే విధంగా ఉండాలి. ఆటలా, ఆనందంగా ఉండాలి. నేర్చుకొంటున్నామనే భావం పిల్లలకు కలగకూడదు.

ఎలా నేర్చుకొంటారు?

బడిలోకి వచ్చేముందు మాట్లాడడం ఎలా నేర్చుకొన్నారు? అన్ని మాటలూ, అన్ని సంగతులూ ఎవరు నేర్పారు. అవసరమే వారికి ఇవన్నీ నేర్పింది. చూసి, విని, మాట్లాడి తెలుసుకొన్నారు. తమ వయస్సు పిల్లలతో కలిసి స్వయంగా నేర్చుకొన్నారు.

|

న. తా

/ గ్గ భ్‌) న

సగర

| క ₹ 'గయాకా ్ర పోడు (2 సాన క ళ గ క ణో ప్రత్యయ వ. ర్‌

కాబట్టి నేర్చుకొనే దానికి ఒక క్రమం ఉంది. ఒక పద్ధతి ఉంది. ఆలోచన, ఆవేశం, అనుభూతి, ఆనందం వంటి అనేకానేక అంశాలు ఇందులో ఇమిడి ఉన్నాయి. ఇవేవీ లేకుందా పొడిగా ఏవో అక్షరాలు నేర్పిస్తే భాష వస్తుంది అనుకోవడం సరిగాదు. . నేర్చుకొనే క్రమంలో అక్షరాలను, పదాలను, వాక్యాలను ్రీడలుగా మార్చవచ్చు. కాని కేవలం ఆటల్లో ఉండే క్రీడా స్ఫూర్తి మాత్రమే దీనికి సరిపోదు. భాషకుండే “ఆవేశం, హృదయం” సంగతి మరిచిపోకూడదు. స్పందన భాష అంటే భావం. భావం అంటే స్పందన. ఆలోచన. భావం భాషగా శబ్దంగా మారి, లిపి రూపం తీసుకొన్నది. భావం లేని భాష, స్పందనలేని శబ్దం ఉండదు. ము! / చ (సా . క క! ర్ధ్ర వ 6

లిపి నేర్పించేటప్పుడు, దానికున్న పూర్వరూపొలన్నీ మరిచిపోయాం. భాషను, లిపిని కేవలం సాంకేతిక రూపాలుగా మార్చివేశాం. ఇది రెండు (ప్రమాదాలను తీసుకొచ్చింది. ఒకటి నేర్చుకోవడం కష్టంగావడం. రెండు పృదయస్పందనలూ మానవతా విలువలూ కోల్పోవడం. ముందు వినడం . భాషకు హృదయముందని అనుకొన్నాం గదా? పిల్లలు ఆ హృదయాన్ని చూడాలి. స్పందించాలి. కథల ద్వారా, పాటల ద్వారా, చమత్మారాల ద్వారా, వోస్యం ద్వారా భాషలోని స్వారస్యాన్ని ఆస్వాదించాలి. వారికి కథలు బాగా ! వినిపించాలి. పాటలు పాడించాలి. చమత్కారంగా మాట్లదాలి. పుస్తకాలు చదివి కథలు వినిపించాలి. కథల్లో న్యాయం వైపు మంచి వైపు నిలబడతారు. చెడు ఓడిపోవాలని గట్టిగా కోరుకొంటారు. క్రథలో ఏమి జరగబోతుందో ముందుగా ఊహిస్తారు. దృశ్యాలను ఊహించుకొనే అభ్యాసం మెదడులో జరుగుతుంది. ర్ల శో (౪ (టల. 7

కొత్తపదజాలం పరిచయం అవుతుంది. వాక్య విన్యాసంలోని మెళకువలు అర్ధం చేసుకొంటారు. పుస్తకాల మోద, భాష మాద ఇష్టం ఏర్పడుతుంది. ఇలా భాష అభివృద్ధి పరచుకోవడానికి, లిపి నేర్చుకోడానికి మార్గం సులభతరమవు తుంది.

ఎక్కువ వినడం ద్వారానేగదా! భాష నేర్చుకొంటారు.

అక్షరంకాదు పదం

భాష నేర్చుకోవడానికీ, అక్షరాలు గుర్తించడానికీ, రాయడానికీ మేలైన పద్ధతులు ఎన్నో ఉన్నాయి. అక్షరానికి బదులు పదం ముందు నేర్పాలి. పదం ద్వారా అక్షరాలను గుర్తింప చేయాలి.

ఇలా అక్షరాలన్నీ వచ్చేటట్లు 20 పదాలు నేర్పండి. అక్షరాలు గుర్తు పెట్టకోవడానికి పదాలు ఆధారంగా ఉంటాయి.

దిద్ధిాంచకండి-చూని రాయించండి

పదాన్నిగాని అక్షరాన్నిగాని దిద్దనవసరంలేదు. దిద్దడంలో అర్ధం లేదు. చూసి రాయమనండి. చూసి రాయడంవల్ల అక్షరాలను పరిశీలిస్తారు. ఇది చూడకుండా రాయడానికి మొదటి మెట్టవుతుంది. ఈ విధంగా బాగా వాడుకలో ఉన్న 28 అక్షరాలు మొదట నేర్పండి.

28 అక్షరాలు కచటతపగజదడదబనమయరలవసం అఆఇఈఉఊఎఏజఒ ఓ

• ఇవి ప్రాధమికమైనవి. తేలికైనవి. ఎక్కువ వాడుకలో ఉండేవి. ఈ అక్షరాలను పదాల ద్వారా మొదట నేర్పాలి. ఈ పదాలు పిల్లలకు బాగా తెలిసినవిగా ఉండాలి. బొమ్మలు కూడా ఉంటే మంచిది. ముందు అచ్చులతో 8

(ప్రారంభించవద్దు. ఏది ముందు ఏది వెనక అని చూడవద్దు. ఏది ఎక్కువ ఉపయోగమో అది ముందునేర్పాలి. వినియోగం ఉండాలి అక్షరాలు బాగా గుర్తుండి పోవాలంటే అవి నిరంతరం వాడుకలో ఉందాలి. ముందు మూడుగాని నాలుగుగొని పదాలు నేర్చండి. తరువాత ఆ పదాలలోని అక్షరాలన్నింటిని కలిపి మరికొన్ని పదాలు తయారు చేసుకోవాలి. వాటిని బాగా చదివించాలి. రాయించాలి. ఇలా చేస్తే పిల్లలు చదవడం నేర్చుకొంటారు. అక్షరాలూ నేర్చుకొంటారు. పదాలతో కొన్ని పాఠాలు తయారు చేయండి. వొఠం ఎలా ఉందాలి?

1. ఒక్కో పాఠంలో ఒకటి లేదా రెండక్షరాలు మాత్రమే కొత్తవి ఉండాలి.

2. కొత్త అక్షరాలు పాఠం శీర్షిక పదంలోనే ఉండాలి. శీర్షిక పదానికి బొమ్మ ఉండాలి.

3. _ శీర్షిక పదంలోని కొత్త అక్షరాలు గుర్తుపట్టే విధంగా సైజులోగాని రంగులోగాని తేడా ఉండాలి.

4. శీర్షిక కింద కనీసం పది నుండి ఇరవై పదాలు పాఠంలో ఉండాలి. మొదట నాలుగు పాఠాల వరకు ఎక్కువ పదాలు రావు.

5. అప్పటి వరకు వచిన అక్షరాలు ప్రతి పాఠంలోనూ వచ్చేటట్లు చూసుకోవాలి. దీర్రం - కొమ్ము యుందు నేర్పండి

6. గుణింతంలేకుండా బొమ్మలతో అక్షరాలన్నీ నేర్పడం సాధ్యంకాదు. ౦

7. కొన్ని పదాలు నేర్చగానే అప్పటి వరకు వచ్చిన అక్షరాలకు ఒక పాఠంలో దీర్టం, మరొక పాఠంలో కొమ్ము నేర్చండి. ఇవి తెలుగులో ఎక్కువ ఉపయోగపడతాయి. మంచి పదాలను ముందుగా నేర్చవచ్చు.

8. అన్ని అక్షరాలకు దీర్జం, అన్ని అక్షరాలకు కొమ్ము, అన్ని అక్షరాలకు గుడి ఇలా గుణింతం పరిచయం చేయండి.

పలక కల కలప కలకల పకపక శానా మొవాలావ తా యంత న. పదవ వడ కడ కల కదవ కడప కలప పదక 10

1వ పాఠంలో ప, ల, క - అనే మూడక్షరాలు నేర్చించాం. 2వ పాఠంలో పలకలోని మూడక్షరాలు పడవలోని డ, వ రెండక్షరాలు మొత్తం 5 అక్షరాలతో పదాలు ఉన్నాయి. ఇలా కలుపుకొంటూ మనం సొంతంగా 20 పాఠాలు రాస్తే ఏమవుతుంది? అదొక వాచకమవుతుంది బొమ్మలతో శీర్షిక పదాలు (తేట తెలుగు నుండి) పలక, పడవ, గద, వల, తల, పనస, దండ, మంచం, జడ, ఉడత, ఊయల, కారు, గూడు, ఇటుక, ఈగ, చిలక, చీమ, ఎలుక, ఏనుగు, చెరుకు, మేక, ఒంటె, ఓడ, కొంగ, కోతి వత్తులు ఎలా? పొడి అక్షరాలు, గుణింతం గుర్తించగలిగితే వత్తులది పెద్ద సమస్యకాదు. మొత్తం చదువుకు 28 అక్షరాలు వాటి గుణింతాలు ఒక ఆధారంగా ఉపయోగపడతాయి. ఊహించి చదవడానికి మార్గం ఏర్పడుతుంది. వత్తులు మిగిలిన అక్షరాలు సులభంగా గుర్తించగల్గుతారు. అయినా వాటికి ఒక క్రమం ఉంది. ఆ క్రమాన్ని పాటించండి. 1... సామ్యద్విత్వాలు :ట్టడ్డద్దప్పు బ్బచ్చంజ్ఞస్సుగ్గ లై వైరూప్యద్విత్యాలు : క్కత్త, న్న మ్మ, య్య,(ర్ర,ల్ల,వ్వ 3. సంయుక్తాలు : అర్హ ర్హ,ర్హ, ర్చ, ర్చర్జ, ర్స, ర్గ శ మిగిలినవి అ) ఐబటిశషళషక్షణ క్షే

వదాలతోపొటు వాక్యాలు

పాఠంలో పదాలతోపాటు వాక్యాలు కూదా ఉందాలి. మొదట పది పాఠాల వరకు ఇది సాధ్యంకాదు. వాక్యాలు రాయడం సాధ్యం కాగానే పదాల కింద మంచి వాక్యాలు రాయాలి. తమాషాగా ఉండాలి. సులభంగా ఉందాలి.

నా జద పూల జడ

మా ఊరు గుంటూరు

కాయగాని కాయ తలకాయ

రెండు నాలుగులు ఎనిమిది

వత్తులు ప్రారంభం కాగానే 10 నుండి 20 వాక్యాలలోపు కథలు, పాటలు, వ్యాసాలతో పాఠాలు ఉండాలి. "

జంట పదాలు

పదాలు దేనికదే వేరుగా ఉండడం సరిగాదు. పదాల మధ్య సంబంధం ఉంటే మంచిది. ఇది ప్రాస, సమాసం, వర్గం, ఎలాగైనా ఉండవచ్చు. భాషలో ఉండే తీయదనాన్ని ఆస్వాదిస్తారు.

చలి, కాయ, తాత, పలక, మునగ, లత, బురద, కొంగ, నగ, జామ, మెడ, పిలక, కాలు, మంట- ఇదే పదాలను జంటలుగానో సమాసంలోనో కూర్చిడే చదవడం ఆసక్తిగా సులభంగా ఉంటుంది. పై మాటలే జత కలిపితే ఎలాగుంటాయో చూడండి.

బురదనీరు, చలిమంట, జామకాయ, తాతపిలక, కొంగమెడ, నగ-మునగ, నా పలక.

ఇలాగే అన్నదమ్ములు, గాలివానలు వంటి. జంట పదాలు.

12

ఎత్తుపల్లాలు, చీకటి వెలుగులు వంటి వ్యతిరేక పదాలు, నక్కజిత్తులు, చిలక పలుకులు వంటి జాతీయాలు పాఠాలలో ఉండాలి. | గథధి గోడలనిండా పొఠాలు

చిన్న పిల్లలు నిలకడగా ఉండలేరు. మనసు కుదురుగా ఉంచలేరు. మనం ఒక సమయాన్ని కేటాయించి ఇది ఇప్పుడే నేర్చుకోవాలి అంటాం. అప్పుడు వారికి ఇష్టం ఉండకపోవచ్చు. మరెప్పుడో ఇష్టం కలగవచ్చు.

పిల్లల చుట్టూ అక్షర ప్రపంచం ఉండాలి. అక్షరాలు వారికి నిరంతరం కనిపిస్తూ ఉండాలి. ఇష్టమొచ్చినపుడు చదువుకోడానికి వీలుగా ఉండాలి. ఇది టీచర్‌కు కూడా ఉపయోగం.

గది గోడల నిండా రకరకాల బొమ్మలు వాటి పదాలు, పాఠాలు, పాటలు ఉండాలి. కొంత ఖర్చయినా ఈ పని చేయగలగాలి. జంతువులు పక్షులు ఉన్న బొమ్మల చార్జులు, అట్టలు వేలాడదీయండి. దినివల్ల పిల్లలు తొందరగా నేర్చుకొంటారు. టీచర్‌కు శ్రమతగ్గుతుంది. చదువు కొన్న తలిదండ్రులు ఇంట్లో వస్తువుల మాదా, వంటింటి టిన్నుల మదా వస్తువుల పేర్లు రాసిపెట్టాలి. పిల్లల్ని ఆ వస్తువులు తీసుకొని రమ్మని చెబుతూ ఉండాలి.

బాగా చదవగల వారేబాగా రాస్తారు

పిల్లలు ఎంత కాలమైనా తప్పులు రాస్తూనే ఉంటారు. తప్పులు పట్టకండి. రాసింది ఉన్నది ఉన్నట్లు చదవమనండి చాలు. తప్పేమిటో స్వయంగా తెలుసుకోవడానికి సహాయం 'చేయండి. అసలు రాయలేకపోయినా, ఎక్కువ తప్పులు రాస్తున్నా బాగా చదువుతున్నాడో లేదో పరీక్షించండి. బాగా చదవడం రాకపోతే బాగా రాయడం సాధ్యం కాదు. పూర్తిగా తప్పుల్లేకుండా రాయగలగాలంటే భావయుక్తంగా అర్ధవంతంగా చదవగలగాలి. అప్పుడే శబ్దంలో దీర్జాలు వత్తులు సంయుక్తాలు ఎక్కడ ఉన్నాయో తెలుస్తుంది. ॥

18

వుస్తక ప్రవంచం పిల్లలు ఒకసారి పాఠం చదువుతారు. రెండోసారి కూడా చదువుతారు. ఒక పాఠాన్ని ఎన్నిసార్లు చదవగలరు? తర్వాత విసుగు పుడుతుంది. ఒక పాఠం ద్వారానో ఒక పుస్తకం ద్వారానో బాగా చదవడం నేర్చుకోలేరు. చాలా పుస్తకాలు చదవాలి. చదవగా చదవగా బాగా చదవడం వస్తుంది. పుస్తకాల మీద ఇష్టం కలుగుతుంది. టీచర్‌ కథల పుస్తకాలు చదివి వినిపించడంవల్ల పుస్తకాల మోద మరింత ఇష్టం కల్గుతుంది. ఉత య “| న్‌ ఈడ క్యూ మొదట బొమ్మల పుస్తకాలు ఇవ్వండి. తర్వాత చిన్న చిన్న చిన్న కథల పుస్తకాలు ఇవ్వండి. ప్రారంభంలో పేజీలో తక్కువ మాటలు ఎక్కువ బొమ్మలు ఉండాలి. భాష నేర్చుకోవడంలో పిల్లల పుస్తకాలకుండే ప్రాధాన్యత చాలా గొప్పది. పిల్లల పుస్తకాలు అందుబాటులో లేకపోతే ఏదో ఒక పుస్తకం ఇవ్వండి. పేజీలు తిప్పిచూస్తారు. తనకు అర్ధమయ్యే విషయాలు మాటలు ఉంటే గమనిస్తారు. కొన్ని పదాలు, అక్షరాలు చదువుతారు. అందునా? కం! డా కొత్త కథల ర్వస్తకాయి ప ద్ద | భయం డల 1 న్‌ టర్‌ మ సుంట శ గా ఈ లో లో // రమ్యల ౧ న్‌ పీ (| గూ ాచనాటస్మ్తుం క్షేత్మ

2. అక్షరాలతో ఆటలు పిల్లలకు చదువులో ఉన్న కష్టమంతా అక్షరాలు గుర్తుపట్టడమే. టీచర్‌ (శమపడాల్సిందే ఇక్కదే. అక్షరాలను ఆటల్లోకి మార్చుకోగరల్లితే పిల్లలకు కష్టమనిపించదు. పేరు పిలిస్తే రావాలి పిల్లలకు ఈ ఆట సరదాగా ఉంటుంది. ప్లాష్‌ కార్డుల మీద (అట్టముక్కలు) తేలికపదాలు రాయండి. పిల్లలు ఎంత మంది ఉంటే అన్ని కార్డులు ఉందాలి. పలక, బలపం, ఎలుక, ఏనుగు, ఉడత, ఊయల, ఇల్లు, ఈగ ఇలాంటి పదాలు రాయాలి. ఒక్కో పిల్ల వాడికి ఒక్కో కార్డు ఇవ్వండి. కార్డులో ఉన్న పదాన్ని పలికించి అది నీ పేరని చెప్పంది. కొద్ది సమయం ఇవ్వండి. పిలుస్తున్నా పిలుస్తున్నానంటూ కొద్దిసేపు ఊరించండి. పిల్లలు కార్డులు చూసుకొని జాగ్రత్తపడతారు. తెలియకపోతే టీచర్ని అడిగితెలుసుకొంటారు. ల... మై ఎలుకా రావాలి, ఎలుకా రావాలి అంటూ పిలవండి. పిల్లలు ఎంత ఆనందంగా, ఆసక్తిగా మన దగ్గరకొస్తారో స్వయంగా చూడండి. 15 .

ఇలాగే పదంలోని మొదటి అక్షరం పిలవాలి. ముక్కుగిల్లే ఆట కనీసం పది అక్షరాలు గుర్తుపట్ట గలిగిన తరువాత ఈ ఆట ఆడించాలి. ఒక్కొక్కరికి ఒక్కొక్క ఫ్లాష్‌కార్డు ఇవ్వాలి. ఇందులో పదాలుగాని అక్షరాలుగాని ఉండవచ్చు. క్‌

1. ఒకరిని దగ్గరకు పిలిచి కళ్ళు మూసిపెట్టాలి.

2. ఎలుకా వచ్చి గిల్లిపో, ఎలుకా వచ్చి గిల్లిపో - అంటూ పిలవాలి. ఎలుక పదం ఉన్న పాప వచ్చి ముక్కు గిల్లిపోతుంది.

3. ఇప్పుడు ఈ పిల్లవాడు తన ముక్కు గిల్లిన పాపను గుర్తు పట్టాలి. పిల్లలు తమ దగ్గరున్న పదాలు చేతిలోపట్టుకొని చూపిస్తూ ఉందాలి. ఆటలోని అవసరం ఆసక్తి, పదాలను చదివేటట్లు చేస్తుంది. ఈ పుస్తకంలో “ఫ్లాష్‌ కార్డులతో ఆటలు” శీర్షిక కింద మరికొన్ని ఆటలున్నాయి చూడండి. ప్రాథమిక విద్యలో ఉన్న కష్టమంతా 1, 2 తరగతుల విద్యార్థులదీ, టీచర్లదీను - దీనికి పరిష్కారం టీచర్‌ పిల్లలను (ప్రేమించడం - ఆసక్తిగా బోధనా పద్ధతులు మార్చుకోవడం. 16

4. అక్షరాలతో ఆటలు భాష మహాసముద్రమైతే పదాలు అందులోతిరిగే చేపలు. ఆధారమనే గాలంతో విద్యార్థి మెదడు జ్ఞాపకపు పొరల్లో దాగి వున్న పదజాలాన్ని బయటకు లాగాలి. విద్యార్థులకు తెలిసిన పదజాలం తక్కువేమీ కాదు. అయితే అవి ఉపయోగించుకోలేక అలాగే ఉండిపోతాయి. మనం అవసరాన్ని సృష్టించాలి. అది ఆటగా ఉంటే ఆసక్తి కనబరుస్తారు. నా ౯ త కానా వే. ఈ ఆటలు విద్యార్థి స్థాయిని బట్టి పెంచుకొంటూ పోవాలి. మొదట చాలా సులభంగా ఉండాలి. మేం చెప్పగలమనే ధైర్యం పిల్లల్లో కల్గించాలి.

