Telugu Adobe Acrobat 11.0.16 Image Conversion Plug in Adobe Acrobat 11.0.16_000593 - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki
. కక నే. (5 " 54 గగంంగ॥ 6య0క్వన. జై
- రం . ౪220621506 002 (నం ర 668: 94405 -80084 " - శ్రీగుడళ్ళరణమ్‌ న ఆం౦ధ్రసారస్వతమునందలి స . అదె (త తత్త (కావ్యములు -] . వరిశళోధన |[గంథము లే | (ఛ్రథమనస౦ఫుటము ల్లో స తాన. వైర్వ న వసనం ల... జే తు తక ॥ =. న 4 | టా రం ల. షు తియ. ॥ మను డల్‌ య. . బు హా కా జ్ర న.
ర ర్యా థీగురుళ్ళరణమ్‌ రో పి న గ సా న! గ్‌ ల సేం 8/ లి వేంకశుళ ఛరణొ శరణం (వపబ్యే" ష్ణ ౧౪1 200% 13 9౮9వగనం ₹001 718 704041 ఉ&క55[374స08 0౯ 212౮8444. గులక! ల274ఉ9ాగతటుఉననన ౮౫౧౦౬౭ ౯౬౯౧ వంక505- “క్షం “౦ 9౮3152 58101005 90015”?
ఆ1[[౯7 శ శ ౧న. 11 చె జటా!కిని ప లల ర్‌ నమత ఆంధ సార స్వతమునందలి నో జ లో అదె 6త తత (శా వ్యములు నా జాణవే వరిశోధవ[్యర్ర౦ంథము చవఫమన౦వుటము అ నెవున్యం స్టా రచయితే: డాక్టిర్‌ సన్నిధానము రామతారక పర్య్సహ్మశాస్తి ఎం పం (బసు, వవవ్యుశమ్మ మి ఇక, పిహెన్‌ంద్కా హు ష్‌ ఇ స చః తా జు (వా ప్తి న్న వమువ (6 దాబువిజ్ఞా నమం౦దిర్‌ శాన్‌ లాకన్స్‌ - కమను3 వందూరు మెక్‌ నంటూను జాం
(వథమ ము(ద్రోణ క్‌ అగష్టు 1902 గ (ప్రతులు : 2000 ౧/౪ (/ నా సో | ల జు స సర్వస్వామ్య గ ల ల్సీ గంకలితము టం శ /ల "వెల నొధారణ్యదతి దా. 18/4 లెరం 39664 [06 +%6 10408 05 119 000% *౪29 0169 2741120160 0 116 607ల92021 100 0618 28 ౮౦96693102811 2003. వ. గ న ష్‌ ముదణ | ) స్నా ల (దణ చ్‌ / “ముముక్షువు తజ వవరుచీట , వీలూకు - |
తొలిసలుకు
(శ్రీ గుదళ్ళపాఫలముగా రచితమైనట్టి *ఆంధసారస్వతము నందలి ఆఅవై్వైత తత్త్వ కావ్యములు అను ఈ (గంథము (వాత (వళిలో 1600 వుటలకు పైగా నున్నందున దీనిని మూడు - లేక నాలుగు నంవుటములుగా మ్యుడించుట మంచిదని తోచినది, ఆద్యైత రత్ర్యాభిమానులు, అం(ధసారస్వ తాభిమానలు, యా పరిశోధన (గంథమునందలి అంశములను పరిశీలించి ఆంధమునగల తత్త్వ సారన్వత విశిష్టతను దానిని తగిన విధముగా శాపాడుకొన లేని ఆం(ఘుల అలసత్వమును, 'లెలిసికొని, లభించిన (గంథములనై నను భ(ద్రపరచు కొనుటకు తగిన (వయత్నములుచేసి వాని సర్భలితములను పొందు దురని అఆశించుచున్నాను.
ఈ (గంథమును గూర్చి సమ్యగముగ "కెలిసి'ఆచార్యవర్యులు (ఖీ దివాశర్ల వేంకటావ ధానిగారు, కోరిన "వెంటనే తమ ' సదఖ్శిపాయ మును (వాసియిచ్చిరి .
మాన్య సన్మి్యతులు (శ్రీ నబ్రహ్మాణ్యముగారు నా వర్మిశమను గమనించి అశీన్సుల నిచ్చిరిః
ఐారికవురికిని (ప జ్యేశముగాకృలజ్ఞతలను "ెలువుచున్నాను,
'ముముమువుి మ్యదణాలయము వారెంతో జూగత్తగా పరిశీ లించినను అచ్చుతప్పులు 'పెమ్బగో'ే వచ్చినవి. సహృదయ జాతకులు సౌజన్యముతో, వానిని సవం౦చు. 8" "నగలరసి విశ్వసింతును.
వార చ యి
కృతజ్ఞత (నే
శ్రీ గురుకృపాఫలమే యీ రచన, ఈ రచనకు, సంకల్పము, పొమణ, పరినమా స్తీ = అన్నియు, నిరంతర పర(వ్మోను భూలితో నిశ్యానందమున నోలలాడుచు, నన్నాకళంట కనిపెట్టి కంటిని రెప్పవలె శాపాడుచుండిన నూ సద్దకు బేవుల యవ్యాజ శరణాపసార ఫలి తముగా'నే జరిగినట్టు నే ననుశుణను (పర్యశ్యవనమాణముగా నను భవము నొందినవాడనగుటచేగ, మొట్టమొదట (శీ గురు బేవులను నా వృాదయమున నిలుపుకొని సవినయ భ _క్రీపూర్వక కృరజ్ఞ్మ ళాభి వందనములను సమర్పించుచున్నానుః
అదై్వత తత్త సృమునందు ఆదరాభిమానములు పంపాం దించు సంస్కారములు నాకు కలుగుటకు ముఖ్య కారకులైన భ్‌ _క్రీపూర్వక (వణామము లర్పించుదున్నాను,
నా పరిశోధన విషయమునకు, తగిన శమదమాదిగుణ సంప న్నులు, అదో కలే త త్తాభిమానులు, "శ్రావ్యత త్తే న సిద్ధ వక్తలు మేధావులు, విద్యాంసులునై_3 నాయీ రచనకు మార్షదర, ్‌ కులుగా వ్యవవారించి నన్ను కృతకృత్యుని “జేసిన (శ్రీమడాచార్య వర్కులు, (బ్రవ్మా(శీ దివాశర్ల 'వేంకటావధానిగారికి హృదయపూర్వక కృతజ్ఞ శాభివందనముల నర్పించుచున్నాను..
సంస్కృ 'ళాం(ధములలో నాకు కలిగిన యుక్కింంచి శ్థానము నప మొఖ్యళారకు లై, నాక విద్యాగుకువులై న మా పినతంగడి (ట్రవ్మా(్రీ సన్ని ధానము సూర్యనారాయణ శాన్ర్రీారి కీ సందర్భమున వారు నాకు సమకూర్చిన సాధనసావుగ్రికి (పత్యేకముగా కృతజ్ఞ శాభివంధననులను సమర్శించుచున్నాను. న
ఆవాల తత్త్వ నుకిగహనమైనదగుటచే ఈ రచనానందర్భ మున పలువుకుుతేత్త $గొత్ర విద్వాంసులను నంవదించుట సంభవించి నది, ఆ విద్యాంసులందరికిని, అంగు ముఖముగా మాక బంధువు లును, నాకీ విమయమున వలబుమారులు తమ యవణాల్య శాలమును వ్యయపరచి ఆరై రో త _ల్వేశాన్ర్రమునందలి యనేక ముఖి నూత్మూంశములను విశదీకరించి సావచోయ్యము వేసినవారును అగు, *బవ్మావిద్యాలం కార” (ట్రవ్మా(శీ ముదిగొండ వేర్ల (టామశాత్రి గారికిన్తి నా కృతద్డ 'తాఫఖివందన ముల నర్పించుచున్నానుః
ఈ రచనకు (వాత్యవతులను సిద్ధము చేయుటకు ఆవసర మైన వస్తుసామ్యగి మొదలగు కర్వవిధములై న సాహోయ్యము నయాచితీముగ సమకూర్చిన మన్మాన్థు నుహృన్మండలి, ణీ ముద్ద నాగేశ్వర రావు (వభ్ళృతులకు కృతజ్ఞతా పూర్వక నమోవాకములుం,
యా (గ్రంథ మునకు, (వాత్యవతులను సిద్ధము చేయుటకు పలువురు మిత్రులు స్వయం సేవకులుగా వచ్చి యథాశ క్రిగా (వాసిపెట్టిర చారందరికిని హోర్ట నందనము లొనర్బుచున్నాను.
ఇందలి విమయశసేకరణకు నేరు పరిశీలించిన యమ్ముదిత (గ్రంథములలో కొన్ని, కాకినాడలోని ఆంధ సాహిత్య పరిమద్గ)ం థా లయము నుండియు ఫఇొన్ని మద్రాసు, తికుుపలి, విశ్వవిద్యాలయము లందలి (పాచ్యలిఖక (గంథాలయముల నుండియు, కొన్ని తంజావూరు సరస్వతీ మహాల్‌ (గగంథాలయము నుండియు (గహింపబడినవి. మ్యుదిత (గ్రంథములు ముఖ్యముగా, రాజమ హేం(ద్రవరమునందలి గౌతమి (గంథాలయమునుుడియు, విజయవాడలోని రామమోవహనరాయ ధర్మ(్రంథాలయ మునుండియు, నెబ్లూరులోని వర్థ మాన సమాజ (గంథా లయమునుండియు. (గ్రహింపబడినవి. నా కీ విమయమున సంపూర్ణ సవాకారము నొసంగిన యా (గంఖాలయాధికారులక, నందలి యుద్యో గులకు నెంతయు కృరజ్ఞడను.
తము విశ్వవిద్యాలయమున జేను పరిశోధన వేయుట _ కోంగీక రించి, కొంతకాల మపకార వేతనము కూడ నిచ్చినట్టియు, పరిశోధించి రచించిన (గంధమును ముగించి వచురించుట కనుమతి నిచ్చినట్టియు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయాధి కారులను, వారి యభిముతముననుస్త రించి కొంత కాల ముపకార వేతన మొనగిన విశ్వవిదా్యాలయార్థి కనపహా యక నంఘము (యు, జ సి వారికిని
ఇట్టి (గంథములను ముదించుటలో గల పలువిధములై న (శ్రమలను కెలిసియు, లధ్య్యాల్మిక (గంథఛములను ను(ద్రించుటయం దభినివేశముగల వారగుట చేత ఇబ్బందులను; అంతరాయనులను సహీంచుకొనుచు విశీసాదరాభిమానములతో ఈ (గ్రంథము ,(వథమ సంశవృటమును ముదించి యిచ్చుశుకాకః మిగిలిన సంవుటములనుకూడ "'నినువెంటనే మ్యుదిందుటక పూనుకొనిన *ముముకువుి ముదగా లయము వారికి క్పలేజ్జు డను.
ఈ మనోయ జ్జ మున కింళనుు పలురీచుుల తమ సాహాయర్థి నహ కారములనందజేసిన సుజనులుు సోదర సోదరీమణులు పలువుకున్నారు* వారందంకిని పరుపేకున ౯ శ్రరేజ్ఞుత. తెలుప సాధ్యముకాదు. “సమష్టి రీశః” అనెడి యరై్వైత త_ర్యశాన్ర్ర వాక్యము ననుసరించి, యట్లు పలురూవముల ననోయపడిశ పరమేశ్వరునకు అవర మేశ్యరుని (వ్రత్యవరూపవ ముగు థీ గురు బేశ్చలకును పునఃవునః (నణామము లర్పించుచున్నాను.
=== రచయిత అనంనాంథాలా.
విజ్ఞాపనము
అడై ్వత త_త్వకావ్యములనుగూర్చిః, (పట్యేకముగా నింతవర "కవ్వరునుు వీభామలాను పరిశోధన చేయుటకు ఫూనుకొనినట్లు కాన రాదు, సంగ్కృతమున నీ సాహిత్య మనంతముగా నున్నది, ఆం(ధ మునకూడ (ప్రత్యేకించి చవ్పదగినంతి యధికముగనే యున్నది. కాని యది యంత్రయున్నట్లుగాన్వి దానినిగూర్చి (ప ల్యేకించి పరిశోధన "చేయ దగిన యోగ్యత చానిషన్నట్టుగాని 'ఇెలిసినివారరుదుగ నున్నారుః అం(ధమునందలి యద్ర స్ట్‌లే త_త్ధ్యకావ్యములనగా నే యప్‌ థీ సీతా "రామాంజనేయ సంవాదమువంటి వే ఆడు మఠాడు (ంథములో (వేళ్ళపై "లెక్కీంపవగినంతకం ఇఒ అధికముగా లేవని పలువురి యభ్ళి ప్రాయము, అంధో)పా ధా్యాయోప శ్యాసకాదులలోకూడ సుమారుగా నూటికి తొంబదిమంది కిదే యభిప్రాయము, ఆ రయభిప్రాయమే యట్టివారితొ సంథప్రదించుటలో నాకును మొట్టమొదట కలిగిసది అందుచేత నేను పంశోధనకు పూనుకొనుటకు నంకల్పిం చినవుడు (వత్యేకముగ అద్వైత త_త్ధ్యకావ్యములనుగూర్చి మతమే కాక “అం(ధ సారంస్వతమునందలి త_త్తికావ్యములు అనిడి శీర్ణికతో
- ఆం(ధముననున్న, దై్యతాద్య్యతః పిశిషా ద్వైతం బౌద్ధ, జ్రైనం మహమ్మదీయ, కై) స్తవాది సర్వత_త్వములకు సంబంధించిన సాహిత్య వరిశోధనచేసి, సిద్ధాంతవ్యాసము (వాయదలచి అయా త_ర్త్యము లకు సంబంధించిన (గ్రంథము 'లెన్నన్ని యున్నవని యోచించగా, వాని మొత్తము సంఖ్య యపరిమిత ముగా నున్నదనివిం చినది. అంత టితో నా సంకల్పము మాప్పళొని, నా యళ్ళిమాన త_త్వమగుట వేతన్తు మిలిన త _త్వేములన్నిటిని సోపాన్మకమమున తనలోని యంశములుగ (హించిన పూర త్సిమై, సర్వమత సామరస్యము నకు సాధనమైన దగుట చేతను, తెత్సంబంధమ్నులై న శావ్యము లే, యితర త_ల్స్వకావ్యములకం కు నధిశముగ నాంధమున నుండుట చేతను నాపరశోఛనాంశమును, ళీ నీళా రామాంజనేయ నంవాదము (పధానముగ *ఆం(ఫ సారస్వశమునందలి అరై వలే త _త్య కావ్య ములు అని మూర్ముకొనుట మంచిదని భావించి, పరిశోధన (పారం
య. భించిలిని. అటుపిమ్మట కొలదికాలమున శే, (శ్రీ వేంక శశ్వర విశ్వ విదా్యాలయమున నొాోత_త్త్వె కౌత్ర్ర విద్వాంసులు త్రీ నీళతారామాంజ "నీయ సంవాదము పై (పత్యేశముగ పరిశోధన చేయబూనినట్టు విని నా పరిశోధనాంశముసందలి “శీ సీతారామాంజనేయ సంవాదము (పధాశాంశముగా నిడి భాగము నుపనంహరించి, *ఆం(ధ సార స్వతమునందలి అద్వైత త_త్వకావ్యములు అనెడి శీర్షికతోనే సిద్ధాంత వ్యాసమును రచించుట మేలని తలచి యశ్లు చేసితిని, ళీ సీశారామాంజనేయ సంవాదము (పళశ్యేశముగా పరి శోధన చేయదగిన (గంథమనుటలో సంశయములేదు, అట్టిపనికి (ప్రత్యేక సామర్థ్యము గలవారు పూనుకొనిరిగదా యనెడి తృ తో నేనా (గ్రంథమును గూర్చి సూక్మపరిశోధనప పూనుకొన లేదు, సూశ్మముగా _పరీలించినచో. ఆం(ధసారస్వతమునందలి యద్వ్వైత తత్స కావ్యములలో (పత్యేక పరిశోధనాంశములుగా (గ్రహించి పనిచేయవగిన (గంథిము లిం1$ను కొన్నియున్నవి. అదై. వలీ తత్తాభిమాానులైన యాంధ్ర సాహిత్యె పరంశోధనాభిలాషమలకు నా పరిశోధనవ్యాస నూ యంశమును ధృవపె చగలదు, నాయభ్శిసాయము ననుసరించి యాం(ధ్రసారస్వతమునందలి యద్రి స్రీ త తే కావ్య ములలో న్మీకింది (ప్రత్యేకాంశిములవై వరశోధన సాగించవచ్చును. . (1) ఆం(ధవై ది వాబ్మయము, (0) ఆంగ్లో పనిమద్వాబ్మయము (8 అధ్యా ధ్యాళ్మె రామాయణము (4) అంధ్ర యోగ వాసిన్టు రామాయణములు, (8) అం మహోాభారతములు _ అదై్వైతము, (9 ఆంధ్ర భగవద్దీ 1లు, (గ మహాభాాత సంబంభ్యులైన యాం త _త్వే కావ్యములు, (3) ఆం(ధ్రో_త్సూ గీతలు, (9 అంధ్ర మనోభాగ వతములు - అద్వైతము, (49 మహాభాగవత నంబంధ్యులైన యాంధ్ర త_త్య్య కావ్యములు; (10 ఆంధ బేఏ భాగవతములు, (12) ఆం(ధీక్ళృత శంకర విజయములు, (19 అంధ్రీక్ళుత తీ శంకరాచార్య కృతులు, (1) (శ్రీ రమణ్యాశమ సంబంధుల యా౫ధాద్ర్వేగ త క్వ సాహిళ్యమ్ము, (1%) (బోధ చం్యద్రోద యాం ధానువాదము ౮
వం అనునరణములు (14) అంధ ముక్తి౯ంతా పరిణయములు, (17) అం(ధా ద్వైత 'ాత్విక యతగానములు, (18) ఆం(ధా ట్వైత " తాత్విక నాటకములు (19) అం ధా ట్వ్వైతే లాత్త్విక ద్విపద కావ్యములు, (2౮) అం(ధా వెత "తా_థ్టైక శతశములు, (21) అఆంధా వ్వ్వైత "తా _త్విక గేయవాబ్మయ ము, (829) ఆం(ధా క్వ్వెతి తాత్త్విక సాహిత్యము = అఆంగేతెకుల సేవ, (28) ఆధునికాం(ధ సాహి త్యము ఇ అదై్యత తము, (24) పరశురామ పంతుల వంశీయుల యదై్యైత తీ ల్యే కృతులు, (25) ఆం(ధా ఇద్వెతే తత్త్వ కావ్యములళో స్వతరంతములు, (29) (థీమతి కాంచనపల్లి కనకాంబగారి యై ర్ధత విశేవనులు,
ఈ యంశమః-లన్నియు, నొక్కొక్కటి పెక్కు (ంథములు (వీనిలో కొన్ని యిరువదికంళె అధిక సంఖ్యాకమ్ములె న (గ్రంథములు పరిశీలింప వలసినవిగా నున్నవి. ఇవికాక "పగినాటే కొండనార్యుని ముర్తికాంతా పరిణయము, చినవేంకటపని రచించిన నర్వార్థసారమ్ము పెనుమళ్స బుచ్చిరాజ కృతమైన పరతత్త్వ (ప్రకాశిక మొదలైన (టగ్‌ంభ ములు ఓక్కొ-క్క-టి (పల్యేకముగ పరిశోధింపబడవలసి యున్నవి,
ఇట్లు సుమారు ముప్పదిమంది పంశోధించి (పచురించవలసిన విమయము లొక్క_నిచేత ప౦శోధింపబడుచో నణడెంతటి వారైనను వరిశోదిన సమ(గమని చెప్పదిగినవిగా నుండుట యసంభము. ఆందుప ముఖ్య కారణములు ఏ పరిశోధకుడు త _ళ్వ శౌరత్ర్రృమునను సంస్కృ "తాం సాహిత్యములందును తగిన సామర్థ్యము గలిగి యుండదవలసి యుండుటయు, ఓ. (గ౦ంథములలో కొన్ని భాపా, వస్తువ్చల ఇ₹ండింటి యందును పటిస్టములై నవిగా నుండుటయు ఓ ఇందు వివిధ రచనా విధానములుండుటయునై యున్నవి. కాన్సన నిట్టి గహనమైన విమయ మున నేజేసిన పరిశోధఎ పరిపూర్జము కాజాలదనియు, నిది రరాం( సారన్వతముశందలి యదై్యైత త్వ శావ్యములను గూప్చిన పరి పూర్ణ వరిశోఫన కవళరమైన సూవ్మరూప దిద్దర్ధనము మతమే యనియు విజ్ఞ్వలకు వినయ పూర్వశముగ విజ్ఞావనము చేయుచున్నాను,
ఖట
నే
ఇందు సారస్వతమున నద్వ్వైత త త్వే శావర్థిములకుగల యతు్యున్నత స్థానము స హేతుకముగను, సప్రమాణముగను, అనుభవ సిద్ధముగను నిరూపింపబడిన పిదప లభిం చినంతవరకు ఆం సారస్వత మునగల అద్వైత త లే కావ్యములలో ముఖ్యమైనవన్నియు సంగ హముగ సమిీవీ.0పబడినవి, ఈ సమీక్షలో లభించినంతవరకు ఆయా టోంథ రచయితలకు సంబంధించిన వివరములు, (గంథస్థ విమయము, విసషయమునను, రచనా విధానముననుగల వికేశుములు సం్యగవముగ "తెలుపబడినవి, ఇట్లు చేయుటలో కాలము గడచిశళొలది మరళొన్ని (ఆంథములు = కొన్నిటి మ్యుదిత (వసులు - కొన్నిటి (వార(పతులు - కొన్నిటి యసమ్యగ్యపతులు = కొన్నిటికి శేవల నామములు లభించినవి. అవికూడ నవకాశ మున్నంతవరకు సమిోవీ౦పబడినవి. కొన్ని (గ్రంథము "లెంత్‌ (పయత్నించినను లధింవలేదు. ఈ (గ్రంథరచన 1972 మార్చినెలలో పూర్తి చేయబడినది. అప్ప4ికే ఇందు. సమిపీ.0వ ఖడిన వానిలో "పెక్కు (గంధములు శిఫెలావస్థ్ర”ో నుండినవి, ఈవాటికి వానిస్థికి యొట్లున్నదో ఇిప్పజాలము.
ఆదై్యైే తత్త్యము (వధానముగాగాని, తగినంత విశేషముగా గాని తెలుస బడిన వాన యులను మూ(శ్రమే యిందు పంశీలిందుట జరిగినది, వానిల్‌'కూడ శవల వచన (గంథములు పూర్తిగా విడువ బడినవి. పద్య కావ్యములు, నాటకములు యశ్తగానములు, కొన్ని ముఖ్యమైన గేయములు మూ(త్ర మే యిందు (గహీంపబడినవి,
అదై సతీ త _త్వీభొవముల్పు పలువిధమ్ములై న యాధునిశ రచన లలోకూడ కానపచ్చుచున్నవి. ేశభ క్రి (వభధానమై. చేశమునకు తనకు నిట్ర్వైతమును (పకటించుచు,. (శీ ఓగేటి ఆచ్యుత రామశాస్త్రి రచించిన *అదై్యైత నీకో సిని శూ రంగమున “విజ్హాన దీపమును వలీ గింవ "రారయ్య న్‌ అజ్ఞున లిమిిమును వారియింపేయ్యా $46666 66 జీవల, "దేవునకు భేదమేలేదనిి భువిని యీ సత్యమును చాటించ రయా్య” అనెడి ట్రీ వీంగళి నాగేంద్రరావు రచించిన *“చం(ద్రవోరము సినిమా (పారంభ గీతమును నిందు కుడావరణములుగా (గహీంవ వచ్చును, ణీ విళ్యనాధనారి రచనలలోను, శివశంకర స్వామి కృతుల
ళీ
లోను, తదీతీర (వముఖ కవుల రచనలలోను, అర్వ్వైర గ ల్యే నంటంథు లైన భావము లెడనెక గోచరించుచునే యున్నవి. (పాచీనులలో (శీ నాభాదుల కృతులలో నరై్యైత భావములను నృష్టముగా (వళటించు పద్యము లచ్చటచ్చట నున్నట్లు (శీ ఆయ(దగారు తమ సమగ్రాంధ్ర సాహిత్య సంవుటములలో సోదాహరణమనుగా ెలివియున్నారు,
ఇట్లు కామక తంవరగా వ్యావించి యాం(ధ సాహిర్యేమున (వముఖ స్థానము వహించిన ఆదైైత త _త్వీ- విషయమును గూర్చి యితోధికముగ, పరిశోధన జరుగవలసిన యవసర మెంలై న కలదనెడీ విషయ మాంధ భాపాభిజ్ఞల దృష్టీ నాకర్షించినచో, నా పరిశోధన వ్యానమందులకు (పాతిపడిక గా నుపయోగపడి నా పర్శ్మీశమ సార్థకము శాగలదు, అట్లు పరిశోధన దృష్టితో పండితు లీవిమయమున (శద్ధ వహి౦చక పోయినను, ఆడై్యైత భావాభిమాన్నులె న యాం(ధ్ర (వజలలోని యధిక సంఖ్యాకలకు ఈం చన ఆంధ సారస్వతమున, ఇన్ని యదై్యత త _్వే శావ్యములున్న వని, యందలి ముఖ్యాంశములతో కూడ లెలివీ వారిని తత్పఠళనాభిలుషములకుగా చేయుటకు మిక్కిలి ఉపళరించుటలో సంశయము లేదు,
. అలభ్యములు, ఖలమె పరికీలనార్డ్హ, ములుకాళశ, నానమా(తా వళీష్ణ్రములు నసమ(్గములు, అన్ముడితములు నైన యై వలే త త్తే కావ్యమ ల పట్టిళ ల సంఖ్య, (గంథనామము, (గంథకర్త "పెరు,
క్ష అచ్చ జెనుగు భాగవతము ఆల్గమరాజు రామకృష్ణకవి.
వి, అ ధ్యాళ్మ రామాయణము శరభళవి.
లిం క? ఇమ్మడి జగేవ రాయలు రాణా
త్త 99 అల్మమ రాజు రామళ్ళవ్లళవి,
క్‌ం క పరకశఘురామవంతుల శామవన్నారర్హి,
ర ॥9 ముడుం బై వేంళట శృష్ణమా
7, ?9 కృష్ణగిరి “వేంళట రమణ,
ప! వ! (ంథనానము (గ్రంథకర్త సీడి, ఈఓ అధ్యాత్మ. (యతుగానము రాపాక ్రీరామకవి, ఖ జ్లున సూర్యోదయము ఢిల్లీ "వేంకటకవి, 10, ర!ర్వచందోయము ముమ్మడి మల్లన్న, 11 త _త్యదీవికా (వళలోధము మా ేపల్లి వేంకట యోగి, 19, తత్త్వ సంహ " కామాయణము అగొండి వేంకటకవి, 10 ఠ_ర్వయోశీం(ద్ర శరకము వేగినాటి కొండన, కశ, "ేవీధాగవరము' (శిఫుఠాన తమ్మయదొర, 15. పరమాళ్ళ్మ శతకము మండపాక పార్వతీశ్వరకవి కేక పరమార్థ దీవీక శృంగారకని తికమలనాఖకవి. 17. _భగవన్లీశార్డ దర్నాణము పూడూరి కృవ్ణయామాలత్యుడు, 18, భాగవత యతగానము ఈలూరిం 3444346064 0266 19, భాగవతము (ద్విపద) తరిగొండ వెంకనూంబ, లి), భాగవలై కాద ద్వాదశ నృంధములు రావూరి సంజీవరాయకవి, వి[, $9 హరిభట్టు, 8, భారతము సిపమర్తి సింగయ్య 5. వసిష్ట జసక సంవాదము యాముజాల కేపాచలపతికవి. విల. వాసిస్టము కామినేని ఎల్లా రెడ్డి, ఏ5 , వివేక చూడామణి నడపదుటి రామన తి 99 విళుపాటి నారాయణ గాన్త్రి విగ వేదాంత కృతి కదంబము మండపాక రామస్వామిాన్తి ఏ3 -వేదాంతసార స౦ం్యగవానము వెలగవూడి కృన్ణయా 29, శంకర విజయము అంధకాళిజాను (ఆలూరి కృప్పనకాదు ఫం 81 బొడ్డపాటి వేరయకని
క... సంల్య, ((గంథభనామము. (గంథకర్త కా 81, వారిమోజే స్తవము నడకదుటి రామనః; 89, నారద పర మేస్టి సంవాదము పర భుశామపంతుల లింగమూర్తి 88. (శ్రీరామ వృాదయము (ద్వివద) 99 లిక, సర్వ "జీదాంతసారము " హొండముడి గోపాలరాయడుం శ. వేదాంఠము (పాట) పరళురామ వంతుల | రామమన్తాలర్డీ లర, పంచదశి చి(తదీపికా (వకరణము) $9 లి, సకలోపనిమత్సార సంగహము $9 వ సకలార్థ సారనం(వాము 19 9, గురుబోధ గీతలు కని ిమ్మయ శ0. ముక్తికాంతా కళ్యాణము . $9 వీనిలో కొన్ని వివిధ (ప్తాచ్య లిఖత (గంఖాలలములలో నున్నట్లు ెలిస్తి ఆయా (గంథాలయములప పోయి కొన్నాళ్ళుండి, (వశ్యేకముగా వానికొరకు వెవకి (సయల్నించితిని అందు కొన్నిటి నామములు (పాత ేటలాగులలో నున్నవి కాని (౯ొ త్తశేటలాగులలో "లేవు, విచారించగా నవి శిధిలమైపోయి బొత్తుగా పరిశీలనానర్హ్యమ్నులై యున్నట్లు లెభిసినద్వి లభించిన (గంథముఎనై నను సద్వినియోగము చేసికొనగలుగు ఆంధులు సుక్ళతులగుదు, అవాయాపఖటటన్‌నయాయినాలలాడా.
ఆశీ స్పు కౌంచీవురం రామసు(బహ్మణ్యం ఎం, ఎ, (నంనృరము) ఎం, వీ, ఎం, ఫిల్‌ (ఇంగ్సీమ) అంగ్య ధాహాశాఖాధ్యమలు హీందీ మహోవిద్యాలయము మైదరాబాదు - శక (ఖీః (వియ మ్మితవర ఫ్‌! కాళీసాదన్య 'సకుళవనాడాత పరికోధనోపాధి రివ ల్ధెః థీ సన్ని ధానాన్వయజాత శాస్త్రిన్‌ వర్ధన్య వేదో కృ సమాః నుఖి ర్వమ్‌॥ . . ఇత్ధం ఎ (వ్రియ సువ్భాత్‌ సుబహ్మణ్యం,
ప౦డితాభిప్రాయము అచార్య శ్రీ దివాకర్ణ వేంకటావధానిగారు వశ, ఉ. 1003.) ?%1. ౨. (వూర్వ్ర అంధ భాపా శాఖాధ్యములు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము ఉపాదరాబాదు,
(శీ చిరంజీవి నన్ని ధానము పర(వ్మా శా్రిగారు, ల. మేడే. పట్టమునక్రై రచించిన *ఆం(ధ సారన్వతమునందలి అద్రి వల్‌ తత్త కావ్యములు అను సిద్ధాంత వ్యానమునకు దర్శకుడుగా నుండు భాగ్యము నాకు లభిఎచినది, భాంతీయ సంస్కృతి బహు వురాతన మైనది, భారతీయులు ఆరంభ మునుండియు ఐహశాభ్యుదయమను $ొర కను పారలౌకిక (శేయన్సుళొరకును యత్నించి యుడిరి. ఒక్క ఐహి కాభ్యుదయముతో నే తృ _వ్లిపడుట వారిసహజ స్వభావమునళు వికద్ధము,
“వక్షార్ధమస్టా (పయ లేత మూసాన్‌
నిశార్ధమర్థం దివసే యశకేత
వార్ధక్య పేతోర్యయసా న వేన
పంస్య హేతో రివాదన్మనా చ॥
అను నుధామితము ఇవా జన్మమునందు పరలోక (శేయమునకై మానవుడు యర్నింపవలెనని లెలుప్రచున్నది. అట్లు చేయనిచో బహు జన్మ పరంవరాసుష్చుత లభ్యమైన మౌానవత్తేము సార్థక్యము పొందదు
మన పూర్వులు తురీయ వునుపాశ్థ్యప్తా్లికి మరాడు ముఖ్యము లైన మౌార్షములు దూవించిరి ఇవి జ్ఞాన, కర్మం భ క్రిమాగ్గములుూ ఇతర భఛ్యానయోగాది మార్గములు వీనియం బే “ అంతగ్భవించును, కనాస్యఃవథాః ఆయనవాయ విద్య లే” ఆను 'వేదవాక్యము మోశ్ష (సాక్షికి ఇంకొకమార్గ్మము. లేదని 'ఇెలువుచున్నది. ఉన్న మార్గము
జీ జ్ఞానమునకు సంబంధించినది, వమార్ష్మము ననుసరించినను చివరికి జ్ఞానమునుపాఎది తద్వారముననే మోతసౌధము నారోహింవవ లెను, భారత బేశమున అదై సతః ద్వైత; విశిష్టాద్వెత మార్గములు మిక్కిలి (నచారమును పొందినవి. మానవులు, తను అభికుచి విశేమములనుబట్టి వీదో ఒక సిద్ధాలతముననుసరింతురు. ఏనిలో జగద్గుకు శంకరాచార్య (పళిస్టీతమైనది. అవై్యత సిద్దాంతము, * శవ్మాసత్యం. జగన్న్మిథ్య” అనునది ఇందలి పరమార్థము, అనుభవ రూపమున దీనిని సాధించుటకు "పిష్కబన్మములు కావలసివచ్చును, విశిష్ట సంస్కార సంపన్నులు వీనిని ఒక్కబన్మముననే సొధింప జాలుదురుం పెన పేర్కొనబడిన మూడు సిద్దాంతములకును సంబంధించిన (గ్రంథము లనేశములున్నవి, (తిమళతాచార్యలును (బవ్యూస్యూత్రము లకును, భనవిద్దీ శకుర్యు భామ్యములు రచించిరిం జగద్దురు శంకరా చార్యులవామ ముఖ్యమ్ముల్తై స ఉపనిమనిత్తులప్రైగూవ భాప్యుములు "వెలయించిరి. ఈ భామ్యములు పండిలైక 'వేద్యము లై నవి, ఇవికాక మధ్యమూధమాధి కాయల అభ్యుదయమున క్రై వారురచి౦చిన (వరణ టంథములు 'స్మోరములు అసంఖ్యాక ములుగా కలవు, వారు ఫామ్యము (వాసినను స్తోతము (వాసినను అందదై్యైత సిద్ధాంతము తోంగి చూచు చునే యుందును, అ సిద్ధాతమునవగావాన చేసిళొనదలచిన వారు వారి (గంఫములను చదివి తీం:వలయాను, అందుచేంనే జిజ్ఞానువులై న పండితులు, వానిక న్ని భామలమయందును అఆనువాదములు 'వెలయించిరి, సంస్కృ తానఫిజ్ఞులు అఆ యనువావములను పఠించి అవ్వైత సిద్ధాంతి ముర ఆవగాహన చేసుకొనవచ్చును. ఆం(ధ్రమునకూన అవత సిద్ధాంతమును (వకిపాదించు (గ్రంథము లనేకములున్న వి ఆఎముళొన్ని అనువాదములు, కొన్ని స్వత్యత్ర ము టు నంర్క్భృత్గంథ ములను (వాసి వారు కూడా భగవ త్చాదుల (గంఫములనే అఈధారముా (హిం చిరను టలోన౦ బేవాము లేదు,
స!
