Telugu Adobe Acrobat 11.0.23 Image Conversion Plug in Adobe Acrobat 11.0.23_000912 1 - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

ఇస కాయస్స రాజులు వి ఎన్‌ శాస్త్ర ఎంఏ వచు ర (మూణ-బార్కితక సాంస్కృతిక మాసప్యతి) తి-4ఉ-లిక5/1 లింగంవల్లి హైదరాబాదు = 500 0827

(వ్రథమ మ్యుదణ వివర 1991 (వళులు 2000 సర్వస్వామ్య సంకలితమ్షు జం 9 జన్యయా (న 1 ల. చెళకచ ణ్‌ / ల స్ట న ్సతి ల మూల్టము రూ 100.00 ముద్రణ 1 1-517/2/1 న్యూ బాకారం గాంధీనగర్‌ మైదరాజాదు.500 380 ఫోన్‌ 68419

నా మాట

/ కాకతి గణవతిదేవచగవర్తి విధేయ సామంతులలో కాయస్థ గంగియసాపాణి [వథమ గణ్యుడు మహారాష్ట్ర్రము నుండి ఆంధధ్రావనికి వలస వచ్చి వలనాటిుఎమలో కొంతభాగ మా(కమించి హెలించుచు గణవతిదేవమవోరాజు అభిమానమునకు ప్యాతుడై పానుగల్లు మొదలు మార్డవాడ్శ్మివరకు: గల విశాల భూభాగముమై నాధిపత్యము వహించి వాహత్రరి నియోగాధివతి వదవి నలం రించి అనేక దేవాలయముల క్యగహారము లొసంగి (వజోపయోగనిర్మాణములను చేపట్టి నిర్వహించిన కాయస్థ గంగయసాహిణి అవరిమిత బలపరాషకమ సంవన్నుడు

గంగయసాహిణి అతని మేనల్లుం,డగు జన్నిగ (తిపురాంతక అంబదేవులు వల్లూరు గండికోట రాజధానులుగా ఒకరి తరువాత ఒకరు [కీ ళ 1280 నుండి [క్రీశ 1808 వరకు పాలించి యుండిరి

కాయస్థరాజులు రాజవంళపు శ్రీలు దండనాధులు అమాత్యులు అనేక దేవాలయములను] నిర్మించి పూజాదికములకు ధూవదీపనై వేద్యములకు అంగరంగ భోగములకు (బాహ్మణులకు అనేక దానము లౌసంగినారు సమ్మక్పజాపాలన మొనర్చి తమ కీర్త్మివతీష్టల నినుమడింవజేబకొనినారు

గణవతిదేవ రు[దమహాదేవుల శత్రువులను యుద్ధములందు నిక్థించి ఆరివీరభయంకరులై కాకతి స్మామాజ్య పశ్చిమ సరివాద్దులను రక్షించు బాధ్యత వహించి ఆంధ్రదేశ చరి [తలో సుభ్ధరస్థాన మాక్రమించిన కాయస్థ వ్రభువులు (వళంసనీయులు

కాయస్థ రాజుల ఆరాధ్య దైవము తీపురాంతక మహాదేవుడు ఈ వంశీయులకు సంబం శఇబ్షిన 80 కాసనములలో 11 శాసనములు [తిపురాంతక క్షేతమందున్నవి

కాయస్థ [వభువులలో గింగయసాహిణి జన్నిగదేవుడు (తిపురాంతకుడు కాకతీయుల విధేయ సామంతులు కాని అంబదేవ మహారాజు కాకతి ళ [ఠువులతో స్నేహ మఖభిలషించి కాకతి రాజో భాగముల నాకమించి వికాల స్వతం్యత కాయస్థ రాజ్యమును నెంకొల్పినాడు కాకతి ర్ముదమదేవికి వ్యతిరేకముగా పోరాడి 79 మంది నాయంకరుల నోడించి దుర్నిరీక్ష్య తేజో విరాజితుడై కృష్ణానది దకిణమందున్న సమస రాజన్యులను జయించి దిగ౦త కీ ర్రినార్డించినాడు

కాయస్థ రాజులకు సంబంధింబన సంక్షి వ చర్మితతోపాటు 2 కాసనములీ [గ్రంథమున చేర్చబడినవి సామంత మాండలిక మవో సొమంతాధిపతుల చరి(తలను (వకటింవవలెనను భావమున కందూరి చోడ రేచజ్ద చెలకు రాజవంశీయుల చర్మిత (గ్రంథము లిదివరళో 1వకటింవగలిగినాను ఇది కాయస్ట రాజులకు సంబంధించిన | గంథము

ఇ బొందుగుల (గ్రామ సర్పంచుగను ఆలేరు వంచాయతీ నమితి అధ్యక్షులుగను నళ్దిగొండ _ రంగారెడ్డి జిల్హాల సహకార పాడి పర్మిశమ సమాఖ్య అధ్యక్షులుగను విశేషమైన అనుభవము గడించి సమున్నత స్థానమాకమించి నయ వినయ సంపదలతో నల్హగొ౦డ జిలా [వజల ఆదరాభిమానములను పొందిన శ్రీ బొందుగుల నరణంహారెడ్డిగారి కి [గంభము నం త మిచ్చినాను (గ్రంథమును బ్వకరించుట కంగీకరించిన శ్రీ రెడ్డిగారి నా హృదయపూర [న అభివాదముల్సు ఈ [గ్రంథ రచనలో స్ముపణద్ధ చార్మితకులు వరిశోధకులు [వకటించిన వ్యాసములు నాకు కోడ్చడినవి ఆయా వ్యాస రచయితలకు నా కృతజ్ఞతలు నేను కోరినంతనే (గ్రమకోర్చి దుర్గి కారెంప్తూడి (గ్రామములందున్న శాసనముల (పతిబింబ ములను త్రీ తెచ్చియిచ్చిన యువ మ్మితుడు చర్మిత పరిశోధకుడు న రేకల్‌ డిగ్రీ కళాశాల ఆచార్యుడు ఛీ స్తూఠత్యక్షుమార్‌ గారికి నా నమస్కృృతులు నా పరిశోధనా (గ్రంథములను చూచి ఆనందించి క్సాహమును పప్రోత్సాహమును కలిగించుచున్న విద్యాధికలు సమాజ (శేయన్సు నాకాంకించు వా ఎదయాలు శ్రీ మందడి కృష్ణారెడ్డి గారి నా నమస్కారములు ఈ (గంథమున గల భాయా చ్మితములను చక్కగా (వచురించి యిచ్చిన (్రీ ఓంసాయి కవిక్స్‌ అధినేతలు భ్రీయతులు రాంరెడి రాజశేఖర్‌ రెడ్డి వారి మిత్రులు శ్రీ వేణుగోపాల్‌ గారలకు 4 కృ తజ్ఞతలు (గంథ [వచురణలో తోడ్పడిన చిరంజీవులు గోపాలకృ్ణకు మనోవారికి నా ఆశీస్సులు రథము ననతి కాలములో మొద్రించి యిచ్చిన వద్మావతీ ఆర్ట్‌ (ఎంఎర్స్‌ అధినేత థ్రీ శ్రీనివాస్‌గారికి ర సరొళ్చర్రలక్షు నా అభినందనలు గ చార్మికకులు పరిశోధక్షల్ప త్ర (గంథమున దౌరలిన దోషములను మన్నించి దయతో ఎన్‌ పులి మృుదణమ్రన సవరించకానెదనని సవినయముగ మనవి కేయచు. ఆంగభటీళమున కీ ౦థము నందిరళుచునా ను =న్వతీ నిలయము శ&ఉంద్తరగ్ల జా వీ ఎన్‌ శాస్త్రి ంగ ప్రల్ది హైకరాబాదు 500 ల్లా

విషయసూచిక పుట శే కాయస్థులు ఉం శే 21 కాయస్థ రాజ్యమందిలి ఎమలు-[గామనామములు త్తి లి కాయస్థ రాజుల సామంతుం సమకాలిక రాజుల దండనాధాదుల పేర్త శీర్‌ శీ _ళాసనములందు పేర్కొనబడిన అ్యగహారములు భూములు ఉం శ్తీర కాయస్థ రాజుల శాననములు 5 గంగయ సాపిణి (తిపురాంతక శాసనము ల్‌ల్‌ 6 నామదేవ వండితుని దుర్గి కాసనము = ర్‌? 7 నామదేవ వండితుని (త్రిపురాంతక శాసనము ఎం 68 శ పువ్చగిరి కాసనము ం 85 9 గింగయ సాహిణి (తిపురాంతక కాసనము 6 0 కమలాబాయి గంగవరము కాసనము ఉం 69 11 జన్నిగదేవుని పువ్చగిరి శాసనము అ | 18 _ జన్నిగదేవుని ్యతిపురాంతక కాసనము అ 7 8 _ జన్నిగదేవుని ఇటిగుల్లపాడు శాసనము ం 74 14 జన్నిగదేవుని పొందలూడ కాసనము ఎ 76 15 కారెంపూడి కాసనము 79 16 జన్ని గదేవుని అట్టూరు కాసనము రడ 17. కరణము నామయ దుర్గి కాసనము ం రి 18 తిపురారిదేవుని [త్రిపురాంతక కాసనము = 89 19 _ అంబదేవుని (తిపురాంతక కాసనము 80 20 గౌరేశ్వరబాయి అక్కలరెడ్డిపల్లి శాసనము ల 2! అంబయరెడ్డి (తిపురాంతక కాసనము తే!

వీ? ఆంబదేవుని (తిపురాంతక శాసనము 05 ఉత _అంబదేవుని (తిపురాంతక శాసనము 06 జ ఘోడెరాయ గంగయదేవుని (వాహ్మణవల్లి శాసనము 102 ౨5 _ అందిదేవుని [తిపురాంతక కాసనము 104 28 ఖఇదేవుని త్రిపురాంతక శాసనము 105 ౯” అంబదేవుని రాజంపేట శాసనము 10 &8 తిపురారిదేవుని వరికుంట కాసనము 108 త9 _ [తిపరారిదేవుని లేబాక కాసనము 110 శ0 ఆ త్తిరాల శాసనము శ్షేష] 81 పోలీ కాసనము కే14 82 _ఉవయు క [గ్రంథములు

18 ముఖ్య వదాను కమణిక

06 --

అ౦కితం౦ నిరాడంబరుడు పొజన్యమూ లి శ్రీళొందుగుల నరసింహారెడ్డిగారికి అభిమానముతో జానీ ఎన్‌ కాఫ్ట్ర

సలం బాాు(ఊకూఎటవవఎక

(॥ / (/ గ

| ర '

ఖ్‌ న ఈ బొందుగుల నరంవారెడ్డి గాడు యె

్మే 7 [[ నాల. 2 ా్రాన కు

కాయస్థ రాజులు

మహాసామాజ్యస్థావకులై న కాకతి వంశీయుల సామంతులలో కాయస్థరాజు లెన్నదగిన వారు వీ రాంధదేశమునకు వచ్చి రాజ్యస్థావన మొనర్చ్భుకొనినారు కాకతి తూోర్చుగాంగ వంశీయుల పాలనా కాలమున కాయస్థులు సామంతులుగను మాండలికులుగను సేనా నాయకులుగను దండనాధులు. గను అళ్వ సైన్యాధ్యమలుగను వ్యవహరించినారు

మహారాష్ట్రమున గల కాయస్థ కుటుంబములవారిలో కొందరు ఆయుధోవజీవులై జీవిక సౌగించుట కాంధ్రావని కేతెంచినారు సహజముగా ఆకాారోహణ విద్యయం దద్వితీయులై న కాయస్థులు- వాహిన్యాధీశులుగను శృీనానులుగను సామంత మాండలికులుగను కాకతి స్మామాజ్యమున జ్ఞరవడినారు

కాయస్థ స్రీ నామాంతమున్న బాయి పదము కనిఎంచును మహారాష్ట్ర్రమున సర్వుసాధారణ- ముగా బాయి. పదాంతనామము శ్ర్రీలకుండును పురుషుల నామములు ఆంధ్రదేశీయల పురుమల నామములవలె గుండును కాని కొన్ని పేర్దు దేవవదాంతములుగ కనిఎంచును నామదేవ మాయిజేవ. అంబదేవ శతిపురారిదేవ జన్నిగదేవాది పురుషుల పేర్దు కాసనములందు కనిఎంచుచున్నవి

కాయస్టులు శివపూజా ధురంధరులు ముఖ్యముగా (తిపురాంతక మవాదేవుని పాదవద్మా రాధకులు ఈ వంశీయు లొసంగిన దాన కాసనములలో నత్యథధికము ఓతిపురాంత కేళ్వురుని, ఆవనళము లకు అంగరంగ థోగములకు ధూపదీప నై వేద్యాదుల కొసంగబడినవే

కాయస్టరాజుల చరి[త నిర్మాణమునకు వారు వారి శ్రీలు మంతి సామంతాదులు (ప్రకటించిన శాసనములు ముఠ్యాధారములుగ నున్నవి ఇవిగాక సమకాలిక రాజవంశీయుల శాసన్‌ములు,. దేవాలయములు దుర్షములు కటడములు-నిర్మాణములు ఇ వమరాధిపతులు సమకాలిక రాజవంశీయుల

గ బ జా చరితలు సాహిత్యము__ [(గంథములు కాయస్థ్రరాజుల చరిత్ర రచనలో దోడ్పడుచున్న వి శాసనములు _ కాయసరాజులు వారి సామంత మాండలికులు మహామాత్యులు రాణివాసనపు స్రీలు= థి వేయించిన కాసనము లివ్పటివరకు ముప్పదికి పైగా లభించినవి అందు శకసం [కి శం 1 గంగయసాహిణి [తిపురాంతక కాసనము 1175౨ _.- 1250 £ _ నామదేవవండితుని దురి శాసనము 1178 __ 1251 మ!

వ కాయస్థ రాజులు

ఇ నామదేవవండితుని (తివ్మకాంతక కాసనము 111/6 __ 1254 డీ _పువ్చగిరి శాసనము 1176 __ 1254 ర5- గంగయసాహిణి |తిపురాంతక శాసనము 1177 1255

68 కమలాబాయి గంగవర కాసనము 1179 __ 125

7 జన్నిగదేవుని (తిపురాంతక శాసనము న

8 జన్నిగదేవుని (త్రిపురాంతక శాసనము 1181 _- 1298 9 _జన్నిగదేవుని ఇటీగుల్టపాడు శాసనము య లా 10 _ జన్నిగదేవుని పొందలూరు కాసనము 1182 __ 1260 11 _కారెంపూడి శాసనము 1186 __- 1264 18 జన్నిగదేవుని అట్టారు కాసనము 1190 _ 1268 18 కరణము నామయ దుర్గి కాసనము రి! _ 1269 శశీ త్రిపురాంతకుని [తిపురాంతక శాసనము 1194 _ ల/2 1ళా అంబదేవుని [త్రిపురాంతక శాసనము 1194. 2/9 18 నాగేశ్వరబాయి అక్కలరెడ్డివల్లి శాసనము 1205 __ 1288 క్ష అంబయరెడ్డి తిపురాంతక శాసనము 19210 __ 1268

ఓ ఆంబదేవుని (శ్రిఫురాంతక కోసనము 1912 __ 1290 కళ ఆంబడేవని (త్రిపురాంతక కాసనము 1212 __ 1290 20 ఘోాడెరాయ గంగయదేవుని (బాహ్మణవల్లి శాసనము 1212 __ 1290 81 _ అంబదేవుని .(తిపురాంత“ శాసనము 1బి18 1221 తలి. ఇక్షేవుని [తిపురాంతక కాసనము ల9 -- 1291 ల8 అంబదేవుని రాజంపేట శాసనము 1214 __ 1299 లీశీ _ [తిపురారిదేవుని వరికుంట శాసనము 1296 ___ 1806 తళ [తిపురారిబేవుని లేబాక కాసనము 1926 __ 1804

ఇవిగాక నీలగంగవరము చిట్యాల వలనాటి ఎమలోని గుండ్తూలు హెల్వాయి. తదితర

శాసనములు కాయస్టరాజుల చర్మిత నిర్మాణములో తోడృడుచున్నవి కాకతీయ పాండ్య తెలుగుచోడ యాదవ రాజవంశీయుల కాసనములు మాండలిక సామంతరాజుల కొసనములు వీరి చర్మితరచన కువకరించుచున్నవి

కాయిస్థ రాజులు దేవాలయములు = కాయస్ట్థరాజులు శివపూజా ధురంధరులు తిపురాంతక మహవిాదేవు! భక్తులు వీరికి సంబంధించిన 12 కాసనములు (తిపురాంతకములో లభించినవి కాయస్థ గంగయి సాహిణి ధర్మపత్ని కమలాబాయి పుష్పగిరిలో తన పేర కామలేశ్వరుని వతిష్టించినది పువ్చగి! లోని (తికూపేశ్వరాలయమును నిర్మించి మోరట వట్టణణాధీశడగు అల్డుగి తనయ హాచలాంబ హాచలేశ్వరుని పల్దవ రాజగు ఖండేయరాయ వలవేశ్వరుని కమలాబాయి కామలేశ్వురుని (వతిష్టించిన సందర్భమునందీ కాసనమును వేయించిరి

గంగయసాపాణి మహామాత్యుడు నామదేవవండితుడు ఇతడు పలనాటి ఎమలోని దుర్గి [గామమున తన తండి వాయివండితుని శేర వంకేళ్యరుని (పతిష్షించెను

దుగ్య వట్టణమ.న జన్నిగదేవ మహారాజు పాలించు కాలమున కరణము నామయ థ్రీ గోపీ నాథదేవరను (వతిష్టచేఎ దేవర అంగరంగ ఖభోగములకు పూజాదికములకు ధూవదివ నై వేద్యములకు: భూమి దానమిచ్చుచు నొక శాసనమును వేయించెను

కాయస్థ తిపురారిదేవ మవారాజునకు పుణ్యముగా గౌరేశ్వరబాయి అక గ్రాలరెడ్డిపల్లిలో శివా లయమును నిర్మించి వృత్తులను పెట్టు సందర్భమునందొక కాసనమును వేయించెను

ఈ ఆలయములను నిర్మించుటయే గాక (తిపురాంతకము సిద్ధవటము పుష్పగిరి వరికుంక్షీ

లేబొక రాజంపేట దుర్గి స్మతకాల వంటి (చదేశములందు దేవాలయములకు శివగుకువులకు దానఖ చ్చుచు కాయస్థరాజులు శాసనములు వేయించిరి కాకతి ర్ముదమ షపాలించునాటికి శిాలయములక్‌ పౌటు వై ష్షవాలయములు సైతము నిర్మింవబడినవి ఆ కాలమున రాయలణమ _ తెలంగాణ [ప్రాంతము లందు గోపీనాథ దేవాలయములు వెలణనవి దుర్గములు. _ కాయస్థ రాజుల దుర్గ్షములలో చిట్యాల పానుగల్లు గండికోట వల్దారావేంటివి ముఖ్యమైనవి ఈ దుర్గములలో కొన్ని నశించినవి మరికొన్ని శిథిల రూపమున నున్నవి ఈ దుర్గ్షముల నిర్మాణము దుర్గ రక్షణ విధానము కాయస్థ రాజుల యుద్ధ తం్యతములను సెనిక వ్యవస్థను తెలి కట్టడములు అ నిర్మాణములు జా కాయస్థ లాం్యధదేశమును పాలించు కాలమున దేవాలయలనే కాక అనేక కట్టడములను నిర్మాణములను చేవట్టియండిరి గండికోట వల్లూరు - మనోరధపురములే. కాక రాజాంత పురములు రాజసొధములు గజాశ్వశాలలు చెణువులు కుంటలు (సజోవయోగ నిర్మాణములు వారి వజాహిత కార్యములను నిర్మాణ కౌశలమును వెల్రడించుచున్నవి

జీ కాయస్థ రాజులు నైన మరాధిపతులు . కాయస్థ రాజులు శైవమతానుయాయులు అనేక దేవాలయములను నిర్మించుటయే గాక (వబద్ధమైన ఆలయముల క్యగ్రహారము లాసంగిరి 'ఘోడరాయ గంగిదేవయ -ఉత్త్రమ శివగురుదేవుడు అతని తనయుడు బద్ధేశ్వురుడు నంద శవులు [త్యంబక శివాచార్యులు కొమార శివులు ర్ముద శివులు కాంతపూర్వ శివదేశికులు తదితరులు శైవ మరములను విద్యాఎరములను నిర్వహించి కాయస్థరాజుల వలన అ(గహారములను పొందిరి ఈ మఠాధిపతుల చరితల వలన కాయస్థ రాజుల భక్తి వితరణ గుణములు తెలియుచున్నవి సమకాలిక రాజవంశీయుల చర్మితలు అ కాయస్థులు కాకతి రాజవంశీయుల విధేయ సామంతులు చంగయ సాహిణి మూడవ మేనల్లుడు ఆంబదేవ మహారాజు కాకతి (వభువులతో వైరము కతిగియుండి పాండ్య సేవుణ చెజకురెడ్డి వంశీయులతో సఖ్యముగా నుండి విళాల సా్యమాజ్యమును స్వతం్యతముగ పాలింప గలిగెన్సు కాయస్టుల చరిత రచనలో కాకతి తెలుగుచోడ పాండ్య యాదవ చెజకు వంశీయుల చరితలు తోడ్చడుచున్నవి కా పోహిత్యము.గ్రంథములు ఇ కాయస్ట రాజులు వారి సామంత మాండలికులు వేయించిన సస్టసృతాంద శాసనములు ఆ కాలమున వెలంణన (గ్రంథములు వారి సాహిత్య సేవను భాషాభి గా మున్న వెల్టథీంచుచున్నవి కల్యాణీ చాభక్య రాజుల కాలమున వెలణన (గంథముల ననుసరించి సై కాలపు రొజులు .అనేక్షదానము లొసంగినట్లు వెల్లడియగుచున్నది కాయస్థ (వభువులు సైతము అట్టి దానములు కావించి తమ కీర్తిని కాళ్వతముగ నిలుపుకొనినారు (కీ శ వదియవ శతాబ్ధమునుండి 18వ శతాబ్దమువరకు మహారాష్ట్రమునుండి అనేక నంశ ములవాథు వివిధ (ప్రాంతములకు వలసపోయి. ఆయా (ప్రాంతములందు బ్ధ్ఞర నివాసులై రి ఆరహారు పెరికెవారు వట్కాగీలు శ్రాయస్థులు ఆంధ కళింగ దేశములందు జీవనోపాధిక్షై వలస వచ్చియుండిరి (డీశ 18వ శతాన్ట్యారంభమున కొందరు కాయస్థవంళజు లాం[ధ్రదేళమునకు వచ్చిరి కాయస్థ గంగయ సాహిజి తన సోదరి చందూవాయి. వావ అంబక్మావతి అర్ధాంగి శమలాబాయితో కలిఎ ఆళ్మధదేళ మేతెంచెను కాకతి గణవతిదేవ మహారాజు కాయస్థ గంగయ సాహిణిని ఆదకిళచి మాండలిక ప్రభువుగా నియోగించెను అంబబ్మువత కాకతి గణపతి దేవ మహారాజుచే వలనాటిఎమ పాలకునిగా నీయఘితుడె యుండవచ్చును గంగయసొహిణి నేటి నల్టగొండ మండలము లోని చిట్యాల పానుగళల్డు (పాంత పాలకునిగా నుండియుండును

. నాలా వ. నో సహో స్ట. వ? ను | ఖ్‌ ల న. నన న. క యం... న . య ' గ ను న్న; ం. న. న శీ ర. ట్రీ గళ మసన న్న 1 య ఖ్‌ సై . మ శ . య ౫ త! గ గ. . లం న. మ ల్‌ | భి . వ. గే స్‌ శా 1 (౧ . 11 + ళం శ కాల! ను! య. (7 వ. చ్చ లే: గ. (' . . మ | శ శ న. న 1. న. ( వ గ్గ గ్‌ న. మ. “స్‌ న... చటం 0 య ౨ మ టా! న! మ. శ హా . లి! స (|. న ఇ న అల “శయ. న్‌! నట | |. మా (| న సశ గ్‌ భన / న. న! ర. _ ఇ ను ే క టు ల గ. "జట. నే 1 | - | ॥ క? భథ ॥ షం గ న. న. ఎ స వ (| . గ యై నస న శ్‌ వ. న జీ న. శె | క. నం లన కం ను

న (న నం న నం. షు శన క? య న: ర. కా. ర ఏలు న ల స నా రాగి సన వ సపనమరాత. నే సహన ట్‌ ల్‌ రిచా న. ష్‌ | | టు సో య్‌ స ప చహుతు క రం. కనే స చ్‌? నం సన గిన ! ఏట (1 గ గ్‌ శ్‌ వర్తి సో గ హి. గం స | వో లే కర చయ... ( రం మా 0న యం వీ థాకేక్ట తా మళ... కనే నయా స ట్ర న పు లు న! న పడని హు ప్న . గహ మ! మ య న సా య. ల నాలా శ న టు ర. సట వా. స్ట్‌ ను సగళ్ల్‌ టో న! లి /. నాన! న (1 నో క న ఈస్‌ మం ర స్‌! యా! వ లా లు లో చ. న న లంట షల న ్ల నన పాం శ క మున్‌ లే స హే న య. న నమొ నే నం ర. మో భి ల షై... ౫ శ. నం షం! టి... టం వో క టై. భా. వ షా నట నా శః ప పూ ' లె శా ఒం జ న శ్‌ చ ఇ జ్జ ఇ ల్‌ మ. నో హ్‌ సల్‌ న జ్‌ సా నం! నస్‌ టు ల నం! న శ్‌ 4” సే 1 [ఏ0 | గ న. న 1] న. సపైమే. . గ నోర నటీ క్ష లీ కం చపప మ ఓమ ? బి ల. ము . క. జీ హు టి = జ ల. చ. సక వ్‌ ట్‌ త్‌! ర గ! న. ం . న న. రభ భ్‌ న ల్‌ న తు లే చో శ వ యం టే. న లం ఇ ర ల నస ంగ, న న న. సాహి న న ఫి సమం ల వ. లు లి షై (స స క్ట! మ? టం స్ట పున టో చంకన కక ్శ క య్‌ వ ల. ము... ను గ. 1 "శ న ఫే శ న్‌ క అంప న. నషున వం మా కషుల్లి ప్‌

కాయస్థ రాజులు ర్‌

కాయస్థ రాజులు [(బాహ్మణులుగా భావింపబడినారు కళింగ దేశమున గాంగ వంశీయుల హపైలనాకాలమున దండనాయక పదవులు నిర్వహించిన కొందరు కాయస్థకులజులు (బ్రాహ్మణులు ఆఫ్రే గంగయ సాపాణి అమాత్యుడగు నామదేవ వండితుడ అతని తండి వాయి వండితుడు విిపకుల సంజాతులు

(తిపురాంతకము నందున్న అంబదేవ మహారాజు [కిశ 1200 నాటి కాసనమున-

దేవస్య వద్మజనుషో (దుహిణస్య కాయాత్‌

కాయస్థ ఇత్యజనికోఎ నరేందవంళ అని యున్నది

శక సంవత్సరము 12 2 లేక [క్రీశ 12900 నాటి (తిపురాంతక దేవాలయ శాసనమున ఆంధ్రదేశ భూభాగముల నేలిన కాయస్ట రాజులు 'పేర్కానబడినారు

1 గింగయసాహిణి కి జన్నిగదేవుడు లేక జనార్దనుడు క [తిపురాంతకుడు లేక [తిపురారిదేవుడు క అంబదేవుడు ర రెండవ త్రిపురారి లేక (తిపురాంతకుడు

అంబదేవమహారాజు ళక సంవత్సరము 1212 లేక క్రీ ౪ 1290 నాటి సీలగంగవరము కాసన మున గంగయసాపాజి అతని సోదరి చందూబాయి అమ్మ ఆమెభర్త ఆబంక్మావతి పేర్కొనబడిసారు ఇందు గంగయసాహిణి ఆతని సోదరితోపాటు సోదరి భర్త అంబక్మావతి వారి తనయులును గంగయ సాహిణి మేనల్డుర్యడునునగు జనార్దనుడు (తిపురారి అంబదేవుడు (ప్రస్తావింవబడినారు

అంబఇ్మావతి శకసంవత్సరము 1166 -లేక [క్రీశ 124లో గుంటూరు. జిల్హా వలనాటి బమలోని కృష్ణానదీ తీరమందున్న స్మతళాలలో నొక శాసనమును వేయించిను అందితడు కాకతి గణవతిదేవ మహారాజు పాదవద్మారాధకునిగా మండలిక [బహ్మరాషస గండపేండార ఆశివిషమహయా రూఢ (పౌఢరేఖాలేవంత దామోదర సైన్యదిశా వట్టాది బిరుదములు గలవానిగ వర్ణింవబడినాడు ఇతనికి జనార్దన (తిపురాంతకాంబదేవులను మువ్వురు తనయులు వదుమాబాయి అను తనయ ఉన్నట్టు తెలువ బడినది తలా

(తిపురాంత దేవాలయ కాసనములు ౯ నెం "*£పుఎ 82. 86

6 కాయలు రాజులు వదుమాబాయి చందూవాయి అంబక్మావతుల ఏకైక ప్ముతిక గంగయసాహి మేనకోడలు చహామంథఢలేశ్వుర బిరుదాంచితురాలు పదుమాబాయి శకసంవత్సరము 17 రాక్షస కార్తీక శుద్ద 15 గురువారము సరియగు 18.10-.1255టో తన తండి అంబక్మాపతికి భర్త లశ్మ్మీదేవునికి సువృతము కలుగునట్టు గుంటూరు జెల్హా పలనాడు తాలూకా పాలువాయి [గ్రామమందున్న కా శేశ్వురాలయ జీర్లో ద్దా రము గావించి ఆలయ పూజూవికములకు కొంత భూమిని దానమిచ్చుచు కాసనము వేయించెను కాయస్థ (వభువులు తాము వేయించిన శాసనములందును వారి మంతులు (ప టించిన కాసనములందును గంగయసాహిణి జన్ని గదేవాదులు పానుగల్లు మొదలు మార్దవాడివరకు గల సువిశాల స్మామాజ్యమును పాలించినట్టు తెలిఎనారు మరికొన్ని శాసనములందు వీరు పానుగల్డు నుండి కై వారము కోట వరకు గల భూభాగము నేలినట్టున్నది కాయస్థ వంశము గంగయ సాహిణి చందూబాయి (భార్య కమలాబాయి) (భర్త అంబమ్మావతి) (ఈ సం 1166== ]క్రిళశ 1244 నుండి | (శస 1180 శ్రీశ 1258) | ం.! జన్నిగ దేవుడు తిరాంతకుడు ఆంబదెవుడు శసం 1160-1191 శసం 1191-1194 శసం 1194-1224 (క్రీశ 1268-1249) (క్రీశ 1969-1279) (కశ 1272-1808) శెండవ ఉిసగరి శాసనం. 224 1280 (కశ 1802-1808) అ పానుగల్లు నల్టగొండ మండలములోనిది ఇచటి చిట్యాల తదితర (పాంతముంందు కాయస్ట్‌ గంగ యసాహిణికి సంబంధించిన శాసనములున్నవి చిట్యాల శాసనము సంస్క్రత థాషలో. వెయింవ బడీనది మార్థవాడి మహారాజవాడిగా వబద్ధము. రేనాటీనే మార్దవాడి యందురు ఇది 7000 రాజ్యము రేనాడు ” వేల రాజ్యముగా రేనాటిచోళ వైదుంబరాజుల శాసనములందు పేర్కొనబడినది

కాయస్థ రాజులు ౯7 క్రైవారము కోట మైసూరు రాష్ట్రము లేక కర్నాటకములోని కోలారుజిల్లా చింతామణి తాలూకాలోనున్న (గామము నల్లగొండ జిల్లా నల్లగొండ తాలూకా కర్నూలు జిల్లా మార్కాపురము తాలూకా ళు ళా (వ నా! వినూౌాండ పల్నాడు తాలూకాలు నెల్లూరు జిలా దర్శితాలూకా కడవ జిలాలందు కాయస్థ (వభువులకు సంబంధించిన కాసనములున్నవి వీరు విశాల సాామాజ్యాధినేతలని తెలియుచున్నది వీరి రాజధానులయగ వర్ధిల్లిన వట్టణములలో కడవ జిల్హాలోని వల్లూరు య వల్లూరు పట్టణము జమ్మలమడుగు తాలూకాలోని గండికోట - మనోరధపురము పేర్కొనదగినవి (తిపురాంతకము. బద్ధపటము. తాలూకాలోని (గ్రామములు వలనాటిలోని దుర్గి స్మతశాల పాల్వాయి గుండ్డూరు పుష్పగిరి తదితర కడప జిల్టా [గామములు నల్లగొండ జిల్లాలోని చిట్యాల మున్నగు (వదేశములందు కాయస రాజుల శాసనములున్నవి ఈ శాసనములవలన కాయస్థ వంశీయుల న! చర్మిత సంస్కృతి రాజ్య వి్రర్జము దాన ధర్మములు కాకతి యాదవ పాండ్య చోళరాజులతో ట్ర వీరికి గల సంబంధములు తెలియచున్నవి గంగయ సాహిణి _. కాయస రాజులలో మొదటివాడు గంగయ సాపాణి వలనాటి బుమలోని ఫి గుండ్రూరు [గ్రామమున శక సంవత్సరము 1161 = (శ్రీ ఈ 1289 లో గంగయసాహిజి ఒక కాసనమును వేయించెను ఈ శాసనమున గండ పెండార గంగయ సాహిణి యని మాత్రమే యున్నది కాసనము విష్ణు సంక్రాంతినా డీయబడినది గంగయసాహిణికి గల ఇతర బిరుదము లిందు కనిఎంవవు ఇది గంగయ సాహిణి తొలి శాసనము గంగయ సాపిణి మవోరాష్ట్రము నుండి ఆంధదేశమునకు వచ్చి తొలుత వలనాటీ మలో కొంత భాగము న్మాకమించి యుండెనని థావింవవచ్చును గంగయసాహిణి అతని సోదరి చందూబాయి బావ అంబక్మావతి గంగయ సాహిణి అర్ధాంగి కమలాబాయి కొంత వరివారముతోను కొంద రళ్వ సైనికులతోను వచ్చి కృష్ణానది ద్‌ష్‌ణ (పాంతమందున్న వలనాటి ఎమలోని కొన్ని [ప్రాంతముల నాక్రమించి యుండెను అప్పటికి పలనాటి ఎమలో మహాభారత యుద్ధము వంటి యుద్ధము సంభవించియుండెను హైహయులు వెలనాటి రాజుల ఐలహీనులై యుండిరి కాకతి రుద్రదేవుడు మహాదేవుడు. దివంగతులు కాగా గణవతిదేవ మహారాజు కాకతి రాజ్యఎర మలంకరించి సా్యామాజ్యమును విస్తరించు (వయత్న మందుండెను

8 కాయస్థ రాజులు గూండ్డూరు శాసనమున కాకతి గణవతిదేవుని వశళంస లేదు కావున [క్రీశ 1289 నాటికి కాకతి గణవతి వలనాటిని జయింపలేదని భావింవనగును గంగయ సౌహిణి స్పతంతునిగనే తన రాజ్య థాగముల నేలుచుండెను శక సంవత్సరము 116 నాటి శాసనమందు గంగయ సాహిణి కాకఆ గణవతిదేవ మహారాజు (వతినిధిగా ఏజువ (తిస _వతి దేశమును (కొచ్చెరువుల రాజధానిగా పాలించుచున్నట్టు తెలుప బడినది ఇందు గంగయ సౌహిణి అరివీర (బ్రహ్మరాక్షస బిరుదము వహించినట్లు పేర్కొనబడినది అనగా (క్రీశ 1542 నాటికి కాకతి గణవతీ పలనాటి హైహయ రాజ్యమును కాకతి రాజ్యమున విలీనమొనర్చుకొని గంగయసాహిణి వంటి మాండలికులను తన సామంతులుగ న్వరించెనని భావింవ వచ్చును గంగయసాహిణి సోదరి చందూదాయి. ఆమె భర్త అంబక్మావతి అతడు వంవాటిలొని స్యత్రశాల శేకమున నొక కాసనమును శక సంవత్సరము 1166 లేక క్రీశ 1244లో వేయించెను అందతడు కాకతి గణవతిదేవ మహారాజు పాదవద్యారాధకునిగా మాండలిక (బ్రహ్మరాక్షస గండ 'పెండార ఆతి పిషమహయారూఢ ప్రౌఢ శేథారేవంత దామోదర దిశాపట్టాది బిరుదములు కలవానిగా వర్షిరవబడినాడు కాయస్థ గంగయ సాహిణి అంబక్మాపతి అన్యోన్యముగ నుండి కాయస్థ రాజ్యమును పౌఠించ్రియండ్షిరని. భావింవవచ్చును సొంబిక్మాపతి ఏదేని ఒకానొక యుద్ధమున" మరణించ అతని ప్యుతులగు జన్నిగదేవ సరిపురారితక 'అంబిదేవాద్దులను ప్యుతిక వదుమాబాయిని గంగయసాహిణి పెంచి పెద్దచే. సమే విద్యలను నేర్పించి తన రాజ్యమున వారికి సమున్నత స్థానము కల్పించియుండును శక సంవత్సరము 1178 నాటికి గంయసాహిణి గణవతిదెన చ[కవర్తి కా వ్రవర్గమణిని వాడై నాడు కాకతి రాజ్యమున (పధాన వ్య క్రిగా వరిగణింపబడినాడు (తిపురాంతకమ్ములోని మూలసా (డ్రి హ్మేశ్వరాలయమున గంగయసాహిజి శక సంవత్సరము 1172 సాధారణ పువ్య శుద్ధ వంచఒ గురువారమునాటి మకర సం[కాంతి పుణ్యకాలమున స్వామి ఆంగరంగ భోగములకు కాకతి గణపతిదెవ మహారాజునక్కు తనకు ధర్మమగునట్టు దువలి కంపనములోని.ళలోయలపల్టిని రెడ్డపల్పి పాలము చతుబ్బ మమును సకలాయ సహితముగా ధారాపూర్వకముగా నిచ్చు సందర్భమున శాసనమును వేయింవెను ఈ శాసనమున గంగయసాహిణి మహా మండలేశ్వర వావాత్తర నియోగాధివతి చాతుర్వర్థ సముద్ధరణ చమ రాయదామోదర సైన్య దిళావట్ట ఏంకాంగవీర వీరావతార ఆతి విషమహయా రూఢ (పొఢరేఖా రేవంత నాయక నారాయణాది బిరుదములున్న వానిగా పేర్కొానబడినాడు

కాయుస రాజులు ర థి

శక సంవత్సరము 1164 నుండి 117/2 వరకు అనగా క్రీశ 1249 నుండి 1250 మధ్య గల 8 సంవత్సరములలో గంగయ సాహిణి అనేక యుద్ధములండు విజయుడై కాకతి గణపతిదేవ మహారాజు మన్ననలకు ప్యాతుడై కాకతి రాజ్యమున _వముఖ స్థానమా[కమించి మహా మండలేళ్వరునిగా బాహత్తర నియోగాధివతిగా నియమింపబడినాడు గంగయసాహిణిం గల ఈ బిరుదము లేయే యుద్ధము లందు విజయము సాధింవగా వచ్చినవో తెలియకున్నను కొన్ని చార్మితక సంఘటనల వలన గంగయ సాహిణి కాకతి రాజన్యుల శ్మతువులను నిర్జించి పొందెనని భావింపవచ్చును పశ్చినమురాయ దామోదర -సెన్యదిశాపట్ట జ

ఈ బిరుదమును గంగయసాహిజి దామోదరు నోడించి తరిమి పొందెనని యూహింవవచ్చును

కాతి స్మామాజ్య పశ్చిమ (పప్రాంతమందున్న మహారాష్ట్రమును దామోదరుడు పాలించుదుండెను అతడే వ ఎమ రాయడు కాకతి రాజ్యమునకు వడమర 'సేవుణరాజ్యమున్నది సేవుణ రాజ్యమే యాదవ రాజ్యము

దామోదరుడు యాదవ రాజు సామంతుడు రాజాజ్ఞానుసార మతడు కాకతి రాజ్య థాగము- లపై దండెత్తి కొంత భూభాగమును వళవరచుకొనెను కాకతి గణపతిదేవుని ఆజ్ఞ ననుసరించి కాయస్థ గంగసాహిణి కాకతి సేనల కాధివత్యము వహించి దామోదరు నెదిర్చి యుద్ధమందాతని నోడించి 'సెన్యసమేతముగ అతనిని వెన్నాడి తరిమి పార్శదోలెను

గంగయసాహిణి సోదరి చందూవాయి భర్త అంబవ్మాపతి అతని తనయులు జన్ని గదేవ (తిపురాంతకాంబదేవులు జన్నిగ (తిపురాంతకులు అంబమ్మాపతి గంగసాహిణికీ యుద్ధమునం దండగా నిలిచి దామోదరు నెదుర్కొని విజయము గాంచుటలో దోడ్పడియుందురు కాయస్థ _రాజులందరికి దామోదర సైన్యదికావట్ట బిరదమున్నది న్యతళాలలో కాసనమును వేయించిన అంబమ్మావతి కిట్టి బిరుదమున్నది జన్నిగదేవ (తిపురాంతక దేవులు గంగయసాణి రెండు భుజములవంటి వారని కాసనము వలన తెలియచున్నది

కాయస్థ వంశజులు గణవతిదేవ మహారాజు ఆజ్ఞానుసారము దామోరరునితో యుద్ధ మొనర్చి విజయము సాధించియుందురు

ఈ యుద్ధ విజయానంతరము కాకతి గణవతిదేవ చకవర్తి గంగసాపిణి యెడ (వసన్నుడై మహామండలేళశ్వర పదవినాసంగి బొహ త్రరనియోగాధివత్యమును నాయక నారాయణ బవిరుదమును తలరాత

ణు సెం ౧4 ఎ గెగిడ్‌

0 కాయస్థ రాజులు ఆనేక దేళాధివత్యమును ఇచ్చి గౌరవించి యుండును మహామండలేశ్వూర బిరుదము రాజ పదవిని సూచించునది సామంతులు మాండలికులు రాజాధిరాజులు సైతము అనాడు మహామండలేశ్వలుగ వ్య వరింపబడుచుండిరి

దాహత్తర నియోగాధివత్య మొ” గౌరవ పదవి బిరుదము "72 మంది రాజకియోద్యోగులపె అధికారమును సూచించునదీ విరుదము

నాయక నారాయణ బిరుదము కాయస్థ గంగసాహిణికి కాకతి గణపతి దేవుని 72 మంది నాయకులపై గల ఆధివపత్యమును సూచించును గంగయసాహిణి రాజ్యాంగ వ్యవహారములందు గణపతి దేవుని రాజ్యమున నమున్నత స్టాన మా వించియుండును

అనేక దేళాధివతి బిరుదము గంగయసాహిజణికి కాకతిసామంత మాండలికులపై ఆధివత్యము వహ్‌ంచు అధికారము కలిగియండుటనుబట్టి వచ్చి యుండవచ్చును గంగయసాహిణి మంతి నామదేవ వండితుడు శక సంవత్సరము 1178 విరోధి ఆశ్వీజ శద్ధ 18 ప్యకవారము నాడు దుర్గి పట్టణమున వంకేశ్వరుని పతిష్టించి ఆ దేవర అంగరంగ థఖోగములకు నెయ్యూరి చెల్వు సహితముగా దానమి చ్చు సందర్భమునం దొక కాసనమున్స వేయించెను అందు గంగయ సాహిణి పానుగల్లు ఆది మార్షవాడి వరకు సుఖసంకథా వినోదంబున రాజ్యము చేయచున్నట్టున్నది

హౌనుగల్లు నుండి మహారాజవాడి అనగా కడప జిల్లా వరకువి స్తరించియున్న భూభాగ మునకు గంగయసాహిణి ఏలికయని థావింవవచ్చును కాని పానుగళు తదితర [పాంతములందు కందూరి చోడులు రేచెజ్జ రెడ్డివంశీయలు బెజకు రెడు తదితర మహాసామంతాధిపతు ఎ మాండలిక

యు ఇదు

సామంతులు పాలించుచున్నను గంగయసాహిజి. వారి రాఖ్యములమై గణవతిదేవ మహరాడొ వతినిధిగా ఆధిపత్యము వహించియుండును

[తిపురాంతకము. దుర్గి గుండ్డూరు పాల్వాయి స్రశాల నాగులవరము కడవజిలాలోని కడవ పుష్పగిరి రాజంపేట కషలాపురము తాలూకాలోనున్న నందలూరు పొడదుర్రి గంగవరము (గామములందున్న గంగయసాహిణికి అతని బంధువులకు సంబంధించిన శాసనములు నల్లగొండ జిల్లాలోని చిట్యాల తదితర (ప్రాంతములందు లఖించిన శాసనములు గంగయసాహిణి పానుగల్డాది మార్జవాడి వరకు గల విళాల భూభాగముపై ఆధివత్యము వహించియుండెననుటకు తార్కా-ణము

కాయస్థ రాజులు

పుష్పగిరిలో యాదవ ఎంఘనకు సంబంధించిన కాసనమన్నది అందు యాదవరాజు సేనాఎతి వర్ణింవబడినాడు స్వశ్ర సమస్త (పళ సహితం శ్రీ మన్మహ్మావధానం సమస్త 'సేనాధివతి అనేక దేశాధివతి సకళలక్ష్మీవతి బాహత్తర నియోగాధిపతి గురిదుగ్గణమల్ల వశ్చిమరాయ భోజదేవది సావట్ట భ్రీమతు వకావ చక్రవర్తి ఎంగణదేవ దక్షిణ భుజాదండ నాయక నారాయణ లక్ష్మీదేవ దండనాయకరు అని వర్తింవబడి యున్నది

మ!