5. పదంలోగాని, వాక్యంలోగాని అక్షరాలను గుర్తుపట్టడం. 2... చెప్పిన అక్షరం గల్గిన పదాలు

6. (హ్రస్వాలు దీర్చాలు- (పొడుగువి-పొట్టివి) త్త నామవాచకాలు - (పేర్లు) ర్‌, ఏకవచనం - బహువచనం (ఒకటి రెండు)

7. అంత్యప్రాస (ప్రాసపదాలు) ళా అంత్యాక్షరి

8. అక్షరం కనుక్కోండి క్ష

9. పదం పక్కన పదం పెట్టండి.

10. పదం నుండి పదాలు 11... చిన్నపదాలు కలిసి పెద్ద పదాలు 12... అంత్యపదం అక్షరాలను గుర్తించండి

ఇది ఒకటవ తరగతి విద్యార్థులకు చాలా అవసరం. నేర్చుకొన్న అక్షరాలను - పదంలోగాని, వాక్యంలోగాని పుస్తకంలో ఒక పేజీలోగాని టీచర్‌ అడిగిన అక్షరాలను విద్యార్థి గుర్తించాలి. లేదా రాసి చూపించాలి. లేదా చోర్జు మీద పెద్ద సైజులో రాసిన వాక్యంలో చెప్పిన అక్షరం గుర్తించాలి.

వార్తా పత్రికల్లో హెడ్డింగ్‌లను కట్‌ చేసి పెట్టకోవాలి. వాక్యంలో మనం చూపించిన అక్షరం విద్యార్ధి చెప్పడం మరో పద్ధతి. రెండు పద్ధతులూ ఉపయోగించాలి. ఉదా ॥ రవి చదువుకొనే రోజుల్లో అల్లరి చిల్లరగా తిరిగేవాడు. వయసు పెరిగేకొద్ది ఎన్నో ఎదురు దెబ్బలు తిన్నాడు. చివరకు మంచివాడిగా మారిపోయాడు, జీవితమే అతనికి పాఠాలు నేర్పింది. అ) 'పై పేరాలో దీర్చాలు ఉన్న అక్షరాలు ఏవి? ఆ) క-గుణింతానికి సంబంధించిన అక్షరాలు ఎత్తి రాయండి? ఇ) _ అక్షరం కింద అదే అక్షరం వత్తుగా ఉన్నవి ఏవి? ఈ) _ అక్షరం కింద వేరే అక్షరం వత్తుగా ఉన్నవి ఏవి? ఉం) వ-గుణింతానికి సంబంధించిన అక్షరాలు ఎన్ని ఉన్నాయి?

ఇలా వీలైనన్ని విధాలుగా గుర్తింపు చేయాలి.

18

చెప్పిన అక్షరంతో పదాలు

ఒక అక్షరం ఇచ్చి - అది మొదట వచ్చే పదాలు చెప్పమనడం లేదా రాయమనడదడం

క - మొదటి అక్షరం కల్గిన పదాలు చెప్పండి.

ఉదా ॥ కమల, కత్తి, కప్ప, కడవ " ఇందులో కూడా కొన్ని నియమాలు పెట్టవచ్చు క రెండుగాని మూడుగాని లేదా నాలుగు అక్షరాలు ఉండే పదాలు

ఉదా ॥ కల్లు, కడవ, కలకత్తా లై, క- గుణితంలో ఏ అక్షరమైనా మొదట ఉండవచ్చు.

ఉదా ॥ కోడి, కావలి, కోవూరు, కూరగాయలు 3. క - గుణింతంలోని అక్షరాలు పదంలో ఎక్కడైనా ఉండవచ్చు.

ఉదా ॥ కాకరకాయ, కాయకూరలు, నూకల కూడు, కాకి, కోరిక త్న క్క - వత్తు ఉండు పదాలు - (ద్విత్వం)

ఉదా ॥ అక్క కుక్క ముక్కు చక్కెర ర్‌. క - తో వేరే అక్షరం వత్తుగా వచ్చేవి (సంయుక్తం)

ఉదా ॥ చక్రం, క్రమం, పరాక్రమం 6. వేరే అక్షరం క్రింద “క” వత్తు ఉన్న పదాలు

ఉదా ॥ తర్కం, సర్మసు ఇలా ఎన్ని నియమాలైనా పెడుతూ పిల్లల్లో అక్షర దోషాలను గుర్తింపజేయవచ్చు.

19

ఈ చిన్న చిన్న పద్దతులే పిల్లలను ఎంతో ఆకర్షిస్తాయని గుర్తించండి. పొడుగూ - పొట్టీ (హ్రస్వాలు - దీర్దాలు)

మొత్తం భాషలో అక్షరాలన్నీ దీర్చాలు, (హ్రస్వాలు. పిల్లలకు దీర్జంగా పలికేవి పొట్టిగా పలికేవి అని చెప్పండి. ఉచ్చారణలో దీర్చం, హ్రస్వం పిల్లలు గుర్తించే విధంగా.పలికి వినిపించండి. ఒకటి రెండు వాక్యాలను స్పష్టంగా బోర్డు మీద రాయండి.

కంచే చేను మేసినట్లు - బుద్ధి చెప్పాల్సిన పెద్దలే చెడ్డ పనులు చేస్తున్నారు.

ఇప్పుడు దీర్ధంగా పలికేది ఏదో కురచగా పలికేది ఏదో పై వాక్యాలలో ఒక్కో అక్షరాన్ని అడుగుతూ వెళ్ళిండి. చాలా మంది కా, రా, పా - వంటి అక్షరాలు “హల్లు మీద” “ఆ” ఉన్న వాటిని మాత్రమే దీర్చాలు అని, మిగిలినవి దీర్చాలు కావని అనుకొంటారు. ఈ, ఊ, ఏ, ఓ, ఒ, బెలు చేరిన హల్లులు కూడా (కీ, కూ, కే, కో, కై, కౌ) దీర్చాలని వివరించండి.

ఇలా గుర్తించడం వచ్చిన తరువాత దీర్చాలు ఉన్న పదాలను - దీర్హంలేని పదాలను చెప్పమనండి. ఇందుకోసం ఏదైనా అచ్చు పుస్తకాన్ని ఉపయోగించండి. ఎక్కువ పదాలు ఏదో ఒక దీర్ధం ఉన్నవే ఉంటాయి. ఏ దీర్హమూ లేకుండా ఉండే పదాలు చాలా తక్కువగా ఉంటాయి. అక్షరాలన్నీ దీర్చాలుగా ఉన్న పదాలను చెప్పమనండి.చివర దీర్జమున్న పదాలను చెప్పమనండి.

విద్యార్థులు దీర్హం ఉన్నచోట లేకుండాను అది లేనిచోట ఉన్నట్లుగాను రాస్తుంటారు. ఈ దోషం పోతుంది.

20

(నామవాచకాలు) మొత్తం పదాలను రాబట్టడానికీ, స్థాయిని బట్టి అడగడానికీ అనువైనవి నామవాచకాలు. ఏవో కొన్ని పదాలను చెప్పమంటే చెప్పలేరు. దీనివల్ల ప్రయోజనం కూడా లేదు. ఎలాంటి పదాలు చెప్పాలో అడగాలి. విద్యార్థుల స్థాయిని బట్టి పదాలను వర్గాలుగా విభజించుకొంటూ వెళ్ళాలి. చెట్లు : నీడనిచ్చేవి - పండ్ల చెట్లు - విత్తనాలులేనివి - పూలచెట్లు కొమ్మలు లేనివి - తీగచెట్లు - ముళ్ళచెట్లు - ఆకులులేనివి మందులకు ఉపయోగించేవి - కాయగూరలు - ఆకు కూరలు గడ్డిజాతులు విషపు చెట్లు - గడ్డలుందేవి - వాసన నిచ్చేవి. కొయ్య సామాగ్రికి ఉపయోగించేవి. పక్షులు : పెంపుడు పక్షులు - వేటాడేవి - రాత్రులు తిరిగేవి - శాకాహారులు, మాంసాహారులు - అందమైనవి - పాటలు పొడదేవి - పాలిచ్చేవి చాలా పెద్దవి - చాలా చిన్నవి. 0 జంతువులు : పెంపుడు జంతువులు - సాధు జంతువులు - క్రూర జంతువులు పిల్లి జాతి - కుక్కజాతి - పాలిచ్చేవి - గుడ్లు పెట్టేవి. పురుగులు : మేలు చేసేవి - కీడు చేసేవి - విష పూరితాలు - పాకేవి - ఎక్కువ కాళ్లుండేవి. ఇలాగే ఇంట్లో వస్తువులు - ప్రయాణ సాధనాలు - వార్తా సాధనాలు ఆటలు - పనిముట్లు - తినుబందరాలు. 2] 60 క

సైవాటిని బోర్డు మీద ఇలా రాయండి. నీడనిచ్చేవి - పండ్లచెట్లు - విత్తనాలులేనివి - పూలచెట్లు - కొమ్మలు లేనివి విద్యార్థులను ఒక్కొక్కరుగాగాని, జట్టుగాగాని వచ్చి బోర్డుమీద రాయమనండి. ఏ వర్గంలోనైనా రాయవచ్చు - ఐదు అంకెలు లెక్కించే వరకు టైము ఇవ్వండి. వ "జీ ల క్లూ 4 క్ట గ// యాం నో గ్య ను జీ నే లారీ సా ఆళా ఈ ఆ కో ట్‌ (ల ళ్‌ 4 గ రాసిన వారికి బోర్డు మీదే మార్కులు వేయండి. లేదా ఇంటి దగ్గర రాసుకొని రమ్మనండి. ఒక్కో జట్టుకు ఒక్కో రకం ఇవ్వండి. జకటీ - రెందు (ఏకవచనం, బహువచనం) పిల్లలు బాగా మాట్లాడగలరు. వారి మాటల్లో ఎక్కడో తప్ప వ్యాకరణ దోషాలు ఉండవు. కాని అదే మాటలను విడదీసి ప్రశ్నల రూపంలో అడిగినపుడు తప్పులు చెబుతారు. కారణం మాటల్లో భావాలను వెల్లడించడమే తెలుసుగాని 22

విడిగా వాటి లోతుపాతులు తెలియవు.

ఇలాంటి తెలిసిన విషయాలు వారు చెప్పలేనప్పుడు “అరే తెలిసింది చెప్పలేకపోయానే ఈసారి ఎలాగైనా చెప్పాలి” అనే పట్టుదల పెరుగుతుంది. తరగతి గదిలో వ్యాకరణ రూపంలో నేర్పించలేని అనేక విషయాలను ఆటల రూపంలో సులభంగా నేర్పించవచ్చు.

“అమ్మా నాతల్లో పేలు కరుస్తున్నాయ్‌ చూడు” అని చక్కగా మాట్లాడే అమ్మాయిని పేనుకు బహువచనం చెప్పమంటే పేనులు అంటుంది. కొందరు చిన్నపిల్లలు మాట్లాడేటప్పుడు గూడా కొన్ని బహువచన రూపాలను ఇల్లులు, రాయలు అని తప్పుగా అంటుంటారు. వాటినిసరి చేయడం చాలా సులభం. విద్యార్దులకు ముందుగా ఏకవచనం బహువచనం అనే పదాలు పరిచయం చేయవద్దు.

పుస్తకం - పుస్తకాలు పేను - పేలు ఊరు - ఊళ్లు

ఇలా కొన్ని ఉదాహరణలు చెప్పండి - ఉపాధ్యాయుడు ఏకవచనం చెబితే విద్యార్థులు బహువచనం చెప్పాలి. బహువచనం చెబితే ఏకవచనం చెప్పాలి. ఈ క్రింది పదాల వంటివి అడగండి. విద్యార్థులు తొందర తొందరగా చెప్పేటట్లు ప్రయత్నించండి.

కొడవలి, కోడలు, తల్లి, చెల్లెలు, వజం, గొడ్డలి, పిడికిలి, ముళ్లు, చేలు, తేలు, పేను, పేడు, గోరు, పేరు, కారు, పండు, పన్ను, రోడ్డు, కాళ్ళు, కీలు, నోరు.

23

అంత్యపవ్రాన (ప్రాసపదాలు) ఇది సాపొత్యంపైన - భావషపైన మక్కువ ఏర్పడడానికి ఉపయోగపడుతుంది. పిల్లల్లో అద్భుతమైన ఆసక్తిని, ఆనందాన్ని కలిగిస్తుంది. అంత్యప్రాస అంటే పదంలోని చివర ఉన్న ఒకటి లేదా రెండు అక్షరాలు అన్ని పదాలలోనూ ఒకటిగానే ఉండడం. ఓ... చెట్టు, కొట్ట, పట్ట లె కమల, అమల, విమల ౩. పలక, గిలక, పిలక పిల్లలు ఎప్పుడో విని, ఉపయోగించుకోవదానికి వీలు లేకుండా దాగి ఉన్న పదజాలాన్ని బయటకు లాగడానికి ఉపయోగపడుతుంది. దీన్ని క్విజ్‌గా పెట్టండి. బోర్డు మీద నాలగు రకాలైన అంత్యప్రాస పదాలను రెండేసి రాయండి. చెట్టు గుద్దు కట్ట బొగ్గు కొట్టు లద్దు తట్ట రగ్గు ఒక్కో జట్టుకు ఒక్కో అవకాశం ఇస్తూ, వారు చెప్పిన పదాలను బోర్డు మీద ఆయా వరుసల్లో రాస్తూ పోవాలి. ఏ జట్టువారు ఏ వరుసలోని పదమైనా చెప్పవచ్చు. మార్కుల పట్టిక ఒకవైపు, పదాల పట్టిక మరొక వైపు ఉండాలి. బ్రశ్త

ఇలాంటి పదాలు మరికొన్ని వత్తి ఒడ్డు కల్లు వెన్ను లక్క గడ్డి పొల్లు కుళ్లు కత్తి. గొడ్డు ముల్లు జున్ను దొక్క నడ్డి ఇల్లు. రాళ్లు తెలుపు ఉప్పు చెట్టు. తల పాపాలు తల్లి పాము కలుపు నిప్పు మెట్టు కల గోపాలు నల్లి. జాము కాలు ఆవు కాడ తాడు బొరుగు అలుగు గొడుగు పాలు లావు గోడ తోడు మురుగు వెలుగు అడుగు ననా పై పట్టికల్లో ఒక్కోదానికి రెండు ఉదాహరణలున్నాయి. ఆ రెంటికి సంబంధించినవి చాలా చెప్పాలి. ఇలా ఎన్నో ఉన్నాయి. మీరూ కొన్ని ప్రాస పదాలు తయారు చేసి ఉపయోగించండి. “డు” చివర వచ్చే పదాలు చూడండి. ఉదా॥ తాడు, తోడు, ఆడు, నాడు, నేడు, వేడు, మూడు, గోడు, జోడు. పొడు. ఇది ఏ సాధనం లేకుండా ఆదే ఆట. అందరికీ తెలిసింది. విద్యార్థులను గుండ్రంగా కూర్పోపెట్టండి. మొదటి విద్యార్ధి ఒక పదం చెప్పగానే రెండవ విద్యార్ధి ఆ పదం చివరి అక్షరంతో మొదలు పెట్టాలి. ఆటలో ముందుగానే కొన్ని నియమాలు పెట్టండి. 1 చివరి అక్షరం అంటే - ఆ అక్షరం గుణింతముతో కూడా అని అర్ధం. 2 సంయుక్తం ఉంటే అందులో ఏదైనా తీసుకోవచ్చు. చెప్పలేని విద్యార్ధి లేచి పక్కన నిలబడాలి. చివర వరకు మిగిలే విద్యార్ధి గెలిచినట్లు. 25

నిషిద్ధాక్షరి : ఏదో ఒక అక్షరాన్ని ఆటలో నిషేధం విధించుకోవచ్చు. త - అనే అక్షరం నిషేధం అనుకొంటే మొత్తం పదాలలో “త” లేనివి మాత్రమే చెప్పాలి. పొరపాటుగా చెప్పిన విద్యార్థి అవుట్‌ అయిపోతాడు. దీనివల్ల జాగ్రత్త పడడం నేర్చుకొంటాడు. మరికొంత పరిశీలనా శక్తి పెరుగుతుంది. తల - లత - తలుపు - పులి - లోకం - కంది - దనం స్థాయిని బట్టి విద్యార్థులతో అంత్యాక్షరి మాదిరి అంత్యపదం ఆటను ఆడించవచ్చు. . క్ష మమకారం - కారంపొడి - పొడి బట్ట - బట్టతల - తలకొరివి కొరివి దయ్యం - దయ్యంతల - తలకాయ - కాయకూరలు. ఇలాగే ఈ (క్రింది పదాలతో మొదలుపెట్టి చెప్పండి.

1. ఉడుంపట్టు 2) కాలిగోరు 3) చలిగాలి 4) తాళంచెవి ఇలాటి వాటిని తయారు చేసి చార్చు మీద రాసి విద్యార్థులచేత చదివించండి. అక్షరం కనుక్కోండి ఇది ఆలోచనకు పదునుబెట్టే మరొక ఆట. బోర్డు మీద ఒక అక్షరం రాయాలి - దాని పక్కన మరో అక్షరం రాస్తే ఒక పదం అవుతుంది. ఏ పదం రాయాలో దానికి సంబంధించిన ఆధారం ఇవ్వాలి, త్‌ ............... (ఆలోచించేది) 26

" త్‌ .............. (అమ్మ) లంత (అమ్మ నాన్న) త (ఎండ్రకాయ) ఆధారం నోటితో చెబితే చాలు. దస్టరు ఒక చేతిలో సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలి. తుడుస్తూ రాస్తూ అతి వేగంగా ఆధారాలిస్తూ, చెప్పలేనప్పుడు ఆధారాలు మారుస్తూ పోవాలి. ఉపాధ్యాయుడు ఆలస్యం చేస్తే పిల్లలు విసిగిపోతారు. అందరూ ఒక్కసారే చెప్పకుండా జట్టుగా కాని, వ్యక్తిగతంగాగాని చెప్పించండి. మార్కులు వేయండి. ఇలాగే రెండక్షరాలను కూడా పూరించేటట్లు ఇవ్వాలి. త............ (వాయించేది) క............. (ఒక ఆట) వ............ (అన్న భార్య) ల?