అర్వైత సిద్ధాంతము "వేదముల౦ం'జే (వఠిపాదితమైయున్న ది మఠ భేదములను బట్టి కొందరా వేదవాక్యముల శే ఇంకొక విధముగా వ్యాఖ్యాము చేయివచ్చును, “వేదయులందు' పూర్వో మత్తర కాండలు "రండున్న వి, పూర్వకాండ కర్శకలాపములకు సంబంధించినది ఉత్తర కాండ ఉపమన్మయమై కాన మార్దమునక సంబంధించి యుండును "వేదములకు కూడ కొందరు ెలుగున అనువాదములు 'వెలయింప యర్నించిరి. కానీ' అవి అనవ్యగములుగానే ఉండిపోయినవి; ఉపని మత్తులప మాత్రము. పలువురు పద్యగద్యానువాదములు (ప్రకటించి యుండిరి. కొందరు కవులు, రానమూయణ భారత భాగవళాది (గ్రంథ ములను అ ధారముగా చేసికొని ఆదై గతీ సిద్ధాంతమును సామాన్య బనులకు ఆంది౦ంచుటక్షై యత్నించిరి. (శీ శాక్ర్రిగారు తమ సిద్ధాంత వ్యానమున అనూదికములు, స్వతంగత్ర రచితములు, నైన (ఆంథముల నన్నిటిని సమివీ.౦చియుఎడిరి
అడై ర్ట్‌లే త తత్వము ఆగాధమైనది దానిని సమముగా అర్థము చేసికొనుటకు, (దబలమైన సంస్కారమును, గుర్వను్య(గహామునను ఆవశ్యములుః అద్భష్టవశమున తీ ఇాక్ర్రిగాంకీ "రండును లభిరచినవిం అందు చేతనే వారగాథమైన అద్వైత సముద్రమున క్రైర్యముతో పయ నించుటకు సావాసించిరి, * చేడాంతా నామనే-కత్వాత్‌. నంశయానాం బహుత్వతః | "వేద్యస్యాతి నిగూఢ త్యాథ్‌. న-"జానతి గుకుంవినా కీ అను సం్యవ్రదాయ న్లోళమున గురుని అవళ్యకము. ఇెప్పబడి యున్నది
లౌకిక విద్యలనభ్యసిరచుట'శే ' గురువవసరమైయుండో (టవ్మా విద్యూపవిమయమున అ యవసరమును గూర్చి 'వేసుగా చెప్పవలసిన అక్క-రయుండదుం
(శ్‌ శాస్రిగాన. లిఖత (గంథాలయనులప గూడా అరిగి అమ్య(ద్రితము లైన (గంథములనుగూడ పరిశీలించి ఆందల్‌ సాఠారిశముల
(19)
2111 సీ వారమున వెల్లడించి యుండిరి. ఇది ఆత్యధిక(శమతో కూడినపని అయినను చారు అమ్ముదిత్‌ (గంఖములనుకూడ ' ఇందు సమిషించి జిజ్ఞానువుల కెన్నోవిధముల . తోడ్చడియుండి3. *క్షేః ఫలేసహి. వున ర్నవళా౦ వి శ్తేధి ఆనికచా కవికుల గుకువైన కాళిదాసుని సూ క్రి వివిధమ్ములై న అదై్యైత్యగంథ ములను సమివీ.౦చుటలో (శ్రీవాన్తి గాను అవలంభించిన పద్ధతి (ఫశంసాపారముగానువ్నది. వారు ముందు (గంథక_ర్హను సూర్చియు ఆరని జీవితకాలములను గూర్చియు, లభించిన అధారములతో ఒక నిర్ణరయముగావించి తరువాతి (గంథమునందలి అ౦ళములను నవిమర' ముగా సమిథశ్షీంచియుండిర. ఆఅనువాదముల విమయమున చాప మూలానువాదములను ,వోబ్చి ఆందుగల సామ్య 'వై మమ్యుములను (వరటించియుండిరి ఈ కార స్టమునకు శావలసిన సంస్కృతభాషా పరిజ్ఞానము చారికండుటవే ఇది సావ్యమయిసది. వారి సమిాశ్షలు సం్యహములై నను పరమాగ్థమును చక్కగా పట్టి ఇచ్చుచున్నవి.. (గంథములలోగూడ ముఖ్యాముఖ్యభీద మున్నది. ముఖ్యమ్ములై న (గథములందలి సారాంశమును వారు నమ్మగముగనే వివరించియుండిరి. ఇందుకు (శ సీరారామాంజనేయ నంవాద పం శీలనము "తార్కాణము నిజమునకు విక్క్యగంథమును నమిక&ించు టయ ౫. పీఠ. పట్టమునకు వాలును, " వినను చారు నర్వారై స్టో (గంథములను' పరిశీలించి తమ సిద్ధాంత వ్యాసమును --సర్వసమ(గము గావించిరి. వీరిట్టి (పత్యేక (గంథములను గూర్చియు, ఒహ్కొ_క్క రకమునకు గంబంధించిన (గంఖవర్షమునుగూర్చియు : కావించిన పం శోధనము భవిన్యు'త్కా-లమున ఇంకను ఇట్టి ఇరువది ముష్పది సిద్ధాంత వ్యాసములు 'వెలువడుటకు తగినంత వ స్తువును సమకూర్చుచున్నదిః ఈ విమయము వారు కావించిన అనంఠమైన పర్మిశమకు నిదర్శనము, అందుచేతనే ఆది నిమయమునందువలెనే. పరిమాణమునందును బృహ_లత్తరమగుట సంభవించినది. వారీ (పథమభాగమున వేదసంహితా
నేగి
భాగములకను ఉపనిమత్తులకును అనువాదములకు రామాయణ కథా వలంబకమ్యులై న (గంథములను నమిోవీ.0చి యుండిరి ఈ సమిాశ్వ పఠించినచో ఆయా(గంథకర్హల ఆభ్మిపాయములు, సామాన్యులకకూడ సుబోధములగును,
మిగిలిన భాగములలో ఆం(ధ్రమునందలి ఇత రాద్ర్యైత్యగంథ ముల సమిోశి చేయబడినది, అవియు అచిరకాలములోనే (పకటింప బడునని ఆశించుచున్నాను
(8) ₹్రి"63 లి వారి జీవళమువలెనే నిరాడంబరమైనదిం వాసు విమయమిను స్పష్టీశరించుటకై యర్నించి-రేకాని పాండిత్య (హర్ష క్రై (వయత్నించి యుండలేదు, అందుచేతనే ఈ (గంథను సామాన్యులకుకూడ అద్య్యైత సిద్ధాంతమును పరిచయమువేసి ఆభ్యా ల్నిక సాధనమున వారికి మార్గ్షదర్శఃము కాగలదని "నేను భావించు చున్నాను _ 'జేను విళ స్వవిడ్యాలయమున అచార్యుడుగా నున్నప్పుడు పలువురు అభ్యప్థలు ౨1, 0. పట్టమునక్షై యర్నించిరి. కాని వారెవ్వరూ "తాత్త్విక (గంథములజోలికి పోలేదు. (శ్రీ ఇాస్ర్రిగారా లోపమును పూరించి అంధ్ర విమర్శవాబ్బయమునకును, అంధ్ర కామకును జిజ్ఞావుసు లకును పరమోపకారము గావించిరి. ఈ సిద్ధాంత వ్యాసమునందెలి అన్ని భాగములును ముద్యితము లై న వీమ్మటకూడ, గుర్వను(గహముచే వారింకను ఇట్టి మార్గదర్శశమ్నులై న (గ్రంథములను రచించి (శ్రమముగా సవ గిల్లి పోవ్రచున్న ఆధ్యాత్మిక (వవృత్తిక డోవాదము క ల్పింతుగని ఆశించుచున్నాను,
. ఆ|1౯౫) 0న. 1. 51% జరా!షెరి గగగముండకిక-డిా. విషయసూచిక విషయములు ప్పటలు భూమిక కండల ఆంధ అం6 అద్వైత తత్ర కావ్యములు
- వేద సంహితా సంబంధ మైవవి ఫుకువనూ క్త = మం(త్రపుమృములు కేల రచయిత ఏ (శ్రీ చర్ల గణపతి శాత్త్రిగారు ఉవవిషత్సంబధ మైనవి వమూయా నిరాలంబ మందడరి (ద్విపదు జరి కర్త ఏ కందికంటి రామకృష్ణ కవి మాండూకో్టోపనిమత్తు కర్త ఏ చిళకైావూక సు(బవ్మాణ్య శక్తి 911 అత్మావందదమోగి రచనలు : ఈశ, కేన కఠ, ఐరేయోపనివత్తులు 2.28 లీ కనువర్హి మార్కండేయ శర్మగారి (థీ మడాం(ధ్రోపనిమద్దాన దీపము విశ 81 ఈశ, కేన కఠ (పశ్మ్నో పనిమత్తులు, థ్రీ వంతుల లక్షీీవారాయణ శాన్త్రగారి - కాఠక, ఈశావాస్య, నిరాలంబ, పైంగల, లివి.40 ఆ థధ్యాత్మోపనివత్తులు. థ్రీ చర్హ గణవతి శాస్త్రిగారి ఈశ "కేన కఠ, (పశ్నో వనిమత్తులు, జ7ర్‌4 థ్రీ పిశపొటి వారాయణ శాస్త్రిగారి ఈశ "కీన, కర్య (పళ్న, ముండక మాండూక్య, 55.01 తె _త్తీరీయ, ఐతశేయ, క్వేతాశ్వతర, వై వల్యోపనివత్తులు,
జ థ్రీ హరి రాధాకృష్ణమూ రి గారి గణపత్యుషనివత్‌. 82.84 ల, ల్రీరొమాయణ సంబంధ మైనవి (అ) ఆధ్యాత్మ రామాయణములు 85-89 "1. శాణాదము "పెద్దన సోమయాజి కృతము 90.94 ల దూర్వాసుల రామయ్య రచన 95.97 9 కోటమరాజు నాగయానాత్య కృతము 03102 ఈ మామిడన్న సుభ(డాంబ కృలేము (ద్విపద) 108.105 క్‌. పికఘుపాటి నారాయణ ళాన్ర్రి ళృతెము - - 107-109 థు బులుసు "వేంక కుశ్వర కృతము కే[0ం 114 7, మోతుకూరి పండరినాథ కవి కృతము 115-116 5% ఉస్పల నృసింహశర్మ కృతము ' అజా. కేడీ? $. మునిపల్లె సబ్రవ్మాణ్య కవి రచన (కీర్తనలు) 118121 (ఆఅ) సీతారామాంజనేయ సంవాదము - 122200 (ఇ) వాసిష్ష రామవమాయణములు (యోగవాసిష్టము) 201204
- మడికి సింగన కృతము 209-208 ౨. తరిగొండ వేంగమాంబ రచన. 200.214
- వేంకట రమణ కృతము 215218 త్తం మద్దూరి సాంబయ్య కవి కృతము వీ10. 221 5, వేదాంతి మణ్ముఖదాస కృతిము ౨22220 6 భాగవతుల నరసింవాశర్శ కృతము _విశ0.292 (ఈ) శ్రీరామ గితలు థ్రీ నెల్లూరి శివరామయ్య క్చతెము ౨38.289 (ఉ) అత్మరామాయణము (గ్రీ ములుగూరు టి గురుమూర్తి రచన 20.200
611౯7 0౧. 1. 9513 నతా!॥%ిది డిసికిింతిమీ-నె.లి. శ్రీగురుశనరణమహ్‌ ఆంధ సారస్వతమునందలి అమాన్యా _ అ ద్వ తతత్త్వ కావ్య ములు య్‌ నాల భూమిర
మన భారతీయ సంస్కృతి _పపంచమునందలి ఇతర దేశముల, జొతుల్న సంస్కృృతులకంతె నొక వై లక్షణ్యము, వైశిష్ట్యము కలిగినది. అందుకు ముఖ్య కారణము మన జీవిత లక్ష్య మాధ్యాత్మిక మగుటయే. మన ఐహిక జీఎతమున ఏ కర్మకలాపములు జదపుటకు మనము (_పయత్నించినను నవి ,పత్యక్షమగనో పరోక్షముగనో ఆధ్యాత్మికముగ, మనకున్నతిని కలిగించునవిగా ఉండవలెన నెడీ ముభఖ్యలక్ష్యము నన పూప్వలకుండినది. ఆధ్యాత్మికమునకు (పత్యక్షముగనో వరో త్షమగనో ఉపయోగపడని యే విషయమును మన పూర్వుల కాదరణీయముకాలేదు.” దానిని ధర్మముగా. వారు పరిగణింపలేదు. “ యతోఅభ్యుదయ నిశ్శ్మేేయససిద్ధిః సథర్మః” అని మన ధర్మ నిర్వచనము. ఆభ్యుదయ నిశ్శే్రేయసములను రెంటిని, సాధించునది ధర్మము. నిశ్శ్రేయసమునకు (ప్రాధాన్య మిచ్చుటలో మనవారు కాల (శ్రమమున నధ్యుదయము విషయమున కొంత అ్యళద్ధచూపిరన్నను సత్యదూరము కాదు. ఇహపరముల మహావైభవ మొందిన మన భారతజాతికి _కమముగా నుభయ యదస్పస్థితి యేర్చడినశ్తై, దై న్యము, దార్మిద్యము, అశాంతి అత్యధికమై మన్‌, పూద్వల గొప్పతనము మ్యాతము చెప్పుకొని బతుకవలస్వినగతి పట్టినది. దీనికి శారణము పరమాత్మయొక్క. సగుణ నిర్గుణ స్వరూపములనదగిన _ యభ్యుదయ న్మిశ్శేయసముల విషయమున భేదబుద్దికలిగి యొకదానిని నిర్ణక్ష్యము చేయుకే యని పించును. ఇది మనస్సు (ప్రధానమని, దేహవిషయమును, విడిచిపెట్టటవలన దేహము ఐరిహీనమై తుదకు మనస్సుకూడ బలహీన మైనట్లుగా జరిగినది. ఆట్టి పరి స్దితిలో మనస్సు పంగతి విడిచి దేహారోగ్యము కొరకు పయత్నించవలసిన యవ్వ సర మేర్చడునట్లుగా మన డేళమున నాధ్యాత్మిక విషయము విడిచి కేవల భౌతిక లౌకిక విషయముల యయథధివృద్ధిని గూర్చియే విశేష' (పయత్నములు * జరుపబడు చున్నవి. సొదారణ జనులకు లౌకికి జీవితము తగినంత యభ్యుదయకరముగ నుందిననాని పారచూర్తికసారన పాధ్యముకాదు. అందుచేతనే శ్రీ వివేకానందస్వామి
“మొదట నందరకు వాకలి తీరువరకు అన్నము పెట్టుడు. తొరువాత "వేదాంతము బోధించవచ్చుమ.. ఆకలితో దాకపరువావెంత మంచివావైనను, వేదాంతము వాని తంకేక్కదు * ఆవి యుద్చోరించెను. దీనివి బట్టికూడ మన సంస్కృతి లక్షణ మధ్యుదదయమును విర్ల క్ష్యముచేయుటకొదని తెలియుచున్నది. అభ్యుదయమును విశ్శేయసమనకు పాధనముగా గ్యగపొంచ్చి' నిష్కామ. బుద్దితో సాధించుట కను వైన విధముగా నియమము లేర్చరచి మన పూద్వలా వియమమలకు థర్మమను కైదపెటరి.. ఆ నియమ ధర్మ పాలనవలన మనకర్యుదయము, న్మిశ్ళేయనమరాడ లభించమ్‌. ఈ రెంటిలో ఏ ఒక్కదానినై నను నిర్లక్ష్యముచేసిి, రెండవ దానికొరకు మ్యాతమే (పయత్నించినచో నది యధర్మమై ఉధయ ధస్టుత్వమునకే కారణ నుగుమ. కావున పరమ గమ్యమగు. నిశ్మేయసముతో పాటుగా తత్సాధినవగు రర్మబిద్దమైన యధ్యుదయముకూడ నవళ్యసాధ్యమే యగుచున్నది. ఇట్టి రర్మాద్య దయ నీశ్మేయనమలను గూర్చిన విషయములను విస్తరింపజేయట్‌ భారరియ సంస్కృతి లక్షణము. దానిని వివరంచుటడే భారతీయ సారస్వత లక్ష్యము,
మన సంస్కృతిలో పురుషార్థములు నాలుగు. ఆవి ధర్మ, ఆర్ధ, కామ, 'మోక్షములు, ధర్మార్టకానుమోక్షిణాం ॥ ఏశైకోపినవిద్యతే । ఆజాగల స్తనిస్యేవ | తస్యజన్మ నిరర్ధకం ॥ ఆని యూర్యోక్తి. * అన్యచ్చేయోన్యదుతైవ్యపేయ స్తే ఉభేనానార్టే పుముషం పినీతఈ। | తమో (శేయ ఆధదానస్యసాధు | భవతి, హీయనేల ర్థాద్యఉ్కపయో వృణీతే” ఆని యమసూ క్రి. (కఠోపరిషత్తు, ద్వితియవగ్గి ౧వ మర్యతము) (పీయము తాళ్కాాలిక సుఖకరము. (శేయము శాశ్వత సుభీకరము పేదుమునే కోరువాడు (భమ్టుడగురు. (శేయమును కోరువారు శిష్ణుడై సుఖించును. ఇది పైమంత తాత్చర్యము. అందుచేతనే ధర్మాధర్థశ్చ కొమిళ్ళ అని వ్యాసోక్త. ఇట్టే ధర్మబద్ధమైన ఆర్థకానుములను, వాని మూలమున _పాప్యమగు మోక్షమును, వివరించి తెలుపుటకే పపంచమనండలి యాద్యసారస్వతమ ఆనదిడిన పేవోపని షక్తు లుదృవించినవి. వాని లక్ష్యమే భారతీయ సారన్వతలక్ష్యము. కొవననే మన (ప్రాచీన సంస్కృతికి సంబింధించిన పతివిషయమును (పత్యక్షమగనో పరోక్షము గనో ఆధ్యాత్మిక సందింధముగలదిగనే యుండినట్దు మన సంస్కృతి చర్మితమును పరిశీలించిన -విద్వాంసు ₹ల్లరు చేక్యగీవముగ నంగీికరించి. యున్నారు. తొడను గుణముగనే నన (ప్రాచీన సారస్వతముకూడ తత్వమునకును, ధర్మమునకును పాధాన్యమునిచ్చి యుండుట జగద్విదితము. (కుతి స్కృతీతివాస పురాణ సారసంత మంతయు దీనికి నిదర్శనము, " -ా . సారస్వతము సంస్కృతి (పదర్శన సాధనములలో మిక్కిలి పాన మైనది. ఇంత చిరస్థాయిగా నుండగల సాధనము మరొకటి లేదనుటలో నతిభయోక్రి ద్దు సారస్వతము పవాహరూపమైనది, =
ఆనాదికాలమునుండి (ఫవాహరూపమున వచ్చుచున్న భావపరంపరా రక్షణ
(వకటనముం సాధనము సారన్వతము. పవ్విళ జాహ్నవి భూలోమున మొట్ట మొదట హిమాలయమున ప్య క్తమై వివ స్థలములలో పవపాంచి వానిని పనీతి మొనర్చి మాన్షమథ్యమయున నెన్ని యుపనడులనో శనతో మిళిత చేనువొని విశాలం మైనట్లు భారతీయ సారస్వత దాపనుగు సరస్వతి మొట్టమొదట వేదముల భూప మున ప్యక్తమై చోమమునా వివిధ దూపముం విలసిల్లి యిశరసారస్వతముల సుప ర్కమన నెన్నియోకకముల మిక్కిలి విస్త్రతినందినది. హిమాలయగంగమన్న స్వచృత వైశాల్య సాంకర్యములననుసరించి కాఫి కలకత్తా ప్రాంత ప్రవాహమున కొంత లోపించినద్దుగా సారన్వత స్వచ్చతయు. వేచోపనిషట్తులతో కంపె వివిన సాపాత్య సొంకర్యముజే కొంత తగ్గియుందుట కాననగును ఐనను గంగి స్వతో వమ్మితప్వైనదిగనే భావింపబడి పిపాసుపుల యాధ్యాత్మిక తృష్టను చల్లార్చి తృప్తనాం చించి శాంతిని సమకూర్చునట్లుగా వేదోపంిషద్చావము శితర సారస్వతముంతోచెరి తత్చవ్టతఈతను తదనంతరకాల సారస్వళమునకు కూడ సనసుకాదృుచు వచ్షొనుప్పెలి జ్ఞాన తృష్టనుపళమింవదేయుచున్నవి. ధర్మతత్వథధావరహిశ సారస్వతము శిశిర నెదుల వల సాధారణ లౌకిక _వచూజసకరములే యగునుగాని పవ్మితములు, పారమార్థికములునని చెప్పదగినవికాపు,
వాజ్మయ, సారస్వత సాపిత్యములు ధాషప్య క్ర నుగు మూమ పూన రూపములు. మ్మీ్‌ళు భారతీ థాషాగీర్వాగ్వాజీ సరస్వతి” యని ఆమరసింహుదు శచానులింగానుకాసనమున, చాహ్మ్‌ః ధారత్కి భాష, వాస్త, వాణి, సరస్వరి యను సవి వపర్యాయపడములుగా తెలిపియున్నను, ఆపవముల ప్యుళ్చత్తివి ఐట్టి ఆఎ భూరి, కవి, పండితొ శద్ధిములవలె భిన్న ధావదోధకములని తెలియుచున్నది. ఆప్లే వాజ్మయ సారస్వత సాహిత్య భబ్దములు సమానార్థకములగా వాడలదుచున్నను నిశతముగా పరిశీలిచినచో వానియందర్హభేదము గోచరించుచున్నది. భాషయన సామాన్యముగా ధావ పకటనకుపయోగించీ సాధనము. వాజ్ఞ్యయ ఇబ్దము “వాక్‌ +మయముో సర్వ సాధారణరచనలన్నిటికిని చెందునట్టిది. సొంస్వతో సాహిలళ్యి ఖబ్దములు సాధారణ రచనలకిన్నిటికి మపయోగింపదిడక యొక (పత్యేకస్తాయికి చెందిస రచసంశేయిప యోగించబిరుచున్నవి. ప్యుత్స త్తిననునరించి బాడా సీరెండు భబ్దములలో కొల న॥ స్టా కనిపించుచున్నది. సారస్వతో ఖబ్దము సరన్వతి భబ్బము నుండి పచ్చినది. సర సతీ భద్దము సరన్‌ శబ్దము నుండియు సరన్‌ ఛబ్దము సృి “గతో ఆను రామపు నుండియు నేర్చడినవి. “గద్య పద్యాడి రూపేణ పసరణం అస్యా ప్రీతి సరస్వతి యనెడి నిర్వచనము నిరుక్తమున స్పష్టముగా కనిపించుచున్నది. ఆందే 'సర ఇర్యు దకనామ, స్తే స్తద్యతీ పృష్ట్యధి దేసఠాళ్వాల్‌, - ఉదకపతీహి మాధ్యామకాదాక్‌ వైవచాసీన్నర్‌ సరస్వతీ* యన్ని యుండుటను బట్టి యీ సరస్వతీ భబ్దము ప్యపహార మొనా కబ్దరూపముగ (పకటీళమగుచున్న వైఖరీ బాక్ళ్‌పవాహముసరు కాళ ఈదం' తర్గతీర్తూపమైన - భావనారూషమైన ,_మావ్యమిళకొవాక్‌పవాహమునకు "సందంధించి నదిగా తోచుచున్నది. యోగ కొత్రమున వార్కు పర, పళ్యంతి, మధ్యమ, వైల0
నా! శ్రి
యని. నాలుగు తెరగుల చెప్పబడినది. రస ప్రధానమైనది సారస్వతమనెడి భావము విద్వజనులవలన వినవచ్చుచున్నది. (రస పదమును, గూర్చి కూడ నిద్యక్తమున - రసో అపాంగుణ: గుణగుణినోరభేదోవచారేణాఖ్యాయతే: రసవాన్‌ రసో అని- యుండుటనుదిట్టి రస సర శబ్దముల తాత్సర్యమైన. భావనారూపమైన మధ్యమా. వ్యాక్సవాహ'మే, సారస్వతళద్దమునకు సరియగు నర్జమని భావింప వలసియున్నది.)
సాహిత్యపడముకూడ “రస్మపధాన వాజ్మ్యయము నకే చెల్లునని భాషా పండిరులు భావించుచున్నాడ. కొని "సొహిత్య” శద్దివ్యుతృత్తినిదిట్టి యెట్టి యర్థము స్పష్టముగా గోచరింపడు. సాహిత్య ళబ్దిము సహిలీళబ్దము నుండి యేర్పడ్‌నది. “ఇది సహిత యనెడ్‌ రెండు శద్దిముల సంకిలనముచే నేర్పడ్‌నది. హిత కబ్బము డుధాజ్‌” ధారణ పోషణయో:” అనీడి ధాతువునువిట్టి యేర్చడీన రూపము, ధారీణపోషణములా. కుపయోగించునదియే. "హితి మనియు హితముతోకూడినది “సహితి మనియు డాని భావమే “హిహిత్యమనియు, నందుజేత “షపాహిత్యము ధారణపోషణలకుపయో గించు శక్తివంతమైన వాజ్మ్యయమనియు మనము భావింపవలసియున్నది. దీవిని బట్టి శాస్త్రవాజ్జ్మ్యయమంతయు "పాహిత్యి పదమున కన్వయించునదే యగును." అందుచేతనే కాబోలును “సమష్టిస్స్పర్వ కాపొాజాం పాహిత్యమితిగద్యతే యనెడి యార్యో క్తియేర్భడినది. దీనిని బట్టియే 'సాహితీపరు డనగా కేవల లౌకికరస్మపధాన ఫైన కొవ్యములను బాగుగా నెరిగినవాడని కొక బహు శొన్తపండిరుడనెడి బావమే న్యవహారమునకూడ కనిపించుచున్నది.
కావ్యములలో రసములనలడుచున్న శృంగార, వీర్య కరుణాద్భుతహాస్య భయానక బీభత్స ర్మౌదములనద3ెడి యెమిది రనములును మనో వికారము లె తాత్సాలికమైన, పూర్వవాసనారూపానుగుణ మైన ' యానందాభాసమును మ్యాతమే కలిగించి రసములవనలె భాసించి చివరకు నీరసవర్యవసాయులై మనశ్శాంతికి భంగ_ కరములేయగును. కొని నిజమైన యానంద స్వరూపమగు శాశ్వతశాంతిని సమకూర్చ లేవు. అందుచేత పైని తెలిపిన యెనిమిదియును వాసవముగా రసాభాసముదేకాని పూర్ణరసములు కోపు. ఈ రనములన్నియు. శాంతరస్‌మున పర్యవసింపవలపిన వగుటచేతనే లోకరీతి ననుసరించివీనిని రసములుగా వంగీకరించిన యభివవగు ప పాదులు శాంతమును రసరాజమని నిరూపించిరి. “ రప పర్యవసానమావందవు? తైత్తిరీయోపనిషత్తు “రసోవై స; రసగ్‌ం హో్యోవోయం లద్ధ్వానందీ భవితి” యని రసమిన పరమాత్మగా తెలిపి యా పరమాత్మను పొందినవాడానందియగునని వివ రించినది. దీనిని బిట్టి, రసాను భవఫలమానందమని స్పష్టమగుతున్నది. ఆదియాత్మ గతమై శాశ్వతమైనచియేకాని, విషయగతమై తాళ్కాలికమైసదికాదు.. ఆత్మ నిత్యము సత్యము, ననంతము, కాంతము, శివము, అద్వైతము, ఆనందమునై నది. “సత్యం- జ్జాస మనంతం (దహ్మ, శాంతం శివమదై్యైతం, ఏకో బహ్మణ ఆనందఃొ. మొద లైన (ుతివాక్యము లిందుకు (పమాణము. ఇట్టి శాళ్యళానందమునకు సన్నిహిత సాధనము శాంతరసమే యగుటచే శాంతము రసరాజమవియు ఆనందాభాసమును
4
జక తాత్కాలికొనందమును కలిగించు శృంగారాదులు లోకవ్యవహా రానుగుణముగ రసములవియు భావింపదిడుచున్నవి. జనసామాన్యమునకు విశేష పీశికరమురై నవీ లౌకిక తాత్కాలికానంద జనకములగు పైని తెల్పిన శృంగారాదిరనములే యగుటచేళ పీనికే రన్మపసిద్ధి కలిగి కావ్యనాటకాదులధికి సంఖ్యలో నీ శృంగారాది వికృతి రస
- ప్రదానములుగనే వెలసినవి. శాంతము. ప్రకృతి రసము, రసరాజము, శాశ్వత ఆనంద సంధాన సాధనము నె నను నంతరాత్మవలె లౌకికముగ (పసిద్ధికెక్కలేదు. సాహిత్య భద్దము పూర్ణముగ సీ శాంతరస 'పధానము, కాశ్వతానందసంధాన సాధనము నైన వాజ్మ్యయమునకే చెల్లును కాని మిగిలిన వానికిత సమృగముగ నన్వయింపదు. “సంగీతమపిసాహిత్యం సరస్వత్యాః _స్తనద్వయఃం: పికమాపాత నుధురం అన్యదా లోచనానృతం ఆనెడి యార్యో క్రిలోని “సాహిత్యశచ్దిము ఆలోచనామృతమగు శాంత రస్యపధానమైన వాజ్మయమున కన్వయించినంత. విశేషముగా నితరరస్యపథాన వాజ్మయమునకన్వయింపదు. ఆవి ఆలోచనామృతముగా పర్యవసింపజాలక పోవుపే యిీదుకు కారణము, ఆట్టి కావ్యములు, వాని రచయితల జీవితములు నిందుకు నివ రృనములుగా మనము (గహింవ వచ్చును భక్తి, శాంతరస్యపధానమైన వాజ్జ శ్రయము యాలోచనామృతమై సాహిత్య శబ్దమున కత్యంత యోగ్యమై యున్నది. సాహిత్యము దర్శనముగా పరిగణ్‌ంపబడుటకూడ నీభకక్తి కాంతరస (వధానము లైన కావ్యాదులవల్లను, ధర్మ, యోగ, తత్త సంబంధమైన శాస్త్రకాన్య మలవల్ల ను, మ్మాతమే కొని యన్యధా కాదు. సత్యవస్తు దర్శన సాధనములకే * దర్శన ” భద్దిము చెల్లనుకాని యసల్య వస్తు _పదర్శకములైై ధాంతిని, వ్యామోహమును పెంచి సత్యవస్తుదర్శనమున కుపయోగింపక పోపుటయేకాక దాని నుండి దూరముగా తిసికొనిపోవు వాజ్జ్యయము నకు దర్శన భద్దిమేకాక సాహిత్యళబ్దిముకూడ చెల్ల దనవలనీయుండును.. కౌవున సాహిత్య, దర్శన, రస శద్దిములు సత్యప్రకాళ కాంత్యానంద స్వరూపమగు నాత్మ దర్శనమునకు సన్నిపాత సాధనముగా నుపయోగించు సారస్వతమునకు మ్మాతమే యుపదోగించుట యుక్తము. 'రెండవ పక్షమున, నాత్మదర్శనమునకు (పత్యక్ష ముగా కొకున్నను, పరోక్షముగను పరంపరా సొాధనముగను నుపయోగించు సార స్వతమునకుపయోగించుటయు యుక్షమే యనవచ్చును గాని తదితరమనకా యోగ్యత లేనందున యుక్షముకాదు. తత్వదృష్టితో విచారించినచో భబ్దము _దబిహ్మ స్వరూపము కొవున వాజ్మ్యయమునందలి శాఖలన్నియు సాహిత్య మనవచ్చును. కాని వ్యవహార దృష్టితో విచారించినచో నందు కొంత తారతన్యుము కనిపించును, కాప్పస ళృంగారాది రస పధానములై న రచనలుకూడ తత్త్వదర్శనమునకు సన్ని హిళతముగ కాకున్నచో దవీయముగా నైనను సంబంధము కలిగియన్నచో వానిని కూడ సాహిత్య దర్శనాంగములుగ స్వీకరించవచ్చును. కాని దొపత్తిగా నీతి, ధర్మ, తత్త్వముల వాసనమైనను లేకపోపవుటయేకొక వానికి విరద్ధమును ఆత్మ విస్మతి కరములు వైన రచనలను సాహిత్య దర్శనాంగములుగా భావించుట కవకాళములేదు. గ
లభ్వమున కెంత సన్నిహిత సందింధముండునో యది యంత యు త్తమ సాహిత్య బగు, తత్త్వ దర్శనమన. కెంళదూరము. అగునో అంత అధమ సాహిత్య నవియు మనము నిర్ణయింపవలసియున్నది.
- కావ్యాలాపాంశ్చ వర్జయేత్‌ * అనెడి ప్మృృతివాళ్యము ఈ ధృక్పధము తోనే సమర్షనీయమై యున్నది. ఈనొడు సాధారణముగా భాషాకోవిదులమనుకొనువా దపయోగింయ పాహిత్య పదమున కన్వయింప బడుచున్న శృంగారాది రస (ప్రధాన బంధములిలో లేకి కావ్యములలో సగమునకు పైగానే ఈ * కావ్యాలాపాంళ్ళవర్డ దుక ” అనెడి న్య ఫతివాక్యమనకు గుటికాదగినవియే యనుటలో సంళయములేదు. కావ్యమలకు వర్ణనియత్వము" చెప్పబడుటకు కొరణము వాని లక్ష్యలక్షణముల నస"'శించిడు యుండును.
అనత్కాన్యయులు, నత్కానవ్యమయులు + కావ్యములు రస (వరానమైన వనుటయు. ఆ రసములును శృంగారాదిఏకృతి రసములనగుటయు ఆరస పోషజశ్లై యనవసర కల్చనలను పెంచి, కవులు తాము లోక హిశార్థము చెప్పవల సిన మభ్య విషయ మాభాసమ్మాతముగచేసియు, కొన్నిచోట్ల భూన్యముగ చేసియు నరొన్నిచోట్ల విపద్దమగకూడ చేసియు రచన చేయుచుండుటయు, నవి యాత్మాను భూతికి క్ర యాత్య విస్మ పలికే (పదిలమైన పరంపరా సాధనములును, సన్నిహిత సాధనములు నగుచుందుటయు కారణములుగ”ా నట్టి కావ్యములకు వర్షనీయత్వము చెప్పవలసి వచ్చినది అట్టి కావ్యములనే యసత్కావ్యములవియు తదచయితల నసిత్తూపులవియు నున పూర్వులు పేర్కారి, తమ రచనలలో సత్కనిన్నతితో. పాగా ఆసత్కవి (పకవ్శి నిందకూడ చేయట యొకనియమముగా. నేర్పరచు కొనిరి " సత్‌ * పదము సత్యము, నిత్యమునైన యాత్మను తెలుపును ఏ కావ్యము లస ప్రత్యక్షమగాగాంి, పరోక్షనముగగాని యా”సత్‌ "తో సందింధముండునో యయ సత్కావ్యములు అట్టి సంబంధము లేని౨ అసక్కావ్యములనవిడును,
- సక్చ్‌ * సంబంధము లే౦వి యసత్కావ్యములనరావనియు, సదసత్చదహితముగ కేవలము * కావ్యము " లన దగునన్హియ కొందరు భాసంతుడ * సత్‌" కాని దసత్తే. సదసిద్తులు కొనిది * మూయ)” కాక సృష్టిలో నేదియు లేదు. కావన "సతి సంబం ధము లెంఏి అపత్కావ్యము అనుటలో నసత్యములేదు. లన =
ఉత్తమ నాహిత్యయు = దీ9ిని బిట్టి వైరాగ్య, నీతి, ధర్మ, భక్తి క్రానయోగ తత్వాది విషయ బోధకమగు సారస్వతమే యుత్తమ పాహిత్యమనియి వానికి తగు మ్యాళముగా స్టానమిచ్చి మిగిలిన భాగము శృంగారాది రస విషయక కల్చనాదులతో గూడినది మిధ్యమతరగతికి చెందిన సాహిత్యమనియు,తతా్వదులకు స్థాన సత్యల్పముదేసిన నది యధను సాహిత్యమనియు, తద్వ్యతిరి కమ సేది యధ దూధమ సాహిత్యము లేక సాహిత్య విరుద్ధ మనియు - విళ్చయింప దగును. "సత్‌ సంబంధ మెంత యుండిన నది యంత యుత్తమ సాహిత్యము. ఏంత తక్కువ
గ్‌
సంబంధము౦డిన అంత యధథమ సాహిత్యము. ఈ విధమైన 'యమాణమును చిట్టి చూడఐడిన సాహిత్యమే దర్శన మనడగినది కాని యన్యము దర్శనము కాజాలదు. అది యదర్శనమే యగును ఆధ్యాత్మిక విశిష్ణసంస్కృృతిగల భారతీయ ధృక్సృవమే కొక్క లౌకిక పధాన సంస్కృతిలో పెరిగిన పలువురు పాళ్చాత్య పండిరుల దృక్పవథముకూడ సిట్టిదినానుందుట మన కాళ్చర్య కరముగా నుండవచ్చును కాని యిసత్యమువాదు, మిల్డిన్‌, కోలరిడ్ది కౌరై ల్‌, బౌనింగ్‌, లావెల్‌్‌, ప్లూటార్క్‌, మొద లప పాళ్ళాత్య విద్వాంసలీ కోవకు చెందినవారు.
“కావ్యాలాప్పాంళ్చ వర్జయేత్‌” అనెడి స్మృతి వాక్యము కావ్యమునకు సాహీళ్యమున గల స్థానమును నిస్హేశించు విధివాక్యమే కాని సూచనామ్యాత వాక్యము కాదు. శ్రుతి స్మ వదులు పభుసమ్మతములు. తద్వాక్యములు శాసనములు, స్మ వతి యిట్లు శాసించుటకు ముఖ్య హేచవగు కావన్యస్వరూప స్వభావాదులను గూర్చి కొంత విజాశింపవలపియున్నది.
కావ్యలక్షణములు 'పలువురు లాక్షణీకుల నిర్వచనములననుసరించి, కావ్య లక్షణములలో ముఖ్యమైనవి దోషరాపిత్యము, గుణసాహిత్యము, సాలం కారత్వము, లోకోత్తర వర్ణనానై పుణ్యయు క్తత్వము, రసభావ వైశిష్ట్యము, రనణీయార్ధ్యపతిపాద (ఇ ణయ జీ. ళ్‌ లక్షీ ను కత్వామి, రసాలంకారయు క్ష సెఖవి' శషసాధకత్వము, విశ్వ్యశృేయ స్స్పాధకత్వము
ఇఏ యన్నియు రచనా విధానమునకు సంబంధించిన లక్షణములేకాని, కావ్య వస్వృపునరు సందింధించినవి వావు. వస్తపునకు సంబింధించి యేమియు చెప్పబడక పోపుటకు కౌరణము వస్తువ (ప్రధానవిగుటకొక దానిని గూర్చి బేదాధి_ప్రాయము లేక పోవుపేయనవలసియున్నది. మన సంస్కృతి స్వరూప స్వభావముల నెరిగిన విద్వాం సులు దావి లక్ష్యమాధ్యాత్మికమనెడీ విషయమున నభ్మిపాయ శేదము(డజాలదు. (యతి స్క శ్రలీతిహాసపురాణముల లక్ష్య మేదియో కాన్యనాటకముల లక్ష్యము కూడ విషయ దృక్పథమును బిట్టి చూవినచో నదై్వైతమే! ఒక్క కే[ అనగా భేదములేవని రాత్పర్యము. చేధమాలక్ష్య (ప్రతిపాదన విధానమున మ్యాత్రమే. భిన్నముగా కనిపించు వివిధ లక్ష్య ములు మతభేదములు సోపాన్యకమమున నేకలక్ష్య పర్యవపానములే యగుటచేత లక్ష్య మద్వ్వైతమే యనుటలో వివాదము లేదు. మన పూద్వలకు లత్ష్య శుద్దియుండి నది లక్ష్యశుద్ధి దృఢముగ నుండుట వలన లక్ష్యపసిద్దియు సులభముగ నుండినది. కాల 'కనమున లక్ష్యకుద్ధిలో బలహీనత య్మేర్చ్సడి కమముగా లక్ష్యమును విస్మరంచుస్థితి పచ్చినది. అందువలన వివిధమన స్తత్వముల కనుగుణముగ, లక్ష్యసాదనకుపయోగించు న్డు వివిధ సారస్వత ప(కియలుదృవించినవి. ుతి స్మ ఫైలీతిహాస పురాణ కావ్య 'ష్మకియలతో కౌవ్యము కశిష్టము. అందుకు కొరణము ముఖ్యముగా నందలి లక్ష్య వైరళ్యమే. (కుతిస్మ్యృాలులు (సధువుల వంటివనియు, ఇతిహాసపురాణములు 'మ్మితుల వంటివనియు, కావ్య నాటకములు కొంతల వంటివనియు విజ్ఞాలెల్లరు నంగీకరించిన విష
7
యమే. (కుతిస్మృకీతిహాస పురాణములు బుషి పో కము లగుటచే నండలి పవ్శితతను లక్ష్య శుద్ధిని గూర్చిన సంళయమున కవకాశములేదు.
కార్యకర్ప్శృత్వ యోగ్యత = కావ్యకర్త కూడ బుషిగా నుండవలెననెడి భావమే "నా నృషిః కురతే కొవ్యంి "కవయః 'శౌంతదర్శినఃి అనెడి వాక్య ముల యుత్సత్తికి నిదర్శనము. బుషి కానివాడు కవి కాజాలడు. కవి యైనవాదు
'ాంతదర్శిటై యుండును. అని మనవారు భొవించిరనగా బుషియు, చౌంతదర్శియు కానివాడు కవికాడనియు, వొని రచన కావ్యము కాజాలదనియు నిశ్చయంచిరనుట స్పష్టము. బుషియు, (కాంతదర్శియు సత్యవస్తు 'దప్పమై యుండును. (దష్టకొనివాని రచనకు దర్శనత్వమబ్బుట యసంభవము. అది (గుడ్డివాడు టోవచూప్పటవలె నుండును. అందుచేతనే * కావ్యంతు జారుజొదేత కస్యచిత్‌ పళిభావతః” అని
" ఇప్పబడగినది,
పాళ్ళాళ్యులలో “160 [౧015669 & ౧౦౦ ౪౧౦ 19 ౧౦ 2 5667“!
-" అనిన కారైల్‌ మొదలగు వారి భావములు పై భావములకు సన్నిహితమైనవి. “౨౨ కవి శద్దిము. మొట్టమొదట _కుక్తయజుర్వేదమునకు సంబంధించిన ఈశావాస్యోపనిషత్తులో రివ మంతమున పరమాత్మ లక్షణములను వివరించు సందర్భ మున * కవిర్మనిషీ పరిభూస్స్వయంభూ:” అనుచోట వాడబడినది. ఇచ్చట " కవి శబ్దమునకు శ్రీ శంకరభగవత్సాదులు తమ భాష్యమున " కవిః _కాంతదర్శీ సర్వదృక్‌ నాన్యో అతో స్త్రి (దహ్ణా!ద్బి. ఉ. ౩-౮-౧౧. | ఇత్యాది శుతేజి ఆని వివరణము 'ఛాపిరి. (కమముగా నీ కవి శబ్దము మొదట తత్వ్యదష్టలగు వాల్మీకి, వ్యాసాది బుషులకును, కౌల్టకమమున కాళదాసాది బుషితుల్యులకును నన్వయింపదిడినది.
- పురా కవీనాంగణనాాపసంగే కనిష్టికాధిష్షిత కాళిదాసా ఆడ్యాపి తత్తుల్యక మేర భావాత్‌ అనామికాసారవతీ బభూవ” ఆనెడీ శోకము కాళిదాసుని తడవాత, కవులు లేరనెడి భావము వ్యక్తము చేయుటకు కారణబెట్టివాడే కవి యగునుకాని యంతకు తక్కువవాడు కవి శబ్ద వాచ్యుదు . కాడనెడి భావమే కావచ్చును. వ్యాసవాల్మీకులతో ఫోల్చిచూచినచో కాదాసుకూడ కవులలో కనిషుడే యవి రుజువు చేయబూనిన సంస్కృత విద్వాంసులును గలరు. ఆందుచేత కవి శబ్దము 'నేడుపయోగించుచున్నట్లుగా నాలుగక్షరముల నెచ్చటనో చూచియో, వినియో, దేనినో అనుకరించియో, అనుస రించియో (వాసిన (పతివానికివి వాస్తవముగా ఇెల్లదు. కాని మనుష్యునకుండవలసిన ధర్మనిష్టావివేకాదులు పూర్ణముగా లేకున్నను సాధారణముగా _ నొక (ప్రత్యేక ఆకారముగల వారందరకు మనుష్య శబ్దము వాడబిడుచున్న ప్లే మహద్దలవలె (దష్టలు, ఆౌంతదర్శులు కాకున్నను, నేదో యొక కించిన్మాతమైన లక్షణ విశేషముచేత నేదో విధముగ రచన చేయువారందరికిని . “కవి ఛబ మౌపచారికముగ నుపయోగించినను, దాని నధికారముగమ హక్కుంగాను భావించి యబేవారు తామే ఘనులమని యహంకరించి వరమ హితటోధమ గావించువారిని కవులు కోరనియు, వారి రచనలు కవిత్వము
!
కాదనియు. నిరసించుట శోచనీయము. ఈనాతీ పరిసితికూడ గోచరించుచుండుట విజ్ఞాలకు విదితమే. ఇది లౌకిక ప్రవృత్తియు, అవినీతియే పెచ్చు పెరిగినవారు ధర్మ నర్తనుని యఏవేకి యనుటవంటిది. ఆళక్తృతచేతను, కొలగతివలనను, తమ స్థితి దిగజారి పూర్వమహర్హల స్థాయిని తామందుకొనలేకపోయినంత మ్మాతమున లక్ష్యమును దిగజార్భరాదు. ఈ లక్షణ మాధునికకాలముననేకాక ప్రబంధ వాజ్జ్యయమునకూడ కొంత కనిపించుచున్నది. లక్షణ కర్తలుకూడ తదనుగుణముగ కొంతవరకు తమ యాదర్శమన కవగతి కలిగించిరని భావింపనపకాశము కలుగుచున్నది,
సాహిత్య పదమును *హితి భబ్దమునుండి డూరముచేసి, లేదా దానిని (ప్రక్కకు నెట్టివైచి, దానితో సుబంధము. లేకున్నను, రస (పధానమై ఆస్టాదళ వర్ణనామలతో " “మూడిసదియే.. కావ్యమనియు, ఇట్టి రస (ప్రధాన మైనేచేసాహీళ్య ననియు, ధర్మ తత్వాదులకు కొవ్యములకు చుక్కెదురనియు, కావ్యమున వస్తువు ఆ్యపధానమనియు,. ళృంగారాది రసానందమే ప్రధానననియు నిచ్దేశించుట యందలి విజృంభణము, సాహిత్యదర్శమునకు కలిగినయ వగతికి నిదర్శనము. కాల (శ్రమమున నీ భావములింకను దిగజారిపోయి, మనోదొర్బల్యముచే ఆధిక సంభ్యాకులు మహలర్దు స్థాయినందుకొనలేక పోపుసేకాక వారి యాదర్శములను, (పదోధములను కాలాను గుణ్యములుకొవని కడరు (దోసి, యిర్శిదియలౌల్య (పధానమైన విషమము లకు (పాధాన్యమిచ్చి, వానికి సంబంధించిన వికృతి రసములను విజృంభింపదేని, యాధనికులు వికృళతాలంకారములే నాగరకతా లతణములన్నట్లుగా తాను రచించినదిడు యు తను కవిత్వమనియు, అటి రచనలు చేయువారే మహాకవులనియు, _పచారము చేయమ్‌ండుట నేడుమనము చోషుచునేయున్నాము. ఇఏియన్నియు గడచినయేడెనిమిది శకాబ్దులలో (కమ్ముకమముగా మన జాతిలోని మహాకవి పండిరులనదిడినవారిలో కూడ, యవన పొళ్ళాత్యాది సంపర్కరములచేతను, త్యత్పభావముచేతను (_పాచీన బుషిపో9 క్ర ధర్మాచరణ లోపముచేతను, సూక్ష్మము గవ్యాపింప నారంభించి గతద్విశళవర్షములలో నాంగ్ల రచయితల భావములతో మిళితమై విస్తరించి యీశతాబ్టియందు విజృంభించినవి, భావావేశ (పకటనమే కవిత్వమనువారు, సొందర్య వర్దనమే కవిత్వమనువాప, చమత్కారమును, (భాంతిని కలిగించునట్లు రచించుపే కవిత్వననువారు, కొవ్యము శాస్త్రమనకును, సత్యమునకు, చర్వితకును, వ్యతిరేకియనువారు, తత్ర్వమునకు కావ్యమున స్టానమే లేదనువారు, నీతి ధర్మములకు కవిత్వమునకు సంబంధమే లేదను వాకు పాళ్ళాత్య కవులలోను, విమర్శకులలోను నసంఖ్యాకులుగ నున్నారు. నేడీ భావములన్నియు భారతీయాధునిక కవులనేకులతో కరుడుగట్టుకొని పోవుటచే నన (ప్రావీన సాహిత్యమునగల నీతి, ధర్మ తత్వాద్యు త్తను (శేయస్సాధనములేవియు వారికి రుచింపని స్థితి యేర్చడినది. వీ పర్యవసాన మసత్యము, _అధర్మము, అహంకృతి, సంఘక్షణము, చివర కశొంతియునై యనుభవమునకు _ వచ్చుచున్నవి. పాళ్చాత్యులలో కూడ - “క్రాప్యమున తత్వముముందు, కవిత్వము తరవాతి ఆన్న “వౌరినింగ్‌”ఏ “ఏదో యొక విధమున తత్త్వ బోధనచేయని కావ్యమును రచించిన
$
వానిని మన్నింపను” అవి, *లావెల్‌”; “మహాతా త్ర్వికుడు కాని వాచెవ్వడును మహాకవి యనిపించుకొనలేడుూ” అనిన *కోలరిగ్గో; “కవి వజాసామాన్యమునకు తత్త్వదర్శి” యునిన *హటార్కు! వంటి మనీషళిందరో కలరు. లం క *ర్రాకుణీయతకు భంగము కలుగని రీతిన కావ్యమును తత్యోపదేశ సాధ
నముగా జేసికొననగు" నని సమన్వయ మార్గము ననుసరించిన *“హడ్సన్‌” వంటి వార కొందదన్నారు.