యాదవ అఎంఘణ రాజ్యము కాకతి స్మామాజ్య పృమభాగ్వమున వ్యాఎంచియుండెను లక్ష్మీదేవ దండనాయకునికి గల పె బిరుదము లాతనిని జయించుఎవలన కాయస్థ గంగయసాహిజి అతని బావమరిది అంబక్మావతి మేనల్లుర్యడు జన్నిగ (తిపురాంతకాంబదేవులు ధరించియుందురు ఈ బిరుదములు కాయస్థ రాజులందరును వపించియుండిరి రఠక్యనగంగడు =. రక్కసగంగడు కలుకడ పురవరాథీశ్వురుడు గొవృ శూరుడు కాయస్థ: గంగయసాహిణి కితనితో వైర మేర్చడుటకు కాకతి (వభువుల రాజ్య వఏిబ్రర్హ కాంక్ష కారణము కావచ్చును కాకతి గణవతిదేవ చ[కవరి గంగయసాపాణి నాదరించి మహా మాండలికునిగా గుర్తించి కాకతి రాజ్య సళ్చిమ భాగములను సంరక్షించు భార మవ్పగించియుండును

శక సంవత్సరము 1176 = క్రీ శ 1254 నాటి నామదేవ వండితుని (తిపురాంతక శాసనమున గంగయసాహిజికి రక్క-సగంగ దిశావట్టి బిరదమున్నట్టు తెలుపబడినది

జన్నిగదేవ మహారాజు సర్వాధికారి మాయిదేవుని కారెంపూడి కాసనము శకసంవత్సరము 1186 రక్తాక్షి మాఘ శుద్ధ 15 గురువారము నాటి సోమ్మగహణ పుణ్యకాలమం దీయబడినది ఈ శాసన మున జన్నిగదేవునికి రక్కసగంగ బెంకొండగండ బిరుదమున్నట్లు తెలువబడినది అనగా రక్కాస గంగని వెన్నాడి తరిమిన జారుడ్‌ని అర్థము మావనంకకార అను బిరుదము గంగయసాపాణి ఆంక కాడను భావమున జన్నిగదేవునకు వాడబడినది

ఇ

జన్నిగదేవ (త్రిపురాంతక దేవులు గంగయసాహపాణి వాహుద్వయము వంటివారని తెలియట'

వలన వీరు కలి రక్కసగంగని యుద్ధమం దోడించినట్టు భావింవనగును వైదుంబ రాజగు రాయదేవ మహారాజు రక్కసగంగ బిరుదాంచితుడు లద్దవటము తాలూకా లోని జ్యోతి కాసనమును రాయదేవ మహారాజు నిజభృత్యుడగు చింతరామ నాయకుడు శకవర్షము ననానాలలననుమునరానోనషకాయాలలననలన్తనలనతతాాానాలతంవనాడావపడాంరనారడావాావులాయాడాటాడా ఆం [ప (స (పచురణ కడవ జిల్హా శాసనములు కా నెం 88

లీ కాయస్థ రాజులు 1169 జ (క్రీశ 1847 స్రవంగ జ్యేష్ట కద్ధ ్యతయోద? శనివారము జ్యోతినాథుని గుడి గోపురము శక(ప్రోల నిరగల డేవుని గుడి కట్టించి చేటూరులో రెండు చెలువులు తవ్వించి అగహార మె సంగు సండ్రర్భమున వేయుంచెను ఈ కాసనమున రాయదేవ మహారాజు మహామండలేశ్వర తై 9లోక్యమల్ద భుజబళ వీర నారాయణ అవుదుంబరాభరణ బద్ధవట దేవర దివ్య (శ్రీపాద వద్మారాధకునిగ _వర్షింపబడినాడు అదే శాసనమున _రక్కస గంగరసదేవ మవారాజులు (బథివీ రాజ్యము చేయచుండ _ అని యున్నది శకసంవత్సరము 154 విజయ వైకాఖ శుద్ధ సన్హమి ఆదివారము. నాటి రాయచోటి తాలూకాలోని అబ్బవరము కాసనమున రాయదేవ మహారాజు సమధిగత పంచ మహాశబ్ద మహా మండలేశ్వర అనేక సమర సంఘట్టణోవలబ్ధమాన విజయలశ్న్మీ సమాలింగిత విశాళవక్షస్థళ క్షత్రియ నవ్మిత భువన్నఆన్మేత పాండ్య గజకేసరి ఆవుదుంబరాభరణ వై రిసంహరణ ఎద్ధవట దేవర దివ్య శ్రీపాద పద్మారాథక సరబల సాథక థ్రీ మతై 9ల్రోక్య మల్లి భుజబల పీర నారాయణ నిశ్ళంక (పతావ చ్మకవర్తి అని హళంభంపబడినాడు ఈ శాసనము [క్రీశ ]బిలిలి నాటిది రాయదేవ మహారాజు మార్డవాడిలోని యాండపురము రాజధానిగా పాలించుచు ఆబ్బాపురమున గల అబ్బేశ్వర దేవర ఆంగ ఈంగ భోగములకు గంగ సమ్ముదమును ధారాపూర్వకముగ దానమిచ్చు సందర్భమునం దీ శాసనమును వేయింశెను రాయచోటి శాసనము శక సంవత్సరము 1155 = [క్రీశ 1288 నాటిది మారయరాడి (మార్దవాడొలోని అండపూరు జనార్దన స్వామికి తన కేరున రాయనారాయణ పుత్తూరను. గ్రామ రాయదేవ మహారాజు దానఘిచ్చినట్టు ఈ శాసనము తెలుపుచున్నది రక్కస గంగ రాయదేవ మువారాజు శసం 115కి నుండి 1169 సంవత్సరముల మర్య మార్దవాడి హి తఎనాకి మల నేలినట్టు భావించనగును రక్కస గరగడు సెద్ధవట (ప్రాంత పాలకుడని జ్యోతి శాసనము విశవవరచుచున్నది జ్యోతి [ప్రాంతము మార్ణవాడి లోనిది నామదేవ వండితుని ఆ జి శకసంవత్సరము. 1178 నాటి దుర్గి శాసనము ననుసరించి గంగయసాహిణి _ పానుగల్లు మొదలు మూర్చవాడి వరకు గల దేశము నేలుచుండెనని తెలియచున్నది శకసంవత్సరము 1162 నాటి గుండ్డూరు. కాసనము శకసంవత్సరము 1172 నాటి (త్రిపురాంతక శాసనము గంగయసావాణి పానుగల్దాడి మార్దవాడి వరకు వరకు గల భూమిని పాలించు చున్నట్టు కెలుపుటలేదు గా

కాయస్థ రాజులు త్రి

శకసంవత్సరము 1169 నుండి శక సంవత్సరము 1178ల మధ్య గంగయసాహిణి రక్కస గంగరాయదేవ మహారాజు నోడించి అతని రాజ్య భాగములను స్వాధీనవరచుకొని యుండును రక్కస గంగనితో జరిగిన అన్ని యుద్ధములందు గంగసాపిణి విజయము సాధించినట్లు తోచదు

రక్ట_ణగంగరాయదేవ మహారాజు ఐలవర్మ్శాకమోపేతుడు అపారమైన్య మున్న వాడు అకడు కమారు గంగయసాహిణిని సంపూర్ణముగ నోడింవి నిరాశయునిగ చేసెను ఇందుకు చార్మిత కాధారిములు ఎనిఎంచుచున్నవి

శకసంవత్సరము ]1జె4ీడీ == (క్రీశ 1828 నాటి తాళ్ళ ప్రొద్దుటూరు శాసనమును జగదాల గుతి రాజగు గంగదేవవోడ మహారాజు వేయించెను అందతనికి గంగయసాపాజి సర్వస్వబందికాఅ చిరుదమున్నట్లు తెలుపబడినది కాని ఈ కాసనము గంగయసాహిణి యనంతర మరువదినాలు సంవత్స రములకు వేయబడినది గంగదేవచోడ మహారాజుకీ బిరుదము కుల్మకమానుగతముగ వచ్చినట్టిటి అతని తం డి అల్లు గంగరాజు కలు”డ పురాభిశ్చారులైన వైదుంబ స్వామిదేవ కేశవ దేవులకు స్నేహి తుడు అంబదేవ మహారాజు శ్యతువర్గములోనివాడు గంగదేవ మహారాజు పూర్వీకులు కాయస్థ (వభువు లకు బద్ధ వైరులు

ఆల్హుగంగరాజు రక్కసగంగరాయదేవ మవోరాజు సఖ్యముగా నుండి కాయస్థ గంగయ సాహిణితో పోరుసల్ని అతని సర్వస్వమును హరించి యుందురు కావున వంశానుగతముగ్న వచ్చిన గంగయసాహిణి సర్వస్వబందికార బిరుదమును గంగదేవచోడ మహారాజు వహించియుండును

నెల్లూరు హైలకుడు రెండవ మనుమణద్ధి మంతి తిక్కన సోమయాజి అతడు. నిర్వుచ నోత్తర రావమాయణమున గంగయసాపాణికి ఆల్హుగంగ రక్కసగంగులతో సంభవించిన యోటమిని గూర్చి తెలిపెను

రంగదుదూరకీ ర్రియగు రక్కసగంగన బెంజలంబుమై

భంగ మొనర్చి మన్మజనపాలుడు బల్వడి నాచికొన్నరా

జ్యాంగములెల్ల నిచ్చి దన యా శ్రితవత్సల వృ _త్రియేర్చడన్‌

గంగయ సాహిణిం బదము గ్రైెకొన బంచె ఐరా(క మోన్నతిన్‌

రెండవ మనుమబది గంగయసాహిణి కాశయమొసంగి యాతని వక్షమున రక్కసగంగ

ధి

నితో యద్ధమొనర్ని యోడించి బలవంతమొగ నతని రాజ్యాంగములను హరించి గంగయసాపాణీి కొసంగి అతని నధికారమందు నిలిపెను

కాయస్థ రాజు గంగయసాపిణి కాకతి గణవతిదేవుని సామంతుడు ఆతడు రాజ్య (భమ్షడైనందులకు చింతించి రెండవ మనుణద్ధిని గంగయసాహిణి సహాయమొనర్చుమని యాదే ౦చియుండును తనక కాకతి (వభు నొనర్చిన సహాయమునకు (పతివలముగా రెండవ మనుమణద్ధి గంగయసాపిబ సహ“ రించి గణపతిదేవుని సంతసము చేకూర్చెను గంగయసాహిజి కాకత్మిపభువు మన్ననలకు ప్మాతుడై నవాడు మనుమణద్ది తిండి తిరుకాళ త్రిదేవ మహారాజు శక సంవత్సరము 1169 = (క్రీ శ 1247? లో మరణించెను. రెండవ మనుమణడ్జి బంధువులు దాయాదులు అతనిని వదవీచ్యుతుని గావింపదలవిరి కంచిలో అల్లున్‌ తిక్కరాజు స్వతంశుడై నెల్లూరు రాజ్యభాగముల న్నాకమించెను విజయగండ గోపాలుడు గొంత భూభాగము న్మాకమించి పాలింపదొడగెను త్రి బ్రాన బయ్యనలు తిరుగుబాటు చేణ. నెల్లూరు నా(శకమించిరి రెండవ మనుమణద్ధి రాజ్యభష్టుడై తనకు గల వరిమిత సైన్యముతో పోయిన రాజ్యమును సౌధింవలేక కాకతి గణవతిష్లేవు చ్మకవర్షి సహాయమును కోరదలచి తన మంథత్రియ మహాకవియు నగు తిక్కన సోమయాజిసి ఓరుగల్డున కంపేను తిక్కన సోమయాజి గణపతిదేవుని సహాయ మర్ధించి తన యేలికయగు మనుమబడ్ధికి రాజ్యము సంప్రా వ్రమగునట్టు చేయబూనెను ఇవతిదేవుడు మనుమనద్ధి తం్యడియగు తిగ్రారాజు కా వవర్గములోనివాడు 'స్నేషాత్సని తనయ డావదలో నుండి తన నర్థించుటవలన _ సైన్యమును ల ళ్‌ ర్‌ దోడించ క్షార వమమకా రెండన మనుమఖద్ధి కప్పగించెను ఈ విషయము కాసె సర్వ ద్ద (8 యను ద్విపదకావ్యమున పొందుపరచబడినది ఈ బద్ధేశ్వర చర్మితమును కూచిమంచి జగ్గకవి సోమదేవ రాజీయమనుకేర పద్యకావ ముగి రచించెను తనకు ఆవత్కాలమున సహాయ మందించిన కా*తి గణపతి దేవుని సహకరించు ఉద్దేశ మున తనకు సహాయవడుమని అభ్యర్థించిన కాకతి గణవతి సామంతుడగు కాయస్థ గంగయసావొణి రెండవ మనుమణద్ధి సైన్య సపాయమందించి రక్కస గంగని యోడించుటలో తోడ్పడెను గంగయ సాహిణి మనుమఖద్ధి సహాయమున రక్కస గంగని పార్మదోలి తన రాజ్యమును తిరిగి సంపాదించు కొనెను రక్కస గంగరాయదేవ మహారాజు నెలూరు చోడులకు శత్రు వర్గములోనివాడు.. నెల్టూరు చోడరాజ్యమందున్న ప్రొ త్తఎనాడును రక్కసగంగ డా(కమించుటవలన మనుమడి అతని యెడ

కాయస్థ రాజులు ర్‌ వైరభావము వహించి యుండెను రాయచోటి జ్యోతి శిలాకాసనములు రక్కసగంగని రాజ్యావధులను తెలుపుచున్నవి

మనుమణద్ధి కాయస్థ గంగయసాహిణికి యుద్ధమందు తోడ్పడి రండు విధముల లాభమును పొందెను

రక్ట_సగింగనికమై వగదీర్చుకొనుట కాకతి గణవతి చేఎన ఉవపకారమునకు గంగయ సాహిణికి సహకరించి (వత్యువకార మొనర్చుట అను నీ రెండు కార్యములు నిర్వహించుటవలన మనుమణంద్ది కీర్తి వతిష్ష లినుమడించెను

వ లబ

సౌరంగు నాయకుడు గంగయసాపాణి మంతి అతడు రాజంపేట తాలూకాలోని నందలూరులో శకసంవత్సరము 112 కీ శ 1250లో నాక కాసనమును వేయించెను అవ్పటికే గంగయసాపాణి రక్కసగంగని యోడించి నందలూరువరకు వ్యా వ్రమెయున్న పొత్తు నాటిని తన యేలుఐడిలోనికి దెచ్చుకొని యుండెనని భావింవపవచ్చును

శకసంవత్సరము 1176 = [క్రీశ 1254 నాటి గంగయ సాహిణి మంగతియైన నామదేవ వండితుని [తిపురాంతక శాసనమున గంగయసాహిణి రక్కసగంగని దిశావట్టని గావించినట్టు న్నది అప్పటికి రక్కస గంగనితో జరిగిన యుద్ధము వరిసమావ్రమై గంగయ సాహిణి మార్దవాడిలో ఖ్ఞరవడినట్టు భావించవచ్చును ఈ యుద్ధానంతరము కొంతకాలమునకు రక్క_స గంగరాయదేవ మహారాజు దివంగతుడై యుండవచ్చును

కేళవదేవ సోమిదేవులను కాయస్ట్‌ అంబదేవ మహారాజు జయించినట్లు (తిపురాంతక శాసనమందున్నది

అంబదేవునికి పూర్వము కాయస్థ రాజ్యము నేలిన జన్నిగదేవ తిపురాంతక దేవులు రక్క-స గంగరాయదేవ మహారాజు మరణానంతరము వైదుంబ రాజ్యపాలకులతో యుద్ధములు చేయవలం వబ్బనది ఈ వరిణామములు అంబదేవుడు రాజ్యాధిపత్యము వహించువరకు సొగినవి

రక్కస గంగని తరువాత తై 9లోక్యమళ్ఞ భుజబల్మవీరనారాయణ నిళ్ళ్గంక (_పతావ విరువాంచితుడగు (్రీమన్మహా మండలేశ [5] సోమిదేవ మహారాజు కలుకడ రాజ్య ఎంహాసన మధిష్టించెను ఇతని పాలనా కాలమున ణద్ధవటము తాలూకాలోని మాచువల్లి (గ్రామమున శకసంవత్సరము 118 = లాలా

(శిపురాంతక దేవాలయ కాసనములు కా నెం 2

శ్‌ కాయస్థ రాజులు శ్రీశ 1256 రాక్షస కర్కాటక శుద్ధ 15 మంగళవారము నాడొక శాసనము వెయింవబడినది ఇందు మండలిక [బహ్మరాత్షస గండపెండారి గంగయసాహిణి సోవి దేవరాజునుండి (శ్రీశైల దఇణద్వార సమీవమందున్న మాసూరుపల్పి [గ్రామమును [గ్రహించి మలయ మండలవాణయగు కాండి వాసుదేవ వ్మిఫప్రనక దానమిచ్చి నట్టిన్న ది గంగయసాహిణి _రాజధానియగు వల్దూరు నుండి ములి నాటి నేలుచుండెను వల్లూరు మొదట వైదుంబుల రాజధానిగా నుండెను [క్రీశ 1256 నాటి వైదుంబుల పాంన మంతరింవలేదు బద్ధవట [ప్రాంత పాలకుడు సోమిదేవ రాజా అతడు రక్క._సగంగని తరువాత ఎంహాసన మధిష్టించి గంగయసాహిజి సామంతునిగా నుండెను తన సామంతుడు పాలించు ఎమలోని మాసూరుపల్లి (గ్రామము నాతని నుండి పొంది గంగయసాహిజి దానమిచ్చెను గంగయసాహిణి కాసన మొకటి కిమలాపురము తాలూకాలోని పొడదుర్తి (గామముం శకసంవత్సరము 1178 = శ్రీశ 1256 జ్యేష్ట వద్ధ తదియనాడు వేయింవబడినది పూర్వద త్రమైన పొడ తొల్రి [గ్రామమును పునరుద్ధరించుచు ఈ కాసనము వేయింవబడినది కడవ తాలూకా అట్టూరు [గ్రామమందున్న శాసనము శకసంవత్సరము 1196 నాటిది అందు కాక్షతి పురవరాథీక్వరుడగు గంగయసాహిణి_పువ్చగిరి దేవాలయ బ్బంది దానమిచ్చినట్టున్నది ఈ శాసనము ఎంగళ సంకత్సరమున వేయింవబడినది ఎంగళ సంవత్సరము శకసంవత్సరము 118 లో వచ్చును కాయస్థ గంగయసాహిణి కాకతి పురనాథుడు కాడు కా*తి పురవరాధిశని సామంతుడు ఇచట కాకతి గణవతికి సంబంధించిన మరికొన్ని శాసనములున్నవి కమరాపురము తాలూకాలోని గంగవర[గ్రామ శాసనము శకసంవత్సరము _ 7౪ ఎం ₹ ఆషాఢ పద్ధ 15 గురువారము నాటిది [క్రీశ 261లో గణవతిదేవుడు రాజ్యమేలుచుండ గంలో సాహిజీ అతని అర్థాంగి కమలాబాయి ములి నాటిలోని గంగవరము ానుమును పుబ్బగిరిలోని పుచ్చేళ్వర మవోదేవుని పూజాదుల నిర్వహణమునకు దానమిచ్చిరి ఈ దానము ఈశాన గురుదేవున కివుబడినద్రి ములికినాడు మార్దవాడిలోని కొన్ని ప్రాంతములు శకసంవత్సరము 11768 నుండి 1178 వరకు కాయస్థ గంగయసాహిణ్‌ యధీనమందుండెను ఈ కాలమున వై దుంబరాజు లితని సామంతుల ననన నానన క 1170 ఎం క 0 త ౧ ౨౦౫ ౦ తా? రష4కపం0 లి షం ఉ ౨2 20?

కాయస్థ రాజులు 7 వ్యవహరించిరి కాకతి గణవతిదేవుని మహాసామంతునిగ గంగయసాహిజి యుండెను గంగయసాహిణి పాలనము శకసంవత్సరము 11802 1కి శ 1258తో అంతమైనది. అయిఎమ్మట అతిని పెద్ద మేనల్లుడు జన్నిగదేవ మహారాజు కాయస్థరా జ్యఎర మలంకరించెను

జన్నిగదేవ షతిపురాంతక దేవులు తమ మేనమామ యగు గంగయసాపాణికి కుడి. ఎడమ: భుజములవలె నుండిరి జన్నిగదేవుడు కాయస్థ సేనలకు నాయకత్వము వహించి. రక్కసగంగని &డించెను ఈ యుద్ధమున గంగయసాపిణి అమాత్యు లన్నివిధముల సహాయ సహకారము లందింద౨ిర గంగయసాపిణి మంతి సారంగు నాయగడు శకసంవత్సరము 1 72 సాధారణ = ీళ 1250లో కడవజిల్హా నందలూరు సౌమ్యనాథస్వామ్యాలయమునందున్న శాసనమున పేర్కొనబడినాడు

గంగాయసాపాణీి ఆఅమాత్యులలో వాయిదేవ వండితుడు ఆతని తనయుడు నామదేవ వండి తుడు ముఖ్యులు వీరు కాయస్థ వంళజులు వాయి పండితుని సతి గంగాబాయి ఈ దంపతుల కుద యించినవాడు నామదేవవండితుడు అసాధారణ [వజ్ఞావంతుడు అతడు [తిపురాంతక శాసనమునఃి

గండపెండారు గంగయసాహిణి సమస్త రాజ్యసముద్ధరుండై న స్వసి సమస్త రాజ్యభార నిరూఎత

మహామాత్య వదవీ విరాజ్యమానమానోన్నత (వభుమంగత్రోత్సాహ శ క్షితయగుణ సంపన్న అనయాసన: దైధీభావషాడ్గుణ్యగుణో పేత వరేంగిత జ్ఞాన అష్టైవధారణౌదాయ౯ భరిత ఉత్పన్నమతి సంపన్న సురగురు సమాన సకళ కాస పౌరావారక మంత్రి మాణిక్య నీతిబాణక్య వతికార్యధురంధర వరివార కల్పలత పూజ్య దీనార్తిజన సువర్ణ ధారా నటనగభీర - దీనా నాంధ గాయక వైతాళిక వై భాఎక దండి ముండి ఖండి నానాపేక షోడశ యాచకదరి[దఖండన నిత్యనేమస్ట్థాన వాణప్ట పుర్తోగమనులైన నామదేవ పండితులని వర్ణ్మి ౦వబడినాడు

నామదేవ పండితుడు వలనాటి సీమలోని దుర్గి వట్టణమున తన తం్మడిపేర &ంకేశ్సురాలయ మును నిర్మించి శకసంవత్సరము 1170 := శీ శ 1351 ఆనంద వత్సరమునం దొక శాసనమును. వేయించెను

ఆ కాసనమున గంగయసాహిణి సకల రాజ్య సముద్ధరుండును శ్రీ కరణాధివతియునుం గాయస్థ్రకుల వార్థివర్ధన సుధాకరుండునునై న నామదేవ వండితులు పలినాంటిలోని డుగ్యపట్టణమునందు తమ తం్మడి వాయివండితుల పేరను వంకేశ్వర దేవరం (బతిన్షసేఎ గణవతిదేవ మహారాజులనుగానిచి

5 01 ౪7 వం 5998

౨ 4 3 పం క0501 907 8 _ (శిపురాంతక దేవాయ కాస్మములు కా నెం శ పుటలు 98 9

శే8. కాయిస్థ రాజులు కారుణ్యము వడని మూరుకాయ పేగదళవడగాను చలమెత్తుగండ బిరుదూం. దెచ్చి సకల సన్నాహము మెజఅం చ్యదువచ్చి కానిఎంచుకౌని వడగా బిరుదూ నిచ్చినం: జేకొని సంతోషించియన్న యవసరంబున దేవర్ల కారుష్యమున దుగ్యన్తు వంకేశ్వరడేవర [పతిష్ట స్తేబ్తనని విన్నపము సేఎనను ఆ దేవరకు నమస్కరించి వంకేశ్వుర దేవర కంగరంగ భోగ నై వేద్యములకుం గృష్టవేణి సమీవంబున కాగార్జుని శోట తూవ్పు౯ాం నెయ్యూరి సపితముగానిచ్చె అని యన్నది గంగయసాహిణి శైవుడు అతని దానములన్ని యు శివాలయములకే చెందినవి అతని తస దైవము (తిపురాంతో మహాదేవుడు గంగయసాహిజి శకసంవత్సరము 1172 = ్రీళ ఓీ2ల0 ల్‌ 1తిపురాంతకములోని 'మూలస్టాన దేవర అంగరంగ భోగములకు దువలి కంవనములోని బయ్యా రెడ్దవల్లె పొలము చతు మము సకలాయ సహితముగాను శకసంవత్సరము 1177 రాక్షస ల 1255లో ,కిపురాంతక మహాదెవునిక్షి సంధ్న అంగరంగ భోగములకు దానమిచ్చుచు శాసన వేయికచెను న గొంతయ సాహిజి ధర్మవత్ని కమలాబాయి. శివభక్తి కలది పువ్చగిరి షే(తమని ఆభిమానమున్నట్టిది జో అల్లుగి తనయ హోజిలాంబ ఇండేరాయ వల్దవ రాజులతో కలిఎ కమలాబాయి పుష్పగ నౌక ,తికూటేశ్వరాలయమును నిర్మించెను ఆమె తన "పేర కామలేశ్వరుని వతిష్టించెను వాచి న్‌ రుని వోచలాంబ పల్రివేళ్వకుని పల్టవ ఖండేరాయ వతిస్టించిరి కః కమలావాయి భర్రయగు గంగసాహిణితో కలిం శకసంవత్సరము 1179 ఎంగ ర శ2ిళ”లో కమలాపురము తాలూకాలోని గంగవరము (గ్రామమును పుప్పేశ్వర మహాదేవుని హెెరములకు దానమిచ్చుచు శాసనము వేయించెను మగ లు గంగయసాహిణి కాసనములందు. చాతుర్వర్జ సముద్ధరణ అని చెప్పబిడినాడ్యు గబోరముల లీరువురు శ్రివప్తూజాకురంథరులు.. అనేక్ర దేవులయముటి నిర్మించి వాటా నిర్వవాణమున 0 నొసంిగినాగ్ష బామనునానానుననమొనానానామా మానము. ది (తిపురాంతక దేనాఇయ కాసనములు ళా నెం కి8ి పుటలు 88 గి తి (తిపురాంత* దేవాయ కాస*సముణు కా నెం కతి పుటలు 96 ఉ 1069 0% 042 అఇకేడేజం20 వి 6 5 1006 9 ౨౬ 04 కేడజంబని _ క 6 ఈ కె సెం 2080 05

కాయస్థ రొజులు ఠా గంగయసాహిణికి గల విరుదములు ఆతని తరువాత కాయస్ట్‌ రాజ్యమునేలిన జన్నిగదేవ, (తిపురాంతక అంబదేవ (తిపురారిదేవులు వహించినారు మహారాష్ట్ర్రము నుండి బంధుమిత్ర వరివార సమేతముగా నాం(ధదేశమునకు వచ్చి చిన్న రాజ్యమును స్టాఎంచుకొని కాకతి గణవతిదేవుని మన్ననలు పొంది పొనుగల్డు నుండి మార్దవాడి వరకు. గల వికాల సాామాజ్యమున కధివతియె అనేక యుద్ధములందు విజయములు సాధించిన గంగయసాహిణి వపూజా తత్పరుడు గొవ్ప యోధుడు శివాలయములను నిర్మించి తమ భకక్రి ప్రవత్తులను (వకటించి తము కీర్తి కాశ్వుతముగ నిలుచునట్టు చేసన గంగయసాహిణి దంపతు లాదర్శ పాయలు జన్నిగదేవుడు _ అంబక్మాపతి చందూబాయి. దంపతుల జ్యేవ్ట ప్కుతుడు జన్నిగదేవుడు గంగయసాహిణి పెద్ద మేనల్లుడు ఇతడు కాయస్థ రాజ్యఎంహాసనమును సంగయసాహిణి మరణా నంతరము శకసంవత్సరము 1 80 జు[కిళ 1258లో అధిష్టించి 12 సంవత్సరములు అనగా శ సం 1191 = (కీ శ 1269 వరకు పాలించెను పొనుగల్లు నుండి మార్దవాడి వరకు గల విశాల సామాజ్యము నితడు పొలించినట్టు శాసన ములు నుడువుచున్నవి కాకతి గణపతి అవసానదళశయం దాతని మంతతిగా నుండి సమస సా్యమాజ్య థారము వహించి రాచకార్యముల నతి సమర్థవంతముగ నితడు నిర్వహించెను జన్నిగదేవుడు గౌొవ వీరుడు గంగయసాహిణికి మావనంకకార గా అనగా మామయగు- గంగయసాహిణి ఖడ్గకార్యమును నెరవేర్చు యోధునిగ [వళంబంవబడెను . లగి కాకతి అశ్వ సెన్యాధివతిగా అనేక యుద్ధములందు పాల్గొని విజయములు సాధించెను పృ్పృమరాయ దామోదర దికాపట్ట్‌ రక గ్రాసగంగ బెంకొండుగండ ఒడ్టియరాయ అభిమాన్త చూరకారాది. బిరుదములు వహించెను ఇతనిచే వరాజితుడైన ఓ(ఢరాజు గాంగవంశజుడై న మొదటి నరణంహ దేవుడు కాకతి సేనలకు ఒడ్జెరాజులతో సంభవించిన యుద్ధమున _ నెల్లూరు రెండవ మనుమద్ధి హెల్టొ నెను కాకతి గణవత్తిదేవ చ[కవర్తి అభిమానమును పొంది కాకతి సేనల విజయమునకై గౌతమీ: తీరమున యుద్ధమొనర్చెను ఈ విషయమును శకసంవత్సరము 1181 = 1259 నాటి కడవజిల్హా నందలూరు సౌమ్మ్యనాధస్వామి ఆలయ శాసనము ధృవవరచుచున్నది ఈ శాసనము బీరరాజేర్యద చోళుని 18వ రాజ్యసంవత్సరమున వేయింపబడినది తతత వవహ ఉగ్‌ పం 58000 9%

కాయస్థ రాజులు కాకతి గణవతి వట్టసాహిజి వదిరము భొప్పేశ్వరుడు అతడు సాంపరాయ సందర్శిత పుకవందతాండవ గోదావరీ తీర సమర గాండీవుడ ని తెలుపబడినాడు ఈ గోదావరీతీర సమరమున కాయస్థ జన్నిగదేవుడు పాల్గొని ఒడ్డెరాయనితో పోరి అతని హనమును చూరగొనియండును వల్దన (బహ్మరాక్షస బద్ధయదేవుడు జన్నిగదేవుని కరివర్గములోని వాడు శకసంపత్సరము 1181 బద్ధార్ధి [కి శ 1250 నాటి కడపజిల్హా మైదుకూరు శాసనము కొంత మాచారము నిచ్చుమున ది గణవఆదేవ మహారాజు పాలించు. కాలమున _ కందీపురాధిప కామ శోట్యంబికా 1వసాద లబ్ధి విభవ భారద్వాజగోత్ర వవిితులయిన కదం..రాయ భీమదేవ మహారాజు తనయు డగు బ్రహ్మరాక్షస బద్ధయదేవచోడ మహారాజులు చతురంగ బలముతో దండె త్తి ఎనాకినీ తీరమందున్న హోమ ల చెంత విడింయుండెను ఆ విషయము నెజంగి కాయస్థ జన్నిగదేవమహారాజు సమస్త సైన్యమును సమకూర్చుకొని సోమ లకేగి అతని నెదిరించి యుద్ధరంగమం దతనిని సంహరించినట్టును శకసంవత్సరము 1108దుర్మతి = [క్రీశ 1261 మాఘ బహుళ 11 దినమున జన్నిగదేవుడు జయ స్తంభమును నాటించి దేవాలయమును నిర్మించి ఆలయ పూజాదికములకు వృత్తుల నేర్పరచినట్టు గండి కోట్‌ కై ఫియతు తెలుపుచున్నది కాకతి గణపతిదేవ మహారాజు చివరిదినములందు పాండ్య వభువులు చోళ రాజ్యఎమల శాన్రమించిరి శకసంవత్సరము 1184 = |(క్రిశ 1282లో జటావర్మ సుందరపాండ్యుడు.. నెక్టూరువై దండెతెను రెండవ మనుమఖద్ధికి సహాయముగా కాకతి గణవతి కొంత సైన్యమును వంఎంజేను ముతఠుకూరు చెంత పాండ్య కాకతి చోళమైన్యములు తలవడినవి సంకులసమర మరది కాకతి చోళ చైన్యములు పాండ్య సైన్యము దాటి కాకజాలక యుద్ధరంగము. వీడినవి పాండ్య సెనికులు శ్మకు సైనికులను వెన్నాడి కృష్ణానది వరకు తరిమివేఎనట్టు పాండ్యరాజుల శాసనములు తెలుపుచున్న ముత్తుకూరు సంగ్రామమున మనుమఖద్ధి మరణించెను. నెల్లూరు చోడరాజ్యము పాండ్యుల వళమభయ్యెను జటావర్మ సుందర పాండ్యుడు నెల్లూరులో వట్టాభిషికుడయ్యెను అగడు కడప జిల్లాలోని నందలూరు [గ్రామమున ఈ విజయమును సూచించుచు శాసనీమును చేయించెను ల్‌ నన 2 గగ౨ ౪4 పంల 8 [సం 140 7

చాయస్థ రాజులు త్రి పాండ్య సేనలు ముందుకు సాగి కాకతి రాజ్యథాగములమై దండెతి ఆఅ్మకమింవసాగాను పొండ్యరాజుల సామంతుడును మహావీరుడునునగు కొప్పెరుంజింగడు కాకతి రాజ్యభాగములను జయించుచు తూర్పుతీరమువరకు చేరెను అతనికి సంబంధించిన శాసనములు కడష మండలములోను తూర్పు గోదావరి జిల్హాలోని (దాషారామములోను కనిఎంచుచున్నవి కాకతి గణపతిదేవున కీ అవజయము తలవంపైనది వృద్ధావ్యమున నున్నను సేనానులను రావించి కొత్తసైన్యమును సమకూర్చి నెల్లూరుపై దండయ్యాత నిర్వహించుట కాజ్ఞాఎంచెను కాకతి సేనలు సమధికోత్సాహమున ముందుకు సాగి పాండ్య సేనలను కొప్పెరుంజిం“ని సైన్యమును ఎదుర్కొని పోరాడి విజయము సాధించెను కొప్పెరుంజింగ డోడిపోయి. కాకతి గణవతిదేవుని సామంతునిగా నుండ నంగికరింవెను జన్నిగదేవ మహారాజు కాకతి సేనల కాధిపత్యము వహించి నెల్లూరు ముట్టడిలో విజయము సాధించెను ఈ విషయమును ధృపపరచు కాసన మొకటి కడవ జిల్లా రాజంపేట తాలూకా నందలూరులో కనిఎంచుచున్నది జన్నిగదేవ మహారాజు కొప్పెరుంజింగని నోడించుటలో (ప్రధానప్మాత వహించెను కాకతి గిణపతిదేవుడు సమస్త రాజ్యభారమును తన కుమాలరె రదమదేవిమై మోపెను కాకతి రుద్రమ కన్ని విధముల అండగా నిలిచి జన్నిగదేవ మహారాజు యుద్ధములం దఖండ విజయమును చేకూర్చెను జన్నిగదేవ మహారాజు సర్వాధికారి మెయిదేవరాజు శకవర్షము 1186 రకాకి మాఘ శుద్ధ 15 గురువారము నాటి సోమ [గహణ నిమిత్రమున థ్రీ సూరేశ్వర దేవర అంగరంగ భోగమాలకు దానమిచ్చు సందర్భమున కారెంపూడిలో నాక కాసనమును వేయించెను ఇందు జన్నిగదేవుడు గణపతి దేవ దక్షిణ భుజాదండ అని వర్షింవబడినాడు కాయస్థ రాజుల (వళ ఇతనికి చేర్చబడినది ఈ కాసనమున జన్నిగదేవ మవోరాజు అనేక నామావ+ి విరాజమాన మానోంనత "ఆతి విషమహయారూఢ పౌఢరేఖా రేవంత విజయలక్ష్మీ కాంత దశదిగృ్భరిత క్రీత్తిల కామినీవల్లభ ఖభయలోఖ దులకభ వళ్చిమ రాయ దామోదర శైంన్య దిశానట్ట వై రిఘరట్ట మూజురాయజగద్దాళ రిపుబల కోళాహళ రక్కసగంగ బెంకొండు గండ దలమెత్తుగండ గణవతిదేవ దక్షిణ భుజాదండ జగమెచ్చు గండ సత్యహరిశ్చం[ద విభవామ రేర్మద అరిబిరుద మండళిక మస్తక శూల విజయలక్ష్మీలోల యొడ్డ రాయ అభిమానచూజకాజఖ మావనంక కాజ సరణాగత వ్యజవంజర వరనారీ సహోదర వతిహితచరణ* అనవరత వితరణ ్రీ మనుమహామండ్డ శేశ్వరం ఘో శెరాయ (బ్రహ్మరాషస ఇంజ పెండ్డార కువర 5 ౫7౮ ౪7౫ 8 రాక రాలా [శగ 6 ౪ పట్టేద్న్న ఇ స ఓ కం క్‌ నా. “శ్రర

లై కా పస్థ రాజులు మురారి నాయంక్కం సారాయణ జన్నిగదేవ మహారాజులు పానుగల్దాదిగ గై వారము కోటదాంకా ననే” దేశంబు లేలుచుం సుఖసంకథా వినోదంబులం (బథివి రాజ్యం సేయ్యం అని వర్ణింపబడినాడు

ఈ కాసనమును వేయించిన మెయిదేవరాజు కాయస్థ వంశీయడు “౦0డపెండార బి.దాం చితుడు

జన్నిగదేవ మహారాజు పృష్పగిరిలో కొక కాసనమును వేయించెను. అందతడు బద్ధార్సి సంవత్సర వైశాఖమాన అక్షతదియనాడు. గిరివల తిరిగివచ్చి ఇందేశ్వర దెవరకు తురుఎ డ్హపాడు [గామమూనంగరంగ భోగములకై దానమిచ్చినట్టున్నది

శకసంవత్సరము 18 సాధారణ కారీ“ బహుళ అమావాస్య గురువారమునాడు జన్ని దేవుడు (తిపురాంతకమున (తిపురాంత కేశ్వరుని అంగరంగ భోగముంకు పలనాటి ఎమలోని ఇం్యడకోట అన్యుంగురాజువల్లి చతుస్స్‌మమును ధారవోఎ యిచ్చు సందర్భమునం దొక శాసనమును వేయించెను

జన్నిగదేన్పడ్డు కడవజిల్హా బద్వేల్‌ తాలూకా ఇటిగుల్టపొడులో సకలిఎమ ][గ్రామమగు ముడమ లను శైవగురువ్వను శ్రీశైల మందున్న అభినవ గోళక్రీమరాధిపతియనగు కాంత వదే కలకు వలింగ మరము విద్యాఎరములను నిర్వహించుటకు అతిథులకు భోజనాది వసతులేర్పరచుటకు దానమిచ్చుచు శాసనమును వేయించెను

కడపజిల్దా రాజంపేట శ్రాలూకాలోని పొందలూరు (గామమందున్న కై లాసనాధాలయమున గల రాతి సంభముపై శక సంవత్సరము 1182 రౌ(ది బై[త శద గురువారము. మేష సంవ

ఇ ధి

కా మన్‌ జన్నీ గదేవ మహారాజు అధి రాజ చోళ మండలము పాకనాడు వరిధి పొ తఎగాట్‌్‌ ని పురుందలూరు. (గ్రామమును థ్రీ పర్వత మందలి అభినవ గోళక్రీ మరాధివతియు గురువునునగు గాంత వ దే కులకు విద్యామంటన నిర్వహణార్ధము. వలింగ మరమునకు వచ్చు. అతిరుం టోజ వసతి దానమిచ్చు సందర్భమున శాసనమును వేయించెను

శక సంవత్సరము 1190 విభవ = [క్రీశ 1268 లో ఆట్టూ కాసనము వేయింపఒడినది ఇందు కాకతి రద్రమదేవి కాయస్థ ఇన్ని గదేవ మహారాజు పేర్కొనబడేనారు

కరణము నామయ శకసంవత్సరము 1191 శక్త జ్యేష కుద్ధ 10 సోమవారము = (క్రీశ 1209

నం. దురి వట్టణమున గోఎనాధ దేవర (పతిష్టగావించి దేవర అంగరంగ భఖోగములకు వృత్తి కేేతములు షా న లం (వవ కడప జిల్డా కాసనమ్సులు

కా.మయస రాజులు ఐల్‌ స!