4. అక్షరాలతో ఆటలు వదం వక్కన అక్షరం విడీతో మరో కొత్త పదం తడి............. (చాటుకోసం ఉపయోగించాలి) గాడి............. (ఒక జంతువు) గుడి............. (శేదవాడి ఇల్లు) కుడి............. (పశువులు తాగే నీరు) బాడి............. (కొయ్య చెక్కి సాధనం) 444202---దిడి (ఆదాయం) వదం ముందు దకటీగాని రెందుగాని అక్షరాలు పెట్టండి “పాలు. (పాడు పనులు) పాలు... (తగువులు తెస్తాయి) పాలు... (మనిషి పేరు) పాలు... (పోస్టు పాలు... (మన పొరుగుడేశం) .....౨పాలు... (కోపం వస్తే మునులుపెట్టేది) పాలు. (కండ్లు మూసుకొని మునులు చేసేది) పాలు... (చెంపలమీద వెంట్రుకలు) పాలు... (కిరసనాయలు పోసేవి) 28

పదం మధ్యలో అక్షరం పెట్టండి - మరోపదం తయారు చేయండి. దీనికి ఆధారం ఇవ్వకుండా ప్రయత్నించండి..." అల, రాడు, వాలి, చీటి, పేట, తడ, తూము కొక మగ, కోక, కాదు, జీతం, తల, దారి, రూము, లారీ పదం పక్కన మరో పదం పెట్టండి నెల ............. (చందమామ) నవ .............. (ఒక పండగ) పట్ట .............. (పట్టుకొనే సాధనం) నోరు .............. (తినాలపించడం) పట్టు ............... (వదలకుండా పనిచేయడం) తల ................ (అవమానం) నేల ................. (వృధాగా పోవు) నీరు ................ (ఉత్సాహం తగ్గిపోవు) ఒకటిగాని రెండుగాని అక్షరాలతో పూరించి కొత్తపదం తయారుచేయండి ౨ కీలు (న్యాయవాది) 2 ధనం (చమురు) ౨ నస (వండు) ..... పురం (సంసారం) .... రసం (4క్తిలేకుండుట) ......... మర (గజ్జి) ......... రాగి (వైరాగ్యం పొందినవాడు)......... రంగం (రంధ్రం) లల గళం (శుభం) ఎం గుడిసె (చేప) 29

+... నత్త (నాన్న చెల్లెలు) ఎ వేరు (పని జరుగు)

*....... దానం (విశాల ప్రదేశం) ......... గడ (ఉపాయం)

౨. మణి (స్త్రీ ....... మారు (అజాగ్రత్త)

౨ కొట్టు (ఆలకించు) 4. బేలు (మెల్లిగా నడిచేది)

౨ పాకి (ఆయుధం) =... కొను (నిద్ర నుండి లేవడం)

ఇచ్చిన ఆధారంతో పదం పక్కన అక్షరం పెట్టి కొత్తపదాలు తయారుచేయండి

పగ ......... (రాత్రికాదు) పండు ......... (వేడుక చేసుకోవడం)

దిగు ......... (విచారం) దండ ......... (వ్యర్థం)

వస ......... (సౌకర్యం) మర ......... (చావు)

లక్ష్మ ......... (స్వభావం) పొర ......... (చీపురు)

మగ ......... (నిద్రలాంటిది) పొగ ......... (గర్వం)

(భ్రమ ......... (గుండ్రంగా తిరగడం) పాదు ......... (చెక్క చెప్పు)

“జారు"కు - ముందు ఇచ్చిన “బడి” ముందు సరైన అక్షరంగాని

ఆధారంతో పూరించండి పదంగాని పెట్టండి

..... జారు (వస్తువులు అమ్మేది). ......... ఐడి (ఆదాయం)

2 జారు (కత్తి) ఎ బిడి (వ్యవసాయం)

2 జారు (విసుగు) ....... దిడి (వ్యాపారానికి మూలధనం)

2 జారు (నీచ స్థితికి దిగడం) ......... బడి (నియమం)

4. జారు (బ్రతిమలాడదడం) ......... బడి (మొక్కి ఇస్తాననడం) ఎ. బడి (ఒక మూఢ నమ్మకం) 3౩0

దించు -కు ముందు ఇచ్చిన ఆధారంతో పూరించండి ౨. దించు (ఏద్వడం) ఎ. దించు (బాధపెట్టడం) ..... దించు (పరిశోధన) 4 దించు (రాబడి) ౨. దించు (మూటల యుద్ధం) ...... దించు (కొత్తది ఏర్పాటు చేయడం) దించు (సంతోష పడడం) జత చేయండి ఈ కింది పదాల ముందు -అ, అఆ, అం ఆస్థి _... వారం లలో సరైన అక్షరం పెట్టి కొత్త పదాలు ఆది జడి తయారు చేయంది. అగ్ర వాలు ఆలం లాగు ౨ మోదం అలం ఆ తల ఎంఐ జనం ఆల క్ష్‌ పంజరం హారం అప - హారం ౨. వరించు ఆలి = వాలం 4 లక్ష్యం అల ఆ చిప్ప ఆ తరం ఆన ఆ కారం ంఐ కణం ఉదా! ఆదివారం ( న్థానం 3

ఈ క్రింది పదాల ముందు - కల, కడ - లలో సరైన పదం ఉంచి కొత్త పదాలు తయారు చేయండి.

౨ కీల౦ ఆం గట్టి

ఆంజ కాలం “00004 గండ్లు

చించు -కు ముందు ఇచ్చిన ఆధారంతో పూరించండి.

ఎంజఎం చించు (చెప్పు)

ఆఆఆ చించు (రాయడం)

“ఎం చించు (రుచిగా ఉండడం)

ఎఎ చించు (యోచన చేయడం)

ఎంఐ చించు (ఆలోచన చేయడం)

ఈ పదాల ముందు కా, కం - అక్షరాలు ఉంచి సరికొత్త పదాలను తయారు చేయండి.

2 కణం ంఐఐఐ వాలి 4 రణం ల బెట్టి ఎంఐ గారు ౨ పురం

వడి టి సాలి 32

*“స' గుణింతంలో సరిపోయే అక్షరాన్ని ఉంచి చూదండి. ఎ రంగం య. భాగ్యం ........ వర్జం ౬ భాగ్యవతి 2 వరం ౨ వృదయం ఎ పొతం ఆం లాను ఉదా। నారంగం " ఇచ్చిన ఆధారంతో పదం పక్కన సరైన పదం పెట్టండి

1. కొండ .......... (ఒక రకమైన కోతి)
2. కోర .......... (మూతిపైన వెంట్రుకలు)
3. దండ .......... (యుద్దానికి వెళ్లడం)
4. తల .......... (కాయగాని కాయ)
5. పట్టు .......... (దారమిచ్చేది)
6. గజ .......... (ఒక పందు,)
7. నాగు .......... (ఒకపాము)
8. చలి .......... (తెలివిగల చిన్నప్రాణి)
9. కారు .......... (గాఢాంధకారము)

38

ఈ క్రింది ప్రతిపదంలో మొదటి .రెండక్షరాలతోను - చివరి రెండక్షరాలతోను పదాలు వస్తాయి.

(ఆ పదంలోని అక్షరాలతో - మరికొన్ని పదాలు కూడా వస్తాయి, ప్రయత్నించండి) వసతి - లక్షణం - మైదానం - పోకడ - రమణి - కాపురం - పనస

ఉదా ॥ వసతిలో మొదటి రెండక్షరాలు “పస” చివరి రెండక్షరాలు “సత్తి”

ఈ క్రింది పదాలలో నిత్యం మన వాడుకలో ఉన్న రెండు అర్థాలున్నాయి. ఆ అర్భాలేవో చెప్పండి.

కారు - కూడు - పేరు - ఎత్తు - తోలు - పోరు

కలుగు - కట్టు - తట్టు - లాగు _ తేరు - పోగు - రేగు - వారు

ఉదా 1 కారు - ఘాటైన వాసన, వాహనం

ఈ క్రీంది అన్ని పదాల ముందు బకే పదం పెడితే సరిపోతుంది. ఆ పదం ఏది?

......--.. మితం, .......... వోరం, .......... జనం,

... పరిశోధన .........వోసం ...........టమ,

తాపం, .......... వారం, .........* పాలన ఈ క్రింది పదాల ముందు నున్నతో కూడిన ఒక అక్షరం పెడితే చాలు వేరే పదాలుగా మారతాయి. (అన్నిటి ముందూ ఒకే అక్షరం)

“424. (మము, .......... ొంతి, ......... కులం, కల్పించు, ......... కటి, ..........దర్చించు, ......... దేశం, పద, .......... సారి, ......... ప్రీతి, .......... బంధం, ..........వాదం

34

ఈ క్రింది అన్ని పదాల ముందు ఒక అక్షరం పెట్టి చూడంది, వేరే పదాలుగా మారిపోతాయి!

42... తంతువు, .......... జ్ఞప్తి, ల దేశి, .........నాయకుడు, ఎంఐ పక్షి .......... భక్తి .......... మానం, .........రసం, ..........కారం, .......వరించు, ..........శాఖ, ........ళౌలి, ..........శేషం, ..........చిత్రం, ౨. వరం.

ఈ పదాలకు “కల” కలిపి చదవండి.

.........కండ, .......... వరం, ......... కాలం, ఎం పాంస, _..... కలం, ......... పడం, ......... కల. రెందేసి పదాలు కలిపి కొత్త పదాలు తయారు చేయండి.

కుక్క - అల - కల - కల - కడ - కత్తి - కల - అల - కాకి - జడి _ ముంత -మర - కులం -పీట - కండ - బంగారు - తులసి, ఉదా ॥ కుక్క తులసి రెండేసి పదాలు కలిపి కొత్త పదాలు తయారు చేయండి.

ముంత, ముక్కు కారు, ముక్కు మామిడి, దూలం, తొడు, చీకటి రెండుగాని మూడు పదాలుగాని కలిపి కొత్త పదాలు తయారు చేయండి.

బార, పెరుగు, కూర, సాల, పావు, తోట, కోళ్ళు ఈ పదాలలో రెండర్థాలు ఉన్నాయి. అవేమిటో చెప్పండి. ఇలాంటివి కొన్ని పదాలు మీరు చెప్పండి.

అరుగు - చెప్పు - మరుగు - పెరుగు - కొట్టు - పట్టు - అంటు - అంతస్తు - ఎత్తు - గురువు - గుణము - తేలు - పన్ను - పలుకు - బలి - భిన్నము - సారె - మురుగు.

35

5. అక్షరాలతో ఆటలు ఎటు చదివినా ఒకటే కొన్ని పదాలు వెనక నుండి చదివినా ఒకే రకంగా ఉంటాయి. పులుపు - కిటికి - కులుకు - వికటకవి - ముఖము - టమోట గంగ - జలజ - ఇలాంటివి మరికొన్ని చెప్పండి. వెనుక నుండి వేరే పదం కొన్ని పదాలు వెనుక నుండి చదివితే వేరే పదాలుగా మారుతాయి. గంప - తల - కరగు - పడగ - కలగు - పలక ... అన్నదీర్దాలే సారా, బాబా, దాదా, బాకా, నాగా, ఖాతా పై పదాల వంటివి మరొకొన్ని చెప్పండి. అన్నీ గుడులే పిడికిలి - పిగిలింది - మిగిలింది - పిసిని - పిరికి - వినికిడి విరిగింది - కిటికి (మరికొన్ని చెప్పండి) ..... అన్నీకొమ్మలే మునుసుబు - మురుగు - పురుగులు -ముసురు . దుందుడుకు - పురుషుడు (మరికొన్ని చెప్పండి) 36 _

ఈ వాక్యాల్లో ఒక అక్షరం లోపిస్తే అర్ధం మారిపోతుంది. ఆ అక్షరం కనుక్కోండి 1 మాటల్లోకాదు చేతల్లో చూపించు 2 పనస కొందరికి రుచిగా ఉంటుంది. తి వసతిలని చోట ఉండలేరు. 4 కాపురంలో చిచ్చుపెట్టే వాళ్ళు ఉంటారు. పదంలో పదాలు ఒక పదంలోని అక్షరాలను మాత్రమే ఉపయోగించి మరిన్ని పదాలు తయారు చేయాలి. | అనవనరం సరం - రసం - వస - వరం - వరస - సవర - సవరం వనం - నవ - నస - సరసం - నరం - నవ రసం అర - అవసరం - అరసం - వరస - అరవం - అర సవర వరవర - నవనవ - సరసర - రవరవ సరసం అవసరం - నస అనవసరం. పదాలు కాకుండా విడిగా కొన్ని అక్షరాలు ఇచ్చి పదాలు రాయమనవచ్చు క,ప,ల,రా, త - ఈ అక్షరాలతో కల, లత, తల, ఇలా పదాలు తయారు చేయవచ్చు.

ఈ క్రింది పదాల నుండి మరిన్ని పదాలు తయారు చేయమనండి పండగ - దండగ - వానరం - రాజమహేంద్రవరం సీతారామపురం - విజయనగరం - అనంతపురం

7

అరస్తాపు సైజు కాగితాలు తీసుకోండి. ఒక్కో కాగితంపై ఒక్కో అక్షరం పెద్ద సైజులో రాయండి. అ-వ-స-ర-౦ ఒక్కొక్క విద్యార్థికి ఒక్కో కాగితం ఇవ్వండి. చేతులతో పట్టుకొని చూపించమనండి. లేదా గుండెలపైన చొక్కా మీద గుండు సూదితో గుచ్చి ఉంచండి. విద్యార్థులు ఎదురుగా నిలబడి ఉండాలి. కూర్చొని ఉన్న విద్యార్థుల్లో . ఒక్కొక్కరు వచ్చి ఈ విద్యార్థులను అటు ఇటు వరుసల్లో నిలబెడుతూ పదాలను తయారు చేయమనండి. చెప్పిన పని చేద్దాం కొద్దిసేపు పిల్లలను తమాషా చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది. మంచి వనులు చేయడానికి (ప్రోత్సావాకరంగా ఉంటుంది. వదాల కూర్చు తెలుసుకొంటారు. (లీ న్స రే. - , హ్‌ శ + యాట? న సా క థో తే . టా ఒక కాగితంపైన ఇలా కొన్ని పనులు రాసుకోండి చెట్లు నాటండి ఆటలు ఆడండి గుద్దు. తినండి పాటలు పాడండి 38

బొమ్మలు గీయండి చెడును ఎదిరించండి పుస్తకాలు చదవండి పసిపిల్లలను ఆడించండి దేశాలు. చూడండి పరిశుభ్రంగా ఉండండి -

రెండవ వైపున ఉన్న క్రియలు దేనికదే (ప్రత్యేకత కల్గి ఉండాలి.

ఇప్పుడు రెండవ వైపున ఉన్న పదాలను ఏదేని ఒక రంగు పేనాతో దిద్దండి. ప్రతి పదాన్ని విడి విడి ముక్కలుగా కత్తిరించండి. ఉదా॥ చెట్లు ఒక ముక్కలోను, నాటండి ఒక ముక్కలోను ఉండాలి.

పిల్లలందరికీ ఒక్కో ముక్కను ఇవ్వండి. తమకు సరిపోయే పదం ఎవరి దగ్గర ఉంటుందో వారిని వెదికి పట్టుకోవాలి. జంటగా ఏర్పడిన విద్యార్థులు వరుస క్రమంలో కూర్చోవాలి. అన్ని జంటలు ఏర్పడడం పూర్తికాగానే ఒక్కో జంటను ముందుకు పిలిచి వారికి నచ్చిన విషయాన్ని చదవమనాలి.

మొదటి విద్యార్థీ - “చెట్లు” అనగానే రెండవ విద్యార్థి నాటండి” అనాలి. ఉపాధ్యాయుడు 'వీరు జీవితంలో చెట్లు నాటి పచ్చదనాన్ని కాపాడే కార్యక్రమం చేస్తారు' అని వక్కాణింపు ఇవ్వాలి. ఇలాగే ప్రతి జంటకు ప్రయోజనకరమైన సూచనలు ఇవ్వాలి.

ఇంతటితో ఆట ముగిసిపోలేదు. ఇప్పుడు మొత్తం విద్యార్థులు వారికి వచ్చిన రంగులను బట్టి రెండు గ్రూపులుగా నిలబడమని చెప్పండి. ఒక్కో (గ్రూపులోని పదాలు ఒక్కోరంగులో ఉండడం గమనించేటట్లు చేయండి. మొదటి వైపు నామవాచకాలు రెండవ వైపు క్రియలు ఉన్నట్లు గుర్తు చేసి వదిలేయండి, వ్యాకరణం జోలికి పోకండి.

39

అక్షరాల టైవు అక్షరాలన్నిటినీ టైపు అక్షరాల్లా అచ్చులను హల్లులను గుణింతాలను. వేరువేరు రేకు ముక్కలపైన రాసి పెట్టుకోండి. రేకు ముక్కల వెనుక వైపున చిన్న ఇనుప సూది ముక్కలను వెల్డింగ్‌ చేయించండి. లేదా చిన్న కొయ్య మొక్కలపైన ముఖ్యమైన అక్షరాలు రాసి పెట్టుకోండి. వాటి వెనుక గుచ్చడానికి వీలుగా చీలలు కొట్టి ఉండాలి.

బోర్జుపైన ఆరు అంగుళాలు వెడల్పు రెండు అడుగుల పొడవు గల్గిన ధర్మాకోల్‌ (బెండు) షీట్‌ను అమర్చండి. టేబిల్‌ మీద ఈ అక్షరాలను పరవండి. టీచర్‌ ఒక పదాన్నిగాని చిన్న వాక్యాన్నిగాని డిక్టేషన్‌ చెప్పాలి. విద్యార్ధి అక్షరాలను ఏరి వరుసగా ధర్మాకోల్‌ (బెండు)పై గుచ్చమనండి. చెప్పిన పదం తయారు అవుతుంది. ధర్మోకోల్‌ లేకపోతే టేబులుపై లేదా నేలమీద ఏర్పాటు చేయాలి. ఇందువల్ల 1 సంవత్సరాలలో నేర్చుకొనే భాష ఒక్క నెల్లో విద్యార్థి నేర్చుకొంటాడు. అక్షరాల కోసం కొంత ఖర్చయినా విద్యార్థికి ఆసక్తికరంగాను,

ఉపాధ్యాయుడికి సుఖంగాను ఉంటుంది.

4ఉ౦0

6. అక్షరాలతో ఆటలు అవదానం

అవధానం అంటే అష్టావధానమో, శతావధానమో కాదు. ఇక్కడ అవధానం అంటే ఒకటిగాని, రెండుగాని లేదా అంతకంటే ఎక్కువ విషయాలను ఒకసారి విని, తప్పులేకుండా చెప్పాలి. లేదా ఒకసారి చదివిగాని, చూసిగాని

... చెప్పడమో, రాయడమో చేయాలి. ఇది విద్యార్థులలో జ్ఞాపకశక్తిని అభివృద్ధి చేయడానికి బాగా ఉపయోగపడుతుంది.

ఈ ఆటలో విద్యార్థి విషయంపై మనస్సును ఏకాగ్రతగా నిలపాలి. ఆసక్తివుంటేగాని ఏకాగ్రత కుదరదు. ఆసక్తి కలగాలంటే అది అవసరమో, ఆటో అయివుండాలి. అందుకే టీచరు దీనిని ఒక ఆటలా వుండేటట్లు చూడాలి. పాఠ్యాంశములో ఒక భాగమనే భావము కలిగించకూడదు.

స్టాయినిబట్టి ఈ (క్రింది విధంగా చేయలి.

1. నాలుగయిదు పదాలు టీచరు చెబుతూవుంటే విని ఈక్రమంలో చెప్పడం లేదా రాయడం. మరీ చిన్న పిల్లలకు రెండు పదాలు చాలు.
2. ఒకటి లేదా రెండు వాక్యాలు విని తప్పులు లేకుండా చెప్పడం లేదా రాయండి. 3... బోర్డు మీద రాసిన విషయాన్నిగాని, పుస్తకములో చూసిగాని చెప్పడం లేదా రాయడం.
3. కొన్ని వస్తువులను చూసి వాటి జాబితాను రాయడం. గమనిక : ఇందులో సమయానికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యత వుంది. ఎక్కువ సమయం యిస్తే అసలు ప్రయోజనమే దెబ్బతింటుంది. మరీ తక్కువ యిస్తే రాయలేకపోవచ్చు. ఎంతవరకు. అవసరమో అంతవరకు ఇవ్వాలి నిర్ణీత కాలవ్యవధిలో అంకెలు లెక్కపెడుతూ నమయాన్ని తెలియచేయండి. అవధానముతో డిక్టేషన్‌ రాయించడం, చూసిరాయడం నేర్పగలిగితే అద్భుతమైన ఫలితాలు రాబట్టవచ్చు. త్తే

డీక్రేషన్‌ ఎలా చెప్పాలి? (ఉక్త లేఖనము) భాషాానైపుణ్యము పెంచడానికి, పరీక్షించడానికి దీనికి మించినది లేదు. కాని దీనిని శాస్త్రీయంగా ఉపయోగిస్తేనే ప్రయోజనం ఉంటుంది. సాధారణంగా టీచర్స్‌ ప్రాథమిక తరగతుల్లో భాషానైపుణ్యం కోసం డిక్టేషన్‌ చెబుతూ ఉంటారు. . పై తరగతుల్లో నోట్స్‌ డిక్టేట్‌ చేస్తుంటారు. సందర్భము ఏదైనా ఇది భాషా నైపుణ్యానికి బాగా వుపయోగపడుతుంది. కొని అశాస్త్రీయ పద్ధతులలో చెప్పడం వలన నిరుపయోగం అవుతున్నది. ఒక పదాన్నిగాని వాక్యాన్నిగ్రాని పదేపదే చెబుతూ వుంటారు. విద్యార్థి తప్పులు లేకుండా రాసుకొవాలనే దృష్టితో చెబుతూ వుండవచ్చు. ఇందువల్ల విద్యార్థిలో ఏకాగ్రత వుండదు. ఒక్కో అక్షరాన్ని వింటూనో లేదా ఒక్కో పదాన్ని వింటూనో రాసుకొంటారు. సగం వ్రాసి ఎదురుచూస్తారు. వాక్యాన్ని పూర్తిగా వినడంగాని రాసుకోవడంగాని జరగదు. వాక్యంలో భావాన్ని అర్థం చేసుకోలేరు. ఇందువల్ల విద్యార్థి ఒకటి రెండు తరగతుల స్థాయిని మించి అభివృద్ధికాలేదు. విద్యార్థులను ముందుగా సన్నద్ధులను చేయాలి. పేనా, నోటబుక్స్‌ లేనివాళ్ళను గుర్తించి వాళ్ళు మిగిలిన విద్యార్దుల ఏకాగ్రతకు భంగం కలిగించకుండా చూడాలి. నిశ్శబ్ద వాతావరణంలో స్పష్టంగా తగిన స్థాయిలో ఒక్క పర్యాయమే చెప్పాలి. బిగ్గరగాను, తగ్గుస్వరముతో చెప్పడము సరిగాదు, బిగ్గరగా చెప్పినపుడు కొన్ని స్వరాలు తప్పుగా వినపదడుతాయి.