తత్త్వావహ్యోకత + ఇందేభావ మెంతవరకుగాహ్యమని ఎచారించుటకు ముందు. జీఏత లక్ష్యమేమి ? తత్సాధనములేఏ ? వానికి వాజ్మాయ మెంతవరకుపకీ రించును? అనెడి విషయములసు విచారించవలసియున్నది. ఇందు మొట్టమొదటి (ప్రశ్న యగు జీవిళతలక్ష్య మేమి? యనునది పత్యేకముగ విచారించినను, విచారించకున్నను, సుదీర్షమగ కాకున్నచో సంకుచితముగ నై నను (పతి జీఏకిని నిరంతరము నునసు నంటి
ఇంట జా న యున్నదిడు. “సుఖానుభవమే జీవిత లక్ష్య”మని డొల్ల _పాణుల (పవర్హనమును నీ ప్రశ్నకు సమాశాన మెనగుడున్నది. ఈ విషయమున నెవ్వరికిని అభ్నిపాయ భేద ముండదు, ఇక నీసుఖ మెట్టిచిగా నుండవర? అది యెట్లు లభ్యమగును? దాని నెట్లు బి సాధించవ3 ? నను విషయములలో భిన్నాభ్యిపాయములుండుట వారివారి మానసిక (వవృత్తులను స్టిరి గులను బట్టి సహజము. ఈ యంళములసుగూర్చి చర్చించుటలోనే టీ తనతోవాటుగోతన పరిసరమక్‌, పరివారము, అనగా తనకంటెభిన్న మైన్యపపంచము, పీఠికొధారనుని కొందరు భావించు భగవంతుడు లనువిషయములన్నియు విచారణీయము' లగును. వీఫ్‌ పరస్పర సంబింధాదులను వీని స్వరూప స్వభావములను గూర్చిస వినవములను. చర్చించుదికే తత్వ విచారణ యని పేక. సం్యగహముగా, తత్వ ఖు నాతొ అవనీ విచారణ యనగా. జీవేశ్వర జగద్విచారణ యనిచెప్పవచ్చును. జీవుడు తాను, జగత్తు తినకండి థిన్నమై దృశ్యాదృళ్యమగనున్న విషయ సర్వస్వము. ఈళ్వరురు జీబీ జగత్తులకాధారమని భావింపదడుచున్న యొక విశిష్టతత్వము. వీరిని గూర్చిన విజారణ అాతో ఏకొంచెముగానో ప్రతి జీవికిని ముఖ్యముగా కొంచెమైనను విజ్ఞాన వివేకములు గల సున పతి మానవునకు నుందును. (ప్రతి జీఎకిని తన జీవితమును గూర్చిన కొన్ని యధ్మిపాయములు, జీవన విధానమున కొఢారభూతములగు కొన్ని భావములు నుండును. వాని సమూహమే యాతని తత్త్వ మనవబడును. అందుచేత (ప్రతి మానవునకు నొక తత్త్వ ముందట తప్పనిసరి, దానిననుసరించి చేయు అతని విచారధారయే ఆతని తత్ర్వవిచారణ. ఇది భిన్న (_పకృతులకు భిన్నరీతుల నుండవచ్చుమ. కాని బొతిగా షమ ఉం ఏ న నఖ టో శ - ల వాట్‌ లేకుుందుట యసంభవము. అందుచేత విచారణీయాంశము తత్రాగవళ్యకతను గూర్చి కాక్క ఏ తత్వ మంతవరకు (గాహ్యమనునదియే. అక్‌
ఎిభిన్న తత్త్వ్రయులు. ఇవివానియాచరణ విదానమునుదిట్టి విభిన్న మళఠములుగా పరిణమించినఏ. ఎవరియభ్యిపాయములు ' వారికుండవచ్చును. వాని ననుసరించి వారి యాచరణయుండవచ్చును. కాని యీ "స్వేచ్చ, తదనుగుణమెన వారీ
మ్‌ [10
యావరణము నరొకరితో సందిధము లేనంతవరకే. ఇతరులకు సంబ ధించిన విషడుడులలో లన స్వేచ్చ పరిమితమై యుండును. అచ్చట సహనమవసరము. తత్త ర్రమునుతము, సఖదయఃధాసుభవము, ఆనునఏ వ్య క్రియొక్క మనస్సును దిట్టియి, పూర్వన స్నారములను' బట్టియు, కొంతవరకు పరి?రములను బట్టియు మారు చు'చమ సన్నిహితమైన సంది ధముగల కొన్ని భావములు గలవారొక తత్తమునకు, మఠతటునసు సంబ రి చిన వారగుదురు. అట్టి మతములు, తత్త్వములు నసంభ్యాక ములుగా నున్నవి. వాలినన్నిటిని గూర్చి యిచ్చట చర్చించుటకపకొళములేదు. వానిలో పకిళ్నఖ్వమునకు స బంధించిన వొజ్యయము కొంత యుండును. దాని నాతత్త్వ వాజ్యయనుండురు, అవాజ్మ్యయ పకి యలలో కూడ ననేకమతభేవములుండును. ఈ రీతిగా విధిన్నములైన తత్త్వశాఖలలో “అవై్వైత తత్త్వ" మొకటి. ఆ తత్త్వ్యమునకు సద దిచిన సారస్వితము విఎధభాషలలో సెధికముగానున్నది, అందాం సారస్వత మంచిలి అర్వైతతత్త్వ్వకావ్యములకు సంబంధించిన విషయమే యిచట (పథాన విసువ్శనీడూంళము. ఇతర త త్వములతోను. ఇతర సారస్వతములతోను సంబంధము న్నంళవరకష తదనుగుణముగ చర్చించిన పిమ్మట నిందలి విశిష్టతను గూర్చి వివరింప బడును.
లచ్వ్వైతతత్త విముమొక్కం ముఖ్య లక్షణము విఖిన్నమగ వ్యవహారమున కనిపి చువారి కర్నెటికిని అవ్యపహార్యమైన మూలసత్య మొక్క'పే యనుట. ఒకే వస్తపు ధిన్న దూపములుగా నున్నదనియు, నీ కనులకగుపించు. భేదము కర్చితమే యగుఓచేళ శాశ్వతము, సత్యము, కాదనియు, ఈ ీన్నత్వమన గలం డేకత్వమే పకము సర్యానువియు, సీకు భిన్నముగా కనిపించునది యాయేకత్వములోని యంథమే య/పటడేత తవభిన్నమేయనియు నందువలనసవ్వైతమే పరమార్ధమనియునీభిన్నత్వము పగమసశ్శానుకాక దేశకాల ప్మాతసంస్కాారమన_స్టృత్వములనుబటల్టివ్యాప హారికసత్యము, (పాంధానికసత్యము ననబతి పరమ సత్యమైన యవ్వైతషునరు సోపాన్నకదమున సాధన గుగునవియు నందుబేత సొమురస్యము సమన్వయము అద్వైత తత్త్వమునకు ముఖ లక్షణమల)ియు తాత్పర్యము. ఈ తత్త్వ పబోధమనకు మూలము వేదోపని పర్షురే చైైనను దీరిని (ప్రసిద్దికి తెచ్చి జగద్వ్యా ప్తమొసర్చిన' నుహాత్ములు, ఆపర శంక రావఠారనునబడిన శ్రీ శంకర భగవత్సాదాచార్యులవారు. వారికి పూర్వముకూడ (దిహ్మాస ది (దావడాజార్యులు, గౌడపాదులు, భర్చృహరి, గోవ్విదయోగి మొదలగు పసిష్టబు కొందరుండిరి.. వీకంద్దరు నద్వ్వైళ గంఠకర్ణలేయైనను,. వీరిలో _బహ్మా నంది యొక్క. (గంథములేఎయు లభింపలేమ." (బహ్మానందుల ఛా. దోగ్యవా ర్రికమునకు వివరణమును రచించిన (డాఏడాచార్యుల ళ్లోకములుమాతము కొన్ని లభించుడున్నవి. అచై్వైతాచార్యుల (గంధములలో మనకు లభించుచున్న మొడటి _గంథము గొడ పాదా చాబ్యలదారి “మాండుక్యోపనిషత్కారిక”. ఆద్వైతతత్త్వ సం బంధమైన ఆగంధములను గూర్చి తరువాత సం్యగహముగా తెలుపబడును.
శాస్త్రపరిభాషననుసరించి చెప్పవలసి వచ్చినచో జీవేశ్వర జగత్తులు వ్యాన
[1
హారిక (ప్రాతి భాసికసత్యములేకొవీ పారమార్థిక సత్యములు కొవనియు వీని కాధారమై యద్వితియమైన నిర్గుణ పర్యబిహ్మ మే పరమసత్యమవియు చెప్పవచ్చును. ఈవిషయ'జు “జగన్మిఠ్యా (బ్రహ్మ సత్యం, జీవో (బహైవనాపరల” అవెడియొక్క- శ్లోకార్థమున సూూత్యపాయముగా చెప్పబడినది. ఈపరమ సత్యమైన యదై్వ్యైతపర (బిహ్మతత్త్వము ననుభపమునకు తెచ్చుక్‌ నుటకు ఆత్మ జ్ఞానమే సాక్షిత్‌ సాధనము. కర్మ, భక్తి యోగాదులీక్టాన సంపాదనకు సాధనములగుటచేత, ముక్తికి పరంపరాసాధసము లగును. “ " .
ఈ పరంపరాసాధనములు,. తదంగభూతములు, దేశకాల ప్యాతశాదుల ననుసరించి జీవేశ్వర జగత్సంబింధ విషయములలో సొమరస్యముతో సమన్వయించు కొనదిడవలసియున్నవి. ఈ సమన్వయములో ననేక మళభేదములేర్చడినవి. తత్త్వ విషయమననున్న సామరస్య సమన్వయములు వాని సాధన రూపములైన భిన్న మతములలో కుదురలేదు.. పీరిలోని భేదములు 1. వర్ణ్యాశమ దర్మములకు సంబం ధించినవి. 2. యోగమునకు సంబంధించినవి, యని రెండువభాగములు చేయవచ్చును. . వర్ణ్మాశమ ధర్మములు తప్పని సరిగా పాటి-పబడవలసినవి యనియు, నట్లు పాటింప౦ిచో వానికి సత్య తత్త్వ జ్ఞాన అనుభూతి కలుగదనియు నొకళాఖచారి మతము. పర్ణ్మాశమ ధర్మములు వ్యావహారికమాలేకాని పారమార్షికములుకావు. కాపన వానిని పాటింపక_ పోయినను పరతత్త్వ జ్ఞానలన్ధికి _ప్రతిదింధకము కలుగదనియు, ఆవసరము. అనుకూల్యము, దేశకాల ప్యాతమల స్టితిగతులు మొదలగు వానినిఐట్టి వీనిని సర్దుడామ చేసుకొనుచు లక్ష్య పధానముగ సాధన చేయుచు పరమ సత్యమును అనుభవపూర్వకముగ తెలిసికొనుటడే సరియగు మార్గమని తదనుభవజ్ఞానుల సాధన పద్దకులను బోధలను సోదాహరణముగా నిరూపించుట నురొక శాఖవారి మలము.
ఇ్లే అహ్టాంగాదియోగ మార్గముననే నిర్వికల్బ్చ సమాధిని సాధించి తన్మూలమున అదై్వైశానుభూతి నొందనగును గాని వేరు మార్గము లేదనువా రొక మతమువారు. అష్టాంగాది యోగసాధనలను కూడి వర్ణాశమాదుల వలెనే దేళ కాల ప్యాకలననుసరించ తగు మ్యాతముగనే గ్రహించి కర్మ భక్తి మార్గములను చి ల్తకుద్ధి "కొరకును, ఏకాగత కొరకును, ఆవసరమైనంతవధకు (గ్రహించి, లేదా వానినుపే క్షించి, కేవల తత్ధ్వవిచారణ చేత జ్ఞానమార్గ్‌మున సెచ్ర్వైతతత్వాపరోక్షజ్ఞానానుభవ ము నొందవచ్చు వనువారు మరొక ముతీము వాడు. ఇట్లు భిన్నత్వములో నేకర్వటు.ను సిద్ధాంతీకరిచు నవ్వ్వైత తత్త్వ్యమునకుసాధనభాగమున విభిన్నత్వమేర్చడినది.ఇం చేది పరియయినది ? యను విషయము చర్చలతో తేలునదికాదు. అనుభవము చేతనే తెరిసి 'కొవ వలసియున్నది. కావున సంఘక్షణలేకండా నెవరికనుకూలమెన పదతిననుసరించి వారనుభవట్టాలైన సద్దుడువుల న్నాశయించి "వారి బోధల నమేసరించ్‌. సాధ్రవచేసి స్వానుభవము నొందుట కర్తవ్యము. + ఇట్టి విభిన్న" మార్గానుసొరులు, అభిమానులు నగువారు రచించిన' 1 గంధజాలము వివిధ్వ భాషలలో పరిమిళఘుగ నున్నను, నది
[3
సంస్కృత భాషలో విశేషముగనున్నది. వా _స్రవముసకు సంస్కృత భాషలోని యా ఆగంధములే మూల (గంధములనదగినవి. ఇతర భాషలలోని ఆనేకరచనలా సంన్కృృత. (ఆగంధముల కనువాదములో, అనుసరణములో ఆయి యున్నవి. ॥ కవికి నహన నాయర్య్యోయుల య్యాష్సన్యకత * ఒకేతత్త్వ మునుగూర్చిన యనుభవమును పొందుటకుపయోగించు సాధనమార్గములను గూర్చి భేదాఖి (పాయమలున్నన్లే, వానిని గూర్చి ్నపకటించు రచనలకు సంబంధించిన విషయములలో కూడ మత భేదములున్నవి. వీనిలోకూడ నేది యోగ్యముః ఏది అయోగ్యము? అనెడి" విషయము చర్చల వలనను సిద్ధాంత రాద్ధాంతములవలనను కేలునది కాదు. దీనికిని అనుభవమే ముఖ్యము. కావున సంఘర్షణ లేపండా నెవరికి నచ్చిన మార్గమును వారనుసరించి, తృప్తిని పొందవచ్చును. - అందులకు వారి వారి యిష్టాదృష్పములే (పమాణము. కౌని వాశాకరినొకరు నిందించుకొనుటగాని యొకరితో నొకరు కలపాంచు కొనుటగాని చేయక, వీలైనంత సమన్వయ, సామరస్య భావములు కలిగియు_నదియు సాధ్యము కొనిచో సహనభావమునై న కలిగి యుండుటయు ఆత్యావళ్యకము. అది లేవిచో వారు తమకుగావి సమాజమునకుగానీ మేలు కలీగింవజాలరు. సాహిత్యమునకు “విశ్వ(శ్నేయము” లక్ష్యము. ఆసహనము (శేయస్సునకు భంగకరము. అట్టి సహన భావ రహితులైన రచయితలే ముఖ్యముగ కుకవు లనదగినవారు. “నాకవిత్వమధర్మాయ నృుళడే దండనాయచ। కుకవిత్వం పునస్పాళ్షిన్మృతిమాహుర్య్మనీషిణ: 1 అనెడీ యభియుదక్తి యీ విషయమున పూర్ణ్వముగ నన్వయించును. | తత్త్వనారన్వతయులనారూవ్య అనుబందయులు అనాద్య౦త విశాల్యపపంచమున త త్ర్వమునకును, సారస్వతమునకును సందింధింపరిదిగాని, వానిచే వివరింపదగనిదిగాని లేదు: రచయితకును, తాత్త్వికునకును నిచ్చట నదై్యైతమే. అందుచేతనే మహాతత్ర్వ వేత్త కానివావెవ్వడును మహాకవి కాజారిడని “కోల్తరిడ్డి” జప్పియున్నాడు. రచయిత తత్త ్వజ్ఞాడును, తత్త్వజ్ఞాడు రచయితయునై యుండుట జగర్భల్యాణకౌరకము. తత్త్వజ్ఞుదు కౌని వాని రచన, యారచయిత' యొక్క రచనా సక్తిని తీర్చుకొనుబకుపయోగించునేకాని లోకమున కుపయోగింపదు. తనశేసరిగా తెలియనివాడితదల కెట్లు సరిగా చెప్పగలడు? అస్లే రచయిత లేక బోధకుడు కాజాలని ల్‌్త్త్వజ్జని జ్జానము స్వాత్మానందమునకే యుపకరించునుకొని లోకమున కంతగా నుపదోగింపదు. ఒం నత్కవి లక్షణయులు తత్వజ్ఞుడు, చక్కని రచయతయునైన మహాత్ముని పరముగనే కవి శద్దిమునకు సార్థక్యము. రచయితలెల్ల రు కవి శబ్దవాచ్యు లగుట సంభవించుచున్నప్పుడట్టి తత్త వద్దొడగు కది “సత్కవి” యనదడును, (ప్రపంచము లోని సర్వవిషయములనుయధాయోగ శ్రముగ వర్డి ంచివివరించిసత్పదార్థపర శవసానముగా చేయుటచే సత్రవిలక్షణము. అందుచేత నతనికయోగ్యమగునదియేలేదు. ఆయోగ్యము నసహ్యముననవబడినవాని నెల్ల "తన వైపుణ్యముచేతమ, (ప్రతిభచేశను సుయోగ్యముగను, 1!
సుందరవబగను చేయుటయే యతని కర్తవ్యము. దీంి9ిదిర్టియే “ససశడ్డో నసన్యాయో నసా౨దాళై నసౌకళాః జాయతేయన్న నావ్యాంగ మహోభారోమహాన్‌క వః. 11. అనెడి యభియుక్షో క్రి సత్కవి .పరముగ సంపూర్ణముగ సమన్వయించును. కవులందరకు నిది సాధ్యమకాకపోపుటచేత నిది వారందరికిని సమన్వయ్యింపదు.
*... అంచుపలన తత్త్వ(దపష్పటైన కఏయే విశ్వ్యశ్రేయస్పాధకమరు కొస్యకర్త కాగలడు కొని, వా సపమేదో సరగా తసకే తెలియక చిత్త విక్షేపంకొర్న పరితములగు నేవో కొన్ని భావమలను, . తాత్కాలికముగు. సఖధోగ సాధకములవవినగుపిచు సిదాతములను, ఆధారముగా తీస కొన్కి తగినంత యనుభవముగాని, దూవద్యష్టిగావి శేకీ యిం్యద్రియజన్య జ్ఞానముపై నే యాధాకపడి తన పరిమిత ఛక్తికి గోవరి చువదియే వా సపమనియు తదితరమబదమనియు వాదించువావను, ళదనుగుణమెన, లరాల్కాాలిక (వ్రమేజనకరములు, తదన శరకాలమున దుఃఖ కారకసులునగు ,వటోధములొనర్చు వారును నగు కపులు విశ్వ్యశేయస్పాధక 'కాొవ్యకర్తలు కాజాలదు. "వారి లక్ష్యములు, సాధనములు ఠాత్కాలికములే యగును, దీనినిబిగ్లి యే రచన లెంళవరకు భావ్యాము లనెడి విషయమును నునము నిర్ణయించకొనపచ్చును.
_ కావ్యమయులయుపాదేయత్వయు.ఏ వేకము,దూకదృష్టికలదావెల్లప (శ్రేయస్పాథకమైన రచనలనే వరి)తురు. తాత్కాలిక లాభమును మ్యాతమే కోడవారు తదితర రవనలను వలశురు.' వాని ఫలితము కాత్కాాలిక లాభరూపమునన్సు కాల (కనమున కడునష్ట రూపమునను ననుభవమునకు వచ్చిన పిదవ వివేకము వచ్చుకొని, వికృతిరసములపె ౨ ఠాత్కా-లిక (పయోజనములపైని (భాంతి విడిచి స్టి్రళా.చి హెఖ్య కాము లై ధర్మ/సేతి, తత్త దోవకమలగు ను్తామ కావ్యములే గాహ్యాముం9యు మిగిలిని వానివవ నుపాచేయములు కౌవనియు (గహి పనారంభి,తుద అంత మ్మాళమున నని కేవల ౨, ద్యములంకాని, పూర్తిగా విసర్జనీయహులవికాని వారికి సార్వలమున స్థానమేలేవనికారి. భావి వనవఓఒరము లేదు. లదై్యశత త్త్వము వరె సారస్వతముకూడ్‌ సర్వమును తనలోనం గభూతముగ్యగ్రహించిత స్లావ్యోగ్యతనముపరంచి యుచతస్తానము నొసగును. కారి యుత్ర శు విషయముఅతో సమానముగ గహాంచట క్షాని, కేచేంటు నినర్జించుటకాని చేయదు తాళ్కాలిక పపయోజనకరములు,శేవల లౌకిక సుఖసావకములునగు రదనలను, అట్టి విషయములను కూడ (గహి వచే యవః పతిసలకాజకు వనియోగింపదగిన (గ ధములనగా (గహి పవచ్చును. ఉదా హరణమ్మునకు జానపద సౌహిశ్యమున్ను దాం సాహిత్యమును లవ్‌ పవచ్చును, ఇన. చమహా నిద్వాంసులకుపాదేయములు కాకపోవచ్చును. * కాని జానఎకులకును, దాంండను నఏ యయ త్రమోత్తనృములేయగును. వారికి వసుచ రి్యశ్రామలుపాదేయములు కావు. వారివారి యోన్యళ్ళాధికొరములను చి్జి -యౌాధయావిషదోములబుఉప్తాడేయముతో పర్జ్యములో యగునుగాని దొత్తుగానెవ్యరకిని " పనికిమాలినడేదియు “గ్యనిల్లో. లేదు తెంవిగల దారికి చిక్కకాగితదురు, మేదలగునంకూడ ఈ-తదుచితువమురి 'నుడయో' గిచటవల్తస నెతో -రసమ్మ' సంపాది వనుపద్రూగించిన్‌ల గా "అ తచకేపైయు,"
లొ న న్‌ (|
వివేకియ, సహనశీలుడు, సమన్వయ సామరస్య భావసర్వినియోగ చతురుడునై న వానికి సృష్టిలోని విషయములేవియును నింద్యములు కాక యేదోయొక రీతినుపయోగ కరములుగనే పొడకద్దుటయు నతడు వానికుచితమైన స్టానమిచ్చుటయు. సంభవించును, హేయోపాదేయనిర్ణయ్మవయాణయు. వివేకానందస్వామి చెప్పినర్నాగా ప్రపంచమున మంచి చెడ్డలు దేశకాల ప్యాశములననుసరించి నిళ్చృయింపబడవలసిన వే కాని సొర్వ్యతికములుకొవి. ఎంతమంచి విషయమైనను దేశకాల ప్యాతముల థేదసుచే విరుద్ధ పలితముళిచ్చుటయు, స,ప్లే యెంత పనికి మాలినదనుకొనబడునది కూడ (ప్రయో జసకరమగుటయు, _ విశాల దృష్టికల వారికనుభవమున తెలియుచునేయుండును. మంచిచెడ్డలు తారతమ్య భావ (౧61861౪9) విచారణీయములేకాని శాశ్వత భావ నిశ్చయార్హములు కాపు, పాజాధారమగు సన్నమే (పాణహారియునగుచున్నది. “అద్య తే అ త్తిచభూతానిః తస్మాదన్నంతదుచ్యత ఇతి:"ఆని _త్రెత్సీరీయోపరిష్షత్తునందలి 'ిహ్మవర్షి (ఆనందవల్లి )లో చెప్పబకిసది. (తినుసది, తినబడునది కనుక ఆన్నమన బడునుఎ ఒకేవస్తవు వివిధ దేశరాల ప్యాతముల ననుసరించి భిన్న థిన్న పయోజన (ప్రమాదకరములుగా పరిణమించునని దీనినిబట్టి స్పష్టమగుచున్నది. ఈ తత్త్వమును బాగుగా తెలిసి దయెల్లకాలము మనసున దృఢముగా నిలుపుకొనువాడు సంఘర్షణకవకొళ మీయడు వాడు తత్త్వ పవేత్తయు దిష్టయు ననదగినవావై శమమునొందును.. వాని వలన నితరులకును శాంతి లభించును. అతడందరిని తత్తదుచితరీతిని సత్కరించి సంస్కరించి యున్నత పథమునకు మరలించును. సాహితీపరున కిట్టి గుణనువసరము, ఎంత చదివినను, ఈ సమన్వయబుద్ధి లేనివాడు సరియగు సాహిలీపడు డనదగి యుండడు. సాహిత్య నుతనికి దర్శనముగ నుపయోగింపదు. సమన్వయబుద్దిసాహిత్య దర్శనాభ్యాసికి ముఖ్యము. దీనినిబట్టియే ఏది యెవ్వరికెంతవర కుపాదేయమో ఉపేక్ష్య మో నిశళ్చయించుకొనవలసి యున్నది. ఇట్టి వివక్ష సాహిత్యమును ఏకలక్ష్యము నకు సోపాన్నకమ సాధనములుగానుండు. వివిధ శాఖలుగా విభజించి తత్తదుచిత స్థానములను నిర్ణయించుటకుపడూోగించును. ఈ శాఖలన్నియు సాహిత్యవిర్మాడూపము ' సెకు వివిధాంగములవంటివి. ఇందు హేయోపాదేయములు. శరీరమందలి గుదవద నాదులవవె (గహింపదగిస వేకాని ద్వేష్వములుకొని కేవల వర్జనీయములుకొని రావు. పీనిలో వ్యావహారిక సమత్వముండక పోవచ్చును. ఉండదు. ఉండజాలదు. ఉండరాదు, కాని భావమున మ్యాతము సమానత్వముండవచ్చును. ఉండవలెను. వ్యవహారభేదము తత్త భేదము కొనపసరములేదు. ఇది (గహించుట .తత్త్వజ్ఞానమునకు, సామరస్య సమన్వయ భావముల వ్యా ప్రికి, తన్మూలమున శాంతికి అత్యావసరము. ఈ విషయ మును సరిగా ఉగహింపకపోవుటచేతనే 'డ్వేషభావములు, అశాంతి ' (పబలుచున్యవిం' వ్యవవారమునకు భిన్నత్వమావళ్యకము. దానితోపాటుగా నోభిన్నత్వమునగల యేక త్వమును .' (౮౧|| 1౧ 61౪76/510/) తెలిసికొనుట ఆత్యావళ్యకము." అదిలేనినాడు' 'భేదముతోపాటు డ్వేషముకూడా (ప్రదిలును. భిన్నత్వములోని' యేకత్వభావము 'నెజీగి. నపుడు ద్వేషమనకు ఐదులుగో 'సామరన్యము; + శాంతి'-. యభివృద్ధియగును. దీనికి 15
మువ్యావళ్యకమైనది యహంకౌర రాహిత్యము. అహంకార రహితుడై సవాడే పత్య తత్త్వదర్శి కాగలడు. రామతీర్థస్వామియొక్క యీ క్రింది వాక్యములీ సందర్భమున పరిశీలిపదగియున్నవి. మనస్సు ధ్యానమగ్నమైనప్పుడే [ఏకాాగమైనప్పుడే] ఒకనితో నుండీ తేజస్సుజ్వలిస్తుంది. ఆంపే మానపుడు ఎప్పుడహంకారాన్ని పోగొట్టుకుంటాడో, అంపే తన మనస్సు, శరీరము మొదలగునవి ఉన్నళ్లే కనబడవో, అప్పుడు (పపం చము సర్వము మహా దుర్జేయమైన పర్యదిహ్మలో లీనమైన ఒక స్టితి ఎప్పుడు కలుగు హో బా ఆ ః లుందో అప్పుడు మ్యాతమే సత్యాలు వర్షిస్తాయి. సర్వవిజ్ఞాన వాహిని ప్రవహిస్తుంది. కాదిటి సర్వసత్యాలు, పరిశోధనలు, కవితా కల్చనలు, పిద్దాంతాలు, ఇలాంటివన్నీ పైన చెప్పన ఒకవిధమైన సర్వోత్క్యృప్తయోగం లేక తంలో నుంచి బహిర్ధతమురై నవే. స్‌ లు ల ఘు ఒకసారి కవి ఆలాటి ఆతీత స్దితిలో ఉండటంచేత, ఉన్నత భావాలు, దివ్యాశయాలు ఆలతనిలోనుంచి తప్పక (ప్రవహించితీరాలి.” (రామతీర్థ 'వేడాంత దర్శనం) క . రాషతీర్చ శాస్ర సేత్త, తత్త్వజ్ఞుడు, యోగి, ద౦ష్టమైన మహాకవి. అతడు చెప్పినది ఆనుభవపూర్వకమైసదియు యు క్రి సిద్ధమైనదియు, (తికాలాబాధ్య మై నదియు, నగు సత్యము. ఉత్తమకపురీ (శేణ్‌కి చెందినవారు. అట్టి వారి రచనలు సార్వ కారీసములు, సార్థదనీనములు నగును. ఆవి యు త్రమ్యశీణికి చెందిన సాహిత్యమన దగిసవి. ఎందరెన్ని రచనలు చేసినను వ్యాస వాల్మీకుల రచనలకున్న సార్వజసీవత, సార్వకారీనత, _ వానికి లేకపోవుటకు కారణము తత్తత్కపులయు త్యదచనలో యొక్కయు దూగ్యతలలోని తారతమ్యమే యనవచ్చును. పోతన భాగవలమనకున్న సొర్వజనీనళ, సార్వకొలీనత, అతని కంచె పాండిత్య కవిత్వములలో ఘనుడని చెప్పదగిన శ్రీనాథుని రచనలకులేద. ఉండదు, తిక్కస భారలరమునకున్న ఘనత లిక్కిన భారతములకు లేదు. పాండిత్య కవిత్వములతోపాటుగా రచయితయొక్క వ్య క్తిత్వమునగల తత్త్వ నిష్టరూడ కావ్యమయొక్క విశ్వజనీనతకొక విశిష్టకారణ ననుట సత్యము. అట్టి యోగ్యతకలవాతు కనుకనే శిక్కన కవిబిహ్మయైైనాడు. అతని భారతము అజరామర సైనది. ఈరువాతి కవుల భారళములకింత ,పశస్తి కలగలేదు. కలుగు నవకొళములును లేవు. కారణము చాలవరకు కావ్యక్నర్తల వ్య క్తిత్వమలలో గల యోగ్యతలలోని భేదములే. ॥ సార్వకాలీన నాహిత్యయు. సార్వకాలీనమైన ఉత్తమ సాహిత్యము తత్త్వజ్జాన నిష్టుదైన కవినుండియే. వెలువడును. అది తత్త్వజ్ఞాన పర్యవసాయిలై ఖా అజా అవద ర్ల ము శాంతికారకమగును. ఆట్టియనుభూతి దృరముగా లేక, దృఢ భావనామాతముగ ముండి కొంత లౌకిఠ వాసన గలిగిన కవిరచన యంతకంచి (కింది సాయిలో నుండి కొంత కాలమే నిలచును. కవిలో బుషిత్వ మెంతయుండిన త్యదచన " కంతటి సార్వజనీవత్క సార్వకాలీవత యుండును, సాధారణ రచనలు _ శాత్కాాలికములే కాని చిరపాయిగా నుండజాలవు. ఈ లక్షణములననుసరించియే “రసి%నో అనునాం ట్గ్‌కవి, (గ్రంఠములమ 16
80013 10! 6౪6%, 8౧4] 00018 10! ౧౦౪! ఆను రెండు విధములుగా విభజించెను
సాహిత్యము యొక్క శాశ్వతత్వమునకు కారణము త్యదచయితనుబిట్టి నిళ్చయించిన క్లే యందలి విషయము, రచనా విధానములను బట్టికూడ. విచారించి నిశ్చ యింపవలసియున్నది. ఈఃయంశములుకూడ కవియొక్క ప్య క్రిత్వమనకు 'వళివింది ములే యగుటచేత కొంతవర కాతని లక్షణములు త్యదచనలలో ము(దితములగును.
ఆంతమ్మాతమున ఆన్య విషయనములందుండవని భావింపరాదు. (దష్టమైన వాదు స్రష్టతో సమానుడగుటచేతను. తన రచన, లోకసం్యగహార్ధమే యగుటచేతను నీతడు లౌకిక (ప్రవృత్తిననుసరించి వివిధ విషయములను _ వివిధరీరుల వివరించును. ఆతని కాళి యుందును. అభిజ్ఞాన శాకుంతలమున “ఆశమవాసినోపిలోక తం్యతజ్ఞాపయం” ఆని కణ్వుడు చెప్పిన _వాఠక్యమిందుకు నిదర్శనము. " ఏకాలముస నేసమాజముననెట్టి మానసిక ్యప్రవృత్తులుందునో వానికనుగుణ మైన రీతిని, విషయమును మేళవించి మహాకవులు రచన సొగింయుప.. ఆవియా, (పవృత్తి 'పదబలముగా నున్న పజం కాచూకాలములలో (పియకరములు హితకరములు నై బపరకు కాళ్వతశాంత్యా సందసంధాయకములుగా నగును. ఇందువిషయము (వస్తువు)నను, రచనావిధానమునను వివధ కల్చనలు, చమక్కారముల నుండవచ్చును. అవి లక్ష్య సిద్ధికి సాధనములే కాని గహ్యమలుకావు. ఆలంకారములు రసములు నిట్టివి. యోగ వాసిష్టము, సతిపురా రహస్యము మొదలగు సంస్కృత ఆంథము లిందుకు తార్కాణములుగా గహింప వచ్చును. వీనియందలి ముఖ్య విషయములు మూగ జాన సందింధమైనవై నను, నిందలి కల్పనలు సర్వ జన హృదయాహ్లాదకరమ్ములై నునస్సులనలరించి, చివరకు లక్ష్యము వైపునకు నురళించును. ఇట్లు లక్ష్యమును చేద్చటకై, యే (పపృత్తి కెట్లు చెప్పిన నాకక్షకమై, ననసును పరవశింపదేసి లక్ష్యము వై పుససుమరల్చుటకు సాధ్యమగునో ఆతీపడన చెప్పుటదు మహాత్ముల యొశయము. వారు లోక హిత కొంత్షలై వివిధములైన (ప్రవృత్తులకుపకరించు _ వివిధ పద్దతులలో సొహిత్యమును సృష్టించి లఈన్మూలమున జనులు శాశ్వత శాంత్యానందములొంది సవించవళ౭ెనని యాశించి సౌహిత్యమును దర్శస స్థాయికి చేర్చిరి. ఆ లక్ష్యమును అనుభవముగా పొందిన వాడుకౌన్మి. కనీసము. దృథభావనగా నైనను పొందినవాడు కాన్ని రచించిన ఎట్టిదియు, ఆ లక్ష్యమే. సాక్షార్తుగాకాని, పరంపరగాకాని గ్రమ్యుముగా కలిగి పెట్టిదియనగు రచన యేచై నను దర్శనమనదగిన సాహిత్యములో చేకదగియుండును, అల్ద రక్ష్యకుద్ధి రచయితకుగాని రచనకుగానిలేనిచో ఆ రచనకు సాహిత్యమనుపేరు 'గాపచారికమే యగును. సాహిత్య శద్దిము నవేకులు అనేకరీతుల తమ యభిమతముల ననుసరించి నిర్వచించుచున్నారు. పప్పు, బియ్యము, కూరగాయలు మొదలగు భోజన సౌమా(గ్రినంతయు కలిపిన దానికీని “సాహిత్య” మనెడి వాడుకయున్నది. "సాహిత్య మిచ్చినా* రనగావంటచేసికొముట కనువగు పదార్థముల (స్వయంపాకము) నిచ్చినారనెడి
గ వ (కే?
భావము వ్యవహారమున రూఢమై యున్నది. ఇట్లు సాహిత్య పదము *హితి” శబ్దార్థ మును దాటి కేవల లౌకిక (పియ _ప్రమోదజనకమగు రచనలకును నేడన్వయింపబడు చున్నది, (ప్రయ మైనదెల్ల హితమన జెల్లదు. కౌవున పియముగా. చెప్పినంత న్యూతమున సాహిత్యామనుట యుక్తముకాదు. (పియముగా హితమును చెప్పుట యవసరము. *సత [0 దబూయాత్‌ ృపియం బదూచదూక్‌, న్యబూయాత్‌ సత స్థమ్మాపియం। (పియంచనానృతం (_బూయాత్‌ ఏషధర్మస్పనాతనః । ॥ (మనుస్మృతి అందుచేత హితముకొని (పియమును చెప్పుట సాహిత్యలక్ష్యముకాని లక్షణము కొని కాదు. హితముకాౌని పియము (శేయాదాయకము కాదు. అందుచేత సట్టి రచనలు సత్కవిత్వముకౌక కుకవిత్వమే యగును. " పూర్వము తెలిపినట్లుగా విశాల దృొక్సధముగల సాహిత్యమున సర్వ విధములైన రచనలను సన్నిహితముగనో దూరముగనో లేదా చివరకు వ్యతిరేక భావముతోనో సాహిత్యపదమునకన్వయించినను నెట్లో సహింపవచ్చును కొని లక్ష్య శద్ధియ, హితబోధయు, ధర్మ, నీతి, తత్ర్వోపదేశములేవియును లేక కేవల వికృతిరస (పధానమై విషయలోలత్వమును తాత్కాలికొనందమును మ్యాత'మే కలిగించు రచనలే పాహిత్యమనియు, తదన్యములు సాహిత్య మనబడదగవనియు ననుట సహింపరాని _యపచారమే యగును. విషేకముతో విచారించినచో * సాహిత్య " భబ్ద నిర్వచనము లలో “ సమష్టి స్పర్వ శాస్త్రాణాం సాహిత్య మితిగద్యతే " యనెడి. యార్యో క్తిట్నే తక్కిన. కాల్పనిక నిర్వచనము అన్నిటికంటె. సర్వవిధముల యోగ్యమై కన్పట్టు చున్నది. వివిధ లక్షణములుగల రచనలన్నియు సాహిత్య అంగములుగాను నం ములుగాను (గహింపవచ్చును. అవ్పుడే సాహిత్యము విశ్వజననీయమై దర్శననామ యోగ్యమగును. " నొహిత్యయునందలియుఖ్యకాఖలు “వానినాయ్యబేదయులు. పొహిత్యమును (అభినవ గుప్తపాదాదిమహామనీషుల భావముననునరించి, రచనావిధాన భీదముల ననుసరించి శాస్త్రములు, పురాణములు, కావ్యములు నవి మూడు ముఖ్య భాగములుగా విభజింపవచ్చును. శాస్త్రములు శాసించుచు నుపదేశించునవి. వేదోపని షక్తులు, స్కృతులు, ధర్మశాస్త్రములు 'మొదలగునవన్నియు సీ కోవకు చెందినవి, పురాణములు మృికునివలె హితమునుపమాన దృషాంతములతో కధారూపమున బోధించునవి. భారత భాగవతాదు. లీకోవకు చెందివేవి. "(భారత మితిహాస మన బిడినను పురాణ లక్షణములుకూడ నందనేకముగ మన్నవిఎ కావ్యములు కులకాంతల వలె, వాచ్యముగ కాక వ్యంగ్యముగ (తనగుణ (పవర్హనాదులచే పతినలరించి తన భావమునతడు (గ్రహించి . _పీతితో నాచరించునట్టుగాచేయి. స్వాధీన పతికవలె) నుపదేశించునమి - గొ - ఈ మూడు రకముల సొహ్హిత్యమునకును లక్ష్యము హిత ధర్మ తత్త్వోప స్య
0౧. 1. 5122 కలాల శేళములే. కొని వానియందలి యుపదేళ విదానములలో. కొంత ఛేదమేీన్నే దన త్యాగ యొక రకమున నున్న యుపదేళ విధానమింకొక దానిలో డొ త్తిగా లేదని భావము కాదు. వేదోపనిషత్తులలో పురాణకొవ్యపద్ధతులు, పురాణములలో కాస్త్ర కావ్యపద్ధ తులు, కావ్యములలో శాస్త్ర పురాణపద్ధతులుకూడ కొన్నికొన్ని తావుల కానవచ్చుచునే యున్నవి. పైన తెల్పినది స్టూలఏభాగమే. ఈ విభాగమలన్నియు సాహిత్యము, పారన్వతము 'సినదగినపే. అంతేకాక కవి శబ్దింిర్వచనము. ననుసరించి కావ్యములని కూడ ననదగినవే. కాని కావ్యములనెడి "పేరు _పత్యేకముగా కొన్ని (ప్రఠ్యేకలక్షణ ముళుగల రచనలకే రూఢడమై యుండుటబేత వేదోవనిషత్చురాణములను కావ్యములని వ్యవహరించుటలేదు.
ఆంత మ్యాతమున నవి కావ్యములు కాకపోవు. త్యద్రచయితలు కవులు శాకపోరు. భాగవతము పురాణమైనంత మ్మాతమున కాన్యముకాదని కాని, పోతఠననుకవి కాదనెడివారు గాని యుందురాః అశ్లే వేదోషళిషత్తులలోనిది కవిత్వము కాదనికౌని తద్దష్టలగు మహర్దులు కవులు కారనికాని యనుట కెవ్వరు సాహసింపగలరు? వివేకు లెన్వరు నట్టి యపచార మాచరింపరు. కావ్యరచనావిదానమునందలి బేదయులు. కావ్యములలోకూడ కాంతవ లెనుపదేశించుటలోన నేకవిధములున్నవి. కొంతలలోపలు రకములున్న శ్షేవారిలక్ష్య సాధన విధానములలోను పలు తీరులున్నళ్లే కావ్యములలో కూడ పలు రకములుండుట కవకాళమున్నది. వీనితో శాస్రపురాణములవలె శాసించియు, నేర్పుగా చెప్పియు లక్ష్య మును సాధించు పద్దతులును కొన్నియుండవచ్చును. కాని తన రూపలావణ్యగుణ$ల సంభాషణాది బహుఏధమనోహర లతక్షణముల చేత (ప్రియుని తన్మయుని గావించి 'మైనరపించి యతనికి తెలియికుండగనే గాని, తెలిసి సంతోషములో మనః వూర్వక ముగాగాని యతడు కర్తవ్యోన్ముఖుడగునట్ట్లు చేయగలుగు స్వాధీన పతిక యనదిగిన పతిివతవలె పాఠకుని పరవళమొనర్చి తన్మూలమున ధర్మ నిష్ణు; చేదగల్లునట్టి కొవ్య కాంతయొక్క సృష్టి (ిహ్మస్యష్టి కంచెను ఉత్కృష్ట మనిపించును. ఆది చాల సున్నితమైన కళ. అట్టి కళానిపుణుడున్నను దానికి తగినంత సుకుమార హృదయుడు, సూక్ష్మబుద్ధియునగు పఠితలభించుట యంతక్షంటెను కష్టతరమనుట సత్య దూరము కొదు. అట్టి వాడెక్కడనో “గుణంబెరుగు విజ్ఞుడు కోటి కొకండు కల్లెడున్‌” అన్నట్లుగా సపదుగా నుండునుగాని దిహుసంఖ్యాకులుండుట యసాధారణము. |ఆట్టి య్యప్రతిమాన (ప్రతిభా నిర్మిత కావ్యమందలి పరోక్షోపదేశమును, సూచనలను, ధ్వనిని, (గహింప లేక దారిని నిరసీంచుటకో విర్ల క్యము బేయుటకో పూనువారే కోకొల్తలుగా నుందుదు. 'అందుచేత నట్టి రచనలును అరుదుగానే యుదృవించును. ఇక నంతకంకు నొక మెట్టు 1కిందకు దిగినచో కొంత హృదయ సంస్కారము కలిగి కొంత సుకుమార స్వభావము వత్త మ్మికిత రజోగుణ విశష్ణమునైన' స్వభావము గలవారికిని, స్వభావ సిద్దముగా 'ధర్మానురక్తులై లౌకిక వ్యవహార బద్దులుగా నుండు వా్థికిని బ్రన్నక్య్యమ్హుగన్గు మనో 18 401 ఆచార్య హరి శివవమార్‌ వన్‌ పాఫసర్‌ తెలుగు డిపాల్టిమెంట్‌ టం ప ల వారంల టయ వదఖోల్‌
రంజకముగను ఉండు రచనల యావళ్యకత కొంత హెచ్చుగా నుండును, పీని నాస్వా -
దింపగలుగు వారు కొందరుందురుకొని వీరి సంఖ్యయు నూటికి రువదియైదు పొళ్ళకం టె:
మించి యుండదు. ఇట్లు (క్రమముగ స్థాయి దిగజారుచుపోయి. రాజసిక, తామసిక
(ప్రవృత్తులకు, శుద్ధతామనికులకు, విద్యాగంధములేని జానపదులకు; బాలలకు, పీరికి
వారికి నెననేల వివిధ (పవృత్తులుగల వారికి -చునస్సులను రంజింపేసి సూచనమ్యాతము
గనో చివరకు శాబ్దికముగనో ఉపదేశించు. పలు తెరగుల కావ్యకాంతల “సృష్టియే
అధికముగ నవసరమగును. - ఇన్ని తెరగుల రచనలకును అత్యమొక్క ధర్మ
తత్వోపదేశమేకాని కేవల నునోరంజకత్వము. మ్యాతమకాదు. ఆట్లయినను, ప్రియ
రాలి శృంగారమునకు మ్యూత మలరి సంతసించి తదుపదేశ విషయమున కియా
భూన్యులగు ్యప్రబుద్దులే యధిక సంభ్యాకులుగా నుండుట సంభవించును, _ - మనోరంజకత్వ మెల్ల వారికిని వాంఛితమే యైనను, నది సాధారణముగా
పఠిళను పరవఖునిచేసి, మితిమీరి వ్యసనముగా పరిణమింపచేపి తల్లోలత హెచ్చించి
'శ్రీడూ. భూరత్వము. క్షీణింపదజేయుటయే యధీకముగ. ననుభవములో కానవచ్చు
చున్నది. కాని దానివలన కొంత యుత్సాహళ క్రినిఫెంచుకొని లక్ష్యసాధనకు కృషి.