బెట్టు “ందర్భమునందు శాసనమును వేయించెను కాసనమున కాకతి గణవతి వట్టోద్దతియైన రు్ముద్రమహాదేవి ఓరగిల్టు రాజధానిగా పాలించుచున్నట్టును ఆమె పాదవద్మోవజీవి మండలిక (బ్రహ్మరాషస గండపెండార జన్నిగదేవరాజు పానుంగల్లు మొదలుగాను మార్దవాడిందాక వలి సుఖ లీలను రాజ్యము చేయుచుండగా అని తెలుపబడినది

కాసన మొసంగిన కరణము నవామయ (బహ్మకులో త్తముడు కాస్యప గోత్ర పవ్మితుడు పవదర మల్రపరాజు తనయుడు శకకసంవత్సరము 11542 [కీ శ 1269 నాటికి గవతిదేవ చకవర్తి తన కుమా రె ర్ముదమదెఎకి రాజ్యమప్పగించెను ఉన్ని గదేవుడు కాకతి రుద్రమకు విశ్వాస పాతుడై కాకతి సేనలకు నాయ త్వము వహింఏ అనేక యుద్ధములందు పాళ్లొని విజయములు సాధించెను

వలనాటిలోని తాళ్ళవల్సిలో శకసంవత్నరము 68లో నోక కాసనము వేయింపబడినది ౨ఆ౦ందు కాయస్థ జన్నిగిదేవ మహారాజు రుుదదేవ మహారాజు సామంతుడైై యన్నట్టు తెలుపబడినది -

కడప జిలా ఎద్దవటము తాలూకాలోని అట్టూరు శాసనము 11980 శక సంవత్సరము

ఛి

నాటిది అందు కాయస్థ బిరుదమున్న రాజు ర్యుదదేన మహారాజు సామంతుసిగా వర్షింవబడినాడు అతడు జన్ని గదేవ మహారాజే

జన్నిగదేవుని మంతులలో మువ్వురు 'పేర్కొనదగినవారు. 1 మహ్మివధాని అనంత దేవుడు 2౨ గండపెండారు మెబిదేవుడు 8 తాళ్ళవల్రి దేవరాజు

మహ్మాపధాని అనంతదేవుడు సర్వధికారి శకసం౦ంవత్సరము 1181 కాశళయుక్తి = కీ క్‌ 1258 నాటి కర్నూలుజిల్లా గిద్దలూరు తాలూకాలోని తురిమెళ్ళ ముక్కంటీశ్వర దేవునికి జన్నిగదేవున్ని

మ. న

సుకృతార్థము కాసనమును వేయించెను

రెండవ మంతి గండ పెండారు మెయిదేవుడు సర్వాధికారి వదవిలోనున్నవాడు అతడు గుంటూరు జిల్హా పలనాడు తాలూకాలోని కారెంపూడి సూ రేళ్వర దేవర అంగరంగ భోగ్రములకు శక సంవత్సరము 15068 ఇకిశ ౨86లో భూమి దానమొసంగుచు శాసనమును వేయించెను నానా

ఉ ౯ పైం కిం40 98038

వి ఉశ 0 ౦కి 989 40 తి ఊఉ క పం 274 0౯ 19049ఎ50 ఉ శీణగి పైం క500 909

వ్‌ కానస్థ రాజులు మూడవ మం్యితి తాళ్ళవల్లి దేవరాజు శకసంవత్సరము 1189 = [్రీశ 1287లో గుంటూరు జిల్లా వలనాటిఎమలోని తాళ్ళపల్లి [గ్రామమున లఖ్మీనారాయణస్వామిని వతిష్టించి పూజాదిము_కు కొంత భూమిని అందసము[ద (గ్రామసుంకమును దానమిచ్చుచు శాసనము వేయించెను జన్నిగదేవ మహారాజు గంగయసాహిణి యనంతరము కాయస్థ రాజ్య ఎంహాసన మథిష్టించి కాకతి రాజన్యులకు విధేయ సామంతుడై యుండెను అతడు వపూూజాధురంధరుడు అరివీర భయం“ రుడు కాకతి ర్ముదమదేవి ఎంహాసన మధిష్టించిన ఎదప కొందరు సామంతుఎ తిరుగుబా చొనర్చిరి కౌందరు స్వతంత్రులైరి దేవగిరి యాదవ రాజులు పాండ్యులు కాకతి రాజ్యాభివృద్ధిని చూచి సహింవ లేకండిర సా్యమాజ్యమునం దలజడులు సృష్టించిరి జన్నిగదేవుడీ వివతృ్మర సమయమున కాతి రుదదేవ మహారాజుకు బాసటగా నిలిచి నామంతుల నణచి శతు రాజులు దండయ్యాతల నరిక సైను జన్నిగదేవుడు కి ౪ 208 నుండి 1270 వరకు కాయస్థ రాజ్యము నతి వైభవముతో పాలించెను (తిపురాంతకుడు జన్నిగదేవుని యనంతర మాతని సోదరుడు (తిపురాంతకుడు శక సంవత్స రము 1192 = [క్రీ శ 120 లో కాయస్థ రాజ్యఎర మలంకరించెను [తిపురాంకకునికి సంబంధించిన నాలుగు శాసనములు లభించినవి అందు రెండు శాసనములు నెల్లూరు జిలా దర్శి తాలూకాలోని పొట్టపాడు [గ్రామములోని పీరథ్యద స్వామి ఆలయము ముందున్న లలపై చెక్కబడియున్నవి ఇందు (తిపురాంత కుడు కాకతి కులతిలక ర్ముదదేవ మహారాజ చరణ న న యుగళ సమారాధక అని వర్ణి ంవబడినాడు ఈ కాసనములలో నొకటి శకసంవత్సరము 11561 రెండవది 1157 నాటివిగా (వటింవ బడినవి ఈ శక సంవత్పరములు తప్పుగా |వాయబడినవి ఇవి శకనంవత?+రము 119 నాటివి అనగా క ఎ గారబడీనవి ఇవి ళకసంవత్స వండుడె (శ 12/70 నాటివి శకసంవత్సరము 151 1577ల నాటి కాయస గింగియసాహిణి (ప్రబద్దుడె యుంగలేదు లి ఆలువలపాడు శాసనము ళకసంవత్సరము 1194 ఆంగిరస [శావణ శుద్ధ పౌర్ణవి బుధవారము (క్రీశ 1272 నాటిది ఈ శాసనము సోమ[గహణ కాలమునం దీయబడినది (తిపురాంత_ దేవం ఆంగరం౦ంగ భోగములకు ్రీమతయంబక్ష వాచార్యుల హ_స్తమందు పోలిగండ స్థంమందలి అలువలపాడు [గామమును సకలాయ సహితముగా ధారాపూర్వుకముగ దానవి చ్చు సందర్భమునం దీయబడినది కాల భభ. ఉక సెం 890౯ 99 9 ఉఊఉ[£[౫ం గ

( నటల లా మ ? స య. | ర న. తా న యం , ఇ | స్‌ సనా తే పోత ర ల. నా యం న 1 న. (| ల ం నస్ట్టై వా ంయలి స య ఎన... గర నన చీకటిమిద్దై ఉత్తర కుడ్య మాల గా షన 1 నాం? ను గా ః॥ రలు అ టం 4 (న్యం మ క స టు ల్‌ స న న టా నన శనననా! క్ల స ాావ్యాం క సానా 1 మం నం 1 నన ని న గి అయత. యప ట్ట క త న తభ 6౯ శు శ న; బ్‌ చీ గే . | ల న సల్లా | | లా = న లే బే చ న ుాయి.. మయ టడునరుడు యల య్యక్షంం-న్‌సాజ్ల .. మై ల వ. ॥ ఎ కకక క త తం! జమ ఫోరం వ్‌ య షో స్టే నా. భి స న న భల ఇషు చీకటిమిద్దె వశ్చిమ కుడ్యము

ప్న | జ య వ స్తే స చు గ?! స్తీ అయ ్‌ న క జే లో వై ్‌/ శో ల్‌ ల్‌ 1! ప్ప చల తూ ఆల. వన్న | నాయనా లాల అకా. . ల స స స న తర కస . ॥ ॥ | స ॥ న త నై నక 1 1 న. ఖో వ న ఇ . నం. ం (| స శ్‌ మ | న స. న క వ. న న్య బైన గ రం న, అందలం గ ల. శివాలయము - ముఖమందవములోని నంది వి[గవాము

కాయిస్థ రాజులు ఖర్‌ [తిపురాంతకుడు శకసంవత్సరము 1194 ఆంగిరస ఆషాఢ శుద్ద చతుర్దశి గా కీ శ 12/2న (తిపురాంతక మవిదేవునికి భూషణములు సమర్పించు సందర్భమునందు కాసనమును వేయ.ంచెను దుర్గి శాసనములందు (తిపురాంతకుడు శ్రీ కాకతి కులతిలక ర్ముదదేవ మహారాజు చరణ విధేయుడననియు కాకతి కులతిలక ర్ముదదేవ మవారాజు చరణ నళినయుగళ సమారాధకుడననియు తఆలుపుకొనినాడు కడప జిల్దా బద్వేల్‌ తాలూకాలోని అక్క-లరెడ్డి వలి (గామ సమీవమందున్న కొండ పైనున్న మల్లికార్జ్డనాలయము ముందున్న శిలా వలకముపై శకసంవత్సరము 1205 స్వభాను వై శాఖ శుద్ధ స ప్రమీ సోమవారము = [కీశ 1268 ఏ్మఎయల్‌ 15వ తేదీన గౌరేశ్వరవాయి. మాండలి (బహ్మరాతస గండపెండార [త్రిపురారిదేవ మహారాజులకు పుణ్యముగా శివాలయమును నిర్మించి వృత్తులను పెట్టు. సందర్భమున శాసనమును వేయించెను [తిపురాంతక దేవుని మరణానంతర మాతనికి పుణ్యమగునట్టు ఆలయమును నిర్మించుట జరిగినది గౌరేశ్తురవాయి (తిపురాంతకుని ధర్మపత్ని కావచ్చును ఈ దాన రక్షణవాధ్యత వహించి ధర్మువు నడిఎ పుణ్యము పొందుటకు సామంత నల్లెనారాయణస్వామి సావాణవ గారు నియమింవబడినట్టు కాసనమందున్నది [తిపురాంతకుడు రుదమదేవికి విధేయ సామంతుడ్లై కాకతి రాజ్య వళ్చిమ అమలను రత్నించుచు కాయస్థ రాజ్యమును శళ 1270 నుండి 1272 వరకు పాలఠించెను (తిపురాంతకుడు శివభక్తుడు (తిఫుధాంతక దేవుని పాదరాధకుడు శకసంవత్సరము 1194 ఇ 122 లో (త్రిపురాంతక మహాదేవునికి లీ వట్టాలు గంగావతారము ఒకపెద్ధ పూపు ఒకి ఒయారము ఒక మినుంగు తోడినూలు ఓక మాల్యపూవ రెండు వహ్తిండి ఆకులు ఠతెండు గుంటకాలు సమర్పించుచు శాసనమును వేయించెను ఇతని పాలనము కొలది కాలమేయైనను గంగయ సాహిజణి జన్నిగదేవుల కాలమునుండియు అనేక యుద్ధములందు పాల్గొని విజయసాధనలో తోడ్చడియుండెను అంబదేవుడు _ గంగయసాహిణి మూడవ మేనల్లు డంబదేవుడు అతని సోదరులు జన్నిగదేవ [తిపురాంతకదేవులు అంబక్మావతి చందూబాయి దంవతుల తనయులలో అంబదేవుడు చివరివాడు (తిపురాంతకుని యనంతరము అంబదేవుడు కాయస్థ రాజ్యఎర మలఠం*రించెను ఇతడు [కిళశ 1272లో రాజ్సై క్రీశ 1808 వరకు సుమారు 80 సంవత్సరములు విశాలమైన కాయస్థ రాజ్యమును పాలించెను న. [తిపురాంకం దేవాలయ శాసనములు నెం పు) 97

=కి కాయస్థ రాజులు

అంబదేవు డసహాయ శూరుడు అప్రతిమాన ప్రతిభావంతుడు రాజనీతిపరుడు యుద్ధ వెళారదుడు ఆం(ధదేశమునందున్న అనేక మాండలికులను సామంతులను జయించి కాకతి రాజ్య ఎమల నా్యాకమించి స్వకం్యత కాయస్థ రాజ్యమును నెలకొల్పెను పాండ్య యాదవ రాజులతో స్నేహ మొనర్చి అనేక సామంత మాండలికులను కలిగి కాకతీయులతో వైరము కలిగియుండెను

కాయస్థ వంశజులలో గంగసాహిణి అంబవ్మావతి జన్నిగ [తిపురాంతక దెవులు కాకతి రాజులకు విధేయ సామంతులుగ నుండిరి కాని అంబదేవుడు కాకతీయుల నెదిర్చి వారి శత్రువులతో సఖ ము నెలపెగు

అంబదేవుని పర్మాకమము విజయములు శ_సంపద ఆత డొనర్చిన ఘన కార్యములు క సంవత్సరము 2 2=|క్రిశ 290 నాటి (త్రిపురాంతక శాసనమున వర్ణింపబడినవి ఈ కానన మంధు ఆంబదేవుని వర్ణనము ఆతని ఘన కార్యములు సంస్కృత భాషలో వర్ణింపబడినవి

1 ్రీపతి గణవతిపై విజయము-రాయ సహస్ర్రమల్ద బిరుదము పొందుట

వీ పంచాధిక సప్రతిక్షితిపతి భృతుల ఖండిత శేర్షములతో తన కంటియం దుదృ్భవించిన రుషాదేవతను రణ మేత్రమున పూజించుట

శ వఏీజువమల్లి దేవుని వధించుట అతని శిరముతో కందుక క్రీడ సలుపుట

శ వర్మడెండుమంది మాండలిక్సులను. కలిగి వారు తనను కొలువ ళ[తురాజ రోమాలను ఛరింబి వై రవ వేషధారియై యాదృచ్చికమగ్గా (వజలచే స్తుతింపబడుట

ల్‌ సోమిదేవ అల్జుగంగలతో కలిస్‌ యన్న కేళవదేవు నోడించి తటిమివేయట

6. సెంతింమ పాలకుడును హొపియా” ధర్మదోహియునగు మల్లికార్జునుని శస్త్రపూతమెన వధను త్యజించి ఇతని సప్తాంగములను హరించి పార్మదోలుట

7 బొల్బయ కుమారుడగు రాజన్నకు తన కుమార్తె నిచ్చి వివాహ మొనర్చి నందాపుర చాజ్యము నరణముగా నిచ్చుట

8 ఆంధధ్రరాజు లందరిని యుద్ధమున జయించుట

8 వదవీచ్యుళుడై న మనుమగండ గోపాలుని నెల్లూరు ఎంహాసనమున వతిష్టించుట ననన న ననన

(కిపురాంతళక దేవాలయ కాసనములు ళలానెం 79

కాయస్థ రాజులు 2 10 గజము అశ్వము వృక్షము అమృతము లక్మి కామధేనువు వంటి వానిని పొందు టకు అమరులు కడలిని[దచ్చి కాల కూటముచే విహతులు కాగా ఆంబదేవుడొక్కడే ఏకాంగవీరుడై శతుమైన్య విషనిధిని మధించి యశ్వీయహా స్తిక సంపదను నశింవని కీర్తిని పంచ పాండ్య కల్ప, వృక్షములను గొనెను (తిపురాంత* శాసన మతనికి అనేక బిరుదములున్నట్టు తెఎపుచున్నది 1 దామోదరదికావట్ట ౨ (వత్యనీక [1ప్రాసాదాయ మానకుల శేఖరగండ తి దేవగిరిరాయ (పస్థాఎత (పాభృతమణి కనక భూషణ 4 కాడవరాయ విధ్వంసన 5 అతి పాండవ వర్మాకమ పాండ్యరాజన్న (య (పేషిత చండవేతండ వైనతేయ జంఘాలతురంగ సార్ధణ విరాజమాన పోషిత సౌహార 6 రాయస్టాపనాచార్య దామోదర దిశాపట్టు అ అంబదేవుడు గంగయసాహిణి జన్నిగదేవుడు ,తిపురాంతకుడు వహించిన దామోదర దిశావట్ట వళ్చిమ రాయ దామోదర సెన్యదికావట్టి బిరుదములను (గ్రహించెను ఇది కుల్యకమాగతముగ నతనికి సంకమించిన బిరుదము శ్రువతి గణపతివై విజయము - ఆంబదేవుని నీలగంగవర కశాసనమున పేర్కొనబడినవాడు థ్రవతి గణవతి. గుంటూరు జిల్హా వలనాడులోని గురిందాల లేక గురిజాల రాజ్యమునకు (వభువు గురిందాల కాసనమొకటి శకసంవత్సరము 11980 విభవ == కిశ 1288 నాటిది కలదు అందు శ్రీవతి గణపతి అనుచరుడు మారి నాయకుడు చెన్న కేళవ దేవరకు భూదాన మొసంగినట్టున్నది అదే కాసన శలమై రు[దదేవమహారాజు పాలించు కాజమున వీరబలంజ నంఘమువారు రాజునకు పుణ్యమగునట్లు చెన్న కేళవస్వామికి సరుకులపై వచ్చు వరుంబడిలో కొంత దానమిచ్చినట్టు చెక్కబడి యున్నది గురిజాల [ప్రాంతము కాకతిరుుదమ థ్రీవతి గణపతుల హపౌలనములో నుండెను. ఛ్రీపతి గణపతి కొకతి ర్ముదమదేవి సామంతుడు అంజదేవు డావహమున శ్రీవతి గణవతిని జయించెను అంబ దేవుడు క్రీశ 1288 నాటికే శ్రీపతి గణవతిని జయించియుండవచ్చును [తిపురాంతకదేవ మహారాజు పాలించు కాలనుందే అంబదేవుడి విజయమును సాధించెను నాని 2 ఇడం ఆం ఎంరు ౯ 22 2౨ ఊఉ ఫోం 8706 92980

ళం కాయస్థ రాజులు

"75 కన్న ఎక్కువ మంది రాజుల నోడించి అంబదేవుడు వంచాధిక స వ్రతిక్షితిళృతుల ఖండిత శీర్షాంబుజములతో తన తీక్ష దృక్కుల నుండి ఉద్భవించిన రుషాదేవత నర్చించెను ఈ "5 మంది రాజులు లేక నాయకులు కాకతి రుదదేవమహారాజు సామంతులు

థ్రీవతి గణపతిని తమక విధేయసామంతులుగ నున్న కాయస్థ రాజవంశమునకు చెందినవా డోడించుటను సహింవని కా*తి ర్ముదమ తన '5 మంది సామంత మాండలికుల నంబదేవుని శిషించు టకు బంపెను వారంబదేవునిపె దండె తిరి కాని అంబదేవుడు వారందరిని ఓడించి కాకతి సార్వ ఖభౌమత్వమును థిక్కరించి స్వాతం(త్యము (టించెను

కాకతి సేనానులను సామంత మాండలికులను జయించిన ఉత్సాహమున అంబదేవుడు చుట్టు (వక్టాల నున్న రాజ్యములపై దండెత్రి విజయముగాంది విశాల కాయస్థ స్మామాజ్యము నేర్పరచెను ఏజువ సీమ - కృష్ణానది రువాకుల వి సరించియన్న భూభాగ మేలువఎమ యనబడినది కందూరు చోడు లేజణువుమ నేలువారు కావున వారి వంశమున కేయువ వంశము ఖ్ఞరవడినది గంగయసాహిణి శకసంవత్సరము 1 6% నాటి కేటువ మూడు 70 లను (కొచ్చెణువుల రాజధానిగా పాలించుచుండెనని చురిమెళ్ళ శాసనము తెలుపుచున్నది

ఏజువ మండలము కాయస్టుల నుండి విడిపోయినది వజువ వంశీయుడగు మల్రిదేవుడు స్వతం్మత్రుడై కాకతి సామంతుడై పాలించుచుండుటను సహింపని అంబదేవు డాతని రాజ్యభాగములపె దండెత్తి అత్తనిని యద్ధరంగమున సంహరించి ఏయివ మల్లిదేవని తలగొండుగండ బిరుదము వహించి

మ!

ఏణువ రాజ్యమును కాయస్థ రాజ్యాంతర్భాగముగ (గ్రహించెను

సెంతి పాలకుడగు మలికారునుడు దురాస్ట్రర్టుడు హెపకార్యాచరణుడు ధర్మ మునకు గ్రాని

౨ జ కలిగించువాడు అంబదేవుడు తక్కిన కాయస్థ రాజులు చాతుర్వర్ణ సముద్ధరణ బిరుదము కలవారు అంబటేవుడు ధర్మద్రోహియగు మలికార్షున నాయకు నోడించి ళస్త్రపూతమైన వధను వీడి అతని న!

సపాంగముంను వరి[గహించి పౌర(్రోలెను

అ౦బదేవ మహారాజు సర్వార్యధ మహీపాలురను రణమం దోడించినట్టు తెలుపుఎవలన థ్రీవతి గణవతి మరణానంతరము కాకతి ర్ముదము 75 మంది మాండలిక సామంతరాజులను కాయస్థ రాజ్యముపై దండెత్త బంపెను అంబదేవుడు రణమందు వారందరిని యోడించెను అటు ఎమ్మట ర్ముదను తన [వధాన సేనావతుల నేతృత్వమున పచండ సైన్యమును ఆంబదేవునిమై దండెత్తుటకు వంఎంవ ఆ మైన్యమును సేనానులను మాండలికులను సామంతులను అత డోడించియుండును

కాయస్థ రాజులు వం శకసంవత్సరము 1200 = (క్రి శ 12/8 [ప్రాంతమం దంబదేవుడు వైదుంబరాజగు సోమేశ్వరునితో కలి దక్షిణ దిగ్యిజయమునకు బయలుదేరెను ఈ దండయా[తను రాజంపేట తాలూకా నందలూరు సొమ్యనాధస్వామి ఆలయమందున్న (త్రిభువన చ[క్రవ ర్హి విజయగండ గోపాలదేవుని 29 వ రాజ్య సంవత్సరము బహుధాన్య కక సంవత్సరము 1201 = కీ శ 12/9 నాటి కాసనము తెలుపు చున్నది విజయగండ గోపాలుడు నెల్లూరు చోడవంశీయుడగు మొదటి తిక్కరాజు అల్లుడు ఇతడు తన అన్నయగు అల్లుతిళ్కరాజు తరువాత ళకసంవత్పరము 1172లో కంచి రాజ్య మా[కమించుకొని 80 సంవత్సరములు పాలించెను విజయగండ గోపాలుడు కాడవరాయ బిరుదాంచితుడై న కొప్పెరుంజిం గని స్నేహితుడు ఇతడు జటావర్మ సుందరపాండ్యునిచే పరాజితుడ్తై ఆతని సామంతునిగ నుండుట ౨౦గీకరించెను పాండ్యరాజు లాంధదేశముపై దండెత్తి కొన్ని (ప్రాంతముల న్యాక్రమించినట్లు నందలూరు కాసనము తెలుపుచున్నది అంబదేవుడు కొ ప్పెరుంజింగని సంహరించి కాడవరాయ విధ్వంసన బిరుద మును వహించెనని భావింవవచ్చును ఈ సంఘటన శకసంవత్సరము 1201 = క్రీశ 12/90లో విజయగండ గోపాలుని యుద్ధయా[తా సందర్భమున సంభవించియుండును (తిపురాంతక్రములోని క్రీశ 1290 నాటి శాసనము వలన ఆంబదేవుడు కేశవదేవ సోమి దేవులను అలుగంగని ఓడించినటు విశదమగుచున్నది ర్వా ల శేళవదేవ సోమిదేవులు కల్లుకడ పురవరాధీశ్వరులు వైదుంబ వంశమునకు చెందినవారు అల్జుగం౦ంగ తెలుగు చోడవంశీయడు అల్లుగంగ శకసంవత్సరము 124 = క్రీ శ 1822 (ప్రాంతమున అనంతపుర మండలమందలి జగదాఎ గుత్తిని పాలించిన గంగయదేవ మహారోజు తండి సోవి దేవుడు ములికినాటి పాలకుడు గంగయసాహిణి సామంతుడు ఇతనిను౦డి శక సంవత్సరము 1178 = [కి ళఈ 12566 లో గంగయసాపాణి మాసూరుపల్లి (గ్రామమును (గ్రహించి మలయమండల నివాఎ కాలడి వాసుదేవ విప్రనకు దానమిచ్చెను కేళశవదేవుడే మురారికేళవదేవ మవో రాజు పుష్పగిరి సమీవమందున్న చింతల పుత్తూరలోని ఇర్మదనాధస్వామి గుడిలోని శకసంవత్సరము 1100 నాటి శాసనము ననుసరించి కేళశవదేవ సోమిదేవులు కలిఎయే రాజ్యమేలినట్టు తెలియచున్నది లా ఉద గం 80 ౦0 985 6 28 ౪ ఆం ఎం +? 2 20 హ్‌ 90౪ 05

లి0 కాయిన్‌ రాజు థి

గంచయసోహిణి తదనంతరము పాండ్యులు విజ్బంభించిరి కొందరు కాతి సామంతులు రదమదేవి పాఎనమును .అధిపత్యమును అంగీకరింపక్ర స్వతం్యతులగుటకు యత్నిం-6 జన్ని దెవుడు (తిపురాంతకుడు కాకతి రుుదమకు విధేయ సామంతులు వారు తమ రాజ్యవ్యవహరమ. ఎను చక్కదిద్దుకొను యదనున శకేళవదేవ సోమిదేవులు కాయస్థరాజుల అధికారమును ధి _రించి తమ రాజ్యమును వి స్తరింపజేబరి కమలాపురము తాలూకాలోని ఎల్లారెడ్డిపల్లిలో శకసంవత్సరము 159 = (క్రీశ 1267 నాటి శాసనమున సోమిదేవుడు తాను ములికినాటిలోని పొంనహటి (హొన్నవాడి) 90 "పెడ కల్లెంటు 800 రాష్ట్ర్రములను వల్లూరు రాజధానిగా పాలించుచున్నట్లు తెలిఎనాడు శకసంవత్స రము 206 జ|క్రిశ 284 నాటి రాజంపేట తాలూకాలోని గుండ్డూరు శాసనము అతని పాంనము పొత్తఎనాటివర కుండెనని తెలియుచున్నది

గంగయసాహిణి అధికారము హొన్నవాడి పొత్తఎనాడుల వరకు వ్యాఎందియు౦డెను జయ్బిగదేవుని రాజధాని వల్టూరు అంబదేవుని రాజ్యపాలనాకాలమునాటికి హొన్నవాడి పొ త్రఎనాడులను సాధించి వల్దారు పట్టణము నాక్రమించి దానిని రాజధానిగా చేంకొని సోమిదేవు డేలుచుండెను

అంబదేవుడు సోమిదేవ మురారికేశవ దేవులపై దండెతబూనెను అంబదేవుని శ కిసామర్థ్య ముల నెజింగి మురారి కేశవదేవ సోమిదేవులు జగదాఎ గుత్తిపాలకు డగు అల్జుగంగని సహాయ మర్థీంచిరి అల్టుగంగ తన ఫైన్యముతో వారికి సహాయపడి యుద్ధరంగమున పాల్గ్లొనెను ఈ యుద్ధమునం దంబదేవునికి విజయము లభించెను ఈ మువ్వురు రాజులు ఓడిపోయి పలాయితులై రి

శకసంవత్సరము 1209 = (క్రీశ 1287 నాటి కడపజిల్దా రాంజపేట తాలూకా అత్తిరాల పరశరామేశ్వరాలయమందు అంబదేవుని "మంత్రి మోడెరాయ గంగదేవు డొక కాసన మొసంగెను ఆందు అంబదేవుడు వళ్లూర రాజధానిగా డ్రండ్షికోట ములి.నాడు రేనాడు పెడకల్పెంయి సలి ఏఆఅువ పొ తఎనాడాది రాజ్టుముల నేలినట్టున్నది కావున సోమిదేవ కేశవదేవ అల్జుగంగలకో కీ శ్‌

శి ట్ట 128 నాటికే ఆంబదేవుడు యుద్దమొనర్చి విజయము సాధించ యుండెనని భావింపవచ్చును

నే

ఈ విజయము లంబదేవుని కిరి (ప్రతిష్టల నార్జించి పెట్టినవి శ్మతువులచె రాజ యి కోల్పోయిన నెల్లూరు హపెదీకుడగు మనుమ గండ గోపాలు డంబదేవు న్మాశయించి సహాయమును కోరెను -నాానోనారారాడానాననానానకూబురాలనననోరనోునుతను మననుంచి గానాలు రానాారాడాుకడ డం నాడారరారాోాయౌా నావ మడాునాయముానానయయాళ.

తగ సం 2060 9” 88

2 ఊఉ మెం 62805 907 8 5 7701 చచి గం ఉఉరి 922 989 240

కాయస్థ జాజులు తి

శసం 1904 న విజయగండ గోపాలుడు నెట్టారు ఎంవాసన మధిష్టించి యుండెను నెల్లూరు రెండవ మనుమంద్ధి తనయుడు తిక _రాజు మనుమగొండ గోపాలుని బంధువర్గములోనివాడు సామంతులు మాండలికలట అనుచరులు తిబుగుబాబొనర్చి విజయ గండ గోపాలుని వదవీ [భష్షుని గావించిరి

అంబదేవుడు తనను ఆ్యశయించిన మనుమగండ _ గోపాలుని సహాయ మొనర్చదలచి సైన్యయుతుడై నెల్లూరుపై దండెత్తెన. నెల్లూరు న్యాకమించియున్న సామంత మాండలికుల నోడించి రాజ్యమును స్పాధీన పరచుకొని మనుమగండ గోపాలుని ఎంహాసనాధిష్టుని గావించి రాయస్థావనావార్య బిరదము వహించెను

ఈ విజయానంతర మంబదేవ మహారాజు పాండ్యరాజులతో పోరు- సలువవలణవచ్చినది రెండవ మనుమణద్ధి ముత్తుకూరు యుద్ధమున్న మరణించిన ఎదప పాండ్యులు నెల్లూరు రాజ్య భాగముల న్యా వించి యుండిరి పాండ్యుల అధికారము నా (ప్రాంతమం దంతరింవజేఎ కాకతి రదమా దండ నాయకుడగు ఆదినాగదేవుడు నెల్లూరు (ప్రాంతముల నేలుచుండెను అటుఎమ్మట మనుమణద్ధి తనయుడు తిక్కరాజా భూభాగములను రెండు సంవత్సరములు పాలింవగలిగను తరువాత మనుమగం౦డ గోపాలుడు రాజయ్యెను

శకసంవత్సరము 1190 = [క్రీశ 1268 లో మారవర్మ కలశేఖర పాండ్యుడు పాండ్య రాజ్య ఎరమం దాఎనుడయ్యెను ఇతడు బలవంతుడు శూరుడు నెల్హూరు రాజ్యము తమ అధికారము నుండి జారిపోవుటను సహింపలే ఆ రాజ్య ఖాగముల నా[కమించుటకు దండయా[(తలు నిర్వహింవ దంచెను

అతడు శ సంవత్సరము 18200 = [క్రీళ 1278 లో పౌత్తఎ నాటిని చేరి గండగోపాల కాడవరాయల నేతృుత్వమున సైన్యమును నడిఎంచెను ఈ దండయ్యాతలు సతృలితముల్న సీయళలేదు మరల కుంశేఖర పాండ్యుడు నెల్టూరుణమ న్మాకమించుటకు సంబద్ధుడయ్యెను కాని కాయస్థ రాజ్య మున పరిబ్ధతులు మారినవి వైదుంబ వంశీయులగు సోమిదేవ కేశవ దేవులను అల్టు గంగను అంజి దేవుడోడించి పొత్రఎ నాటి నాక్రమించుకొని నెల్లూరులో మనుమగండ గోపాలుని నింహాసనాధిష్టుని గావించెను ఆ సమయమున నెలూరు ఎమ నాకమించుటకు కుల శేఖర పాండ్యునికి తప్పనిసరిగా అంబ దేవునితో పోరాటము సలుపవలని వచ్చినది

పాండ్య సైన్యము ముందుకుసాగి నెల్లూరు పొత్తఎనాడుల నాకమింవెను ఆంబదేవుడు [పవండ సైన్యముతో పాండ్య సేనల నెదిరించి విజయము గాంచెను కావుననే అతడు (వ్రత్యనీక

విత్తి కాచయుస్ట రాజులు (ప్రాసాదాయమాన కులకేశర గండడనియు నద్వంద్వుడై శతు సైన్యవిషనిధిని దచ్చియార్య హాం బలమును వంచపాండ్య కల్పవృక్షములను గ్రకొని నశింపని కీర్తి గడించినాడని (తిపురాంతక కాసనము తెలుపుచున్నది

పాండ్యులకు సంబంధింవిన నెల్లూరు పొత్తు నాడులలోని కాసనముఎ వలన అంబదేవు డంతటి ఘనవిజయము గాంచలేదని తెలియుచున్నది నెల్లూరులోని రంగనాయ స్వావి దేవాలయ పళ్ళ్చిమ (ప్రాకారకుడ్యముపై ,తిభువన చ[క్రవ ర్తి కోనేరిన్మైకొండాన్‌ సుందరపాండ్యుని కాసనమున్నది ఇందు కాసనకాలమును సూచిం మభాగము శిథిలమైనది కాని కశళింగరాయన విన్నపముపై సుందర పాండ్యుడు ముండనాటిలోని మావడికుండై.. (మోమిడిపూడి) (గ్రామమున. వ్మికమణంహపురమును నెల్లూరు చ్మిత్రమేతి విజ్ఞగరి పళ్ళికొండ ెరుమాళ్ళకు దానమిచ్చినట్టున్నది

సుందరపాండ్య కళింగరాయలు ఎవరును విషయమున అభ్మిపాయ భేదములున్నవి వీరు రెండవ జటావర్మ సుందరపాండ్యుడు అతని సామంతుడై న కళింగరాయడు కావచ్చునని డా నేలటూరి వేంక టరనుణయ్య గారి అభిప్రాయము

శెండవ జటావర్మ సుందర పాండ్యుని ఆరు కాసనములు కడప జిల్హా రాజంపేట తాలూకా లోని నందలూరు (గామమునందున్నవి ఆందు మూడు శాసనము లాతని 10వ రాజ్య సంవత్సరము నాటివి

అందు ఫాండి మండల తిరుమజకై కూ[ట మందున్న తుజ్ఞలూరు నివాణ ఎడు త్ర క్రైయలు గియారను పేరుగల ఎశ్రైవల్టవరాయడను నతడొసంగిన దానమును తెలుపున దొకి కాసనము

బశ వళ్హవరాయడు దేవాలయమునకు పువ్చవాటి ను వేయించినట్టున్న శాసనము రెండవది

ఎశ్లైవల్టవరాయడు పూదోట వేయించుటకు గాను సువర్ణ్గదాన మొసంగుచు వేం..౦చిన కాసనము మూడవది ననన నననకవోనలనునునుడాలా నానన ననన నతన నతన చలానా ము చతనాాడాలనాడాకానారాాడాకానోనాాాునవాాడాడానునానడాయాండానానను వదామి

(త్రిపురాంతక దేవాలయ శాసనములు ౯ నెం 72

డ్‌ నెల్లూరు జిల్లా కాసనములు *0 వై ర్ర౦0 8 ల సాహితీ వాల్లభ్యము ౨ 8086 *ఉ ఉ& సం 5020 907 5 ఉఊ& ౫౦ 59 01107 శ ఉ& సం 5 ఠలింళ 907

కాయస్థ రాజులు శతి

సుందర పాండ్యని 17 వ రాజ్య సంవత్సరము. విరోధిలో వేయించిన శిథిం శాసనము నాలవది

గరి

ఎత పల్దవరాయనిచె నుందరపాండ్యుుని 17వ రాజ్య సంవత్సరమున జయంగొండ చోశమండల మందలి మణవిల్కాస్టమునకు జెల్లు తోయారునాటి తోయారు (గామస్టుడు సౌమ్యనాథ స్వామి అమ్మవారికి తిరుమంజనము చేయించుచు వేయించిన కాసనము ఐదవది

రాజాజ్ఞ గైకొని తొండ్రై మాన్‌ తిరనల్వేలియుడైై యార్‌ నందివర్మి పేర ఎవ్వరో పూందోట వేయించుచు వేయించిన కాసన మారవది

ఇందు పేర్కొనబడిన సుందర పాండ్యుడు శకసంవత్సరము 1207 = [క్రీ ఈ 1128లలో బంహాసన మధిష్టించెను ఇతని 15 వ రాజ్య సంవత్సరము శకసంవత్సరము 1212 = |క్రీ శ 1200 క 17వ రాజ్య సంవత్సరము శకసంవత్పరము 1214 = క్రీశ 1292 కు సమానము

రాజంపేట తాలూకా వేపాక (గామమున మారవర్మ సుందరపాండ్యుని 18వ రాజ్య సంవత్సరము నాటి శాసనమున్నది ఈ రాజెవరో తెలిబకొనబడలేదు కేన్వాక్రై-ఏిజ్ఞగరమను కేశవ "పెరుమాళ్ళ గుడి తెదుట మిజల్రైకూ(ట్రమునకు సంబంధించిన నడ్వర్‌కూూటులోని తుంజలూరు రాజగు వల్చవరాయని "సీర వల్టవరాయన్‌ తిరువీధి నేర్పరచుటకు భూదాన మీయబడినట్టి కాసనము తెలుపు చున్నది