-.. మొదటి దశలో తప్పులు రానుకోవచ్చు. వాక్యం వూర్తిగా రాసుకోలేకపోవచ్చు. కాని క్రమంగా నేర్చుకుంటారు. వాక్యాన్ని పూర్తిగా వినడం, అందులో భావాన్ని గ్రహించడం అలవాటు చేసుకుంటారు. సందేహాలను తీర్చుకుంటూ తప్పులను సరిచేసుకుంటూ క్రమంగా అభివృద్ధి అవుతారు.

శ

ఈ క్రింది విషయాలను గమనించండి. 1 టీచరు చూడడానికి వీలుగా 10 పదాలు లేదా నాలుగైదు వాక్యాలకు మించి డిక్టేషన్‌ చెప్పకూడదు. 2. చెప్పడము పూర్తి అయిన తరువాత టీచరు బోర్డు మీద విషయాన్ని రాయాలి. దాన్ని చూసి విద్యార్థులు తప్పులు సరిచేసుకోవాలి. అక్షరానికి ఒక. తప్పువంతున గుర్తించి మొత్తం తప్పులను లెక్కించి వేసుకోవాలి. . 3. కొన్నిసార్లు విద్యార్థులు పరస్పరము నోట్సులు మార్చు చేసుకొని తప్పులు గుర్తించి, ఆ తప్పులు ఎందుకు రాసారో చర్చించుకోవాలి. 0 4. చివర్లో బోర్డు మీద విషయాన్ని తుడిచి, తప్పుపోయిన విద్యార్థులకు మళ్ళీ చెప్పి, సరిగ్గా వ్రాసారో లేదో చూడాలి. | చూచిరాత చూచిరాత కూడా భాష నేర్చుకోవడంలో బాగా వుపయోగపడుతుంది. డిక్టేషన్‌ మాదిరి ఇది కూడా అశా్రీయపద్ధతిలో రాయడంవల్ల విద్యార్థికి ఏ మాత్రం వుపయోగపడడంలేదు. చూసిరాత ఎలా రాయాలో నేర్చ్పకపోవడం, శేజీలకొద్ది హోంవర్క్‌గా రాయడం, రాసినదాన్ని చూడకపోవడం ఇందులో ప్రధాన దోషాలు. ఇందువల్ల విద్యార్థులలో నిర్లక్ష్యం ఏర్పడి మొక్కుబడిగా గెలుకుతూ రాస్తారు. రాసింది ఎవరికీ అర్ధంకాదు. దోషాలను సరిచేసుకోవడం ఉండదు. విషయం ఏమిటో తెలియదు. అక్షరం, అక్షరం లేదా పదం పదం చూసిరాస్తుంటారు. వాక్యం రాయరు. ఇందువల్ల భామా నైపుణ్యం అభివృద్ధి కాదు. చూచిరాత అంటే ఒక్క వాక్యం చదిని చూదకుందా రాయడం. , తీపి

ఇలా రాయాలి

1. రాయాల్సిన విషయం ముందుగా ఒకసారి తప్పులు లేకుందా చదవాలి.
2. ఆ తరువాత ఒక వాళ్యాన్ని పూర్తిగా చదివి జ్ఞాపకము పెట్టుకొని చూడకుండా రాయాలి. ఇలా అన్ని వాక్యాలు రాయాలి. అనుమానము వచ్చినపుడు మాత్రమే చూడాలి.
3. రాసినదాన్ని టీచరు తప్పకుండా చూడాలి. ఇందుకోసం తెలివిగల విద్యార్థులను వుపయోగించుకోవచ్చు. ||
4. _రాసినదాన్ని విద్యార్థిని చదవమనాలి. దీనివల్ల అర్ధంకాకుండా జిలుగ్గా రాయడం, తప్పులు రాయడం మానుకుంటాడు. చూచిరాత ఒక పేరా లేదా ఐదు, ఆరు వాక్యాలలోపు వుండాలి. కొన్నిసార్లు హోంవర్క్‌కుగాను, కొన్నిసార్లు బడిలోను రాయించాలి. ఈ విధంగా రాయడంవల్ల విద్యార్థికి క్రమంగా రెండు మూదు వాక్యాలు చూడకుండా రాసే నైపుణ్యం కలుగుతుంది. జ్ఞాపకశక్తి పెరుగుతుంది. కానీ రైటింగ్‌ చదువులో గుండ్రటిరాత కూడా ఒక భాగమే. ఇందుకు వుపయోగపడేది కాపీరైటింగ్‌. 1. రాయడంలో అశాస్త్రీయత, 2. అశాస్త్రీయమైన కాపీరైటింగ్‌ నోటుబుక్స్‌. 3. పేజీలు పేజీలు రాయడం, 4. రాసినది చూడకపోవడం, ఇందులోని దోషాలు. టీచరు ముందుగా విద్యార్థులందరికి బ్లాకు బోర్డు మీద గీతలు గేస్‌ కాపీరైటింగ్‌ ఎలా రాయాలో వివరించాలి. అక్షరంలో "పే భాగం పైలైనుకు, క్రింది భాగము కింది లైనుకు తగిలేటట్లు - వత్తులు తలకట్లు లైన్లకు వెలుపల వుండేటట్టు బోర్డు మీద రాసి చూపించ్చాల్‌. కొద్ది రోజులు ప్రతి విద్యార్థిని ఉడ్మ/

పర్యవేక్షించి రోజుకు ఒకటిరెండు వరుసలు మాత్రమే రాయడం నేర్పాలి. బజారులో'

దొరికే కాపీరైటింగ్‌ నోటుబుక్స్‌ను ఏ మాత్రమే వుపషయోగించకూడదు. ఇందులో

వుండే గీతలు వాటి మధ్య దూరము, పైన రాసివున్న వాక్యాలు అశాస్త్రీయంగా వుండడంవల్ల ఇవి పనికిరావు.

ఈ క్రింది విషయాలను గుర్తించుకోండి.

1. మేలురకమైన డబుల్‌రూళ్ళ నోటుబుక్స్‌ వాడాలి.

2. కొద్దిరోజులు టీచరుగాని బాగా రాయగలిగిన పిల్లలచేతగాని నోటుబుక్కు పైవరుసలో అక్షరాలు, వాక్యాలు రాసి యివ్వాలి. వాటిని చూసి విద్యార్థులు రాయాలి.

3. మొదటి దశలో రెండు వరుసలకంటే ఎక్కువ రాయించకూడదు. గుండ్రటి రాత అనేది క్రమంగా అభివృద్ధి చేసుకుంటేగాని రాదు. రాసినదాన్ని తప్పక చూడాలి. కొద్ది రోజుల తరువాత కాపీరైటింగ్‌ అనేది వుండదు. దాని స్థానములో చూచిరాత మాత్రమే వుంటుంది. ..

4. రాత గుండ్రంగా కుదిరేవరకు పెన్సిలు మాత్రమే వుపయోగించాలి. అక్షరాలు గుండ్రంగా రాయడానికి పేనా కంటే పెన్సిలు ఎక్కువ వుష్ణ్ర్యోగపడుతుంది.

5. గుండ్రంగా రాయడంలో పేనా లేదా పెన్సిలు నాణ్యత, కాగితపు నాణ్యత, పేనాను పట్టుకొనే విధానము, దానిపై ప్రయోగించే బలము, పుస్తకాన్ని పట్టుకొనే తీరు - వీటన్నింటి మీద ఆధారపడి వుంటుంది.

6. గుండ్రంగా రాయడం (ప్రారంభంలోనే నేర్చుకోవాలి. రాత తీరు స్థిరపడిపోయిన తరువాత మధ్యలో నేర్పడం సాధ్యంకాదు.

4ర్‌

ప అక్షరాలు ఎంత ఉపయోగం అక్షరాలతో తమాషాలు చేయాలనుకాన్న వారు కొన్ని విషయాలు గుర్తుంచుకోవాలి. ఏయే అక్షరాలు ఎక్కువగా ఉపయోగపడతాయో - ఏ అక్షరాలు అనవసరమైనవో తెలుసుకోవాలి.

1. _ ఎక్కువ వాడుకలో ఉండే అక్షరాలు నలకరసవతదసగమజచఅఆఇ4ఉ 2, చాలా తక్కువగా ఉపయోగపడేవి వత్తు అక్షరాలు బెఐఊణళ _
2. వత్తు అక్షరాలలో ఎక్కువగా ఉపయోగపడేవి భధ -
3. ఎక్కువ పదాలు ఈ అక్షరాలతో ప్రారంభమవుతాయి కమంగాక -ప-అ-త-స-మాన
4. ఎక్కువ ద్విత్యాక్షరాలుగా వచ్చేవి ట్టుద్ద, ప్పున్నడ్డ, మ్మ, త్త, య్య, ల్ల, వ్వ
5. ఎక్కువ అక్షరాలకు సంయుక్తంగా (వత్తులుగా) వచ్చేవి య, ర,తరువాతమ,వుల,త -క్రప్ర,గ్యద్యత్మస్వప్లుర్త
6. అన్ని అక్షరాలూ “ర” క్రింద వత్తులుగా (సంయుక్తంగా) వస్తాయి. ర -ర్షర్కర్హర్హర్హర్తుర్ను ర
7. పదం మొదట సంయుక్తంగా ఎక్కువపదాలు ఉన్న అక్షరాలు ప్ర-క్ర తీట

దశలవారీ అక్షరాల విభజన

తెలుగు అక్షరాలు వాటి క్లిష్టకను అవసరాన్ని బట్టీ నాలుగు దశలుగా విభజించవచ్చు. క్ష మొదటి దశ

అఆఇఠఈఉఊఎఏఐజఒఓబెకచటతపగజడదబన మయరలవసం౦ 2, రెండవ దశ - 30 అక్షరాలు - ఇందులో హల్లులకు గుణింతాలు. 3. మూడవ దశ : ద్విత్వాలు - ఇందులో మొదట సారూప్యద్విత్వాలు, తర్వాత వైరూప్య ద్విత్వాలు

1. సారుప్య ద్విత్వాలు ఉదా ॥ ద్దట్ట

2. వైరూప్య ద్విత్వాలు ఉదా॥ న్నమ్మ త్త నాలుగవ దశ :; సంయుక్తాలు - ఉదా ॥ క్ర, వ్య వత్తు అక్షరాలు.

ఖఘ,ఛ,రు, ధ, జ, ఇణథధఫభళశషహ

త్త

7. అక్షరాలతో ఆటలు అక్షరాలు ఆరే

తెలుగు భాషలో ఒకటి రెండు శబ్దాలను మినవాయించి ఎలాంటి వాటినైనా రాయగలం. కావలసినన్ని అక్షరాలు ఉన్నాయి. ఈ కాలానికి

' అవసరంలేని అక్షరాలూ ఉన్నాయి. బకటి రెండు చోట్ల మాత్రమే ఉపయోగపడే అక్షరాలూ వున్నాయి. ఇలా ఇన్ని అక్షరాలు నేర్చుకోవడం గుర్తు పెట్టుకోవడం కష్టమే. అయితే ముందు' కొన్ని ప్రాథమిక అక్షరాలు బాగా రాయడం నేర్పితే మిగిలిన అక్షరాలు రాయించడం సులభం.

ఈ పని పిల్లలు అక్షరాలు గుర్తు పట్టడం నేర్చుకున్న తర్వాత మాత్రమే చేయాలి. రాయడంలో మెళకువలు నేర్చుకోవడానికి మాత్రమే. ఈ ప్రాథమిక అక్షరాల గుర్తింపు, రాతలో బాగా ఉపయోగపడుతుంది. అక్షరాలన్నీ అచ్చులనూ అటూ ఇటూ మారుస్తూ రూపొందించినవే.

-ఆ-ట-ఆఅ-ల-త ఇ-ఇ- ఉ-ఊ-దడ-ధ-ద-ధ-థ ఎ-ఏ-ఐ-ప-ఫ-మ-య-వ-ష-స-న-హ ఒ -ఓ -బె-జ-చ-ఛ-బ-భ-ఖ-జ ౦-ఈ-ర-గ-రు-ఠ

ఎదమవైపున ఉన్న ప్రాథమిక అక్షరాలను బోర్జుమీద రాయండి. వాటిని పోలిన అక్షరాలను ఎదురుగా రాయమనండి. అక్షరాలు గుండ్రంగా రాయించడానికి ఈ ప్రాథమిక అక్షరాలను బాగా రాయించండి. త్తరి

ఉజంగని అక్షరాలు ఎంత చేసినా గుండ్రంగా రాయలేని అక్షరాలు కొన్ని ఉన్నాయి. “ఐ, శ ళ - ప్రతి భాషకు రాయడంలో కొన్ని సాంప్రదాయాలు ఉంటాయి. పై నుండి క్రిందికి, క్రింది నుండి పైకి ఎడమ నుండి కుడికి రాయడం మన సంప్రదాయం. కాని ఐ-రాయడంలో క్రింది నుండి పైకి వెళ్లి, అక్కడ ఆగకుండా ఎడమకు వెళుతుంది. అందుకే ఈ బాధ - తేలుకొండిలా పైకి లేస్తుంది. దీనికి పరిష్కారం ఇలా చేయండి - ముందు “ఎ” రాయండి. దానిపైన *” వత్తు అంటించండి - “శళ” మెలిక కూడా మన సంప్రదాయం కాదు - ఈ రెండు అక్షరాలు మెలికతో ఉన్నాయి. అయితే బోర్జు మీద ఇలా రాసి చూపించండి. తమాషాగా ఉంటుంది. ఇలాగే విద్యార్థులు రాయాలని చెప్పవద్దు. విద్యార్థులు ఈ పద్ధతిని చూసి అక్షరాలు రాయడంలో ఉండే భయాన్ని పోగొట్టుకుంటారు. న+౦=శ ల+0౦+/=ళ ఎళ్న=ఐ అక్షరాలు రాయదం తేలిక ఈ పద్ధత కూడా పిల్లలు ఆనందించడానికి ఉపయోగపడుతుంది. తాను ఇంత కష్టపడి రాస్తున్న ఈ అక్షరాలు, రాయడం ఇంత సులభమా అని ఆశ్చర్యపోతారు. అక్షరాలన్నీ 0, 6, 1 (సున్న అరసున్న, గీతలతో) రాయొచ్చు. టీచర్‌ ముందుగా కొంత ప్రాక్టీసు చేయాలి. అరసున్న గీత ఏ వైపునైనా ఉండవచ్చు. అక్షరాలన్నీపై గుర్తులతో రాయొచ్చని చెప్పండి. ఇది సాధ్యం కాదనుకొంటారు. పై గుర్తులతో రాయలేని అక్షరాలు ఏమున్నాయో ఆలోచిస్తారు. మ-య-శ-స-క-క-హ-హ-ధ -ద వంటి అక్షరాలు రాయమంటారు. టీచర్‌ రాసి చూపించాలి. పిల్లలచేత బోర్జు మీద కొన్ని అక్షరాలు రాయించాలి. త్తి

జత్తులంటేభయం తెలుగులో ఒత్తు అక్షరాలు ఖ, భ, ఘ, ఛ,ర్వు, ఠ,ధఢధ,ధ,ఫ,ఛ,థ

• ఈ వత్తు అక్షరాలంటే పిల్లలే గాదు పెద్దలుకూడా భయపడతారు. ఒత్తు అక్షరాలు రాయలేకపోతే తాము సరిగా రాయలేకపోతున్నామని అనుకొంటారు. సాధారణంగా మాట్లాడేటప్పుడు ఒత్తులు పలకం. కేవలం రాసేటప్పుడే "ఉపయోగిస్తాం. అందుకే ఎక్కడ ఒత్తులుంటాయో, ఎక్కడ ఒత్తులుండవో' తెలుసుకోలేము. అనవసరంగా లేనిచోట్ల ఒత్తు అక్షరాలు రాస్తారు. ఇది అనవసర భయం. 50 పదాలు గుర్తు పెట్టుకొంటే చాలు భయమే అవసరంలేదు. వాటిలో గూడా కొన్నిటికి ఒత్తులేని అక్షరాలు రాస్తే సరిపోతుంది. పిల్లలను ఒత్తు అక్షరాలుండే పదాలు పది రాయమనండి. చాలా మంది రాయలేకపోతారు. లేదా ఒత్తులు లేనిచోట్ల ఒత్తు అక్షరాలు రాస్తారు. ఈ పదాలు నేర్పండి. ధ - ధనం, ధర్మం, ధ్వని, రాధ, ధూళి, బాధ, నిషేధం భ - భీముడు, భేదం, భోజనం, భావం, భారం, భూమి సందర్భం, గర్భం. ఖ - ఖండం, ఖడ్గం, ఖైదీ, సుఖం, దుఃఖం, ఖ్యాతి, మూర్చుడు ఘ - సంఘం, ఘోరం, మేఘం, దీర్హం. ఛ - ఛిన్నా భిన్నం, ఛాయ, ఛత్రం, పింఛం ఠ - ఠావు, ఠాగూరు, కంఠం, పాఠం ఢ - ధమ ధమ, మూడ నమ్మకం, ఢాకా థ - కథ, పథకం, అతిథి (థ-ను, ద-మాదిరి పలుకుతున్నాం) ర్‌0

మీరూ ఇలాగే రాస్తారా! పిల్లల్లో చాలా మంది కొన్ని అక్షరాలు తప్పుగా రాస్తుంటారు పెద్ద వారిలో కూడా కొందరు ఇలాగే రాస్తుంటారు. ఇలాంటి అక్షరాలను పదాలను గుర్తించి ఒక్కసారి చెబితే చాలు సరిచేసుకొంటారు. తప్పులు ఒప్పులు అనే అర్ధంలో చెప్పకూడదు. వారికై వారే ఆలోచించి తెలుసుకొనేలా చేయాలి. అలాంటి అక్షరాలను కేవలం తప్పులుగా మాత్రమే రాసి ఉంచాలి. ఒక పెద్ద చార్జుమీద ఒక క్రమం లేకుందా పెద్ద అక్షరాలుగా రాసి గోదకు వేలాడదీయండి. దానికి హెడ్డింగ్‌ “మీరు ఇలాగే రాస్తారా” అని పెట్టండి. ఇందువల్ల ఇలా రాయడం సరిగాదేమో అనే అనుమానం కల్లిసరైనది ఎలా ఉంటుందో తెలుసుకోగోరుతారు. పరిశీలించి తెలుసుకుంటారు. ఇన్నాళ్లు మేం ఈ తప్పులే రాస్తున్నామా అని ఆశ్చర్యపోతారు. ణాణ బ-భఖ బ-బ ఘాషు రు-రు, ఆజ్ఞ-జ్ఞ మో-మొ కైక-క్తిక ఎత్తైన -ఎత్తైన కృష్ణుడు -కృుష్టుడు భపతు? భంరాం బ్యా | క! ఫి వ షై అశ షు తీ ర్‌