నధికముచేసి, కృతకృళ్యులగువారల _నెందరనో కానము. అందుచేతనే కాబోలును
ఆ కావ్యాలాపాంశ్చ వర్ణయత్‌ " అనెడి స్మృతి శాసనమవళ్య మైనది.
“భా స్త్ర కావ్యయు. లౌకికబుద్ధిగల సాధారణలందరికిని క్నర్ధవ్య నిస్టను 1పిదుమగా. బోధించుచు కర్తవ్య. నిష్టను పెంచగల మరొకరకమైన సాహత్య వ్యయ కాస్త కావ్యము. ఇది కాస్రమువలె కేవల శాసకముగగావి, కొవ్యమువలె మనోరంజకత్వమునకే విశేష (ప్రాధాన్య మొసగునదిగా కొని కాక మధ్యేమాగ్గముగ శర్తవ్యమను్యప్రియముగ. స్పష్టీకరించుచు, విషయలోలత్వమనకు లోనుగానీయక విసుగు జనింపక సంతోషముతో కార్యసాధన సాగునట్లుచేయ. వివేకియు, విద్యా వతియు, నుద్యోగియు, నేర్పరియనై న గృహిణ్‌ వంటిద్‌ ఇట్టి కావ్యకాంతయే జన సామాన్యమునకు విశేష పయోజనీకారి కాగలదనుటలో సంకేయములేదు.. అందు చేతనే శాస్త్రము కన్నను, కావ్యముకన్నను, ళకాస్త్రకావ్యమే (శేషమెనదనెడి భావము విద్యావంతులలో విశేషవ్యా ప్రి నొందినది. అలా.
ల అ్యళమానురుణయుగా ఆహార. నాహిత్యాది సేవనము. ఆహార విహార వ్యవహారాదులలో వలెనే సాహిత్య విషయమునకూడ వయోభేదము నమసరించి ఆయాకాలమలలో వానికనుగుణమైన సాహిత్యసాంగత్యముండుట (ప్రయో జనకరముగా తోచును. (దిహ్మచర్యా_శమమి; నియమదిదముగ జీఏతమును గడపుచు గుడకులమున ఖిఇన్నమతో ఇొరలవణవర్జనముగ నావారమీను స్వీకరించుచు విద్యాభ్యా సము చేని శక్తిని సంపాదించవలసిన స్టితి యగుటచేత వదివేదోపనిషచ్చాశ్త విద్యలెల్ల నేర్వదగిన కొలమ, అవ్నటి నియమవమల ననుసరించి యప్పుకారమలి స్పర్శయ్‌ లం
బొత్తుగా పనికిరాని స్థితీ యగుటచేత కాంతవలె మనస్సు నలకించి విషయ _లాలసకవ శాళమిచ్చు కావ్యాలావములిందు పూర్తిగా వర్ణనీయములే యగును, (దిహ్మచర్యాశమ ముననే తత్త్వజ్ఞాన నిష్టను పొంది యధాశక్తిగా పాధనచేసి బహ్మానందాను;వము నొందడగును. ఇందు ఏవిధ శాస్తమలతోపాటుగా త త్వ కొప్రమను కూడ సధ్యసింప వలెను. మధరభక్తికాక తదితర భక్తి రస్యపధానమురై న వావ్యములభ్యపింపవగును. ఇతవికి హనుమంతుడాదర్శముగా నుండవలెను . కొందరికి వారి చిత్త సంస్కార వళము చేత ఈ (బహ్మచర్యా ్యశమమునినే విషయ విరక్తియు, (బహ్మానం దానుభవ మును కలుగును. వాడ ధన్యులు. కొందరికి చిత్తము తత్ర్వోన్ముఖమై (పబుద్ధమగును కాని పూర్ణానుభవమురాక పోవచ్చును. సంస్కారరూపమునను వాసనా దూపమునను ఆంతర్గతములై యున్న వివిధ విషయ వాంభలు (క్రమముగా వికసింప నారంథిచును. + స్థితిలో తత్త్వకావ్యములు, భక్తి రసములో మధుర ధక్తియళ కావ్యములను టూడ చదువవచ్చును.
అప్పుడతడు గురుని యాడేశానుసారము తనకు సహధర్మచారిణి దునుట కనువెన కన్యను వివాహము చేసికొని గృహస్థ ధర్మములనుసరించి నియమబినదుగ తనలో వికసించి విజృంథిచు విషయ వాంళలను మలకువతోను, విడేకముతోను లను విధముగ న్నిగహించుదో తీర్చుకొనుదో చేయుచు, మానసిక విరారములను తొట్ట విచారణచే కాంతింపడేయుచు, నట్లు విచారణచే శాంతింప౦ి వానిని మెలపవతో నమిధ వించినపిదప మరలవిచారణచేసి యవినిస్సారములనెడి నిశ్చయమునకుపచ్చి, వాసనలను ఉపశమింప జేసికొనుడు గృహస్ట్మాశనము గడుపవలయును. ఇట్టివానికి వావి (వివృత్తి ననుసరించి వివిధాహార శయ్యాడి ధోగములనుభవించుటకీ యాశవమున నొళ (కమ పడ్ధతి ననుసరించిన యనుమతియున్నది. ఈ స్థితిలో ఇదువదగినవియే పలు 'తెరగుల కొంతా సమ్మితములైన కావ్యములు. ఇళనికెట్టి కాన్యములు చదుపుటనై నసు ఎట్ట భోగమలనుభవించుటకై నను, ఎట్టి విషయ వాంఛలను తీదృకొనుటవైనను నొక నియమిత మార్గము ననుసరించి యవకాశమున్నది. మనస్సునకు గృహస్థ్యాళవమున నున్నంత విషయవాంభాను భవాపకొశమింకొక యాాశమమునలేదు. కావ్యాలాపొంళృ వర్జయేత్‌. ఆనుస్మ ఫతివాక్య మీయా_శమమున కన్వయింపడు. సద్దురు సమ్మాశళయ మగల వావైనచో వాతని పవృత్ని ననుసరించి యాగుదడాతనిని జాగరూకతతో నిషదూను భవములలో నెంతవరశైనను పోనిచ్చి, 'పవమాదము రాకుండా కాపారుచు, వాశినాత డతిికమి,చు స్థితికి చేర్చును. ఏయా(శమములోని వారైనను సాధపరుగా నుస్నంతపరకు ఆమభవజావెన గురువు న్యాశయించి యా సహసీయుని యాచేశాను సారమే వ్యవహరింపవలేమి- ఆతడు తృత్వ్వజ్ఞుడగుటచేత నాశిమ్యుని స్టితిగరులను, (వవృత్తిని అనుసరించి యతవిశెట్టి విషయానుభవ మెప్పుడెంతవరకు దయోగ్యమో చాని నాదేశించుచుండును. ఆతడ్మాపకారమాచరించి వద్దురు కృపజేతనలోని వానసలను, చిలహీనతలను, అతిక్రమించి నము నొందుస్థితిలో వాన్యపస్త్యాశమమున (వవేకిం చను. ఇంతవరకు నాతడు వివిధరన వంతమురైన కొప్యములను చదివి తన చిత్తము
2!
నలరించుకొనుచు వాని యపదేశమలను (గహించును. ఈ స్టితిలోని మానసిక _ప్రపృ తుల కనువెనవి యే కావ్యములు. కౌంతా సంబంధమున్న కాలము కొవ్య సంబంధ దూగ్యకాలము. కాంతాకావ్యముల కిందు పంపూర్ణోపమానము ఆహింపవచ్చును. భార్యతో తృ ప్తినొందని పరమ కాముకుడై న గృహస్థునకు వాని మానసిక (వవృత్తి ననుసరించి యొకవిధమెన నియమము ననుసరించి వారకాంతాసందంధముగూడ అను నుతించదిడినట్లుగా నతడేరకపు కావ్యములనై నను నొక నియమముననుసరించి పరిశీ లించి రసాస్వోదన చేసి తృప్తిని విడయవచ్చును. (మన సంస్కృతిలో వారకాంతలొక (పత్యేక కులమవారు. వారి కనుగుణ మైన విద్యలు, శాస్త్రములు, ధర్మములునున్నవి. వారిలో కూడా పాతినళ్యధర్మమున్నది. దినమునకొకనిని భర్త గా గహించియుండుట వారికి పాత్మిపత్యమనబడినది. తనపొందు కోరిస కాముకుని మనసును స్వాధీనము చేపికొని[కమముగావిర క్రి మార్గమును పట్టించుటకుతగిన విద్యలలోను మార్గములలోను. వారికి త్యేకళిక్షణయుండినది. ఆకులవృ త్తిస్మకమముగా సొగించిన ేళ్యలకును సద్దతి- యున్నట్లు ధర్మశాస్రమలలోను పుఠరాణములలోను చెపబ్బడినది గండకీ చర్నితమిందు లకు విడర్శనము. సూత సంహితాదులలో కూడ నీవిషయమునకు సంబధించిన కథలున్నవి. ఎట్టివానిన్నై నను ఏదోమార్గమున వాని (పవృత్తిననుసరించి, యది యెట్టి మార్గమైనను సరే ఉన్నతమార్షమును పట్టించుపే మన సంస్కృతి విశిష్టత) ఇంత విష యానుభవ'స్వేచ్చ, భావ వికారాను భవ స్వేచ్చ మరియే ఆ్యశమమునను లేదు. అందు చేతనే ఈ యాశనమము కోటవంటిదని చెప్పబడినది. ఈ దళలో శ్రీ కృష్ణోపాసన- మిక్కిలి యుత్తమ మైనది.
. అటుపై స్పితి వాన్నపస్ట్యాశమము. ఇందు సాధకుడు భార్యతో కలిసికాని, యొంటరిగాకొని వనమునకు సపస్టానముబేసి దునస్సును (కమముగా విషయముల" నుండి దూరముబేసి వైరాగ్య జ్ఞానాభివృద్దికై _పయత్నించుచు (దిహ్మచర్యా_శమ మున చేసిన (దిహ్మవిద్యాసాధనను మరల కొంచెమించు మించుగా నా పద్దతులతో నే కొనపాగించుచు దిహ్మవ్వేత్త కావలెను. ఈ స్థితిలో నాతని కనువగు సాహిత్యము తత్త్వళావ్త్ర కావ్యములు, తత్త్వశాస్త్ర గంధములు మొదలగునవి. సాహచర్యమున. కాంతయన్నను నాతని కప్పుడు శృంగారాది భావవికొారములుండక ₹మ 'పధానమెన. చిత్తపృత్తియే పెంపొందవలెను. అందులకనుగుణమైనవే తత్త్వకావ్యములు. 'ఇవి స్వరూపమున కొవ్యములై నను, స్వభావమున వితర కావ్యములవతె శృంగారాది- భావములను విజృంభింపజేయక శమమునే పెంచుటకుపకరించుచు త త్వభావము నలి: వృద్ధిచేయును. ఈ స్టితిలో రామోపానన యనుకూలమెవది, *
ఇ అ చు దీని తరువాతస్టితి సన్యాస్వాశమము. ఇందధికభాగము ఏకాంతవాసము, తత్ర్వనిష్టు సర్వసమత్వ భావము, వేదాంతగోషి, శుద్ధపాత్వికయధాలబ్రలఘ్వా హారము లతో పాగవలెను. ఇచ్చట నుపయోగింపదగినే సాపొత్యము శేవలస తన నిషకు సంది ధించిన గీతోపరిష్టదృహ్మస్యూత మవావాక్యాదులు మాతఠమేఈ దళలో' వి
సాహిత్య దర్సనపరమ _పయోజనమగు తత్త్యానుభవము ఆపరోక్షముగ నొందుట సంభఏవంపవళెను. దాని వలన నితడు నిరంతర (చహ్మ్యానందాను భవమగ్నుడు కావలెను. ఇట్లు వవిధ్యాశమములలో వివిధ సాహిత్య విభాగములు, ఉపాదేయములై , దర్శన ఇబ్దిమును సార్థకము చేయును. అట్లు కానిచో సందర్భపుద్ధిలేని సాహిత్య విధాగము సమకూడి, సాధనకు బదులుగా బాధ హెచ్చును. పూర్వము తెలిపినట్లు దేశకాల ప్యాతల ననుసరించి తగిన విధముగా సాహిత్యములోని విభాగములన్నియు ఈ త్త వ్షనిష్టకు సాధనములైై సాహిత్యమునకు దర్శనత్వమును సార్ధకముచేయుచున్నవి. ఇట్లు వైవిధ్యముగల సాహిత్యళాఖలకును, అ్మశమ నియమములకును ఒక్కౌాక్క దాని లక్షణములలో కొన్ని విశేషములున్నను లక్ష్య మొక్కటియే యను సంగతి పాత్రము మదవరానిది. ఆది మరచిచేయు పర్యిశమయంతయు నేలవిడిచి సాహి జేయుట వంటిదే యగును. సాధారణముగా నీ లక్ష్యమును మరచి లక్షణమునకే విశేష (ప్రాధాన్యమిచ్చుట జరుగుచుండుటచేత భేదభావములు పెచ్చుపెరిగి వ్య క్తిగతా హంకొరములు ప్రబలమై సంఘర్షణకు నళాంతికిని దారితీయచుండుటచేత సమాజ శేయమునకు భంగము కలుగుచున్నది. నాహిత్య తత్త్వళా న్రయుల ఆన్యోన్యఆ//యత్వయు./సమన్వయ భావములు ళొంతికిని, విరుద్ధభావములు ఆళొంతికివి కొారకములగుచుండుట సహజము కావున, విరుద్ధములుగా కనిపించు భావములనే (గ్రహించి భిన్నత్వమునే స్థాపించి తమ ప్రత్యేకతను పకటించుకొనదలచువారి యభ్యిప్రాయముల నటుంచి, సాహిత్య లత్త్వ కాశ్త్రములకుగల సామరస్యమును నివారించుట (శ్రేయస్పాధకుల కర్టవ్యము, సాహిత్యము దర్శనమనదిడినప్పుడు, తత్త్వ శాస్త్రము దర్శనమే యగుట చేత నీలెండింటికిని లశ్ష్యమొక్కటియేయని వేరుగా చెప్పనక్కరలేదు. ఇక నీ రెండింట్‌ సంబంధమును విచారించుడో నీ రెండును ఆనాదికాలము నుండి యన్యోన్యా_శయము లుగా నున్నవియే. తత్త్వ శాస్త్రమునకు విమర్శనీయ విషయము కానిది జగత్తులో లేనశ్లే సాహిత్యమునకు కూడ విసర్జనీయ విషయములేదు, పివిధ దేశకాల పాతల ననుసరించి వివిధ స్థాయులలో నేక లక్ష్యముగలతత్త్వశాస్త్రము భిన్నరీతుల సాధనలన్ను పతిపాడించునట్టుగా నడేలక్ష్యమును సాధించుటకు విభిన్న దేశ కాల ప్యాతల కనుగుణ ఫైన వివిద రీతుల యుపడేశములతో పాహిత్యమునందలి వివిధ శాఖలు విస్తరించును, త్న్‌ శాస్త్రము మూళల్యాదన్యము వంటిది కొగా సాహిత్యము దానిని తగు విధముగ పచనముచేపి యాస్వాద యోగ్యమగు థాద్యముగా తయారు చేపిపెట్టునది. యగు చున్నది. మూల్టదవ్యములలోని వివిధ పదార్థముల కేది లక్ష్యమో చక్కగా పచనము చేసి సమకూర్చవిడిన వంటకమునకును నదియే లక్ష్యము. కౌని ఇందుకొన్ని రకములు కొందరికిని మరికొన్ని రకములు మలికొందరికిని లక్ష్యపాధనయగు ఆకలి తీర్చి శక్తి. కలిగించుటకు (పియకరములగును. కోందరికపకఇవదారములే మిక్కిలి (పీఠికరము లె. లం = మూల షి
యుండుటయును కద్దు. ఏది యొతవర కాస్వాద యోగ్యమనునది యూ యా (ప్రకృతిని ఐట్టి యుండునేకాని ఇదమితమని విశ్చయించి చెప్పజాలము. ఒకేవ్య క్తికి ఒకే వస్తు వోకప్పుడు సీశీకరమును మీరొకప్పుడు ప్రమాదకరమనగుననుటకు ఆన్నము ఉదే హరణముగా పూర్వముతెలుపదిడినది. ఆశ్లే ఒకరికి పియమైనది మరొకరికి దొర్తుగా రుచించకపోవుటయు సహజమే. యౌననములో కాంతా సంబంధాభిలాషులై యుండుట సర్వసాధారణవిషయమని గృహస్టాశమమేర్చాటు చేయబడినను, వాచన్నతి మ్విిశుడను తత్తశాస్త్ర విద్వాంసుడదై్యైత త క్వాభిలాషిమై, గుప సన్నిధిని చేరి నవోరదై కాపురమునకు వచ్చిన సగుణ సౌందర్యలాపణ్యవళి మైన ధార్యయగు “భామతి నప పది సంవత్సరములవయస్సు మీరు వరకు మరచిపోయిన వానివరెనో లేక ఆమె తన భార్యయనెడి సృరణ లేనివానివలనో (ప్రవర్తించి, చివరకు పృద్ధాప్యమున, తాను గృహస్థధర్మ నిర్వహణమున లోపముచేసి యామె నలరింపదేయలేక పోయినందులకు పరిహారముగ్యా తమకు సంతతిగా చిరస్థాయిగా నుండుటకు తాను రచించిన _బహ్మ సూ్యతశంకర భాష్య వ్యాఖ్యకు “భామకి' యవెకి పీప పెట్టిన యుందంతము (పవ్యాత మైనదిడే. 'పహ్హ్షాద్యధువాదులయు శంకర రామానుజ బుర్ధాదులయు చరితములు నున కట్టి నిదర్శనముల నెన్నిటినో యొసగగలపు. రసాస్వాదనమనునది వ్య క్ర్‌గతో సంస్కార పంది ధిమైన విషయముకాని కేవల దాహ్యవిషయదిద్ధముకాదు. అఆండుచేళనే రసము సామాజిక నిష్టమవియభినవగుప్తాదులు తీర్మానించుట సంభవించినది. దీనినిబట్టి యొకే లక్ష్యమును చేరుటకు విథిన్నమార్గములు అసంభ్యా కములళై యుండుననియు నండేది సరియెనది ? యేదికాము? ఆనెతి విషయమును _ నిర్ణయించుటకు అది లక్ష్యకుద్ధి కలిగినదియా లేదా యనెడి విషయమును, ఏదియ త్తు మనెడి విషయమున నది లక్ష్యము నెంత శ్వీఘముగాను సులధముగాను చేర్చగలదనెడి విషయమును (ప్రమాణముగా _గహింపవలసినదేకాని వేరు మార్గములు సొర్వజనీన ములును, సార్వకారీనములును కాజాలపు. ఒకరి కొకటి యు శమము, మరొకరికి మరొకటి యుత్తమము. దీరి విషయమై సమన్వయ సామరస్యభావము. నొందుటయే కర్తవ్యము, కాని యధికమైన చర్చ యనవసరము, ఆది సంఘక్షణకు, కొాలహరణ మునకు స్పర్థలకు నశాంతిక్‌ కారణమగునేకాని (పయోజనకరము'కాదు. ఏది ఎవ్వరి 3ంతవరకు యోగ్యమను విషయము నాయా వ్యక్తులు తమకు గురవురె న పారి నుండి యుభయుల సంయుక్త విచారణచే (గహింపవలసినడేకాని వారికి వారు నిక యించుకొనుట కాని వారి కొరకు _ కేవల మితరులు నిశ్చయించు కాని విశేషఫీ (పదము కొకపోవచ్చును. ఈ విషయమునకూడ ఈ _త్పగొత్రమనకును, సాహిత్యము నకును సానరన్యమున్నది. అది యొక్క వాక్యములో చెప్పవళనన్నచో *" మతశేద ములకు సందింధించిన భావైక్య " మనవచ్చును. స్యుపసిద్ధ సాహిలిపరులు, విమర్శ కులునగు జొన్నలగడ్డ సల్యనారాయణగారీ రెండింటి సంపంధమునుగూర్చి యిట9ిరి . ఫాహిత్యము, త త్ర్వశాప్రమ కవలలు, త శ్రభావగర్భితమగాని సాహిల్యొము చొప్పమోప్ప. సాహత్యగంధములేని ఈ త్తవశాత్రము రాళ్ళగుట్ట. సాపిత్యతలత్త్వ విశ
శాస్త్రములు శెండును విళశ్వజసీనములును, ఆన్యోన్యా_శయత్వమచేత పరిపూరములగు ఇ నవియు నగుటచేత నీ రెంటిని కపలలనుట కంటె ( అలుమగలు ) దంపళులనుట 'మేలనిపించును.సాహిత్యము తత్త్వశాస్త్రొంగముగను, త త్ర్వమసాహిత్యాంగముగను అణాతీ తానీ అతి నివి యన్యోన్యాశయములు. తొత్త్వశాస్త్రమ జీవేశ్వర జగర్తులను గూర్చిన విషయములను చరించి వా సవమును తెలుపును. సాహీత్యము కూడ జీవేళర ఖా లూటీ న జగద్విషయములనే వర్ణనాత్మకముగను, మనోహరముగను వివరించును. కాషన పాహీత్య తత్వ శాస్త్రములు (ప్రకృతి పురుషులకు (పరీకము లనవచ్చును. చాటి టా సర్వశాస్త్ర సమస్టికి * సాహీత్య " ళద్ది నిర్వచనము యుక్తము కాదనుటకు ళు ఈ అతో ఆం. భన వరము న నళ! జ అ మూత సవమషికీ వీలలేకున్నను వ్యవహారమన కేవల వస్తు (ప్రధానమైన కాస్త్రమ్యాత సమష్టికి కాక విషయముతోపాటుగా ఉ కివెచ్చితి కూడ కలిగియున్న విధాగమనకు ఎ అల్‌ షియా. య పాహీత్యపదము. రూరమై (పయోగింపదిడుచున్నది. ఇది నిర్ణణ పరమాత్మకు మై వ పుదషనకు సగుణ 'తకృతికి (పరాళ రికి గల సంబంధము వంటిది. పకృతి కాధారము పురుషుడే, పురుషుని స్వరూపము తెలిసికొనుటకు (ప్రకృతి సహకారిమవ సరము. వాసవమున పకృతి పదషశికంపె భిన్నమైనడికాదు. కళ్చిళతములై న అటి జా? హ్‌ యీ గుణాదులు, ఆవసరము తీరిన వెనుక పరిత్యాజ్యములేకాని వాస్తవములు కాప కావ నివి మిధ్యారూాపమలు. మిగులునది ఆసలు పస్తవే. అస్లే సాహిత్య పకృతి యందు కన్చించు గుణాలంకారాదులు కాల్చనికములెన మిధ్యాయావములే కొనివొ సవ నూ. బాట ములు కావు. ఆవి చాస్తవమును సులభముగా తెలిసికొనుటకు కర్చితమువై న వనోహర అటో మూ సగుణ రూపములు. సత్యవస్తులాభమైన వనుక నవియన్నియు పరిత్యాజ్యమలేయగును. అవత హా! కడుప్ప నిండినవెనుక రుచిగల పదార్థములు రూడ వర్జనీయమురే గదా, | రన (వయోజనయు, వంయమితి ఎ, దపచిగం పంటకములను (వియముగ నారగించుట (ఆదియు, ముఖ్యముగ అభ్యాసముచేగాని, వ్యాధ్యాదులచేగాని జిహ్వ వికృతినొంది ఆన్న హితవు లేనివారిక్రే ఆరోగ్యవంతుడును శ క్రిమంరుదు అత నగుటకొరకేగాని, చాపల్యము తీరుటకొరకును, విషయోప థోగముకొ రకును మ్యాతమే కాదు. కేవలము చాపల్యము తీరుటకుపయోగించు కొరప్పబూంది సంటివి విశేషముగ నాస్వాద యోగ్యములుకొన'ప్రే కేవలమనో ర(జకత్వము కొరకు నిర్మించబడు రచనలును విశేషమగ నాస్వాదయూగ్యములుకావు. స్వాదిష్ట రోజనమును తగ్గించి చిదతిండ్ల మరగి జివ్వ చాపల్యమును. పెంచుకొని సుష్టు భోజనమును జీర్ణము చేసికొనలేని బిలహీనులె న నేటి యునకులవరె, నేటి కాలప నవయువక సొపొతీ పరులలో చెవు కూడ నధికసంఖ్యాకులు చిరతిండ్లపంటి చిల్లర మల్లర రచనల దచి కలవొటుపడి పటిష్ట పదార్ధ రసభానయుత సాహిత్యమును జీరించుకొ నలేకపో పు ణా చున్నారు. దీనికి కారణము నియమ (ధర్మ) చిద్ధమైన జీవన విధానము నుండి సడలి, క్‌ విషయలాలసులె (కమముగా వింద్రియ ని్నిగహము క్షీణించి డొర్చ్భల్యము పెరిగి హూ. న! వస్‌
శిషులవలెనే చెలామణిలోనున్న మన మధ్య తరము వారివలెనే సాహిత్య రంగమున కొడ వస్తువును నిర్లక్ష్యము చేసి లేదా అ్యప్రభానమగా భావించి వర్జనాదికమునకే (పాఠాన్యమిచ్చి అదియే సాహిత్యమని సిద్దాంతీకరించుచు కౌల్మకమమున నింటదియ లోలత్వమును, నియమ రాహిత్యమును. పెంచుచు సొగింపబిడిన రచనలకు కారణ దాదలైన మధ్యతరముసందలి సాహితీపరులే యన్నచో తదభిమానుల కాగహము కలుగవీచ్చును. కాని (ప్రశాంత చిత్తమతోను, సత్య విష్టతోను విచారించినచో వారును నిది వాస్తవము కొదనజాలద. ఆవకాళమిచ్చినచో కిందికి దిగజారుట మానస్య ప్రకృతికి సహజలక్షణము, ఆందుచేత కాలకర్మవళముచేతను, మనో దౌర్బల్యము చేతను విషయలోలత్వమునకు కొంత యవకొశము నిచ్చినను. అది తాశ్కాలికముగా చి్విత్తలాలసమునకు మ్యాతమే యుపయోగింపదగినదనియు, విశ్రాంతి, వినోదములు, మరల ద్విగుణీకృతోళ్చాహ సామర్థ్యములతో స్వధర్మము నిర్వ ర్తించటకే యుద్దేశింపబడిసట్లుగా, నీ చిత్తలాలనము చిత్త దార్థ్యమునకు స్థయర్యమునకు, లక్ష్యసాధన పరవళత్వమునకుమాతమే యుద్దే శింపబడినదనియు, మటువక, (క్రమముగా నిం్యదియ పారవళ్యము నుండి యింియ న్నిగహమును, మనో న్నిగహమును పొంది యోగిటై, బుషిటై, (దష్పమై, తత్త్వ నిష్ట నిత్యసత్యానండానుభవమునొందుటకు (పబోధించు సాహిత్యము నెల్ల ప్పుడును పెంపొందించుచుండుట యవసరము. మన ప్రాచీన సాహిత్య మంతయు నిబ్ది యావర్శముతోనే నిర్మించబడినది. నాహాత్యాదర్శ్గయున కనగతి. కొళదాసాదుల కొాలమువరకునుంగ్‌ వ యౌదర్శములును, నియమములును ఉస్నంత యోగ్యములుగా మధ్యతరమునగాని, నధ్యతరమున నున్నంత మ్యాతమైనను ఈతరమునగాని కానరాపు. కాల్యకమమున బలహీనత హెచ్చు చుండదుటటయు సహజమేకాని యది నాగరకతయనియు సభ్యుదయ మనియు ననుకొనుట యవివేకమే కదా ? భరతుని కాలప్ప నాటకములకు మహ తర పరిణామరూపమురే నేటి చలనచ్వితములు. ఆనియమములకును, ఈకౌలపు నియమము లకును హస్తి మళకొంతరమున్నదన్నచో సతిశయో కికాదు. అనాటి నాటకముల. సంఖ్యయు నల్పము. నేటి చలసచ్చిత సంఖ్యమళక సంథ్యవలె నసంభ్యాకము.. లక్షణ ముల విషయము వివరింపనవసరము లేదు. సతృలితముల కంటె దుష్ఫలితములు, వికా సము కంపె వికారములు నపరిమిత మగుచున్నవి. ఇవి యన్నియు. ప్పరుష విస్యరణ పూర్వకమైన (పకృతి విజ్బృంభణమువలె జరిగిన ధర్మతత్త్వ లక్ష్య 'పాధాన్య వ్యతిరి క్త వికృతి రస విజృంభణ భరిత సాహిత్య (ప్రచారాభివృద్ది ఫలితములే యనుటలో సుళయమే లేదు. క కౌలానుగుణముగ పద్దుల నెన్నిటినైన మార్చవచ్చుము. తన్మయత్వము 20
నటింపవచ్చును. కౌని తత్త్వమును విడువరాదు. ఆత్మ విన్మృతి వినాశహేతుపే కాని యధ్యుదయకారి కాదు. - | అళభయయు. సాహిత్యము రస ్యవదానమే కొని వస్త్యపధానముకాదనెడి భావము, వుధ్యతరమున సాహితీపరులనవదిడిన వారిలో కొందరి రచనల (ప్రభావమున నేటి ప్రసిర్దులలో కూడ స్థిరపడి తత్పరిణాను. ఫలితముగ లక్ష్యవిస్కృతికిని, మనో డొర్చల్యము ఇంద్రియలోలత్వము, అఏనీతి, ఆధర్మము, ఆశాంతి, సంశోథభము ఆధిక మగుబకును కారణమగుటచేక సుఖ శాంత్యానంద పరిపూర్దులైన మన (ప్రాచీన సాహితీపపల భావము ననుసరి-చి, సాహిత్యము కేవల రస (ప్రధానము కాక, వస్తు పధాసము, రసఏళిష్టమ నై నదనెడి విషయమును పునః్యప్రతిష్టిచటకే యింత (వాయుట యవసరమైనది, ఇన్ని విధముల మన సాహిత్య లక్షణములు నీతి ధర్మ తత్త్వ (వధానములని నిరూపించినను కొలవళమున నంగీకరింపని వారనేకులుండ వచ్చును. కౌలగతియే (క్రమముగ భావపరివర్తనమున కవకాశమొసగును. -
గుఖా కాంక్ష వివేకానందుడు చెప్పినట్లుగా నొకవంక (పకృతి లౌల్య మనస్తత్వము పెచ్చు పెరుగుచున్నట్లుగానే మరొకవంక వాని యనుభవలద్ది దుస్త ఫలిత ముల వలన కలిగిన కనువిప్పుచే, ఈ త్త వ్‌ జిజ్ఞాసయు (వజలలో నుదయించి [క్రమముగా విజ్బ” భించు సూచనలు కానవచ్చుచున్నది.
గడచిన రెండు మూడు వందల సంవత్సరాలకంకే నీ శతాబ్దిలో (పాళ్చళ్ళి నముళలలో తత్త్వసాహిత్యమభివృద్ధియగుటయు, జిజ్ఞాసుపులసంఖ్య ఆధికమగు టయ. నిందులకు నిదర్శనము. సాహిత్యమునకవగతి యెట్లు కరిగినదో పురోగతియు నష్టే క్రమముగా కలుగుట (ప్రకృతి సహజ లక్షణము.
ఈ విషయమింతటితో విరమించి సాహిత్యములో ప్రసిద్ధమగు కావ్య తత్త్వమును గూర్చియు త త్త్వశాస్త్రసారమైన ఆదై్వైళ తత్త్వమును, గూర్చియు కోంళ విచారించిన పిమ్మట స్‌పరిళోధనలో ముఖ్య విషయమైన యాంధ్ర సారస్వత మందలి యవై్వైత తత్త్వ కౌొవ్యములను గూర్చి వివరిపదిడును.