తుంజలూరు రాజు వల్టవరాయుడు జటావర్మ మారవర్మ సుందరపాండ్యుల సమకాలికుడు కావున జటావర్మ మారవర్మ సుందరపాండ్యులు సమకాలికులు

శకసంవత్సరము 1907 నుండి 1214 వరకు పొ త్తవినాటిలోని కొన్ని భాగములను పాండ్య రాజు లేలుచుండిరి శకసంవత్సరము 1218 నాటికి పూర్వ మంబదేవుడు పాండ్యులను సంపూర్ణముగ నోడించిన యెడల శకసంవత్సరము 1214 నాటికి పాండ్యుల కాసనము లా (పదేశమం దెట్టుండగలవు కావున అంఒదేవుడు [కీశ 1292 నాటికి పొ తఎనాడును సంపూర్ణముగ జయింపలేదని భావించుట కవకాళమున్నది వవాలానునుావి నవనవ నా నానతను గనుకా చయాాన గానక నకలు కలన నా నొటాలులనానాలనానవనాన నొక కుమూునాడాసురలులపనునానలనననానుసారనావానాలనమమాయనమావ

తివి పం 59800 907

2 ఈష ౫౦ 688 05 907 లి తీగె మం క9ఉ 04 1005

శ కాయస్థ రాజులు

అంబదేవ మహాకాజు విజయములను గాంచి అవ్యరాజవంశీయు లతని సహాయమును కోరి కానుక లర్పించి స్నేహమును కాంక్షించిరి అందుకు వారికి కాకతి (ప్రభువుల యెడ గల వైరమే కారణము అంబదేవునివంటి బలవంతుని కాతి [వభువులకు శతువుగా మార్చుటలో వారు కృతకృత్యు నైరి ఆట్టివారిలో దేవగిరి యాదవరాజు వథమ గణ్యుడు

దేవగిరి రాయ (వస్థాఎత (పాళృత మణికనకభూషణ అను అంబదేవుని బిరుద మీ విషయ మును ధృవపరచుచున్నది

రెండవవాడు పాండ్య వభువు అతిపాండవ పరా[క్రముడు (పేమతో చండవేతండములను వైనతేయ జంఘాల తురంగములను ధనమును ఇచ్చి తన సౌహార్దమును (వకటించి అంబదేవుని చెలిమిని కోరను పీరిరువ్పరు రాజన్యులు అంబదేవుని స్నేహ మభిలషించి కాకతి ప్రభువులకు అతనిని శ్మతువుగా మార్చివేణరి

కాకతి స్మామాజ్య పశ్చిమ భూభాగములను 'సేవుణు లా(గవించి యుండిరి గణపతిదేవుని అవసానదశయందు హెండ్యులు విజృంభించిరి ర్మోదమడేవి ఆఎలయని ఉపేక్ష వహించిరి (వతావ 'ర్ముదుడు బాలుడని బావించిరి ములు తురంగములు కానుకగా సమర్పించి ఆతని మైతతిని పొందిరి అంబదేవుడు సహజముగా ఊదేక స్వభావి ఆల్బసంతోషి సీయంతటి ధీరుడు శూరుడు లేడనిన ఉబ్బి తబ్బిబ్బై ఎంతటి ఘనకార్యమైనను చేయబూను స్వథావి కావున 'సేవుణ పొండ్యరాజుల కానుకలకు సంతణంచి. వారి మైతిని పొంది కాకతి ర[దదేవమహారాజుపె కాల్ముదువ్వెను అనేక విజయములను సాధించిన అంబదేవుడు కాకతి శ్మతువుల సహాయ సహకారమున అజేయుడై స్వీతం్యత కాయస్థ రాజ్యము నతి వైభవముతో పాలింప సాగెను ర్యుద్రమదేవి మైన్యముల నాయత్తవరచి అంబదేవునిమై దండయ్యాకలు నిర్వహించినను విజయము అంబదేవృనే పరించెను

కాకతి ర్యుదమదేవి మరణానంతరము [పతావర్నుదుడు ఓరుగల్లు బంహాసన మధిష్టించెను అతడు నాయంకర వ్యవస్థను వటిష్ట మొనర్చెను చక -ని యుద్ధవ్యూహములను రచించుటలో నైపుణ్యము గల (వ్రతావర్ముదుడు ఆంబదేవునిమైనను అతని మ్మిితులపైనను ఒకే పర్యాయము దండయ్యాతలు నిర్వహించు వథకముల నేర్పరచెను ననన ల

(తిపుకాంతక దేవాలయ కాసనములు కానెం "8

కాయస్థ రాజులు రిక్‌ అంబదేవునిపై దండయ్యాత లారంభమైనవి కాకతి [వతాపర్ముదుడు అతని సేనానులు యుద్ధరంగములందు పట్టుదలతో పోరాడి అంబదేవుని అతని మ్మిత బృందమును ఓడించిరి ఏజువ ఆది [ప్రాంతములు కాకతిసేనల వళమయ్యెను అంబదేవుని చివరి శాసనము తిపురాంతకమున గల శకసంవత్సరము 1218 = క్రీశ 1281 ఖర ఆషాఢ మాసమునాటిది కాకతి రుదమ మహావధాని (కంట్టులూరి) ఇందులూరి గన్నయ కుమారు డన్న లదేవుడు (తిపురాంతక మవిదేవునికి ఖర సంవత్సర (శ్రావణ శుద్ధ 15 మంగళవారము నాటి సోమ్మగహణ కాల- మున అఖండ దీపమునకు 50 మోదాలు దానమిచ్చుచు కాసనమును వేయించెను రు[దదేవ మహారాజుఎ సాహిణి సోమయ పెద్దయ సాహిజణి దాన కాసనము (తివురాంతకమం. దున్నది అది ఖర కార్తీక శుద్ధ 15 గురువారము నాటిది కాకతి [(వతావర్శుదునికి పుణ్యముగా నొక శాసన నిచట వేయింపబడినది కావున కాయస్థ [పభువుల హిలనముననున్న తిపురాంతక (ప్రాంతము కాకతీయుల వళమైః నట్టు చెప్పవచ్చును శక సంవత్సరము 1918 = శే శ 1291 తరువాత ఆంబదేవుని కాసనములు [తిపురాంతక మున గాని మరి ఎచ్చటను గాని కనిఎంచుటలేదు కావున కాయస్థుల రాజ్యభాగములలో నత్యధికము కాకతి స్మామాజ్యమున విలీనమైనవి కాకతి సెన్యములోని ఒక భాగము నెల్లూరుపై దండెత్తెను రుదదేవ దక్షిణ భుజాదండో బిరుదము గల ఆడిందమల్లు నెల్లూరుపై దండయ్యాత నిర్వహించి మనుమగండ గోపాలుని వధించి మనుమగండ గోపాల ౭5 ఖండన బిరుదమును పొందెను ఈ యుద్ధము శకసంవత్సరము 1818 = [క్రీశ 1290 లో జరిగినది నెల్టూరు రాజ్యఎరముపై రాజగండ గోపాలుడు శ సంవత్సరము 1212లో అధివణం౦చెను కనని శ. (తీపురాంతక దేవాలయ కాననము 55 ఇంక వట న్లైం 46 ౨ _ (తిపురాంతక దేవాలయ కాసనము 5 701 పం 48 8 ఊ&౫ గం 1906 905 జఇండి5్‌ *701 ఈ పం 479 4 రాజగండ గోపాలుని కాసనములు నెల్లూరు శాసన సంపుటములందు (పకటింపఎడినవి ఇవి అతని 9 లి 25 రాజ్య సంవత్సరముల శాటివి నెం 60 68 65

నగ కాయిస్థ రాజులు రాజగండ గోపాలుడు కాకతీయులవలన సహాయమును పొంది ఎంహాసన మధిష్టించి వారికి వ్యతిరేకియె పాండ్యరాజులతో సఖ్యముగనుండెను కాకతి రండవ [(వతాపరు[దుడు నెల్లూరు రెండవ మనుమణద్ధి మనుమడును నల్హఎద్ధి తనయుడునునగు మనుమగండ గొవాలుఐ) యధినమున మైన్యమును పాండ్యులపై దండయ్యాత నిర్వహించుఎకు పంబంచెను రెండవ మకుమద్ధి మరణానంతరము నల సెద్ది గుంటూరు ఎమలోని నర్సరావుపేట [ప్రాంత సామంతరాజు మును పాలించుటకు (పతాపరుదునిచే నియమింపబడెను ఆతని తనయుడే మనుమగండ గోపాలుడు కా*త్సిపభువున కావ్రవర్గములోనివాడు పాండ్యరాజులపై దండయా(త నిర్వహించుఎకు [వవాపరు[దుడితనిని మెర్ళాధ్యమనిగ నియవి ంచెను శకస్రంవత్సరము 1219 హేవళంబి = [కీ శ 997 నాటి-నర్సరావుకేట కాసనమం దితడు చకత్సిణదేశ దండయాత్రను విజయవంతముగ ముగించినట్టున్న ది ఇందికడు రాజగండ గోపాలుని .ఎహిళులై న యపాతుల మానభంగ మొనర్చిశట్లును (దావిడ బంఎవార్ధి బడదానలుడై నట్టును వర్షింప మిడినాడు మనుమగండ గోపాలుడీ యుద్ధమున ,దావిడులనే కాక 'సేవుబులను సైత మోడించినట్టీ నే శాసనము తెలుపుచున్నది సేవుణ కటక వేణు కబళన దావపావక బిరుదము నితడు వహించినట్టు తెలువబడినది ఈ విజయ మితనికి గోన విరలుని కృష్టా తుంగభ్యదల నడిమ భూభాగ సాధన సమయమున కలిగియండవచ్చును "జ్‌ శక సంవత్సరము 1219 హేవళంబి నాటి రాయమారు కోటలోని శిలా కాసనమున తాను జళ్ళారిమండల అదవాని తుంబుల దుర్గములను సాధించి అటుఎమ్మట అంతర్వేదిని చొచ్చి మానువ హాళవ దుర్గములు వశపరచుకొని ఆచటి రాజులను జయించి రాయచూరు నా(క్రమించి ఆచట బలిష్టమైన దుర్గమును నెర్మించినానని గోన విరలుడు తెలిపెను _ .. కేవుఐ రాజుల పాలనములో మానువ హాళువ అదవాని తుంజుల రాయచూరు దుర్గము లుండెను ఈ దండయాత్రయందు మనుమగండ గోపాలుడు గోనవిరలునికి స్రహాయముగ నుండెను కావుననే కేవుణులపై విజయము సాధించినట్టు తెలుపుకొనెను కాకతి సేనానులు [వచండ సైన్యముతో దండయా[తలు నిర్వహించి యాదవ పాండ్య రాజుల మైన్యమును అంబదేవుని ఆతని అనుచరులను టఓడించిరి ఈ యుద్ధానంతరము పాండ్యు లాంధ్ర న. 5 ఇం 1౫౦66 వ కాకతీయ సంచిక పుఎలు శిల 84 5

కాయస్థ రాజులు లి భూభాగములను వీడి (దావిడ దేశమును చేరిరి యాదవులు ఉఇకమించిన కాకతి భూభాగములను వీడి మహారాష్ట్ర్రమును చేరిరి ట్‌

అంబదేవుడు సర్వస్వమును మిషతులను బంధువులను కోల్పోయెను. ఆతని రాజ్యములోని అత్యధిక భాగములు కా తి సేనం హ స్రగతమయ్యెను ఐనను అంబదేవుడు కాకతి (పతావర్గుచునకు లతాంగలేదు శం సంవత్సరము 12198 నుండి వివ4 వరకతడు ములికినాడు పై త్తఎనాడులను స్వతం్యతముగ పాలించెను

ఈ ద్వాదళ వర్షము లంబదేవునికి సవ్యముగ సాగినవి కాకతి పత్తావర్ముదుడు చక్కని వ్యూహరచన గావించి తికుగుబాయి దారలను శ్యతువులను ఓడించి కాకితి రాజ్యుకీర్తి [వతిష్టలను ఇనుమడింవజే సెను

అంబ దేవుని తరునాతి రాజులు

అంబదేవ మహారాజున కిరువురు తనయులు ఒక కుమా ల్రెయ నుండిరి రెండవ (తిపురాకి అంబదేవుని యనంతరము కాయస్థ రాజ్యఎర మధివణంచెను ఆంబదేవుని కుమా రె వేలూరి మనుమబౌల్లి తనయుడగు రాజన్నను వివాహమాడెను అంబదేవు డల్టుని కరణముగా నందనపుర తాజ్య మిచ్చి యుండెను

కాకతీయుల కాసనములందు జొల్హయ అతని తనయుడు రాజరుదుడు 'పేర్కానబడినారు కర్నూలు జిల్లా నందికొట్కూరు తాలూకా మల్యాల [గ్రామమున శక సంవత్సరము 1212 వికృతి నాటీ కాసనమున కాకతి రు[ద్రకుమార్వుని సామంతులు మహాసామంత చెజకు జొల్బయరెడ్డి అతని తనయుడు రాజరుుదుడు (వశంబంవబడినారు

అదే తాలూకాలోని లింగాల (గ్రామమున శకసంవత్సరము 1218 నందన నాటి కశాసనమున (వతాపర్మ్నుదుని-అధికారమునకు లోబడి మవాీసామంత వేలూరు చెజకు బొల్హయ అతని తనయడు రాజరుుదుడు పేర్కొనబడినారు ఈ శాసనములందు పేర్కొనబడిన బొల్టయ _రాజర్ముదు లొక్కరే అంబదేవుని వియ్యంకుడు చెజుకు వేలూరు మనుమబౌల్ది అతని తనయిడు రాజర్నుదుడు అంబదేవుని శల్లుడు వీరు ఆంబదేవున కా వ్రవర్గములోనివారు

క ననన తీ షం ౨07 వ40 905 9886 009

2 (తిపురాంత* దేవాలయ కాసనములు కా నెం 75

రి కాయస్థ రాజుల. దొనేరు కోనేరనాధ కవి కృత ద్వివద బాలభారతమున కౌకు రాజ వంశమందు- న తారి తాత ఎన్న మహీవిభుండు సమితిలో చెజకు రాచ నరేందు గెలిచి అలవుగా సషాంగ హరణంబొనర్చి పొలుపొందె భువి మన్నె పులియని పేర రామరాజీయమున సమస్త దురాచరణ చెటకు రాజనాయక సప్తాంగహరణ బిరుద ముఎ౦౪౦ప బిడినది అరవీటి వంశమునకు మూలపురుషుడు తాత ఎన్నమ ఇతని పెద్ద కొడుకు కొటికకంటి రాఘవుడు శక సంవికృరము 1242 లో కాకతి [పతాపర్ముదుని మైన్యమున కాధిపక్యము వహించి కుంయమరముపె దండెతి ఇచటి పాలకుడగు కంఎలి రాయల నోడించి. ఆతని సపాంగములు హరించెను రాఘవుని రెండవ కుమారుడు సోమిదేవుడు శక సంవత్సరములు 12501258 ల మధ్య ముబ్బం రాజ్యములోని కంఎలిపై దండెత్తి నాగులపాడు సాతానికోట ముసలిమడుగు ఆనెగొంది ముద్గల్హాది దుర్గ్షములను జయించెను కావున తాతఎన్నమ కాలము శకసంవత్సరము 1200-1225 == (క్రీశ 1278-1809 తాతఎన్నమ కాకతి సామంతుడు ర్ముదదేవ మహారాజు ఆజ్ఞానుసారము చెజకు రాజర్ముదు నిపై దండెత్తి యద్ధరంగమునం దతని నోడించెను అంబదేవు డవిధేయుడై కాకతి శ్యతువులతో స్నెహ మొనర్చి తిరుగుబాటు జే స్వంతం[తుడై యన్నతరి ఆతని అల్దుడగు రాజర్ముదునిమై చర్య గైకొనుటకు రూదమదేవి తాతఎన్నమ నాదేశించి యుండును చెజకు వంశీయులు కాకకియులకు సామంతులు చెజకు మొదటి బొల్హయరెడ్డి కాకతి ర్ముద జేవుని స్నేహిశుడు మవా సామంతాధివతి కాకతి ర్నుదున కనేక యుద్ధములందు విజయము చేకూర్చిన వాడు జమ్ములూరు అమరాబాదు మహా సామంతరాజ్యములను కాకతి ర్ముదదేవుని అను[గహమున బడణనవాడు ననన ననన భారతి క్ట జ్యేష్ట 101 1 2 848 ౨9 50406 0%” ఇజఇజంక్ర జమ 0?72 (8 8 భారతి వక్ష జ్యేష్ట 0172 89 4 భారతి జుక్షజ్యేష్టేం *£2 88

కాయస్థ శా జులు ల్‌

చెజకు రెండవ బొల్టయ మొదటి కుమారుడు పెద్దదేవయ కర్నూలు జిల్లాలోని వేలూరు మహాసామంత రాజ్యపాలకుడు అతని కుమారుడు వేలూరి మనుమబొల్లి మనుమజొల్ల తనయుడు రాజ ర్ముదుడు

పూర్పము తమ సంశీయు లొనర్చిన సేవలను పురస్కరించుకొని మనుమబొల్ద ఆతని తన యుడు రాజర్మ్నుదుడు (పతావరుదదుని విధేయ సామంతులుగ మారి అంబదెవునితోగల సంబంధములు వదులుకొనిరి కాకతి (సతావర్శుదుడు రాజరు[దునికి అతని పూర్వీకులకు చెందిన నల్హగండ మండలము లోని జమ్ములూరు (జలాల్పురము) రాజ్యమును వేలూరు రాజ్యమున కనుబంధమ్హుగ నను_గహించెను

కావుననే రాజర్ముదుడు జమ్ములూరు మహాసామంత రాజ్యమంధున్న గోరువంకవల్ది కూరెళ్ళ (గ్రామములను దానమిచ్చుచు కానములను వేయించెను

కడవ జిల్హా ఎద్ధనటము తాలూకా వట్టపురాయ [గామ కశాసనమున ఆంబదేవ జన్నియదేవ

మహారాజుల కభ్యుదయము కలుగునట్టు వారి అనుచరుడు ఆలయమునకు ఉత్సవమాన్యమును ధారవోణ యిచ్చినట్టున్నది

అంబదేవునితో కలిఎ పేర్కొనబడిన జన్నయ ఆతని తనయుడై యుండును జన్నిగ దేవుడు [తిపురాంతకుడు అంబదేవుని సోదరులు వారిపైగల గౌరవ భావనమున తన కుమూరులకు వారి పేర నంబదేవుడు పెట్టియండును జన్నయ ఏదేని ఒకానొక యుద్ధమున దివంగతుడు కాగా అంబ దేవుని రెండవ కుమారుడు (త్రిపురారి దేవుడు తండి యనంతరము కాయస్ట రాజ్య ఎంహాసన మధి ష్టించెను అంబదేవుని అమాత్యులు

కడవ జిల్లా రాజంపేట తాలూకా లేబాక (గ్రామమందలి చెన్న కేళవాలయమున గం తమిళ శాసనమున అంబదేవుని సర్వాధికారి ఇరునుది దేవుని కుమారుడగు గంగదేవుని [సళంస యున్నది పనన నత్తలకు నాను కాలడాననా నాలా నా గానో ననాానడావాావావవ్తు[

చెజకు రెడ్డి వంశ చరి[త కాసనములు పుటలు 61 66 6 72

2 త 5 పం 980 19089 40 8 *ఉ2 వెం శకం 9

ఈీలి కాయస రాజలు న! శక సంవత్సరము 1209 సర్వజితు= క్రీ శ 128 నాటి ఆత్రిరాల వరశరామేశ్వ రాలయ కాసనమున మహా [వధాని ఘోడెరాయ గంగడేవుడు ఆంబదేవున కాయురారాగ్ల్యైశ్వుర్యాభివృద్ధి భూమి దానమిచ్చినట్టున్నది అద్ధవటము తాలూకాలోని (బాహ్మణపల్సి చెణువు కట్టపై ఈం సంవత్సరము 1212 వికృతి = క్రీ శ 1290 నాటి కాసనమున మవో ।వధాని ఘమోడెరాయ గంగదెవయ రావుఎకొలను (ామమున చెణువు నిర్మించి ఎల్ల లేర్పరచి కొంత భూమిని దానమిచ్చినట్టు తెలుపబడినది వూ మ్‌ 'ఘోడెరాయ గంగయ దేవుడు మహావ్రధాని ఎత డనేకములైన పాంనా సంస్కరళలాములను కాయస అంబదేవుని రాజ్యమున [పవేశ పెక్టైును రాజ్యాభివృద్ధెకి కృషి జేసెను చెలువులు కాలువలు థి థ్‌ టబ్‌ ఛం మా మే 'శ్రవిర్రంచి సీటిపారుదల సొకర్యములేర్పరచి వ్యవసాయాభివృద్ధి తోడ డెను ఇతడు మంతి మాత చాడు తై వమతాచార్యుడుకూడ” ఘోడెరాయ గురుఎరమును నెలకొల్పినవాడు అద్దం రాజ్యస్టావకుడగు కొండపీటి (పోలయవేమారెడ్డికి గురువు ఇతని దయవలన (ప్రోలయవేమారెడ్డి రాజ్యస్థాపన మొనర్చెనని ఎజ్జన హరివంశము తెలుపుచున్నది ఫ్రీ పర్వలేశ భ క్‌్యాఎత గుణ ఘాడెరాయ గంగ గురుకృపా స్టాఎత స్నామాజ్యసముద్దీ ఎత వేమక్నేక్రీంద దీ ఎదినేం్యదా వేమారేడ్డి అహోబల ్రీకె లమే(శ్రములందు సోపానముఎిు నిర్మించెను (ప్రోలయ వేముని తమ్ముడు మల్దారెడ్డి కురుముణూరి పాలకుడు సకల ద్విపాంతర రత్నకలాప 'సెరంతరార్చనా కలనారంభక కురుములూరి పురనాయకమల్ల చమూవరేణ్యహరి- నిషేవ్యా కుకుములూరు కడవ జిల్లా ఎద్దవటము తాలూకాలోనిది (్రోలయ వేమారెడ్డి తొలుత అంబ దేవుని కాశ్రితుడై యుండి ఘోడెరాయ గింగదేవుని సహాయమున రాజ స్థావన మొనర్చెను లలల లాం & 2 మం క$060€ 91 లి 4 2 సెం 90 98960 ౩ హరివంళము ఉత్తర 4 02సుాళంక 920 5 ఇం 71 10 286 ర హారివంము !1 96

కాయస్థ రాజులు జ్శీ

అంబదేవుని ఆనుచరులలో ఖదేవుడు ముఖ్యుడు అతడు శక సంవత్సరము 1218 ఖర నాటి ఆషాఢ పద్ద 115 బుధవారము పవ్మితారోవణ పుణ్య కాలమున (ఫ్రీ త్రిపురాంతక మహాదేవునికి దాన మిచ్చుచు కాసనమును వేయించెను

సవదర అంబయరెడ్డి మనుమకులవార్థివర్థన సుధాకరుడు నలంవజునకు రాజు అంబదేవ మహారాజులు ఎల్వు చెల్లించుకొన్న నాడు తిపురాంతక మహాదేవుని ఆఖండ దీవమునకు 0 మోదలు 1 సలగ ఎద్దు ఒక ఆంబోతును దానమిచ్చుచు కాసనము వేయించెను

(త్రిపురాంతక మహాదేవుని భక్తుడై న అంబదేవుడు శకసంవత్సరము 121£ వికృతి థాదవద బహుళ 15 సూర్య్మగహణ కాలమున (తిపురాంతక మహాదేవునికి [ప్రాత సంధ్య మధ్యాహ్నసంధ్యి నడుమ తన పేర ఒక ఆవసరమును కల్పించుచు కాసన మొసంగను

ఆంబదేవుడు (తిపురాంతక దేవర ఊళ్ళను కానికె ఆదిసమ సమును మన్నించుచు ఛక సంవ త్సరము 1212లో నొక శాసనమును వేయించెను అట్టే నతడు (తిపురాంతక క్షేతవాసులైన నరెర్మడే వుల మల్లినాభయంగారికి మొల్డికల్లూరు సర్వబాధా వరిహారముగ ఆచంద్రార్య స్థాయిగా శివపురము చే యిచ్చు సందర్భమునం దొక కాసనమును వేయించెను

అంబదేవ మహారాజు శివపూజా ధురంధరుడు [తిపురాంతక మహాదేవున కనేక అగ్రహార ములను కానుకలను సమర్పించుటయే గాక తన ఏలుబడిలోనికి వచ్చిన ఎదవ (తిపురాంతక మహాదేవునికి గల పూర్వా[గ్రహారములను మన్నించి పునర్జత్రము గావించి చరయశళశమును పొందెను రెండవ (తిపురారిదేవుడు

అంబదేవ మహారాజు కాయస్థ రాజ్యమును శకసంవత్సరము 1224 వరకు పాలించెను అతని తనయుడు రెండవ (త్రిపురారి దేవుడు శకసంవత్సరము 1224 లో కాయస్ట్‌ రాజ్యరమావల్హభు డయ్యెను (తిపురారికి సంబంధించిన రెండు శాసనములలో నొకటి కడప తాలూకా లేబాక (గామమందున్నది అందు మహామండలేశ్వర తిపురారిదేవ మహారాజు ములి నాటిలోని వల్లూరు పట్టణము రాజధానిగా

(తిపురాంతక దేవాలయ శాసనము కా నెం 78 పుం ల్‌

8 (త్రిపురాంతక దేవాలయ కశాససము ళా టెం 6 పుట 129 8 (త్రిపురాంతక దేవాలయ శాసనము ళా నెం? పుం తి 4 (త్రిపురాంతక దేవాలయ కాసులు నెం 72 5 3౩ 0 2౨౬ వ 78

కలి ాయస్ట రాజులు వృథ్వీపాఎన మొనర్చుచు శకసంవత్సరము 1226 (కోధన వైళాఖ శుద్ధ షష్టి బృహస్పతి వారమున లేబాక యలారనాధస్వామికి [శ్నోతియ సర్వమాన్యముగ చేఎ భూదాన మొసంగినట్టున్నది తిపురా౭ ఈ కాసనమున తన తంగడి "పేరు తెలువలేదు. కాని ణబద్ధవటము తాలూకా వరికుంట [గామమందున్న శాసనమున తాను"అంబదేవ మహారాజు తనయుడననియు శకసంవత్సరము 1228 [కోధన చై[త శుద సవ్తమి గురువారమునాడ సకలి బమలోని వరికుంట (గ్రామమును సాదసుంకము అషహ్టైయములతో క్రూడ్త సర్పమాన్యముగ ఎద్ధనాధ దేవరకు దానమిచ్చినట్టు తెలిపెను

(తిపురాకి దేవుని పాలనము బాల కాలము కొనసాగలేదు కాకతి (వకావర్ముదుని శేనాని మహారాయ పట్ట సౌహిణి-గోమయ నాయకుడు (వభువు ఆనతిన సైన్యయుతుడై కాయస్థ రాజ్యముమై దండెత్తి జయము గాంచెను ఇందులూరి అన్నయ వంటి మవాసేనాను లతని ననుసరించి యుండిరి శాయస్థ రాజ్యము కాకతి రాజ్యమున విలీనముయ్యెను

కడప జిల్లా జమ్మలమడుగు తాలూకా దేవిగుడి (గ్రామమున తల్దక ౦టేశ్వరి గర్భాలయ ఉ తర ఛాగమున శక సంవత్సరము 1281-నాటి సౌమ్య ఫాల్గుణ శద్ర సవ్తమి గురువారము నాటి కాసనమున మహారాయ వట్టసాహితి సోమయనాయని వారు తత్రాంత దేశమును పాలించుచుండ నాగరాజు ఆయ్యప చాజు తనయులు బయ్యన చిన్నయలను శుల్కాధికారులు తాము వసూలు చేయు మార్గ సుంకములో తలకంటి దేవి ఆఖండదరీపారాధనకు నెల ఒక్కాటికి ర0డు రూకలు దాన మొనర్చినట్టున్నది

కర్నూలు జిల్హా నంద్యాల తాలూకాలోని కానాల (గామమునందున్న కశాసనమున కాకత్రి +వ్‌ళాపరుద్రదేవ మహారాజు ఓరుగల్టు రాజధానిగా వృథ్వీ రాజ్య మేలుచుండ నతని పక్షమున రాయవట్ట ఫాహిణి సోమయ నాయకుడు గండికోట ములికినాడు పెనంపాడి పొత్తఎనాడు పెడకల్లు నతవాక విషయములను పౌలించుచు శ సంవత్సరము 280 లో కోనాల మూలస్థాన నాగనాధ దేవున్ని భూదానము చేఎనట్టున్నది శ్రీశ 1405 నాటిక కాయస్థ రాజ్యమంతయు కాకతి రాజ్యమున చేం్ర యుండెచని థావింపవచ్చుసు ఇంతటితో కాయస్థ మహాస్నామాజ్య మంతరించినది

ఎం లా

న పంతం ళా హా ౨ ఉగ సం 660 989 640 8 _ం(ధుల చరిత 1౦ * 2 కక8ి క49 థ్రీ చిలుకూరి వీరభ్యదరావుగారు శ ఉగ సు 9౨00౦౧౯ 95 86

కాయస్థ రాజ్యవుందలి సీవులు -- (గామ నావువములు (తిపురాంతక ము నెయ్పూరు దుర నాగార్జునునికోట పుష్పగిరి జో్యోతిఎద్ధవటము గంగవరము అబ్బవరము ఇటుగుల్లపాడు అఆండపురము పొందలూరు మోరట కారంపూడి వలనాటిఎమ అట్టూరు రాజంపేట అక గ్రాలరెడ్డివల్లి సత్రకాల (వాహ్మణపల్రి పానుగల్లు వరికుంట గండికోట _- మనోరథ పురము లేవాక వల్దూరు చిట్యాల మార్ష వాడి నీలగంగవరము కై వారముకోట గుండ్హూరు రేనాడు పాల్వాయి దర్శి బద్వేల్‌ ఏజువతి స వతిదేశము కడప నాగులవరము నెల్లూరు కమలాపురము [కొచ్చేలువులకోట నందలూరు గురిందాల (గురిజాల) పొడదుర్తి పొత్తాఎనాడు కలుకడపురము జగదాఎగు త్రి రాయచోటి దువలికంపనము రాయన్నారాయణ పుత్తూరు లోయలవల్లి మాచువలి _- మాసూరుపలి

ణ నో

రెడ్డ పల్లి మలయమండలము

శ్తీడీ కాయస్థ రాజులు ములి నాడు జయంగొండ చోళమండలనము శాంచీపురము మానువ ముత్తుకూరు హాకవ (దాజారామము తుంబుల తురుమడ్డపాడు = తురుమెళ శ ఆదవాని గండికోట అనుంగు రాజునల్లి చావిడ దేశము సకలణమ నందికొట్కూరు ముడమల మహారాష్ట్రము ్రీకై లము మల్యాల 'పౌందలూరు _ పుడందలూరు లింగాల అధిరాజచోళ మండలము కృంమరము పాకనాడు సౌతానికోటి పొ త్తఎనాడు ముసలిమడుగు తాళ్ళవల్టి ఆనెగొంది శర్నూలు ముద్గళ్హు ిద్ధలూరు జమ్ములూరు పౌ ట్టపాడు అమరాబాదు అలవులపాడు నల్దగొండ రాయచూరు గోరువంవల్లి నర్చరావు బట కూరెళ్ళ గుంటూరుణమ చూవడికుండై = మామిడిఫూడి అత్తిరాల పెడకలెంటు లౌ అద్ధం ణ క రుములూరు హొన్నవాడి ఎళ్టారెడ్డి వల్లి నలంప6బవ చింతల పుత్తూరు మొల్ద“ల్లూరు తుంజలూరు దేఎగుడి వేపాక కానాల తోయారు 'పెనంపాడి తోయారునాడు నతవాడి ఎం 0

కాయస్థ రాజులు జ్తీ[ కాయస్థ రాజుల సామంతుల సమకాలిక రాజుల దండనాధాదుల "పేర్తు =

గంగయసాహిణి గణవతిదేవ మహారాజు నామదేవ వండితుడు (పోలరాజు రుద దేవుడు మహాదేవరాజు వాయివండితుడు గోవిందజియ్య ఎఅగజియ్య గాన్గలాబోజు కాడోజు బాలిసెట్టిబాలము అల్లుగి ఖండేరాయ ఈళాంన్క గురుదేవర జన్నిగదేవ మహారాజు కాంత శివ దేశికులు మెయిదేవరాజు అన్ని పెద్ది ఉత్తజియ మారజియ్మ మరయ ర్యుదదేవ మహారాజు (రుద్రమ దేవి కరణం నామయ మల్రపరాజు లక్ష్మీదేవుడు [తిపురారిదేవుడు నక్రైనారాయణస్వామి సాహాణవ రాపేశ్వరభట్ట పౌమ్మయ వల్లభుడు కోమటి పెడెమాడి సెట్టి కొడుకు అన్నెయ ఇపకా త్తికదేవరె (బమ్మరాజు అవృ్వన సహస నామాల పెరుమాడి మండయ కొమ్మయ కొమరగిరి దేవండు వల్సినాయని కొమ్మనాయండు బొల్పినాయుడు అన్నమనాయని కొడుకు మల్లి నాయుండు జోరమథళ్లు విళ్తునాథ భట్టు నిశ్ళంక వీర బాల్నాయని మళ్రికార్డునుడు ఆంబదేవుడు నందశివులు ర్ముదశివులు కొమారగిరి దేవండు మల్నాధుండు వీరశివులు మైలళివులు సూదెరాళి [తిపురాంతక శివులు [బవ్మా శివులు భైరవ దేవండు ఆంబయరెడి ఘోడెరాయ గంగదేవయ ఖదేవుడు కోయనాయుడు ఉత్రమ శివ. గురుదేవర సిద్ధ శివులు (తీపురారిదేవుడు సారంగు నాయకుడు వెకారి మొదలి నాయని కొడుకు వంసంధరాయ నాదేవ మహారాజు చెవ్వరాజు ఎద్దయ అంబక్మావతి తిరుక్కాళ త్తి దేవ మహారాజు దామోదరుడు ఎంఘణదేవ లక్షీదేవదండ నాయక విజయగండ గోపాలుడు జటావర్మ సుందర పాండ్యుడు రక్కస గంగరాయదేవ మహారాజు ఖీమదేవ చోడుడు బద్ధయదేవ చోడుడు చింత రామ నాయకడు గంగదేవచోడుడు అల్టు గంగరాజు స్వామిదేవ కేశవదేవ మనుమసిద్ధి తిక్కన సోమయాజి అనంతదేవుడు తాళ్ళవల్లి దేవరాజు నరేం[డ్రేవుల మల్లినాధయ ్రీవతి గణవతి ఏలువ మల్లిదేవుడు మల్లికార్జునుడు మనుమబొల్ల రాజరు(దుడు రాజన్న మారవర్మ కులశేఖర పొండ్యుడు బయ్యన చిన్నయ కంట్టులూరి గన్నయ అన్నల దేవుడు సోమయ 'పెద్దయసాహాణి [వతావరు(దుడు గోనవిరలుడు సోమయనాయండు కంఎలిరాయలు మల్లారెడ్డి (ప్రోలయ వేమారెడ్డి తాత ఎన్నమ తిక్కన బయ్యన కాండి వాసుదేవ వ్మిపుడు (త్యంబో శివాచార్యులు ఇరువది దేవుడు గంగదేవుడు కాయస్థ స్రేల నామములు

గంగూదాయి జండూబాయి. వోచలాంబ కమలాబాయి. గౌరేశ్వరబాయి గంగసెాని మారసొని చందూబాయి అమ్మ నదుమాబాయి

జ ! . క ణ్‌ కాయస్థ రాజులు ళా నల్లి (గే ౧౩ నై స్టే - ణ న్‌ (29 [ ప / క. 1 వై ప స ల్‌ నే క. ణ్‌ ఇక్రి ళు నీ త్త న. కేతన క స్ట్‌ ం స క శకున ర స్ట్‌ కంతి త చ . బ్‌ లనే క ల హస న్‌ జ మై సస రం ంంలే జ శీ చ. ఇ రే స్‌ ిళుకేక కమమ న చ నా ల రే జే క్త పళ్లి న్‌ గ . క. జై [1 మి డా న్‌ ల /! శక్తి జై బత ప శే నో ఇంచి హు లే ఫ్ర ఇ2 ౨ ఇన్‌ టి యం జ్‌ఇ జె సల సట )ర్ర€ి సట పలల జ లా... | న్‌ వడ్డె [గ . ” క క జ్రశ్చశ్తె పే 0స్తై న. (| తే ళన కే 2 . (౯ నే తాం థి ప చ క్ట ళ్‌ 2 చ. [రైడ్‌ సశ్త్‌ల్లై గ సతో చ. ( కే క ఓ ర్త 6 (శే [1 ఈర "ర రం స్‌. . _ స్‌ = స్తే ఫ్లై స్తం జ్‌ స్ట సైలైడి ప. / చం . _ | కశ క్త గతే. లే .. జ్ర [ ఓ స్ట _ జి గ 5 క చే అక [గో క ౭ గా ఎ మ. ర.