8. అక్షరాలతో ఆటలు వ్రానపదాలతో వాక్యాలు ఇది భాషపైన, సాహిత్యంపైన, కవిత్వం పైన ఆసక్తి కల్గించే ఆట, కల్పనా శక్తిని పెంచే ఆట, రెందో మూదో ప్రాసపదాలు ఇచ్చి వాటిని ఒకటి రెండు వాక్యాలలో కూర్చి చెప్పాలి. లేదా వాళ్ళకు ఇష్టమైన రెండు మూడు ప్రాసపదాలను తీసుకొని ప్రయోగించాలి. ఉదా : చేట, పీట, పాట, వేట చేటలో బియ్యం పోసుకొని, గడపలో పీట వేసుకొని,పాట పాడుకొంటూ, రాళ్ళకోసం వేట ప్రారంభించిందాక అమ్మాయి. కల్గు, ముల్లు, చెల్లు - కల్లుకు బయలుదేరిన పుల్లయ్యకు కాల్లోముల్లు గుచ్చుకొంది. ఆ పూటకు కల్లుకు చెల్లు చెప్పి ఇంటిదారి బట్టాడు. పలక, గిలక, పిలక : గిలక ఒక చేత్తో, తాత పిలక మరోచేత్తో పట్టుకొన్న పిల్లవాడు, అన్నచేతిలో ఉన్న పలక గూడా కావాలని మారాంచేస్తున్నాడు, ఇలాగే రగ్గు, సిగ్గు, బొగ్గు, ముగ్గు కొట్టు పట్టు, పెట్టు “ఈళకళ.వకు వక్తు య్రయేకచక్కమ్ము ష్‌ ళ్‌ ళ్సి “ముందు రెండు పదాల్లు ఇచ్చి క్రమంగా మూడు నాలుగు పదాలు (| భి ఏతే వ ॥ ళ్‌ నం క క్ష శ ఎ జి [(ం ఉళ చిం “లా. మ. శో 52

కల్పన పిల్లల్లో కల్పనా శక్తి అధికంగా ఉంటుంది. వాళ్ళు చిత్ర విచిత్రంగా ఊహించగలరు. ఆ ఊహలకు ప్రాణం పోయగలిగితే, ఆ కల్పనాశక్తి బయటకు లాగగలిగితే వాళ్ళు కవులుగా కళాకారులుగా భావకులుగా తయారుకాగలరు. వాళ్ళు మానవత గల్లిన మంచి మనుషులుగా రూపుదిద్దుకుంటారు. స క్ష న్‌. గ [4 ష్‌ నరైన సూచనగాని ఆధారంగాని లేకుండా వాళ్ళ కల్చనకు ఊపిరిపోయలేం. కొన్ని ఆధారాలు యిచ్చి కథలు అల్లమనాలి. ఈ కథలు మనం అనుకొన్న విధంగా ఉండాలని భావించకూడదు. వారికిష్టమైన రీతిలో ఊహించనివ్వాలి. వాటిని భాషా నైపుణ్యపు అభ్యాసాలుగా మార్చకూడదు. ఉదా ॥ ఈ (క్రింది మాటల ఆధారంగా కథ అల్లండి. రాము - రవి - అడవి - కొలను - బహుమతి పై మాటల ద్వారా విద్యార్థుల్లో (ప్రేరణ ప్రారంభమవుతుంది. రకరకాల ఊహలు వస్తాయి. వాళ్ళు ఊహించిన విషయాన్ని తర్మబద్దంగా రాస్తానడంలో సందేహం లేదు. ఇలాంటి ఆధారాలు విద్యార్థుల స్థాయినిబట్టి ఇవ్వాలి. చిన్నపిల్లవాళ్ళకు - వారి జీవితాలకు తగిన విధంగా ఆధారాలు ఉందాలి. 53

1. శలవులు - బస్సు - బంధువుల ఊరు - సినిమా
2. జ్వరం - పరీక్షలు - హాస్పటిల్‌
3. కాలువిరగడం - పరీక్ష తప్పడం - చెట్టు
4. పోలీసు - ప్రసాదు - కోర్చ - జైలు - దొంగతనం
5. స్వాతంత్ర్యదినోత్సవం - బహుమతి - ఆటల పోటీలు - చాకెట్స్‌ అనుకరణ ద్వనులు పొంగడం - బుసబుస నడవడం - బీరబిర గబగబ మెరవడం - తళతళ ఇప్పుడు ధ్వని చెప్పి ప్రయోగం అడగండి మలమల - మాడడం గణగణ - మోగడం వలవల - ఏడ్వడం వీటిని పూరించండి గుసగుస.........440020+ బిలబిల.........౨౨౨౨౨౨౨౨౨౨౨. ర్‌త్తీ

రవరవ..........౨౨౨౨౭౨౦౭౭౭ జలజల.........౮44 644 మరోరకం టిక్‌టిక్‌ - గడియారం చుక్‌చుక్‌................. ఢంఢ టపాస క్లిక్‌ క్లిక్‌ ................. ంధం - సులు తదబదకండి " కొన్ని రకాల మాటలు పిల్లలుగాని పెద్దలుగాని త్వరత్వరగా పలకలేరు. మెదడు పంపే సంకేతాలను తొందరగా నాలుక స్వీకరించ లేకపోవడమే దీనికి కారణం. ఇలాంటి పదాలను కొన్నిటిని విద్యార్థుల చేత తయారు చేయించండి పలికేటప్పుడు కాగితం మీద చూసి పలకకూడదు. ఎర్రలారీ - తెల్లలారీ తెల్లకప్ప - పచ్చ కప్ప కాలి గజ్జెలు - చేతి జగ్గులు కల్లులారి = క(రలారి జొన్నచొప్ప - జన్నుప్రాలు బుర్రుపిట్టతుర్రుమన్నది - తు(ర్రుపిట్ట బు(ర్రుమన్నది చక్కెర కుంద - కుచ్చుల దంద గాదెలోన కందిపప్పు - గాదికింద పంది కొక్కు ర్‌ర్‌

9. అక్షరాలతో ఆటలు వద చిత్రాలు అక్షరాలు చిత్రాలలో అమర్చి పదాలు తయారు చేయడం తమాషాగా రటు?దిచిరాలన్నీ రేఖలతో ఉండాలి. ముందు చిన్న చిన్న రేఖా చిత్రాలతో స్తాం గడ్డ పన్‌ వర్హారి. పపం లం భా సు క్ష న. ప నో క (నో పీ ముడు " (్ర ట్టి ఖ్రి యి సు , గ్‌ వ్వ అ (౯ నా ర్‌6

వదాల వీటిక ఈ క్రింది గడుల్లో అక్షరాలు ఉన్నాయి. మొదటి వరుసలో నిలువు క, కు, కో,గ, గు, గో, త, తి, ప, పొ అక్షరాలు ఉన్నాయి. ఇందులో ఒక్కో అక్షరం తీసుకొని మిగిలిన అక్షరాలను కలుపుకొంటూ ఎన్ని పదాలు వస్తాయో రాయండి. పదం అంటే తెలుసుగా దానికి ఏదో ఒక అర్ధం ఉండాలి. రెండక్షరాల పదాలు మాత్రమే ఉండాలి. మొదట “క”తో చూద్దాం - క - తో అడ్డం మొదటి వరుసలో చూస్తే కక్కు కచ్చి అనే పదాలు వస్తాయి. ప్రతి అక్షరము కలుపుకుంటూ వెళ్ళాలి అర్జాలున్న పదాలను మాత్రమే రాయాలి. ఇలాగే అడ్డం చివరి వరుసలో ఉన్న పొ, దు, పా,తా,సా,రాలా అక్షరాలను మిగిలిన అన్ని అక్షరాలతో కలుపుతూ పదాలు చేయాలి. పట్టికలో మొత్తం 70 అక్షరాలు ఉన్నాయి. ఒక అక్షరం 69 అక్షరాలతో కలిపిచూదాలి. అడ్డం చివరి వరుస, నిలుపు మొదటి వరుసల్లోని మొత్తం అక్షరాలు 16. ఈ పదహారు అక్షరాలతో 69౫16=1104 అక్షరాలను కలిపి చూస్తే అర్ధాలు ఉన్న పదాలు ఎన్ని ఉంటాయో పరిశీలించి రాయండి. కంక య్య త|రు *|( ఇవ ఈ కారిణి ణాలమాయణా ర్‌7

వ్లొష్స్‌ కార్డులతో ఆటలు ప్లాష్‌ కార్డులతో సుమారు 20 రకాల ఆటలు ఆడించవచ్చు. వంద మంది పిల్లలను సైతం నిశ్శబ్దంగా కూర్చోబెట్టవచ్చు. పిల్లలకు సరిగ్గా వచ్చిన అక్షరాలు ఏవి? రానివి ఏవి? ఎక్కడ ఇబ్బంది పడుతున్నారు. ఇలాంటి అనేక విషయాలు వీటి ద్వారా టీచర్‌ తెలుసుకోవచ్చు. ఇక్కడ పూర్తి వివరాలు ఇవ్వడానికి స్థలం లేదు. సంక్షిప్తంగా ముఖ్యమైన విషయాలు గమనించండి.

1. 3 అంగుళాల పొడవు 2 అంగుళాల వెడల్పు ఉన్న మందపాటి అట్టముక్కలను కత్తిరించి పెట్టుకోండి.

2. ఒక్కో కట్టలో 50 కార్డులుండేలా రబ్బరు బ్యాండులతో కట్టి పెట్టండి.

3. ఇలాంటి కట్టలకు 1, 2, 3.... సీరియల్‌ నెంబర్లు కట్టలోని అన్ని కార్డుల మీదా వేయండి. అంటే 1 నెంబరు కట్టలోని అన్ని కార్డులపైన 1వ నెంబర్‌ ఉంటుంది. .

4. 1వ కట్ట మిద 28 పొడి అక్షరాలు స్మెచ్‌పెన్‌తో గుండ్రంగా పెద్దవిగా రాయండి. ఎక్కువ వినియోగంలో ఉండే “న, ల, క, అ, స, వ, తృద,స,గమః' వంటి అక్షరాలను రెండు మూడు కార్డుల మిద రాయండి,

ఆఅదోవిదానం

1. నలుగురు లేదా ముగ్గురు పిల్లలను జట్లుగా చేయండి.

2. తలా పది కార్డులు పంచుకొని మిగిలిన వాటిని వారి మధ్యలో కనిపించేటట్లు కింద పరవాలి.

3. కింద వున్న కార్డులను తన దగ్గర ఉన్న కార్ట్డులతో జతకలిపి పదం చేయాలి. ఒకరి తరువాత ఒకరు కార్డు తీసుకోవాలి. తీసుకున్న కార్డుకు బదులు

58

పనికిరాని కార్డు కింద వేయాలి. 4. ఎవరు ముందు ఐదు పదాలు చేస్తే వాళ్లు గెలిచినట్లు. 5. కార్డులు కింద వేయకుండా పదం వేసి తీసుకోవాలి. ఎవరు ఎక్కువ కార్జులు గెలుచుకొంటే వాళ్ళు గెలిచినట్లు. మిగిలిన కట్టల్లో ఒక కట్ట మాద దీర్టం మరో కట్ట మిద, దీర్హం గుణింతంతో అక్షరాలు రాయండి. ఇలాగే మిగిలిన కట్టల మిద కూడా మిగిలిన గుణింతాలను రాయండి. ద్విత్వాలు, సంయుక్తాలు దశలవారీ రాయండి. కొన్నిటి మిద జంటపదాలను, సమాసాలను, వ్యతిరేక పదాలను జాతీయాలను విడివిడి పదాలుగా విభజించిరాయండి. అత్తా మామలు ఎత్తుపల్లాలు చిలక ముక్కు నలుపురంగు తాటి చెట్టు మెల్ల కన్ను తన దగ్గరనున్న పదంతో సరిపోయే పదాన్ని గుర్తించి తీసుకోవాలి. ప్రారంభంలో వ్లాఫ్స్‌ కార్డులు ఒక్క అక్షరం కూడా రాకముందు ఎలా ఆడించాలి. ఆటలోనే అక్షరాలు నేర్పించడం ఎలా? ఇందుకు ప్లాష్‌ కార్డులు చక్కగా ఉపయోగపడతాయి. విలిస్తే పలకాలి 1... వత్తులు గుణింతాలు లేని పదాలు ప్లాష్‌ కార్డుల మిద రాసి పెట్టుకోవాలి. పిల్లలు ఎంత మంది ఉన్నారో అన్ని కార్డులుండాలి. 2. పలక, బలపం, ఉడత, ఎలుక ఏనుగు - ఇలాంటి పదాలు ఉండాలి. 3. ఒక్కొక్కరికి ఒక్కో కార్డు ఇవ్వండి. ఇచ్చేటప్పుడు కార్జులో వున్న పదం చెప్పి 59

పలికించాలి. అది “నీ పేరు” అని చెప్పాలి.

4. పలక ఏది? ఎలుక ఎక్కడ? ఉడత లేచిరావాలి? ఇలా పిలవండి తమాషాగా ఉంటుంది. పిల్లలు ఆటలో ఓడిపోకుండా ఉండడానికి ప్రయత్నిస్తారు. మరిచిపోతే అడిగి తెలుసుకొంటారు. ఇలా కొద్ది రోజులు ఆడించండి.

పజిల్‌ (పదాల గారడి) తయారు చేయండి - పూరించండి నేర్చండి. పదాలపైన కాస్తంత అభిరుచి ఉండే వాళ్ళకు పజిల్‌ చూడగానే ఖాళ్ళీ గడులు నింపాలనిపిస్తుంది. పజిల్‌నింపే పద్ధతి తెలియక చాలా మంది వాటి జోలికి పోరు. ఇచ్చిన ఆధారాలు అడ్డం, నిలువు అని ఉండడంవల్ల కొంత తికమక పడతారు. కాని ఒకసారి అందులో రుచి తెలిస్తే చాలు వదలరు. వజిల్‌ నింపడం ఎంత ఆనక్తిగా ఉంటుందో దాన్ని తయారు చేయడంలోనూ అంతే ఆసక్తి ఉంటుంది. అయితే అది ఎలా తయారు చేయాలో చిన్నచిన్న మెళుకువలు తెలుసుకోవాలి. ముందు చిన్న పజిల్స్‌ తయారు చేయడం వాటిని పిల్లలచేత పూరించడం చేయాలి. ఆధారాలు సులభంగా ఇవ్వాలి. ముందు గళ్లు గీసుకొని వాటిని పదాలతో నింపండి. తర్వాత పదాలక్షు నెంబర్లు ఇవ్వండి. వరుసగా ఉండాలి. ఇప్పుడు అలాంటిదే గీచి పదాలతో నింపకుండా కేవలం నంబర్లు మాత్రమే గడుల్లో వేయండి. ఇప్పుడు మొదట అడ్డంగా వచ్చే పదాలకు తర్వాత నిలువుగా వచ్చే పదాలకు ఆధారాలు ఇవ్వాలి. 60

.... (ఆకారాలు పజిల్‌ నెం.2): ఇలాంటి చిన్న పజిల్స్‌తో మొదలు పెట్టండి అడ్డం -

1. నీళ్లు తెచ్చే మట్టికుంట 1క్త్ష|డ | వ నిలువు వ
2. నీళ్ళల్లో ప్రయాణం చేసే సాధనం అడ్డం 1) నాగుపాము తల ప ద | గ

2. వెంటుక్రలు లేనమ్మ పెట్టుకొనేది న ్రషంర్న
3. రక్త పీల్చేది "సవరం నిలువు 11) పెద్దపండు గింజ టైం లలు క్‌ అడ్డం స కాసత మూ. అాలుల య
4. రాజ్యాన్ని పాలించేవాడు “కం ౧౮ | ౧6
5. పాటలో ఉండేది ౨ 'ంులి ాలరలుంి.
6. ఎద్దు అరిస్తే టప్‌.
7. అప్పరస[మ్తైయ్తై వాయ దాం చు వ్యా వందన నం అవ వచిండా 61

10. అక్షరాలతో ఆటలు మాట్లాదదం

ముందు చక్కగా మాట్లాడడం నేర్పాలి. భయం పోగొట్టాలి. మాట్లాడడం అంటే ఉపన్యాసం అనుకోకండి. నలుగురు పిల్లలు బయట ఒక విషయం గురించి ఎలా మాట్లాడుకొంటారో, క్షాను రూంలో, టీచరూ పిల్లలూ కలిని మాట్లాడుకోగలగాలి. చక్కగా మాట్లాడడం తర్కబద్ధంగా మాట్లాడడం, ఆలోచించడం నేర్పాలి.

ఇవన్నీ భాష నేర్చుకోవడంలో ఒక భాగమని గుర్తించండి.

మాట్లాదాలంటే నిగ్గు

ఇంట్లో బాగా మాట్లాడతారు స్నేహితుల మధ్య బాగా మాట్లాడతారు. టీచర్‌ ముందు సిగ్గుపడతారు. క్లాసురూంలో భయపడతారు. ఎవరు దీనికి కారణం? పెద్దల, టీచర్లూ, పిల్లల అభిప్రాయాలకు విలువ ఇవ్వం. వారి తప్పులు మన్నించం. ఎగతాళిచేస్తాం. ఏమి రాదని ముద్రవేస్తాం. పిల్లల నోళ్లు మూసుకపోతాయి. తప్పులు మాట్లాడతామేమోనని భయపడతారు. మనం పిల్లలకు దగ్గర కావాలి. పిల్లలు నమ్మేటట్లు మనం ప్రవర్తించాలి. అప్పుడు మాత్రమే పిల్లలు నోరు తెరుస్తారు.

మాటల్లో మహాశక్తి

సాధారణంగా పిల్లలు మాట్లాడడంలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటూ ఉంటారు. పది మంది ముందూ తమ భావాలు చెప్పడానికి తడబడుతూ ఉంటారు. చక్కగా మాట్లాడడం ఎంత అవసరమో వివరించాలి. మాటల్లో ఎంత శక్తి ఉందో తెలియజేయాలి. అవసరమైతే ప్రశ్నిస్తూ జవాబులు రాబట్టండి.

62

పిల్లలను మాటల్లో ఉన్న శక్తిని గురించి చెప్పమనండి. వాళ్లు చెబుతూ ఉంటే ఒక్కో విషయాన్ని బోర్డు మీద వరుసగా రాయండి.

1. మాటలతో తగవులు వస్తాయి.
2. మాటలతో స్నేహాలు ఏర్పదతాయి. 3౩) యుద్దాలు జరుగుతాయి. యుద్దాలు ఆగిపోతాయి.
3. కొట్లాటలు జరుగుతాయి.
4. ప్రపంచంలోని అన్ని కార్యకలాపాలు మాటలవల్లే జరుగుతున్నాయి.
5. పుస్తకాలనిండా మాటలే ఉన్నాయి.
6. మనిషి మెదడునిండా మాటలే వున్నాయి. తిడితే : బాధ పడతారు, కోపపడతారు, ఏదుస్తారు, కొట్లాడతారు. పగ, ద్వేషం ఏర్పడతాయి. పొగిడితే : పొంగిపోతారు. ఆనందిస్తారు. ఉత్సాహపడతారు. స్నేహం చేస్తారు. చెప్పిన పని చేస్తారు. పై విషయాల గురించి పిల్లలతో బాగా చర్చించండి. మీరూ ఇలాగే మాట్లాదతారా అమర్యాదగా కోపంగా వెటకారంగా నత్తి నత్తిగా నీళ్లు నములుతూ అస్పష్టంగా ॥ అక్షరాలు మింగుతూ గొణుగుతూ నంగినంగిగా 63

టీచర్‌ పై విధంగా మాట్లాడి వినిపించాలి. కొంత మంది పిల్లలను అలా అనుకరించి మాట్లాడమనండి. ఎగతాళి చేయడానికి కాకుండా లోపాలను ఎత్తిచూపడానికి మాత్రమేనని గుర్తుంచుకోండి.

ఆ ఎలా మాట్లాడించాలి? మాటలు కృత్రిమంగా ఉండకూడదు. సహజంగా మాట్లాడాలి. ఇలా మాట్లాడాలంటే అందరూ తనవాళ్ళే అనే భావం ఏర్పడాలి. లేచి నిలబడి మాట్లాడించకూడదు. చేతులు కట్టుకోవడం మాన్సించాలి.

అందరూ గుండ్రంగా కూర్చోవాలి. కూర్చునే మాట్లాడుకోవాలి.