మన సంస్కృతి ననుసరించి కౌవ్యశాస్రము ల్‌ కేలక్ష్యముగల సాహిత్యము. లోని భిన్న్మప్మకియలు. ఆందు శాస్త్రము విషయమును వివరించుట మ్మాతమే లక్ష ఇముగా గలది. కావ్యము విషయమును నివరించుటతోపాటు వివరించు విధానము రసవంతముగను,రమణీయముగను నుండుట యను (పత్యేక లక్షణముకూడ కలిగినది. వ్యవహారమున కఏ పదము ళాస్త్రకారునకును, కావ్యకర్తకును కూడ సామాన్యముగా వ _ర్రిచుచునీయున్నది. కాస్త్రకన, కావ్యకశ యనెడి రెండు ళదిములను లాక్షణ్‌కు లుపయోగించినవే. ఆందుకు ముఖ్య కారణము మన (ప్రాచీన సోహిత్యమున నించు మించుగా నూటికి తొందిదిపాళ్ళకు పైగా గద్యమునకాక పద్యమున నుండుట యని తోచుచున్నది. మన వేద శాస్త్రములలో నూటికి తొంబదిపాగ్గకు పైగా ఛందోట్ధిమైన
2
రళి నలే. ఛందోజద్ధమైనది, లయాన్వితమైనది, దోషరహితమైనది, ఆనలంకృతమైనను శబ్దర్ధ (పధానమైనది; తన భావములను యుక్తితో కలిపి వర్దనాత్యకముగ (ప్రకటించు నది, సత్యమును చెప్పుటకు సన్నిపాతముగ రాజాలు సమ్మగ వాగూపమైనది, ఉత్తమా పేళములకు కల ఉత్తమ హేతువులను భావనచే ధ్వనింపజేయునది, సత్య హైందర్యయు క్రమై జీవిత విమర్శగా నుండునది, సౌందర్యము లయతో కలిపి చెప్ప బడినది భావావేళములను వ్యక్రమచేయు. భాష, శక్రినంతములైన భావములు అ్నపయత్నముగ_ పెళ్లుబుకుట, కవిత్వమవియు, తదన్వితమైనడి కావ్యమనియు తత్కర్హ కవియనియు (ప్రాచ్య షాళ్ళాత్య సాహితీ వేత్తలలో కొందరు నిర్వచించిరి. వానిని వ్యతిరేకించినవారును కొందరున్నమ వారి భావములే పిద్దాంతములుగా స్టికవడ లేదు. పైన తెలిపిన లక్షణములుగల రచనలు కవిత్వము కాదనుటకు వీలులేదు, అస్లే ఆయా లక్షణములు కలిగియున్నది, మ్మాతమే కవిత్వమనుటకును వీలు కాదు. ఇతర పండితులు వెరిబుచ్చిన యభ్మ్శిపాయముబను. మరికొన్ని యున్నవి. ఇన్నిటిలో నొకటి రెండుగాని మరికొన్నిగాని లక్షణములున్నను నది కవిత్వమే యని యా భావములు వెరిపృచ్చినవారి . యభ్యిపాయము.. పైని 3పిన లక్షణములలో సగమునకు పైగా ననేక శాస్త్రములలో కన్చించును. అందు చేతనే తత్కంర్తలు శాస్త్రకవులనబిడినారు. శంకర, రామానుజ, విద్యారణ్యాడులట్టివారు శంకరుల వివేక చూడామణి మొదలగు (పకరణ్యగంధములందలి విషయము. వెడాంత శాస్త్రమైనను, వారు దానిి వ్యక్తము చేయు విధమున పైని తెలుపబడిన లక్షణముంలో నించు మించుగా నన్నియు కనిపించును. ఆయినను నివి తగు మా్యతముగా. నుండును గాని విశ్లేషముగ నుండవు. ఇందు విషయమునకున్నంత (ప్రాధాన్యము. వీనికుడదు. ఛందోదిద్ధమగుట, ఆదియును సంస్కృతమున కడు సరము సొధారణమునగునే యనుష్తుప్‌ ఛందముననో_తెలుగున గీత సీస పద్యములలోనో ఉండుట, దోషరహిత ముల్హైయుండుట, సత్యమును 'పకటించుటకు సమర్థమైయుండుట యనెడి లక్షణములు మ్యాతమే యుండి, ఉకి వై చితిగాని, వై శష్ట్యముగాని లేక కేవల విషయ (పకటనమే సూటిగానున్న రచనలు శాస్త్రములనదికుచున్నవి. పీనిలోకూడ ఛందస్సు “మొదలగునఏ కవిత్వ లక్షణములేయగుటచేళను తృదచయితలు నామమ్మాతముగ కపులేయగు బచే కను వారు శాస్త్ర కవులనదిగుదురు. కత్వ లక్షణములెంత యధికముగ మన్న నారచన యపుదు కావ్యత్వమంత _ విశేషముగ నుండును రసాలంకారధ్వనులు, [8 శయ్యాపాకగుణములు 'మొదలగులక్షణములకు విశేష - పాాన్య మొసగుచు, ఉక్త వెచ్చితియు.. విశిషశళయు. కలిగియండు వానికి. కావ్యముఠఅనెడి పేద ప్రపిద్ధమేకాక విశేష సార్థకముకూడ న్నైయున్నది. ఇందు. విషయమునకెంత £8ి
(పావాన్యమో, విషయ (పకటన విధానమునకు కూడ ఆంత (పాధాన్య మీయబడును, ఇన యుత్తమ కావ్యములనదిగినవి. ఇవి సరస స్వాదిష్ట పౌష్టికరాహారముల వంటిది వీని నుత్తము గృహిణురైన కులకాంతలతో పోల్చవచ్చును. వీని విశిష్టతలలోని భేవ ములను బట్టి యివ్‌ ముఖ్యముగా చ్యిత(గుణీళూత) వ్యంగ్య, ధ్వనికావ్యములని మూడు విథములునా విభజింపబడినవ. విషయముసకంళు విషయ (వకటనవిరోనమునకే విశేష (పాధాన్యమిచ్చెడి రచనలుకూడ కొన్నియుండును. అఏ మిఠాయి దుకోణములలోని సకకులవలె విలాసమునకు చిత్తరంజనమునకును పయోగపడినంతగ్గా తదాస్వాదకుని వీఠర్యవండుని వివేకవంతుని చేయుటకుపయోగింపవు. ఆతిరసములనారోగ్య- స్తాతువు రైనట్లుగా నివియు, చిత్త స్వాస్య్యమునకు భంగము. కలిగించునంిగా పరిణమించును. ఇం భోగ్యపధానములై. (కుడినిమించిన రాగము వంటివగును. వీరిని విలాసవతులైన గృహిణు9తో పోల్చవచ్చును. ఇవి యుత్తమ (శేణ్‌కి చెందిన కావ్యమలన జెల్లవు, వీనిని మధ్యమ (శేణిలో చేర్చవచ్చును. విషయము నామ మ్యాతమై ఆద్యంతము వర్జనాదికములే కనిపించు కావ్యముల సంగతి చెప్పనక్కరలేదు. ఇవి "తినుబండారము లలో వారజ్చ బూంది వంటి. వనితలలో నించుమించుగా వారకాంతలవంటివి యన వచ్చును. ఇవి కేవలము చితృవికారమును పెంచి విషయలోలునిచేయునే కొని ' ఉతమ వివాసమును, సంస్కారమనుు, కలిగింపవు. “కావ్యలాపాంళృవర్జయేక్‌” ఆనెడి స్మృతి వాక్యము వీనివట్ల విశేషముగా వర్తించును. అనల్బార్థమునల్పళబ్దములలో (ప్రకటింప గర్గుట యుత్తమి కఏితకుగల లక్షణములలో నొకటి. ఈ దృష్టితో చూచినచో ఎన్ని లక్కువ లక్షణములతో నెంతయధిక శ క్తివంతమగు భాపనలను పెంపొందబేయునో యది ఆంత యుత్తమ కపిత్వమనవలెను, అచ్లే ఎంతటి సర్థగహ్మ్యపకటనమున నెంత వ్‌శేషముగ భావమును (గహింపగలడో యాత డంత యు త్తమ కవియు మనీషియు నగును. ఈ లక్షణముల ననుసరించి చూచినచో ళాస్త్రములే యు తమమెనవ. కాని మానవ పకృతి, సహజముగ కొంత మనోరంజకత్వమును కోరుచేండీట కలవాటు పకినడి. కొవృసనే విద్వాంసుల యభ్యిపాయమున కాస్త్రకవికంపెను, కావ్యకవి కంెను ఉభయకవి (శేషుడు. దీనిని బట్టి ళాస్తుముల కంటెను, కేవల కావ్యముల కంిను శాస్త్ర కావ్యమే (శేష్టమైనది. ఇది పాఠకునికి కొంత.మనోరంజకత్వమును కూర్చుచునే చిత్త వికాసమును సంస్కారమును కలిగించును. విషయలోలువికానీయక్క వేని నెంతవరకు (గహింపడగునో యంతవరశకే (గహించునట్లు చేసి నీతిమంతుని జ్ఞానవంఠుని చేసి యభ్యుదయ న్నిశ్మేయస సిద్ధికి సాధనమై, కావ్యం యశ పేర్టకృతే, ప్యెవహారవిదే శిపేతరత్షళయే, సద్యః పరనిర్వృతయే, “కాంళాసమ్మితత యోపదేళ యుడేః 'విశ్వ(కేయః కావ్యం” అనెడి సాహిత్యాచార్యులు తెలిపిన కావ్య _పయో జనములను పూర్తిగా ననుభవమునకు వచ్చునట్లు చేయగలదు. మిగిలిన కావ్యము లింత విశేషముగా ఈ (పయోజనములను పొందింప సమర్థములు కొజాలపు. వానిలో నున్న ఆాహ్య వస్తహీనతయ, పర్షనాది లిక్షణముల యాధిక్యమును, పాఠకుని కాలమును, వ్ర
మనళ్ళక్తివి, హరి చి విషయాస్కక్తివి, చిత్తవిక్షేషమును, పెంచి యభ్యుదయని్నిశ్యేయ సమల శెటిలో నతడు. సష్టపడునట్లు చేయులక్షణము. అందుంప ముఖ్య కారణము. కావ్యము రస్మపధానమైనదేకొని (విషయ వస్తు (పవానమైనది కొదనెడి వాదమును వికృతి రసవిషయరసికులగు పలుపురు పండితులు (పళిపాదించి (చచారమునకు తెచ్చిరి. పెద్దల వాక్యమనెడి భావముతో కొందరును, తదనుగుణము లయిన భావములు గలవారగుటజేత కొందరును, ఆ వాదము ననుసరించుచున్నారు. కావ్యము రస్మప్రధానమై నదనియు, విషయ, (వస్త సవధానమైనది కాదనియు ననుట కంటె, కావ్యము విషయ, (వస్తు) వరానమైన డేకాక రస విశిష్ణమైనదికూడ నైయున్న దమ శిస్టమతము, కన్యకు శీల మెట్టిదో కావ్యమున (వన్నవుు విషయనుట్టిది. చాకు ర్యము వంటిది రసము. ' శీలములేని చాతుర్యము (పశంసనీయమనుట , శిష్ట సమ్మ శముకొదు. స్త్రీకి శీలమ్మపధానము కాన) కావ్యమున (వస్తప్పు విషయమ్మ ప్రధానము కాదు. అది ధర్మోపదేశకమో తత్వోపదేశకమో ఆయియుందుటతప్పనిసరి. ఈధావము నే విద్యానాధుడు తన పతాపర్ముదీయారంభమున విట్లు సూచించియున్నాడు. ఈ మహాపురుషవర్ణనేనహీ_శ్రేయస్కటరీ పదింధ స్టితిః ।! యథా శీద శాస్త్ర పరాణా శీ ర్తిత్మపాపి రహిత నివృత్తిశ్చ ళథా సద్మాశయాత్‌ కావ్యాదపి ఇయాన్‌విశేష। జ్‌ తాకి అట్‌ కౌవ్యాత్‌ కర్షవ్యకారీః సరస్కొ అన్య్మత నతదా ।! తథాహి । ॥ ల్లో యద్వే ద్యాశ్చభుసమ్మికాచధిగతం శబ్ధ్యపధానాచ్చిరం। యచ్చార్జ 'పవణాళ్చురాణ వచనా దిష్టం సుహృత్సమ్మితం ॥ కాంతా సమ్మిత యాయయా సరస కామాపాద్య కావ్య ఆీయా। కర్తవ్యే కుశతుకీ బుధో విరచిత స్తై స్ప ్రహాంకుర్మ హే ॥1౮॥ డీవినిబిట్టి వేదళాస్ర పరాణకావ్యాదులన్నిటికిని లత మొకటే యనియు, అనగా విషయమ్మప ధానము కొదనియు, ఉపదేశవిధానముననే భేదమనియు, అందు కాంతవలతె సరస ముగా కర్తవ్య ఉపదేశముచేయట కొవ్య విశిష్ణశ్రయనియు స్పష్టమగుచున్నది. “ కాంతా సమ్మితతయా. ఉపదేశయుదే ” యను హాక్యములోని ” వ్‌పదేశయచే " యనునది విషయ (వస్తు) పాధాన్యమును నొక్కి. చెప్పుచున్నది. ఉపడేశముకొరకు కానిచో కావ్యావళ్యకతయే లేదు. ఇంత స్పష్టముగా (విషయ వస్త (పాధాన్యమ నొక్కి. వక్కొణ్‌ంపదిడియండగా కొన్యము రస్యపధానమైనది కొని (విషయ) వస్తు ్యపదానమైనది కాదనియు లేదా (విషయము) వస్తవు కంపే రసమున కిధిక పాధాన్యమనియు చెప్పుట బుద్దిపూర్వకముగనో, లేక యజ్ఞానముచేతనో లోకమును తప్పుదారిని పట్టించుపే యగును విషయ మ్యుపధానము_ చేయబడిన కావ్యములను గూర్చియే స్మృతి “కావ్యాలాపాంశ్చ వర్ణయే” తని చెప్పినట్తుకూడ విద్యానాధు డిచ్స టనే స్పష్టీకరించియున్నాడు. " య్యత ప్పీనడుత్తమ పురషశ్‌రితం ననివిధ్యలే, తత్‌ కావ్యం పరిత్యాజ్యమేవ తన్మూలాచేయం స్కృతిః_ ” కొవ్యాలాపాంళ్చవర్షడేక్‌ ? పతి న ్రీవలం కావ్యస్యాయం పంధాః కింతు శాస్త్రజాత(ల స్యాపి సద్యాభయత్వేన 'మహాన్‌ లోకాదర?॥ ళథా వై శేషికాదే రీశ్వరవతిష్టోప కళయా. *ఉగత్పూజ్యకా 0
తథా మహాభారతాచీనామపి మహాపురుష వర్దన పరతటైవ విళశ్వాతిశాయిత్వం | కిం బహునా | పేదాంఠా అపి బ్రహ్మ పతిపాదకతయా పరముత్క్బృష్యంతే ॥ కావునవిషయ మ్మప్రధానము..రసమే (ప్రధానము, అనియు, విషయముకం'పె రసము (పధానమనియు ఆనుట యుక్తము కొదనియు విషయ (సద్విషయమే వధానమై, దానికితోడు రస విశిష్టమై యుండుట కావ్యలక్షణమనియు, అబ్బి కావ్య మునకే మాస్యతయు, తదన్యమునకు వర్షనీయతయు శిష్టాభ్నిపాయ మనుటస్పష్టము. ఇక కావ్య మేరసముతోగూడి యుండనలెననెడి విషయము కొంత విదా రింపవలసియున్నది. ఇది కొంచెమించుమించుగా థోజనమేరసములోగూడి యుండ వలెననెడి విచారణవంటిదే యగును. వా స్తవము విచారించినచో నీ రెందు రకముల గసములకును. పోలికలేకాక కొంత గుడసంబంధముకూడ నున్నట్లు స్పష్టమగును. ఆవారముయొక్క సూశ్ష్మాంశము మనస్సుగా పరిణమించును. అన్నమయంహి ఫైమ్య మనః । ' ఆహారకుర్డా సత్త్వ సిద్ధిః” ఇత్యాది వాక్యములిందుకు _పమా ణము. రసములు మనో భావములకు సంబంధించినవి యగుటచేత నాహరముసకును గుణములకును, రసములకును కొంత యన్యోన్య సంబంధమున్నదడనుట కా_స్రసమ్మ తము. అందుచేతనే బహ్మచర్యాద్యాాళమస్టుల కొహార నియమము విధింపదిడినది. భగవర్గీతయందాహార విషయము కొంత గుణ్యతయ విభాగయోగమున వివరింపటడి నది. అందు సొత్త్విక రాజసిక తామసికొహారములు విభజించి తెలుపబడినవి. అప్లే రసములలోకూడ గుణ విభాగమున్నది. శాంతరసము కుద్దసత్త్వ (పకానమైనది. భక్తిరసము స్నత్త్వ్యపధానమై మిగిలిన రపములన్నిటి యంళములు కూడ కొలదిగా కలిగి యుండును. శృంగారముకూడ సత్త్వమే (ప్రధాన లక్షణముగా గలదిైనను "సమారు సగము రజోగుణ మ్మిశితమై యుండును. కరుణముకూడ కొంచెమించు మించుగా నిట్టిదేకొని దీనియందు కొలదిగా తామసాంశముకూడ చేరును. వీరము రజో గుణ పధానమైనది. బీభత్స ర్యౌద భయానకములు తానసగుణ్యపధానమై రజో గుణ మిశమమైనవి. ఆద్భుత హాస్యములు సత్వరజోగుణ మ్యిశమములు. ఏయే గుణములుగల వారికొయా ఆహారములపలె నాయా రసములును 'ప్రీశికరములై యుండును. శరీరమునకు ఆహారము నందలి ష్థడసములు తగు మ్మాత ముగా నవసరమే యయిననుకొందరు వారి యఖిరుచులను బట్టి యొక్కొక్క రస “మరికముగ నాస్వాదింతురు. అ"ప్లే మనస్సు సర్వరసమయమైనను సంస్కార విశేషము నుబట్టి యొక్కొకరి కొక్కొాక్కు రసముపై నధిక (పీతియుండును.. కావ్యరసము పామాజిక నిషమగుటజేత వివిధ సంస్కారములుగల వారి కునుపుగా వివిధ రసము అతో గూడిసరచనలవసరమగును. కొని వివిధ రసావారములు స్వీకరించుట శరీర “పుష్టి కుపకరింపవలపిన స్తే వివిధరసములు చిత్తమున కుత్తమ సంస్కారమును కలిగిం “చుట కుపకరింపవలెననెడి సంగతి మరువరాదు. ఆసగా పర్యవసానము * కర్తవ్య కౌరు $1
కోశ్చాదనమై యుండవతననుట. కర్తవ్య నిష్టకు (యేలేపణ యొక్కొాక్కంరికొక్కొాక్కం రీతిగా చీయబడవలసియుందును, ఇవియన్నియు రాజసిక తామసిక సాత్త్విక మ్యిశ ప్రవృత్తులు కలవారికుప యోగించు ప్రవృత్తి రసములు, వీనికి విలక్షణమై శమ (ప్రధానమైన శుద్దసత్త్వ పకృతి గలవారికిని, ఆ (పకృతి యందభిమానముగలవారికిని నివృత్తి రసమైన శాంతరసము ,సీతికర మైనది. శాంతరసమును గూర్చిన చర్చలాక్షణికులచే సుదీర్హముగ జీయబకినది. అభినవ గు _ప్రపాదాదులు డాని యునికినిస్టాపించి యది. (శాంతమృు (పదానరసము పకృతి రసము వనియు, మిగిలినవి వికృతిరసములనియు, వాని స్పాయి బ్రాపములు శాంతమునకు వ్యభిచారిభావము లగుసనియు, శమ మితర స్థాయి భాస ములవంటిదికొక్క స్థాయితమమనియు మిగిలినవాని కన్నిటికిని మూలభూతమనియు ఆయానిమిత్తములనుబట్టి శాంతముసండదియే రత్యాదులుత్చన్నమై రస్యమానములై యూనిమి త మడగగనే లయించి పోగా చివరకు శాంతమే నిలచుననియు, శాంతము భిత్తి పంటేది మిగిలినవి చ్చిళముల. వంటివి యగుటత చి త్యరుపులుచే మారిసను భిత్తి మారనట్లుగా మిగిలిన రసములు మారినను శాంఠము చిరస్థాయి యగుననియు, దీనికి స్టాయిభావము తత్వక్షానము, లేక సత్యజ్ఞానానందాది ధర్మో పేతమై విషయోపష థోగరహితమైస యాత్మయ యనియు, సిద్ధాంతీకరించిరి. అభినపగుప్తునికి పూర్వ ముందిన నాట్యశాస్త్ర సగంధములలో “గాంతోనామశనమ స్తాయి భావాత్మకః” అష (పవమమున శాంత రస్మప్రస్తావసయు, పిదప మిగిలిన రసమలను గూర్చిన = విషయము. నున్నట్ల ఖినవగుప్తు డే. తెలిపియుండెను.. శమము అనునది ఆత్మ యొక్క స్వభావము కాపుస ఆది పరృతి రసముకాని వికృతి కాదు. “రసోవై సః అనియు “శాంతం శివమద్వ్వైళం” అనియు ఉప౨ిషత్తులలో వ ర్హింపబిడియుండుటచేత ఆత్మస్వరూపమి భాంతరసమని ఉపఏషత్తుల సిద్ధాంతము. రస (పస్తావనయు, పిదవ భరరుకు వికృతి రసములను గూర్చి చెప్పుటపు ముందే క్వచిద్దర్మ॥ క్వచిత్కడా, క్వచిదర్థః, క్వచిచ్చమః। దుఃఖార్తాొనాం (తమార్తానాం శోకారానాం తఈపస్వినాం। విశ్రాంతి జననంకాలే నాట్యమే తద్భవిష్యతి। (చిహ్మర్షీ ణొంచ విజ్హేయం నాట్యం వృత్తాంత దర్శనం? అని నాట్యమును తపస్వులకు శమమును కూర్చునదిగా చెప్పెను. మరియు శమన్వరూవమగు నిర్వేదమును భావములలో మొట్రమొదటిదిగా "పేర్కొనెను. అందువలన శాంతరసము భరతముని మతమునకు విరదమకాకపోవుపే కొక (ప్రధానమైన (ప్రకృతి రసమనియు నిశ్చయింపవచ్చును. *ళమార్హు సర్వశాస్తొజి నిర్మితాని మనీషిభిః॥ తస్మాత్స సర్వశాస్త్రజ్ఞః యస్య శాంతం మీనస్పదా” నేనె యార్యో క్రియ శాంతరస (పాధావ్యమును, 'పకృతిత్వమును తెలుపుచున్నది. కావున శాంతరసము. మిగిలిన రపములకు మూలమైన రస రాజమనదగినది. సర్వరసముల పర్యవసానము శాంతమే. సర్వ్యపాణుల పచుత్నమును _ శాంతికొరకే, ల్లి
కొవున సాత్వీక కొావ్యములకు (పధానరసము. శాంతము... టీవి కంగరసములుగొ వితర రసములన్నియు నుపయోగపడును. ళాంతము తరువాత లోక[పనృత్తి ననున రించి (పముఖమైనవి శృంగార వీర కరుకూచ్చుత హాస్యరసములు, ఇవి సత్వ మి్మిశరజోగుణ్మపధానములు, తరువాత చెన్సదగిన బీభత్స రొ్య(ద భయానకములు రజోగుణ మ్మిశమములు, తామస [పధానములునై నవి,
భక్రిరసము మిగిలిన వికృతి రసములవ్నిటికంె శాంతమునకు మిక్కిలి సన్నిహిత మైనది. తాళములు తప్పెటలు వాయించుచు చేయు భగవన్నామస్మరణము నుండి తత్తానుసంధానము వరకు పలు స్థితిగతులలో భర్త న్వరూవము టహింవదికుచున్నది,
(శ్రీ శంకరభగవత్పాదాచార్యులవారి పుతానుసారము బక్తి "యనగా స్వస్వరూపానుసంధానము. మోషికారణ సామ్మగ్యాం భక్థరేవ గరీయసీ | న్వస్వ రూపానుసంధానం భద్రి రిత్యభిరీయతే ॥ స్వాత్మతత్త్వానునంధానం భక్తి రిత్య పరేజగు 8 (వివేక చూడామణి ళ్లో॥ ౩౨) ఈ నిర్వచనముననుసరించి యిది యించుమించుగా శాంతరసాంతర్భ్బూత మగును, “భక్తిం వ్యాభఖ్యాస్యామః” *సాత్వ స్మిన్‌ పరమ (పేమరూపా" ఇత్యాది నారద భక్రి సూ(తముల ననుసరించి భక్తి కేవల శాంతరసాంతరూతమని చెప్ప వీలులేకపోయినను, శాంతమున కతిఫన్ని పాతి మైనదని చె్పవచ్చును. దీనిలో ఇతర రసములన్నియు ఆయా భావములన్ను , సందర్భములను అనుసరించి మిశితములగుటయో లేక దీని కంగరనములుగ నుండుటయో సంభవించును. అజ్షే ఇాంతరసమునకును భక్తితో సహా మిగిలిన రసములన్నియు నంగరసములగును. ఆయా రసములు వేరు. వేరుగా నున్నపు డున్నంత ఉస్భృతములుగా నుండకపోయినను తగుమ్మాతముగొా నవి భక్తి శాంసరసములతో సంబంధము కలిగియుండును. ఒక భక్తుడు (కవిశరోమణి, కథక వాచస్పతి = పరిమి సుదిహ్మణ్య భాగవతార్‌) (బిహ్మణ్యులైన ఠిన (మా) గురుదేవులను స్తుతించుచు నవరసములసు మేళవించుచు రచించిన సీస పద్య, మాలిక యిచ్చట నుదాహరింపఐడుచున్నది.
పీ ఉవివళ్కా ౦ళామృదూ కృలాకర్ణించి కనుగీటునాడు శృంగారరసము ; శుష్క వేదాంత వస్తు (పదర్శనకుతూహల మహోదరులపై హాస్యరసము | (వదిల భి జ్ఞానవై రాగ్యముల్లల్లి వరలు సాధకువిపై కరుణరసము ఈషణ్యత్రయము “పేరింటి బంధమ్ముల వఅపఅంగోయ వీభత్సరసము | (ష్‌ శస |
కొమాది రిప్పలపైకనలి సర్వేర్యదియ విజయముం బొందుచో వీరరసము అపద*౦ జిక్కి యల్లాడు భక్తుఆ న్గనుగొనుచో భయౌానకరసంబు | పైమండి (కిందికి బడ్యడోయుఅహమను . రక్కంపింగూల్భుచో ర్మాదరసము 1 సహకొరియై యొకే సమయాన పెక్కుతా వుల గోబరించి యద్భుతరసమ్ము | శెక్కుసేయక లెక్కలేని వందల మోపు జన సమూహమ్ముపై శాంతరసము గీ॥ బొపితివి, గుప్తమూర్తిఏ్‌ శుభకరుండ | వందు మూడవదావి నాయందు జూపు మనుచు వేడుచును .టి విన్నాశయించి | పత్యమోహన కాశ్ళీపసాదుబాబు ఇ ఇట్లు శాంతరన (పధానమైనచోట తదంగభూతములుగా నితర రసమ్న లన్నియు నుండవచ్చునవియు, దీనికి అవి విరుద్ధములు కొవనియు స్పష్టమగు చున్నది. శాంతము తరువాత నొక్క భక్తికి తస్ప ఇతర రసముల కిట్టి శక్తి యున్నట్లు కనిపించదు. ఆఏ కొన్నిటికి నహకారులై నను మరికొన్నిటికి వికుద్ధము లైనవి. అందుచేతనే శాంత భక్తి రసములే పూర్ణరనములు. మిగిలిన వాని కింతటి పూర్ణత్వములేదు. ఈ విషయమున వివి తరువాత చెప్పదగినవి శృంగార వీర కపణ, ఆద్భుత, హాన్య రసములు. వీవిలో మానన సహజ (పకృతి ననుస రించి (సవానముగ శృంగారము మిక్కిలి యాస్వాద యోగ్యముగొ. కవిపించుట చేశను, విక్కతికనములలో దానికున్న చి త్తరంజనళ క్రి వేరొకదావికి లేకపోవుట చేశను దానికి (పాధాన్యమీయదిడినది. కాని మన సంస్కృతి ననుసరించి దానికవి పర్యవసానము పరమార్థమే. శాంతరసమున అనుభవింపదగు అనంద మును పోల్చి చెప్పుటకంటె తక్కువదై నను శృంగార రసానందము కంటె. వేరుస మానములేదు. ఈ యువమానముకూడ తుల్యత్వమును సూచింపదు. శృంగార రసానందము శాంతరసానందముతో నెన్నటికిని సమానముకాదు. కొవి విక్కతి రసములలో విదియే పరమాస్వాద్యము, సర్వ జీవసాధారణాొనుభూతము నగుటచే దీవి నుపళూనముగ చెప్పవలసి వచ్చినది. వ యచ్చ కొమసుఖం లోకే యచ్చదివ్యం మహత్సుఖమ్‌ | శృష్ణాక్షయసుఖ స్వ్యైతే కలాం నార్హ్మంతి షోడశమ్‌ ॥
అను మహాభారత వచనమే యిందుకు (సీమాణను, భక్రిరనము భగవత్పరము సద్ద్గురుపరమునైనచో మా్యశమే యీ
- స్థాయికి చెంది శాంతరసతుల్యత్వము నొందును, కావి యన్యథా కాజాలదు. ఢేళ భక్తి మొదలగునవి యుత్తమములు సాత్విక పదార్థములునై నను వికృతి రూస ములలోనే చేరును. కొవున కాంతభక్రిరసముల సరసకేచేరి మిగిలిన 'రనముల కంటె కొంత యుత్కృష్టతను కలిగియుండును. పైవికెలిపిన విషయమును బట్టి శాంత భ_క్రిరసములే (వకృతి రసత్వము చేత (వధాన రసములవియు మిగిలిన వికృతిరసములలో భక్తి శృంగారాదులు (క్రమముగా (శేస్టములగుననియు నిశ్చయింపవలసియున్నది. కొన్సన కొన్యము లలో సర్వ ,శేస్టత్వము శాంత. భ_క్రిరన (పదానమైనవానికే చెప్పవలెను. మిగి లినవన్నియు వీని తరువాత చెప్పవలసినవే. ఈ యభ్మిపాయము ననుసరించియే అభినపగు_ప్త పాడాదులును మధుసూదన సరన్యక్య్యాదులును శాంతి భక్రిరిన (వ్రతిస్థ శాంతరనము నిర్గుణ్యబహ్మము వంటిది. భక్తిరనము సగుణ (నిహ్మము వంటిది, మిగిలినవి (తిగుణాత్మక (నకృతి వంటివి, (నకృతి యెస్పటివైనను వవ (దిహ్మమున లీనము కావలసినదియే. (పకృతియు పరబహ్మముయొక్క వ్యక్త స్వరూవమే కొని వేరుకొదని భావించినప్పుడు (పకృతి జగన్మాతగా భావింపబడీ పరమాత్మయంతటి (పాళ స్యమునొంది సర్వజన పూజ్యమగును. అట్లుకొక పర మాత్మకం టె లిన్నమని భావింపబడినప్పుడు వెర్జనీయము గర్హావీయము నగుచున్నది. అశ్లే యీ కావ్యరసముల విషయముకూడ సమన్వయింపదగియున్నది. ఈ సృష్టి యంతయు నొక కావ్యము. సృష్టిక ర్తియే కవి. ఈ విషయము తెలిసినప్పుడే కవి (దిహ్మ, కవి (నస్టయను భావములు సాక్టకములగును, నృష్టిలోవి విషయములే కావ్యవిషయములు, ఇందలి న్యవహారమునకు సంబంధించినవే కౌవ్యమున.దలి రూపములు. అవియే రసములుగా పరిణమించును. పీవి పర్యవసాన, లక్ష్యుములు *అనందము, శాంతి” అయియున్నవి. అదియే పరమాత్మ స్వరూపము, కొవ్యా నందము (బ్రహ్మానంద సహోదరమనుట అఆ కావ్యానందము భక్తి, తఠ్వ, ధర్మాదులచే (బ్రహ్మానందమునకు సోపానముగా చేయబడినప్పుడే కొవి, యన్యథా పొసగదు, (దిహ్మానందము వంటిది కొనపుడు విషయూనందము వంటిదైై దుఃఖ పర్యవసాయి యగును. కావున (బహ్మానంద సహోదరము కాజాలదు. అందుచేతనే “మన కావ్యములలో నేయే రసాదులు పోషింవదిడినను వాని లక్ష్యము నీతి, ధర్మ, తక (పబోధకుల మూలమున (ఐహ్మానంద్యప్పాప్పికి సాధనమగుటయే, ఈ యిభ్యిపాయమును [వకటించుచు (పసిద్ధఏద్వత్కపులు (శ చెళ్ళపిళ్ళ వేంకట శాస్త్రిగారు చెప్పిన యీ (కింది పద్యములు పరశీలింపదగియున్నవిం " 06
ఊఉ .భారళఖండమందు (విభవంబును గొంచిన మొత డేహిళ్ళం గారప్పగబ్బ మలివను గాక మజొక్కటి గట్టినన్‌ విహి స్పారమకో బనేమి యది శాంకినొ దాంతినా యంతరార్థవి స్త్రారమ చేత డెల్భ్బుటయె తత్త్యముగొ ,గనుపట్టి శెలడన్‌ ॥ లొ సీకి భారత మెన్నాళ్ళు వఠియించినను దాని సొరంబు తుదకు మోక్షంబుగొడె 1 భాగవతం బెంతగొ గమనించిన, దావి “సె “ఫారము వరకత్త్స్వను కవ ॥ "= ళామాయణంబెం3గా మదినెంచిన, “పి. పొరంబు ముక్తి పళ సియకడ | ఎన్నిష్పరాణములెంత శోధి-చిన ॥ " డేలు సారం బొక్క డేవుడ కద । గీ। అబవి సందంబు బుతురాజు లయ్యనంగు | డ్డ చందురు డల మలయానిలుండు | వర్ష్యమనుకొనువారు కొవ్యపరమార్థ (| మెలటుగలేని వండితులంటయే ధృ లబు గి అర్థవాదముగా గ సదార్థమొకటి _ యున్నదియొ లే.దియొ పట్టి యొక్కవిషమ మునకె కవులెల్లి శమచేసి మనకు పరము ముఖ్యమని టోధచేసిరి మునులుమొదలు ॥ ఉ4 ఇంత వచింవనేల కదునేనమనంజను జారతావరి టాంతికి గోవకొమినుల స్వాంతములన్‌ గుటీచేసి దాన విం =
- తిం తనరాని ముక్తిపద మేకద సారముగాగ డేల్చె న (శ్రాంతము వ్యానమౌనిపెలుచన్‌ మటి యొండు గణింవ నేటికిన్‌ ॥ నీ॥ ఓకటి చెప్పుచు మటియు నింకొకటి దెల్చు టన్న మనవారికిది సహజానుభావ మైన సొ త్తనుకొంద మీ యర్భమంద యిమిడి యుందెను వేదము లింత నిజము॥ మున సంస్కృతి కనుగుణమైన కొవ్యముల లక్ష్యము పై వద్యములలో నృష్టీకరించబిడినది. మన సంసృతి స్వరూప న్వభాపముల నపగతము చేపికొన్న వార్యఖి.ప్రాయనములకో పూర్తిగా నేకీఠ9ంళురు. కావ్యము కాంతనంటిదన్నచో శాస్త్రము పురుషుని వంటిదనవచ్చును. న్వటానములోను స్వభావములోను కొలది 80
'శేదమున్నను, శ్రీ పరుమలకు జీవిత లక్షమొక్కటియే. ఉభయులకు సమానే ధర్మము లనేకముగా నున్నవి, అక్షే కావ్య శాస్త్రములకును న్వరూవ న్వబభావములి (రచనా విధానము, ఉదక్రివై చితి) లో కొంత భేదమున్నను శెంటికివి లక్ష్యమొక్క= టియే. స్త్రీలో కొన్ని పురుష న్పభాపములు (రైర్య శౌర్యములు దిలము మొ॥) పురవవిలో కొన్ని స్తీ స్వభావములు (సౌందర్యము, వొక్సొతుర్యము మొ) నుండుట (వకృతిసిద్దము. ఇవి తగుమా్యిముగా నున్నచో ళోభస్కరముగ నుండును, ఇవి మితిమీరినచో వెగటుగా నుండును. అళ్లే కొన్యములలో కొన్ని శాస్త్ర లమీణములు, శాస్త్రములలో కొన్ని కావ్యలకీణములు నుండవచ్చును కావి యవి మితిమీరినచో వాని (సత్యేకతకు భంగము వాటిల్లును. అందుచేత నా లకషణ ములు తగుమాాళముగనే యుండవలయును, స్త్రీ పురుషుల వరన్పర సహకార నంపర్కములదేశ నుభయులకు నుత్సాహానంచము లితిశయించును. "అళ్లే కాస్త కౌవ్యముల పరస్పర సహకార సంవర్కములచేత రెండింటి శక్తి సామర్ట్యములును అతిశయించును. స్తీ పురుషు లిషవురు దాంవత్య ధర్మమున నేకమగుటచే సక్సెం కానముక్పన్నమగునట్లుగా శాశ్ర కావ్యములు శెందును తగిన విధముగా మిికమై యొకే శాస్త్ర కావ్యమయినవ్పుడు దానివలన సత్యశివసుందరమైన సుజ్ఞానమను సతృలితము కలుగుటలో సంశయము లేదు. కానన శొస్త్ర పురుష కొప్యకొంతా సంయోగ ఫలితమగు శాస్త్ర కొవ్యము చక్కని గృహస్థ జీవితమువలె సరస విజ్ఞాన సుఖశాంత్యానంద (పదమగును కాని, కేవల శాస్త్రము (దిహ్మచారివలెను, కేవల కౌవ్యము కన్యకవలెను జీవన సరమార్దమును సంపూర్ణ్మముగ నెలుగుటకు తగిన శక్రిమంతములగుట యరుదు.
శాస్త్రములలో నేశాత్త్రము త్తమమని విచారించుచో నేది పరిపూర్ణ మోయది యుత్తమమని తేలును. ఏది పరిపూనని విచారించినచో వివిధ దృక్పథములను బిట్టి దేనికదియే సరిపూర్ణ మని తోచును, కాని కొంత లోతుగా విచారించుచో సర్వశాస్త్రములకు న్యాశయమైనదియు, ఇదియదియను వివక్షత లేక దృశ్యాదృశ్య [వపంచమంతటివి గూర్చియు, తదాధారమైన పరమాత్మను గూర్చియు, నీ రెంటి కివి మధ్యస్థుడై కర్తయు భోక్రయు ననదిడుచున్న జీపువి గూర్చియు, సమ్మగ ముగా విచారించి, దేవికెంత విలువనీయవళినో , శతి యుకక్త్యనుభప పూర్వక ముగా చర్చించి, స్వస్వరూవమగు విత్యసత్యానందము ననుభపమునకు తెచ్చు కొనుట కనుకూలమగు మార్గమును సులభసాధ్యమగునట్లు వివరించుత త్త్వ శాస్త్రమే యుత్తమోటత్తమము పర్వశ్రేస్టమునని యంగీకరింపవలసి యుండును.
తత్త్వము (9011050013 మానవున కవివార్య సందింధముగల విషయమవియు, విచారణీయాంశము వివిధ శఈత్త్వములలో నేది యెంతపర కుపొదేయమను విషయము మా[తమే యనియు వింతకు పూర్వము విరూపింపదిడినది
న!
వివిధ తత్త్వములు (0111050016) వివిధ దృక్పథములకో విచారించీ వీళ్ళ యింపబిడిన వివిధ స్థితుల ఫలితములే యగుటడేతను, వానిలో నించుమించుగా నన్నిటి లక్ష్యమును అత్యంతిక దుఃఖవివృ తియు, విత్యసుఖపాప్తియ న్రగుట చేతను వాని లక్ష్యములలో భేదము లేదనియే చెస్పనగును. వావ్‌లో జగజ్జీ వేశ్వర తత్త్వ విచారణలో నేత త్త్వములు (0111000016) (శుతియుక్ర్యనుభవ సిద్ధములు? యేవి పరిపూర్ణములు? ఏవి కావు? అనెడి విషయమునను, తత్పంతి పాదిత సాధన మార్గములలోను, కొన్ని తత్త్వములలో వారి దృక్పథమునను, విచారణ మార్గమునను కొన్ని ముఖ్య భేదములున్నవి. తత్త్వము లన్నిటిలోను కొంత కొంత సత్యముండుట వలననే వాని ననునరించు వారుండుట సంభవించును, ఏతత్త్వ పిద్ధంతమున కనుగుణమగు సంఫ్కారములుగలవా రా తత్త్వాను యాయురిగుట సహజము. (వచారాదుల చేతకూడ ననుయాయుల సంఖ్య 'హెచ్చుట సంభవించును, అనేక కారణములచేత అభివివేశములు హెచ్చి, .స్వాఖి మౌనాహంకౌరములు పెరిగి తామనుపరించు త త్త్వముయొక్క ముఖ్య పిద్ధాంతముల (వలోధముకం'టె వితర త_త్యముల నిందాద్వేషపూర్వక[వచార మధికమగుటయు (క్రమముగా ఇది పెర్చుపెరుగుటయు. లోకమున చూచుచున్నాము. ఈ లక్షణము లవ్నియు సారన్వత రూవమున మనకు కొనవచ్చుచుండుట వలనను, ఇట్టి సొర న్వతము ద్వేషభావవ్యా ప్తికివి అనైక్యత కును, తతృలితముగ సమాజమున అళాంతికిని కారణమగుచుండుట వలనను అట్టి సారన్వత ముతమ సారన్వత మనజడజాలదు. ఎవ్వరైనను తమకు నిచ్చిన తత్త్వమును సహేతుకముగ, యుక్తియుక్తముగ వివరించుచు [పచారమొనర్చవచ్చును, ఆ నందర్భమున వితర త_త్త్యములను తన శ క్రికొలది నహేతుకముగను నయు కక్రికముగను విమర్శింపవచ్చును. కాని యది విందాపూర్వకముగను ద్వేషము నుక్సాదించునదిగను ఉండరాదు. సువిమర్శనము మంచి లక్షణమేకావి దూషణ. ద్వేషము నల్మక్షణనులుకొవు. సమన్వయము, పార్వజనీనత, సార్వకాలీనత, యుతత్తమత త్య లక్షణములు, అట్టి తత్త్వమును విపరించు సారన్వతమే యు_త్తమ సారవ్యతమగును. ॥
ఈ దృష్టితో చూచిననో సర్వత _త్వములను ' సోపాన్మకమమున స్వాంగ ములుగొ నంగీకరించుచు,ు అందలి డ్వీషాది భావములను పరిహరించి, (సేన భావమును, ఐక్యమును పెంపొందించుట కనుగుణముగ భిన్నత్వమున గల ఏక త్వమును (వతిపావించుచు, (వతిజీవలోను వివాతిముగ నుండు స్వాత్మత త్త్వ మును బాగుగా విమర్శించి అత్మయొక్క పర మోత్క్యృష్టతయే . పరమాత్మ స్టితియని (కతి యక్ష్యనుభన పూర్వకముగ విర్ధారణచేసి యట్టి యనుభవమే ముఖ్యముగా (వలోధించు నద్వ్యైత తత్వమే విశ్వజసీనము సార(కౌలీవనము నగునదీయనవి విశ్వ మతఠమహానభలో శీ వివేకానందస్వామి య్యవతిహళముగ వీరూపించి యుంజెనుం ఈ తత్ట్వమున కితర తత్స్వములకో విరోధములేదు. అంకేకొక వానినాయా
నలిని
దృక్సళములను స్థితులను అను3రించి పాక్షీక సత్యములుగ అంగీకరించి, వావీ వరిప్పూర్ణికి మరికొంత చేర్చవలసి మున్నతవి తెలిపి వానవి సంస్కరించి యా తృత్వము టోధించు దావికంచె పై యంశమును బోధించుచు బోయి [కిమముగా తన లక్షణమైన పరిపూర్ణత్వమును నమభకాూర్చును దీనికి సామరస్యము, సమ న్వయము ముఖ్య లక్షణములు అందుకు ముఖ్యకౌరణ మీతత్త సిద్ధాంతములు య సర్వము ఒకే వస్తువుయుక్క విభిన్నరూవములు లేదా నంశములు ననియు, నర్వము తనకంటె భిన్నము కొదవియు అభేద దర్శనమే జ్ఞానమనియు బోధించుపే. ఏకం సత్‌ విిపా బహుథావదంతి; సర్వంఖల్విదం (బిహ్మ: అభేదదర్శనం జ్జానం, మొదలగు [శుతివాక్యిము లిందుకు (పమాణపూర్వకమైన విదర్శనములు, అను భవనము (వరానమై, (శుతియ ప్రల కనుగుణమైయుండుట మరొక కౌొరణము, ఈ యదై్వ్వైత తత్త్వముఖ్య పిద్దాంతము లింతకు పూర్వము నంగిహముగ తెలుప బడినవి. వైదికమైన యా త్త్త్విము కొల్మక్రమమున బౌద్ధ జైన, చార్వాకొది తత్త్వ విజ్యంళణ కాలమున విరళమై ల్పుప్త పాయిమైపోవ, శ్రీ శంకర భ"వ ర్పాదాచార్యులవారు దీవిని పునః (వతిష్పాపించి జగద్గురు (పపిస్థి నొందిరి. అద్వైత తత్త్వ (పతివాదనము, సహేతుక మైన అన్యమత ఖండనము, (సధానముగా వారు సుమారు రెండు వుదల (గంకములను రచించి9. వారి (గంథములకు వివరణాత్మ కములుగాను, అనుసరణములుగొన్ను పెక్కుశాస్త్ర (గంథములును శంకరవిజ మోది కొవ్యనులును, తదను మాయులడే రచింవదిడి;వి. అదై్వ్వైతత_త్వ (పధానముగ రచింపదిడిన సంస్కృత (గంథముల సూచిక యొకటి “అద్వైత (గంథకోళ” మనుపేర్క, కంచి కామకోటి పీఠాధిపతుల యాీదేళశానుసారముగ వారి శిష్యులచే (వచురింపబికినది. అందు బుగ్వేద సంహొతలు మొదలుకొని అధుఏక కాల రచనలవరకు లభ్యాలభ్య సంస్కృృతాద్ర్వైత ((గంథముల నామములు, వావిలో కొన్ని ముఖ్యగంథిములకు సందింధిచిన విషయ సం[గహము, ఆద్వ్వైత ఈత్త్వా చార్యులలో (పసిద్ధల నర్మగహ చర్మితలు తెలుసదిడినవి, అనై ్వతత_త్త్వము, ఆంధులు ;
అద్వైత త్త్వ మాం దేశముననున్నంత బిహుళవ్యాసకముగ వితర (పాంతమిులనున్నట్లు తోచదు. ఆవిషయమెట్లున్నను, అం(ధ్రడేశమున నద్వైత ఈత్త్యమున'కే ఈనాడు (పథమస్థానమున్నది. కొంతకొలము జై నబౌద్ధమతముల విజృంభజ మాం్మధమున నుండినను అవి ఈనాడు నామమా(త్రావిశిష్టములే యనదగి యున్నవి. దై వశ విశ్తాద్వైత 'శ్రై వాదిమతములకు కూడ కన్నడ మహారాష్ట్ర ఈమి?/డేశములలో నున్నంత వ్యాప్తి యాంధమునలేదు. కౌరణమిదమిత్థ మనవి నిర్ణయించి చెన్పుట కవకాళము లేకున్నను కొన్ని యాహలకవకాశము లేకపోలేదు.
అంధ్రులు స్వకం[త్యపవృ త్రిగలవారు. అదై ్వతతత్త్వము “అహం (ద్రివ్యోస్మి" యనెడి పరమస్యతం్యత భావము కలది యగుటడే నా తత్త మాం్యదు
మ
లకీ సహజాధిమతమై యుండనోపును. _ అదై ్వతస్తాపనాచార్య(పముఖైన- (శ్రీమచ్చంకర భగవిత్చాదాచార్యులవారి తల్లి యగు “ఆర్యాంబ” అందుల యాడు పడుచనెడీ వాదమొకటియున్నది. మరియు “శంకరులు కాలటి(గ్రామమున వుట్టిన పుట్టియండవచ్చును గాని శంకరు: పూర్వులాం[ధదేశమందిలి గోదావరీ మండ లాంతర్షత సర్బవరక్షేతమునుండి మయూరపర్మచే శకేరళనునకు గొనిపోవదిడి యుండుటనే త్యాగ? జపటు౦దిము తమిళడేశమునం దెవ్ని తఈరములనుండియో యున్నను తెలుగు మాటాడుకొనుచు నాం్మదులవి ప్యపహరింవదికినళ్లు శంకరుల సంశమువారందలు నాంధము మాటాడుకొనుచు నాం దులయిచుయుందు” రవి కిర్ణపాలెము వేంకటనారాయణగారు సిద్ధాంతము చేసియున్నారు. ఈ విషయమును (శీ వెంపరాల సూర్యనారాయణళాస్త్రిగారు తమ శంకరవిజయాం[ధ్రానువాద పీఠికలో తెలిపియున్నారు. (పప్యిపూర్వమీమాంసామిత స్థాపనాచార్యు డగు కుమారిల భట్టాం్యధుడను విషయమెల్లెరు నంగీకరించిన దే. కుమారిలన కవసొనదశలో నతడు తుషాగ్నిదగస్థడగుచుండగా శంకిరుల దర్శనము లభించినది, అత డామహా శయున కథివాదనమొనర్చి గౌరవించి తన శిష్యుడగు మండనమ్మిశువి జయింప గోరెను.. అప్పుడు (శీ శంకరులాం[ధమున పర్యటనలోనుండి యుండవచ్చును. అం(ధ్రడేశమున శంకరులు సనః్యపతిష్ట గావించినట్టి యు, వునరుజ్జీవింపజేసి నట్టివియు దేవాలయములు డేపతాయం[తిములు అసంఖ్యాక ములుగొనున్నవిం ఆంధ (బాహ్మాణులలో వియోగులను శాఖవారు శంకరవిజయమున తోత్చడినట్లు “తై వల్య వవనీతము” న ఆ (గంథికర్తియగు ణే 'వేంకటరామ విడ్మానందనాభులు. తెలిపిన యా ట్రీ+ది పద్యమునుబద్రి తెలియుచున్నది. కం1 అందు 1పభాకర పద్ధతి 1 గొండరు వియోగులనగ గొజఅంరి జయమం । దుం దోడయి శంకరునకు | వందిత జనులారు వేల వారయిరందున్‌॥ (కైవల్య నవనీతము భాగ ౧, పద్య ౧౮ ఇట్టీ లానమునే “స్వయం (వకొళ (పవోధము” నందు. అక్కిరాజు చంద మౌ ళర్మగారును తేలిపియున్నారు, గీ॥ శంకరులు దిగ్విజయయ్యాత సలుపునపుడు | శిష్యులాశ్వేల యోగవీళిమ్తు లుంట | అరువేలవియోగులం చవిరి వారి ; వారిసంళతి కాపేరె వచ్చె€ బిదప %॥ ఈ (గంథకర్తలిరువురును "నియోగి కాఖి కు చెందినవారే యగుటచేత అ శాభాధిమానమున నట్లు తెలిపియుందురవి భావించువారు కొందరున్నను నా విషయ మసత్యమని నిరూపించినవారు లేరు. ఏది యెట్లున్నను వియోగుఆలో వధికనంభ్యాకు లీనాటికివి అవ్వైళులేయగుట వాస్తవము, వొరిలో పలువు రద్వైత
- (1
(6) 41
త త్త నందింధ (గంథిరచయితలున్నారు. వాలి రచనల వలనకూడ ఆందులలో నదై ్యతతశ్ర్వాభిమానము విశేషముగా పెంపొాంచయుండవచ్చును.
ఆ ఉం ఇది ఆక్‌ బరా న జ ఇల్లీ ఎ అల్లి
అంధులలో [వముభులై న ఆదై ్వతత_త్వ (సంస్కృత [గంథక్నర్హలు : [శీ విద్యారణ్యస్వామి .
ఇతని పూర్వనామము మాధవాచార్యుడు. విద్యానగర విర్మాణమునకును, విజయనగర సాామాజ్య స్టాపనకును మూలకొరకుడు. ఇతడు కర్ణాటక '(బాహ్మణు డని కొందరును, అండదుడని మరికొందరును భావించుచున్నారు. శంకరాచార్యుల తరవాత వింతటినా డింకొకడు కానరాడు శృంగేరీ శంకర_మఠాభిపతిగా నుండిన వాడు. ఇతవి రచనలలో 'వేడాంత సంచదళ, జీవన్ముక్తి వివేకము, అనుభూతి (పకాశము, సర్వదర్శన సం[గహము, పరాశర మాధవీయము, శంకర విజయము, (బిహ్మవిదాశీర్వాద పద్ధతి మొదలగునవి పెక్కు[పపీస్థ (గంథములు.
శ్రీశంకరాన౦ందస్వామి
ఇతడు విద్యారణ్యునకు గురువు. అతవితల్లి వెంకటసుబ్బమ్మ, అంగథుల యాడుపడుచు. తండి పంచేశుడు, తంజావూరు పాంతమందలి మధ్యార్జున్మపాంశ (బ్రాహ్మణుడు. తమిళ (ప్రాంతమున స్టిరపడిన యాంధుకు కొనోపును, శృంగేరీమత శాఖలను స్టాపించుటలో సీతడు విద్యారణ్యునకు తోడయ్యెను. ఇతవి (వపిద్ధ తచన అత్మపురాణము, ఇతడీరుపది ఉపవిషత్తులకు దీపికలను, గీకావ్యాఖ్యను, సర్వపురాణపొరమును రచించెను. వివేక సారాదు లీతవి ఇతర (గ్రంథములు,
కంభంపాటి అమరేశ్వరళాన్త్రి
భారద్వాజ గో[తుడ్డైన (బాహ్మణుడు. బిందిదృష్టి, అజ్జానధ్వాంత చండ భాస్కరము, అద్వైతరత్న (ప్రకాశము, (అవిద్యా పై శాచీఖండనము) భంజనము జీవరాజ విజయము, (పాధానుభవము, అక్మతీర్టము, దకఓణామూదర్హి విలానము, మహావాక్యార్థ విచారము, వేదాంతధేరీ భాంకారము మొవలగు నవింకను కొన్ని ఠచన లీతవివి యున్నవి. ఇతవి కొలము సరిగా తెలియదు.