“యస్థ రాజులు త్తి ౩ లే జ్జై దా 0 ఫ్ర | న ళు పల్లె క్‌ వేం జ్‌ ఖ్గ్‌ బ్లంపై ఇ, శ ంంట స చిట్లి శ్‌ భంగి జి గ 8 క క క ఎ డ్డ అ) | ౭ గ న పేశలు ఖ్లి యం గ ౬ ౪ వ ఖై ప్రాణ ఈమ పవి, కంళ్ల ఇట శస శిశస వం ఒడిని సీలుప ష్‌ త అు కిల లి నా జి క్ట క గ్జీ సస చి క్ష ఇక్‌ కు "౦9 న ళ్‌ కస సం శింర్ధ సై లల్త ప్తలై ప్త (| క వాయ ర న త 1 కు ఐఏ )ం లం ఆ, క కీ స విల తళ య! ఇ9 శో శ్ర స జి నే 1 53౩ ఈ రి భి విం క్‌ ౩ ప్‌ 2

• నెంన్‌ సే సల క్త్‌ల ్స్‌ సగ ఫర శాక్‌ శే ర్‌ం ళ్లు శ్రీ వ ళ్‌... త్‌ శోచ్‌ డె ఖా ర్చ సై ర్జె ల న. స. లేం . ప | చ్‌ కీ ప్‌ అ | రి కీ ్ర పలి 2ఆ ఖై ఇంళ్లై సై 2ఆ ఛే న శిత త క్రళ చక శ్ర దవ్‌ణి ర్‌ ల్‌ ల్లే 6 | ఇబ్ది జే వ ఇ్హో ణు [1 గ ణా వ 6 ళ్దు వ ల ఃంి ల జా

తర కాయస్థ రాజులు చే షా టా ళా ఖ్‌ "బ్ర డ్డి జ్‌ ఖ్జి; నః ణ్‌ డ్తశేళివై | శ్రేటి ళీ వు (గ లు స్టన్‌ స జల్లే ర్త ల బుత్త నా త న జ జ దం కం గ ణ స్‌ రి ష్ష ప్రీ శ్వ ఛ్తై [ ఖ్బ స్ట ఉలి క చ... క న. స త స గ్‌ న స చచి భక్త న్‌ వ లి ప్లు ఐ లై స్ట అనీ టే తల్లి జై శిర్రాభ్రిప నీ ల నో వ స య ల్‌ లా ఇ లట జై జ్ఞ వ? ల శ్తె (11 వ నే ఇ శతచ చెసి 2 క న యా సస స చ న స స ప ఈ వళగ్రి స్మ గ 6 వ స న త్త రే ళీ క్‌ 4; | 13 లు సు ల్లో గ ళా ఖు జె ల్డే త్ర ర య్‌! ఆ | ీ గి స్ట్‌ ఫం నో . సర ్ట] యు త్త! 4 ళల ళ్‌ 9 ్‌! 00 లా కో

కాయస్థ రాజులు క్తీరై బా] | | | న! డా! ల ఇక కస వ సం జ 2 నర 2 న చ వేగ రై ల వన ఇ శ న్‌ న జ నా 22 ౪ ర నవ అ లీ డికి బిజి! గే జిఎం తిం అకత్లి వి స్తా శాచస్గ ఖై న? 3] హ్‌ తి టే. శోళైో లభి జ 69 ఫాలీ కష రో | క ప స. ఇది ౩2 య ర | హో య వ థగ లె నా 0 ద్ధి స్ట ళ్‌ 5 టం! “4 చ క ఇస్స్‌ ఫ్‌ స్త గ శీ ఓ స్తై నిర విం తి తీత ర * డత చీయల సైళిళ్తే ఇచళ్‌ జల్లే శ (25 చ స న్‌ ఓ 15 ళు ప శతిభపళ్ళి శజిచ్సే సీ ఫ్ర్‌ షు వాత పతి అత్ర 1 స్తో ళీ ఓ /. షె వ. ఇ గల్లీ సి లం స్తా స్తై య, క భన. ళ్‌ వస్తి కిది స్త ల్లి ళ్ష య ల ఖు ఫ్‌ న్‌ సీం 40౦ ళు లే 1 8 ప్‌ క్‌ లె ణి శౌ

00 కాయస్థ రాజులు జ ఇం మై క స +] ఇ సి నే వ్‌3 ర శవ తె శ స నుతి లా న్‌ క స ఎ. ల నే లి స క్తశా 3+ఛపే కప పి ఇ కష గోభి | ఈ (1 “దా శ ౧ న నన పి అక ఆ స్త వుం త్రచే నస సేసి శ శి తళ శేచిళల్త పై తోశలి ప వచి ణా 5 ష్‌ సి కి జే ర్పైల్ల క ళీ న్‌ ష్‌ జే ళం ౧34 శ్తె య్‌ వ హమ ౯ అలం పసు ఎ అమా 2 శా త డి ష్‌ శ వశాత్తు ళ్ల ని జ +: వ్తిం న. 25 బజ్జి శ అ] 6532 వై ఒం గే శీల ౮ గ సంధ క కు తీశశచ్తి ౩ గోత్ర శా కి ౬ ౪ యుడు శీ జ సీశి న ౧. సై స్త ఆ|| [చిత్త హై గ; య గ న న వ్చస్టేస్ట కి న | జో త్త శీ క్‌ అ9 8 యర న. = ఇ్తి లి శైల న న స గా ఆ|| కీ వ్‌ 2 టె మ జై స్‌ భ్‌ శే 34 సే భౌ నే 1 2 లశ ఓం ళ

కాయస రొజులు ళ్‌ క! | దా] . ౨ సి యే ఇళ్ల జై నే శి శ] క్షీ పైత కళ్ల శే గ అ కర్రీ డ్‌ ఆ కి = క న చచి 2 చి 1 ర క సా వశ స ఫి రో ౦ చిలి వ దీ ఇజ్లె స్ట ఇ జే చట ౧ జే | పర్తి చేని పల సత్ర పై ౯ త గొజ్చే శ్రి ఏళ్లే క్ష ల శ్రి ల శ ఈలి అ ఈ ణ్స గ ప్‌ ఈ, ౯2 రాన్‌ సళ కే క బయం శ హస తితే శ సెస్ట్‌ బార కీ ఉలి ఉన స. జ చాలని 4 తేలే $ 5 నిశ చ నె 5 9౪ $ నిశి $ ౭౨ 2 *౬ స్‌ ల ఠి ఇడ వు ! జ. ఇ స్ప శ్ర సం క్స్‌ స జ్జ లే య సని జ్త రీ రీ యు ణ్ణు న్‌ జ టా ఇంతట శు లత ౯ో ర్‌ 00 ల్‌ వ్‌ గా ట్‌ ఇ్రై | బో ఈ గ రం శ్వ సస న రయ

ర్‌ి కాయిస్థ రాజులు ప. వ. "= జ నా 3కి న ఇక పంతు కళే కై ఇచ 33 ఇ గ్‌ చెరు ఎడా పె సుడి “ ఇష్‌ పశ ౫ కి గ క క న ప న 2 పళ ప శిత 2 ణే 53 చ ప స” ళ్‌ 1 ఎర కైారిలె లట శ్రిప 84 1 ఇళ్లే ఇ అ మస ళు క సలి సత్తీ ఏంది ప టా న ఇం ర. న లే చ ర (1 =. ఫీ శ్రైన్ల షి జిడే శం కత్తి 8 కృటప్పుచ్తి కై సం రి దా అ “2 రశ్యళన ఇర్రం రూ 229 కొరి ఇ జైెక నెం ల లే సస జీసస్‌ స 2 నిజాల 2 కార్డీ వ టరు స లీ ౭ అలి

• | ర భై”ళ్లి చాటి వ్‌ స్య వం! ఖై లం జ్జ న్‌. ప్పేల్పిజ్జి గ్ల ఓసి స శ ౧. +] పై జ్‌ క జీ ల్జీ ళ్‌త్త చ్‌ ఖ్‌ ఖ్త ఇబ్హుల్హాళై జ్ర కర్ణ ళా థి ల్‌ వంగా వ సో ళ్‌ గ లి శే శ్రే లి క ఎల్టి ర్తి 6 (స్ట న గ్‌ ర్‌ వ్త్‌ ప్రి ల యై “| ణి ణో ష్‌

ళ్‌కి =ఆయణ రాజులు క! హా మ | చ్‌ ళల ౧. శ ౨ శై కం వ్‌ రై ఈజీ కే ఈ ఇ [1 మౌ వె స్లిత్తై ల = ఇళ్ల ం త స అ శో సూ అ 2శ్‌ అ గా టై చం చే న శో లా హ్‌ న ళ్లు షణ భు సో గ్‌ జ స య ఇ ఈమ ఆ ఈం ఇ్తే ఖ్‌ శ్రేశ్త * ఇళ తళ ప చి +) చై లు ఇడ కళ తొ 4 భై. లక ళ్తి ఈత ౭ | టి వసత శి తం పం బెక్‌ కై శ కీ బశి4డ శశ తి4 84 5 8 ౩, క్షీ సం శే కం జై శ న పం 7 క సి శా ౨ ౩ర్హడ్ర ౭ స్త కేల సప కం. న ఈ%6 ౭2% ర స ఖి ఇ సే ఇ కె టై వ ప్రి చ ల | సై చై ఫ్రా బ్ర వేం ర కిం వెసి ఫ్‌ శీ -_ ళ్‌ లో భా బ్య గ్‌ ౮ ణీ శ నో ల్త (ా రి న స వి న ళ్‌ 5 గీ

క్క కాయిస్థ్ర రాజుల [2 ఇ శే ల 1 గ | హా ఘం. న ఆ శ ఆ రి క్‌ 7జి ట్రై ఉప స్తో శ్‌ః9 శ్లైఎక్తి 19న సెస్‌ ల్‌ ఎని ర ద్‌, లో ఇ శీశతిళ్లే ల 5 ఆ 0 ఇం అఆ ]ెధా గల అ 9 గి చ ఆలు ళం జయ = క్స్‌ వైర్ల జడ 19 ళ్‌ (గూ త్త ళ్‌ కో స 3 త్‌ జి కల ల్‌ 2 లస బాచి 1 ద్ద ళ్ధు పరి ప (క్ర చ వళ్ల గ ర్‌ క టీ 7 శి 2 శ వ? న య ష్‌ | సస ప చటక కే కల్‌ ఈ శ్‌ ఖీర్‌ క్‌ ఫ్‌ ర్ట | ఉద క 6 లేత ల శాల శ్నా చ. 29 ్ల న్తోషిం వా ర ల్లి టై చై గా! ౭ య్‌ 1 ౫ే ళా ళ్త ఇ "70 స్ప హ్‌ ఇతే (చే చే ఖే స లే క ల 2 స ఇం శ ర్హా క్ష ఇట్ట ర్లి న ఫ్‌ క్‌ 4 ౭ శే య? శ్‌ బ్‌ జ్‌ లే లేం స్థ 1 శ *లే శ్‌ 72 5 ఇ జి ష్‌

కాయస్థరాజుల శాసనములు

1 గంగయ సాహిణి (తిపురాంతక శాసనను

[తిపురాంతకములోని మూల (బహ్మేశ్వరాలయ ముఖమండపమునందీ శాసన ల అమర్చ బడియున్నది ఈ ఆలయము కమారగిరి పాదము చెంతనున్న సోపానములనంటి యున్నది శాసనము 81 వంక్తులలో జె్కబడినది

కాయస్థ గంగయ సాపాళి బిరుదములిందు వర్శింవబడినవి కాకతి గణపతిదేవ మహా రాజులకు తనకు ధర్మమగునట్లు దువలి కంపనములోని జోయవల్ల్సి (గామమును _ రెడ్డపల్సి పొలము చతుబ్సనులును గంగయ సొహిణి (తిపురాంతకములోని మూల స్టాన దేవర అంగరంగ భోగముఎకు సకలాయ సహితముగా దానమిచ్చు సందర్భమునందీ కాసనమును వేయించెను

శాసనమున 20 వవంక్రి నుండి విరి వంక్రి వరకు వ్యాస గీతా శ్లోకములున్నవి తరువాత దానమునకు విఘ్నము గావించిన వారికి కలుగు పావ ఫలము తెలుపబడినది

ఈ కాసనము సాధారణ సంవత్సర పుష్య శుద్ద వంచమీ గురువారము మకర సంక్రమణ పుణ్య దినమునా డీయబడినది ఇందు పేర్కొబడిన శక సంవత్సరము 1175 1172 కు బదులుగా శవాయబడినది సాధారణ సంవత్సరము శక సంవత్సరము 1172 లో వచ్చినది కావున కాొసనకాలము క్రీశ 1250

శాసనము = మూలము

1 స్వ బ్రశ్రీమన్మహామండలేశ్వర బాహ త్రరినియో 2 _ గాధివతి అనే దేళాధివతి చాతుర్వూణ్న౯ సముద్ధర త _ వళశ్చిమరాయ దామోదర మెన్యదికాపట్ట ఏకాంగ కీ వీర వీరావతార అతి విషమహయారూఢ ,పొఢరే ర్‌ భారేవంత్త విజయలక్ష్మీకాంత నాయక నారాయ 8 ఇ కదన (పచండ మన్నియ బెంటకార గణపతిదేన

[5 కాయస్థ రాజులు 77 దివ్య ఫ్రీ షపైదపద్మారాధకదో స్తంభ స్తంభిత సకలక్షి 8 తిపాలశౌయ్యక౯ యళ స్తోమతిలకతటి _ ం౦గనాము 9 ఇ వితరణ గుణ వినిజి౯త కామధేను కల్చ్పదుమ 0 _డెయ - య దిశాపట్ట మూరురాయ జగదళ బరబఐల [1 నామాది సమస్త ప్రశ జ సహితం ఛభ్రీ మన్మహామం 12 డలేశ్వర గండపెండారు గంగయసాహిణి స్వఎథీ 18 కక వరుషంబులు 11/5 ( "9 అగు నేంటి సాధారణ సంవ 14 త్సర పుష్య శు 5 గు నాటి మకర సం్మకాంతి పుణ్య 1౪5 కాలమందు శ్రీ 'తిపురాంతకము ఫ్రీ మూలస్థాన 16 దేవర అంగరంగ ఖోగాలకు గణవతిదేవ మహారాజు శ్ర లకు తమకు ధమ్ముకవుగాను దువలి కంపశము - 18 - లోయలపల్టిని ఆెడ్డపల్లి పొలమూను చతుబ్సమ 9 మూను ఎకలాయ సహితముగా ధారాపూవ్వ౯ణకం 20 సేఐ ఇచ్చెను సామాన్యోయంధమ్మక౯ సేతుం నృపానాం ల! కాలే కాలే పాలనీయోభవద్భి సవ్వా౯ శ్రిత శేతాన్ఫావిన పా త్తి౯ వేం్యదాన్‌ భూయో 28 భూయో యాచతే రామభద్ర స్ప బ్య దత్తా ద్విగుణం పుణ్యం పరదత్తాను బళ పాలనం పరదత్తావవోరేణ లాడ ౨6 స్వదత్తం నిష్ఫలంభవేత్‌ ఇధమ్ము౯వునకు ఎవరేని 27 లంఘనము తలంచినవారు గంగా తీరమందు తన పెద్ద ౨6 కొడుకు కపాలము పట్టుకొని శతు [గిహమునకు 2% భిషానకుంటోయితేను చీంపుజణు కట్ట నాటు పడి శర వది వేల కఎల గోవుల వధిఇంచిన మహా పా శ! తకానం బడంగలవారు మంగళ మహో థ్రీశ్రీ

శి నామదేవ పండితుని దుర్గి శాసనము

గుంటూరు జిల్లా పలనాడు తాలూకాలొని దుర్గి (గామమందున్న వంక్రేశ $రాలయమం"-- దమర్చబడిన శిలాఫలకముపై రెండు (పక్కల చెక్కబడియున్న ఈ కాసనమును శక సంవత్సరము 1178 విరోధికృతు ఆశ్వయుజ శుద్ధ 18 ష్మకవారమునాడు ( వ్లవెణీ సమీవ నాగార్జునుని కోటకు తూర్పునగల నెయ్పూరి చెజువు సహితముగా ఆచం(దాక్క-కస్థాయిగా శ్రీ వం కేశ్వరదేవర అంగరంగ ఖోగములకు కాయస్థ గంగయ సాహ్‌ణి మహామాత్యుడగు నామదేవ వండితుడు దాన మిచ్చునపుడు. చేయించెను

శాసనము మొదటి(వక్క రల పంక్తులలో సంస్కృతభావతోను రెండవ్యవక్క రి4 వంక్తు లలో తెలుగుభావలోను ఉన్నది రెండవవక్క కళవ వంక్రినుండి 8 వ్యాసగీతా క్లోకములున్నవి సంస్కృత కాసన భాగము ౨0 శోకములతో కూడియున్నది

ళా

శాసనమున కాకతి రెండవ (ప్రోలరాజు రు[దదేవుడు మహాదేవరాజు గణవతిదేవ మవ రాజు వర్షింవబడినారు కాయస్థ గంగయ సౌహిణి ఆతని మహామం్మతి నామదేవ వండితుడు |! ౦౧ంంవ బడిన ఎదప నామదేవ వండితుని తలిదం[డుల విషయము తెలువబడినది

నామదేవ పండితుడు గంగయసాహిణి పానుంగల్లు మొదలు మాజ్జ-వాడి దాంకా సుఖసం కథా వినోదంబులం రాజ్యంబు. సేయచుండంగాం తత్పాద వద్మోపజీవియున్నకల రాజ్య సముద్ధ రుండును శ్రీ కరణ ధిపతియునుం గాయస్థకుల వాధ్ధికా వద్ధక న సుధాకరుండు అని వర్షింవబడినాడు

ఇతడు వలనాటిలోని దుగ్య వట్టణమున తన తండ్రి వాయి వండితుని పేఠ వం కేళ్వరుని (వతిష్ట చేసెను కాకతి గణపతిదేవ మవోరాజు దుగ్య వట్టణము వచ్చినవు డాతని దయను పొంది మూరురాయ జగదాళ వడగాను చలమెత్తు గండ బిరుదమును పొంది గణవతి దయవలన వంకేశ్వరుని (వతిష్ట గావించితినని విన్నవించెను గణపతిదేవ మవోరొజు వం కేశ్వరునికి నమస్కరించి నెయ్పూడ8ి చెజువు సహితముగా అష్ట ఖోగ తేజ సహితముగా ధారాపూర్వకముగా ఆచందార్క స్థాయిగా దాన మిచ్చెను

తరువాత శాసన భాగము వంకేశ్వురుని ఆంగరంగ భోగములకు ధూవదీవ నై వేద్యముల కు పూజారులకు పరిచారకులక్ర తద్దితరులకు దానమిచ్చిన విషయమును తెలుపుచున్నది

ళరి కాయస్ట రాజులు ఇ తెలుగు శాసన భాగమున 55వ వంక్తి నుండి కాసనాంతమువరకు వ్యాస గీతా శ్లోకము లున్నవి కాసన "లము శ్రి శ లిర్న్మ శకాసనము = మూలము మొదటి _పక్క

1. ఓం (శ్రేయస్సే విజయీ రోతు సతతం విష్ణువ్వాణరాహంహ్వయళక్చ,తీయ 2 త్యథ భూగ్చు౯లహీయతీచయడద్దంష్టైం ముఖేధీయతే [పస్పష్టామలమౌ క్తి ల క్రీయ తీతరాంయ[దోమ కూ పేంబుధిల్లోకా కానామమృతీయతి ప 4ఉ తివపదం చానంద కందీయతి ( ్సి (బహ్మో ససజ్జణ జగతాం్యతితయం వ శ్‌ కృష్ణం రాజ్ఞాంకులాని నిఖిలాని జయాస్పదాని యేషాంయకో 6 విశద మిందునిభం మహద్భూలోకేబ్ధర (వధిత కాకెతసం "7 జ్ఞకంచ (2) తన్మన్కులే పాలయికా (వజానాం 1పోలకితీశోల 8 భకాత్మలాభం ఆజ్ఞాయదీయారిపు శేఖర్మాగ మణి నభా సఖ్య 9 మవాప నిత్యం (8) ఆబత్సుత స్తస్య భువోధథత్తాల ఫ్రీ ర్ముద 30 దేవ [వధిత ప్రతాప యత్థడమాప్తారి వదస్సురేందా స్పం 11 _ తోన్నమన్యంత య మేవమిష్టం (శి తస్యానుజో భూన్మహదే 12 _వరాజ పృథ్వి (వళాస్తా [వథనీయకీత్తిణ యత్పాదయగ్మస్య 38 _నఖప్రభాభిస్పంధింకరోతి (వతివక్ష మూద్ధాకా (5) అల్త (వశబ 14 _ సపొత క్షితిపాలకానాం చూడామణి గళణవతిమ్మ౯వో
2. దేవసూను [ప్రొఢ్వోశౌయ్ముక-వరిచిత నృపాలిషేకే ష్వాచబాయ్య౯ 68 క వలనృపో్మదవద్ధలనోత్క (6) యన్మ న్మాసతి మేదినీతలపురీ 1 మంబొోధి కాతా తా మాజ్ఞాదుగ౯ మనోరమాం కితివ 16 ఆ(ప్రోత్తుంగ సత్తోరణాం ధమ్మో౯ వృద్ధిమవాప్షృయా ద్విజవ 18 _ రాన్సృవ్వక్యాత సంవద్ధి౯తా స్సద్భృ క్రిగ్గుక రుషుస్ఫుటాసమభవచ్చా స్తే ౨0 వథిన్సుల్టరా 7) దర్ధక్షిణోభాహా రయంకృతీళ శ్రీగ 21 ండపెండారమరారిమ్మద _ గంగాధిపోబ్న (వతినాయకే భ ఖ2 భిదే సబంహ్వ ఇతిపాలనాయ (8) యద్దాటీతురగావలీ వృ ఖల ధుఖురక్షుణ్నోత్థిత జ్మారజ (వచృన్నా [వవిలోక్యతా దళదిశో థీ

కాయస్థ రాజులు 59 ల్ల తావదంతిస్సుటం దైవ జ్డావయ మాదితా వపసగణా స్ప(ద్చాహ్మ

లర్‌ కాశ్శాంభవా స్పష్టంకప్పళ౯టి కావయం వయ మహి నక్మతియా

26 పాత్టి౯ వా (9) అకశ్యపం సంభూత కాయస్టకుల వారిధి కలాక

27 లావ కల్లోల (పరూఢ గుణ మౌకిక (10) థ్రీవల్లు రక్కుసో

28 నామతణ్మన్హాతో చం[ద్రమా ఆత్మీయ జనతానందకుము

29 _ దానాం వికాసక (11) -- మ్మహనీయ కీిత్తి౯

లిం (శ్రీ వాయి పండితఇతి (వధిత వృథివ్యాం తస్యాభవ్మిత్సియత

ఖే మార మణియ్యమూ త్రి౯ గణం గేవ శంకరరతా భువి గంగుబా

తివి యీ ( వి తత్పు[తో గుణ కోమలాం కురతయా (పోద్యద్యశ

88 _ పుష్పకై పాతో దారసుదాన పూరిత ఫలై బృజాంధు స్ఫురత్త

84ఓ _ట్పద్దై కాయ స్ట్థాన్వయ దుగ్ధ సాగర మరుద్వృ &ోస్తి లక్ష్మీనిధి (శ్రీ మద్గం 85 గయ మండలిక సచివ శ్రీ నామదేవ (పభు (18) యద్బుద్ధిబుకధ

86 సంఘధారణ వరాధాతా విదేరీయతే యదూపం నిఖిల ద్విజో

897 _ మముదాం స్టానంచ వావచ్యతే య దైయ్య౯ం వృథుభూమి ధారణ జ

ఏ8 యత్కూ_మ్మే౯ణతోష్టాయతే యత్కీ_ త్రిక దకాశ దిగ్వధూముఖల సత్పద్న్మే

లిం విజేజీయతే (1 శ తేన (వకృష్ణ స్వఎతృ [వభక్యా తన్నామధేయం భవనం శివ 40 స్య [పాకారి దుగ్గాకాం -_ స్మిన్వం కేశ్వ్తురోయం (వధిత వృథివ్యాం

41 _ (15) గణవక్షితీశాదువలభ్ళ చిహ్నం లలితం సమాదాయ తతోర్వ

42 _జాఖ్యం సకృత (వసాద [వభు నామయస్య (వణతోథ వంకేశ్వరసొజ్ఞ

48 కాయః (16) స్వ స్తిశ్రీ మచ్చకాజ్టే గుణ గిరి గిరికే వత్సరేన్మ న్విరోధ కృత్యాం ఉ*ఉ4 _ శ్విన్యాద్యమాసే ఎతరతిపతిధౌ కావ్య వారే (వకృష్లే పువ్యత్సస్యాం్యధ దేశా 45 _ దికళు భవిల సత్పల్లి నాంటౌ (వబద్ధే ఎయ్చూరి [గామ పయో౯ మపిష వ

తీట తిదిళ కృష్ణవేణీ తటిన్యా (17) నాగాజ్ఞాకా నాఖ్యస్యను సాధకస్య (పాకా 4 __రదేశాత్పురత స్టితంచ పువ్యత్సు నీరం బహువృక్షయుక్తం శ్రీ పు

48 వృ వాటిం సహ జశల్కదండం (18) గంగాధివ (ప్రీతమ నాస్సురా (పాదా త్త ద్య థావత్సహితోను వగై౯ ఆసూయ్యః౯ మాచం[ద్రమఖీష్ష భాస్య్మద్రంగా

50 _ గభోగాళ్ట౯ మమేయ కిత్తి౯ః (19) వంకేశ్వరోయం సతతం కరోతుత్రి

51 నామదేవస్య మనోరమాణి యస్యాం (మి యుగ్మం సకలామునీ

55 దా ధ్యాయంతి యోగేన హితాళ్టల సిద్ధ (20)

శం కాయస్థ రాజులు రెండవ (పక్క

1 స్వం సమధిగత వంచమహాళబ్ద మహామండలేశ్వరవతి హి

2. త చరిత వినయవిభూషణశ్రీ యనుమకొండ పురవరాధీశ్వురులై న శ్రీమన్మహా

శ. మండళేశ్వర కాకతియ్య గణపతిదేవ మహారాజులు ఒరుంగల్లు సిజరాజ

త _ ధానిగా సుఖసంకథా వినోదంబులం (బిథివిరాజ్యంబు సేయుచుండంగా

ళ్‌ 0 దత్పాద పద్మోవ జీవియెన శ్రీ మ(త్‌ిగండపెండార గంగయ్య సొహిశి పానుం

శ్రి ల్లా మొదలుగా మాజ్జకావాడిదాంకా సుఖ "సంకథా వినోదంబుఎం రాజ్యంబు స్స

"7 యుచుండంగాం దత్పాద పద్మోవ జీవియు నకల రాజ్య సముద్ధరుండును థీ

ఈ కరణాధివతియునుం గాయస్థకుల వాద్ధి౯ వద్ద౯నసుధాకరుండునునై న అతీనా

9 మ దేవ పండిగులు పల్లినాంటిలోని దుగ్య పట్టణమునందుదమ తండి వాయి

10 -- నండితుల పేరను వంకేశ్వర దేవరం (బతిష్ట సేణ గణవతిదేవ మహారాజుం

11 గానిచి కారుణ్యము వడణ మూయణురాయ జగదాళ పడగాను చలమెత్తు గండ

1£ _ బిరుదూం దెచ్చిన సకల సన్నాహమూ మెటజిణ ఎ(దువచ్చి కానిఎంచుకొని వడగా

18 _ చిరుదూ నిచ్చినం జేకొని సంతోషించియన్న యవసరంబున దేవర కారుణ్యము

14 న దుగ్యను వంకేశ్వర దేవరం (బతిష్ట సేబ్రనని విన్నవము సేనను ఆ దేవరకు నమస్క్ల సన్‌ రించి స్వ ఫ్రీ శకవష౯కంబులు 1178 యగు శేంటి విరోధి కృత్సృంవత్సర ఆశ్వయు

18 జ శుద్ద 8 కకవారము నాండు .వంకేశ్వర దేవర కంగరంగ భోగ నై వేద్యములకు

17 0 ్ట్రిష్ణవేజీ సమీవంబున నాగాజ్ఞ్జు౯నికోట తూవుకాన నెయ్చ్పూరి చెబ్వు సహితముగా

18 ను అష్టభోగ తేజ సహితము ధారాపూవ్వ౯కంబుసే ఆ చందాక్క-౯ స్థాయిగా

18 _ నిచ్చె ఆయాూరి బౌంమేరలు తూవ్పుకనజాల పాంతటి మింది గుట్టా తూప్పు౯ ఆగ్నే

లగ. యము నడుమాను జాల మొంకఉామిదాగుస్టై? అస్నాయమునా జాల పౌంతటి మిందిగు

20 | ట్జ అగ్నే యమూాదకిణము నడ్మాను జాల పాంతటిగుస్త దక్షిణాన నేలేశ్వురం తెకున్చ 29" న తాల పాంతటిగుట్ట మటి దక్షిణానం గూంకట గుబ్బలి కూంకటి దక్షిణాన

28 _ నల్టసేల దక్షిణము నైరుతి పడ్మను మిడ్డనేల నైరుతి నింగల్లుం గుట్ట నైరుతి పడ్మటి న్య వీజీ 0 గా జాలూ - నరువుకుజ్వమ పడ్మటను నాగాజ్జుఇని కోటలో నారిగట్టు వడ్మటి వాయ ౨5 _వ్యము నడ్మం బెదాంకుజ్వు వాయవ్యమున దరిసవాం గు వాయవ్య్మము ఉతరము న

26 డ్మను జాల పొంతటిగుట్ట ఉత్తరాన నెజ్జంబుట్ట ఉత్తరము ఈశాన్యము 'నడుమన్న దంతిచ 17 ట్ట జాలగుట్ట ఈళానృమున వాంగు తూవ్వు౯న జాలపొంళటి మిందిగుట్ట ఈశాన్య

)ద ము తూప్పు౯నడ్మకు జాలపాొంతటి మిందిగుట్టి పూర్వః (విత్తులు ఆ యూరి దేవ

| లే న్‌ |. / / | / | షే ' కః ళ్‌ క గ్‌ ॥ ॥ి స | ఎ ా న. ౩౮ 1 ౬ . | / ం య. . |. 1 న. ౮! న బవ? న. | [| | శ య. | అగ . వ. న్న స్‌ . య . స ౨. | టన నయా. / క ॥ ॥ రర క హే రల ర న. న! శ క సంగా గ 12 |. ప ్గె " చ న శల | . _ , మ 4 = / ఖే ం |. ॥ | ఫ్‌ | ణ గా ॥ న. " గ్‌

• శే ౯ న. ఖ్‌ దగి 4 నోమదేవ వండితుని దుర్గి శాననము మొదటినక్క

ల్‌ [ర స న నలో ట్ర్‌. సమక స టట రా? శ లలో న శా న. న ; స న య. | | న య. (| గాయ య. శ = .

1. క. న న. (1. టం ః హస త్‌ క స్‌ సు ఖై నం ఛి నల. న వ టక సస న్న న రిం లో లన్న న. ని క రసా. న మ న ల ర రం 11 న. క ర. ల. వ స. టం న. - న స. భట యాల ఉక నతు ఫ్యాన్లు య టర హం. టం (సుప ప న! ) పలు డేటు నో న. ను ర! నం ప! ప టి వ న్‌ న 1] ర +. నీ యూ. టట వ... నలి గంగ గం నట త నన న న. ౪ భ్‌ ప 1 హస... టి ర క! హల న ల య క. సవన సట గీ సల సంచ సేన ప ( య క 0 గన ల నో హసితం ట్‌ గ న 2 ప క న మో. క్త న మ న! వోరి పసల మ! భన క మా! టు టన నం ల ర న న్‌ న? టన గో [న ప టు ఫళ్లాఖ్ళు పసి. న ను తనను! టే నో! యం పప న సా టే యడం కం (| క న న న సు కం గ య. నం నల్‌ శ. న రు లో న ర క ను 4 కనన. | యా! వ నరు నం సప్‌ఫో లా గ ల. లే ర ల గ దం (ణే స న మో ళ్‌ క హం నకం. నెట్లో ష్‌ నం ర టమ న... కన్‌ లో తంల తి య రా! లలితం లంటే దుర్గి శాననము

టం యమన నం? / ప 1. . గ | | స్స్‌ ల న్‌ | నటన "౩ ॥ జా వతి ః కర? గ ఫల, / . ? ః లక్‌ | జ

• ఇ 2 క స. " . ॥ క. క. క | స. మ. ఎంకి 1 నీ స్‌ /, 4! ల పం అట సం లిం జి న వ ముత న. న స టీ చట సల) ట్య న | శ్‌ శ స న. న ల జోసో ల ఎ యన | ళం క య "1 ల న

• న ద న న న య. న | న సగ (|. . చే ల 1 క. శ " | క జ! [ (న | వో నామదేవ వండితుని ద్వురి శాననము మొదటినక్కా

జ 1. న. (| ం ట్‌ దళ న న న స ముం టంత 2 య్య ల వ లల న న కషం నో స సల్‌ న. స వ. ప నో సన వ న. క. (ప సిం న వభ లన. . నం | న మం , ॥ స. న న. టన అ ఈ. న. న. క గ నం సన్న మో సం? న న న య ల! నం. స దే నం ధు న మం క మీ నటీ నం చా ంం క ళల గలే స తట వై గ టో స్‌; య నర. చాంప్‌ చస మే న. న టం న స నయం స స. న (శ నుం నా టను ను ముం న సల మగ భనం లు న ఫనహా టు సా కేల న లం కం టట నల ళు స రంల! సవం రు హి గ్‌ న ల! క న మమ న 1 ! ల యం సారో నలల్‌ సదాతరా. లన సమన టం ప ంం.. సం ర. పటం |! న యను న గ దుర్తి శాననము తీ

వా యొథ్ఞు రాజు 6

29 _ రకూ (బాహ్మలకూ వెలివొలంఖర5 నీర్నేలవ॥ 0 మహాదేవి చెజ్బం జండు వా

శి ౨ మువ్చినది పెద్దవెజ్వెనక మ 1 వెలివాలము తాడ్డపల్లి తెరువున ఖ 1 వెలిదొల్ల

91 ను ఊరి ముందటి బజ్వెనక మ వెలివొలము ఖ 1 దేవరకిచ్చిన గంగులు 40 ఇంత్త -

82 వట్టు వంకేశ్వరదెవరకూ నాగేశ్వరదేవరకూ _పాగేశ్వరదేవరకూ నంగరంగభోగ నై వేద్యము

88 _-నడుపువాండు ఈ స్థలము ముంద వంశేశరదేవరకూం బరివార

౭4 దెవతలకూ మధ్యాహ్నపు మాపటి ఓవిరం బియ్యం._-నాగేశ్వరదేవరకు ఇరు వొద్దటి ఓవిరం

తర్‌ బియ్యం __ పాగేశ్వర దేవరకు ఇర్మువొద్దటి ఓవిర౦ బియ్యం ఈ ఓవిరాల వవ్పునకుం బెసలు

ఇగ్రి మా తి ఈ ఓవిరాలకు నెయి సోలలు కి వం కేళ్వరదేవరకు అఖండము నేతిదీపం 1 అఖండం నూనె

శ _ దీపాలు క నాగేశ్వరదేవరకు అఖండం నూనెడ్రీవం. సంధ్యాకాలమన్నిబెకి వరివారదేవతలకూ

88 దీవ మెత్తేది శ్రీగంధ మెండాటి గ తిగుగ్గింం గతి విడెం పోంకలు అన్నిదేవడ్డకూ నిత్య వ8 ఆ

89 కలు 16 పంచ వవ్వాాలు 6 8 దేవర విభవ వెచ్చంగ 7 సేసేది. చాతుమ్మాకాన్య నెలలు. శీ న్నునిత్యాయే

40 వురపాస్ప తులకు భోజనం లెస్సంగాం బెక్టేది ఇంతవట్టు దేవరకు అంగ భోగము రంగ ఖోగము

శ్రీ మద్దెలల వారు 8 అవజాండ 1 ప్యాతలు ఎంహ్య నేత్రలు - మొఖరి 1

త్త ఇంతవట్టు విద్యామంతుల జీత గ - - కరణము --

48 ___ జీత గ _-- దారతాడ్డ ఒడ్డవేముల పోరం బూవుం

&ఉ4 తోంట పూవులు పూజకు నడపెడిది ఆతోంటనే ఓవిరానకుం గూరగాయలు నడపె

45 గిది ఇంతపట్టు _- ఆచం[దాక్కజం నడుపువాండు దేవర భ

శడి.. 0 డారువు గండ పెక్రైడి వాండు దానె ఈ దేవస్థానము వారు గోవింద జియ్యాను ఎజిగజీ

శ య్యాను వీరి కుటుంబానకు చుగ్యును వెలివాలము ఖ లకీ నీర్నేఎ గంగా సము[దం వెన

48 కను వ రేవినాబ్నా చెజ్వెనక ప కామరాజు చెత్వొనక అడుకట్ట వ ఆ చెత్వానకనె పా

49 _ గేళ్వర దేవర దివ దుగ్యకాంవుం గొడుకులు దేవరకు నిచ్చిన వివృద్వి పాళికలూను ఆవి

50 న కొల్చునకు దేవర సుంము గద్యాణానకు పోంకలు కఠ ఆకుంబెళ్కను అకులు 100 ఇం

51 _తవట్టువారు భోగించి దేవ పూజలు (తిసంధ్యలాం జేయుఐవారు గాన్గలాబోజు గానుగు దేవర

52 దీపాల నూనె నడపు వాండు సుంకం మాన్యం ఇంతవట్టు ధమ్ము౯వు పల్లినాండు ఎవ్వరేని ఏలె

5% డివారు ఈ స్థానమునకు ఆంగరంగ ఖోగాల చ్చినంత వట్టు నడిఎ (ఎథివి రాజ్యము సేయువా

గాయస్థ రాజులు 54 రు నడఎన ధమ్ము౯వునం బొందువారు ఈ దేవర గుడివని చేఎన కాడోజునక దుగ్యను వ్రితిన శే0 సీర్నేలను 55 బహుభివ్వ౯సుధా దత్తా రాజభిస్సగరాదిభి యస్య యస్య యదా భూమిస్తస తస్య తదా ఫలం (1) ర్‌6ి సౌమాన్యోయం ధమ్మ౯ "సేతు నృ౯పాణాం కాలేకాలే ఫాలనీయోభవద్భి సవ్వా౯ నేతా న్భావిన పాత్ధి౯వే ర్‌ ౦(దాన్ఫూయోభూయోయాచతే రామచం[ద (2) స్వదతా ద్విగుణం పుణ్యం వరదతానుపా 58. లనం పరదత్తాపహారేణ స్వదత్రం నిష్ఫలం భవేత్‌ (8) శతు ణోఎకృతో ధమ్మా- ప్వాల 59 త్నత శత్రురేవహి శ్యతుస్యాద్ధమ్మక క్యతున్న౯ కస్యచిత్‌ (4) మద్వంశజా పరమవాపతి పంళజావా పాపా 80 దపేత మనసోభువిభావిభూపా యేపాలయంతి మమధమ్మ౯ణ మిమం సమస్తం తేషాంమ 6 యా విరచితోంజలి రేషమూద్ని౯ (5) యదాచం[ద్రమసోవృద్ధి రహన్యహనిజాయతే ఏవంభూ 62 _మికృతం దానం సస్యే సస్యేవివధ౯తే (6) దానపాలనయౌొమ్మ౯ ధ్యేదాన్నాచ్చేయోనుపాలనం దానాత్స్వగ్గ౯ 8 _ మెహాప్నొతి పాలనాదచ్యుతంవదం (7) దేవ [దవ్యంతిలాద్ధా౯ద్ధణ మద్ధకాం భక్షంతియేనరా క్వా 44 నయోనిశతంగత్వా చండాలేవ్వభిజాయతే 4/8) వా ఈ =

అష లే తి నావుదేవ పండితుని [తిపురాంతక శాసనము

(తిపురాంతకములోని చీటి విద్దె (ప్రాక్తుడ్యముపై 10 పంక్తుంలో చెక్కబడియున్న కాసనమిది

శకసంవత్సరము 1176 ఆనంద వై్యత శుద్ధ పొర్టమి శుక వారమునాడు కాయస్థ గంగయ సాహాణి మంథతియెన నామదేవ పండితుడు దేవన వర్వ నిమిత్తమున (తిపురాంతక మహాదేవునికి దువ్వ కంపనములోని కెంగులకుంఎ చతుఎృమను ఆచం(దాక్క౯ స్థాయిగా దానమిచ్చు సందర్భరము నందీ కాసనమును వేయించెను

ఈ కాసనమున గంగయ సాహిణి వర్శింపబడినాడు శాసనారంభమున కాకతి గణప్పత్తి దేవుని (వశంసయున్నది

నామదేవ పండితుడు గంగయ సాహిణి మంతి అతడు సమస రాజ్యథార నిరూఎత మహామాత్య వదవీ విరాజమానమానోన్నత (వభు మంతోత్సాహ శ క్ర్మితయగుణసంవన్న ఆనయాసన బ్వాధీభావ కాడ్గుణ్య గుణో పేత వరేంగిత జాన అష్టైవధారణా ధౌయ్య౯ భరిత ఉత్పంన్నమతి నంవన్న సురగురు సమాన సకళళాస్త్ర పారవారక మంతి మాణిక్య నీతి చాణక్య పతికాయ్య౯ ధురంధర వరివార కల్పలతా పూజ్య దీనా త్రి౯ జన సువన్నః౯ ధారానటనదఖీరయు - దీనానాంధగ యక వైతాళిక వైభాఎక దండి ముండి ఎఖండి నానాపేక్ష షోడశ ఆదక దరి్శిద ఖండన నిత్య నేమానుష్టాన వాళిష్ట పురోగమనులై న నామదేవ వండితులు అని వర్షింవబడినాడు వ్యానగీతా శ్లోకము తరువాత నామదేవ పంటితుడు (తిపురాంతక మహాదేవర అఖండ దీపమునకు 40 మొదవులు బాలి సెట్టివాలమ కొసంగి అతడు వంశపారంవర్యముగా నిత్యము మానేడు నేతిని పోయునట్టు కట్టడి చేసెను

కాసనకాలము కీ శ 1256

ఇజాసనము = మూలము | స్వస్తి సమస్త (నస_బ్రసహితం ్రుమున్మహామండశేస్వరం కాకతియ్య గణవతిదేవ మహారాజులు ఓరుగల్డు రాజధానిగాను సుఖసంకథా వినోదంబుల రాజ్యంబు

కాయస్థ రాజుఎ _ సేయచుండగాను తత్పాద పద్మారాధకుండయిన స్వ ఎ యనేక నామావశి విరాజమానమానోం న్నత అతి విషమహయ్రారూడ (ఫౌఢరేఖా రేవంత విజయలక్ష్మీ కాంత దనదిగుభరిత కీ త్తి౯ శామిసీ వల్లభ శ ల భయలోభదుల్లళభ పశ్చిమరాయ దామోదర మెన్య్మదిశాపట్ట వై రిఘరట్ట రక్యసగంగరసదికా వట్ట మూఖ౯రాయ జగద్దళ గణపతిదేవ దివ్య శ్రీపాద పద్మారాధక పరబళ సాధక నామాది సమస్త [వస ఓ పి సహితం శ్రీ మన్మహామండళిక ఆరివీర (బహ్మరాకస నాయక నారాయణ గండపెండారు గంగయ్య సాహిణి సమస్త రాజ్య సముద్దరుండైైన స్వ సమస రాజ్యభార నిరూఎత మహి మాత్క పదవీ రాజమా ర్‌ం నమానోంన్నత ప్రభుమంత్రోత్సాహ శ క్రితయగుణసంపన్న _ ఆనయాసన _ ద్వ్వైధిభావ కాడ్డుణ్యగుణో పేత పరేంగిత జ్ఞాన అషహ్టైవధారణా ధౌయ్యకభరిత ఉత్పన్నమతి సంపన్న సుర గురు సమాన సకళ శాస్త్రపా 6 రావారక మంతి మాణిక్య నీతి చాణక్య వతికాయ్య౯ా ధురంధద పరివార కల్చలతా పూజ్య దీనా తిల జన సువన్నః౯ ధారానట నగభీరయు - దినానాంధ గాయక వైతాళిక వైభాంక దండి ముండి ఎఖం “| జఉినానాకేష శోడళ ఆదక దరిద్ర ఖండన నిత్య నేమానుష్టాన వాశిష్ట పురోగమనులై న నామ దేవ పండితులు స్వబజ్రీ సకవష౯ణంబులు 6 నేంటి ఆనంద సంవత్సరమున వైత శుద్ధ 15 ళ్ళ నాడు ధేవ 8 న వ్లైవ్వ౯ నిమిత్యమున శ్రీ (తిపురాంతక (శ్రీమనుమవా దేవరకు దువ్వ - కంపనలోని కెంకుం కుంట చతున్బమాను ఆచం్యదాక్క౯ము నిచ్చె స్వదత్తం పరదతంవా యోహరేత్తి వసుంధరా౮ వష్టివ్వు౯ష౯ా సహ్మహైణి విష్టాయాంజాయ 9 త్మేకమి ఈ నిమిత్యముననే ఫ్రీ షతిపురాంతక జేవరక అఖండ దీపమునకు నామదేవసి ఇచ్చిన మొదవులు 0 వీనిం ౧ జేకొని బాలి సెట్టి బాలమ నిత్య మానెండు నేతి ఆఖను తన వంళాను పరంపర నడుపు వారు ఎ 0 -