1. ఒకరు మాట్లాడుతూ ఉంటే మిగిలినవారు (శోతలుగా ఉండడం ఒక పద్ధతి.
2. మొదట అందరి ముందు మాట్లాడడం కష్టంగా ఉండవచ్చు. ముగ్గురూ లేదా నలుగురిని [గ్రూపులుగా చేసి మాట్లాడుకో మనవచ్చు.
3. [గ్రూపులుగా కూడా మాట్లాడలేకపోతే ఒక విషయంపై చర్చను పేరేపించాలి. సాధారణంగా చర్చల్లో ఎలాంటి వారైనా మాట్లాడగల్లుతారు. ఎలాంటి విషయాలపై మాట్లాడించవచ్చు విషయం పూర్తిగా తెలిసిందై ఉండాలి. తనకు సంబంధించినదిగా ఉండాలి. పిల్లల జీవితాలలో కొన్ని మరుపురాని సంఘటనలు ఉంటాయి. ఇవి పెద్దల దృష్టిలో అల్పమైనవి, కాని పిల్లల స్మృతిలో నిరంతరం మెదలుతూ ఉంటాయి. సంతోషం కలిగించేవి కొన్ని, బాధను కల్గించేవి కొన్ని. వీటిని బయటకు లాగాలి. నల్గురి ముందూ చెప్పడానికి భయమూ జంకూ ఉండవచ్చు. ఈ భయాలు పోగొట్టి నల్లురికీ చెప్పినందువల్ల కలిగే ప్రయోజనం వివరించాలి. చెప్పినందువల్ల మనసులోని బాధ తీరిపోతుందనే విషయం వివరించాలి. టీచరు తానూ ఒకటి చెప్పి ప్రోత్సహించాలి.
4. తన కటుంబం గురించి, 2) తన చదువు ఎలా ఆగిపోయింది, 3) తనకు 64

భయం కలిగించిన ఒక సంఘటన, 4) ఆనందం కల్గించిన సంఘటన, 5) తను చూసిన ఒక విచిత్రం, 6) గారడీ, 7) సర్మసు, 8) తాను చూసిన ఒక ఊరు, 9) తాను చూసిన సినిమా, 10) తనకు వచ్చిన కల, 11) తనకు తెలిసిన ఒక కథ, 12) ఒక హాస్య సంఘటన, 13) ఒక జోకు, 14) తనవల్ల జరిగిన ఒక తప్పు. మరికొంత స్థాయి పెరిగినపుడు : 1) తానే కలెక్టర్‌ అయితే, 2) టీచర్‌ అయితే, 3) పోలీస్‌ అయితే, 4) డాక్టరైతే, 5) ధనవంతుడైతే, 5) రాజకీయ నాయకుడైతే మొదలైనవి. మరింత స్థాయి పెరిగితే : క్ర) వ్యవసాయం గురించి 2) ఒక పక్షి గురించి 4) నిసిమాల గురించి, | సర్మసు గురించి, స్స | ల // సో 1 య గ 2. ఈజీ | మప? లగ గక? 1 కయి ఖం 65

చర్జించదర విపసయాలు : పిల్లలస్థాయి, అవసరాలబట్టి

1. చెడ్డ సినిమాలవల్ల నష్టాలు, 2) బడిబాగోగులు, 3) ఊరి బాగుగురించి, 4) (గ్రామ పారిశుద్ధ్యం, 5) ఊళ్ళో జరిగిన ఒక సంఘటన, 6) ప్రభుత్వపు పనితీరు
2. పంచాయతీ పనితీరు, 8) బాలలు ఊరికోసం ఏయే పనులు చేయవచ్చు. 9) పెద్దలు పిల్లలకు ఏ విధంగా సహాయపడాలి. 10) అల్లరి పిల్లలను ఎలాదారిలో పెట్టవచ్చు. 11) టీచర్లు చదువు ఎలా చెబితే పిల్లలకు వస్తుంది. ఇలాంటివి ఇంకా... మన భావే మాట్లాదుదామూ

ఈ ఆటద్వారా అన్ని భాషలు, అన్ని జాతులు, అన్ని మతాలు ఒక్ష ్కటేనని పిల్లలకు నేర్చవచ్చు. తెలుగు భాషలో సంస్కృతం, ఉర్దూ, ఇంగ్రీషు పదాలు ఎన్నో కలిసి పోయాయి. ఇవి పరభాషా పదాలు అని తెలుసుకోలేనంత్రగా మారిపోయాయి.

విద్యార్థులతో అచ్చంగా తెలుగులోనే మాట్లాడుకొందామని చెప్పండి. ఉపాధ్యాయుడు వేసే ప్రశ్నలకు విద్యార్థులు తెలుగులోనే జవాబు చెప్పాలి. ఆ జవాబులు బోర్డు మీద రాయాలి. కే. జబ్బు చేస్తే ఎక్కడికి వెళ్ళాలి? ల ఆసుపత్రిలో ఎవరెవరు ఉంటారు? 3. ఆటల్లో ఉపయోగించే వస్తువులు ఏవి?

పిల్లలు అన్నీ ఇంగ్లీషు పదాలే చెబుతారు. ఈ ఇంగ్లీషు పదాలను ఎత్తిచూపి ఈ పదాలు లేకుండా మాట్లాడడం అసాధ్యం అని చెప్పి, ఇచ్చి పుచ్చుకోవడంలోనే అభివృద్ధి ఉందని వివరించాలి.

66

నటీించదం వెన్నతో పెట్టిన విద్య పిల్లలకు నటించడం - కథలల్లడం తెలుసు, వారు పెద్దలచేత దెబ్బలు తినకుండా తప్పించుకోడానికి అద్భుతమైన కథలల్లి నాటకీయంగా హావభావాలతో చెప్పడంలో నేర్పరులు. ఒక పుస్తకం ఇచ్చి అందులోని కథను చదివి, నాటకీయంగా మలచి, సంభాషణలు రాసుకొని, పాత్రలు నిర్ణయించుకొని, నటించమంటే నటించగలరా! ఇది అసాధ్యం అనుకొంటాం. కాని ఇది అసాధ్యం కాదు. పిల్లలు మీద నమ్మక ముంచి ప్రోత్సపొస్తే వాళ్ళు చేయలేని పని లేదు. (లు జప ఉం ఉత టో ర " ణల నే న్‌ ళ్‌ 1 ౧పూా సో తు భీళ 1 యా

| ద్వా

2 ముందు తరగతిని నలుగురు విద్యార్థులుగల జట్టులుగౌ విభజించండి. ఒక్కో జట్టకు ఒక్కో పుస్తకం ఇవ్వండి. పుస్తకంలోని ఒక అంశంగాని కథగాని మీరే ఎన్నిక చేసి ఒక్కో జట్టుకు ఒక్క అంశం ఇవ్వండి. నటించి చూపాల్సిన విషయం చిన్నదిగా ఉండాలి. కొద్ది సంభాషణలుండాలి. 4 పాత్రల కంటే ఎక్కువ

ఉండకూడదు. పెద్దదైతే సమయం ఎక్కువ తీసుకొంటుంది.

67

ఒకసారి కథను చదివీ అర్ధం చేసుకొంటారు. ఎవరు ఏ పాత్ర చేయాలో నిర్ణయించుకుంటారు. వారిలో ఒకరు నాయకత్వం వహించి దర్శకుడి ప్రాత్ర తీసుకొంటాడు. ఈ విషయంలో ఏ జట్టయినా ఇబ్బంది పడుతూ ఉంటే టీచరే ఒకరిని నాయకుడిగా చేయాలి. 15 నుండి 20 నిముషాల వరకు సమయమివ్వండి. అన్ని జట్లను ఒక చోటికి చేర్చి ఒక్కోజట్బను పిలిచి నాటికను ప్రదర్శించమనంది. నటించడం వారికి వెన్నతో పెట్టి న విద్య అని నిరూపిస్తారు.

చిన్నచిన్న విషయాలను నటించడం

ఇందుకోసం ముందుగా నటించి చెప్పడానికి వీలైన వాక్యాలను చిన్న కాగితాలపైన రాసి పెట్టుకోండి. ఒక విద్యార్థిని ముందు వైపుకు పిలిచి ఒక కాగితం ముక్కను ఇవ్వండి. విద్యార్థి అందులో విషయాన్ని అర్ధం చేస్పక్రాని సైగలతో నటిస్తాడు. మిగిలిన విద్యార్థులు ఆ భావాన్ని తమ నోట్‌ పుస్తకంలో రాస్తారు.

ఇప్పుడు ఇద్దరినో ముగ్గురినో తాము రాసింది చదవమని చెప్పండి. నటించిన దానికీ రాసిందానికి సరిపోయిందో లేదో సరిచూడండి.

1. నేను బాగా చదివి దాక్టరు నవుతాను. 2. నేను బాగా తిని బలవంతుడనై దుర్మార్గులతో పోరాదడతాను. 8. నేను విమానంలో వెళతాను. 4. నేను చదువుకోను. పశువులు కాచుకొంటాను. 5. నేను చదువు మాని పొలం దున్నుకాని బతుకుతాను.

ఇలా నటించి చెప్పడానికి వీలుగా, కాఫీ తాగడం - అరటిపండు తినడం - జలుబు చేని బాధవడుతున్నట్లు - అద్దం చూసుకొంటూ తలదువ్వుకోవడం = వంటి విషయాలు నటించి చూపాలి. మిగిలిన విద్యార్థులు దాని భావం చెప్పాలి.

68

అనుభవాలు

పిల్లల జీవితాలలో అనేక సంఘటనలు జరుగుతూ ఉంటాయి. వాటిలో కొన్ని మరపురానివిగా నిలిచిపోయి ఉంటాయి.

ఈ అనుభవాలను నల్లురితో పంచుకోవడంవల్ల ఆనందం కల్గుతుంది. సంఘటన చెప్పడంలో ఒక నేర్పు శైలి ఏర్పడతాయి. ఒంటరితనం పోతుంది. చెప్పినందువల్ల సంఘటనకు సంబంధించిన బాధ తొలగిపోతుంది. ముందు ఉపాధ్యాయుడు తన అనుభవములోని ఒక సంఘటన చెప్పాలి.

ఒక కొత్త ప్రదేశం చూడడం - బంధువుల ఇంటికి వెళ్ళడం. పోటీలో నెగ్గడం - పరీక్షలు - కల - పొరపాటుగా తప్పు జరగడం. పాము కనిపించడం

• అద్భుతం చూడడం - గారడీ - తరగతి గదిలో దొంగతనం - కొత్త గుడ్డలు
• అవమానం జరగడం - బహుమానం రావడం - బెదిరింపు - ప్రమాదం నుండి బయట పడడం వంటివి.

కి లా కివణ వనన

కీ యంలో ఇ] వా అనాను

ట్‌ + ళో కా రౌడ్తా 4 ్చ వ్య యు 69

11. అక్షరాలతో ఆటలు జాతీయాలు

జాతీయాలు, సామెతలు భాషామతల్లికి పెట్టని సొమ్ములు.జాతీయం మెరుపులా మెరుస్తుంది, ఉరుములా ధ్వనిస్తుంది. ఇవి మాతృభాష తెలిసినవారే అర్థం చేసుకొనగలరు. పరభాషలో ఎంత విజ్ఞానం సంపాదించినా వీటిని అర్ధం చేసుకోవడం సాధ్యంకాదు. ఇవి తెలియకపోతే ఆ భాషలోని వంపుసొంపులు తెలియవు. అందుకే ఎంత విజ్ఞాని అయినా తన భావాలు మాతృభాషలో చెప్పగల్లినంతటి శక్తివంతంగా పరభాషలో చెప్పలేడు.

“నాకు చాలా అవమానం జరిగింది” - ఇదేమాటను ఇంకా గటిగా చెప్పాలంటే “ఈ అవమానంతో నేను బతకడంకంటే చచ్చిపోవడం మేలు” న్స భావాన్ని “తలగొట్టేసినట్లయింది.” అనే చిన్న జాతీయంతో చెప్పినప్పుడు ఎంత్రో అర్థవంతంగా వుంటుంది.

భావానికి ఆయువు వట్టులాంటి ఈ జాతీయాలను వీల్లల్సు ప్రయోగించడానికి వీలుగా ఉపాధ్యాయుడు తన మాటల్లో - సంభాషణలో ఎక్కువ ఉపయోగించాలి. వారు జ్ఞాపకం పెట్టుకోవడానికి వీలుగా వాటిని వర్గీకరించి చెప్పడం ఒక పద్ధతి.

శరీరంలో అనేక అవయవాలు ఉన్నాయి. తల, నోరు, చెవులు, గుండె కడుపు, కాళ్ళు, చేతులు - పనులు చేయడంలో ఇవి చాలా ప్రధానమైనవి. ఒక్కో అవయవాన్ని గురించి కొన్ని జాతీయాలు వాడుకలో వున్నాయి. 70

తల కళ్ళు ముక్కు

తలగొట్టు కనులవిందు ముక్కు మీదకోపం తలదించు కనులపండుగ తుమ్మితే ఊదేముక్కు తలవంచు కంటికి రెప్పలా ముక్కుకు సూటిగా తలదీయు కళ్లుతెరచు ముక్కు తాడు తలగొరుగు కళ్లుమూసికొను గొంతు తలగీరుకొను కంట్లోనలుసు గొంతులుకోయు తలపొగరు కన్నుకుట్టు గొంతు మార్చు తలతిక్క కనుసైగ గొంతులో పచ్చివెలక్కాయ తలపైకెత్తు కళ్లు తేలవేయు కదుపు

తలపండిన కళ్లల్లో దుమ్ముగొట్టు కడుపు కోసం

పళ్లు కంటనీరుపెట్టు కడుపుగొట్టు పళ్లికిలించు గుండె కడుపులో కాళ్ళు పెట్టుకొను పళ్లుకొరకు గుండె దిటపు కడుపు మంట పళ్లూడగొట్టు గుండెలదరు కడుపు కోత

మెద గుండెల్లో దాచు కదుపు నిండు మెడలువంచు గుండెలు కరుగు కదుపు మాడు

మెడ బలిసిన గుండెల్లో గుబులు కడుపులో దాచుకొను మెడ మీది కత్తి గుండె దడ కడుపులో పెట్టుకొను మెడబట్టిగెంటు గుండెల్లో నిద్రబోవు కాళ్ళు

నాలుక గుండెల్లో దీసిన బంటు కాళ్ళబేరం రెండు నాలుకలు గుండెలు గునపాలుదించు కాలుజారు నోట్లో నాలుక లేనివాడు. గుండెలు పగులు కాలుదువ్వు తల్లో నాలుక గుండెలు పిండు _ కాళ్ళుపట్టుక్లొను

చేతులు ఇతర అవయవాలతో జంతువులతో చేజారు నడుం బిగించు జాతీయాలు చేతులుజాచు తొడగొట్టు ఉదడతాభక్తి చేతులు ముడుచుకొను. పెదవి విరచు నక్కజిత్తులు చేయి దిరిగిన మీసం మెలితిప్పు ఎలుకపళ్లు చేతులు కడుక్కొను పాలబుగ్గలు కప్పలతక్కెడ చేతవాటం రెప్పపాటు కొంగజపము చేయి తిరిగిన గడ్డం పట్టుకొను కోతి పుండు మొండిచేయి బుగ్గలు నొక్కుకొను _ మొసలి కన్నీరు చేతులు కలుపు వీపు చూపు ఒంటెమెడ చేతులు నలుపుకొను వెన్ను విరుచు లేడి పరుగు చేయి అందించు అరికాలి మంట పిల్లి సంసారం చేతులు పైకెత్తు పాదం పెట్టు పాముపగ చేతులు పట్టుకొను వేళ్లమీద లెక్కబెట్టు కుక్కబుద్ది చేజేతులా మోచేతి నీళ్లు గొరైదాటు అందెవేసిన చేయి గోళ్లూదగొట్టు పులిమీసం చెవులు వెంట్రుకవాసి మేకపోతు గాంభీర్యం చెవులో జోరీగ రెక్కలబలం చెవునిల్లు గట్టుకొని డొక్కశుద్ది చెవులోడు మడమ దిప్పు చెవులు గొరుక్కాను పిక్కబలం చూపు చెవులు పిండు భుజబలం చెవులు మూయు గడ్డం పట్టుకొను చెవుల విందు వీపు తట్టు 792

పక్షులతో జాతీయాలు

దేగచూపు హంస నడక

చిలుక పలుకు కోకిల గానం

కాకి నలుపు కొంగ జపం

కాకిగోల రాబందుల రాజ్యం

నెమలి నాట్యం కోడి కూత

పిచ్చుక గూడు పొఠాలలో జాతీయాలు - వాక్యప్రయోగాలు పాఠాలలో ఉందే జాతీయాలను అదే వాక్యాలలో చెప్పడంవల్ల ఉపయోగంలేదు. విద్యార్థులు కంఠస్థం చేసి చెప్పినందువల్ల పరీక్షల్లో మార్కులు సంపాదించుకోవచ్చేమోగాని, అసలు ప్రయోజనం లభించదు. ఆ వాక్యంలో తప్ప మరెక్కడా ప్రయోగించడానికి చేతకానప్పుడు ఆ జాతీయం దండగ. నిజజీవితంలో అనుభవ పూర్వకంగా ఉండాలి. సొంతంగా చెప్పడానికి వీలుగా చిన్న వాక్యంగా ఉండాలి. ఉదా॥। కత్తిగట్టు :

1. దుర్యోధనుడు పొండవులపై కత్తి గట్టెను . 2) అమెరికా తన మాట వినని దేశాలపై కత్తి కడుతున్నది.
2. నేను దుర్నార్గులపై కత్తి గట్టాను.
3. ప్రీలు సారాపై కత్తిగట్టి పోరాడారు. ఇందులో విద్యార్థులకు సన్నిహితంగా ఉండే వాక్యాలు ఏవి? 73

జాతీయాలతో కథ

సీతమ్మా సూరమ్మా ఇరుగూ పొరుగూ. సూరమ్మ తంటాల మారి. గయ్యాళిగంప. సీతమ్మ మంచికి మారుపేరు. నోట్లో నాలుక లేనిది. సీతమ్మంటే సూరమ్మకు వళ్లుమంట. సీతమ్మను చూస్తే చాలు కళ్లల్లో కారం పోసుకుంటుంది. సీతమ్మను గురించి మంచి మాట చెబితే చాలు చెవులు మాసుకొంటుంది.

అంతేకాదు. ఊరందరితో కయ్యానికి కాలుదువ్వుతుంది. అయితే రంగమ్మ ముందు మాత్రం సూరమ్మ పప్పులుడకవు. రంగమ్మ మంచి కోసం ప్రాణాలిచ్చే మనిషి. గుండె దిటవు గలది.

ఒకరోజు కొళాయి దగ్గర సీతమ్మతో సూరమ్మ గిల్లికజ్జాలు పెట్టుకొన్నది. సూటిపోటీ మాటలన్నది. సీతమ్మకు గుండె దడ పుట్టింది. వంచిన తల ఎత్తలేదు. ఇది చూసి రంగమ్మకు అరికాల మంట తలకెక్కింది. సూరమ్మతో తలపడ్డది, ఇద్దరూ పందెపు కోళ్లలా కలయపడద్దారు. ఈ సంగతి ఊరంతా గుప్పుమన్నది. అందరూ చెవులు కొరుక్కొన్నారు. రెప్పపాటులో కొళాయి దగ్గర చేరారు. కన్నుల పండగ చేసుకొన్నారు. చివరకు సూరమ్మతోక ముడిచింది. బిందె దీసుక్షాన్సి కాలికి బుద్దిచెప్పింది.

వీల్లల వొటలు చా

విల్లల పాటలంటే చాలా మంది లు... ఆదర్శాన్ని నేర్పేవి అనుకొంటారు. దేశభక్తి -దుశ్యేష్కా పాటలూ “మేము పిల్లలం” అంటూ పాడే పాటలు ్ర న్‌ పిల్లలపాటలు కాదు. చిన్న పిల్లల పాటలు కేవలం (ల న్‌ వినోదాన్ని పంచేవిగా ఉంటాయి. శబ్దజాలం [1 తమాషాగా వుంటుంది. లయ పిల్లలు స్వయంగా ప క పాడుకోడానికి అనుగుణంగా ఉంటుంది. మమ రా

74

కొన్నిసార్లు వాటిలో అర్ధం కూడా లేకపోవచ్చు. ఒకసారి పాడగానే నోటికి వచ్చేవిగా ఉంటాయి.