జ్‌ “ది జ్‌
దక్షిణ దేశమున స్థిరపడిన ఆం్యరుడు. అస్పయ్యాశాస్తి శిష్యుడనని యతడు చెప్పుకొనెను. ఇతవి రచనలు విర్గుణ (దిహ్మమీమాంస యనదిడు త_త్త్వచంటదిక, (ఇది మధ్వ రామౌనుజ పిద్ధాంతములపై విమర్శన పూర్వకమైన దండయా(త యవనతగినది. ఇట్టిడే మరొక | గంఠము 'విరోధవరూధిని) అద్వైత కామధేనువు, 'వేదాంత పిద్ధాంక పారముం
41
- బెల్లంకొండ లొమారాయ కవి
ఇతడీ శశాన్టీ పూర్యార్థమున నుండిన (పసిస్ట విద్వక్కంవి. ౧౮౭౫ వ సంనక్నరమున గుంటూరు జిల్లా నరసరావుపేట అఆహకొలోని “పమిడిపొడు" (గొామమున జన్మించెను, హయగీవోపాసనా సిద్ధుడు రామానుజ పిద్ధాంత విమర్శకు లలో వ్యగగణ్యుడు. జీవించినది ముష్పదియైదేం డ్లలో'పే యయినను సుమారు నూజచేఐది (గంథములిను రచించినవాడు. ఇతని రచనలలో ముఖ్యమైనవి, భగవద్గీతా భాష్యార్క-(వకొశిక, వేదాంత కౌస్తుభము, శారీ5క చతుస్పూతీ ఫిచారము, వేదాంత ముక్తావళి, అద్వైత విజయము, డేహదేహి భావ విర్మూలనము, [తిమత సమర్థనము, "వేదాంత సం్మగహము, జీదాంత దీపిక, డేదాంత దినకరము, వేదాంత తత్త్వామ్మతము, అదై్యైశాన్యమళ ఖండనము, మోక్ష్రపసాదము- ఇవికొక "పెక్కు స్తోళోతములు కొన్యములు వ్యాకరణ శాస్త్ర[గంథములును కలప
అయ్యన్న దీక్షితుడు
ఇతడు రొధామాధన సంవాద కర్తయగు వేంకటకవి కుమారుడు. అలగిరి కవికి సోదరుడు. గొన్న వైణికుడు.. వదునెనిమిదన శతొట్ది మధ్యకాలమున నున్నవాడు. ఇతని ముఖ్యరచన *“వ్యాసకాత్సర్య విర్ణయను". కందీకడు వ్యాసువి (బ్రహ్మస్యూశములప సరియైన భాష్యము (శీ శంకరులడే యిని దావిని వివిధ భాష్యములకో తులతూది విమర్శించి విశ్చయించెను. వేంకటగిరి యందు విద్వ క్సభలో శన వాదము నీతడు వండిత (వకొంయలచే నంగీకరింవజేసి పతిస్టించెను.
వీరే కాక 19, 28 శతాబ్టులలో (వసిద్ధలైన రాజుళాస్ర (శ్యాగరావ దీక్ష ళుల్పు, రామ సుబ్రహ్మణ్యళాన్త్రి, చనం౦ంత కృష్ణశాస్త్రి, పైంగనాడు గణపతి7స్త, కరూరు న్ముబహ్మణ్యశాన్తి మొదలగువారు ఆర్మధదేశీయులో ఆంధదేశము నుండీ వెడలి దక్షణ దేశమున స్థికవడిన యాఎ౫్యదువోయని భావింవదిడుచున్నారు. మహా విద్వాంసులును, అనుభవ జ్ఞానువ్లైన ఆలుబూరు మల్లి కొర్జునశాన్తి. సాధు (శ్రీనివాస శాన్తి పంటి మవానుభావు లెందరో ఈ శళాల్చిలోమ, పూర్వశతాద్ది యందును విశేష (వపిద్ధి కెక్కినవారున్నారు. న్‌
(వస్తుత శృంగేరీ పీశాధినతులు (శీమడభినవ విద్యాతిర్ణ మహాస్వామివారు సువపిద్ధాందులే. వారి తరువాత పీఠాధిపత్యమునకు నిశ్చయింసదిడినవారును ఆండరులేం
ఆంధ్రదేశమున, (గంథకర్తలు, శావ్రపండికులు కొకున్నను, అనుభవజ్జానురైై సిద్ధపుడుషులై, గుస్తమూరర్తులై, [వజలమధ్య కలిసిమెలిసి తిరుగుచు భక్తులను జిన్ఞాను పులను ఉద్ధరించుచుండిన అవధూత పిచ్చెమ్ము, అదోని లత్మమ్మ పంబీ
4కి
యోగినులు, మా గురుడేవులైన నమర్థసద్గురు తే హనుమాన్‌ కొళీపిసాద్‌ బాబూ మహరాజ్‌ వంటి మవిత్ములు నెందరున్నారో తెలిసికొనుట సులభ సాధ్యముకాదు.
ఎళైనను ఆంధ) దేశము, అంధ్రప్రజలు చేసికొన్న గొవ్చ సుకృత ఫలము గనే యిట్టి మవాపురుషుల సంపర్కము లభించి అదై్యైతతత్త్వ మీ దేశమున కభిమానపాత్రమైనది. ఆంధ్రభాషాసారన్వతములుకూడ _ నీ యదృష్టమును జారవికుచుకొనక యథా సంభవముగ స్వీకరించి పరిప్పష్ణమై తమ్మాళశ్రయించిన సారస్వతులకు తత్త వజ్టానామృతమును పంచి పెట్టినవి.
ఇట్లు ఆంధ్రుల కొంగుబింగారమైన ఆఅదై తత తత్త్వమును ప్రజల కందించిన *ఆంధ9ఏిసారస్వతము నందలి యదై్యైతత్త్త్వ కొవ్యములు” ఈ కింది విధముగ విభజింపబడి సంగ9హముగ సమీక్షింపదిడుచున్ననిం 1 వేదోపనిషత్సంబంధమైన యదైై ్యతత్త్త కావ్యములు, £. రామాయణ సందింధమైనవి. 8. శ్రిమహాభారత సందింధమైనవి. 4. శ్ర మద్భాగవతాది పురాణ సందింధమైనవి. 5. శంకరభగవత్‌ పొదాచార్య సందింధమైనవి, ౯. అదై్యైతత్ళ్వ వ్వేత్తలలో ఇతర మవోప్పడషులకు సందింధించినవి. 7, అను వాద అనుసరణములలో ఇతరములు, $ స్వశంతిములు (పద్యకొవ్యములు, యక్షగానములు, నాటకములు.)
ఎఅాాభాదవంకాలా
శ లల న్న జరీ ల న ఇటీ 4 రీ లకీ అలథణ ఆఅ లృర్రలింంలంణ అలుల లో అనా జం ఆ అాణాణన్స్యా అజ అదై్వైతతత్స్వి క వ్యములు యూ అణా జ్యో అల్‌ వేద సంహితా సంబంధమైనవి జి ఇట్‌ ఆ అట్‌ ఆబ్‌ వురుషసూ_క్ర - మంత్రవుష్పములు బుగ్యజు స్సామాథర్వణ "వేదములు నాల్గీంటి సంహిళా భాగ ములలోనూ అక్కడక్కడ నదై్వై స్‌లేత త్త శ (వతిపాదక వాక్యము లున్నవి. సంహీతాభాగములు (వధానముగ_ కర్మకాండకు నంబం ధించినవి యగుటచేత వానియందు తత్త్యవిషయిక వాశ్యములు విరళముల్రై యుఎనుటలో నాశ్చర్యము లేమ అట్టుండుట చేత మంగ భాగమునకు తత్త ముతో సంబంధము శేదని భౌవింప ఏలు లేదుః మం[ఠభాగమున _ నెచ్చకెన్నట నదై్యైతితి త్త్వ్వ(పస క్తి యున్నదో ఆ సూ క్రములు (కమకంఖ్యా సహితముగా “అరై స్‌లే (గంథ కోశము” అను (గంథఖమున నుడావారింపబడినపి, అదై సల తత్త బోధకములైన సంహిఠా భాగములకు (పాచీన కవుల పద్య్భరూపానువాదను లున్నట్లు కోనరాదు. యజు “శ్వేదము. నందలి (ప్రత్యేకమైన వుకువసూ_క్తమునకును, మం(ర్ర వుష్పమని (పసిద్ధినొందిన కొన్ని మంత్రముల సంకలరమునకును ఈ శశాబ్దిలో.. (శ్రీ చర్ణ గణపతిశాస్త్రిగా రాంధ్రపద్యరూపాను వాదము గావించి యున్నారు పీకు (వసిద్ద విద్వాంసులగు చర్ల నా రాయణ ఇస్త్రి గారి కుమా ధి ప. రులు, వీరి స్వ్యగామము పశ్చిమగోదావరి జిల్లా “కాకరపట్డుి (గ్రామము, పీకు “నిడదవోలు పట్టణమున “ఆర్ష (గంభమాలొను స్థాపించి జానీ ద్వారా "తెచుగుగీతను, ఉపనిమత్పుఫను, (పకటిందిం తత్త్వ సంబంధమైనవి, దర్శనసంబంధ మైనవి, ఏ9 వచనరచనలనేకములుగా "నున్నవి, ఏరు (ప్రస్తుతము "హైదరాబాదులో నివసించుచున్నారు,
వ్రీ అదైస్వశత_త్త్వ కావ్యములు
ఈయనువాదమునందలి శైలి భామ మొదలగువాని లత్ష ఇములు ెలిసిళొనుట కనువుగ సందుండి కొన్ని యదైై రే తత్త భావబోధక భాగము లుదడాహం౦ంపబడు మన్న వి,
పురుషసూ ర్త మును౦డి
మూలము ]. వుధుము ఏ వేవగ్‌ం సర్వమ్‌, యద్భూతం యచ్చ భవ్యమ్‌ | ఉ తామృరత్వ స్యేశానః, యద న్నే నాఒ8ిరోవాలి!
అనువాదము ;. ఇని యంతయునుగూడ నీ పకమ ఫుుషుండె | భూతము భవిమ్యత్తు వొనరునది యూతంచె। మతటియు నమ్భృతిత్వంబు నకు నీశు డాతండె | అన్నంబుగే (ఫపంవారమును గాంచె! ,..॥
' మూంము. వేదావామేతం పుసమం మువోంతం | అదిత్యవర్శం తమసః పరస్తాత్‌ | తే మేవం విశ్వా నమృశ ఇహథవతి। నాన్యః పంథా విద్య లేఒయనాయ క
*.. అనువాదము . అవత్యివస్తురైై యజ్ఞానమును చాటి మెనలోడీ మవోఫుకుషు నితనినే గెాలుంగుదును. ఆ వునువు నిటు లెబుంగు నత డిందె యమ్మృృతుగు, అమృత త్తి మొంద నిల నన్య మార్గము లేదు! ౨౦||
మ౦(త్రవుపష్పమును౦డి
మూలము ఏ. ధాతా పురస్తా ద్యముడాజహోర్య ర్‌ (పవి డ్వాన్‌ (పది శ్చశసః | త మేవం విద్వా నమృత ఇహధవతి | నాన్యః పంథా అయనాయ విద్యతే |
అనువాధము ఏ. (హ్మ్‌ యొవ్వని మున్ను (బకటంబు చేసెనో | ఎల్లదిష్కులు ెలియు నిందుజెది తెలిపెనో | "యావుపకు నిటు "లెజుంగు నరండిం చె యమ్మృతైుండగు | అమృతత్వ మొంద నిం నన్య మార్గము శేదు !౧॥
మూలము;- యచ్చకించి జగత్సగధం దృశం శే ,భూయళేవి అంతర్చహిశళ్ళ్చత త్సగ్యం వ్యాష్య నాలా ; లేవవా
అనువాదము:. ఈ జగంబందున నే జేవికనజడునా 1! ఈ జగం బందున్న 'దేదేది వినబడునొ | అది యంతయును గూడ నటం ెన భోలోవ- | వరలి నారాయణుగె వ్యాపించి శానుండె 1ఒ| ల
ఆం(ధసారన్వతము నందలి ర్ట నమూలము)= తస్యాః శిఖాయా మభ్యే పరమాత్మా వ్యవస్థిః సమ్మ నశివః సేం్చదః సోఒతషిర। పరమః స్వరాట్‌ కి అనువాదము. ఆయన్ని శిఖమధ్య నలరారు6 బరమాల్మ ఆతండె యా (బహ్మయాళండె యా శివుడు. అతండె యిందుడు నాతంగె శాళ్వతుండు ఆతండె గనుదాన యఖశేశుడగు రాజు 1౧౩ మూలము. ఈశాన నృ ర్వవిద్యానా మోశ్వర స్సు భూళ"నాం । (ట్రవ్మోధిపతిః (ుహ్మణోధిపతిగృవ్మో శినోజు అస్తు నజ"శినోం | అనువాదము;= అత డెల్ల విద్యలకు నధివుడ్రై యున్నాడు! ఆరడెల్ల (పాణులను నధివుకైై శాసించు ! అతడె (పతినాలకుడు నతడె (్రువ్మాక (వభువు | ఈబవ్మా శుభమిడు తమేనోం సదా శివుడ 13౬॥ ఈయనువాదము కడు నరంశమై సగ్వజున సుదోధమైయున్న ది ఇందలి భొమలావీ.ణికమై యున్నది, (శ్రీగణవణశా్రిగాంట్టి తాత్త్విక సంహితాభాగముల నన్నిటిని నిట్లనువదించినచో నాం(ధ జిజ్ఞాసువులకు మహోపకార మొనర్చిన ఈ యనువాద మపూర్వమ", (వశంసనీయమునై యున్నది, ఉవనిషత్పంబంధమెనవి యూ అవై స్వత త_త్త్వబోధకమ్ములై న వేదసంహి ఆ"భాగములకువ లెనే ఉపనివ త్తులకు కూడ (పాచీన కవు లెవ్వరును ఆంధ పద్యరూపాను చాదము. గావించినల్గు కానరాదు. లఫించిన అనువాదములలో రచయితలు లెలిపిన వివర ములనుబట్టి అవియన్నియు, 19,20 శతాబ్దుల. లోనివేయని తోచుచున్నది. ఊహకందినంతవరకు రభయితల కాల (శ్రమము ననుసరించి అవి యిచట సమివీ.0పబడినవిం అయా శమ వ్రసనై- పలానా
పూయానిరాలంబ మంజరి (ద్వివద) కర్శ ఏ కందిశకంటి రామకృష్ణ కవి ణి
ఈ (గంథకర్తయగు కందికంటి రామకృష్ణకవి కప్పరగ లక్మమ్మప పౌత్రుడు మరియు | అమర వెళకట చలమాంబ వుశతుండుూనని మొగము ెలభిపెనుగాని తనవంశ కాలాదులను గురించిన మరియే వివరములు కెలుపళేదు. ఇందు జెలివిన లక్మమ్మః "వెంకట చలమాంబ యనునవి (్ర్రీనామములుగా నున్నవి, వుపుములకు కూడ. "రు చివర "అమ్మి పదముండుట కద్దు, “అంబ పదము మా(శ్రమరుదు, ఇండు పేర్కొనబడిన వారు శారేతం(డ్రులై యుందు5ని
ద్వి! "'పెనుమర్హి కలసింధు సితకరుపాప సంబోరురై న న్నుబ వ్మాణ్య గురుని | (శ్రీపాదవద్నముల్‌. చిత్తాన నిలిపొ యని చెప్పుట చేరను, (గంథాంతమున *గీ దు గ్లావధూత భీ సు(బవ్మాణ్య గురు (ువ్మా ణేనమజొఅని యు౦డుటచేనను. ఇతని గురుడు 'ినునులర్హి సుబ హ్మణ్యుడను సతేజనియు నతనికీ *దుర్షావధూతి యనెడి మరొక వేకు (వసిద్ధమై యు౦పెననియు కెలియుచున్నది. తరిగొండ వెంకమాంబ యొక్క గురువు కూడ స్యుబవ్మాణ్యు డే. వీంపవుకు నొళశేయైనచో సీ (గంథకర్త పంవొమ్మిద దశతాబ్దీలోని వాడని నిశ్చయింప
ద్విః వట్టుగ నిరాలంబ పదవియు మంయు। సవాజామనన్క_ంబు నమమగు గాన కన్పరు నాజ్ఞ చేత నా విషయమునకు సంబంధించిన వివరములను ద్విపదలో పేలుఫుచున్నట్లు లెలిపి కవి విషయమును పస్రరంభిం ఇను,
ఇందు (ప్రధానముగా నిరాలంబోపనివ త్తులోని కొన్ని ముఖ్య మైన (ప్రశ్నోత్తరములు, అమననస్య మోగము వివరింపబడినపి, నిరాలంబోపనిమత్తు అష్టోత్సర శశోపనిమత్తులలో నొకటి. అది శుక యజుర్యేదమునకు సంబంధించినది, అందు కింట్రవ్మా 1? కఈశ్వరః 1
ఆర్యధసారన్వతము నందలి శ్చ కావ్ళలిః! .. శసృన్యానీ! మొదలగు సలుబది యొక్కం (వశ్నలును, వానికి స్యూత్శపాయముగా సమాధానములు నున్నవి. ఆ (పశ్నలన్ని యును నిందు లేవు ఇరువది నాలుగు మా త్రమున్నవి, విషయారంభ మిట్లున్నదిం సాధన చచురర్థనంపన్ను డగు జిజ్ఞాను చొకడు సద్దు సన్ని ఛానమును జేరి, ద్వి! నయమున సహజామనన్కరాజంబు | లేటుకున రథీంచి తగు నిరాలంబ | పదవును సామాజ్య పట్టంబుగట్టి। ం ఠం జీవన్ముక్తి "కెరగు | శెలియ రమేంచి కడలేర్చగావలయు ।॥ సని (పార్ఫింపగా గురుడిట్ల నెను *ని రాలం బోపనిమత్తుయొక్క_ యర్థ ము నిదముగా "కలిసినచో తాను తానైన ఠర_త్స్యమున నిలచును. సవహాజామనస్క మనగా సదియే. సీషగల సంశయముల నడుగుము
- అప్పుడు శిమ్యుడిట్లు (వశ్నించిను. *ఆర్రయగా (బ్రహ్మాంబు అనగ ెద్ది ! పరగ ఈశ్వరుడన భావింప నెవరు 1 జీవ్రడనగ నెట్టి చిశ్రంబు వాడు 1 భావింప (పకృతి నప్పగగ సెట్టిదియొ శి పరమాత్మ యనగను పరికీంప సెద్ది శ్‌ అకయగ జాలియు అది యొట్టులుండు శి పరగెడి కర్మంబు పరికింప సెద్ది శ వమరియునా కర్మంపు మార్షంబుదెలువు అనమానమగు జ్ఞానమనగ నెట్టిదియొ శి వస గెడ్డ యజ్ఞాన (వలిభయునెద్ది 1 అరయగా సుఖమన నది ఎట్టులుండు శి పరగ దుఃఖంబన పాటింవసెద్ది కి ఆరయ స్వర్లంబన నది మొక్కడుండు 1 పరికింప నరక మేపట్టున గలదు 1 "శలియ నిబద్ధంబు తెర గావతిమ్ము
"శెరలియ విద్వాంనుండు "కెరనొప్పనెవమ 1! “జెలియని మూఢుండు 'ేవరయెవరు 1 ఆరయ నాసుకభావ మూనలి యిమ్మ్శు పరమపావనమకా ర్తి సరనుపద 'మెద్ది 1 హిశ మొప్ప "జీన్మిగహించవవలయా హిరవు లేశను బేసి విడువగా వలయు | మానితసన్నా్య్థస మార్షమెట్టిదియొ ఆనతి యిన్ము యా అత్మసంశయమ్ము విశదంబుగా చతుర్వింశషిప్రశ్న మసలుచు నున్నది మదిలోన 'నెవుడు. **
ఈ (పక్నలన్నిటికిని గుకుడు సమాధాన మిచ్చెను ఆ సమౌ భానములన్నియు నిఠరాలంబోపనిమత్తులోని యుత్తకముల ననుసరించి; యందలి పదము లేగలిగి కొంత వివరణాత్మశముగ నున్నవి, _
ఉదా - మూలము = జాతిరిచ :- న చర్మణో, నరకృస్య న మాంగసస్య న ఇాస్టీనః [1 న జూతిరాత్మనో, జూతిర్య్యవహోర (పకల్పిళా క
అనువాదను;* ఉద్వి॥ విలసిల్లు జూతన (జూలతియన) విధమిద్ది వినుము |! తలపోయ చర్మముల్‌ ఛాతువుల్‌ లేవు ! నరగున ర కృమాం- సంబులులేశ్రు | పరికింప నెముశలు పొటింపలేవు ! పకువడి రూపం = బు = భావింపణీదు! పాటించి దీనికి (వఠత్యినముగను | సాటి అజామిోళు చార్మెత్ర వినమె |! కావున జాతిని కానమెందునను | భావింపన్యవహోర పద్ధతి వ్వుతి క్ష
ఇందలి యజామిోళ్ళ్యపస క్తి మూలమునలేదు, వివమయము బోధ పదుటకుదాహరణముగా చెప్పబడినదిం
మూలము;- అావ్యామితిచ స్వన్వరూపవ్యఓరిక్త మాయా మమ బుద్ధీం(ద్రియాది గో చర జగత్సత్య చింతసమ(గావ్యాం,
అనువాదము? ద్వి॥ (గహియింవగాను న(గావ్యాంబు వినుము | పళ మాత్యయంఠతట (వత్యతముగను 1 పరికింప, నొక్కళు (వబలుచు
ఆం(ధసారస్వతము నందలీ ఫా నుండు । మాయచేగూడిన మవానీయబుద్ధి | హేయవుమనసుతో "నేర్చాటుగాను | ఇది నళ్యెవైకుంక మిడశివలోక | మిది స్వర్షిమిది మ_ర్త్యమిదియు పాతాళి ! లొోకంబులును మరిలోశాంతరములు | లఅకారముల నొప్పు అఖలదగములును | పర గనత్యంబను భావ మెన్నటికి | కర మొప్ప్య(గహయింపగా రాదు ఫ్లత ॥
ఇందలి వైసలఠళివలోకాది (వనక్షి, మూబమునలేదు, ఇది మూలమున లీని వీవరణము,
కొన్ని వోట్ల యనువాగము మూలమున నున్నంతనృష్టముగాను, వివరముగాను లేదు,
ఉదా - మూలము; నన్యాసఇతిచ, సర్వధ ర్మాన్‌ ప౦త్యజ్యి నిర్మమోనిరహం కారో భూత్వా (టబహ్మెక్యం శరణ ముపగమ్యూి తత్త్వమసి, సర్వంఖల్విదం (ట్రవ్మాః ేహనానా స్తికించ ॥ నేత్యాది మహోవాక్యాను సంధానానుభ వజ్ఞానాద్బ హ్మైవావా మన్నీతి నిశ్చిల్యె? నిర్విశల్చ్బ్పసమాధినా, స్వతంతో యరిశ్చరలి, న సన్యాసీ, నముుక్త స్సపూజ్య స్సోగ్న్‌ సపరమహంస స్ఫోఒవధూత సృ్యబావ్మాణ ఇరిచ,
అనువాదము? ద్వి! పరగస రాాసంబు పాటించినీప | "తెర గొవ్ప్చ లెల్చెద కేటగా వినుము | ఐహికాముమ్మిక అఖలకర్మములు | వహ్యతగా రోసియెలమినిక్నోహ 1 చిత్తుడై (గైహ్మాంబు.. చెలగి "తాననుచు |! సత్తుగా తెలియును సంశయోాలుడిగి | పరికింపద్వయమను భావంబువమాని । పరమాలత్మ'తానను భావంబుకతన | (హ్యాతి ధర్మము "లెల్ల పరగజేయుచును | వికృతి లేశ చరించు విమలసన్యాసి 1 అతడే ముక్తుండు అతడె పూజ్యుండు | అతడి పరమవాంస అతడే యోగి | అతడెవో అవధూత అత డెబావ్మాణుడు 1 అగడె నిరాలంబ అనుభవయోగి 1 .
ఇందుమూలముననన్న త_త్హ్వమస్యాది వాక్యములు సంగ హింపబడి వాని 'శాత్చర్య మే చెప్పబడినదిం
మూలము; నిరాలంబోవనివదం యో2ధ్టీతే గుర్వన్ముగవాత స్ఫోఒగ్నిపూతోభవలి, స వాయుపూతో భవతి, నసనవునలౌవ _ర్తితే పునర్శాభిజాయతే | వునర్నాభిజాయత ఇత్యుపనిమత్‌. క క్ట
రి అవై్యతత త్త | కావ్యములు అనువాదము; ద్వి! నెరినిరాలం బోపనిమదగ్థ మెవరు 4 పరగమ నసము సేయ (బహ్మామైసెలచి | మరలజన్మములు మరలరువారు | కరి మర్థిగర్భవరక ౦బున బడరకు |! ఆరయనిరాలంబ అనుభవంచిదియె ॥ ఇందుమూలమందలి ముఖ్యమైన “గ్పర్యన్యుగవాతః” అనునది జారనీడువబడినదిం అటుపైన అమనస్క-మిట్లు సం్యగహముగ బోధింపబడినదిః ద్వి! సవాజామనస్కంబు సరవిదెల్బెదను | ఆరయ (శ్రీరాముడు ఆండనేయునకు | పరగబోధించిన భావంబునీకు | కరమరి 'దెలి పెద కరుణ థి తోడుతను । అరయగానీవు చేవాముకాదుగాన, ...*.” ేహేం్యదియ బుద్ధ్యవాంకా రాదులు సీవ్రు కావుగావున అవి నీకంటవు, నీవు సచ్చిదా నందరూపుడవు. కలలోనున్నవి నిజముగాలేనట్లు సీకు కనిపించున వన్నియు నసఠ్యము లే, అం 'దేనియును పరమాత్మ వైన నీకంటవు, నీవు నిశ్యుడవు, శుద్ధుడవుం అనంగుడవు, ఇట్టు తెలియుచు నెల్లప్పుడు నిర్లి వడ యుందుకే సవాజామనన్య_ము,. ఇది స్థ్రపడుటకు తత్త సి మస్యాది మనసో వాళ్యలమ్యూర్థ మెమగదగును. (ఇచ్చట మసహోవాక్య ములు దజవాదజనాల్లతణ, వాచ్యలమ్యోర్థ ములు (తివిధలతణలు, వివరింపబడినవి) ఆ లమ్మక్థము. "లేలిసినవో జీవ్చడే. శివుడు, శివుడే జీవ్రడు దీనిని మననముచేసి మోతుము పొందుము, అని సద్దుకుడు బోధింప శిష్యుడు గుసుని స్తుతించి యానందమగ్నుడై, గుషమ్తూర్తి కడణతో పనుపగా “గ్రైర్యంబె తం్యడియు వేమమే తల్లి । భార్యయె శకాంతంబువరగ సత్యంబు 1 తనయుడు, కతు (నులు తగు సహో దకులు । తన సహోదరియును తగ భూమిళశయ్య, ఘనదిశల్‌ వన్ర్రంబు వీర్చడగూడి 1.......=.1 మహిని జీవన్ము క్షి మగ్నుగై వెలసె | " ఇందు భావమునేగాని భాపావిమయమున _ పటింవులేదు ఛందో వ్యాకరణాది దోవములు వ్యర్థపదములు ఇొల్లులుగో నుండును, నిరాలంబోపనిమత్తు ననువదించిన వారిలో నీ (గంథక_ర్తయీ మొదటి వాడు, ఇది జానఫదసాహీత్య ములలో చేర్చదగియున్నది. ఈ (గ్రంధమమ్ముడదితము, దీని (వాత్యప్రతి తికుపతిలోని (ప్రాచ్య లిఖర్యగంఖాలయముననున్నది, (గంఫసంఖ్య డి, 2155 లేశ ఆర్‌. 2114
న వూ౦డూ క్యో పనిషత్తు ఆంధధ్రీకర్తవి థ్రీ చిజ్హావూరి సుబహ్మణ్య శాస్త్ర
మాండూక్యోపనిమత్తున కద్ర్యైతపరమైన యాంధ్ర పచ్యాను వాదములలో మొడటిది శ్రీ చిజ్రావూరి నుబివ్మాణ్య శారి గారే ఈ గ్రంథ ముది్రితపతి యొకటి కాకినాశయందలి యాం(ధ సాహిత్య పరిమద్ద్రంథధాలయమునను, మరొళటి రాజమహేంద్రవరము నందలి గౌతమి (ంథాలయమనునను నున్నవి. కవిని గూర్చిన వివ రములేపయు నందు లేప, *నరశతకమూు, తత్త సీసమాలికఠ”ి యను న్వ్వైత బోధకములగు' రచనలు మొత మిని క _ర్తృకళములుగా నీమాండూకోోపనిమదనువాదముతో కలివీ ముదించబడియున్నవి, (గంథ(ప్రాచీనతినుబట్టి సీకవి పందొమ్మిదవ శ తాచ్ది వారై యాండవచ్చు నని తోచుమున్నది.
ఈ యనువాదము మొత్తము పదు నేడు పద్యములలో నున్నదిం రచనా విధానమును లెలిసిళొనుట కనువుగా కొన్నియుడాహరణము లీయబడుచున్న వి,
మూలము ;-ఓ0 ఇ ల్రేతదషర మిదం సర్వం | తస్యోపవ్యాఖ్యా నం । భూతంభవదృ్భవిమ్యదిళ ఫ్టిం కార వవ। యవ్బాన్యత (తికాలా తీం తదవ్యోంకార వవ॥।
అనువాదము :-ఆ కలయదెల్తనోమ, గడుగల్లి లేనిది ! గలిగి యున్నదియ్హాన్కు గలుగగలది |! యోమ మర9ియు సత్యమొషూ నోంకొ రమై 1 కాలగతుల గడచి కలయదెల్ల |! ౧॥
ఇడి మూలానుసారియైన యనువాదమన దగిన జే కాని భావము నులభ నుళోధముగలేదు. మాండూక్యోపనిషత్తు స్యూర్మప్రాయ మైనది. ఆందలి మంత్రములకు మక్కి-కి మక్కి-గా ననువది౦చినచో నందలి యర్థము సులభ(గ్రావ్యాము కాజాలదు. ఇచ్చట నట్టి స్టిియే సంగప్తాప్తమైనది అనువాదముననున్న '* కల్లి లేనివి యనుపదమ్ము
(
క్ష0 ఆం(ధ్రసారస్వతము నందలీ మూలము నందలి *“భూతంి అను పదమునకనువాదముగా నుపయోగింప బడినట్లున్నది.
“కల్లిలేనిది యనుటలో నర్థము స్పష్టముగ "లేదు.
మూలము ఫంసర్వ్యం 'హ్యేతద్చవహ శ్ర! అయమాత్మా (బ్రహ్మా సోఒయ మూళల్మా చతుస్బాత్‌ 1
అనువాదము 3-ఆ! అఖల మరయ (ట్రహ్మమాత్మయు, (బహ్మము । డాని యలఘుశ క్రి దనరవ్య క్త] ముగ గుణ్యత్రీయ ముగ బూని పల్యంగచాన | వెలయు వాల్లుపాదముల నదిగన 1౨]
“సొఒయమాత్మా చతుప్పాత్‌ * అను మూలభాగము సీపద్య మందలి చివరిమూూడుపాదములును వివరించుచున్నపి, కాని పదముల యొన్నిశ్క కూర్చు భావస్పష్ట్రత కనువుగ లేవు. -
మూలము 1= జాగరితస్థానో, బహిః (వ 8. సప్తాగ వీకోనవింశతి ముఖః స్థూలభుక్‌ వై శ్వానరః (ప్రఫమః పొవిః |
అనువాదము ;. ఆ! సరగ దొలియవస్థ వె శ్యౌనమండన | దనరు నదియు జా(్రతను మెలంగు ।! నైదు రెండు మరియు నైదును బదునాల్లు |! నవయనములు నోళ్ళు నతని కొనరు 1 3 ॥
*... బదియును మూలానుసారిమయైన యనువాద మనదగిన దే కాని, 'యర్ధిబోధ యందు సారళ్యము లేదు, ఇది గవానమైన విమయము, శాన ఇందు దూ రాన్వ్యయము గాని యన్వయక్షి వ్రతగాని యనువాదమున నుండరాదు, భావము సులభముగ బోధప2నివో,ో నా యనువాద (పఫయోజనమే లేకపోవును, పద్యము యొక్క_ చివరి రండు పాదముల లోని (క్రమొలంకారముతో కూడిన భావములు నూలథావ మంతక పూర్వమే 'లెలిసిన వారికి బోధపడునుగాని (కొత్తవారికి సులభముగ నవగతములు కావు ఇాన్ర వనీమయముల ననువదించుటలో నిటిపదతి యుచితముగ తోచదు, "= లం
మూలము 1. అమా(క్రశ్చతుర్థో2ఒ వ్యవపహార్యః, (దపంచోప కమ, శినోఒదె నల వవమో౦శకార ఆతెెవ సంవిశ తాంతినాఒజ యు గ. ప్ట్‌క్రై శ్యానం, య ఏవం సద।
అ జ్వెశత_్త్య కావ్యములు ||
అనువాదము ;. అ। నాల్లవదగు మా(ఠ నైస్గణ్య ముఖ్యంబు | జూడగర్మ జగలి జాడలేదు | పూర్ణ సుఖమయంబు బోలు నరైై (1 తంబు | నిదియయోము దీని సెబుగు బుధుడు |! ౧౬ |
అః తననుతాను దెలిసి తనరవర్తించుచు | నెల్ల చాను దానునెల్ల గాగ | నునికి 'దెలివి, సుఖము, నొప్ప నిస్ట్ఞముగా | నల శుద్ధ నచ్చిదమభవముగ ॥ ౧౭||
ఈ యనువాదము 'పూర్వము భూపీన యుదావారణముల కంబ మేలుగానున్నది. ఇందు, ఉన్న్యావదగు మతి యనునది?
- అమా(తశ్చతుర్ధోని యనెడి మూలమునక్కు విషద్ధముగనున్నదిం చతుర్థ మమా[రయని మూలమున నుండక, యనువాదమున తనాలవ దగుమూ[త” యనుట యనుచితముగ తోచుచున్నది, మిగిలిన భాగ మున నున్న వివరణము థావసృష్టత కుపకరించునదియై యు క్తముగ నున్నది,
ఇట్టీయనువాద మారంభమున నంత తృ్తికరముగ లేకున్నను (శమముగ చివరికి వచ్చుసనరికి మేలనిపించుచున్నది. ఈ యుపనివ దనువాధము సులభముకాదు. ఈ యనువాదమున నెన్నదగిన పెద్ద దోమము ేవియు లేవు, ఉన్న స్యల్పదోమములు, నవరం౦ంచుళొన సాధ్యములగునవియే, అనువాదము మూలానుగుణమై యదై్టత పరమై యుండుటకు చేయబడిన (ప్రయత్నము; మెచ్చదగినదియేకాని, మరిళొంత స్పష్టత యున్నచో నింకను బాగుగనుం డెడిది.
ఆర ళా ఆటీ ఈశావాస్యోపనిషత్తు అనువాద కర్త ఏ అత్మానంద యోగి శాజమహేం(దవరమున నుండీన (వపంచ మఠ (గంథనూలా శార్య స్థానము వారిచే (వకటింపుడిన *శపనిషర్తులు'. అను (గంథ మున నీళు ీను వతెీీయ కఠోపనిషత్తులకు పద్య శీయ రూపాను వాదములున్నపి.. వాని - క ర్త ఆళ్మాసంద "యోగియని యా (గ్రంథ నున నున్నది అ (గంథాంతమున -నా (గంథనమాల (వచురింస బోవు (గంథములలో “ఉపనిషత్తులు”. (50డన భాగము) పశ్నః ముండకు మాండూక్య; లకి యోవనిమత్తులకు పద$్భ? "ణీయ లరూపానువాదముగా (వాయబడినదిి యని యుందుటచేత నా కెండవ భాగముకూడ నీ యాత్మానందయోగి రచితమే కావచ్చునని నూహింప నవకాశము కలుగుచున్నది. ఇంత కంక నీ కవివి గూర్చిన వివరము లేవియు కెలియవు. ఈ (గంథిము 1926 వ సంవత్సరమున ము(్రితమైనది.
ఈ యనువాదము మూలమునందలి శబ్దముల ననునరించి శాక యందలి భావము నద స్రలేవరముగ (హించి తదనుకూలముగ చేయబడినది.
అనువాదము :. గీ! జగతి యందెచట జూచిన సర్వ దేశ | వ రియె యీశ[డుండుట వలన గర్మ | ములను విడిచి యాత్మను బట్ట వలయు, నెవని | ధనమునైనను గోగగ దగద యెపుడు,
ఇందు మూలమందలి “యత్కించ జగత్యాం జగత్‌ * అను చాని కనువాదము చేయబడ లేదు. “త్యక్తేర భుంజీఖాశి యనుచాని!ీ
“కర్మములను విడిచి యాల్మను బట్టవలయు నని యనువదింపబడీినది, ఇది మూలమున శబ్దరూపమున సృష్టముగకనిపించని యృదైైత పరమైన భావము
ఆడై సతత త్త గ శావ్యములు క
ఉచా:- మూలము [.యన్తు సర్వాణి భూళాన్యార్మన్యే వాను వళ్యతి, కది కిక , అనువాదము $-గీ॥ అన్ని భూతంబులను దనయందు బూచి | అన్ని భూతంబులందు ద న్నరసికొనుచు. ! జ్ఞాని యగునట్టివా డాల్మ సర్వగతుడ 1 టంచు జెలిసి యెవ్వనిని సొాధింపబోడు 1
ఇందలి చివరి ఆండు పాదములును వనూలమునండలి *ఠతతోన విజగుప్పలే” యనుచానికి వివరణము జుగుప్ప యను పదమునకు నిందించుట యనునది సరియైన యర్థము! కాకపోయినను, క జ్ఞానియగుసట్టి వాడాల్మే నర్వగతుడటంచు. దెలిసొ యనునది యదై్యైత పరమైన , వివరణచే.
ఉచా వంయస్మిన్‌ సర్వాణి భాళాన్వాతై శ్రనౌ భూద్విజానతః ళం
అనువాదము :-గీ॥ “జ్ఞునియగు వానికెప్పూడు సర్వభూత | ము లును దననయందె కానించి ముదము గూర్చు | నిట్టి 'యేకత్వమునే యెల్ల యెడలగాంచు | జ్ఞానికిని మోవామేమి ? శోకంబు నేమి +”
ఇందలి మొదటి 50డు పాదముల యనువావమును, కొంత వరక మూలమునందలి భావమున కనుగుణ మైనది గాని పదానుగుణ మైనది కాజాలదు. ఇందుపయోగింపబడిన “జ్ఞాని శబ్దము మూలమున "లేని యదై రత భావానుగుణమైన కల్పన'యే,
ఉదా;-మూలము :-పూవమన్నేక చ్చే... ..సోఒవామన్మిః
అనువాదము గీ సూర్య | సీయి (పాజాపత్య 1 మాతు నిన్ను | కిరణముల బాపి "తేజస్సు (ిందు పరచి | నీదు కల్యాణ నూర్తి గాన్నింపజేయు | మయ్య నీలోని వాడ నే నగుదునవుడు!
ఇందు మూలమందలి పదములనేకము వదలి వేయబడి, కొన్ని మొప్ప చేయబడి, భావము మూ(శ్రము (గహించబడినట్లు సృష్టముగ
౮ స!