న. ఎ శ ప రే ల్‌ో రా చై ల [గ సూ ర ర... న్‌ ా: ధట శేజ నం గ నన ఎల ర మ టు న. న న! నా ల 5 చి గ్‌ ని! కళై నా నూ. స. సన సల. జ న్‌. టా స రను మ లలు! స! గ సు సానా ర కే స! ప వ న్‌ మ వే! హన న? (. క్ట వ తల ఓ నా నూ ఫా స చన ర మ వ ల ను య స మ సి న. న కసా. న తట వ ళన చ స రా స నేన్‌! యయిన భన గ న ణే సొ య మ స న ల ప ల మనం ర భా చై న స న్‌ మ ల చ మ స్ట్‌ నన్‌ న్న ఖ్‌ యా హ్‌ ప ఎ యి, న. శ తే ళ్నీ న వే న వే! స్ట్‌ న్‌ | ర్‌ = వన సల నో టో టా వ ణా క నా చలల స్త భన స స ఛే ల్‌ో జ్‌ ట్ల మ రం ష్ష్‌ ళ్‌! కే న్‌ గా పట ఒకో వెజ్‌ స్త న మ. మ? న్‌ చ న ఖా చాన్యే జ టి జ 7 ఘా సో క క. వ... ఓ క్ష న. నన నటయక్తుతడు: టా?! య్‌ లే లన నం 1 నం. వ అ న న గో మ సు. ను కం ను న | ము మ న న న న్‌! న సన ప ౮ న మ స్‌ మ మ. న. మం త ర ల్‌ గ! గ న స నం న పే మ వత మ న న నం. శ నాళం క క ప! ల వ్‌ న

కా భ్రమదాపమేంంటళి పనన నామ మ ర ఇం. వాన ప పాక న అన తల న్‌ గ (హా ప క గన వచే యాన ర సరన న య తలే రే మా రాలే న సత న వ యం ల నె పన న కక ర యళ ననా న నమరల్‌ వా? కసా స రయం త్‌ న యు. వ న క్‌ కా మ గ్‌ రం! మాం సన్‌ స ను న గ న మ! త పాం. రహా నాం కా చపా సస టల. చః హస మ ల్‌ టా ల్‌ వ్‌ వ కి! (నం ళం! కే | ల్‌ సహ సారి హ్‌ వం న నం వదం నర. ర టం లోని ప లాంటి సము నటనలో ల్ని పతన గ్గ హామ్‌? నో టాం మనయందు. ఎ చలనం న మ్‌ త వాస ర స ర సస వం నన లన. ప కి మ రు వంటి | నో మ న! ట్‌ ల రా న నళ ను ళం య చయం భన గా న్ట కరా! నవు నారు వ్‌! సీ తాన స స 1 కట న న సరు ముల 2. పాంనెాా మం సేం న్‌ రా పాగ కో. స్తత తమపై టీన్‌ లేల నులు సంగ్‌ న మంచాన న కసం నం రహ క త న టా సాల టే స చో సు ర స స శ్‌ నన్ను క లలు క నం వ హాయ భై, వతు (ను... లట ఊట సలల ర న యయ చ ఇట్యాలల | 4 వయో (౯ లావాని; క కన త వనాల శ న గందం నల్‌. ల ననా రా మ | చ్శ ల్‌ చేల స క క తం లోన కర ర వ అసస స్సు - నటన య క క నో రయ ర లో ఫ్య న. 1 ల. ండపెండాడు జని గదేవ రా మవోరాజు శాననము

శ పుష్పగిరి శాసనము

కడప జిల్హా కడప తాలూకాలోని పువ్చగిరి యందున్న వై ద్యనాధ స్వామ్యాలయమున గల శిలా స్తంభముపై నాక వక్క 18 వంక్ష్తులలోను రెండవ (వక్క 18 వంక్తులలోను చెక్కబడియున్న శాసనమిది శాసనము మొదటి (వ 6 సంస్కృత భాషలో తెలుగు లిఎలోను రెండవ [పక దేవ నాగర లిఎలోను ఉన్నది

మోరట వట్టణాధీశుడగు అల్డ్టుగి తనయ వాచలాంబ'వొచలేశ్పురుని కాయస్థ గంగయసాహిజ్‌ భార్య కమలాబాయి కామలేశ్వరుని పల్దవరాజగు ఖండేయరాయ వల్దవేశ్వరుని (వతిష్టించు సందర్భము నంది కాసనమును వేయించిరి

శాసనము శక సంవత్సరము 11768 ఆనంద మార్గశిర పంచమీ గురువారమునా డీయబడి నది శాసన కాలము కీ శ 1254 గంగయ సౌహిణి అర్ధాంగి కమలాబాయి స్వయముగా శివాల యమును నిర్మించి తన శ్పీశ్ర శివుని (వతిష్టించుటయేగాక కమలాపురము తాలూకాలోని గంగవరము [గ్రామమును పువ్చగిరి స్వామి అంగరంగ భోగములక్రై దానమిచ్చుచు శాసనమును వేయించెను పువ్చ గిరిలోని [తికూటేశ్వరాలయము ఈ మువ్వురు కలిణ నిర్మించినట్టిదే

శాసనము = మూలము మొదటి పక్క

1 స్వబథీ కాకేట్టే 1176 ఆనంద వచ్చరమా 2౨ ఘళిత పంచమీ గురౌ (పస్ఫూజ్జణ న్మోరటాభిధాననగరీ 8 నాధస్య తస్యాల్లుగి మ్మాపాలస్య సుతోల్ద సద్గు 4 _ ణమతా ్రీహాచలాంబా భవతు తం నామాం 5 చిత హాచలేశ్వర మభూచ్చా కేరస్కాదీళ కేచా నందే 8 ఎత పంచమీ గురుదినే మాఘే శివస్యాలయం 7 యో గండపెండారక నామధేయ 8 కాయస్థ వంకాణ్న౯ణ కణ్నణ౯ధార ఖీ 8 గంగసేనావతి రస్య కాంతా కాం

66. కాయస్థ రాజులు 10 తిహి౯ మాంకోరివ కావలాయీ 11 _ ఉమామహేశ్వర వపు తం నామ్నా వేడి _ కామలేశ్వరం వాలయ మ భూదు 18 క్ష వంచమ్యాం గురువాస కే శశీ ఈదే శేతంన్మోరటాహ్వయేరవి కుళష్మా పాళభూ 15 షామణీ ఖంగడెరాయ ఇతి (వబద్ధ విభవ శ్రీ క! చల్చవష్మావతి నామ్నాతస్య హి పల్దవేశ, 35 వి తిఖ్యా శక తం శివస్యాలయం పొక్ళా కోదిత వంచమీయు 18 ఈత గురావిత్ధం (తికూటం మతర ఓం నమ వాయ "రెండవ (పక్క 1 పక్షిప్తితీ శశే 1176 ఆనంద సంవచ్చర మాఘ బత పం శా. చమీ గురౌ వస్ఫూ౯ జగన్మోరటాభిధాన నగరీ శా
67. ధన్య తస్యాళ్లుగి ఇ్మహెలస్యసుతోల సద్దుణనుతా థ్రీ శ _వోచలాందా భవత్‌ తం నామాంచిత హాచలేశ్వుర మభూచ్చాకేర క స్యాదీశకేచానందే ఎత పంచమీ గురు దినే మాఘే శివస్యాలయం శి _యోగండపెండారక నామథేయ కాయస్త వంకాణకవ “౯ ధార క్లే శ్రీగంగసేనావతి రస్యకాంకా కాంతిపాకమాంకోరివ కామలాయీ ఉమా 8 మహేశ్వర వప _స్రంనామ్నా కాంమలేశ్వరం శివాలయ మభూదుక్త పంచమ్యాం శి గురువానకే 10 _ దేశేతంన్మోరటాహ్యయే రవికుళష్మాపాళ భూషానుశి శై ఖండెరాయ ఇత్తి (వ్రణద్ధ విభవ థ్రీ వల్చవజ్మావతి. నామ్నా 12 _తస్యపి వల్దవేశ్యర మితిఖ్యాతం శివస్యాలయం (ప్రాళ్ళాకో 18 దిత వంచమీయత గురావిత్ధం [తికూటం మతం తానానానాో 0-౮

తి 5. గంగయ సాహిణి _తిపురాంతక శాసనము (తిపురాంతక మవొో దేవువి ఆలయ దక్షిణ కుడర్పమ. మై |. పంక్తులలో చెక్కబడియున్న శాసనమిది కాసనమును శక సంవత్సరము 1177 రాక్షస (కావణ శుద్ధ 15 మంగళవారము సోవ గహణ పుణ్య కాలమున కాయస్ట్‌ గంగయ సాహిణి తనకు తన యేలికయగు కాకతి గణవతి దేవ మహా రాజుకు అభ్యుదయ వరంవర కావలయునని శ్రీ [తిపురాంతక శ్రీ మహాదేవరకు సంధ్యా కాలపు ఆంగ రంగ ఖోగములకై. మొట్టవాడిలోని పులచెజ్యు (గ్రామమును చతున్స్బమమును సకలాయ సహితముగా ధారాపూర్వకముగా ఆచం్మదార్క-స్టాయిగానుండునట్టు ద్రానమిచ్చు నందర్వామున"వేయుంచెను.. కాయస్థ గంగయ సాహిణి ఈ కాసనమున మవి మండలేశ్వుర వావాత్తరి నియోగాధివతి అనేక దేళాధిసతి చతుస్సమయ సముద్ధరణ పళ్చిమరాయ దామోదర మెన్యదిశకాపట్ట ఏకాంగ నీతా వీరావతార ఆతి విషమ పహాయారూఢ (పౌథరేఖా రేవంత ఆది (వళి విరుదములు కలవానిగా పేర్కానబడినాడు కాసనాంతమున ధర్మ విఘ్నము గావించిన వారికి కలుగు పావ ఫలము వ్యాన గీతా శ్లోకములున్నవి శాసన కాలము [క్రి శ 1255 శాసనము _ మూలము స్వ్యప్రిశ్రీమన్మ హోమండలేశ్వుర జాహత్రరి నియోగాధిపతి అనేక దేశాధిపతి చతుస్స్పమయ: సముద్ధరణ పళ్చిమరాయదామోదర' మైన్యాదిశావట్ట వకాంగవీ £ ర వీరావార అతి విషమ హయారూఢ (పొఢరేథా రేవంత విజయలక్ష్మీ కాంత్త నాయక నారాయణ కాయస్థకుల కమల మాత్త్ర౯ండ కదన (పచండ దోస 8 ౦ భస్తంభిత సకల క్నితిపాల శౌయ్య౯ యళస్తోమ స్తిలకిత దిగంగనాముఖ వితరణ వినిజి౯త కామధేను కల్ప్య|దుమ [పణతనరవతి మణిమకుట కోటి మకరికా చు 4 ౦బ్యమాన చరణ నఖ కిరణ కందళ కాకతి కులతిలక గణపతిదేవ మవోిరాజ చరణ నళిన యుగళ సమారాధన తత్పర మండలిక (బహ్మరాక్షస గండ పె ర్‌ డారు గంగయ్య హెహిణీి స్వసిథ్రీ శుభశక వరుషంబులు 1177 అగు నేంటి రాక్షన సంవత్సర [క్రావణ కుద 15 మంగళ వారమునాండు సోమ ఛి

శి “ాయస్థ రాజులు 4 (గిహణ నిమిత్తమున గణపతిదేవ మహారాజునకుం తమకు నభ్యుదయ పరంపర గావలయునని ఫ్రీ (త్రిపురాంతక శ్రీ మహాదేవరకుం దమ "7 సంధ్య ఆంగరంగభోగాలకు మొట్టవాడిలోని పులచెల్వు అనెడి ఊరు చతున్స్బమముం సకలాయ సహితముగాను ఆచందాక శ్రాస్టాయిగా 8 _ ధారాపూవోముసే ఇచ్చె ఈ ధము౯వున శెవ్వరేని లంఘనము తలంచినవారు గలిగిరేని గంగాతీరమునందు కఎల గోవధ శీ న పొపానంటోయి $ తమ పెద్దకొడుకు కపాఎమున శ్యతుగేహమునందు భిఇఖానకుంబోయి చీంపులుకట్ట నాటువడి మహాహెతకానంబడువారు స్వదతాం పర 0 దత్తాంవా యోహరేతవసుంధరాం షష్టివ్వణషకా సహశప్రాణి విష్టాయాం జాయతే [మి వ మస్తు సర్వజగతి వరహితనిరతాభవంతు భూతగణా 11 దోషా వ్రయాంత్తు నాకం సవ్వక్ర సుభీభవతులోక మంగళమవి ్రీథ్రీ వూ 0

నాం భా? లాల లాయ తాం కాలు కరు రం న న నటన యు యత ననన... ఫ్‌ డగ లం సం నై _ న త మీను నా ర న... ండనైన గ హం తారా) సందు యత వాల్‌ టం టం పరం చం తత ? ల ల న ముర? ఫం ననా నునన ౯ పాకశాల 0 చన ఫ నరు 2 న న యనా టై య * ట్‌ యాత సా మారుట ర ల త కయ ల మ తం స న ప మక్‌ న జే న చన న య న లయలో యా చ! వ ను టంట) చు లం నస మన ర్ట నా లుం నం .. య న న ర త న న య య ఢమ. ఎ ను వంట లన డం లం టం ర ను మ స ప నన. | ॥ వయ న న న. రన | తా న న న ల సట _” (య ఆక కు ర స కక వన క టం నం త. జ ॥ చమ పరమో క స ల చందిన ర్‌ సా భి న ట్‌. క వ. మ ము రం | న టా జాం యా |. న వన న శ క చం క్‌ క సన క. బు న. వలన ఇ వ ప కం క టా. - ॥ చైనుయ న్‌, ఆ / లక్‌ లం = న స. గ్‌ న. న న. . ర ॥ గందపెండొరు గ౧౯గయ .పొహాలీ వాననము జ

ప వం న... య సామా 1... భన న న వ మ రు క్త న ట్‌ ర్య స మై స మాల జీ1. కుక, 7% న; న. || | న. రం శ్‌ న నుతి శన వపా న్గక ష్‌ న. ఫ్‌ త న? గ్‌ భగ నగ ల క్‌ స వ సు. లిగోపు రము దుర్గి గోపీనాధాలయ గౌ ఎఖఅనాధౌ

6 కవులాబొలుు గంగవనరవము శొసనము

కడవ జిల్లా కమలాపురము తాలూకాలోని గంగవర్యము (గామమున నాగుల చావడిలోనున్న శిలమె 19 పంక్తులలో చెక్కబడియున్న కాసనమిది

మహా మండలేశ్వుర గంగయ సాపాణి ధర్మవత్ని శ్రీమతి కమలాబాయి ములికినాటి బమలోని గంగాపురము [గామమును పుష్పగిరిస్వామి అంగరంగ భోగములకు దానమిచ్చు సందర్భ మున ఈ కాసనమును వేయించెను కానన వర్మిగహీత ఈశాంన్య గురుదేవర

ఇట్టి పవ్మితమైన గురుపరంపరకు సంబంధించిన వారు మాతతమే దేవాలయ ధర్మకర్తలుగ నుండి పూజాదికములను స్మకమ మార్గమున నిర్వహింవ గలుగుదురు

కాసనమున కాకతి గణపతిదేవ మహారాజు కాయస్థ గంగయ సాహిణి వరి ంపబడినారు శాసనారంభమున శివుని స్తుతించు క్లోకమున్నది

శాసనము శక సంవత్సరము 11790 ఎంగళ (శ్రావణ శుద్ధ 15 గురువారము నాటిది అనగా క్రీ 1౨5% జూలై ౨7వ నాడా వేయించినట్టిది

శాసనము = మూలము

1 అీఓంనమళియ న మన్తుంగ శిర 2 చ్చుంది చం[దచామరచారవే తే 9లోక్యనగరారంభ $ మూలసంభాయ శంభవే స్వ సమస్త మహీమండళ తీ రాజాధిరాజ రాజవరమేస్వర వరమ మహేస్వర కాఇతి పురవరాధి 6 స్వర శ్రీ స్వయంభుదేవర దివ్యశ్రీ పాదవద్మారాధక చలమత్తి౯గండ మూరు 6 రాయజగదాశరాయ గణపతిదేవ మహారాజుల నిజ (7 రాజ్యా... శ్రీమన్మహామండ శేస్వర 8 మండ ఫ్రీ గణపతి రా--- 9 య___మూరురాయ జగ.---

జాయ న రాజులు 16 దళ ్రీమతు గండపెండెరగంగయ సాహిజి తస్యాద్ధలంగ 11 లక్ష్‌కామలావాయి.....సక వరుషం ఓ బులు 11/9 అగు ఎంగళ సంవత్సర [శ్రావణ సుద్ద 5 గురువా 89. రమునాడు పువ్చగిర___దేవరకును అంగ శ్చ రంగ థోగానకు ములి నాటి ఎమలోనను గంగాపురము 15 ఇూంన్యగురుదేవర హస్తాన ధారాపూర్వణకంబు సేనరి స గట్టి“ వ్వక వాధావరిహారముగాను స్తానానకును అనేక కాల (కాలాం) శశ తరానకుంన్ను ఈశాంగురుదేవర దిఇాప్యుకులే ఒ 18 డయలై నడవంగలవారు (ప్రతిషాసమయమండు వ్ర బి త్తివేనించికొంన్న సుహాజనాల నామా ౦తము ఎ=ూజ|ఐంం 0 ---

అధ్య ఇచి 7 జన్నిగ దేవుని పుష్పగిరి శాసనము కడప బిలా కడప తాలూకాలోని పువ్చగిరి మహి మ్మేతమున ఇం దేశ్వురాలయ కుడ్య లా శిలపై ఉ వంక్తులలో చెక్సుబడియున్న కాసనమిది కాసనము సిద్ధార్థి సంవత్సర వైశాఖమాస మక తదియనా డీయబడినది కాసనమును కాయస్థ జన్నిగదేవ మహారాజు పుష్పగిరిలోని ఇం్మదేశ్వర దేవర అంగరంగ భోగములకు గాను తురుమిండ్రపాడు (గామము న్యగహారముగ నిచ్చు సందర్భమున వేయించెను ఇకాసనము = మూలము 1 స్వసి శ్రీమతు గండపెండార జన్నిగ దేవ మహారాజులు బద్ధాతి౯ సంవచ్చర వైశాఖ మాస £ మున అక్మతదియ గిరివల తిరిగి వచ్చి ఇం్మదేశ్వుర దేవరకు తురుమిడ్డపాడు త అంగరంగ భోగాలకు ధారాపూర్వకము చేసే వూరులేవన్న వారు గంగకణత కవి క ల పొడిచినవారు మంగళ మహా అ్రీథీథీ అలన రై. నాన

8 జన్నిగదేవుని (త్రిపురాంతక శాసనము త్రిపురాంతక క్షేతమునగల చీకటి. మిద్దె పృమ కుడ్యముపై శక సంవత్సరము 1181 సెధారణ కార్తీక బహుళ ఆమావాస్య గురువారమునాడి శాసనము వెయింపబడినది ఈ శాసనము. 6 వంక్తులలో చెకబడినది 9 వ వం_ నుండి వ్యాసగితాశ్లోకములు 18 వ వం క్తి నుండి (తిపురాంతకేశ్వర [తిపురాదేవి స్తుతి క్లో ములు చెక _బడియున్నవి న కాసనమున కాకతి గణపతిదేవ మహారాజు వర్ష్మింపబడినాడు తరువాత కాయస్థ రాజగు గండపెండార మహా మండలేశ్వర జన్నిగదేవ మహారాజు వర్షనమున్నది ఇజన్నిగదేవ మహారాజు తనకు పుణ్యముగా (త్రిపురాంతక దేవర ఆంగరంగ భోగమ్సులక్ష వలనాటిఎమలోని గం్యడకోట అనుంగురాజువల్లి చతుబ్స్బమమును స లాయ సహితముగా ధారాపూర ముగా సమర్పించు సందర్భమునండీ శాసనము కౌసంగెను విక కాసన కాలము క్రీశ 1259 శాసనము మూలము (| స్వబథీ శుభ శక వరుషంబులు 1181 అగు శేంటి సాధారణ లి సంవత్సర కాత్రి౯క బఐ15గు నాంటి పుణ్య కాలమందు స్వ శ థ్రీ మిన్మహా మండలేశ్వర మూరురాయ జగదళ కా*ఆ శీ య గణవతిదేన దివ్యశ్రీ పాదవద్మోపజీవియెన (శ్రీ మన్మ ఠ వహి మండలేశ్వర గండ పెండారు జన్నిగదేవ మహారాజులు క & మరుకుం బుణ్యముగాను స్వబథీ (తిపురాంతక దేవర అంగరం 7 గ ఖోగాలకు వలినాంటిలోను గం[డకోట అనుంగురాజుపల్లి చ 8 తున్సమమూను సకలాయ సహితముగాను ధారాపూర్వక క $ ముసేఎ యిఖమి స్వదత్తాం పరదత్తాం వా యోహారేత వను

కాయస్థ రాజులు 798 10 ధరాం షష్టి వరుష సహసాణి విష్టాయాం జాయతే [కమి

క. స్పదత్తా ద్విగుణం పుణ్యం పరదత్తానుపాలనం పరదతా వహారేణ స్వద తం నిషృలం భవేత్‌ 12 _ సామాన్యోయం ధమ్మః౯ సేతు నృపాణాం కాలే కాలే పాలనీయోభవద్భి సవాఇనేతాంభావి 18 న పాళ్టి-వేందా౯ా భూయోభూయోయాచతే రామచంద వో రక్షకా కలయత [తిపురాంత

కస్య ఉ _ తీత్ట౯లస్య కోకిలబిలధివ బై రవేళశ దేవి (తిలోకవిదితే _తిపురే కరాళ కాళి శ్మసాన తలవాసిని భద 15 కాళి సాధారణం సుకృతయే తద శేషరాజ్ఞాం రత్షంతియే శిరణ తచ్చరణద్వయీమే తాన్యాచ 18 యామవ్య పతయే కిలనాశయంతో భతం భవంతు భువితేనియతం కణాద్య అవ ఈ

0 జన్నిగదేవుని ఇటిగుల్లపాడు శాసనము కడ్రప మండఎము బద్వేల్‌ తాలూకాలోని ఇటిగుల్పపాడు [గామమునకు చేరువలో నున్న హెత ఇటిగుల్టపాడు (గామమునందున్న శిలా సంభముపై రెండు (వక్కల చెక్కబడియున్న కాసనమిది ఖాసనమున జన్నిగ దేవ మహారాజు [పశంంంవబడినాడు సోలి సిమతోని గగ్రామమగు - మడమలను శ్రైవగురువును శ్రీకైలములోని అభినవ గోళకీ మరాధివతియగు కాంత వదే కులకు వలింగ మరము విద్యామండపములను నిర్వహించుటక్షు అతిథులకు భోజనాది వసతు లేర్చరచుటకు జన్నిగదేవ మహారాజు దాన మొసంగు సందర్భము నంది కాసనము వేయించెను కాయస్థ రాజుల బిరుదములు జన్నిగదేవుని చేర్చబడినవి ఇందు శకవర్షములు ప్రభవాది సంవత్సరములు "పేర్కొనబడిన కాసన పంక్తులు చెదిరిపోయినవి శాసనము మొదటి [ప్రక 22 వంక్తులు రెండవ (వక్క. 8 పంక్తులు మొత్తము 40 పంక్తులలో నున్నది శాసనము = మూలము మొదటి్య(పక్కం 1 ల 12 ్రీమతు మండ క ల్లి తీతు 18 [బహ్మరాకస గండపెం లి వనా 14 డారు అరిరాజ ఢీ తిలకచరణ 15 బద్ధ శ్రీమళు జ ర్‌ [(పదండ 16 న్నిగ దేవండు స్వం శి విజయలక్ష్మీ కాంత 17. శ్రీ శక వషలంబులు 7 ్రీమ రాయ 8 అగు నేటి టి దికాబట్టి 19 సంవత్సర చెత &. బద్ధకరణాగత 20. వారము 10 నామాది ల సం 11 సమస్త వళ సహిత 82 కలు చిన

కాయస్థ రాజులు ౯77ర్ర్‌ "రెండవ _పక్క క్షే శ్రీ తిలక 10 కకూషక (బహ్మణ అతిథి అభ్యాగ వి చతుర సా క్షే త పూజాతజముూాను సకలి భూమి లి శ్రమ చరణ సరణరు 12 లోను సకలిపాటి _- ము 4 వహ కథ (తిపురాంత 18 డుమవూల అనియెడి యూరు 5 క దేవ దివ్యశ్రీ పాదపద్మారాధకు 14 మలు సహితముగాను 6 లైన శీ వవజతము అభినవగోళ 1ల సకలాయ సహితముగాను ౯7 కిముర - ్రీ మల్లికాజు౯న 16 ఆచం్మదాక్క-౯ స్తాయిగాను "ధార 8 కాంతపూవ౯ శివదేశికులకు శివలిం 17 వోణ లో ఇచిరి ఫ్ర గ మర విద్యా మండన అధ్యయన 18 స్వదత్తం జ, 0 -

10 జన్నిగ దేవుని పొందలూరు శాసనము కడవ జిల్లా రాజంపేట తాలూకాలోని పొందలూరు [గ్రామమందున్న కై లాసనాధ "దేవాలయము కడి[పక్కనున్న రాతి సంభముపై మూడు వైపుల చెక్కబడియున్న శాసనమిది

కాసనము మొదటి [పక్క 8/ ఎంక్తులు శండవ [పక్క 87 పంక్తులు మూడవ [వక్క శీ5్‌ పంక్తులు మొతము ౪9 పంక్తులలో నున్నది

ఈ. కాసనము శక సంవత్సరము 88 రౌదది చై(త చద్ధ 11 గురువారము మెష సంక్రమణ కాలమున గండపెండారు జన్నిగదేవ మహారాజుచే వేయింపబడినది

జన్నిగదేవ మహారాజు అధిరాజేం[ద చోళ మండలమునకు చెంది పాకనాడు వరిద్రి ఖై త్తఎనాటిలోని పురుందలూరు (గ్రామమును థ్రీ వపర్వతములోని అభినవ గోళకి మరమునక్స శ్రెంద్వ్య తన గురువగు కాంత వ దేశికుల వారి విద్యా మండప నిర్వహణార్థము శివలింగ మరమునక్ష వచు. అతిథుల భోజన వసతి దానమొసంగుచు ఈ కాసనమును వేయించెను ఇ

శాసనము గణవతిదేవ మహారాజు 68వ రాజ్య సంవత్సరము క్రిళ 1260 నాటిది శాసనము = మూలము మొదటి వక్క

శ స్వ శ్రీ సమ 8 కలితభుజ ఖ 2 స్త భవనాశ 90 రోత్రంస ఫీ యస*ల జల 10 సహృసాంఛ వం శీ నిధి వేలా మేఖ 11 కళావతంస సమ 5 లావలయితవ 129 రసమయస శ సుమతీ వలయ 18 మాహ్యమానని 7 విజయమాలా శ్రేత్త స్సాౌణఘోష సమా

కాయస్థ రాజులు 7777 15 కణ్నళ౯న విసన్పృ్న్తు జా 26 _ స్సారిత లలాటతిళక కస్తూ 16 పష్పధారాధౌత (వతిభ వో రికాతిలక కాకతి కుల 17 టచటిగండ చలమత్రి౯ ౨8 తిలక థ్రీస్వయంభు 18 గండ (ప్రణ సకల నరవ 29 దేవ దివ్యశ్రీ పాదవ 19 తీ మణిమకుటకోటి మ 80 _ద్మారాధక వరబళ ఐం అరికా మంబ్యమాన చ త సాధక పరమ మహే తివి శ్వర శ్రీ గణంవతిదేవ బే రణ నఖకిరణ కందిళ లలి మహారాజులు దివ్యరా 2జి మూరురాయ జగదళ క వడ జ్య సంవత్సరములు వతి రికళిత కరవాళ షలఎత 85ళ 62 ఆగు సాహి తత్పా దిశ వివక్షవిలాణనీ విళశం 98 _దపద్మోపజీవి సమధి వి5్‌ జబమానాళక వల్లరీవిని త్‌ గత పంచ మవో 'ర50డవ (పరగ్రా శబ్ద బాహత్తరి నియో ల్స్‌ రేర్యద ఆతి విషమహ 2] గాధివతి అనేక దేశాధథ 16 యారూఢ ,వవుఢ రేఖారే 8 పతి చాతువ్వ౯న్న౯ సముద్ద 17 వంత విజయలక్ష్మ్మీకాం 4ఉ రణ భువవాథభరణచ 18 త వకాంగ వీర పరనారి ర్‌. తున్షన్లి విద్యా (నవీణ 19 దూర విశదయళ [వహరకో 6 సంహర _ సహోదర 80 ల్పిత కుల శిఖరీ కేఖర శివ 7 ధాటి ప్రయాణ (వ 21 పాద శేఖర నిరతిశయ వీ 8 త్యక్ష ధమ్మానంద 22 ఠఈరస రణరంగ రాతస ప 9 న విబుధ హ 29 శ్చిమ రామ దామోదర మె 10 రి చందన రిపు వ4 న్య దికాపట్ట ఖర నిబద్ధ శరణా శై కులకం౦ంజ వళ గత రాజ రాజ్య పట్టనామా 12 కుంజర 26 దిసమస వళఎ సహితం థ్రీ 18 శరణాగత వజ పంజరస ౨7 మన్మహా మండళశిక బహవ్మారా 14 _ త్య హరిశ్చంద్ర విభఖవామ ౨8 కస గండపెండార మహారా

78 జయస్థ రాజులు ఇ జ వాడ భోగ్లైక భాజన శ్రీ 88 తప 11 గురువారమునా 80 మతు జన్నిగ దేవండు స్వ శ₹4 టి మేష సంక్రమణ కా 1... శక వరుషంబులు 118కి న లము” స్వథ్రీ (తిభువ

టా ల నై తిల [తిలక గామ $2 గనేంటి రౌద్రి సంవత్సర చై శ గోకి మహ మర మూడవ (పక్క

1. -సాయ్యమాజ్య వట్టి ౨8. తి అభ్యాగత పూజా 2 బద్ధ థ్రీమ్మదా 24 _ త్రకముగాను అధిరా శ జగురుచరణస 25 జేర్యద చోళమండం శ రణరుహ భూషిత ఇడి ముమేల్చానాం ఓ మస్తకులు థ్రీ 2/7 టి పొత్తఎనాం 6 (తిపురాంత లి డ్డు పుళుందలూ శ కదేవ లి రు అనెడియూ 8 ఉవ్య్థ్రీ 806 రు చతుబ్బమమూ 41 అ వవ్వకాతము 88 పూర్వ౯కము సేబ గల్లి అఖిన లశ ఆచం[దాక౯ స్తా 198 వగో ఖ్‌ యుగా నిచ్చిరి [4 మరము త్‌6 స్వదత్తం పరద మకు ని లి. తాంవా యోహ 15 లీ ర. రేతి వసుంధ 16 జగురు కాంత్ర 89 రా షష్టివ౯రుష 17 పూర్వ౯ శివ 40 సహస్రాణి విష్టా 18 దేకుల శీ1. యాం జాయతే 19 కు శీపలింగ మర 42 [క్రిమి ఇయూర 20 విద్యా మండ్డవ అ శకి లంగాన్స 21 ధ్యయన చహ క్రీ (డాజుమం 2 షక (బాహ్మణ అధి శీర్‌ థీ (వా అనాను. ఈ --

న 11 కాంంపూడి శాసనము

గుంటూరు బిసా పలనాడు తాలూకాలోని కారెంపూడి [గామమందున్న -సూ రేళశ్వరాలయము. ముందున్న మండప సంభముపై శీ6 ఒ౦క్తులలో చెక్కబడియున్న శాసనమిది

కాసనను ను గండ పెండార జన్నిగదేవ మహారాజు సర్వాధికారి మెఖఇదేవ రాజు శక వర్షము 11586 రకాశి మాఘ శుద్ద 5 గురువారము నాటి సోమ్మగహణ నిమి త్తమున థీ సూ రేశ్వుర దేవర అంగరంగ థభోగములకు దానం చ్చు సందర్భమున వేయించెను

కాసనమున త2వ పం_కినుండి దానమునకు విఘ్నము గావించిన కలుగు పావము రక్షించిన వారికి “లుగు పుణ ఫలము తెలుపబడినది 87వ వంక్తినుండి 40వ వంక్త వఠకు వ్యాసగీతా శ్లోకము లున్నవి కాసనాంతమున శ్రి సూరేశ్వురదెవర గోపురము కలు కోట వెట్టించిన వారి పేరు తెలువ బడినది

కాసనమున కాయస్థ జన్ని గదేవ మహారాజా ౨95 వంక్తులలో 1[వశళంసింవబడినాడూ: శాసన విచ్చిన మెయి దేవరాజులకు గండ పెండారు బిరుదమున్నది ఈ ఖిరుదము కాయస్థ రాజు లందరును ధరించి యుండిరి కాసనకాలము ]్యకిళ 264

శాసనము . మూలము

1. స్వస్తి యనేక నాంమావళి విరా ౨ జ మానమానోంనత ఆతి విషమ హయా లి రూఢ [ప్రొఢ ఆేఖా రేవంత విజయలక్ష్మీ కా త్త ౦త్త దళాదిగ్భరిత క్రి త్తికా కామినీ వల్లభ భయ లోఖథ వో దుల౯భ వళ్చిమ రాయ దామోదర ఇంన్య 6 దిళాపట్ట వై రిఘరట్ట మూయజురాయ జగ
2. ద్దాళ రిపు బల కోళాహళ రక్క-స గంగ బెం 8 కొండుగండ చల మెత్తుగండ ౫ లి ణవతిదేవ దక్షణ భుజదండ జగమె

80 కాయస్థ రాజులు 10 చ్చుగండ సత్యహరిశ్చం[ద్ర విభవామ శై రే్యద ఆరి బిరుద మండళిక మస 12 క శూల విజయంఎక్ష్యీ టోల యొడ్డ 19 రాయ అభిమాన చూఅకా 14 అ మావనంక కాజ సరణాగ 15 త వజ వంజర పరనారీ సహోదర పతిహి 18 తా చరణ అనవరత వితరణ శ్రీ మనుమహామ ౯ డ్డ శేశ్వరం ఘా శెరాయ (బహ్మ రాక్షస గ 8 జ్జ పెండార కువరమురారి నాయంక_ *+19 నారాయణ జంనిగదేవ మహారాజు వ0 లు పానుగల్హాదిగా గైవారము కోటదా ఇఓ కా ననేక దేశంబు లేలుచుం సుఖ సంక ల్తిబ్హ థా పవినోదంబులం చిధ్విరాజ్యం 'సెయ్య విల ౦ దన వడుమహస్త్‌ నిరూఎతంబున లశ _ థ్రీమతు సవ్వాఇధికారియెయ్న గంజ్హ పెం ఇక డారు మెఇ దేవరాజులు 26 త్రీ సకవషకాంబులు 1186 అగు నేంటి వ7 రక్రాజ్‌ సంవ్వత్సర మాఘ సుద్ద త48 15 గు సోమ[గహణ నివిత్యం ౨9 బున థ్రీ సూరేశ్వరదేవర అంగ్గరం శ0 గ భోగాలను నాగీశ్వురము తూప్పు౯న లి! రేవలు నిచ్చిన విత్తి ఖ 4 ఆచం[దాక్కజము 82 గా నిచ్చిన (విత్రి ఈ ధంమ్ము౯వునకు విఘ్నము శిత _దలంచిన వారు గంగకజ్ల మహా పాతకం శ్లిశీ బుల వారణాణ (వచ్చినవారు ఈ ధంము౯ 85 వు సెడకుండాను [బతిపాల్చిన వారు గంగక 88 అవే ఇగవిలెల దానము 'సిఎన ఫలము వడయువారు

న. | "న [1 | ం /. ఇ || ఖ్‌ నం ళ్‌ టో ఖ్‌ 1 శ్‌ +] షి | సి న్న ( 3 మ్‌ మ. నా ఉ ర స | . నప. ళ్‌ గ్రాం జీ స్‌ ష్‌ చే త్న అల్లో |. ము క స లస నే ఫె టో శ] 1 వం. ల! కష్టా కె బలే అ గై ఖే జా స స య అమన నియం ౬ మ]! కారంనవూది శాననము

లి ” న. ల్‌ నన. | , . మల / న. ల్ల గ. ఇ న ష్‌ న [ లః. ఓ న. ॥ 1. ॥ గ . న్‌ . ॥ స్స (1 4 మ ( ఎ ళు ,

నకు. గల | ౯ 2 (

క క ఒ ॥| స

ళ ౧ రా ॥

శ ౮

/ " /

కాయస్థ రాజులు 97. స్వదత్తం పరద త్తంవా యోహారేతి వసుంద్ధర 88 సష్టి న్వ౯ష౯ సహశ్శక్రాణి విష్టాయాం జాయతే [క్రిమి 899 బహుభివ్వ౯సుధాదత్తా రాజభిస్సగ రా ధిఖి 40 యస్యయెస్య యదా భూమి సస్య తస్య తదావలం శ్ర1. థ్రీ సూరేశ్వర దేవర గోపురము కలు శల కోట వెట్టించిన వాండు కారెంపూడి పూవ్వ౯ శీలి (వి త్తికాడు కందప్పణ దేవని కొడుకు కరణము త్త అని పెద్ది ఈ గుడి స్టానపతులు ఉత్త శీల జియ్య మారజియ్యలు కందప్పక౯దే 48 వని ద్వొితియ్య ప్య్యకుడు మరయ (వలు

న న లా!

లే 12 జన్నిగదేవుని అట్లూరు శాసనము కడవ జిల్హా ఎద్ధవటము తాలూకాలోని అట్టూరు (గ్రామమునగల ఆంకాళమ్మ గుడి సమీవ మున రెండు ముక్కలుగా విజిగి పడియున్న శిలాస్తంభముపై రెండు (ప్రక్కల చెక్కబడియున్న శాసనమిది కాసనము మొదటి (పక్క 2£ పంక్తులు రెండవ పక్క 9 పంక్తులు - మొత్తము 91 వంకులలో నున్నది కాసన అ మొదటి "పక్క కుడివైపు 6 వపంక్రినుండి 9$వవంక్రి వరక్వ విజిగిపోయి అక్షరములు “నుమరుగ్రైనవి 20 22 పంక్తులు వూకక్తిగా చెదిరిపోయినవి ఈ శాసనము కాకతి రుద్రదేవ మహారాజు అనగా రు(ద్రమదేవి పాలించు కాలమున శక్త సంవత్సరము 1190 విభవలో వేయింవబడినది శాసన కాలము క్రీశ 1268 శాసనమున వర్ణింపబడిన కాయస్థ వంశ బిరుదావ గల జన్నిగదేవ మహారాజును పేర్కొన భాగమునందున్న అక్షరములు చెదిరిపోయినవి గంగయ సహెహిణి యనంతరమాతని పెద్ద మేనల్తుడగ్వ జన్నిగదేవుడు క్రీశ 1258లో కాయస్థ రాజ్య ఎంహాసన మధిష్టించి సుమారు ద్వాదళ వర్తమృుల్సు ప్రాలించెను శాసనమున కా*తి ర్యుద్రమ కాయస్థ జన్నిగదేవుల వర్ణనమున్నది నై శాసనము = మూలము మొదటి _పకగా 1 స్వబథీ శళగ వరుషంబులు 1190 అగునేంటి విభ £ వ సంవ్వత్సర ఫాల్గుణ 15 స్వఎ సమధి గత వం 8 చ మహా ళబ్ద మూ మండలేళ్యర వి - ల కీత్తిళ్యర అన్మ శ కొండపుర వరాధీశ్వర శ్వర మూరురా ళ్‌ యర గళ పతి పక రాయన లరాయ శి మేదుక కతువచండక శ త కల్పవిక్ష అ ఛి మనా

కాయిస్ట రాజులు 88 తం ని నామాది సమస క్షే మ దేవ మహారాజులు 12 వటణ మందు సుఖ 2! ౦ గాను మహొరా శే రాజ మానమానో కేర్‌ పరబళ కకి 16 మాండలిక [బంహ్మ శే జగిద్దళ గండపెండార 18 తృవమున స్వ సిఫీ 19 వైశాఖ మాస 20 విల వివి "రెండవ (పక్యా క్షే గల సకల సవనాకాదా 21 కంగాను సే*ి ఆచెందాక౯లస్తా 8 యోగం దేవునికి అతిరసాలు ఆంగరంగ భోగయులా తి 4 _ రుణాళ్ళు సాగించ్చువారు ఈ వైఖవాలకు విఘ్నం తలంచిన 5 వారు గంగ కరుత కఎల ధేనువులను వదివేలు వధించినపాపానం 6 మోవువారు స్వదత్తా ద్విగుణం పుణ్యం పరదత్తాను పాలనం 7 పరదత్తావవోరేఐ స్వదతం నివృలం భవేత్‌ శ్రీ సిద్ధనా లి త దేవుని కరణం కవి వాసిన ధమ్మః౯ కాసనం 0 మంగళ మహా శ్రిథశ్రీశ్రీం జేయనూ థీ అ 0 ==

18 కరణము నాముయాు దుర్షి శాసనము గుంటూరు జిల్లా పలనాడు తాలూకా చుద్గి గ్రామ మందున్న వేణుగోహెలస్వామి ఆలయ మున శక సంవత్సరము 1191 శుక జ్యేష్ట శుద్ద 10 సోమవారము నాడు వేయించిన కాసనుది కాకతి గణవలదేప మహారాజు తనయ రు[ద్రమహాదేవి ఓరుగల్లు రాజ్యమును పౌలించయుచుండ్ర ఆమె పాదపద్మోపజిపి మండలిక 'ఎహ్మ రాషమస గండపెండార జన్నిగదేవ మహారాజు ప్రా నుగ మొదలు మార్దవాడివరకు గల భూమిని పాలించునపుడు [బహ్మకులోద్భృవుడు కాశ్యపగ్యోత్ర పవి[శ్రుడో నందాపుర ఇగహార (వభు ముఖ్యుడును సవదర మల్హపరాజు కౌమారుడు కరణము నామయ దుగ వట్టణమున శ్రీ-గోపా-థ దేవరను (వతిష్ట చేల దేవర అంగరంగ భోగములకు వృత్తి క్ష తమ నిచ్చు సందర్భమునండి కాసనమును వేయించెను కాసనారంభమున కాకతి గణపతి దేవ వః ల రా వర్షనమున్నది హో ళం శాసనము“ రు[దమవిదేవి కాకతియ్య గణవతి దేవ మహారాజుల పట్టోద్దతిప్రై్యై ఫీ మవాదేవి యని పేర్కొనబడినది వట్టోద్దతి పదము ఇంతవర కే కాసనమందును పిర్కానబ్యల (ద వట్టోద్ధతి వారసురాలను భావము నిచ్చు పదము దు శాసనమునం దనేక వృత్తులు పెట్టినట్టున్నది నామయకాక అనేకులు శ్రీ గోస పూజాది=మలకు దేవాలయ. పూజారులకు పరివారమునకు దానమిచ్చిన విషయము ఇన వుని ణు శీర్కానబడినది మున శాసనము బృహత్మిలా సంభముమై 110 పంక్తులలో చెక్కబడినది కాసన కాలము 1269 క్రీశ శాసనము = మూలము

1. స్వుజ్ల సమధిగత వంచ మవో శబ్ద మహా వ మండలేశ్వర పరమ మాహేళ్వుర వినయవి శ భూషణ థ్రీ అన్మకొండ పురవరాధీశ్వర శీ థ్రీ స్వయం భూదేవ దివ్య ఫ్రీ పాద వద్మారా

క. గ్‌ శాల దా న. శ్‌ న్‌ ర్ట న. శీ | సె ళీ కన. ఎన లో జ్జ క్‌ జ పై ॥. త తో చు శన త న నన! (1 జ స్‌ లు గ నా చా సు! న నూ త అతో ఆట న. యిన్మాకీ! గ దుర్గి శాననము

నన , | నమ్‌, ఇ యం | క. |; లల | " నక లా వేం (య. =. నల ఇ లా అ టం . / టల. ల | న . లే? వ. వ. శ గ గయ ౨. వమ * గీ. ర్‌ నక ఇ సర ౧. 1. క ప నా. టం! లబ ఎం లు ఇం ల! | ఎ ర నరా ప చెం ల న నం న లం +? టు ఎం మటల ఓ క క న న క వల అవ నాపని న టే న " క స న య న " ౯ క్ష్‌ క (" ॥ క. టం క. న క. న య్‌ చ రు ఆలు వర నను న అప నునే న 1. న శ కలే * (౨. టట ల లగి న న ల బరీ = వ. చచ క న న న. ట్ర కలల హ్యారే ః| క. . కించన వంతల ల సం ట్‌ మం ళల! ౯ ం జ . * న్‌ా హే వ స టా సం క లా వ యో పంల త్‌ మ. చ వం చ తా క ను టం టు! (“| ర “1 దల య. గ య శ | నిట్ట శ్‌ 1 1 క టను య | తళ ంల్‌ ఎంకే ఎల య. న. స య వ ల | న స; న. క స క 1.