భాషలో ఉండే ఆనందాన్ని అనుభవించడంలో పాటలదే మొదటి స్థానం. తప్పనిసరిగా కొన్ని పాటలు నేర్పించాలి. ఖే వానా వానా వల్లప్పా

వాకిలి తిరుగు చెల్లప్పా 2) చెమ్మ చెక్క చేరెడేసి మొగ్గ

అట్లుపొయ్యంగ ఆరగించంగ

చిన్న పిల్లలపాటలంటే ఇలాంటివి. జనవిజ్ఞాన వేదిక విద్యా విభాగం ఇలాంటి పాటలను సేకరించి పుస్తకం ప్రచురించింది. ఇందులో వందకు పైగా పాటలున్నాయి. ప్రతి టీచరూ తల్లీతండ్రులు చిన్న బిడ్డలకు ఇలాంటి పాక నేర్చిస్తే భాష చాలా త్వరగా వస్తుంది.

సొంతంగా పాటలు రాయించాలి

పిల్లలకు కొన్ని పాటలు వినిపించి అలాగే సొంతంగా రాయమనాలి. ఆ పాటల్లో ఉన్న లయతో స్వయంగా రాయగలరు. అయితే కనీసం పిల్లలకు ఏడేళ్ళ వయస్సు నిండాలి. 3 లేదా 4వ తరగతి నుండి ఈ పని చేయగలరు. కొన్ని పాటల్లోని శైలి గమనించండి.

పిల్లలు రాసినవి

1. పిట్టా పిట్టా ఏమి పిట్టా చొక్కా చొక్కా ఏమి చొక్కా పిట్టా పిట్టా పాలపిట్ట చాక్కా చొక్కా తెల్ల చొక్క 75

2. పుట్టా పుట్టా ఎవరిపుట్ట పలకా పలకా ఎవరి పలక పుట్టా పుట్టా పాముపుట్ట పలకా పలకా నా పలక

3. అవ్వా బువ్వా ఎవ్వరికి సేనా గీనా ఎవ్వరికి? అవ్వా నీకు బువ్వా నాకు 'పేనానాకు గీనా నీకు

4. చెన్నాపట్నం చెరుకూముక్క గూడూరు నిమ్మకాయ నీకోముక్క నాకోముక్క నీకో కాయ నాకోకాయ

5. నీపేరే రాస్తా నీ పేరే రాస్తా చందమామపైన మా తాతగుందుమోద మబ్బుల మాదా నాతల్లో పేను మోద నీ పేరే రాస్తా నీ పేరే రాస్తా ఇలా రాయించగల్లితే చిన్నప్పుడే వివిధ రకాల శైలీ భేదాలు పిల్లలు గ్రహిస్తారు. రాయడంలో వేగం పెరుగుతుంది. తొందరగా తప్పులు లేకుండా రాయగల్లుతారు. వొదువు కథలు (చెప్పండి చూద్దాం) తెలుగు భాషా సాహిత్యంలో పొడుపు కథలకు ప్రత్యేక స్టానం ఉంది. వీటి సృష్టికర్తలు పల్లె ప్రజలే. పండితులకు కూడా వీటిపై ఆసక్తి కలగడంవల్ల పద్యాలలోనూ పొడుపు కథలు వున్నాయి. విజ్ఞానం, వినోదం, ఆసక్తిని కల్గించే పొడుపు కథలంటే ఇష్టపడని వారుండరు. ఇది పల్లె ప్రజలకు వినోదంతోకూడిన ఒక అట, పొడుపు కథలో చమత్మారం. నిగూధమైన భావం ఇమిడి ఉండడమే దీనికి కారణం. ఎలాగైనా ఇందులోని రహస్యం తెలుసుకోవాలనే కుతూహలం ఒక వైపు, దీని గుట్టు విప్పి తన తెలివి తేటలు నిరూపించుకోవాలనే తపన ఒకవైపు పొడుపు కథల వైపు 76

మనిషి ఆకర్షింపబడతాడు.

ఆలచనాశక్తిని పదునుపెట్టే పొడవు కథలంటే పిల్లలు ఎక్కువ ఇష్టపడతారు. పిల్లలకు రకరకాల పొడుపు కథలను వేసి వారి మెదడుకు పదును పెట్టాలి. సాంప్రదాయకంగా వస్తున్న వ్ర పొడువు కథలనే కాకుంటే ఆధునిక కాలానికి జ్య సంబంధించిన విషయాలపైన పొడుపు కథలు తయారు చేసి పిల్లల్లో ప్రచారం చేయాలి. పిల్లలచేత పొడుపు కథలను తయారు చేయించాలి. చూస్తే చూవులు, నవ్వితే

వవ్వులు, గుద్దితే బద్దలు

పొడుపు కథలను తయారు చేయడం కష్టం 5 6 కాదు. పొడుపు కథలో లయ, ప్రాస, రాగం వంటివి ఉంటాయి. జ్ఞాపకం పెట్టుకోవడానికి అనువైన పద వాక్య విన్యాసం ఉందాలి. మరీ కష్టంగా ఉండకూడదు. చాలా సులభంగాను ఉండకూడదు. కొద్దిసేపు ఆలోచించగానే అర్ధమయ్యేటట్లు ఉన్నప్పుడే ఆసక్తి కలుగుతుంది. మరీ కష్టంగా ఉంటే, మనం చెప్పలేమనే ఆలోచన వచ్చి ఆసక్తి కోల్పోతారు.

ఎలా తయారుచేయాలి?

ముందుగా ఏ విషయంపై పొడుపు కథను తయారు చేయాలను కొన్నామో దాని గుణగణాల గురించి నాలుగైదు వాక్యాలు రాసుకోవాలి. ఆ వాక్యాలను లయబద్దంగా ఉండేటట్లు తయారు చేసుకోవాలి. ఒక వాక్యంలోనూ, రెండు మూడు వాక్యాలుగానూ ఉండవచ్చు.

పేనా, చాక్లెట్‌, టీచర్‌, సైకిల్‌, సినిమా, రేడియో, టి.వి. టెలిఫోన్‌ ఇలాంటి వాటిపై పొడుపు కథలు పిల్లలకు సన్నిహితంగా ఉంటాయి. ఉదాహరణకు “పేనా"పై పొడుపు కథ తయారు చేయాలనుకుంటే

77

క్షే చిన్న కర్రపుల్లలా ఉంటుంది. 2 లోన డొల్లగా ఉంటుంది. ౩. లోన రంగు ద్రవం ఉంటుంది. త్తే చివర (ముక్క ములిక) నాలుక ఉంటుంది. ర్‌. కాగితంపై కదిలిస్తూ ఉంటే రాస్తుంది. 6. కవులు ఉపయోగించేది. కత్తికంటే గొప్పది. పొదుపు కథగా మలిస్తే దీన్ని మూడు రకాలుగా తయారు చేయవచ్చు.

1. కాగితం మీద కదులుతుంది. కార్చుకొంటూ వెళుతుంది.

2. నాలుకతో చెప్పడం - నాలుకతో రాయడం.

3. కవి బట్టిన కత్తి - కథలల్లే కత్తి - కలకాలం నిలిచేకత్తి అనేక రూపాలలో పొడువు కథలు

4. కానిది : ఇందులో ఒకటి రెండు అక్షరాలు అదనంగా చేర్చిస్తే చాలు మనకు కావలసిన జవాబు దొరుకుతుంది. ప్రశ్నలోనే జవాబు ఉంటుంది. ఎక్కువ పద పరిచయం ఏర్పడుతుంది. కొన్నిటికి రెండు మూడు జవాబులు కూడా ఉండవచ్చు. కాయ గాని కాయ - మెడకాయ, తలకాయ (అదనంగా పదం చేరడం) కలిగాని కలి - ఆకలి, రోకలి (ఒక్క అక్షరం చేర్చడం) ఇలాంటివి తయారుచేయడం చాలా సులభం

5. ఆధారాలు: తెలిసేటట్లు పూస్తుంది - తెలియకుండా కాస్తుంది? (వేరుశనగ) 78

6. వర్ణన : (చాలా వివరంగా వర్ణించండం) నాలుగు రోళ్ళు నడవంగ రెండు చేటలు చెరగంగ నోట్లో పాము వేలాడంగ అందమైన దొరలు ఊరేగంగ (ఏనుగు) శ కాదు (నిషేధం) : మొదటి వాక్యంలో ఆధారం ఉంటుంది. రెండవ వాక్యంలో నిషేధం ఉంటుంది. ఆకాశంలో ఎగురుతుంది - పక్షికాదు (విమానం) నీటిలో వెళ్లుతుంది - చేపకాదు (పడవ)

7. కొన్ని పొడువు కథలు పెద్ద అక్షరాలతో చార్జుపై రాయండి. చార్జును గోడకు ; తగిలించండి. జవాబులను చిన్న చిన్న కాగితాలపై రాసి పెట్టి వేరుగా ఉంచండి. ఇద్దరిద్దరిని, లేదా ముగ్గిరిని జట్టుగా చేసి ఒక్కో కాగితాన్ని (జవాబున్న స్లిప్‌) ఒక్కో జట్టుకు ఇవ్వండి. వారి దగ్గరున్న జవాబు ఏ పొడుపు కథకు సరిపోతుందో చెప్పమనండి.

ఇంట్లో కలి

2. మరో పద్ధతి : ఈ పద్ధతికి వ్యతిరేక పద్ధతిలో అంటే జవాబులు బోర్డుపైగాని,

చార్చపైగాని రాసి పెట్టాలి. స్లిప్స్‌ రాసిన పొడుపు కథలు పిల్లలకు ఇవ్వాలి. , 79

3. పిల్లలను స్వయంగా వారికి తెలిసిన పొడుపు కథలను వేయమనండి - జవాబు ఇతర విద్యార్థులచేత చెప్పించండి.

4. మొత్తం విద్యార్థులను రెండు జట్లుగా విడదీసి పోటీ పెట్టండి. .5. కొన్ని వస్తువుల పేర్లు మీరు రాసి వాటిపై పొడుపు కథలు అల్లమనండి.

5. విద్యార్థులను ఇంట్లో పెద్ద వాళ్ళను అడిగి పొడుపు కథలు సేకరించుకొని రమ్మనండి. పొడుపు కథ - అనే పేరు కంటే “చెప్పండి చూద్దాం” అంటే అర్ధవంతంగా ఉంటుంది. ఈ మాటను విద్యార్దులకు పరిచయం చేయండి. కొన్ని వొదువు కథలు

6. చూస్తే సురాలోకం - పడితే నీటి కుండ - పగిలితే పచ్చ బంగారం

7. వానొస్తే పడగ విప్పు - ఎండ వస్తే పడగ విప్పు - గాలి వీస్తే గడగడ వణుకు )3. చూస్తే చూపులు - నవ్వితే నవ్వులు

8. ఇల్లంతా నాకి - మూల నిలబడుతుంది.

9. నీటితో పంట - అఆకులేని పంట

10. కొండల్లో పుట్టి, కోనల్లో నడిచి సముద్రుడిని చేరే నెరజాణ

11. వంద మంది అన్నదమ్ములను - కట్టి పడేస్తే - కావలసినప్పుడు కదులుతారు దుమ్మూధూళీ దులుపుతారు.

12. పిఠాపురం చిన్నవాడా, పిట్టలకు వేటగాదా, బతికిన పిట్టను కొట్టా వద్దు, చచ్చిన పిట్టను తేనూ వద్దు, కూరకు లేకుండా రానూ వద్దూ.

13. _ అంగడిలో పెట్టి అమ్మేది కాదు, తక్కెడలో పెట్టి తూచేది కాదు. ఆలోచించడానికి ఆధారమైనది. అది లేకుంటే మనిషేకాదు. 80

14. పచ్చపచ్చని తోటలో - ఎర్ర ఎర్రని సిపాయిలు

15. ఓహోహో బాలయ్య - వల్లంతా గరుకయ్యా - కరకర కోస్తే కదుపంతా తీపయ్యా!

16. భూమిలో పుట్టింది - భూమిలో పెరిగింది - రంగేసుకొచ్చింది, రామచిలక.

17. తెల్లనివిస్తరిలో - నల్లని మెతుకులు

18. ఆకాశంలో చెట్టు - చెట్టు నిండా పువ్వులు - ఎంత కొట్టినా రాలవు.

19. తోకలో నిప్పు పెడితే ఆకాశానికి ఎగురుతుంది - అక్కడ పగులుతుంది, కింద పడుతుంది.

20. తిత్తిలో నుండి తియ్యగలమేగాని, పొయ్యలేము.

21. ప్రవహిస్తుంది నీరుకాదు - పట్టుకుంటే ప్రాణం పోతుంది.

22. ఇంతింత బండి - ఇనప కట్ల బండి - తొక్కితే నా బండి - తొంభై ఆమద పోతుంది.

23. ఆకాశంలో అందాల మేడ - ఆ మేడలో - ఎన్నెన్నో గదులు - అన్ని గదులకు ఒకే రాణి. .

24. పండుకు పన్నెండు దబ్బలు - దబ్బదబ్బకు ముప్పైగింజలు - ప్రతి గింజలో ముప్పై ఒప్పులు

25. ఆకులోడు కాడమ్మ ఆకులుంటాయి - బాలింత కాదమ్మ పాలుంటాయి - సన్యాసోడు కాడమ్మా - జడలుంటాయి.

26. ఇక్కడ ఉంటుంది - అక్కడ ఉంటుంది - పిలిస్తే పలుకుతుంది - మనలాగే మాట్లాడుతుంది.

27. అందమైన గోపురం - మధ్య దూలం - మంచిగాలి లోనికెళ్లి చెడ్డగాలి బయటికొచ్చు.

81

24. నాలుగు రోళ్లు నడవంగా - రెండు చేటలు చెరగంగా - నోటి నుండి పాము వేలాడంగా - అందమైన దొరలు ఊరేగంగా.

25. ముళ్ళలో పుట్టాను - ముళ్ళతో పూశాను - అందానికి మురిసిపోయి అందుకుంటారు. చూడంగా చూడంగా తునకలై రాలిపోతాను.

26. సారలు సారలు పాము - పారిపోలేని పాము - పామును పట్టి కూర చేయండి.

27. అడ్డం కోస్తే చక్రం - నిలువు కోస్తే శంఖం.

28. మనిషి తలలో మిషను - మనిషి కడుపులో మిషను.

29. కాగితం మీద నడిచేది - కార్చుకుంటూ వెళ్ళేది

30. నీటి ఒరుగు - రాతి బురద

31 వళ్ళంతా గరుకు - కడుపంతా చేదు.

32. ఇంటిలో కలి - వంటిలో కలి

33. వరుణదేవుని పలకరింతలు - భూదేవి పులకరింతలు

34. తెలిసేటట్లు పూస్తుంది - తెలియకుండా కాస్తుంది.

35. ఎండలో కనిపించేది - వెంట నడిచేది

36. రెక్కలు ముయ్యని పక్షి - రెప్పలు ముయ్యని జూణ

37. ముక్కుతో చూడగలం - కంటితో చూడలేం

38. ఆకాశంలో ఎగురుతుంది - పక్షికాదు

39. మాట్లాడుతుంది - మనిషికాదు

40. మూడు కండ్లు ఉంటాయి - ఈశ్వరుడు కాదు

82

41. జీవాలుంటాయి - అడవికాదు

42. నూతిలో పాము - నూరు వరహాలిచ్చినా బైటికి రాదు

43. పిల్లికి ముందు రెండు పిల్లులు - పిల్లికి వెనుక రెండు పిల్లులు - పిల్లికి, పిల్లికి మధ్యన ఒక పిల్లి మొత్తం ఎన్ని పిల్లులు?

44. రాతి శరీరం - మధ్యలో నోరు - తిరుగుతూ తింటుంది. తింటూ కక్కుతుంది.

45. చిత్రమైన చీరగట్టి - షికారుకెళ్ళే చిన్నది - పూసిన వారింటికే కాని కాసిన వారింటికి పోదు

46. చొట్టల చొట్టల కుండ - బోనాల కుండ - సీతమ్మ పేరు చెప్పి మెల్లంగా దించుకో.

47. ఎద్దులేని బండి ఎంతో ముద్దుగా ఉండు - గాలి నీరు తాగి కదులుచుండు

48. అరచేతిలో కుంకుమ - గోటిమీది కుంకుమ - వీరాకు కుంకుమ - అందాల కుంకుమ.

49. అందరాని వస్తముపై - అన్నీ వడియాలే

50. నీళ్ళలో ఈదుతుంది - నేలమీద దూకుతుంది.

51. కొండమీద బండరాయి - రాతి మీద లోతు బావి - బావిలోపల ఊరే జల - అడే పొము

జవాబులు :

1. తాటి పండు, 2) గొడుగు, 3) అద్దం, 4) చీపురకట్ట, 5) ఉప్పు, 6) నది,

2. చీపురకట్ట, 8) పక్షిగుడ్డ, 9) మెదడు, 10) మిరపపంద్లు, 11. పనసపండు,

3. ఉల్లిగడ్డ, 13) అక్షరాలు, 14) నక్షత్రాలు, 15) ఆకాసువ్వ, 16) పాలు,

83

17. కరెంటు, 18) సైకిలు, 19) తేనెపట్టు, 20) నెలలు, రోజులు, 21) మర్రిచెట్టు,
18. టెలిఫోన్‌, 23) ముక్ళు, 24) ఏనుగు, 25) గులాబి, 26) పొట్లకాయ,
19. నిమ్మకాయ, 28) మెదడు, గుండెకాయ, 29) పేనా, 3౩0) ఉప్పు, సున్నం,
20. కాకరకాయ, 32) రోకలి, ఆకలి, 33) వాన, 34) వేరుశనగ, 35) నీడ,
21. తూనీగ, చేప, 37) వాసన, 38) విమానం, 39) రేడియో, 40) కొబ్బరికాయ,
22. తల, 42) నాలుక, 43) మూడు పిల్లులు, 44) తిరగలి, 45) సీతాకోక చిలుక, 46) సీతాఫలం, 47) మోటారుబండి, 48) గోరింటాకు, 49) చుక్కలు,
23. కప్ప, 51) తల-నోరు-ఉమ్ము-నాలుక. మెదదుకు మేత

చిక్కు ప్రశ్నలు, లెక్కలు, తమాషాగా ఉంటాయి. అనాదిగా ఇవి ప్రచారంలో ఉన్నాయి. లెక్కలోని వాక్యాలలో ఉన్న భావాన్ని అర్ధం చేసుకోవడం, తర్మదిద్ధంగా ఆలోచించడంవల్ల భాషాజ్ఞానం చక్కగా ఏర్పడుతుంది. చిన్నప్పటి నుంచే పిల్లలు ఆటల్లో ఈ తర్కబద్ధతను అలవర్చుకొంటారు.

రగ రకా దయెజ భో జ్ర

రండు

గ 11 హ్‌ నరో!

4 జానా 4) నా కసళండ్రు ల

త/ రో అ్‌ొ న్‌

(ప్రశ్నలో ఉన్న చిన్న మెలికవల్ల తెలిసినట్టే ఉండి అంతుబట్టని లెక్కలు

• వేయడంలోను, తెలుసుకోవడంలోను ఉత్సాహం కల్గుతుంది. మెదడు పదునెక్కుతుంది.

న!

వీటిని విరివిగా సేకరించుకొని పెట్టుకోండి - కనీసం ఒక వంద

లెక్కలు ప్రశ్నలు రాసిపెట్టుకోండి. పిల్లలకు అప్పుడప్పుడు మోరు వీటిని చెబుతూ

వివరిస్తూ ఉండండి. జవాబు మారు చెప్పకండి. మరురోజు వరకు సమయం

ఇవ్వండి. వీలైతే జవాబు చెప్పేవారికి బహుమతి ఇవ్వండి. టీచర్‌ పిల్లలను ఆకర్షించడంలో ఇవి చక్కగా ఉపయోగపడతాయి. = కొన్నీ తమావ్నా లెక్కలు

1... కొందరు స్నేహితులు ఒక ఆదివారం మామిడితోటకు వెళ్ళారు. తోట కాపలావ్యక్తి నడిగి కొన్ని రాలిన మామిడి పిందెలను ఏరుకొన్నారు. అన్నిటినీ ఒక చోట కుప్పగా పోశారు. తలారెండు తీసుకొన్నారు. ఒక్కరు మిగిలారు. ఈసారి అన్నీ కుపష్పగాపోసి తలా ఒక్కటి తీసుకొన్నారు. ఒక్క కాయ మిగిలింది. స్నేహితులెందరు? కాయలిన్ని?