"శెలియుచునే యున్నది
*కా2౬సావసౌొ వుముమస్సోఒసహమన్మిో యనుదానికి “నీలోని వాడ 'నేనగుదునపుడుి అని చేయబడిన యనువాడ నుక్య్వైత
క్క ఆం(్రసారస్వతము నందలీ పరముగ లృ ప్లికరముగ శేదు. *“పీలోని వాడ” ననుట నకాలమందలి శబ్దధావముల 'రెంటికిని సరిపోదుం
- కఇందలిభామ నగళను సులశణమునై._ యున్నది. మొట్టమొదటి పద్యమున నాబ్గవపాదమున ఉర్టోకీరగ దగద యొవుడుూ అని యున్నదిం ఇందలి *దగద యొవుడు" అన్నచోట *శ్రగదు 1 అ నిశ్చయార్థమని (గహింవనగును,
'మొలత్తముమోిద నీ యనువాద మదై్వైలీపర మైన భావముతో | ప్పి యువనిషత్తు శెల్లరు “బెలిసిొనుట కపకరించును,
అర అర కేనోపనిష త్తు
(సామ వేదమందలి) "కేనోపనిషత్తును (శీ అత్మానందయోగి "శేయరూపమున నాంధధ్రీకరిం చను, శ్రీ ఆళ్మానందయోగిగా. రీయను వాదమును పద్యరూపమున గా శగీయరూపముగ చేయుటకు కారణము మూలమందలి మం(త్రనులన్నియు సమాన _ పరమాణను గలవి గాకుండుటయని తోచుచున్నది. సాధారణముగా నొట్కొక్క మ౦(తము నొక్కొక్క. చరణముగా ననువది౦చినను అచ్చటచ్చట నొష్కొక్కు మంఠమును తత్చ్సరిమాణముబట్టి 0 దేసీ చరణములుగ ననువదింపవలసి వచ్చినది
ఉదా (ప్రథమ ఖండము మూడవమం(తను,
మూలము :.నత్మత చముర్ల చృకి నవాగ్గచ్భతి నోమనో | నవిద్యో నజానీమో యగై తదనుశిప్యాత | అవ్య దేవ తద్విదితా దథో అనిది తొదధి | 98 శుశమ పూశ్వేపాం యేన స్త ద్వా చవి. ే
అనువాదము :.-ణేయము! గంటి కథ ఫ్టముగాదు = మాటకక ఫ్ట్‌ము కాదు = మనసు శక్యముకాదు - మరిదాని ెలియగా | సూటిగా నది నీక సూచించుడామంక | తోచకున్నది శివ్యుడా | 8 | వ్యక్త మైనట్టి (పపంచంబుకంళ, న | వ్య కృృమైనట్టి రూ = పంబుకంఇబను మించి! గు పమెయది (పకా = కించు నని మన పూర్వబుషులు ఇప్పిరి శిష్యుడా కి
అనువాదము అవై్యైతపరముగా చేయబడీనను కొన్ని 'కొన్చల భావములు మూలము నందున్న ౦త స్పష్టముగా "లేవు,
ఉదా :- 2 ద్వితీయ ఖండము = ఐదవ మం(ఠము ॥
మూలము :. ఇవా చేద 'ేదీ రథ సత్య మస్తి నచే దివ+ వేదీ న్మవాతీ వినస్టిః! భూతేషు భూతేషు విచింత్య ధీరాః (పశ్యా స్మాల్లోకా దమృళఠతాభవంతి |
అనువాదము :. ఇక్కడను లెలిసికొని యెకుగుదురు సత్యంబు ఇక్యండను తెలియకయు హెచ్చాను నాళంబు
క6 ఆం(భసార స్వతమునందలీ
ఎక్కడను చానిదగు నిక్కీమది లో దెలిసీ
ఇక్కడను వదలి మతి యక్కడకు పోయినను
అమృతు లౌదుక శిష్యుడా 1
ఇందు *మహతీవినప్టిః అనుదానికి *హెచ్చాను నాశంబు అనుట సొగనుగాలేదు. *భూ తేషు విచింత్యధీరాఃశ అను పాదమునకు *ఏకడను చానిదగు నిక్నమది లోదెలిస్‌ యనుటలో భావమున భేదము లేదుగాని కొంత అస్పష్టత యుశ్నదిః
మొత్తముమోిద సీయనువాదము మూలమందలి ముఖ్య 'శార్సర్యము సులభముగ బోధపడుట కనుకూలముగ నున్నదిః మూూలమును మూడని నారు దీనితో తృ ప్తి నొందవచ్చును, ఇందలి భామ సరళమై చాలవరకు సలతణమైయాుశ్నది, ఒక్క-చోటమా[తను సూ దించుదామంకే యని (పయోగింపబడినది, ఇది గేయముగావున్ల వ్యావవోరికః భాహావదము జాంయుండవచ్చును. రచన సరనమై భా రాళముగన్సు మెచ్చదగినదిగను నున్నది
కఠోపనిషత్తు అవాత్‌ో అనువాదక _ర్త ఏ ఆత్మానందయోగి ఇది కృష్టయజు ర్వే డాంలెర్టత కఠోపనిమత్తునకు (శ్రీ ఆత్మా నందయోగిగా రొనరించిన గీతవద్యరూపమైన యయనువాదను, థీ అత్మానంద యోగిగా రీ యనువాదమును చాలవరకు యథా నూలముగ ళ్లోళమునకొక పద్యము చొప్పున గావించిరి, యథామూలముగ నుండుటకు డదాహరణములు ; మూలము; ఆత్మానం రథినం విద్ధి శరం రథిమేవతు బుద్ధింతు సారథిం విద్ధి మనః (ఫ్య్గగవా మేవచ ॥ (వల్లీ 3 = మంత 39) అనువాదము ; " ఆత్మను ర ఫస్థుడంచును = నవరయవలయు "జీహమును రథమంచును _ 'దెలియవలయు బుద్ధి సారథి యను నూవా -' బొందవలయు నల మనస్సు క ళ్ళెమటంచు దలపవలయు కొన్నిచోట్ల మూలమందలి కొన్ని పదము లనువదింపబడ? విడువబడినవిగాని భావమున లోవము లేదుః మూలమున లేసి కొన్ని పదములును చేర్చబడినవి. ఉదా ఏ-మూలము తం దుర్చర్శం గూఢ మను్య(పవిష్టం గువోహితం గవ్వాశేస్టం వురాణమ్‌ ఆ ధ్యాళ్మ ఆూగాధిగ మేన జేవం | మత్వా ధీరో హర్ష శోకొ జవోతి (వల్లీ ౨ మంత ౧౨) (0)
18 ఆం(ధ్రసారస్వతమునందలి అ ద్వెతత_త్త్వ కావ్యములు అనువాదము గూఢ మై దుర్శిరీ్ష్యమై గుహవసించి (బుద్ధియను గుహ శెలియ శక్య్భ౦బు గాక సుస్థిరత సర్వ భూతవ ర్రియై అధ్యాత్మ - మన లభ్గించు నాల్మ దెలిసి విడుచు శోథ _ హర్ష ములను ఇందు మూలమందలి అను(ప్రవిష్టం, గహ్యూశేన్టం, పురాణం, థీ 'అను పదముల కనువాదము లేదు. మూలమున లేని “సర్వభూత వ _ర్తియో యను పదము ఇచేర్చబడినది. మూలమునందలి “అధ్యాత్మ యోగాధి గమేన మత్వా" యనుడానికి “అధ్యాగ్మమున లభించు నాల్మ దెలిసి యని యనువాదము వేయబడినది, ఇది ఇాబ్టికముగ మూలాను గుణమైన యనువాదము శాదు, కాని ఫావముస సరిపెట్టుళొనవచ్చును, కొన్ని తావుల ననువాదము నమూలశ ల్టానుగుణముగ నున్న ట్లున్నను భావగాంభీ్యము కొలదిగా లోపించిన ట్లవిపించుచున్నది.. సర్వా వేదా యత్పద మౌామనంతి తపాంసి సర్వాణి చ యడ్వదంతి యదిచ్చంతా (బ్రవ్మాచర్యం చరంతి తత్తే పదం సంగ పేణ (్రువీమ్యో మి ల్యేలేత్‌ , (వన్లీ ౨ = మంత్ర ౧౫ ఆనువాదము నర్వ వేదములును చేని - నన్నులించు సర్వతఫములు బేనిక్రై _ నలుఫవుచుందు 'బేనిక్షై (బవ్మాచార్నులై - తిుగుచుందు రదియె “*్నమో అనుపదమని _ యరయుమయ్య, ఇందు మూలమందలి “యదిచ్చంతో (టైవ్మచర్యం చరంగి యను పాదమునకు *చరంతి యను" పదమునకు “తిుుగుచుందదు అనునది ₹ాబ్లిముగ సరిపోయినట్టున్నను భావగంభీర్యము ఫొంత త్య
తం(ధ్రహీరస్వతమునందలి ఆై్యైతత_ల్వ కావ్యములు |. ట్రనిపించుచున్నది. మూలమందలి 'ఠపాంసి సర్వాణి చ యద్వదంతి యను పాదమునకు *గర్యతపములు 'జేనికై నలువుచుందు. అనునది మూూలశ బ్బానుగుణమైన యనువాదముకాదు, కొని వరాల భావమును సరళముగా "కెలువునదిగా నున్నటి. అక్ష మూలమందలి "తే నంగ హేణ (బవీమి” అనుడానికి 'అరయు మయి అనెడి యనువాదమును మూలశబ్దానుగుణము.. కాకున్నను మూల భావమును సులభముగ (గ్రహింవజేయుచున్నది. కొన్ని 'తావుల నర్థవిస్పష్టత కొరకు మూలమున ఇాబ్దికముగ 'శేనిది అనువాదమున వాచ్యము చేయబడినది, ఉదా! మూలము; వీతద్ద్యేవాయరం (బ్రహ్మా వీత ధ్ట్యేవాశ్షరం ' వరమ్‌ వీత ద్ధ్యేవాయరం జ్జత్యా యో యదిచ్చరి తస్యతత్‌ తి . (వల్లీ ౨ = మం ౧) అనువాదము | ఓమ్‌ అనెడు అతకరమె (ైహ్మ = ఓమ్‌ అనియెడు నత్సరమె పర, మోమ్మను = నకగమునె "శెలికకొని యెవ్వడెడ్డాని - వలచుదుండు చాని తప్పక పొందును _ తథ్య్ధమిదియం ఇందు మూలమున నున్న “వర క్యైవాశరం” - అను పదము మాటిమాటికిని “ఓమ్‌? అనెకు అఆశ్షగమే అని న్పష్టముగ చ్చ బడినది, _ ఈయనువాదమున 'నొండు రెండు తావుల (ప్రమాదములున్నట్లు తో చుచున్నది, . ఉదా। మూలము? యః పూర్వం తపసో జూత మద్భ్యః పూర్వ్యమజాయత గుహాం (ప్రవిశ్య తద్టంతం యేభూ లేఖి ర్వ్యవళ్యత।వత దై ్వతత్‌ (వల్లీ ఈదుం(గ్ర లి
క్తి ఆం(ధ్రపారస్యతీమునందలి అదై ్యరత_త్త్య కావ్యములు ఆనువాదము ర్‌ వూర్వ ముదకంబులరిదున .. బుట్టినదియు (టవ్మాచే విర్మితంబయి = ఫరుగుచుండు నదియు బుద్ధి గువోంతర _. మందు జొచ్చి. భూతముల గోడ 'వెలకెన 'పూర్వముగను సీవు (వశ్నించినది యిజే నిశ్చయంబు, ఇ౦0దు మూలముననున్న “అద్భ్యః పూర్వమజాయతి యను పాదము “పూర్యముడకంబులందున బుట్టినదియు. అని యనువదింప బడినది, ఇందు కఅద్భ్యః పూర్వం అజాయత” అను పాదమునప "జలమునకు పూర్వము ఫుట్టినది అనునది స్పష్టైర్ధము, అనువాదమున నిది విపరీరీముగ “పూర్యం అద్భ్యః అజాయత అవగా “పూర్వము జలములనుండి పుట్టినది” అనెడి యర్థమున (హింపబడినది. ఇట్లు అర్మ జలములనుండి వుట్టివదనుట యసంగతము, అదర భాన్యుక్షారు 'లిచ్చట “అద్భ్య॥ి ఆను పదమును (జలములను) పంచభా+తముల మవ లష్యముగ (గహించిరి, (బ్రహ్మము పంచభూతములకు పూర్వ ముద్భవించిన దనుట వొనగనుగాని పూర్వముదకములనుండి భట్టిన దనుట పొనగదు, ఇది (వమాదమని భావింపవలసియున్న ది మరియును ననువాదమున నున్న “'యువ్మా నే నిర్మితంబయి ముగు చుండు ననుపాదమున కాధారములేదు. ఇదియు నిచట ననంగతచమే 'మొత్తముమిద నీ యనువాదము సరళమై సర్వజన సుళోధమై యున్నది, “వీతృలోకమున యందు యనువోట నొక విభక్తి (వళ్యేయముపై మరొక్ష (దశ్యయము (వయోగించజడినదిః ఇట్టివి పూర్వళవి (సయోగము లున్నష్‌, కావున దీనిని సాధువ్రగానే వరగ ణింవ వచ్చును. 'మొత్తముమిద సీ యనువాదము రచయితయొక్క అశయమును సఫలము చేయగలదని ఇెప్పవచ్చును. ఉవనిమజ్భావనులు సర్వజనులకు - నులభ్యగావ్యాములగునట్లు చేయుకే ర చయితియొక్క "అశయము (5 అాాధాక్ట్యు భాానా
ఐత రేయోపనిషత్తు బుణ్యేదమందలి ఐత రేయోపనిమత్తు మఠ్యగయాచారుగులచే భామ్యరచన చేయబడిన యుపనివద్దశకములోనిది. దీనిని అత్మానంద యోగి ద్విషదరూసముగా నాంధీకరిం చెను, విమయసం౦[గహము :- సృష్టికి పూర్వ మాత్మ _.యొక్కడే యుండెను, అగడు సృష్టిచేయ నంకల్పించి యంభో మరీచి మరాప ములను సృజించెను. వానికి (శ్రమముగు దివి, అఆంతరితము, పృథ్విః _వృథ్వి (శీందిభాగము ఫ్థానమ్నులై నవి, వీదవ నాతడు లోళపాలకులను నృజింపదలచి. యుద*ములనుండి సర్వాంగవూక్డుడగు వుకుషుని సృజించెను. ఆతనినుండి వివి భేం్యద్రియాదులయు, సూర్య చంగదాగ్ని మృత్యువకుణాది 'చేవతలయు నుర్చ త్తి యయ్యెను, ఆ "జీవతరల కాసహో లము సమకూద్ప్చృటకై. యొక వురుషుడు వారికీ చూపబడెను, అదేవత లతని వివి ధాంగములయందు (వవేశించిరి. ఆకలిదప్పులు దేవతల నా(శ్రయించి వారికి వుకుషుని వలన లభించు వవిన్పులలో భాగము ఆహించుటకు నిశ్చయింపబజెను, పీరందరికిని ఆకలిదప్పులు లీకటకై. చరాచర రూపమైన యావోరము సృష్టింపబ డెను, వివి భేర్యదియాదులలో నపానవాయువు నకు మా(తకే యాహోరమును (గహింవ సాధ్యమయ్యెను. సర్వేంద్రియ వ్యవహోరా ధారభూతపరమాల్మయు గర్భమందలి ఆనందమయ ద్వారమున నీ ఫుకుషునిలో (వవేశించి జా(గదాద్యవస్థలు నివాసప్థాన ములుగ వేసికొని వానిని 'తానుగా " నభిమానించుకొని బహుకాల నూత్మన్వరూవ విన్మ ఖరినొంది, యొకానొశనమయమున పరమ కృపానిధియగు నాచార్యు నుప'దేశమున . మేల్కా_ంచి వరమ పుకుషు డగు (శైవ్మమును తనలోతానై చూచుచున్నాడు. కాబట్టి యా వుసుమున కీంద్రుడనిపేకు ఇది (వథమా ధ్యాయము, జీవుడు మొదట పుకుమని గర్భమునందుండి పిదప .న్ర్రీ గర్భ మున (వవేశించును. , ఇది మొదటి. జన్మము, ళల్లి గర్భ మునుండ్తి జన్మించుట "రెండవజన్మమూు. ఇళేడు తండ్రియొక్క. రూపాంతరకేుం కర్శవశమున నీరడు ఆ్‌వామును విడచి మకబన్మము 'నొండుట
ర్ట ఆం(్రపారన్వతమునందలి అరై ర్ట్‌ీత త్త ర్స శావ్యములు మూడవ జన్మము, కల్లి గర్భము నందుండెన "వామ 'జేవు డిట్లు తలడెను, శ నేను వాష్క, అగ్ని మొదలగువారి జన్మములను "కెలిసికొంటిని, ఎన్ని యోరళముల శరీరములను భరించిన ఇప్పుడు వలలోనుండి తవ్పించుకొను 'పషీవలె త త్వజ్ఞునముచే గల్గిన సామర్థ్యమువలన . ఈ సంసారబంధమును తెంచుకొని వెడలుచున్నాను*ి ఇట్లు జ్జనిమైన 'వామ'ేవబుసి. శరీరమును విడచ్ని. స్వర్గమువేరి నకల' సుఖములనుభ వించి ముక్తినొందెను, ఇది ద్వితీయా ధ్యాయము, ... వివవిని అల్మియని యుపాసింఛవలెను 1 శబ్దాది విమయములను (గ్రహిం౦ంచువాడెవడు 1 హవృాదయ, మనస్‌, నం౦ంజ్హాన అజ్ఞాన? విజ్ఞానం ం (దజ్ఞాన మేధా? దృష్టీ ధృలి, ముకి, మనసీపూ, గె జాతి సంకల్చ, శతు; కాను, వశములను వివిధ నామములవే లెలుసబుడు (జ్ఞానమే (టమవ్మాః ఆత జే (ట్రవ్మోది సకలేవతలు, మవహాభూతములు ' మరియు . చరాచర (వపంచమంతయు (ప్రజ్ఞానేశ్రమే, ఆదేలోళము. అజ్ఞానమే .గువ్నాం వామ బేవుడీ (వళ్ళనాల్మిచే ఇహలోకమును వీడి పరనపెనో సర్వనుఖముల “ననుభవించి యమృతుడయ్యెను, యిది మూడవ ఇందు (వథమాభ్యాయమున మూడు ఖండములును, ద్వితియా ధ్యాయమున నాలుగు ఖండములును, తృతీయా ధ్యాయమున, నొక ఖండమును గలవుం ఈ యనువాదము ఖండా ధ్యాయ విభాగములనో యథా మూలముగ చేయబడినది, మూలమందలి భావములు సృష్టముగ నద్వ్వైతపరముగ శెలువబడినవి. ఉదా ఏ.మూలము _ (వథమాధ్యాయము ఎ తృతీయఖండము, కళ, 14వ మంగములు ; “నజాతో భూతాన్యభ్ళివ్యెమత్‌ కిమిహోన్యం వావదివదితి స వతమేవ వుకువం (్ర్‌వ్మా రతమమపశ్యదిద మదర్శమితి ఓ. తస్తాదిదన్హోం నామేదన్షో౦ వ్నావై నామ తమిదన్త్రం సన్తమింీ ఛతుతే పరోచేణ, పరోత్వ[వియా ఇవహీటేవాః . పఠోత(ప్రియీ ఇవహి "బీనా. |
ఆం(ధ్రసారస్వతమునందలి అదై్వైతత త్త (1 ఛావ్యములు వ్ర
ఆకువాదము 1. ద్వి! ఆళ్మ "జీవాంబుతోడ నైక్యంబునొంది | 'శాదాళ్మ్య్య భావంబు డాల్చె డానవుడు | అత్మకంచను భిన్నమగు దాని (దుకియు | జెప్పెన! యట్టుల జెప్పలేదెపుడు |! తాని యీలోక రూపాన వ్యాపించి | యుంటి నంచును నాత్మ యొప్పరికించె ॥
(వళ్యవమైనట్టు పరమాళత్మ యవుడు | సళ్యేచూపంటైన నంసా రముగను | వర్తించె ; బేవతల్‌ వారు పరోతు | హితులు తాము పరోతు హీళుతాదు లెవుడు |
ఉడా :-తృతీయఖంవము . మూడవ మం(ళొంత్య భాగము, నాబ్లవ మరధత్రేముం
మూలము ౯ “సర్వం త్యత్పజ్ఞా నేత్రం (పజ్జానే (వ9ిస్టికం (జ్ఞా న్వేశో లోళ8 (వజ్ఞా (ప్రతిష్టా (జ్ఞానం (బ్రవ్మా।
త్యప్రలేనై వ (పజ్ఞనాళ్మనాస్మాల్లోకా దు్యుర్కమ్య్యాముష్మిన్‌ సన్హలోశే సర్వాన్కామా నాప్వాఒమృత సృమభఎత్సృముభవ దితో, స్ట్‌ క
0౦ (జబ బౌం, జా, ౦ంబుుుసజూ మం ? నీప్రజ్ద బవా | జా నే న ఇ ౮! గి ప టో.
ద్వి! ఆ వామ దేవుకు నా (పజ్జ చేశ | నీలోశమందుండి యా లోఠమేగి 1 స్వర్గలోకంబున సర్వ్యకామముల | నంది యమృతుడయ్యె నమృతుండునయ్యె క - =
ఇందలి మం(తములన్నియు సమపరిమాణమున నుండళ పోవుట వేత కాబోలు నీకవి యీ యుపనివత్తును ద్యిపదలలో ననువదిం చెను, శ్లోళరూపముననున్న ఈశ, కలోవనిషత్తులను. పీకు గీత పద్యములలో సనువడించి యుంకుటచే నట్లు భావింప నవకాశము కలుగుచున్నది.
ఈ గవద భఛారాళముగా సాగినది. ఇందలి భావ సలక్షణమె నరళమై కదళవాశమున నున్నది, నంస్క్య్భ్భశభావ లెలియని జిజ్ఞాసుల క యనువాద మో యుఫనిమత్చారము సులభముగ భఆహీంప నుపయో గించుటలో సంజేవాము లేదు
అవావులన్న
థ్రీ మదాంధ్రోపనిషద్దానదీపము లా రచయిత థ్రీ కనువ ర్రి మార్గండేయశర్మ అణాతి ్ష!
(శ్రీమచాం(్రోవనిషజ్ఞానదీపమను పేర, (వసిద్ధములై న ఈశ; శీను కఠ (ప్రశ్నోపనిమత్తురే నాం(ద్ర _పద్య్భకావ్యముగ ననువ దించిన (శ్రీ కనుపర్తి మార్కండేయ శర్మగారు 'వైవల్య నవనీత క్యర్తయగు (శ్రీ కనుపర్తి వేంకట రామవిదాానందనాథుల కుమారులు పీకభయభాపాపండిశులు, వైదిక లౌకీశముల "రండింటియందును సమాన (ప్రజ్ఞగలవారు -వేదధాగములకు కొన్నిటికి టీకా "తాత్చ శ్యాడులను రచించి (వచురించినవాగు. పరమ నైస్టికులు, ఈ కళాచ్టి పూర్వథాగమున నుండినవారు. వీరీ యుపనిమదనువాదమును' యథా మూలముగకాక ఠీ న! ౦కర భామ్యభావానుగుణముగ వివర ణాత్మకమ్లుగ గావించిరి, ఉవనిషధనువాదమునకు పూర్వము క్గూనదీప మాహోత్మ మనుపేర (0 జీవభావము, (1) జీ వేశ్వేర మ్మిశమభావము, (శ) ఈశ్వర భావము, (క) నిష్ణణ (బహ్మస్వరూపము అను శీర్షికలతో కొన్ని పద్య ములను రచించిరి, వీరి యనువాద పద్ధతిని 'ఇెలినిళొనుట కిచట కొన్ని యుదావారణము లీయబడుచున్నవి. మొదట క్ఞానదీప మానోత్మ్యము నుండి కొన్నీ యుదావారణము లీయబడుచున్న వి.
- థ్రీ జౌనదీవ మాహాత్మ్యము
లజ
ఈశ్వర భక్తి (జీవభావము) $-
కం ఛవదీయ దర్శనంబున | భవహారమగు నంతవట్టు (బౌజ్ఞుడు
లు ల్లా
ధాన |! (వవణుంగై భక్తుండై | తనివి నినుం గొలువ వలయు ఛార్మిక బుద్ధిన్‌ (౬)
శే. గీ తెలివియే నీవు తండి నీవలన బుట్టి! నట్టి సర్వజగంబు సీయాల్మళ క్రీ | నవక సీ యందభిన్నమై సొవము, నడగు ! గొన సర్వము నీవ, సుజ్ఞునమూ ర్తి. (౧౦)
గీతమాలిక ఏఎ.ఛయద సంసార జలధిలోబడిన నన్ను | జ్హాన నాకా నమారూశుగా నొశర్శి | నడుము ముంచుదు వే యోడ నడ్‌ళ్ళ
ఆరసారస్వతేమునందలి అడై ్యతత_త్త్వ కావ్యములు లీక" టకను | గొప్పచాడవు నీవని కోంయుుటి | ఆాళ్వ్యళానంద వదమను సత్యమైన | మంచి తీరంబు జేర్చుమా మహతబుద్ధి 1 నంచి బహువందవంబు లర్చించుచుంటి | నివియె చేళొనుమూ ! తండి వీవె; గుగుడ | వీవె; చేశ్చంచ ఏీవె; దక్కీవె; యనుచు । శరణుబొందిన వాడ నీశ్వర 1 ముకుంద | సత్య చిద్ధనరూప | విశ్వ(పదీప ॥ (౧౨) జ్ఞానపరిపక్య్వము (శాంతి జీ వేళశ్వర మ్మిళశమ భావము ;;=
గీతిమాలి॥ ఏంసర్వభయములు ఏష సంశయము లూడె 1! నఘాల దుఃఖచయంబు నిన్నంటకుండె | స్వానుభవముగ నానంద మలిశ- యించి] మౌన సేదియ చలనముల్‌ మానె యిఫవుడు |! +, వడు గవవెన యీశ్య రా |! యేషనుంటి ! సీ కాన్సించకుంటి వింశకేమి "సీమ | బుద్ధి వృత్తులు 'లేవయ్య ; పొలసె మసము | సలలి తేంద్రియ ములు లేశ సమసిహాయె | నేను మిగిలిన వాడనా మేనులేదు | జ్జున మా(్రుడనై యుంటి కాంరిజెంది | యుంట కన్నను కర్తవ్య మొండు లేదు ॥ (౧౩) = ,
సాయుజ్యము (ఈశ్వెర భావము) ఏ.
లేన్‌! విశ్వయాపతనుందు నే సీశ్వరుండ | సత్య చిన్నోద మ్యాతుండ సకలమేను ॥ కాశ వేరొక్కటియులేదు కలలవలెను | లోక ములు పవెల్లుచున్నవి ఏంశ మెజసి 1 (౧౪)
కే గీ! సత్వ రాజక, తామస, సంజ్ఞ గలుగు! శక్తి నను వీకకుండి విశ్వంబులీల | నెండమావులవలె వెలిగించుచుండె । నొ స్వభావంబె యీశ్వే రానంద మగును ॥ (౨౪)
న్నీ ఆళ్మ "లేజబోమయంబయి యఖలగూత | హృదయనసీమల నుండునదియె ళ్జున। దీపమని చెప్ప నోప్పాను థీకులెల్ల | గాంచి నర్యము - కెలియుము రంచితముగ | నొత్మత_త్హము బొందుదు రదియె ముక్తి ॥ (౨౯)
హ్మ్‌ స్వరూవమ నిర్ణుణ్యబ ఇ స్వరూవము
తే. గ॥ అవయె; (శైున్మాంబు నానంవ $ మద్వయంబు |
నదియె; మోషంబు, న్మమష్మాయ, మతవంబు 1 నదియె; శుద్ధంబు, (
ర్జీ్రై ఆం(ధ్రసారస్వతమునందలి అదై తత త్త్య కావ్యములు నిర్ణణం, బప్రతర్కర్థ 1 మదియె;. నిన్సంగ మవ్యయం; బాత్మ పనము ॥ (3౨)
కే నీ! జ్జానదీప నూ హోత్మ్య్యంబుం జదివి శాంత | వాద య్వుల్తె క్లానదీపంబుం జదువవలయు | చ్వ్వైత దుఃఖంబు లెల్ల విధ్వంస మగును | శఇాశ్వ్యతానందరూప మోశతుము లభించు 1 (33)
మ॥ చటులాజ్ఞాన తెమ్మ్‌స నిర్దశిన భాన్వద్భాను చింబంబు నం 1 కటవంకాళి మజోటవీదవాన విఖ్యా తోపడావానల 1 స్ఫుట ఫోరార్చి, పరాత్మరూవ నుననొప్వున్‌ జ్జున దీపంబు చం | గట హృత్సీనుల .వెల్డుచుండునది, దీక్షంజూడ (వ్రత్యతమా ॥ (3%)
(౬ కం అని యిట్లు గురువు శి్‌మ్యున 1 కనుభివమగునట్లు పలికే స ధార్థత్మము స॥1 ద్దనుడిది యొజిగిన మహీమం | గసి ఇాథ్యత సుఖము సులభగతిచేం బొందున్‌ 1 5౬ |
- “ ఈళావాస్యోవనిష త్రు
ల!
మూలము : ఓం ఈ ావాస్య మిదగ్‌0 సర్వం యత్కి-౦ంచ జగత్యాం జగత్‌ | శేనత్య కేన. భుంజీధా | మాగ్భృధః కస్య స్విద్ధనం ౧||
అనువాదము : గీ॥ ఈశ్వరునిచేత వ్యా ప్త్వమై యెసగు విశ్వ | మాళడుండని బేశ మింలెనగలుగ | దొకని ధన మెప్పుడై న గోర కుము సతము | నాత్మ "నేమ అకుము 'త్యాగివగుచు బాల॥$౧||
ఇందు మూలము నందలి *యల్కించ జగ శ్యాం జగత్‌ = అను భాగమనువదింపబడ లేదు. “ఆతడుండని బేళశమింతైన గలుగొ దనెడి వాక్యము * ఈఫావాస్య మిదం సర్వి"మ్మ నెడి వాక్యమునకు పివరణ ముగా భావించవచ్చును. ఇది యమూలక మేమైనను భావ స్ప్టీ కరణమున కుపయోగించును. “త్య క్రేభుంజీ ధాఃి అనువాక్యమున *భుంజీధాఃి అను షదభావము *సత్రము నాత్మ నేమరక” మనెడీ వాళ్యమునుండియ్యు, “త్య కే” యను పదభావము “త్యాగివగుచు" నను 'డానినుండియు (గహింపనగును, మొత్హముమిద నిది మూల బ్దాను గుణమైనదిశాశ భావానుగుణమై వివర ఇ ళ్యకముగా నున్నదిం
ఆం్య్రసారస్యతమునందలి అరై గలతీ త్త (1 శాన్యములు స్తీ?
మూలము; యస్తు సర్వాణిభూ లని ఆర్మ'న్యే వానుపశ్యతి' | నర్వభూ తేమ చాత్మానం తశోన విజుగుప్పతే కీల ॥
ఆనువాదము ; అఆ. వః! అ౪ఖలభూతచయము నార్మయందులం దదీ। యాలత్మభూరతచయము నందకాంచు 1 నట్టి (టవ్మావే త్త య(కాంత సమబుద్ధి | నొరుల నిందసీయకుండు వత్స కి
నూూలమునందలి *నవిజుగుప్పడే యనుభాగము *అ(శాంత సమబుద్ది నొరుల నిందసేయకుండు నని యనువదింపబడినది. జుగుప్పా
థి | శబ్దమునకు నిందనీయుటయనెడి యర్థము లృ ప్రికరముగా "లేదు, మి”లిన భాగము భావమున సరిపోవును,
మూంఎము యస్ని న్పర్యాణి భూళాని అ, శవాభూద్విజా నరః | ర్య భోమోవాః కళ్ళోక వీకత్య మనుపళ్యతః 131
అనువాదను $; ఉ॥ వూను సు స_త్స్వభావమున భూతము లన్నియు నాత్మకంళి వే । భ్రైనవి కావటం చల వియ తృ్పవనస్థితి బూర్ల మై వెలిన్‌ | లోన దబేక రూవత వెబంగు నటంచు భజింతు తత్త్వ వి | జ్ఞానులు శోశ మోహము ల జనము నొందకు నంది శార్కులై ఃి ,
మూలము నందలి “అత్కైవాభూత్‌ అను వాళ్యములోని *“అఆభూత్‌ * ఆను పదము * వెలుం'స నటంచు భజించుి అని యనువ రింమటవలన నవాబము నందున్న 'భావవ్చుస్టి యనువాదమున_ లేదని వీంచుచున్నది. మిగిలిన భాగము వివర ణాగ్మళమై మూలమునందలి భావము విశదముగ బోధపడుట కనుకూలముగ నున్నదిం
మూలము $ *.పే య ్తేరూపం కల్యాణ తళమం తశ్తే వశ్యామిఒయో౭2_ సొవసౌ వుషషస్పోపహమనస్మి కి౧౬ |
"లే! గ్‌! నీదు యేకరూవు కల్యాణ నిలయమొక్కొ | యా స్వరూపము గందు నీయందు వెలయు | పూస్ణడే నెదునంచు సుబాడ్డి నోరుల | గర్మ సముపానకుం డంత్యశాలమందు॥
మూలమునందలి “యోఒసావ సౌ పుషువమః. సోఒహమస్మి” యనుభాగము “నీయందు వెలయు పూష్ణడే నౌాదుూనని. యనువ
అ(గ్రసాళస్వతమునందలి అదై సతత త్త స్‌ శావ్యములు (దించుట నకాలానుగుణమే. అ పై భాగము (“అంచు సమబుద్ధి ,.. శాలమందు”ొ వివరణాళ్మశము, మూలమున లేనిది, + ఇప్లే యనువాదమంతయు, మూలనునందలి "తాత్పర్యమును టహీంచి వివరణాత్మకముగా రచింఫబడినది. కాని మూలమునందున్న భావవుష్టి కొంత యనుచాదమ.న తగ్గినట్టున్నది. శీనోవనిష శతు అజాత “మూలము )=*ఇహచేద వేదీ రథ సత్యమ స్తి1 న వేది వేసీ న్మహశీ వినష్టిః 1 భూలేషు భూతేషు విచింత్య ధీరా?! (పశ్యాస్మాలో -శాదమృకా భవంతి! (ఖండము ౨ మంత్రము ౫) ఆనువాదను ఏ. చ॥ ఇహమున (బ్రహ్మముంబెలిసి 'యే్చడ
- నత్యము గాంకతు రప్పుడే । కహృడయ్యుల్తె - యెజటుంగమిని గొప్ప వినాశము నొందగల్లున । మ్మహిత పరాత్మ భావమున మాన్యుల్ల క్ష మృిజెంది యెన్నడున్‌ ।! రహమగువన్‌ జనింపరు తిరంబగు మోత -సుఖాన భూ3చేన్‌ | మూలమునందలి ీభూళలేము భూతేషు విచింత్య ధీరాశి అను భాగమున కిందు సరియైన యనువాదము లేదు, * అమ్మహిత పరాళ్ళ భావముని ఆనునది దాని శాత్స్చర్యముగా (గహింపవలసి యున్నది, మిగిలిన భాగమున జీవన్ము క్రీ విడేవాముక్తి భానములు చక్కగా వివరింపబడిన వి. మూలము ఏతద్ధ రద్యనంనామ తద్వన మిత్యుపాసితవ్యం | సయ వతటేవం వేదాభిమైనం సర్వాణి భూతాని సంవాంభంతి | (ఖండ. ఈ మం, ౬) అనువాదము ౩.-చ॥ ఆరయ 6 (గైసిద్ధమైన పరమాత్మను, (బాణి నమూనా మొందుటల్‌ | దిరమని యిట్లు (బవ్మామును ఫీరుడుపాగన "సీయగా దగున్‌ |! వరమతి నెవ్వడీ విధిని బాయళ గొల్బునొ యయ్యా “పాననా 1 పరుని సమస్త భూతములు (బవ్మామటంచు నుతించు. నెవ్వు ఎడున్‌ ! ౬ ఇది మాలధానమునప లోటురాకుండ నందలి భావము
ఆం(సారస్యతమునందలి అరై స్టితత త్త కావ్యములు ల్లి సృష్టముగ "కెలియునట్లు వివరణాత్మకముగ చేయబడిన చక్కని యను వాదము, మొత్తము మిద నీకేనోవనివు దనువాదము తృ వ్రీకరనుగ కఠకోవనిష తు నఃూాబము ఫ-వీతచ్ధ్యే నాతురం(బవ్మా వత వాతరంపసరం 1 వతచ్ధ్యే వాషగం జూతొం మయూయదిచ+*తి తస్య లత్‌ | ధ్ధ రి! ఖ (వల్లీ ఈ, మం, ౧౬) అనువాదము?. కం! ఈ యోంకారమె (ట్రవ్మాం 1 వీయోం శారమె పరంబు నీ యోంకారం | బే యెటిగి యెవడు బేని న | పచోయముగాగోు వాని కది సిద్ధించున్‌ 8 ఈ యనువాదము మూలానుగుణ మై సుస్పష్టముగా నున్నది నూూలముః. య బే వేవా తదమ్ముత యదము[త తదన్వివా | మృత్యోస్స మృత్యు వాప్నోరియ ఇహనానేవ పశ్యతి ॥ (వనీ ౨ మం, ౧౦) అనువాదము :- గీ॥ అరయ ' నివామందునే పరమార్థత త్స | మో, తదీమయంబె పరలోళశముణ॥ దలంవ ! నా పరంబునెద్దియో 1 యదియెయిచట | జావడు భీవంయబుగా నాత్మ నిచటజూచు । వాడు మృత్యువు చేతను బఖడయు మృతిని ! అనువాదము మూలనునకు నరిగా ము కృసరిగానున్న ది. మూఎము ;.ంయధోదకం శుభ్ధే శుద్ధ మాసిక్తం శాదృగేవ భవతి । వవం మునేర్విజానత అత్మాభవతి గౌతమ ॥ (వన్లీ ఈ మం ౧౫) అనువాదము = గీ!ీ. వ్‌ (వశారము శుద్ధమై యెొనగు జలము | నిర్మలోదక “మందుంచ నెగడున కై ।! యి విధంబుగం = బగరమాల్మ "నెజుగు బుధుని యాల్మయగు సగొరమా |! యని యగరడు పలిశె ॥ ఇంచాల్మ పరమార్మల యదైై తము స్ప్టముగ “కెలుపబడి వది అనువాదను యథామూలముగ నున్నది.
థ్‌ అం(్రసారన్వతమునందలి అరై్యైశత త్వ శావ్యములు మూలము ).వీకోవలీ సర్వభూ 'తాంత రాళ్మా 1 వీకం బీజం బహుధా యః కరోతి | తమాల్మస్థం య్‌ ఒనుపశ స్టంతి సీరాః। "శేస్రాం సుఖం శాళ్యతం 'ీతళీసూం 1 (వల్లీ ౫. మం, ౧౨) ఆనువోదము ). గీ। ఎటనమానాధికులు అేక యేకరూవు 1 కై గమస్తంబు వశముగా జేసొన్న | యరడు నిఖల జగంబున కంక రాల్మీ 1 మైన యీ పరమార్మ యేశాకృలియయి | పరగ నవ్య శ మును వేలుపజుచువట్టి | హృదయ మధ్యస్థునాత్ముని 'య్‌సుథీకు | "లెలమిజూతురొ వారికి నెవుడు నిత్య । సుఖము గలుగు నిరరుః శానసుఖము లేదు 1 ఇది మూలము నందలి యదైై రాళ్ళ భావమున చక్కగ నున్నష్టముగ, నంశయముశ కవకాశము లేకుండ తెలువుచ నాతి విన్తరముగ చేయబడిన యనువాదము. మూలము ఫఎయదా. స్వే (వభిద్యంతే హృదయక్ష్యేస (గంథయః | అథ మర్త్యోఒ మృతోభవ ్యే తావ దనుశానసల్‌ (వల్లీ ౬; మం, ౧౫ అనువాదము :- తే | ఎవుడు వ్యాద్లరే సగుబంధపటలి యిట గరిమ భేదింపబడు ననంతరము మనుజు | డమృతువగు నిది శాసన, బంచు నతని | కమ్మహోత్ముడు కరుణతో వనియె నవుడు ॥ ఇది యఖ మూలానువాదము; వివవణము లేదు “యంధి'శబ్దము. *బంధి ముగ్గా ననువదింపబడినది. అాత్పర్యమున రెండు నొకటియీ, మొత్తముమోద నీ కళోవనివ దనువాదము యథామూలమన చెప్పదగినది "ను మూలభావమును ేటలెల్లముగ ెలుఫునదిగో నున్నది. (న శో వనీష త్తు మూలము ఫ-హృది హ్యేమ ఆత్మా అక్ర త బేకళీతం నాడీనాం శాసాం శతం | శత మేవై కస్యాం డ్వాసప్త తిర్ష్వా నప్తరిఃి! (ప శాఖా నాడీ నవ్యాసాణి భవంచ్యా సువ్యానళ్చరతి ॥ . - ((పశ్న3మం, ౬)
ఆం(్రసారి స్వతమునందలీ అదైతత_త్వ కావ్యములు కీ
అనువాదము :.సీ1! ఈ యాత్మ భాయగా వృాదయంబు సందుండు ! నిట నెన్న నూజు నొక్కటియు నాడు | లొప్పారు వాటిలో నొష్కొక్కనాడికి నూకు నూర్వుంతున నూలు కొనును | (్రమమున నివియ ఇాఖానాడులనబడు | నిందు నొక్కొకటికి నెంచ గలుగు | డెబ్బదిరెండువే లుబ్బరంబుగ నిట్లు 1 వేలు లతులు వోట్లు వెలయునాడు |
నీకి లమితముగ (ాణమునను భేదముగబుట్టి | సట్టి యీా వ్యానవాయువు నట్టు లేశ [ వీటి నన్నిటి వ్యాపించి విమలగతిని ! సంచ రించుచు నుండును నంతితంబు ॥ మూలమున “హృది పేమ ఆత్మా” యనియున్న భెగము * ఈరూత్మ ఛాయగా హృదయంబు నందుండు” నని యనువదింపబడినది. ఇందు *ఛాయగాి ననుపషద మనవసరమే యని పించుచున్నది. “సర్వభూతేషు బేపే=-న్మిన్‌ హృ ్దే శేఒర్టున లిస్టుతి'యని (్రీ భగవర్గీశ యందున్నదిం అల్మిస్థానము హృదయ మేయని (శ్రీరమణ మవార్షి యొక్క అనుభ వాత్మకమైన యుప దేశము, సర్వావాస్థపక మైన యాత్మను హృదయమున ననుభవమున లెలిసిళొనవచ్చునిని పై వాక్య ముల భావము, *“భాయగాననుటకంళు సట్లనకుండు శే యు క్రముం మిగిలిన భాగమున నాడులనుగూర్చి మూలమున ఇప్పబడీన విషయము కొలదిగా వివరింపబడినది సమం౦ంజసముగా నే యున్నది,
లభించిన (గంథ (ప్రతిలో (పశ్నోపనివత్తులో. నెనిమిది మంత ములవర కే యనువాదమున్నది, అ పైభాగము ఖలమైపోయినది, "వేరొళ (పకి లభించకపోవుటచేత (పశ్నోపనిమత్తు నుండి యుడావార ణము లధికముగ నీయ నవకాశము లేకపన్నది, లభించినంతవరకు పరి శీలింపగా నీ యనువాదము మొత్తముమిద మూలానుగుణమై స్వల్చ మైన వివరణము గలిగియున్న ట్టు తోచుచున్నది.
(శ్రీ క దావో ఎనిమడ్డానదీపముననున్న ఈక కేన కథ (వశ్నో పనివత్తులు నాలుగును అవైసాత తత్త్యానుగుణమై మూలా వికుద్ధ భావనహీతమ్ములై సర్వజన హితబోధమ్ములై యుండుటవలన నీ టంధము ెలుగు సారన్వ్యతముననున్న ముఖ్యమైన యదై్వ్వైత త్త్దు శావ్టములలో నొకటియని చెప్పదగి యున్నదిం
అద ఆం౦ంధ్రకాఠకోపనిషత్తు సో రచయిత ఏ థ్రీ వంతుల లక్ష్మీ వారాయణ శాస్త్రి రచయితనుగూర్శిన _ విపరములు వారి * ఉపనివర్పేముచ్చ యము"ను గూర్చి వివరింపబడిన-వోట ెలుపబడినపిం ఈ యనువాదము ౧౯౩౫వ సం1$న రచింప బడినది ఇడి శ్రీ శంకరభాప్యానుగుణముగ_ నున్నట్లు విద్వాంసులు దీనిని (పశంసించిరి, ఈయనువాదము మూలమునందలి మొదటి య ధార్టియమున "రెండవ విల్లివరకు ద్విపదలో ర చింపబడినగి. తెరువాతి భాగము, సీస నీత్త కంచాది పద్యములలో నున్నది. అనువాద పద్ధరిని తెలిసికొనుట కిచట కొన్ని యుదాహరణము లీయబడుచున్నవి. పలము :-వీమ న ర్వేషు భూ తేషు గూనోఒ౬ఒత్కాన (ప్రకాశ శ్ర దృశ్యతే త్యగ్యగ్యయూబుద్ధ్యా? నూవ్మయీ సూత్మదర్శిభిః | (వల్లీ న్లో ౧ఎ) అనువాదము:-సీ (బ వ్ళోద్య మై స్తఎబ పర్యంతమగు సర్వ। భూతం బులను గూఢముగ వసించు । వాడయి (శవణాన బహుకర్మ యుకు డ వి।ద్యామాయ నాచృన్నుడగుట వలశ | నియ్యాత్మయవ్వానిశే నాల్మగా (వకాశింపడిదెంత విచ్శితమైన | దహహ 1! తన్మాయ యత్యంత గంభీరమై | నట్టిది దురవగాహంబునగును ॥ గ్‌ వీమియాశళ్చర్యమో గాని య్ముపాశి |! లోోమును బర మూర్త స్వరావమయ్యు | వొసవంబుగ బోధెంవబడియు నకట | రు ఎలాటి 6య్చ్సీన్స పరమాత్మ నిని (గహియింపలేదు 1 అఆ ఘటపటాన లట్లు గాన్నించు దేవోదు | లావ్మయంచు “వెంళనామ్య” నునుడ | నేనెయుచు నెందు నెగగింవకయె యాన్మే | మాయి జగము మోవామెగ్నుమయ్యె॥
ఆం్యధసారస్వతమునందలి అద్వైత త_త్వకావ్యములు క్రీ
అట్టులయ్యును నేకాగతాన్వితంబు | సూ.క్మవస్తు నిరూపణ శోభితంబు | నగుచు సంస్కృృృతమగు బుద్ధి నరసి నూవ్మ 1 దన్ములగు పండితులు చూడదగుదురతని।
ఇకి శంకర భాప్యూనుగుణమైన వివవణము, ఇందు మూలమున కనిపించని భాగమెంత యున్నదో సులభముగ అెలియుచునే యున్నది, ఇది మూలశ్లోశమున కొక చిన్న వ్యాఖ్యానము వలెనున్నది. ఇందలి యద్వ్వైత 'శా_త్వికభావము సున్నష్టమైయున్నదది.