1. మ లత్నోళ స యొ ట్‌ జ రం. న. / ప సహ స | న | ల నేలల... స న షి ల్‌? ఆ శే న్‌ నే ఆ రో మ టం గ చుం చతు మం టర ద మీనా ప గై న. య. య ౨౫ మదవ వండీలోని దధి శాననము రెండవ(వక్క

కాయిస్థ రాజులు వ్‌ ఈ _ ధకులైన కాకడియ్య గణవతి దేవ మవోరా 6 _జుల వట్టోద్దతి యెన శ్రీ రుద మవీ దేవి 77 ఓరుగల్లు నిజ రాజధాన గాను సుఖసం వ కథా వినోదంబుఎం ిధివి రాజ్యము సే 98 యుచుండంగాను తత్వాద పన్మోవజీవి 10 యెనస్వ_బ ్రీమతు మండళి“” బహ్మ రా 11 తస గండపె వార జన్ని “దేవ రాజుపా 12 నుంగిల్లు మొదయిగాను మాజక్వవాడ దాం 18 _ కాను ఏలి సుఖలీలను రాజ్యము సేయుచు కేటీ ౦ండాను (టబహ్మ“లొత్తముండునుం కాస్య క వగోోత వవ్శితుండునుం నందాపుర అగ 16 హాం [(పభుముఖ్యుండును మెన సవదరం శే మల్దపరాజు "“డళక రాము నామ 18 (య వల్రినాంటిలోఎ దుగ్య పట్టనము నం 19 దు శ్రీ గోఎనాధ దేవరం (తిష్టసేబ దేవ 2౨0 ర అంగరంగ భోగాలక ఇచ్చిన విత్తి తే 2 (తాలు న్వణఎథ్రీ శకవరువంబులు 181 ఏ2 _ అగు నేంటి జక్స సంవత్సర జ్యేష్ట శుద్ధ 10 సో వ28 కరణము నామయ దుగ్యను తన వి తివల్న 24 _ ఇచ్చిన వెఠిపొలము ఖ 4 నీరునేల గంగా చో సము[దము ఉత్తరపుం గాంమునమ వరి. అుతురు గంగా సముద్రము దక్షిణ కొం ౨7 మున చవుటచేను __. రేవినాఇని చెణు వ8 వు వెనకను ___ క్షదేవని [విత్తి కయము 29 విళ్చి యిచ్చిన వఠథివాలము ఖ1 (తిపురా 80 _ రిదేవని దత్తి దుగ్యను వెలివాలము ఖతి లే సీర్నేల గంగా సమ్ముదము దక్షిణ పుం శవ గొంమున అఅకట్టను మణఖుతులు 1 కరణ 88 ము పెయ్మయ త విత్రివల్న నిచ్చిన వెలివా లి* లమును థ్రీ రామేశ్వరభట్ల హెన్మయ తన వి

తికి కాయస్థ రాజులు లక్‌ తివల్ని నిచ్చిన వెలివాలము నర్‌ వల్లభుండు శ8ి తన విత్తివల్న నిచ్చిన వెలివొలము నళ కోమ 87 _ టి పెడెమాడిసెట్టి కొడుకు అన్నెయ ఇ

88 వ కుత్తిక దేవరె వెట్ని (విత్తి కయము విలిచి 898 ఇచ్చిన వెలివాలము నల్‌ [బమ్మరాజు అ

40 పృన సహస్రమాల పెరుమాడి విత్తి క

శీ1. యము విల్చి ఇచ్చిన వెలివొలము ఖ 1

42 మండయ కొమ్మయ తన వితి కోలగొట్ల శశీ _పొలమున నిచ్చిన వెలివాలము ఖ కొ

44 మరగిరి దేవండు మారేపల్లి నిచ్చిన వెలివొ శీర్‌ లము న ౮ వల్పినా ఇని కామ్మినాఇండు శీ6 ఉప్పొల నిచ్చిన వెలివొలము న10 బొల్చి శీ7 నాని కొడుకు అన్నమ శ్తీరి అ నాఇని కొడుకు (మృల్చి నాఇండూను ఆతు శం కూర నిచ్చిన వెలివాలము న10 ఖరస 50 వత్సర పుష్యశుల్‌ గు జోరమభ 51 ట్ట విత్తి దుగెను వెలినాలము విశ్వనాం 52 ధ భట్ట వారితోడి పాలున ౦ను కర 58 ఇము నామయ విల్చి శ్రీ 54 _ గోఎనాంధన్కి, ధారాపూవ౯కము 55 సేసె నందన సంవత్సర కాత్తికక ళు +! 56 గు దుగెకంచి పెరుమాడి వితి వలివాల 57 ము మిరియాల తెరువు ఉత్తరం న106 సి 58 నూను కరణం నామయ [కయం విలి ఠ9ి చి థ్రీ గోఎనాంధనికి సమవ౯ణ సే

_40 సె

81 అ గోఎనాథ దేవర [వి త్రివ్మే్యతాలు

62 'సేఎన [క్రమము దేవర ఆముదుపడి

68 మునీర్నేల మ£ిి అచ్చన్న ఖోగమున

84 కు వెలివొలయము ఖ ల దీపాల నూనెకు

కాయస్థ రాజులు 8 85 _ వెలివాలము న]0 రంగభఖోగాలవారి 45 జీతరావులు మద్దెలకాం[డు వ కి ఖఐ ఆవజ ఈ కానికి ఖ1 కాళకానికి ఖ 1 వాసెకానికి ఖ 1 688 ___తుకానికి న10 మోభరతునకు ఖ1 పాాతలుక్‌ 89 కి ఖ ౨ పాడిడి బఎయాణెతలు 10కుఖ 2న10 70 వీరణ తిండ్రవారు 4కు ఖ 1 బొమ్మి "గ డివానికి నఠ్‌ జేగంటలవారు 2 కి న10 ఎకనం 772 కులవారు 2 కిన 10 ధవళసంకులవారు 2 తి కి న10 పెద్దగ వుజ్జవారు 2కి న10 సన్నగా ళీ ళవానికి నర్‌ ాడగువానికి నక్‌ దవ్వకో 75 లవాని నర్‌ అంగరేకకు నఠ్‌ సూవాంనికి నక 76 తిరుమజ్జనానకు తీళ్ళాళలు తెవ్పెడి కావడి వ 77 _డుగునకు నర్‌ కంభపుమట్టు వెలగెడి ఊలి 78 గపు బానెసకు న* సం్మ్మవదాయము వెన్నకూ 79 _ తవానికి నర్‌ అట్టు వెరణ జీతరావులవారు 4 80 కూను వెలినొలము ఖ 6 న4స్వల థశ్రీమతు 81 నిస్సంక వీరబాల్నాఖని మళల్లిఖాజు౯ న న్నాంక 82 _ పువారు ఇచ్చినమేర శ్రీ గోఎనాధ దేవర ని 88 త్రి బెలుకాంవులు ఎవ్వరు దున్నినాను వంగ 84 తవ్పు వంగ నుంకము వన్నుకానిక దిరిశనము 85 _ ఏమేరలవారూను ఏమీంగొనలేదు సవక౯మా 88 న్యముగాను సవ్వ౯ బాధాపరిహారముగాను 87 _ ఆచందాక్కళ౯ స్టాఖగాను ఇచ్చె దేవర దీపాల 68 కు నూనె నడపెడి గానువు 1కి ఆరిసుంకము 89 పన్ను కానిక ఎల్టమేరలూను సవ్వ౯ మాన్యము న! $ఓ0 రిఉత్తరాన కాడ్డలోన దేవరకు వువుం దోంట 1 91 కూరతోంట 1 బాలూనూలాను ఉభయ 9౨9 నానాదేణ పేక ఫాండ్రూను దేవరకు ఇచ్చిన సుం 98 కము ఊరను ఏమి సరకుల అమ్మినాను రక్త విల్చినాను గద్యానాన విసాౌము గొనెడిది ఇసుం

88 కాయస్థ రాజుల శక కము ఎత్తి దేవరకు శ్రీ గంధమూను గుగ్గిలమూ

98. ను విడెము పోంకలూను ఆకులూ విల్చి (తికా

97 ల అవసరాలకూను నంబులు నడుపువారు

88 _ఇంతవట్టు (విత్తులూను మేరలూను వల్లినా

$9 ౦డు ఎవ్వరు ఎలినాను ధమ్ముఇవు తప్పక నడ

100 ఎ ఇపుణ్యము 'సికొని 1ఎథిపి రాజ్యము సయ

101 ఇగలవారు మంగళ మహి ్రీథ్రీథ్రీ

102 స్వాద త్తం ద్విగుణం పుణ్యం పరదతాను పాలనం

108 వరదత్తాపహారేణ స్వదత్తం నివృలం భవేతు ( )

104 స్వదత్తం వర్రదత్తంవా యోహరేతి వసుంధరా ష సంర ష్టైవ్వుకారుష సహ్శసాణి విష్టాయాం జాయతే

106 (కిమ్‌ (8 = దేవ (ద్రవ్యం తిలాద్ధళ౯ మద్ద౯ మతదద్ధ౯౦ భ 107 కంతియేనర శ్వాన యోని శతం గత్వా చాం

108 డాలేశ్వభిజాయతే (8) మాషమేకం సువన్న౯

109 స్యాద్భూమోదద్యాద్ధ౯ మంగుళం హరతే నర

110 క మవాప్పోతి యావదాభూత సంవ్లవం (ఉ

ఎః 0

ఇడ కేశ (తిపురారిదేవుని (తిరాంతక శాసనము (తిపురాంతకములోని చీకటి మిద్దె ద్వారబంధము పై ౧000 "0 ) 29 వంక్తులలో చెక్క బడియున్న కశాసనమిది కాసనము శక సంవత్సరము 1194 ఆంగీరస ఆషాఢపుద్ధ చతుర్ణ నాడు కాయస్థ రాజగు- తిపురారిదేవుడు వేయించినట్టిది గండపెండార బిరుదముగల ,తిపురారిదేవుడు లేక [తిపురాంతకుడు కొయస్ట్‌ గంగయ సాహిజి రెండవ మేనల్టుడు జన్నిగదేవుని సోదరుడు తిపురారి దేవ మహారాజు [తిపురాంత కేశ్వరునికి మూడు వట్టాలు గంగావతారము పెద్ద పూవు ఒయారము మినుంగుతోడినూలు మాల్యపూవు రెండు వహిండి ఆకలు రెండు గుంటకాలు సమర్పించు సందర్భమునందీ శాసనమును వేయించెను శాసనకాలము (కీ శ 122 శాసనము = మూలము 1 కాకాబ్టేంబుధి 5 థీ (త్రిఫురాంత ఇ రం[ధ భూళశమి 18 కదేవరకు శ్రీ $ తే వషే౯ంగిరస్పం 1 మతు గండపెండా 4 భవే శుద్ధాషా ల ర [త్రిపురారి దేవమ హా 5 ఢ చతుదక బవ రాజులు మూ రతి మ 2౨0 డు వట్టాలూను స్ట ధౌత్రి య (2 గంగావతారమున్ను 7 త్పురారాత లి పెద్ద పువు!ఓని ఓ 8 తీన్పట్టాన్‌కును వతి యొరము1నిమి 9 మానితప్త కన బి4 నుంగు తోడి నూలు 11 పరం సంప్రాదా త్రి 26 ని పహిండి ఆకులు 1వ పురారిదేవన్ఫప £౧ 2ను గుంటకాలు 19 తిద్దేకవ్యా స్తధాభూ 28 ను ఇల్చిరి మంగళ 14 షణ స్వ 29 మహా థ్రీథ్రీథ్రీ అజ ఈ ఎ

15 అంబదేవు9 (తిపురాంతక శాసనము (తిపురాంకక మహాదేవ ఆలయ దక్షిణ కుడ్యము పై తి వంక్తులతో ఇక సంవత్సరము 1194 థ్రీ ముఖ జేష్టుబహుళ అమావాస్య సోమవారమునాడు కాయస్థ అంబదేవ మహారాజు (తిపురాంకక దేవాలయ పూజారులకు మొట్టవాడలోని ఎన్నపులిచెలువుల నడియూరు ఆచం[దార స్థాయిగా దానవి చ్చు సందర్భమున వేయించెను రా అంబదేవ మహారాజీ కాసనమున శ్రీమన్మహా నహ్మసమల్ల మండలేశ్వుర మండశిక (బ్రహ ఛాక్షస గండపెండారు ఆని వర్ణింపబడినాడు అంబ దేవుని సోదరుడు తిరాంతకుడు లేక (తిపురాక్‌ దేవుడు శక సంవత్సరము 194 లేక ఉ౨ లో దివంగళతుడు కాగా అంబదేవ మహారాజు కాయసన చఛాజ్యు ఎర మలం రించెను గా కాయస ఆంబ దేవునికి గల బిరుదములు విజయము లిందు పేర్కానబడలేదు కాని వంశీయులు సాధారణముగ వహించు గండపెండారాది బిరుదము లిందున్నవి కాస్యన కాలవ ఈ ళల 12/2 శాసనము = మూలము 1 స్వస్తి శ్రీ శభ శక వరుషంబులు 94 ఆగు నేంటి 2 _ శ్రీముఖ సంవత్సర జేష్ట బ 1ల సో]! న్వబ థ్రీ మన్మహా తి నహ్మన మల్టి మండలేశ్వర మండళిక (బహ్మరాకస గండ పె 4 _ 0డారు అంబదేన మహారాజులు స్వల్లథ్రీ (తిపు రాంతక ల్‌ దేవరకు మంత పుష్ప వెళ్టైడి పూజారులు నంద శి ఈ వులు కొమారశివులు ర్ముద శివులు సూదెరాళి [తిపురాంతక 7 ళివులట కొమారగిరి దేవండు మల్నాధండు (బవ్మో శివులు భైరవ దే 8 _ వండు వీరశివులు మైలశివులు గంగసాని (తిపురాంత క ర శివులకూను మొట్టవాడలోని ఎన్న పులి చెబువుల నడియూరు 10 మా శశి అచం్మదాక్క_౯ స్థాయిగా నిచ్చిరి పఏీడులోన [/ వి పెద్దింారి కి విత్తి న10 సీను స్వదత్తాం వరదత్తాం వా 19 యోహరేత నసుంధరాం వష్టివ్వరుష సహసాజీ విష్టాయాం జా ఎలి యకతే (కమి

16 గౌరేశ్వరబాయి అక్కల రెడ్డిపల్లి శాసనము ఊఉ" దా కడప జిల్లా బద్వేల్‌ తాలూకాలోని అక్క-లరెడ్డివల్లీ _గామమునక మూడు. కిలో మీటర్ల రా న క వ్‌ దూరమున గల కొండపైనున్న మల్లికార్జునాలయము ముందు వడియన్న శిలా థలకముపై రెండు [పక్కల చెక్కబడియున్న శాసనమిది శాసనము మొదటి [వక్క- 19 పంక్తులు రెండవ పక్క 19 పంక్తులు మొత్తము 88 పంక్ష్తులలోనున్నది కాసనారంభమున గో( ంగయకు అంగరంగ ఖోగానకు అని యున్నది గౌ రేశ్వురబాయి మహా మండలేశ్వుర మండలిక [బహ్మ రా్షస గండ ఎండార షతిపురారి దేవ మహారాజులకు పుణ్యముగాను శివాలయమును నిర్మించి వృత్తులు పెట్టు సందర్భృమును పురస్క రించుకొని ఈ కాసనమును వేయించెను ఈ దాన రక్షణ వాధ్యత వహించి ధర్మువు నడిఎ పుణ్యము పొందుటకు సామంతనళల్హై నారాయణ స్వామి సాహణవగారు నియమింపబడినట్టు కాసనములన తెలియు చున్నది గౌలేశ్వారబాయమ్మ తన జేర గో ౦గ దేవరను (వతిష్టించినట్టు భావింవవచ్చును ఈయమః (€ బ్ఞైంబణల్ల స (త్రిపురారి దేవ మహారాజు అర్జాంగి కావచ్చును శాసనము శక సంవత్సరము 1205 స్వభాను వైశాఖ శద్ధ సవ్తమీ సోమవారము సరియగు 15-4-1288 న వేయింవబడినది కాస 'సోక్త (తిపురారి దేవ మహారాజు కాకతి సామంతుడు గంగయ సాహిణి రెండవ మేనయల్లుడు జన్నిగదేవుని సోదరుడు శాసనమ్లు = మూలము మొదటి (పక గో శ్రింగయ కు అంగరంగ ఖథోగానకు 1 అటఓంస్వన్త థీ పళ శక వషః౯ంబులు 2 1205 అయన అగు నేటి స్వభా 8 ను సంవత్సరద వై కాఖసుద్ధ సవమిసో

లలి కాయన్ట రాబట శ _మవారాన స్వబ్రీ మంన్మవీ మండ ళ _ శేశ్వర మండళిక బహ్మా రాక్షస నా శి. యక నారాయణ గండ పెండారు 7 చలమెత్తుగండ కీత్తిల కామ్నివల్దభ (వ! (తపురారి దేవమహారాజులు $ (ఎథీవి రాజము సేయంగా 10 ను మహారాజుంం౦ బుంణ్య 11 ము గాను గౌరేశ్చర బాయంమ్మం శతి గారు ఎత్తించిన శివాల్యము చేకి ఆచ్నండాకస్రా స్టైాయిగాను ఇ 14 చెను దీనిని ఎవ్వరైనా సధమ్మ ౯ 1ళఈ వు నడపెడది నడపకుంన్నను గం వ! గ కఅతల గపిలం జరిఎన దో 17 షానం బోవువారు స్వదత్తాం పర 18 దత్తంవా ఓహరేతి వసుంధర షష్టి వక 19 సహమ్రాజి విష్టాయాంజాయతే. (క్రిమి రెండవ (వఠక్య 1 థీ ఈ యొక్క- దేవ _బాహ్మాణ (విత్తులస ౩ ధమ్ముావు నడిఎ పుణ్యము 'సీసెడి శ సామంత నల్రె నారాయణస్వామి సీ 4 స రక్ష పాలనలె భూలె త్యాంచాములా భగ మూల సాహణపాగారు రాయరా టి ళా త్ర ఖు ఫ్రీ వవ్వకత దష

కొయిస్థ రాజులు ఫ్రైకి 10 జణముఎ యావచిగంగ వళ్చిమ 11 చాహిని సమీప ఉమాపవ్వతము 19 నందు గొశింగ దెవర మహో శ్రేలి స్థానము హిమావవ్వ౯తిము ఖీ త్రీ వవ్వకా*ము ఉమావవ్వ౯త 1 మునందు సేన దాన ఫల 168 అక్షయ ఫలము స్వదతం ద్విగు 7 ణం పుణ్యం పూవ్వ౯ దత్తాను పాలయ 18 పూవ్వ౯ దత్తేన హిరణ్య 9 త్తం నినృలంభవేత్‌ ఓం నమళవాయ అ= లి ---

17 అంబయురెడ్డి త్రిపురాంతక శాసనము (తిపురాంతక కేతమున చీకటి విద్దె తూర్పు వై పుననున్న క డృము పై చెక్కబడిన కానన మిది శాసనము ఐదు పంక్తులలోనున్నది సవదర అంబయరెడ్డి శకవర్షము 18 0 సర్వధాం పుష్య శుద్ధ పాడ్యవి ఆదివారము నాటి మకర సం(క్రాంతి పుణ్య కాలమున తన తలి దండ్రులకు పుణ్యమగునట్టు తిపురాంతక మహాదేవుని అభిండ దీవమునకు 50 మొదవులు ఒక ఆబోతు ఒక సలగఎద్దును సమర్పించు బ౦దర్భమునందీ శాసనమును వేయించెను శాసనమున కాయస్థ అంబదేవమహారాజు (సశంస యున్నది. సవదర ఆంబయరెడి తలి మారసాని తండి తో-వరెడ్డి 6 య శాసన కాలము (క్రీ శ 1288 శాసనము = మూలము 1 స్వబథ్రీ శక వరుషంబులు 1810 అగు నేంటి సవ్వ౯ధారి సంవత్సర పుష్యజథ 1ఆ మకర సం నాంటి 2 కక్రాంత్రి పుణ్య కాలమందు స్వబథీ మన్మ హామండలేళ్నర గండపేండార ఆంబదేవ మప ఎట్వచె రాజులు శ లించ్చికొన నాండు స్వబ్రభ్రీ మతు మనుమకుల వాధి౯ వధ౯్నన సుధాకరులు నలంవ [వభు ముఖ్యులునై న యవ 4 సవదర అంబయరడివారు స్వ బథ్రీ (తిపురాంతక దేవరకు తమ తర్మడితో _ వ చెడ తమత మారాసానికిం బుణ్యము 2 ల్లి భ్‌ గాను అఖండ దీపానకు ఇచ్చిన మొదవులు 0 యేంభది సలగ యెద్దు 1 ఆబోత్తు అవా అ -

అడ 18 అంబదేవుని (తిపురాంతక శాసనము (తిపురాంత మున (తిపురాంకక మహాదేవుని ఆలయము దక్షిణకుడ్యముపై 18 వంక్తులలో సీ కాసనము చెక _బడి యున్నది కాయస్థ ఆంబదేవమహారాజు _అపురాంత కేశ్వరునికి [ప్రాత సంధ్య మధ్యావ్న సంధ్యల నడుము తమ పేర కొక అవసరమును ఎల్పించు సందర్భమునం దీ శాసనమును వేయించెను అంబదేవమహారాజుకు కాయస్థరాజుల (సళన్న చేర్చబడినది అంబదేవమహారాజు ఘనవిజయము లను తెలుపు బిరుదము లిందున్నవి కాసనము శకసంవత్సరము 12 2 వికృతి ఖ్మాదవద బవుళ అమావాన్య మంగళవారము సూర్యగ్రహణ పుణ్యకాంమునం దివ్పబడినది కాసనకాలము (క్రీశ 1990 శాసనము = మూలము స్వబథ్రీ మన్మహామండలేశ్వర బాహత్తర నియోగాధిపతి 2 అనేక దేళాధీళ చాతువ్వకాణ్మ్య౯ా సముద్ధరణ నళ్చిమరాయ దామో 8 దర ఫైన్య దిశావట్ట ఏకాంగ వీర వీరావతార అతి విషమ హయారూఢ 4 [పౌఢ రేకారేవంత విజయలక్ష్మీ కాంత కాయస్థకుల కమల మాత౯ండ కదన ర్‌ (ప్రచండ దోస్తంభ సంభిత సకల క్షితిపాల శౌాయ్యక౯ యళశసోమ తిలకి రి త దిగంగనాముఖ వితరణ గుణ వినిజి౯త కామభేను కల్ప్యదుమ [తిభువ "7 నాధీశ్వర థ్రీ [తిపురాంతకదేవ దివ్య థ్రీ పాదపద్మారాధ 8 క పరబల సాధక మండలి (బహ్మరాక్షస నామాది సమస (పళణ సహిం 8 తం శ్రీమతు గండపెండార అంబదేవ మహారాజులు స్వభఖ శక వష౯ం 10 బులు 12 9 అగు నేంటి వికృతి సంవత్సర భ్యాదవద బహుళ 15 మం నాంటి 11 _ సూయ్యకా (గ్రహణ పుణ్యకాలమున ఛ్రీతిపురాం త్తక శ్రీ మన్మహాదేవరకు ప్రా 12 త సంధ్య మధ్యాన్న సంధ్యా నడుమను తమ 'పేరింటమ ఒక అవసరము కల్పిం 18 ౨

19 అంబ దేవుని (తిపురాంతక శాసనము (తిపురాంతకములోని చీకటి మిద్దె ఉత్తర కుడ్యము నానుకొనియున్న శిలా స్తంభమువై మూడు. వై పుల చెక్తబడియున్న కాసనమిది శాసనము మొదటి (పక్క 49 పంకుఎు రెండవ (పక్క శర పంక్తులు మూడవ (పక్క 21 వంక్తులు మొత్తము 126 వంకులలౌనున్నది గండపెండార అంబదేవ మహారాజు [తిపురాంతక దేవాలయమునకు పూర్వోమీయబడియున్న అన్ని ౨|గహారములన్ను శగామములను ఇతరములె న కానుకలను పునరుద్ధరించుచు రే సంవతృరము ఇల వికృతి భాద్రవద బహుళ అమావాస్క మంగళవారము నాటి సూర్యగ్రహణ పుణ్య కాలమున ఈ కాసనమును వెయించెన్సు శాసనము మొదటి [వక్క- పూ ర్తిగాను రెండవ పక్క. ఉ వ వం క్రివరకున్స సంస్కృత భాషలోను తక్కిన శాసన భాగము తెలుగులోను వేయింపబడినది తిపురాంతక మహాదేవన్నిక్ష గల ఆ(గవారములను మన్నించుచు దేవర అంగరంగ జశోగ ధూవ దీవ నైైవేద్యాదులు సక్రముమ్షగా నిర్వహించుటకు అంబదేవుడు తోడ్పడెను ఆ [గామముల నన్ని వన్నుల నుండి తబ్బంచెన్స ఆంజదేవ మహారాజు కాయస్థ గంగయసాహిణి మూడవ మేనల్లుడు జన్నిగదేవ (తిపురాంత కుల -సోదళుడు ఈ కాసనమున కాయస్ట నంళ వర్ణినము కాయస్థ రాజుల [_పతాపాతిశయము అంబదేవ మహారాజు విజయములు బిరుదములు వర్ణింపబడినవి అంబదేవు డనే* యుద్ధము లౌనర్చి క్‌ స్వ ది 0 నాయంకర లను -సంహరొంచినట్టును శ్రీవతి గణపతి ఏయివమల్లిదేవ కేశవదేవ మల్లికార్డున్సులన్స కం ఈ న నక సంహరించి మనుమగండ గోపాలుని వ్మికమ ఎంహపురమున పతిష్టించినట్టును శ్ర కాసనమృన్న తెలువబడినది [తిపురాంతక దేవాలయ నిర్వాహకులు ఆంబదేవ మహారాజుచే క్ష ఆగ్రహారములన్న వునరదరింవ జేయటలో దోడ్పడిన నందశివులకు గ౦గ పురమను (గ్రామమును సర్వూకర వర్రపః రముగ థి నానంగినటు కాసనాంతమున [వాయబడినది భా శాసన కాలము [క్రిశ 1990

వ న లు టు. 2 న (1... న గు? 1 /. ల యళ ఎండా వనే నన భు అ షా నః - న మాలా ననున చనా పటన నన ను రమా ప. వన తాాం నాన | గ్‌ న్స్‌. సనో టం. న. న. | స గ న. స! య నం యో మ?! 2 స. స .. న. న స 1 న స్‌ యా. చవక. ॥ నం. = . కష. య . ఒం | ల ప్‌ | | రరాజ + 1 కా “ గ 1 న | వే ॥ , తటాకము = బాల(తిఫపురసన (6 సుందది ఆలయ, లయము

న్‌ా చా డున సు వి వా జగ /. ర య్‌. ను బై నత క లం టి మూ. హం. న! న న ఉల సట క్ష గ్లో వో స యం. య. . న సు నా న 02 వట టం టి స్త్‌్క్యే గై యంగ న్‌ నం. ముం గ్‌ శీ నేల జ్ఞ టం ఎ సం) వ సస న న న. న. క్‌ నే వ! మాయయా ఆకల! నష్ట ॥ నమితా గ టు లన. త్‌ ఖా నంత ఎ ల్‌ నా గ యు లి శ భూ న ప ల నా. హం ణ్‌ ా.! న్స్‌గే నీ కన అనం న లన్‌ మూ న న కమ యన వ టన ం నళ యిన్‌ రో సళ బ్‌ న కా హా న మ వయపు నా ర. వాట తస స | ళో న టా ల యస. టై యమ నం _ మణ... నాన్‌ = న. సతో నుం వ 7. ౨. క సక ఎ టు పళ్ల? ౩ టీ మా భో! ఇన స్ట నా ట్‌ న . స్ట గ (| కన సనక లో. న "| సం. క 4 వి సవవన్నత్తో న వాం రాం సమస సమక ఆలా! క లా లు కర న ల్‌ సయ యం వ చ! మేను ల! నో న్యా హా ల్‌ కే లే న ను ట్‌ న మ గై ము ట్‌ ఇ డం కా స జు హస కదంబ వక్షముల నీడలోగల నా వే వ అ ర ల న! ల నాగ్యపతిమలు ా

కాయస్థ రాజులు 97 శాసనము మూలము మొదటి (పక థా వారాహీతను రవ్యాద్వోమహీ ముద్ధరతో హరే స్వేదబి- 2 దు [పభాకాంతి యస్యాం సవచసాగరా చం(దళ్చందది* $ యాలోకం పుష్టాత్వ మృతభాజనం ఆకాశ సరణ ఫుల్ల పుం శీ _డరీకోతిపాండుర ఆంతరాయ మహాధ్వాంత నిరాసన దివా 5 కర ఆకల్పం లోకమయ్యా౯దాం కరోతు ద్విరదానన _ దేవస్య 6 వద్మజనుషో.దుహిణస్య కాయాత్‌ కాయస్థ ఇత్యజనికోఎన రేం 7 (దవంశ తస్మాదభూత్‌ జలనిధేరివ పారిజాత శ్రీ గంగయస్తురగ 8 సాధని కోమహీశ ఉదభ వత్తదను ద్విభుజో నృవస్య సురవత్యమ ర్ట ముష్యుజనాద౯న బహుళ క్రీత్తి౯ సముత్సమ చామర 1వకటితా 10 ఖిల దిక్కరి మండన తస్యానుజన్మా (తిపురారిదేవ పయోధికా 11 చీ మశేష ధరిత్రీం సుమేరు సారాదథధికస్య దోప్టో వతాపతా 1 పేన నివ త్రిక తాక౯ా థీ మాను పేం[ద ఇవతస్య సురేశ్వరస్య కల్ప 158 (దువూహరణ దానవిధి కనీయాన్‌ ఆజ్ఞావశీకృత శంభు 4ఉ వమంఐదేవో ధమ్మే౯ణ రక్షతి కృషపాధురీణ బాహు ఫీ 15 పతి గణపతి నృవతిం జిత్వా శకిం పకాశయన్‌ ర్మెౌదిం తస్మా 168 _ దాహృతవాన్యో యుధిరాయ సచ్మాసమళజ్ల బిరచవదం ఘూ 17 ణ౯త్కు౦తనికాయకుంరిత దినాధీశ ్కపభాసంవదాం ఘో 18 టి ధట్టఖుర్మాగపాంసువటలీ పయ్యాజాయ -మీలద్దికాం 189 య పంచాధిక సప్తతి ఉితిభృతాం మౌలీన్భులోయాంబుజా ౨0 _ న్యాజౌ పూజితవాన్నిజేక్షణ సముద్భూతాం రుషం దేవతాం వ1 _ దోష్టారేఖువ మల్దిదేవ ధరణీ భత్తు౯వజల ద్వాజినో దపే౯ణావత ౨9 తో స్వపక్ష నృపతి (వాకేన సాకంరణే భిత్తాశీష౯ా ముద సహేతి 28 _రవనౌవత్తిభ్యాం తితివన్నుత్‌క్మవన్‌" [క్రీజోకంతుకేతాడన వ్యతి*రో లశ యశ్చ వ్యథాదవ్యథ అధికరణ ముత్తమగండం గండరగండంచ 6 గండభేరుండం ఉభయరగండంచ హరాత్‌ బిరదంయ ఖండి 86 తారినాహృతవాన్‌ బాహా మ్మికమలబ్ధ వీరకటక పాలంవిత బగ _ ద్వాదళ జోజీమండలి కోవసేవితవదం దృవ్యంతమాయోథ

₹8 కాయస్ట్ర రాజుఎ ౭8 నే వనం ఖవైరవవేషధారిణ మరిజ్మాభృచ్భ్చి రోమాలయాస్తో 29 తుం భూపతి మంబదేవ మవనౌజిహ్వావిజి_హేతికిం శి౦ వి్మిదావ్య కేశవ నృపం సోమిదేవ సహిత మల్దుగంగయుతం 81 యస్తు పరాక్రమ మూల్యానళ్వా నభిలానృమాహృతాన్‌ శివి సెంతత్సీమని మల్దికాజ౯నవతే పాపస్యధమ్మః (ద్రుహేదే శకి వ ]బాహ్మణ వరిహరన్య కస్త పూతంవధం సహ్తాంగం 4 _వరిగృహ్య తస్య వఏిలసద్దోశ్చండ మాద్రావయన్‌ పౌన శిళ్‌ పున్యమనన్య దుర్గభయకాలో కే వథాం [ప్రావవాన్‌ ఉ లిక స్మిలక్సుకృతస్య టోలయవతే రక్షీణఐ సద్దషిణా నాహత్తు౯ ళ్‌ సవనాన్‌ సుతాయ సుధియే రాజణజ్ణనామ్నే నిజాం ప్ముతీంయ 38 వతిపాద్య నందనపుర స్పృష్టైంచ రాజ్యశియం సవ్వా౯నం[ధ 88 మహీపతీన్‌ రణముఖే జేతాయళోలబ్ధివాన్‌ నిజవరి 40 రవి లోఎత రాజ్యపదం మనుమగండ గోపాళం విక్ర తీ మ బంహప్పరేయ స్ట్థాఎతవాన్‌ పునరముం స్వశాయ్యే౯ణ ఉని ఏకం వేతండమశ్వం విటటనమమృతం వంకజామవ్య శీలి నేకేలబ్ధుం సంవోభయంతో జలనిధి మమరా కాళశకూ 44 _ఎాద్ది౯ కాసే అద్వంద్వ స్యంఐ దేవో విషనిధి మసుహృ ఉక్‌ త్చింధుమున్మథ్య గృహ్హత్య శ్వీయం హా స్తికం ఫ్ర రమృత 46 గురుయక పాడ్య కల్నదుమాంళ్చ దోస్తంధ సం ఉ/ భృత జగ్యతయగు _ఎమేనం ధమ్మళన్యవామ్మ్య౯ మివ శీర జంగమ మంబదేవం ఆచందమాచర విరక్షతు మే శ రు ధన్వా గౌరీ విమ్మిశిత తను స్రిపుర (వమాథీ రెండవ (పక్క 1 స్వబ సమధిగత వంచ మనోళభ్ధ నిరవధిక ప వితరణ విశేష నిస్సమయ నీలాబ్ర వణధరాధి రాజు శ్రి భోగ వరిణాహఃకాలి భుజ వరాాకమ పరాజిత (వతిభట 4 నగర హరాకృష్టాష్టా పదకుసుమోవహార సమారాధిత మ

నా కల్నక్ర భామా ననన నో లల నాగా జః నము భన ర న 0 "ఫై జై స నస. ల ఫ్లై నా న న్‌ కీ న లు ల ను ఆవ స యారు హన. శ శక్త పనన వను న ర ౭౪ ర క నవదరో అంబయరెడ్డ శాననము గండపెండారు అంబదేవుని శాననము ల్‌ో నే జ్‌? లే స నా గ? ర లు టక తనం భన. న) నర రుం బంట సు. హ్‌ యురి నయ! న్‌్‌ సట ర న్స నుర మనం టు. రం న త గ రాం లన్‌ ల్‌ ర ల నం. ॥ న స స స నం న? టు టాపు మ సట. శె ల? స. | క్యు నె షాల్‌ న్స్‌ వ. ళా ర మ న న అ గామ నం నం ర స. ! య. మ శ. | ల పం యనం? య నీ యం. భన న లన... మొదటి(వక్క 'రెండవ(వక్క

న. జ ఈ టం న, న్‌ | 1 న గే" కకత కంచన్‌ స్‌ వ! న్‌ వ కే... ల . స సళ న. ఫి చ. ఒళ్లో జ శా ట్ల ఈ య: కూ ల్‌ ఇన్స్‌ * జ న ణ్‌ చి చత కః నా. స్టో] హె త వ _ వ / గ లై వా. మత స్నా ఆ ] స్ట ా .. నే. న. జ బి హ న న్‌ ల. జి . |... కాన 1 స న 1 న. మం న న లా గ స్ట ([ ముర | సి 1 ళ్‌ టో ( హి. న్‌ | ష్‌ నో య ఇస్తా / 1 [నా “సా. న్న ఓ కవు (కః (| | జ న్న శన లప టే స / మ క సో సై (1 . స ల యయనతేి 2 క్‌ (| ప క స క ణ్‌