2. ఒక సేవా, పెన్సిలు కలిసి 5 రూపాయలు పెన్సిలుకంటే పేనా 4 రూపాయలు ఎక్కువ. పేనా ఖరీదెంత? పెన్సిలు ఖరీదెంత?

3. ఒక సంచిలో 10 తెల్ల గోలీలు 10 నల్లగోలీలు కలిసిపోయి ఉన్నాయి. చూడకుండా ఆ సంచిలో నుండి ఒకే రంగు గోలీలు ఒకేసారి రెండు తీయాలంటే మొత్తం పిడికిట్లో ఎన్నిగోలీలు బయటికి తీస్తే సరిపోతుంది. వీలైనంత తక్కువగా ఉండాలి.

4, 10 బాతు గుద్దు 10 ఫారం కోడిగుడ్ల కలిసిపోయి ఉన్నాయి. అన్నీ ఒకలాగే ఉన్నాయి. 2 ఫారం గుడ్లు తినాలనుకొన్నాడు సుధాకర్‌. మొత్తం ఎన్నిగుడ్లు తీసుకొంటే అందులో కనీసం 2 ఫారం గుడ్లు ఉంటాయి.

5. _జగదీష్‌కు 7? సంవత్సరాలుంటాయి. కొంటె పిల్లవాడు. వాళ్లమ్మ పని నుండి ఇంటికొచ్చి నేను ఉదయం అలమరాలో 2 గుడ్డు పెట్టాను. ఇప్పుడు ఒక్కటి కూడాలేదు. ఎవరు తిన్నారో చెప్పమని జగదీష్‌ను నిలదీసింది. అసలు

8ర్‌

నువ్వు గుడ్డు పెట్టలేదు. అబద్దం అంటాడు జగదీష్‌ మాటల్లో కొంటెతనం ఏమిటి? 6. సరళ విమలతో 'మా అమ్మ మీ అమ్మకు అత్తగారు అంది" సరళ విమలకు ఏమికావాలి. 7. ర పిల్లులు 5 నిముషాలలో 5 ఎలుకలను చంపుతాయి. 1 పిల్లి 5 నిముషాలలో ఎన్ని ఎలుకలను చంపుతుంది. 100 నిముషాలలో 100 ఎలుకలను చంపడానికి ఎన్ని పిల్లులు కావాలి. 8. పిల్లికి ముందు రెండు పిల్లులు, పిల్లికి వెనక రెండు పిల్లులు, పిల్లికీ పిల్లికీ మధ్య ఒక పిల్లి మొత్తం ఎన్ని పిల్లులు.

9. ఒక చొక్కా ఆరడానికి 10 నిముషాలు పట్టింది 10 చొక్కాలు ఆరడానికి ఎన్ని నిముషాలు పడుతుంది.

10. ఇద్దరు మనుషులు సినిమాకు పోతున్నారు. అందులో ఒకరు పెద్ద ఒకరు చిన్న పెద్ద వ్యక్తి చిన్న వ్యక్తికి తండ్రి అవుతాడు. కాని చిన్న వ్యక్తి పెద్ద వ్యక్తి కొడుకుకాదు.

11. ఇద్దరు తండ్రులు ఇద్దరు కొడుకులు హోటల్‌కెళ్ళి భోంచేశారు. భోజనం టిక్కెట్టు 10 రూపాయలు. భోంచేసి వచ్చేటప్పుడు 50 రూపాయల కాగితం ఇస్తే వోటల్‌ యజమాని 20 రూపాయలు తిరిగి ఇచ్చాడు. హోటల్‌ యజమాని లెక్క తప్పు కాదు. అలా ఎందుకిచ్చాడంటారు.

12. ఒక విమానం మద్రాసు నుండి కలకత్తా 80 నిముషాలలో వెళ్ళి తిరిగి అదే వేగంతో వచ్చినప్పటికీ 1 గం॥ 20 నిముషాలు పట్టింది? ఎందువల్ల? దారిలో ఎక్కడా ఆగలేదు. ఎదురు గాలిలేదు.

86

13. ఒకడు ఒక చోట పుచ్చకాయలు కుప్పగా పోసి అమ్ముతున్నాడు. పుచ్చకాయ ఎత్తునుబట్టి ధరచెబుతున్నాడు. 10 అంగుళాల ఎత్తు వున్న పెద్ద పుచ్చకాయ పది రూపాయలు. 5 అంగుళాల ఎత్తు ఉన్న చిన్న పుచ్చకాయ 5 రూపాయలకే ఇస్తానంటూ, అందరూ మూగేనరికి త్వరగా అమ్ముడుపోతాయని 4 రూపాయలకే తీనుకెళ్ళమన్నాడు. చిన్నది తీసుకోవదం లాభమా? ఎంత లాభం?

14. ముగ్గురు స్నేహితులు సినిమాకెళ్ళారు. రమేష్‌ 6రూపాయలు, రాము 6 రూపాయలు, రవి 2 రూపాయలు ఖర్చు చేశారు. ఇంటికి వచ్చి తన భాగానికి ఇవ్వవలసిన రు.4/-లు రమేష్‌ రాములకు ఇచ్చాడు. లెక్క సరిపోయిందా?

15. సీత, సుశీల సుబ్బమ్మ ఒకే గదిలో ఉంటున్నారు. సబ్బులు ఉమ్మడిగా వాడుకొనేవారు. ఆ నెల సీత 3 సబ్బులు, సుశీల 5 సబ్బులు కొన్నారు. సుబ్బమ్మ ఒక్క సబ్బుకూడా కొనలేదు. నెల చివర తన భాగం 8 రూపాయలు ఇచ్చింది. ఆ డబ్బులు సీత తన చేతికి తీసుకొని ౩ రూపాయలు తాను ఉంచుకొని సుశీలకు ఐదు రూపాయలు ఇచ్చింది. లెక్క సరిపోతుందా! ఎవరికెంత లాభం? ఎంతనష్టం?

16. అన్నకంటే తమ్ముడు ఎనిమిదేళ్ళు చిన్న వారి ఇద్దరి వయస్సులు కలిసి 9 ఏళ్ళు. ఎవరి వయస్సెంత?

17. ఒక కమీషన్‌ కొట్లో గుమస్తాకు నెల జీతంతోపాటు కమీషన్‌ కూడా ఇస్తారు. జీతం కమీషన్‌ కలిసి 130. అయితే కమీషన్‌ కన్నా జీతం 100 రూపాయలు ఎక్కువ. కమీషన్‌ ఎంత? జీతం ఎంత?

18. నేను రోజుకొక లక్ష రూపాయల వంతున 30 రోజులు ఇస్తాను. మీరు ఒక పైసాతో మొదలు పెట్టి రెట్టింపు చేసుకొంటూ 30 రోజులు డబ్బులు

87

ఇస్తారా? అంటే ఈ రోజు పైసా రేపు 2 పైసలు ఎల్లుండి 4 పైసలు ఇలా

30 రోజులు ఇవ్వాలి. ఇస్తారా? అంటూ ఒకడు పత్రికలో ప్రకటన ఇచ్చాడు

• వాడు నిజంగా ఇవ్వగలడంటారా? వాడికి లాభమా, నష్టమా? ఎంత? జవాబులు

1. స్నేహితులు ముగ్గురు. మామిడి పిందెలు నాలుగు

2. _పేనా 4-50పై, పెన్సిలు 0-50 పైసలు

3. 3గోలీలు . 4 12 గ్రుడ్డు

4. జగదీష్‌ చెప్పింది నిజమే. మనిషి కోడిగ్రుడ్లు ఎలా పెడుతుంది. కోడిగ్రుడ్లు

5. మేనత్త

6. 1 ఎలుకను, అలాగే 100 నిముషాలలో 100 ఎలుకలను చంపడానికి - 5 పిల్లులు చాలు.

7. 3 పిల్లులు. 9. 10 నిముషాలు 10. కూతురు

8. తాతా-కొడుకు-మనుమడు-ఇందులో ఇద్దరు కొడుకులు-ఇద్దరు తండ్రులు ఉన్నారు. మొత్తం ముగ్గురే.

9. 80 నిముషాలన్నాా 1 గంట 20 నిముషాలన్నా ఒక్కటే.

10. మొత్తం ఘనపరిమాణంలో పెద్దదాని కంటే చిన్నది నాలుగో వంతు మాత్రమే ఉంటుంది. పెద్ద దానితో పోల్చుకుంటే నాలుగో వంతు ధర అంటే 2.5 రూపాయలు ఉందాలి. చిన్నది 4 రూపాయల ధర కాబట్టీ 1 1/2 రూపాయలు నష్టం.

11. అందరూ ఉమ్మడిగా ఖర్చు పెట్టుకోవాలి కదా. రవి ఇచ్చిన 4 రూపాయలు

88

రమేష్‌, రాము, రవి, ముగ్గురూ సమానంగా పంచుకోవాలి. ఒక్కొక్కరికి రు.1.33 1/2 పైసలు వస్తుంది. ఈ లెక్కన రవికి 1.33, 1/3 నష్టం వచ్చింది.

15. సుబ్బమ్మ తన భాగం రు.8.00లు ఇచ్చిందంటే మొత్తం 8 సబ్బుల ధర 24 రూపాయలు. ఒక్కొక్క సబ్బు ధర 3 రూ. సీత 9 రూపాయలు. సుశీల 15 రూపాయలు ఖర్చు చేసి ఉన్నారు. కాబట్టి సుబ్బమ్మ ఇచ్చిన 8 రూపాయల్లో సీత 1 రూపాయలు, సుశీల 7 రూపాయలు తీసుకోవాలి.

16. అన్నయ్య వయస్సు 8 1/2 సంవత్సరములు. తమ్ముడి వయస్సు 6 నెలలు.

17. జీతం 115 రూపాయలు, కమీషన్‌ 15 రూపాయలు పొరపాటుగా జీతం 100 కమీషన్‌ 30 రూపాయలు అని చెబుతారు. ఇలా అయితే కమీషన్‌ అంటే జీతం రు.?0 రూపాయలు మాత్రమే ఎక్కువ అవుతుంది. అప్పుడు లెక్క తప్పుగదా.

18. ఇవ్వగలడు - రోజుకొక లక్షవంతున మొత్తం 30 లక్షలు ఇస్తాడు. పైసాతో ప్రారంభించిన పెద్ద మనిషి రు. 10737418. 28లు ఇవ్వాలి. 77 లక్షలు లాభం.

నవ్వులు - పువ్వులు

జీవితంలో హాస్యానికి ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. పైసా ఖర్చు లేకుండా మనిషికి ఆనందాన్నిచ్చేది హాస్యం - బాధలను మరిపించేది, ఉల్లాసాన్ని ఆరోగ్యాన్ని ఇచ్చేది హాస్యం.

పసిపిల్లలు చిన్న విషయాలకే నవ్వుకుంటారు. ఏడుస్తూ, ఏడుస్తూ నవ్వపుట్టించే మాటలు వినగానే నవ్వుతారు.

క్లాస్‌ రూములో విద్యార్థులను ఒక రకమైన మత్తు నుండి విసుగు నుండి

89

బయటకు రప్పించదానికి నవ్వుపుట్టించే సంఘటనలు

చెప్పాలి. ఇందుకోసం రకరకాల జోకులను సేకరించి సె

పెట్టుకోవాలి. లోతైన విషయాలు గాకుండా పిల్లలకు రజ |

సంబంధించినవిగా ఉండాలి. చదువుకు, తరగతిగదికి సు

సంబంధించినవిగా ఉంటే మంచిది. సర /

శ ఎండాకాలపు శలవుల తరువాత స్మూళ్లు తెరిచారు. అది 6వ తరగతి క్లాసు. పిల్లలు '. గోలగా అరుస్తున్నారు. వెంటనే తెలుగు సళుళ టీచర్‌ వచ్చి పిల్లల మీద మండిపడ్డాడు.

టీచర్‌ : అరవకుండా నోర్నూసుకోండి. ఇది ఎలిమెంటరీ స్కూలు కాదు. హైస్కూలు. హైస్కూలు అంటే అర్ధం తెలుసా మీకు.

ఒక విద్యార్థి : తెలుసు సార్‌! ఎత్తుబడి

ఓ ఇద్దరు విద్యార్థులు మాట్లాడుకొంటున్నారు.

ఒక విద్యార్థి : మా అమ్మకు ఏమీ తెలియదురా! చదువుకొంటూ ఉంటే, ఇంక టైం అయింది నిద్రపో అంటుంది. నిద్రపోతూ ఉంటే ఇంకలేచి చదువుకో అంటూ లేపుతుంది.

రెండోవిద్యార్థి: మీ అమ్మ చాలా నయం. నేను అసలు పుస్తకమే ముట్టుకోనుగదా! ఐనా 'ఇంకా చదివిందిచాల్లే, ఇంక చదివింది చాల్లే అంటుంది మా అమ్మ.

3. పిల్లలూ! స్కూలు మొత్తంలో మీకు ఎవరంటే ఇష్టం 'అడిగాడు కొత్తగా ఆ బడికి వచ్చిన టీచర్‌.

పిల్లలు ఏ: “మాకులాంగ్‌ బెల్‌ కొట్టే ప్యూన్‌ అంటే ఎంతో ఇష్టం” అన్నారు

90

ఒక్కసారిగా పిల్లలు

4. టీచర్‌ : ఒరేరవీ, నేను బల్లమీద మూడుగుడ్లు పెట్టాను. అందులో రెండు పిల్లితిని పోయింది. ఇంక ఎన్ని మిగిలి ఉన్నాయి?

రవి : సార్‌! ఎక్కడైనా మనిషి గుద్దు పెడతారా!

ర్‌. ఇంటి దగ్గర దిద్దడానికి టీచర్‌ పరీక్ష పేపర్ల కట్టలు ఇంటికెత్తు కెళ్లుతున్నాడు. ఒక కొంటెకుర్రాడు ఇది చూశాడు.

కుర్రవాడు : సార్‌ భలేవారే! గాడిద బరువు మోసుకెళుతున్నారే?

టీచర్‌: ఒక్క గాడిదగాదు వందగాడిదల బరువు మోస్తున్నా!

6. తల్లి : ఏమండీ మాప్ప్టారు! మా వాడికి ఏం నేర్చించారండీ! ఒక అక్షరమా రాయడం లేదే?

మాష్టారు : భలేవారే! ఇంతవరకు గోడకుర్చీ వేయడం, గుంజీలు తీయడం " నేర్చించా!

7. రవీ, రాము క్లాసుకు ఆలస్యంగా వచ్చారు.

టీచర్‌ : ఏరా రవీ! ఎందుకు ఆలస్యంగా వచ్చావ్‌.

రవి : దార్లో రూపాయిబిళ్ల పడిపోయింది. వెతుకుతున్నా సార్‌ ఆలస్యం అయింది.

మేడమ్‌ : నీకెందుకు ఆలస్యమయింది రామూ!

రాము : ఆ రూపాయిబిళ్ల మీద నుంచున్నా సార్‌.

8 తెలుగు మేడమ్‌ పిల్లలను అర్జాలు అడుగుతున్నది.

మేడమ్‌ : “నిన్న రాత్రి విమానంలో ఎగిరినట్లు నాకు స్వప్నం వచ్చింది.”

రై

రాజూ స్వప్నం అంటే ఏమిటి? రాజు : నాకు తెలీదు మేడమ్‌ మేడమ్‌ : అయ్యో ఆ మాత్రం తెలియదా! రాత్రులు నిద్రపోయేటప్పుడు వస్తుంది. రాజు : ఒంటికి మేడమ్‌. 9. గంపెడు విల్లలతో ఇబ్బంది పడుతూ బస్సు ఎక్కుతున్న తాయారమ్మను చూసి కందక్టరు జాలిగా ఇలా అన్నాడు. కందక్టరు : ఏమ్మా ఇంత మంది పిల్లలతో కష్టపడి ప్రయాణం చేయడం ఎందుకు? సగం మందిని ఇంటి దగ్గర వదిలి రాకూడదా? తాయారమ్మ : అయ్యో! పిచ్చినాయనా! నాకా మాత్రం తెలియదా? నేనిప్పుడు తీసుకొచ్చింది సగం మందినే బాబూ. 92

12. అక్షరాలతో ఆటలు బొమ్మల కథలు చదవడం అంటే పుస్తకంలో లిపిని మాత్రమే చదవడం కాదు - చదవడం అంటే అర్ధం చేసుకోవడం. బొమ్మలను కూడా చదవగలరు. ఈ బొమ్మలు భావ వ్యక్తీకరణకు బాగా ఉపయోగపడతాయి. జట్టులో ఉంటే సమష్టి ఆలోచనలకు చర్చలకు చిన్నతనంలోనే బీజం పడుతుంది. ల... పిటి సవ 1 ప తీ శ్రే “పతం

• జోగ్లే వ భి సరూ . | నీ | శ లు డా ; గ్ర ్తో ల థీ ॥ 7 ఉలి గ గ్‌ా జ్య? ్ల్‌/ ఖా బొమ్మలను అనేక రకాలుగా ఉపయోగించవచ్చు. క్షే) బొమ్మలకథలు, లై ఈ బొమ్మలోఏముంది, 3) అంకెలు కలిపి చిత్రం గీయండి, 4) రంగులు వేయండి. 5) ఇందులో ఏమేమి ఉన్నాయి. 6) ఎవరు ఏమి చేస్తున్నారు. 7) దీని భావం ఏమిటి? 03

కథ చెప్పంది-7 రేకు లం | 1

• క్‌ జగ్‌. ఫటగ ర్య

కథ చెవ్పంది-2 శే 2 రం. కా. ఉజట్రద | కటిన ప డీ ఇకీ్లో/ . |] న. నై 11/4 , వ్యా, (( క... 9ెర్‌

కథ చెప్పండి-3 96

కథ చెప్పండి-4 (ఆటో / [ మ్మా, కథ చెప్పంది-5 యు పం 97

కథ చెప్పందీ-6

గ భా ం ్ష టన స కస మ. గ్ర ర. 98

గ్‌ ఇలాంటి బొమ్మలు వెయ్యండి ఆగ్‌ “/7 [తిం గి త్రీ త్త ఈ 99

రంగులు వేయండి టు అధ ధా ళ్‌ నరనగా కలపండి

దీని భావం పమటి? కి త పం! రసా ల, 1

యు (05/1

్‌ శరా సి

సళో[&్‌

లి 5

101

దీని భావం పమటి? న్‌ా న్‌ ళు (స్ట... టా 5. స్ట లాలో ముుహాసై ట్ల బ్‌ తో 102

ఎవరు పమి చేస్తున్నారు.

లాలన! ౧౯ కం. ణ్‌ క | ౧ నం చా డదూసాంటొ 6 ళా ఊత ”ాైా

క న క...

క్రయ యున్నా

అన రీ 0 (1 ( 10% వ

పవి ఎన్ని ఉన్నాయి. ఎగ న గ్‌ ఇందడ్రొాన. !, | గలది నా గ్ర || గ జ. 1 తో! జా! గ కా ప అడకలణ | క /// జీ 6 సిం, 1602 శ్‌ | శే వ లో శ 104 మాయా.

| అ622-.7 కా వ... ఇబ్కంయోపుక్తి్ణం టన యనక శ్వళభువాశక్షం నీ య్‌ న న. ఇ లను మాష్పారూ?

ఈొశూశిజ్షం మేంవీల్లలం. వువ్వుల్లాంటి వీల్లలం. పీట్టల్లాంటి

వీల్లలం. మమ్మల్ని వువ్యల్లానే చూడండి. గుభాళిన్తూ అికనిస్తాం. విట్టల్లానే క్రేమించండి. రెక్కలు ర్నినగీలే సి... రివ్పిదూనుకెళతాం. మమ్మల్ని దబాయించకండి. “ఉమా? | తా! మొరటోళ్ళుగా మార్చకండి. భాయపెట్టకండి.

డి టం!

హోతీ ముడుచుకు పొయ్యేలా బెయర్యకండి. నుమ్మల్ని

లలు ఆలోబించనివ్వంది. ఆకాళవు అంచులు చూస్తాం.

మాకు స్వేబృనివ్వండి. వురివివ్సీ రంగులజుల్లు కురివీస్తాం. మమ్మల్ని ఆడుకోబివ్వండి. ఆటిల్లోనే

పాఠాలు నేర్చకొంటాం. పొడుకోనివ్వండి. పొటిల్లోనే

-నాద9ంవఠె వప్రవంచాన్ని తెలునుకొంటాం.

• జన విజ్ఞాన వేదిక జోష్‌ |. కానం [