కాయ రాజులు రై ఫ్‌ 5 మహేశ్వర ఖండికోట మనోఠధ పురవరాధీశ్వర విలసదలం 8 కార సమలంకృత సల కలాకామినీ కాంత తురగారోహణ 7 వౌళఠ శేఖారేవంత రిపురాయ గోధూమఘట్టన ఘరట్ట చా 8 మోదర సెన్య దికావట్ల జగవసాన విజృంభమాణ పవవమాన ఫి జవన వాజీఖురధూ? పాశీక బళిత చతురణ౯ వితల రాయస 0 హ్మ్యాసమల్స విముతరాజ మరాళ మండలి వమిద్రాపణ జందాయ శై మాన సమరసంన్నాహ మద్దళ మూరు రాయజగద్దళ త్యాజే ఇ త మణి కనక భూషణ రిపుకామినీ గండ ఏఅువమల్లి దేవని 18 తలగొండు గండ [వత్యనీక [పాసాదాయ మానకుల శేఖరిగం 14 డ చలమత్తు౯ గండ కరకంప్యమాన కరవాళ దీయమాన వైరి 5 _ రాజన్యమాన సాందోకశన సూయ్యజ వంశరాయ నిమూ౯లన 16 మనోరధాతిశాయి వ్మికాణన భుజ విజయగాధా (శవ 17 ఇ చమత్‌కృత దేవగిరిరాయ ప్రస్టాఎత మణి కనక భూ 18 షణ సమాశ్రిత జనపోషణ యోగ్యావస్థాన ముదిత నిఖిల 19 గుణ సంఘాత గిరిదుగకా నసంచూణ౯ణన (వతిభట ఫీర 20 (వతిజ్ఞా పరపరామ (పతిదిన విచాయజామాణ సీతికాయ్యజ రా 21 యి స్థాపనాచాయ్యక త్రిభువనాధీశ్వర త్రీ త్రిపురాంత్తక దేవ 22 _ దివ్య ్రీపాదవద్మారాధక సకలవిషు సంతోషిత వనీవజన 28 చాటు కోలాహల సకల - రిదావణ సోమవంశరాయ నిద్రావణ £4 రణ విఖండిత చండవిద్విషి రుధిరవసామేద కబళశన సంప్రేషి 25 త వహరణ మల్లికాజు౯న సప్తాంగహరణ విజయకాహశీ లగి కళకళకల్ప్యృమాన వర్శాకమ (పశంసన కాడవరాయ విధ్వంస ల్ల న అతి పాండవ వర్యాకమ పాండ్యరాజన్య (బయ్య్మపేషిత చండ లం వేతండవై నతేయ జంఘాల తురంగసాద్ధ౯ విరాజమాన సంపో 29 _షిత సొహాద౯ [వకాపావనత భూఫాల విదిత గోష్టీ సంమదకా నిర 80 తళయ సమర సాహస -మండలిక _బహ్మరాక్షస (వత్యసీక వక

100 కాయస్థ రాజులు 81 స్తశ పరిణత సేనాపండార గండపెండార శ్రీమత్‌ ఆఅంబదేవ మ కిలి హారాజ కాకాజ్టెషు రవిన్మేత చం్యదమణితేషు వికృతి సంవత్స శకి ర భ్మాదపద బహుళ పంవదశి భౌమబారయుతే సూయ్యక్యాగహ $4 ణ పుణ్యకాలే శ్రీవపకాత పూవళద్వార థ్రీ కుమారగిరి నివాసాయ 85 మందణ్మతమాతోస్మీలిత తిపురాసురవిలాణనీ తాటం శ్చంగా 88 రాయ శ్రీ [తిపురాంత* దేవాయ అంగరంగభోగ ధూవదీవనై శ వేద్య కాంబూం థ్రీగంధకుంకుమ కస్తూరి కపూ౯రాగరు సు క8 గంధ్యదవ్యాద్యుప భోగాద్ధ౯ం వీని మవివబీని హంసమాకాలం 89 కృత ఎతజుమరక్త తామ దివ్యం చయనిచయ సమ శ్న0 వ౭ణాద్ధ౯ం ఖండస్పుటిత జీణ్నోకాద్ధార మాట కూట [పాసా 41 ద మండవ నృత్త గీత వాద్యాది భరత విద్యా విశారద నటజనోవ 42 _సంగగశోద్ధణం కుమారగిరి శే ర్ఞాస్త క్షు న్లూననానాం నియతా 4లి _నుషాన నరతానాం కృత (్రశీక్షానాం తపోధన (బాహ్మణవత 44 సన్నాం వీర్మవత మపేణ్వర క్షైవ పాశువత మహా వత కా శీర్‌ కాముఖ యామిళ భై రవాదీనా మప్యశళనాచ్చాదనాళ్థళ మని వా ఉర రిత స్య్తత [వదానాళ్ట-ంచ శ్ర తిపురాంతక దేవసాత్‌ కృతాన్నిఖి శ7 ల (గ్రామాన్‌ వరిహృత సంతొవ్యపదం- [వతిపాద యతిస్మ అంబదే 48 వ మహారాజు థ్రీ (తివురాంతక దేవర ఊళ్ళును కానిక మొదలు 49 గా ససలమూ మంనించి ఈ స్థానము వారిం గొలుపుకొనకుండా నుం 50 _ (పతిపాలించెను నంద శివులు ఈధమ్ము౯ లింత వట్టూ రాజునకుం జెబ్బ 51 వడశెంగాన ఈతని చేశిన పొరుషానకు స్రానమువారందయా నియ్య 52 _ కొని థ్రీ (త్రిపురాంతో దేవరానతితోడ స్వ_్రీ మ్యతియంబక ? 58 వాచాయాలూను దేవర బాహా త్రరి నియోగాల వారూను విన శ4 కొండ తూప్ప౯ గంగాపురము ఈయనకు ఆచరదాకకాము 'కెల్ప ళఠళ _ వలెనని బవిత్తిగా నిచిరి ఈధముళ౯వులు (వతిపాలించిన రాజులకు 56 _ థ్రీవవఇతమునా వారణాణని కురుష్షేేత్రమునాను అనంతకోటి

కాయస రాజులు శం మ! మూడవ (పక్క క్షే (బాహ్మలకు అన్నదాన 1వ సులానుం జంఎ త వీ ము గోదానముం 18 న పెద్దకొడుకు కపా ఓ జేశిన పుణ్యఫం 14 లానం గుడిచిన మ 4 _ మవును ఈధము౯ 15 విపొతకాన బడు 6 చిన పావకముూం 17 దిగణం ప ం 7 డు శ్రీవవాతము వ్‌? వుణ్యం ర నాను వారణాణని 18 వరదత్తాను పా ణి కురుషే[త్రమునా ధ్ర లనం వరదత్తా 10 ను అనంతకోటి దా 2౨0 వవిరేణ స్వదత్న 11 హ్మాలాను గంగి ప 21060 నివృలం భవేత్‌ ముల యక పు 1యుగా భ్‌ లో సా ననే

| శ0 "ఫోడెరాయ గంగిదేవయ | బాహుణపష స (బాల్క్మాణపల్లి శాసనవుు కడప జిల్లా ఎద్ధవటము తాలూకాలోని (బాహ్మణపల్లి గామము నంటియున్న వయివుకట్స పైగల శిలాస్త్రంభముపై రెండు వైపుల చెక్కబడియున్న కశాసనమిది శాసనము మొదటి (వక*ి చం 8 పంక్తులు రెండవ [వక్క 19 పంక్తులు మొత్తము 2 పంకుఎలో నున్నది లట శాసనమ. శకసంపత్సరము 1డి12 వికృతి భ్యాదపదడ శుద పంచమీ గుకువారమ్ను థె సరి తేది 11-8-1290 నా డీయబడినది నరయగు కాయస్థ గండపెండార అంబదేవ మహారాజు మహి [ప్రధానియగు గోడెరాయ గంగిడేవయ్య రావులకొలను (కొతగా నిర్మించిన బొన్హేరు - నదాణు ఎవపురము సరిహద్దు రాళ్ళను వ ది రా సందర్భమునందీ కశాసనమును చేయించెను ఎయు చేయ గోడెరాయ గంగిదేవయ మఘోడెరాయ గంగి దేవయగా భావింపబడివాడు ఆం కే 1వధానిగా గురువుగా నీతడు వ వహరించియుండును నరవుని మవ కాసనము = మూలమ్సు మొదట (పక్కా 1 స్వబ్రథీ శక వరుష 5 తు గండ పెండార అంబడేవ 2 బులు 1912 అగు 6 హోారాజుల రజ్బృంబునంట్రి థీ ము ఇ నేంటి విక్రిత సంవత్సర థా[ద 7. మన్మహా (వతాని గోడా శీ పద జ ల్‌ గురువారాన భ్రీమ 8 _ గంగిదేవయంగారు రావు ల

చాయస్ట రాజులు 09 రెండవ (ే ట్రా 1 కొలని వతిష్ట శ్రే మరగాను తూప్పాన 2 [గామము బాటే 18 కూను పడమటి కం తి. అులకూను 18 నుము చృయ పాయ శ ణ దాం ౧వ 14 నాగము. దా వ్‌ రమునకు 8 పొలమేరని కేర్‌ వరికి దక్షిణ థా ళ్గ ంచిన [కమము 16 గమై రావుల కొలని వారికి 8 జేవు వపడుమటి 17 ని ఎమ గాను ఆచందాక౯ ధి కెరెనూ తూప్పు౯న 18 ము అనుభవింవ కలనా 10 మఘటి లేజి బేయి 9 రు మంగళ మవిథ్రీ ఎ 0 -

శిశే అంబదేవుని తిపురాంతక శాసనము తిపురాంతక క్షేత్రమున (తిపురాంతక మహాదేవుని ఆలయ దక్షిణకుడ్యముపై 7 పంకుుఎలో చెక్టబడియున్న అసంపూర్తి శాసనమిది శాసనము శక సంవత్సరము ౨138 నాటిది కాయను ణు [వళ బగల ఈ శాసనమున ఆంబదేవమహారాజు సేర్కానబడినాడు కాసనకాలము గా (టి ఫాసనము _- మూలము స్వఎజథ్రీ మన్మహామండలేశ్వర వాహ త్తర నియోగాధిపతి అనేక దేశాధివ ది తి చాతువ౯ణక౯ా సముద్ధరణ ప చను రాయ దామోదర సైన్యాదిశాపట్ట ఏకాం 8 గ వీర వీరావతార అతి విషమహయారూఢ [పౌఢ రేఖారేవంత విజయల 4 శ్మీకాంత కాయస్ల కులకమల మాత౯ం౦డ కదన (వచండ తి శ్రి న [వచండ తిభువనాధిశ్వర థీతి క _ పురాంతక దేవర పొదవద్మా రాధక 68 నామాది సమస అంబదేవ ౯ 28 అ (ఆసంపూర్ణము)

ఇద శిశి ఖదేవుని తిపురాంతక శాసనము

(తిపురాంతకములోని (తిపురాంతకమహాదేవుని ఆలయ దక్షిణకుడ్యముపై శళకసంవత్సరము 1218 ఖర నిజాషాఢ వద్ధ 15 బుధవారమునాడు కాయస్థ అంఎదేవమహారాజు సామంతుడగు ఖదేవుండు వేయించిన కాసనమిది

ఖదేవుడు వవి[తారోవణ వుణ్యకాలమున _ ఫ్రీ (తిపురాంతక మహాదేవునికి అంబదేవమవి రాజుకు పుణ్యమగునట్లు నవరత్నాభరణములను సమర్పించినట్టు కాసనమందున్నది శాసనమున అంబ దేవమహవారాజు వర్థింవబడినాడు అంబదేవునికిగల బిరుదములు విజయములను సూచించు కార్యము: లిందు పేర్కొనబడినవి

(శ్రీమతు కోయిని నాయుని సుప్కుతుడగు ఖదేవుండీ కాసనమును (క్రీశ 1201లో వేయిం చెను

శాసనము 1 వంక్తులలో తెలుగుభాషలో చెక్కబడినది (తిపురాంతక మవాోదేవుని ఆలయ. గోపురము నూతనముగ నిర్మించి కుడ్యములకు వెళ్హవేయటవలన కాసనాక్షరములన్నియు పూడిపోయి. నవి ఈ శాసనమున 10 11 12 14 16 20 9౬1 వంక్తులలోని అకరములు కొన్ని చెదిరి పోయినవి

శాసనము = మూలము శ్రే స్వఎ సమధిగత పంచ మహాళబ్ద మహి మండలేశ్వర 2 _ ఖండి కోట మనోరథ పురవరాధిశ్వర రాయ సహ్మసమ తి ల్లి ఏజువ మళల్లిదేవ నితలగాండు గండ చలమతు౯ గ 4 _ ౦డ సూయ్యక౯ సోమవంశరాయ నిమూజలన మలికా న!

5 జన సప్తాంగ సంహరణ కాటవరాయ విధ్వంసన పా 6 డ్య రాయ (ఎయ [పేషిత కరితురగ రత్న దెవగిరి రా 7 య సం్మక్రేషిత మణి కన భూషణ ప్రతిజ్ఞా పరశురా 8 మరాయ స్థావనాచాయ్య౯ మండలిక |బహ్మ రాక్ష

06 కాయస్థ రాజులు 9 స గండపెండార ్రీమతు అంబదేవ మహారా 10 జ పాదవద్మోపజీవి కవల 11 డు సంభవ మళుక వంళ 12 యము 18 పురవరాధీశ్వర మో- 14 సహితులైన శ్రీమతు __శ్రీ షతిపు 15 రాంతక దేవ దివ్య శ్రీ పాదపద్మారాధకులై న ్రీమతు కో 18 యిని నాయుని సుప్కుతుండు ణ సంవంనుండై. 1 న శ్రీమతు ఇదేవండు స్వణ శకవరుషంబులు 182 8 18 ఆగునేటి ఖర సంవత్సర నిజాషాఢ శ 15 బు నాంటివ 19 విశ్రా రోవణ పుణ్యకాలమున ఫీ తిపురాంతక దేవర 20 కు ఫ్రీరామ సమానముగాను నవరత్న ౨21 __అంబదేవ మహారాజుకు పుణ్య. ఎ 0

నికి అంబదేవుని రాజంపేట శాసనము

కడప మండలము బద్ధవటము తాలూకాలోని రాజం పేట [గౌమమునకు ౯ కిలోమీటర్ల దూరమునగల అరణ్యమున విటిగివడియున్న బృహత్మిలా ఫలకముపై 17 వంక్తులలో చెక్కబడియన్న కాననమిది

శాసనమును గండికోట రాజధానిగా ఏణువ జూలవల్లి పొతఎ రేనాడు బరివోడు పులివిందల ములికినాడు పెనవాడి ఇత్యాది ప్రాంతములను పాలించు మహా మండలేళ్వుర గండ "'పెండార అంబదేవ మహారాజు గుంజనాగేశ్సురము. కాలుకుంట తదితర [గామముంను సర్వ్యమాన్య ములుగాచేణ ఉత్తమ శివ గురుదేవుని తనయుడగు నద్దేశ్వరుని క్మగహారములుగా నిచ్చు సందర్భమున శక సంవత్సరము వ జీ నందన జ్యేష్ట_..1నాడు వేయించెను శాసనకాలము [కిళ 1292

శాసనము = మూలము ఎ-మావళి విరాజమా___ 2 హయారూఢ ప్రౌఢ రేఖా రేవంత్త_ 8 త వపబ్బమరాయ దామోదర కైన్యదిశావట్ట త్తీ నాయక నారాయణ నీతి వరాయణ ఒడియరాయ__ క్‌ ల్హోళ గిరిదుగ్గకా మల్ద యేయివ మల్దిడేవ తల__గొండ 6 --త కదన్మవచండ శ్రీ వైజ్యనాత దేవ దివ్య థ్రీ పాదవద్మా రా (77 ధక పరబళ సాధక నామాది శన సహితం ఫ్రీమ్మం మ 8 హి మండశేశ్వర మండళిక (బహ్మ రాక్షస గండపెండార అంబదే 9 వ మహారాజులు ఉ త్త్‌రో తరాఖి విద్ధి౯ యుం ఆయురారోఘ్య ఐశ్వరియాభివిద్ధి౯.._ 10 యు బహు రాజ్యాభివిద్ధిణయుం గలిగి గండికోట పట్టణంబునం బట్టంబు గట్టి ముల్కి నాడు 'పెనావాడి పులివెందలు రేనాడు శిరివోడు పొ తఎ జూలవలిక పెనంనగ 12 _ యేజువ ముఖ్యమైన సమ స దేశములూను ధమ్మః౯ వతిపాలుడ బథివి రాజ్యం 1వ చేయుచుం స్వన్వ ఫ్రీ శఖవరుషంబులు 1214 నాలుగగునట్టి నందన సంవత్సర జం 14 _ 1 బుధవారం ఊత్తమ శివగురుదేవర కొడుకు ఎద్దశివులకు చిల్దేశ్వర__. 15 _ శ్వ-ారము గుంజానాగేశ్వరము కలుకుంటతోడను ఉత్తమ 16 --ను ఆచందాక్క౯ము సవ్వజ మాన్యముగాను__ 17 _ శి ఇచ్చితిమి ఇయూరికి పొరమేర అఆ ౦ ఎాజజా

కడవజిల్లా బద్ధ వటము తాలూకాలోని వరికుంట [గామ శివాలయ ఆవరణమందున వ్లాల్రాఫలకముమై 56 పంక్తులలో చెక్కబడియున్న కాసనమిది కాసనము శకసంవత్సరము 12926 కా వత శుద్ధ 7 గురువారమున త్రీ పర్వత దకిణద్వార మనబడు బద్దేశ్వరమందున్న ఎదనాధ స్‌ ఆంగ థఖోగమునకు సగలి భూమిలోని వరికుంట [గామమును సాద సుంకన కా స్య సరమాన స్ట్‌ ఛారవోయు సమయమున మహామండలేశ్వర గండపెండార. బిరుదాంచితుడగు ఆంబదేపీ ా న గ తనయుడగు 1తిపురారిదేవుడు దానమిచ్చు సందర్భమున వేయింవబడినది కాసన కాలము క్రిళ ల్‌ శాసనము - మూలము 1 _స్వబథ్రీ శకవరుషంబులు 226 ఆ వ గునేటి క్రోధి సంవత్సర వైతళశ 7 గునా ళో ండు స్వణథీ మన్మహా మండలేశ్వూర 4 మండలిక (బంహ్మరాతస గండ పె ఛ్‌ ండార ఆంబదేవరు మహారాజుల శి కొడ్పూ 'తిపురాంరి జేవండు స్వ 7 _బథీ వవ్వు౯త దక్షిణ ఈ ద్వారసమస్త తీతా వరిపొ 9 _ లితుండయిన థ్రీ ఎధనా 10 తదేవర అంగభోగానకు శ సకలి భూమిలోని వరికుం 129 ట అనెటి వూడ చతుడ 18 ఎమాను సొదసుంకెణా సష్టా 14 య నపాతము సవ్వుామాన్యెంగా 15 ను ధారాపూర్వకము సేణ ఆ 18 చెం్యదాకళప్రాయి ఆయిన ని 17 త్రిగాను ఇచ్చిరి యీవూరి

కాయస్థ రాజులు శ09 18 ఉత్పతి గొని మధ్యాంహ్నస 9 ంధ్యయందు దేవరి అంగఖథో 20 గం నడవమ వరికంట [గా లి మం ౦౧గ సేణ పదికటి 2ఐ [1కమము న కాలు 2౩ నెల్లకును ఇర్రనా వ్ర గంధం నిత్యెం ఒది 25 గం--కిస్తూరి గంగవి పాలు 28 ఆరగించిను నెఇఖఇకొ ఆరగింవను - లి ఖ=15 పెసలు కొంముండి కలుగొ_ విడ మలుకొ అపురొమిరి సా నెల 20 తిపోకలు 50 ఆకులు 100 పులఖం 80... డెండు_. అచకాన 81 _ గముకు నాల్గుపుట్టు మడిని రెండు వీ 82 సాల చేనున్నూ ఆచెం(దాక్క-ం చెల్టంగ లం లది ఇది దరిచినది- నెవెళా లి4 8 మొదలినాయిని కొడ్కు- వసం శర ధరాయ.__-థ్రీథీథీ లిం జెయ్యును..._. ఎః 0

అచు 2క్‌ తిపురారి దేవుని లేబాక శాసనను కడవ జిల్టా కడప తాలూకాలోని లెబజాక [గ్రామమున గల చెన్న కేశవాలయము ముందు వడియున్న శిలపై 11 వం కలలో నీ శాసనము చెక్కబడియున్నది. కాసనము శక సంవతర 1226 (కోధి వైశాఖ శుద్ధ వంచమి గురువారమునా డీయబడినది ఈ శాసన మసంపూర ము ఎరము మండలేశ్వర మండలిక (బ్రహ్మరాకస గండ'పెండారు తిపురారి దేవ మహారాజు ములక మవా వల్టూరు పట్టణము శేర్యదముగా పాలించు కాలమ్‌ది నాడను వాసన కాలము కీ శ 804 శాసనము = మూలము

1. స్వ ఎథ్రీ శక వరుషంబు

యే లు 1226 అగు నేంటి కోధి సం

2! ఇత్పరాన స్వ బథ్రీమంన్మ

శ్తీ హా మండఅేశ్వర మండ

5 శశిక ంహ్మర్తాకస్త గండ

6 వండార (తిపురారి

7 దేవ మహారాజులు ము

8 ల్కిన్నాండు వలూరి పట్టణా

$ న (ఎథ్వీ రాజ్యము సేయ 10 చుం వైశాఖ నుద ల్‌ గురువా 4! రము నాండు రెంబాకలలా

ను (ఆనంపూర్ణము) ఎ 0 -

శి6 అత్తిరాల శాసనము కడపజిల్లా రాజంపేఎ తాలూకా అతిరాల [గ్రామమందున్న వరళురామేశ్వూరాలయ శిథిల [పథాన ద్వారము చెంత పగిలి వడియున్న శిలావలకముపై 80 వంక్తులలో చెక్కబడియన్న శాసనమిది శాసన పంక్తులలోని అక్షరములు చెదిరిపోయినవి కాసనమున శ4ీవ వం కి నుండి 85వ వం_ వరకున్న అక్షరములు తవ్ప తక్కి. కాసన వంక్తులలోని అక్షరములు శిథిలమైనవి 68వ పంకి నుండి కాసనాంతము వరకు గల వంక్తులు చదువుటకు వీలులేకుండ చెదికిపోయినవి కాయస్థ అంఐదేవ మహారాజు పాలన ముత రో త్తరాభివృద్ధి గాంచుటకు ఆతని పాదవద్మోవ జ్రీవియు మహా (వధానియునగు నిదేవ మహారాజు శకనసంవత్సరము. 20 [వమాదీచ పుష్య బహుళ పంచమీ శ[కవారము మకర సంక్రమణ _ పుణ్యకాలమున ప్రొ త్తఎనాంటిలోని అజతురేశుల తువో స్థానమున వరకరామేశ్వర దేవరకు అలతురేవుల |గామమును సర్వమాన్యముగ జేఎ. దానమిచ్చు సందర్భమునందీ శాసనమును వేయించెను లేంబాకలో ఆం గంగ్గన-రాయనవ్శానమల్లు కొలువ తవ్వించెను తాడ్డపాకలో గండ పెండ్డార కాలువను నిర్మించెను - బలిని అంబ సమ్ముదమను త్త మును ఊటుకూరులో అంటి నము(ద్రమను చెరువును కడువగుడి యాడ్డలో అంబాపురమును న్నిక్మొంచి అగవారముగ జేణ యొసంగెను జోబలోన్లి అంబావురము ఎవప్పురముగ జేసెను శాసనమునటానము రక్షించిన వారికి కలుగు పుణ్యఫలము దానమునకు వొఘ్వాము తలపెట్టిన వోరికి కలుగు పాప్తఫీలము జెలువబడినది వ్యాసగీతా శ్లోకము తరువాత శిలా కాసన రచయిత కతటొకిలి కరణము చెవ్వు రాజు కొడుకు జోతి ఎద్దవట నాధుని పేర వానన నిద్ధయ 'ేరున్నది కాసన కాలము ,[కిళ 12/0 | స్వ అనేకమ నామావళీ విరాజమాన ఇ విషమ హయారూఢ_ లి న అష ణీ వ ఎ తా ఛాపట్ట

లి గాయిస్థ రాజుఎ. 6 _ 7 8 -డార చూఆకా 98 -ండ- 10 కేర్‌ 18 థ్రమన్మహామం 17. డళేశ్వర మండలిక - - - - 18 దేవ మహారాజులు & త్తరో త్‌రా 19 మాచంద్రతారాక౯౦ వల్ళ్టూరి పచ్చ్టణం 20౮ బు రాజధానిగా 2|| లా 22 పొత్తఎనాడు లోనుగాం గల సకలదేశ 28 లి సుఖసంకధా దంబు విశ __ తత్పాద వద్మోప జీవియైన 2ళ -వా (పధాని-- యగు నిదేవమవహాో ౨4 ..న యంబ దేవ మహారాజులకు - - - 2 .య్యాజభి వృద్ధియు రాజ్యాభ్యివిద్ధియ ని విరి ఒక్‌ బద్ధియుంగా శక వషళంబులు 1801 అగు ర '(వమాదీచ సంవత్సర పుమ్య బక్‌ శు[కవారము 80 నాండు మకర సం[కమాణ కాలమునం బొత్తఎ $1! _ నాంటిలోని అజతుటేవుల మహో స్థానము నం ల _ బఐరశు రామేళ్వర దేవర__కపోలూ ఇంద్దలి..- ₹58 నిచి ముపష్పం 84 0గాను (పోలికొండ్దూర మూ.-ను= = = £$5 -=- నవ్వ౯ మాన్యముగా౦ (విత్రిం- - - $8 చరామేళ ంరు గుడి మంట్టవముం ల్‌ వ జా ంగట్టించెను గుడిమ - - - ఓ$8 ను రామనాధుని - - - తం య _ = =భూమివారి - - -కాం- - = సెల్లిం 40 చెను ఆజతుటేవులు సవ్వ౯ మాన్మముసేబ= = -

కాయస్థ రాజులు కః త్త] _ = -మున- - _-మాడలు విడిచెను శవ _-- ఆఆ = ఆ ఎ = శీలి జు వా డా వు కా ఆ జ జా కా 44 _ పొత్తఎనాంటికి నలగొలచి రిల గొల్మివి త్తి కాటమరరడ్డి 45 అడుగున మువ్ఫై యడుగుల 80 కొలగట్టించెను లేంబాక శ్సీ[ి. న ఆఅంతగంగ్గన రాయసహ్యసమల్లు కాలువ (తవ్విం 4/7 చెను తాడ్డపాకను గండ పెండ్డార కాలువ (ద్రవ్వించెను త్వం బలిని అంబసము్ముదమని చెజలువు గెట్టించెను ఊటుకూ 49 రను ఆంబసము[ దమని బజువు ట్టించెసు కడువగుడి యా 50 -డ్హను ఆంథావురమని యూరు గట్టించి య్యగవోరముగాం 51 జేసెను జొలలొని యంబాపురము బవపురము 52 _ చేసెను ఇధమ్మజమునకు యెవ్వరైనాను సహాయము 58 సే [వతిపాలించినవారు ఆనంతపుణ్య సంవృ 54 ద లనుభవించ్చి పెవండ వదవి వడయంగలవా 55 రు ఇధమ్మణమునకు యెవ్వరైనాను వ్యకముసేణ చె 56 ఉిచినవారు వంచమవొపాతకంబుసేం త 57 మ పెద్దకొడుకు కపాలమునం కుడిచి గంగ్గకజు ₹€8 త వేయిగవిలలం జంబ్యన పావమునం-చోవువ్నార్తు కళ మంగళమహా శ్రీశ్రీశ్రీ స్వదత్తం పరదత్తం వా 60 యోహరేతి వసుంద్దరా షష్టివ్వ౯ రుషసహ్యసాజివి 61 మ్టైయాం జాయతే [కిమి స్వదత్తా ద్విగుణం పుణ్యం వరద 62 _ త్తానుపాలనం పరదత్తావహారేణ స్వదత్తం నిష్ఫలంభఖివేత్‌ 68 _ సామాన్యోయంధమ్మ౯సేతున్నృ౯పానాం కాలేకాలే పాలనియ్యో 84 భవద్భి సవ్వా నేతా౯ భావిన పాత్టి౯ వేయ్యదాకా భూయో 85 భూయో యౌచతే రామభద ఇ లా కాసనము 66 కటొకిలి కరణము చెవ్వర గు కొడుకు జోతి _ 67 బద్దవట నాధుని పేరిట బద్ధయ (వాసె 68-80 పంక్ష్తు లస్పష్టముగా నున్నవి ఎ 0

ని? పోలీ శాసనము కడవ జిల్హా రాజంపేట తాలూకాలోని పోలి ([గామమందున్న వరదరాజ స్వామి ఆలయ మంటసమున తాపబడిన శిలా ఫలకముమై చెక గ్రాబడియున్న శాసనమిది శాసనము మొదటనున్న వంక్తులు చివరి వంక్తులు చెదిరిపోయినవి కొంతవరకు బాగుగా నున్న కాసనాక్షరములున్న 24% వంక్తుల కాసనమువలన కాసనము కాయస్థ ఆంబదేవ మహారాజు వేయించినట్టున్నది అతడు శక సంవత్సరము ? 2లో సీ ౯" సనమును వేయించెను శాసనమున అంబదేవ మహారాజు బిచదములు వల్టారి పట్టణమును రాజధానిగా పాలించు విషయము తెలుపబడినది శాసన కాయము |క్రీళ 12900 శాసనము = మూలము == -న మానోన్న -- - 2! ఇత్ర = ఎవ ఎ అ = య జు జా లవి యజ = = = = = హాబలి [కితా టీ ఎ అనా వా శ్చిమ రా ల్‌ అ చా అా అ అ తొ రిఘరట వర! ౮ ను చా తా ణా అా దుగణమలి శ యలు "7 ల ల ఎ ఎ = గండ ఉభయ ర == ఎ = = డ్డ నంగ్పకాజ సరస్వ లై = ఎ = = 6 కొం యొయటువ దశి 10. ఎఎ ఎ. = = = లు కడపురవరాధీళ్వ | అజా నా === ణ నిస్టృంక (పకఠకావ శ్రేేవ 129 _ = = భంళ రాహుత్తరాయ నిస్సం 18 _. _- నమదభంజన సూయ్య౯వం

కాయస్థ రాజులు డ్‌ 14 = - = నతి నిరాయ జగద్దళ ఆన్ననంక కా 15 -- - వ్య థీపాదపద్మారాధక పర 16 -- -దిసమస్త (వశం సహితం 17 _ = - డశేశ్వుర మండళిక (బవ్మారాక్ష 18 -_- - - అంబదేవమహారాజులు 19 ౨ = రాభినవిద్ధి [1పవద్ధణమాన మాచంద ౨0 అజ = యు వల్హూరి వట్టణంబు రాజధానిగాను ౨1 - = - కథావినోదంబుల రాజ్యంబుసేయు వీ; _ = = కకవపవః౭ాంణులు 259 వతి ఆగువి . _- -సంవత్సర చైతశు1--- 24 - - - పూవ్వ౯ిత్తి ఎ 0

అక

ఉపయు ర్త [(గంథవుంలు ఆంధుల చర్మిత సం క శ్రీ చిలుకూరి వీరభదూవు ఉతర హరివంశము - నాచనసోమన కడవ జిల్హా శాసనములు సం 1 కాకతీయ సంచిక _- డా మారేమండ రామా5ావు”ారు చెఅకురెడ్డి వఠచరి్శ్మిత - కాసనముఎి (తిపురాంతక దేవాలయ కాసనములు నెల్లూరు జిల్టా శాసనములు సం థారతి _ మాసవ్మతికలు సెహితీవాల్లభ్యము సం 1 హరివంశము - ఎజ్జాావగడ తీ 26008 2 [29౦ 0 905 07 909 928 బ్ర 980 98 9985 36 987 88 98 89 989 40 998 ౯0 81 0 భవమ ఇ ఇడ 02 0 2ది సం లల. త. +. 50౪0 0౦4 )272025రజ ఇ 1 0) నేం 2 1కిరే యుతళలం 19ల౦ంణ ఆం 77 & ౫ న ఇకుడ! 0 602 0072 120గ ౧ ౪01

పరరప్యిం --

ముఖ్య పదాన్శుకమణిక

అ త అః లరెడ్డివల్లి 8 25 ఉత్తమ శివ గురుదేవుడు క అదంకి 40 అస్జారు కాసనము 22 ౨8 ఎ అంబదేవుడు 5 25 ౨7 ౨8 2981 898884 _ ఎల్లారెడ్డివల్లి 80 అంబదేవ మహారాజు 5 18 28 84 45 అంఐదెవుని అమాత్యులు "౪9 వ అఆంబదేవుని తరువాతి రాజులు €8 ఏణఅువ 80 అంబజ్మావతి క 5 6 7 8 9 11 19 2596 వజలువణమ 8 అబ్బవరము శాసనము 1వ జ అమరాబాదు 88 అలు గంగరాజు 3 ఒం క్రేక్పురాలయము అర్జుగి తి 6 ॥ అదెవలపాడు కాసనము క్త ఉరుగల్లు 28 84 49

ఆ క్‌

ల కంచి 14 ఉండపూరు జనార్జనస్వామి [లి కటడముల _ నిర్మాణములు $ ఆం(ధదేశము 7 ౨5 బి కడవ జిల్టా? 10 19 20 21 22 26 80 ఆదినాగదేవుడు 81 లికి 3ట ఉత్తి ఆనెగొంది తిరి కందూరి చోడులు 10 ఆరెవారు ఉ కమలాపురము 10 16 80 కమలాబాయి 8 4 ” 16 18

న్‌ కమలాబాయి గంగవరము కాసనము 69

ఇందులూరి అన్నయ శి కరణము నామయ 8 2లి

కాయస్థ రాజులు కర్ణాటకము 6 ఖ కర్నూలు జిల్లా + ఖండేరాయ క కలుకడ 18 15 29 కాకతి గణవతిదేవ మహారాజు ఓ 5 8 9 ఖదేవుడు కీ కాకతి రుదదేవుడు 7 గ కాకతి ర్ముదమ 8 ౨1 2780 81 85 గంగయ సాహిజి 8 5 ర కాకతి గణపతిదేవ చ(కవర్తి 9 11 14 19 £0 బి8 ఉక 78910 11 కాకతి గణపతిదేవుడు 8 14 17 16 7134 కాకతి (సతావరు[దదేవ మహారాజు శీలి గంగ మో వం 80 కాకతి (వతాపర్ముదుడు 85 97 89 లం డపంగా పరక శాసనము 87 కాకతి రెండవ [సతావరుదుడు కలికి గండికోట 8 7 80 శల్తి కాయస్థ అంబదేన మహారాజు ర్‌ గంగవరము 10 16 కాయస గంగయ సొహిజి*4ఉ 668 910 గంగిదేవ చోడ మహారాజు // 11 18 14 15 16 24 గుంటూరు 5 6 కోర్డుస్థ జన్నిగదేవుడు లగ గుండ్ల్డూరు 2710 "టై రాజ్బమందలి ఎమలు - (గామ గుండ్హూరు కాసనము 68 ౨ గు.నామ్లమ్లులు కలీ గురిందాల 2 కాయ్మస రాజుల సామంతులి సమకాలిక రాజుల గోఎనాథ దేవా-యము క్రి

• దండనాధాదుల నామములు శీ5 గోరువంకపల్లి లిం స రాజులు 1 కల్‌ గౌ రేశ్వరబాయి. 8 స్ట్‌ వంశము ల కోయస్టులు 1 కీ ఘ కాయస్థ స్రీల నామములు శీర్‌ ఘోడెరాయ ఇంగదేవుడు 40 కారెంపూడి కాసనము 78 ఘోడెరాయ గంగిదెవయ శీ కాసె సర్వువృ శైజ్తీ చ కూరెళ్ళ 88 క్రొచ్చెరువుల 8 చందూవాయి *ఉ 5 6 7813 ర్‌ ఇ ట్రికకంటి రాఘవుడు లిరీ చిట్యాలది తీ 4 16 కొప్పెరుం జింగడు 20 చిన్నయ 42

7 కాయస్థ రాజులు చెఐక బొల్లయరెడ్డి 87 తిక్కన సోమయాజి 18 14 చెఅకు మొదటి బౌల్లయరెడ్డి 88 తిరుకాళ త్రి దేవమహారాజు 14 చెజగు రెండవ బౌల్లయ త్రి [త్రికూటేశ్వరాలయము 18 చెజకురెడ్డు 0 [తిపురాంతకదేవ మహారాజు 2 చెఅగు వంశీయులు 88 [తిపురాంతక మహాదేవుడు 18 చెజకు వేలూరు మనుమ బొల్డ 87 (తిపురాంతక కాసనము 5 113 చేటూరు 12 (త్రిపురాంతకము 8 7 8 10 16 85 (తిపురాంతకుడు 5 ౨4 25 27 80

ణి (తిపురారిదేవుడు 89 జగకవి 4 జఇటావరం 8లి ద జటావర్మ సుందరపాండ్యుడు 20 29 దామోదర దికావట్ట 7 జన్నిగదేవ మహారాజు 8 11 19 21 24 దామోదరుడు 9 జన్నిగదేవుడు 5 6 198 21 22 28 £7 దుర్గములు తి

80 89 దుర్గి లి 710 17 29

జన్నిగదేవుని ఇటిగుల్లపాడు కాసనము "4 దుర్గి కాసనము 12 జన్నాగదేవుని తిపురాంతక కాసనము '2 దేవగిరి 4 జన్నిగదేవుని పువ్చగిరి కాసనము 71 దేవాలయములు లి జన్నిగదేవుని పొౌందలూరు కాసనము 774 జన్నియ 89 న జమ్మలమడుగు 7 కలి నందల్తూరు 10 15 19 290 29 89 జమ్ములూరు 88 89 నందళివులు 4 జ్యోతి శాసనము 11 18 నంద్యాల &ీ9ి

త నందికొట్కూరు 87

నర్సరావుపేట 86

(త్యంబక శివాచార్యులు క నల్లగొండ ఉ 6 తాతఎన్నమ 88 నళ్హిబద్ధి 86 తాళ్ళనల్లి 28 24 నాగరాజు అయ్యపరాజు 4ీలి తాళ్ళపల్లి దేవరాజు ల$ నాగులవరము 10 తాళ్ళ ప్రొద్దుటూరు కాసనము 18 నామదేవ పండితుడు 8 5 10 111215 17

కాయసన రాజుల. |! నిర్వచనో తర రామాయణము 18 మ సిల గంగవరము మకర స సీల గంగవరము కాసనము 5 7 మం 8 నెల్లూరు జిల్లా 7 గండ గోపాలుడు 80 81 35 36 యం ల మనుమణంది ౪8 14 నేలటూరి వేంకట రమణయ్య లకి ష్‌ మల్యాల 87 ప మల్లిదేవుడు ల8 వటా:రీ మహాదేవుడు ట్కారీలు శీ ( మహా(వధాని ఆనంతదెవుడు 28 వదుమాభాయి క్‌ 6 మహరిట్రుము ఈ 7 పలనాటినమ 2 7 క ౯7 మాచువల్టీ న్‌ వలనాడు 6 మారవర్మ 83 డు కిల ఇవేక్తివరాయుడు ర మారవర్మ కులశేఖర పాండ్యుడు 91 పళశ్చిమరా మారయపాడి 19 పశ్చీమరాయ దామోదర సైన్యదిశావట్ట 9 మర [పురము 7 హపైనుగలు 8 ఉ 6 10 12 16 హపాల్యాయి వి 6 ముద్చుకూరు ల0 ర ఎకి ల్ఞవరాయడ్తు 82 88 మలి పుషాన్‌ 97 0 1116 [18 82 26 లి నాడు 16 80 శ్రర పుష్పగిరి శాసనము కిల్‌ ముసలిమడంగు 88 పెడకల్లెంటు 80 మైసూరు 7 "పెద్ద దడేవయ 89 మొదటి నరిఎంహదేవ్సడు 19 'పెరీకెనారు శ పొడదురి 10 16 య పొ త్తఎనాడు 90 82 ల 42 యాండపరము పొందలూరు శి£ి (ప్రోలయ వేమారెడ్డి 40 ర రక్కిస గింగడు 11 ఖ రక్క_సగంగ దికాపట్ట శే బయ్యన 14 4జి రక _స గంగరాయదేవ మహారాజ 19 13 [బహ్మేశ్వరాలయము 8 14 15 (బాహ్మణవలి డ్త0 రాజగండగోపాలుడు 85 48

ఇ రాజంపేట 8 10 15 21 2౨2 89 80 వైదుంబరొజులు కి 16 82 88 89 గ రాజర్నుదుడు 87 88 89 రాయచోటి 12 15 ఛాంతపూర్వ శివదేశికులు 4 రాయచోటి కాసనము 12 శాసనములందు పేర్కొనబడిన అ(గవోరములు= రాయచదేవ మహారాజు 11 18 భూములు 46 ర్ముదమదేవి 25 శ్రీవతి గణవతి 97 28 రు[ద్రశివులు ఓ థ్రీవతి గణవతిపై విజయము 2 ర0ఢథవ జటావర్మ సుందరషపాండ్యుడు 82 శై వమరాధివచులు తీ కెండవ (తిపురారి 8 ఇండన (ఆఈపురారిదేవుడు 4 న రెండవ మనుమణద్ధి 18 14 19 20 81 96 సకలి 90 రేచఆ రడివంశియులు 10 ల శీనాడు కీ 80 స్మ్యతళాలం8 ? 8 నా సమకాలిక రాజ వంశీయుల చరి(త ఓ ల సొతానికోట 88 సారంగు నాయకుడు 15 1? లక్షీస్టైదేవ దండనాయకుడు 11 బద్ధవటము 8 7 1 121529 89 ఉ0త్తక లింగాల 8 ఎద్ధయ దేవుడు £0 లేబాక తి లద్ధేళ్వుర చర్మిత 14 వ సుందర పాండ్య కళింగరాయలు ళికి సోమద్రేవ రాజీయము 1% వరికుంట 8 42 సోమిదేవ మహారాజు 15 16 వలూరు 7 16 80 41 సోమిదేవుడు 80 వమ్టారు - మనోరథపురము తి వు వాయిదేన వండితుడు 17 హూ విజయగండ గోపాలుడు 29 81 వినుకొండ హాచలాంబ కి 18 వెలనాటి రాజులు ' హైహయులు వేలూరి మనుమబొల్టి 80 87 పొన్నవాడి 80 విలా నాం అదదప్తక్క