మూలము ఏ-ఊస్థ్యమూలోఒవాక్‌ శాఖః వపో2ఒశంలి, సనా
థి, ఏళ
తనిః | తదేవ శుక్రం, తద్బ్రవ్మా, త బేవామృల ముచ్యతే 1 తస్మిం ల్లోకాః (శ్రితాః సర్వే? తదునా న్యేతి కళ్చన వతద్వైతత్‌ ॥ (వన్లీ ౬* మ౦, ౧)
అనువాదము ;-గీ1 ఎండమాఫుల చంకాన నిం(ద్రజాల | మట్లు గంధర్వవురిపోల్కినకట |! తోచు! చున్నటులనుండి నళియించు చుండు గాన । సత్యమింఠయుగలదె సంసారమందు.
గీ! మరణ జననాద్యనర్థ సమన్వితంబు | (పతినిమిమ భంగు రము నభావాత్మళంబు ! నగుట సంసార మెజటుగశక్యం బె యదియ | సారమైనది కదళికా_స్తంభమట్లు॥
సీ॥ మాలిక ॥ (పాబల్కు- కొనల నిర్ధారతంబగు పర(బవ్మాంబు మూల సారమ్ముగాగ | అజ్ఞాన శాసు క ర్యాజ్ఞుత వైతన్యములను బీజమున నుద్భూతి గాగ | అపర విజ్ఞాన (క్రియాశక్తి యుగరూవుడయిన వితామహుండంకురముగ | జగమునంగల సర్వ జంతులంగల లింగ "దేనాముల్‌ చెట్టు బోదె లవి గాగ | దక్చంబు గలికంపదగిన తృష్టా సలిలంబుచేదనకు సేకంబుగాగ | జ్ఞా నేంద్రియార్థంబులై న శబ్దరసాడి కములు (వవాళొంకకముబుగాగ | అఖల' (శు౩న్మ లికి న్యాయ విద్యోపదేశమ్ములయ్యని పలాశములుగాగ | యజ్ఞాది?ము కుసుమూ వళిశాగ దుఃఖ సుఖ వేదన లై రసములుగను | (పాన్యాపజీవ్యమె ఫర గెకు ఫుతాళ్వవ శ్వాది కబ్బె పండ్లు కాగ | పలతృష్ణయను డలంబుల
(్శ
రీ _ అం(్రసారస్వతమునందలి ఆద్రై సరే త _త్త్వశావ్యములు వోయనెదిగిన శర్మవానన లెల్ల శాండములుగ | స్ప్తలోకంబులు సళళ భూతంబులు - ననెడి ఖగావళి కాశ్రయముగ | జంతుహర్హాది నంజాక సంగీత మవోధిధ్యనులు పమీనాదములుగ |! అగమ విహత(వ్మోగ్మ సందర్శనా .సంగశ శ్ర్రము సహింసనముగాగ ॥ గ్‌ 1 శామకార్మానిలంబుచే గంపితమ్మ ! నారలీము చలించు నదె సనాతనంబు 1 స్వర్షనరశాది శాఖోపశాఖలెనగ | వరలు సంసార మనెడి యశ్వత్థతరువు | మ [తరు మూలం బమృ్మరంబు శుద్దమగు నేతద్బ్రవ్మా 'మళ్యంఠమున్‌ 1 బవమార్థంబగు వీనియంద భువన (పాంతంబు _క్యరాఫ ట్టునస | య్యరె గంధర్వపురీ, మరీచ్భుదళ, మాయా, -తుల్యమై శార్భమై | పరగెంగాన నత్మిక్రమిిపదు పర్య్రవ్మోఖ్యమా పోతువున్‌ 1 ఇది మూలముశకేకాళత కంకరభామ్యమునకు కూడ వివరణ -మనదగిన యనువాదరు, ఇది యొ? (సత్యేళోపన్యానముగా నువ్నది ఇందు మొదటి రెడు గీత పద్యములలో చెప్పబడిన యుఫమానములి: .సీళమాలికలో చేయబడిన సంసార వృవ్షవగ్శినము, చివర మశ్రే ముభలోని వఏవరణములు వాలావరక భూఎగములు భాష్యూను సారలున్వైనట్లు మరూలభామ్యములు చూచినవారి కెల్లరికిని తెలియుకు ఈ యనువాదము, కథాభాగమున మూూలమాతానుసార
- మైనను, త్నీత్త్యవిమయ (ప్రస క్రియున్న చోట్ల భామ్యముననుసరించుచు, నా భామ్యమునుకూడ సంశయరహితముగ బోధపడుట కనువగునట్లు వివరించుదు 'విరచించబడినదిం ఈ యనువాదమును చది వ్‌నవనో, మూలమునే కొక భామ్యమునుకూడ చదివిన (వయోజనము కలుగునని చెప్పుటలో' సతిశయో_క్రి యేమా్యతత్రమునులేదు.. కఠోన నిమత్తు నింతవివరముగ పద్యరూవమున ననువదించిన చారులేవ, ఈ యనువాదను కడు విస్తారమై, నిష్ణన్హమెః సర్వడన సులభ సుబోధమై యలరారుచున్నది, ఇదియొక చళ్ళని యై నే తేళ్యే శావ్యము, ॥ అనక జ్ధానాస్టనైననాాలు
ఉపనిషత్స ముచ్చయము
అనువాదకర్హ $ థ్రీ వంతుల లక్షి ,వారాయణకాన్త్రీ'
శుక్షయజు్వేద సంబంధులగు ఈశావాస్య, నిరాలంఖ, వై 0గల ఆఅధ్యార్మేము లనబడు నాలుగుపనిమత్తులను “వభి యనెడి వివరణ నహీతముగ నాం(ధీకరించిన ణీ పంతుల లనీ శన నాయణశాక్ర్రిగార విజయనగరమునందలి (పభుకగ మవోరాజ సంస్కృత కళాశాలలో నాం(ధభాషా (వధానా ధ్యాపకలుగా పని చేసినవారు. . వీరికీ “సాహిత్యా చారర్ధి 'కవిశేఖర” * వేదాంత విమర్శన విశారది యనిడి గారవ' నామము లున్నవి, ఏరభయభాసా పండితకవులు, త _త్వశాశ్రుజ్ఞలు బహుగంథక రలు, వీరు విశేవముగా వేదాంత సాహిఠ్య శాన్ర్రము లలో పరిశ్రమచేసి యాశాన్ర్ర సంబంధమైన (గంథములనే " యనే శముగా రచించిరి, వీరు థీ రమణమహర్షి భక్తులు, "
ఇందలి నిరాలంబ ప్రైంగలోపనిమత్తులు 19889 నం॥ లోను, అధ్యాత్నోపనిమత్తు 1089 నం॥ లోను, ఈ శావాస్యోపనిమత్తు 19058 నం॥ లోను అనువదింపబడినవి, ఈ నాలుగును 1901,క01!లో నొగ.. సంవుటమున నుపనిషత్సముచ్చయ _ మనువేర (ప్రచురింపబడినవి, వీరంతకు పూర్వమే, అంధధ క ఠోపనిమత్తును రచించి (వచురించిరి, ధ్యనా్య్థలోక మున కాం(ప ద్యానువాదము, రమణమహర్షి యొక్క ఉపబేశసారమునకు వేదాంత డిండీిమమునకును - గేయరూపానువాద ములు, ఏీరి 'యుతర కృతులలో ముఖ్యమైనవి,
అయా ఫుమువావు-యోలా
ఈశావాస్యోపనిషత్తు అనువాదక రృ: థ్రీ నంతుల లక్షీ శ్రవారొయణ శాస్తి
ఈ యనువాదనము 108 సం[లో మూలమం(త్రమున కళ "కెలుగు పద్యముగా చేయబడినది. ఇది (భ్రీరామచం(ద్రమ్నూలర్తి కంకర మైనది, అనువాద పద్ధిని "కెలిసికొనుట కనవుగ కొన్ని యుచాహర ఇను లీయబగుచున్నపిం
మూలము :-శాంలిపారము = ఓం పూర్ణమదః వూర్మ మిదం, వూకర్తాత్‌'పూర్ల ముదచ్యతే 1 పూర్ణస్య పూర్ణమాదాయ, పూర్ణ మేనా
ళో భళి న! ౪ న! వశిమ్గతే | ఓం కాంతి శ్యాంతి శ్యోంలిః ॥
ఆనువాదము ;-కం॥ పూగ్శమ్మది పూర్ణమ్మిది | పూర్షమళనైన దోచునదియు పూర్ణ మయగు, నీ! పూర్ణ మ్మునుండి నిదమగు | పూర్ణ వై (గహీించు యతి పూర్ణ మె మిగులున్‌ |
ఈ యనువాదము శాన్దికముగ యథామూలముకాదు, పద్యము నందలి మొదటి పాదముకాక మిగిలిన దంతయు, త త్సారానువాద మే, మూలమున లేని 'యతోని యనువాదనున చేర్చుట జరిగినది.
మూలము :.పీ0* ఈ శావాస్థమిదగ్‌ ౦ సర్వం యత్కించ జగత్యాం జగత్‌ | లేన త్య శక్తే భుంజీధా మాగ్భథః కస్యస్విద్ధనం॥౧1
అనువాదము ?.60॥ * కఈజావాస్యము జగతి (బ | కాశితమగు సీ సకల జగము నని తత్స |! న్న్య్యాసమున - భుజింవుము స్వా / శ్మాశన, మెవ్వని ధనమ్ము నర్ధింపకుమిో ! (౧) అనువాదా రంభము మూలము నందువలెనే “ఈశావాస్య పదముతో చేయ బడినది మూలమునందలి “త్య క్తేని యనుపదమున ళనువాదము “సన్నా్యానముని నని యున్నది. ఇది 'శాత్సర్యమున సరిపోవును, అను వాదనునందలి “స్యాత్మాశని మనువదమమూలకముగ లోచుచున్నదడి
ఆం(ధ్రపారస్వతమునందలి ఆత తశ్వకావ్యములు శ
నూూలము ;.యన్తు నర్వాణి భా శాన్యార్మ న్యేవానుపళ్యతి | సర్వభూతేషు చాళ్మానం లతోన విజుగుప్సతే! (౬)
అనువాదము 1.కం॥! తనయందు నఖల భూతము 1 ల, ఖల భూరములం దన్ను లవీ.0చుచు నుం | డును, గావున అవిద్వన్‌ ! మనజదు మాము జగుపృమదిగన జెవ్టుడున్‌! (౬)
ఇది మూలానుగుణమైన యనువాద మనవచ్చును*
మూలము :-అన్నీనయ సుపథా రాయ్‌ ఆస్మాన్విశ్వాని "జీవ వయు నానివిద్వాన్‌ ! యుయోధ్య స్మజ్జుహురాణ మేనో భూయిప్టాంతే నమడీ క్రిం విధేమ 1౧౮॥|
అనువాదము ;-'ే॥ (దవిణ ఖభోగమ్మునకు సుపథమ్ము చేతం | దీసికొనిపొమ్ము మమ్మగ్ని దేవ ! సర్వ । కర్మవిదుడవు కుటిలమౌ. కలువమడఫు | మొసగుదుము నీకుబహునమనన్పూూ క్షీ గొనుము[౧౮|
ఇది మూలమునకు ఛాయగానున్న యనునాదము, పద (సయో గమున సారళ్యము తష్కవమయై యనువాదముకూడ కొంచె మించు మిందుగా వరాలమువలెనే యున్నదిః
_. మొత్తముమోద నీయనువాదము 'శాత్సర్యమున మూలమున
భిన్నముగా నున్నదని "ఇప్పవచ్చును. భామ నిర్దస్టముగ నున్నను సారళ్యము తగినంతగా 'లేదనియే చెప్పవచ్చును.
అర నిరాలంబోపనిషత్తు అనువాదకర్త ఏ శ్రీ వంతల లక్ష్మీవారాయణశాన్త్రి ఈ:యనుచాధము 19939 గం! లో చేయబడి. (శ్రీ రమణమహర్షి కంకితమైనది. ఇది మూలమున .. క్లోకరూపనున కాక .: వాళ్ళరూపనూన నుండుటచేతను,.. నా వాళ్య్ళములును చిన్న చిన్నవిగ._ నుండుట చేతను కాబోలు సీ యనువాద మొకటి "రండు పద్యములు తప్ప మిగిలిన భాలంమంళయు వచనముగ'నే శేయబడినడి, దీనిని (శ్రిందటి శళాబ్టిలోని వాడగు'కందికంటి రామకృష్ణకవి “మాయా నిరాలంబమంజర” యను "వీర మంజరీద్విపదలో రచించిను, అం దీయుపనిమగ్రులోని " కొన్ని యంశనులు లోపించినవి, ' ఇచ్చట 'నేయంశమును విడువబడక యుప నిమత్తంతయు పూర్తిగ ననువదింపబడినది. అనువాద పద్ధతిని" సి కోనుట ఘచావారణము లీయబడు చున్న వి, ॥ , మూలము :. శ్లో ॥ వఏసూమజ్ఞాన జంతూనాం సమస్తారిష్ట శాంతయే | యద్యద్యోద్ధవ్యమఖలం తజాళంక్య (బ్రవీమ్యహమ్‌ ॥౧|| అనువాదము )?. గ్‌! జ్ఞునళూన్యులయిన యా జంతోవులకు | నంధిలు నరిష్టముల వెళ్ళ శౌంటిలుటకు | నేది యేది బోద్ధవ్యమై యొనగు చాని 1 సెల్లు (బశన్నించి యుత్త రమ్యే వచింతు 1౧|| ఆనువాదము మూలమం౦ందలి భావమును విస్పష్టముగ "ెలువుచు మూలను ఏ. స్లో నచర్మణో.. నర క్తన్య, నమాంసన్య నభాస్థినః ! నజూతిరార్మనో, జాతిర్వ్య్యవవోర (పకల్పితా ॥ ౧౦ | అనువాదము ;-మంజరి - చర్మంబునకు లేదు జాతి రకృంబు ! నకు లేదు మాంసంబునకులేదు జాతి | అస్థికి జాలి లేదాత్మక లేదు పరిక ల్ఫితంబయ్యె స్థవహోర మునక
అం(భ్రసారస్వతమునందలి అద్వైత త్త ఏశావ్యములు ఫ్రీ
ఇది మాలమునకు సరమైన యనువాదమ, 'హెచ్చుల గులు "లేసప్టం
మూలము:-ఉపాస్యఇతిచ; సర్వశరీర స్థిత చై తన్య్యహ్మా(ప్రాపళో గురుకుపాస్యః॥ (30)
అనువాదము ;$-వ। ఎవడుపాస్యుడు 1 నర్వశరీశముల యందును గల వైతన్యమగు బహ్మమును బొంద జేయువాడగు గురువే - ఉపా సింప దగినవాడుం
ఇట్లీ యనువాదము గద్యపద్యాత్మకమై మూలమునకు సరమొ సుబోధముగ నున్నది
కమటనాానాన్తునాానానన్సి
అట పెంగలోవనిషత్తు యూ అనువాదక ర్త : శ్రీ వంతుల లక్షీ ]వారాయణ శాస్త్రి
ఈ యనువాదము 19938 వ సం[లో చేయబడి యాజ్ఞ్యవల్క్య మహర్షి కంకితమైనది,
ఇందలి వఏివమయను పై ౦గలునకు యాజ్ఞ్యవల్క్థ మవ్న్నీ అభ్యారో పొపవాద పూర్వకముగ నద్వ్వ్యైత త త్వముప దేశించుట, ఇది నాలుగ ఛార్థయములుగ నున్నది, (పథనూ ధార్థ్యయమున అఆదగై ఖే (శైహ్మన్వరూ వము, నరాల్య పక ఫలి లక్షశిము, సృష్టిక్రమమున, ఈశ్వర అము మొదలగు ఏవయములు లెబుపబడినవి.
ద్వితీయా ధా్యాయ మున, స్థూల, సూమ్మిశరీకము ఎశృష్టి, పంశ కోశములు, జీశ్రనియవస్థలు, వాని సొమములు (ఇందు జాల న సుషప్త్యవస్థలతో పొటు మూర్జావస్థాః మర ణాఎస్థలుకూడ మ బడినవీ, మో1&సాధనము జ్థూనమనుట, మొదలగునంశములు వి రింపబడినవి. తృతీయా ధ్యాయమున మవో వొళ్యబోధ, (శ్రవణ, మనః నిది ధ్యానల స్వరూపము, నిర్వికల్చ సమాధి మహిమ, అ ధ్యారోవ మున కపవాద విధి, ఛ్యాన(ప్రకాంము = ఫలము నజెడి యంశమ లువ దేశింపటడినవి, చచుర్ధాధ్యాయముశ, జ్ఞానిమహిమ, (మ్మ గాత్మ పరమాత్మల యలేవముు మై వల్యము, యకికి (ఆాద్ధావికర్మల నిషేధము, యకికిని నత్యాజ్యమగు గురు శు ళూపముహిమ, గు శుళూవలో నుండువాడు _. చేయదగిన యనునంధానము దాని (వయోజనములు, (టన్మోళ్మ దర ఎనోపాయమగు ఛ్యానన్యు (శైహ్మానిమని కర్మము, స్ట జ్ఞూనసహిత ధా్యానమహిమ, జ్జనమ కలుగుటకు పూర్వము, చి _త్తశుద్ధిక్ష చేయవలసిన కర్మ యోగము; బంధమోక్షజ్ఞైన నిర్వచనములు ఉపనిమత్చాళఫలము ననెడి యణ ములు వివరింపబడినవి,
అం్యధసారస్యతమునంధలి అ్నృద్వెత రత్త $శొవ్యములు య!
ఈ యనువాదము గద్యపద్యార్మకము,-- ఇందలి ముఖ్యాంశ ములు, కొన్ని యనువొదవె ఖరి నకుగుట కనువుగా నిచట నుదహ రింపబడుచున్నవి. అధ్యా [౧||
మూలము :-.నవోవాచ యాజ్ఞ్యవల్క్య్యః | సేవ సోమ్యేదమ(గ అనీత్‌ | రన్నిత్య ము_క్తమవి(క్రయం, సత్యజ్ఞానానంద పరిపూర్ణం సనా తేన మేకచే వాద్వితీయం (టవ్మాం
అనువాదము 13.వ। అయాజ్ఞ పల్కుుడిట్లు వెప్పిను, చంగదుని వలె ప్రియదర్మునుడగు నోవపైంగలఃడా 1 (సృష్టికి పూర్వమిది. (నామ రూవభేదముచేత్య పరిదృళశ్యమానమగు సీ లోకము అంతయు, సత్తు (సత్‌ పదార్థశుగు (బవ్మాము) గానే యుండెను, అది నిత్యమును (శాల పరిచ్చేదము. లేక (లికాలములయందు నుండునదియు) ము కృమును (జనన మరగాది బంధములు లేనిదియు) - అవి(క్రయమును (11 వుట్టుట (2) ఉండుట (శ్రి మారుట (శ పెమగుట (1) తస్తుట (6) నశించుట అనుమడ్భావ వికారములు లేనిదియ్ర జ్ఞానమును " (జడము కాన్సి- దియు్రు ఆనందమును (దుఃఖము కానిదియ్సా. పరిపూర్మ మును (అంతట నిండియున్నదియు) సనాతనమును (నిత్యే మైనదియు) ఆద్వితీయమును (10డవది లేనిదియ్యు అనగా విజాతీయళేదము లేనిదియు. వీకచే (సజాతీయ స్వగత భేదములు లేనిది అనగా నొక్కటియే) అగునది యునగు (శహ్మము,_ ఈ యనువాదము వివరణాత్మక మై, సుస్పష్టముగా
అధ్యా 39, మూలము ; ఆవిచారకృతో బంధో. విదారా న్మోమోభవలి తస్మాత్‌ సదా విదారయేత్‌ | - అభ్యారోపావవాదతః స్వరూపం నిశ్చయిీ క్తంశక్యతే । తస్మాత్‌, సదా,. విచార యేజ్ఞగజ్జీవ వరమాత్మనః ॥ జీవఫావ జగద్భావబా భే (నత్యగఖిన్నం (టమ్మెనా
(65
ఓ ఆం(ధ్రసారస్వృతమునందలి అదై ్యత త_త్త్వకావ్యముల అనువాదము ;-(వేదాంతములగు నుపనిమత్తులయొచ్క-) విదా. రను లేశపోవుటచేత కల్పింపబడిన బంధము (వేదాంఠ) విచారణచేక మోశయమగుచున్నది, (నివర్తించుచున్నది) కాబట్టి ఎల్లప్పుడును విచా రింపవలనుం ఆ ధ్యారోపము, అపవాదము అనువానివలన, ఆళ్మ(నవ్మా స్వరూపమును నిశ్వ గ్చ్‌యించుటకు భక స్థమగుచున్నదిం అఆ శారణమువలస, జగత్తును, జీవుని పరమాత్మను, “ఎల్లప్పుడును. విచారింపవ'లెను, జీన భావమును బగద్భావమును "జెలీసిన యొడల (పఠక్యగాత్మకంచే "వేరుశాని (టవ్మామే మిగులును, అద్య్యా 3. మూలమ్ము సహోవాచ యాూజ్ఞృవల్కర్థః = “తత్త మసి *శ్వంతిదసిగొ "ర్యంయువ్మా" "స్యవహంగ్రువ్మాస్మి” ఇతి అనన ఛానం ర్యాత్‌ ॥ (౮౨) " ఆకవొాదము $ ఆయా ర - వల్కు్యుడిట్లని చెప్పును ఇడ్మోల్ల (శువ్మామ్సు నీవై యున్నావు. నీవదమై యున్నావు. నీవు (టవ్మా మవ్రైయున్నావ్ల, నేను (శువ్మామన్తై యున్నాను.” అని అనుసంధా నము వేయవలెను. (౮) అధ్యాః ఈ, మూలము శంయావచ్చోపాధి పర్యంత, 'తావచ్చు (భూమయేద్దుకుం ! గురువ ద్ధవభార్యాయాం. తత్చు(కేమచ వర్తనం ॥ (బి . అనువాదము :. గ! యతివరుడుపాధి కలిగి" యున్న౦తవరకు , స్వార్మ సద్దుకు శృుళూవు జరుపవలయు | గరుడు గృహిమైన నాతస్ల గొలుచునన్లై ॥ గురుసలిన్మి తదాత్మజులను గొలువవలయి ॥ “ఇందు నూలమున లేని *యతలివరుడు *గురుడు గృహిమైని అనుపదము లర వివరణార్థ ముపయోగింపబడినవి. మూలము ;- హాన్యాన్ముస్ట్రిభిరాకాళశం కుభారః ఖండయే త్తుమం | నావాం (హ్మేతిజా నాతి తస్య ముక్తిర్నజాయళలే ॥ (౧)
అం్యధసారస్వతమునందలి అదై్యాత రత్త $ కావ్యములు ఢీ3ి
అనువాదము :- "లే అశసము ముద్దులను (దుంపనగును ముధకు | వశవడినవాడు _ ముఫబాయవచ్చు “గాని! “వను (్రవ్మాం బుగా* నని యంచుచుండు 1 జగుడయిన మర్త్య దెవుడు మోష[షనమును గనడు ! ౧౩||
ఇది మూలముయొక్క__ 'తాత్సరస్యమున కనుగుణమైన యను వాదము 'మొత్తముమిద నీ యనువాదను సరళమైై మూలము నందలి భావము సులభముగ (గ్రహింషగలుగుట కనువ్చగ నున్నది,
అానావీవానా
అలీ నళ ఆధా తో పనిషత్తు అనువాదళ ర్వ: థ్రీ! వంతుల లక్ష్మీవారాయణళా_స్ట్రి ఆ ధ్యాత్మోపనిమర్తునకు, అగ్మత_త్త్వ(వదర్శసము నంనొక విశిష్షయాన్నది. సాధనమున శుపయోగించు ముఖాంశ ములను సూటిగా ;దెల్వవుటయే అవిశిష్టత, ఇందిలి మంతిములలో వలువదింటిని (శ్రీశంకర్యభగవ క్రాడులు,-- స్వవిరచిత ) వివేకచూడామణి యందు వేర్చుటవలనను, ళీ ఏద్యారణ్భ స్వాములవారు పంచదశియందు దీని యందలి మంతముల నెడనెడ నుపయోగించుటవలననుగూడ, దీని (ప్రాశస్త్యము, విశిష్టత సృష్టమగుచున్నవి. ఈయనువాదము 1989 సం1లో (శ్రీ తిరుపతి వేంకశుళ్వరాం!6 ముగా చేయబడినది, ఇది పద్యరూపమున నున్నది ఇందలి ముఖ్యవిమయములు ఫం(బైవ్మాః ష్టచేత నధ్యా _ స్తో పన యనము వాసనాశయోపాయము, సమాధభ్యాసావధి, ద్వైత ఖం నము చిిల్తసమాధానవిధి వై రాగ్యబోధోవరతులుు త _త్వమని మవోవాక్యార్థ బోధ, (శ్రవణ, మనను నిదిధ్యానలు, సమాధి మవా_త్వ్వము, స్థిత్యవజ్ఞలన్‌ ణము, (ట్రవ్మోనుభవ (వకటనము, విద్యా నం(ప్రదాయ పరంపర యనునవి, అనువాద పద్ధతి కచాహారణములు . మూలము వంన్లో॥ య్యతాం తర్యామ్యాూది భేద_స ళ్యతో నహీ యుబ్య తే | నిర్ఫేదం పరమ్మాద్వ్వైతం స్వమా(త్ర మవశిమ్య లే! అనువాదము 2.౯౦ ॥ అంత ర్యామ్యాదిశముగు | నంతరమే స్థానమున ((టవ్మామున) య థాస్థముగ అనం । (కాంతమొ ; పరమో క్వైతని । రంతరము న్వమా(త్ర మదియె యవశేని౦చున్‌ ॥ నూంఎము $.అవాంకార (రా (గవోన్ము క్షః స్య్వరయాప ముప పద్య లే । చంద్ర వద్దామలః। పూక్మ 8 నదానంద॥ః స్యయంప్రభః 1౧౧|
అం(ధసారన్వత నునందలి అద్వైత త్వీకావ్యములు జీఫ్‌ అనువాదము ;-కం॥ సారూప్య మ్మొదవునహం | కార్గవా ముక్తు;కు అఖండస్థితి చే | కూరు స్వయం (వభుడాతకు | శారాధిన విమలుడై సదానందుడగున్‌ "పొళతొాంతరము ;- కం ॥ * నేను లొలంగినవాని! | తాను లభిం పంగ - నేను శానై, సత్య ॥ జ్ఞానానందుండగుచు క1 ళా నిధివల విమలుగై వెలయు _ నెల్లెకలన్‌ 8 మొదటిది న్తూఎశబ్దాను గ్గుణమైన యనువాదము, ఆెండవది భావవినవరణాత్మగ మై రమ్యుముగనున్న యను వాదము, -.. మూలము :- శ్లోః (దష్ట్రదర్శన దృళ్యాది, భావళ్తూన్యే నిరా! మయీ । ళల్పార్గ వ ఇవావాత్యంతం పర౦పూనే చిడాత్మని ౨3 ॥ శ్లోః లేజసీవ తమోయ్మత విలీకం (భాంతి కారణం అద్వితీయే పీత త్తే నిర్విశే చీభి దాకుతః క_౨౮॥ ఆనువాదము 1. నీ॥ ఏవీ.౦ంచువాడున్వు దీశక్ష్తయు, ఏవీ0ంచబడు వస్తువనుగాశ యడకు-చోట | (ప్రళయ కాలపయోధి భంగి, నత్యిం తమ్ము పరిపూర్ణ రూవమై వరలుచోట | చేశనాకారమై శివమై, నిరా మయమ్మై నిరాకారమై యలకచోట | వెలుగులో చీకటివలె (భాంతి కారణమ్మగు నవిద్భ విలీనమైన చోట | గీ! వీకమై పరత త్వమై యొసగుచోట | నిర్విశేమ స్వరూవమై నెగడుచోట | అద్వితీయమై, సళ్యమై, యమమచోబట | వస్తుభిన్న (పపంచ సంభవము గలదె। రెందున్లోకఃముల భావమొక సనీ6 పద్య మున వివరించబడినది. 3 ననుదవారింపబడిన వానిలో ఆ0డవ శ్లోకము నకు వివరణమవసర మే, ఈవివరణనము యుకృముగా నున్నదిం మూలము :.శో॥ మా యోపాధిక్టగదోోనిః సర్వజ్ఞ శ్వాదిలత ణః| లా జ న. పారోత్యశబలః న త్యాద్యాగ్మక స్త్‌ పదాభిఫః 81301 అనువాదము ;_ఉ॥ తత్స్యేమనీతి వాళ్యమున తత్‌ పదవాచ్యుడు చిత్తము, లే ॥ నిత్యశ్వ, నిరూఢ లతమణ మె యాళ్మేగ గల్గినవాడు
శ్ర అధసాం స్వతమునందలి అదై రత త లల్త రశావ్యములు సర్వే 1 _త్తృర్వః ముఖ స్వలతణుడు. దివ్యమహ త్వ సమేతుడా పరో 1 తృత్త్వ విచ్యిత్రవస్ణుడు జగత్‌ కృతికర్త వళీశుణారయన్‌॥ ఇది నూలభౌవములను వివులీశరించుచున్న యనువాదము, మూలము ;.న్లో! ఆకర్తాఒహ మభోక్షాఒహ మవిశెకోఒహ మవర్భ్ణయః | భుద్ధబోధస్వరూపో=ఒ-హం శీవలోఒవాం సదాశివః1౬౭॥ అనువాదము ఆ! వనుక_ర్తనుగాను నేను భో_్తనుగాను నాకు విశృతి శారణములులేవు 1 శుద్ధుకను (ప్రబోధ, శుభరూవుడను; “శీవ 1 లుండనే సదాశివుండ నగుదు! ఈయనువాదము మూలభావానుగుణమైం నిష్దవ్హమె యవసర మైన చోట్ల వివరణాత్మశ మై యుపనివద్భావమును, పకితలకు సుజబోధ మొన రించుచున్నదిం
ఉపనిషత్పుధ
ఉపనిమర్చుధ యనుపేక ఈశ, కీనం కఠ, (పశ్నో పనిమస్తుల నాం(ధ్ధ వద్యరూపమున ననువదించిన (క్రీ) చర్జ గణపతి ఇ్యాన్తిగారు నేటికాలమున నార్హ విజ్ఞాన (పచారమునన్షై (పయర్ని౦చు సజ్జనులలో నొశరులో
ఈ అనువాదమై తే పరమై సొధారణముగా, మఠూాలక్షోళ (మం) మునకొళ పద్యముగానున్నది ఈ(గంథము పనిమత్చుధ యన బకుటకు కారణ మిోళ్ళ“గంథమందలి ఈ (వథమపద్యమునుబట్టి యూాహి౦ంపనగును,
కం! గ్రుచులు రస సమ్ముద్రంబులు ॥ (శురులన్‌ మధియించు నట్టి నురలు ' మహర్షుల్‌ | (శుతిబడిన దుపనిమత్సుఢ | సతతంబది (గోలువాగె సత్యానందుల్‌॥
ఇందలి యనువాద ' పద్ధతి స్‌కింది యుదాహరణములవనలన
ఈ శావాస్యోవవనివత్తు జ ఉదాన
మూలము :-శౌంతి మంగను ఏ ఓం వూర్ణ్మ మదః పూక్ష మిదం పూర్ణా త్పూర్ష్మ ముదచ్యతే | పూర్ణ స్య పూర్ణ మాచాయ పూర్ణమేనా వళిమ్య లే॥ ం
అనువాదము :-కం1 పూర్ణము (బహ్మము బగమిది పూర్మ్శమ, యా పూశక్ణునుండి పూర్ణము 'వెడలెన్‌ | పూర్ణంబగు నీజగ౪కి పూర్ణ గ్వము గూర్చి యింక€ బూర్థ్మమె మిగులున్‌॥
ఈ యనువాదము యభథాముూలమని " చెశ్చ్పదగియున్నది చనాలమునందలి *ఆదళి, *ఇదంొ అను శబ్దములు *(బవ్మాము “జగము నని స్పష్టీకరింపబడినవి, '“పూర్మ్శస్య పూర్ణి మాదాయి యనుభాగము “పూర్ణంబగు నీ జగతికి పూర్మత్వము - గూర్చి యని ల వీరివి గూర్చిన వివరములు (ప్రారంకిమన వీర'పురుషనూ క్ష మంగళవృష్ప చజం అనువాదమునుగూర్చి నమీక్షించదిడినచోట తెలునవిడినవి "
శం అం(ధ్రసారస్వతమునందలి అదై స్వత తీ _త్తృ్రకౌవ్యములు యనువదింపబడుట వలన మూలమునందలి 'యసృష్ట్రఫానము సృష్ట మగుచున్నదిం మూలము ఏ. ఈశావాసర్థి' మిదం సర్వం యల్కి0చ జగత్యాః ఇగణ్‌. | తేనత్య శ్షేన భుంజీథా, మొగ్భధః శసృస్విద్ధనం[ం| అనువాదము $.క01 భగవంతుడు భువి మాపచు 1 నగపడు స్మీప్రతి పదార్థమందును నుండెన్‌ | తగ పది శ్యాగముచే!్‌ ని 1 ను గాచికొను, కోర శివుడు నొరుని ధనంబుస్‌ ఇది యథా మూలానువాదముగా కనిసించదు. దీనిని ఆల్ళ ళ్యాను చాద మనవచ్చును 'యల్కెంచ జగళతా్థం జగత్‌” అను భాగము భువి మారుచు భగపడు” నని యనువదింపబడినది. “ఈగ వాసు మిదం సర్వం" అను భాగము ౨ ధగవంతుడు. _.శ్చు (వతి, పదార్థ మందును నుంజెన్‌” అని యనువదించబడినది. ఇవి స్థ్టూలముగ యరావి న-వో మూలమునకు సరిగా లేవనివించును. సూడ్మముగ్గా. విచ్చార్షించి నచో సరిగా నదూలభావమును తెలువుచున్నట్లు స్పష్టమగను. .*దగేర్‌' శబ్దము “గం” ధాతువునుండి వచ్చినది గావున “చూయచునగపడు"నని యనువదింపబడుట యు క్తముగ నున్నది. పద్యమున రెండవ భాగమునందలి భావము సులభసుబోధముగ లేదు * లేన త్య శ్తేన భుంజీఖా యను భావము “తగనది త్యాగమ: చేసి నిను గాచిగొను మని యను వదింపబడినది. ఇది మగాలమువలెనే వివరణ సాపేష్షమై యున్నది, - *వది త్యాగము చేయవలెనో, - ఎట్ల శాచికొనవ లెనో కెలియకవోవుటచేత ననువాదము మక్కికీ మక్కియె యనువాద - (వయోజనము. మృగ్యమైనమి ఈ మంత్రముయొక్క యూయువు " పట్టిచ్చటనే యున్నది. అనువాదమునకు, ,కందపద్యము (్రహింపబడుట చేత భానము నృష్టికరించుట కనశాళ్లము లేశ పోయినది, ఇట్టి పట్ల. నింొక - చిన్ని పద్యముకూడ _ చేర్చియోో- లేక యుర్చల వమూలాది: వృ_త్తేములల్లోనో... భావము _వివరించుట ... యుశ్రముగ నుండును, మక్కి! మక్కి. యనువాద మిట్టి వట్ట స్యవయోజకనుకాదుః
అఆం(ధ్ర ... అదైై పే తత్త్వ కావ్యములు శరీ
మూలము:. ఆనేజదేశం మనసోద వీయో నైనబ్లేవా అన్న వన్‌ పూర్వమర్షత్‌ ॥ తద్ధావతోఒన్య్యా న త్యేతి లిన్టత్‌ తస్మిన్న పో మాతరిశ్వాద ధాతి గం!
ఆఅనువాదము?. మధు; మొదల వొళశళు యాక్మము, కాని మించు మనోజవంబు | గదియలేరు బేశ్చలుదాసి, కొని ముందదియె పోవు | అది కబలకయె పరువెత్తు నన్నిటిందాటిపోవు | ఆదియెయుండగ వాయువు (వాణుల పనులు దిద్దు |
ఈ యనువాదమునకూడ భావస్పష్టత లేదుః ఇదియ్యు వివరణ "లేనిచో బోధ పడు నదికాదు,పద్యము[క్రింద కొలదిగ వివరణము (వాయ బడియుండుటచే కొంత లెలియునట్లున్నది. *ఆసేడత్‌ వకం” అను శండు పదములకు * మొదలనొకళు యాత్మము అని యను వదించుట చాందు. *గదియ లేరు బేవులుడదాని”ొ నన్న చోట * జీవ్టలుీ అను పదము నందిగ్ధార్థముగా నున్నదిః ఇచ్చట "బేవశబ్దమునకు ఇం(ద్రియములసి భావము. సంస్కృ్భృశేమున *జేవాఃొ అని యున్నందున ననువాదమున “చేవులు అని (పయోగించుట య్వుక్తముగాలేదు. సంన్కృతమున లింగభేదము. శబ్దమునుబట్టి యేకావున నందు బాధలేదు. లెలుగన నింద్రియములకు మహద్యస్ష్రచక (ప్రయోగము సాధువుగా తోచదు “అది కదలకయె పకువెత్తు నను దానియర్థ్యము చదువరులకు బోధ వవదు, ఇట్టి పట్ట సనువాదము వివరణాత్మకమై యుండుట ఆత్యవ సరము,
మూలము. వూవ న్నేకచరీ ! యను! సూర్యు 1 (ప్రాజావల్యే! ఫ్యూవారశ్మీన్‌ నమూవహా | శీసోయ శ్రే రూపం కల్యాణరమం త్త పళ్యామి యో2ఒసొ వసౌవుకుమస్సోహమనస్మి ॥ _... అనువాదము;- లేః పెంచి యొటి వైనడపెదు విభుసుతముజవు | కిరణముల నాపి తేడమొక్కడప జేస్ప! భాస్కరా! నీ (ప్రసన్న రూపంబుగాంతు | సీనడుమనున్న పుమషవుడ నే నెనుమ్మి క ఇది. మూలమునకు సం[గవారూపమైన భావానువాదముం మూలనునందలి సంబోధన లనువాదమున సంగహింపబడినపి, “తేజో “(౧
శ్‌ ఆంధ్ర =... అదై గలే తత్త గ్రశావ్యముల యయఎక్తేరూసం కల్యాణతమం త_శ్రేపశ్యామియను భాగము *నీపనన్న రూపంబుగాంతునని సం్యగహింపబడినది, “యో౭ఒసావసౌ పుకఘుషస్నో హమస్మి” యను భాగమునకు “నీనడుమనున్న పుకుషుడనేనె సుమ్మి యను అనువాదము మూలానుగుణమైన భావానువాద మనవచ్చును, ఇట్లు మొతత్తిముమోద నీయనువాదము మూలమునంద! శావములను స్పష్టీళరించుటకు పూర్తిగా చాలనిదై మూలతార్చగ మును సూత్ర(ప్రాయమ గ ెలువుచు కొంతవరకు మక్కి-కి మక్కి చేయబడినట్లును కొంతే సంహ 'ాల్చర్యరూపమున చేయబడి నట్లును 'చెప్పదగి యున్నది, ఈ యనువాదమున భావస్పష్టత లేవ "లసియీ కాబోలును - రచఛయిలియీ ...పద్యముల(్రింద చానియందలి కొన్ని ముఖ్య పదముల కర్టముల్యు లఘుఏపివరి ణము (దాసియున్నాప సద్యములనే వివర ణాత్మికముగా " (వాసినచో. నింతకం3ు మేలుగా నుండెడిది. అనువాదము మూలముకం'బ సులభ సుబేోధము కా్నినో ననువాద (వయోజనము తగినంత ళా 'లేవనియీ చెప్పవలసియుండును శాని ఈకనీ చేసిన (పయత్నిము పద్యముల (కిందనున్న లఘుటీక వివంణములవలన వ్యర్థముకాక కొంత (ప్రయోజనకర మే యనుగు, కేనోవనిషతు వాణామ మూలము: (శాంతిమం్యలము) ఏ-ఓం అఆప్యాయంతు మనో! గాని వా్యక్సాణశ్చక్టుః శో మథోబల మిం(దియాణి చ సర్వాణి సర్వం (ట్రహ్మోపనిమద౦, మూబఒనాం (టవ్మానిరాపర్యాం వమూవో (ఢువ్శా నిరాకరోదని శరాకరణ మ స్త నిరాకరణం మే స్తు! తదాళ్మః నిరత్సే య ఉపనిషత్చు ధర్మా స్టే మయి సంతుతే మయి సంతు। ఓం శాంతి శృాంతి శ్శాంతిః 1 . అనువాదము; “నాయంగనుల్‌ వాక్కు (పాణంబు కన్నుల ఇవుల్‌ శక్రి। స న్వేం్యద్రియంబుల్‌ సదా సత్య ధర్మంబు తొకార్య మల్‌! చేయు సామర్థ్యముల్‌ గల్లి సంతృ _ప్రితో నుండుతన్‌ | ఉవనిమత్తుల్‌ (వళోధించు సర్వంబు (గైవ్మాంచె యా యవ్మా! మున్‌ గేను వారింప శే యుడుతన్‌ నన్ను (టవ్మాంబు | వారింషళేయుండు
| * సయిం..262రి. 7) రన్‌ నన్ను (టవ్మాంబు | వారంపశే యుండుశన్‌ నన్ను పారింప*ే యుండుతన్‌- |
ఉపనిమళ్సూ క్తులందున్‌ (టబశాంతాత్నుతా వారియం బెట్టి | ధర్మంబు లొప్పారనో యట్టి ధర్మ గ్రెంబులున్‌ గూడనా | యందు వ రిలులన్‌ సర్వదా యవ్వి నాయందు వ రిలుతన్‌ | అా=లిటిళు క ఇది యథా మూలానువాద మనదగియున్న ది. మూలమునందలి భావములన్నియు నిందు లేట కెబ్సముగ కెలుపబడీనవిం మూలము;- ఇహ చేదవేదీ దభ సత్య మసి, నచేది హో వేదీ న్మహతీ వినప్టిః ! భూలేవ భూతేషు విచింత్యధీరా?, (వేశ్యాజస్మా ల్లోకా దమృతా భవంతి ॥ (ఖండ ౨ మంఠ ఓ అనువాదము: మధు £ ఇహముననె (బ్రవ్మాగనినచో సీజన్మ ధన్యమగును | ఇహముననె (బ్రమ్మాగననిచో నెంతొ యనర్థమగును | మహీని నెల్ల(పాణులలోన ధీకలార్మమునుజూచి |! యివామువదలి వీదస గృరకృత్యులై ము_క్రిగాంతు | ఇందు మొదటి రెండుపాదములు యఖథామూలముగ నున్నవి, చివరి రెండుపాదములు మఠాల ఫావానుగుణముగ నున్నవన వచ్చునుః
- ఉేళ్యాఒస్మాల్లోకా దమృతా భవంతి యను భాగమునకు “ఇహము వదలి పిదపం గృతకృత్యులై ము_క్రిగాం(తు” అని చేయబడిన యను వొదమున *విదప కృతకృత్యు ల ౯” యను పదము లనవనరమేకాక య యు_క్తములుకూడ నగును, సర్వత పరమాత్మను చూచువారిచట'నే శృతకృత్యులగుదుకు, ఇహము వదలిన వీదవ కృతక ఖర్యులగుదురనుట యసంగతమనిపిం చుచున్నదిం మూలము ఫ-తద్ధ తద్వనం నామ తద్వన మిత్యు పాసి ఠవ్యం | సయ వీత జేవం వేదాళి మైనం సర్వాణి భూతాని సంవాంఛంతి (ఖండ ఇ ముంత ఫ్‌ ల్లు.
థీ అంధ్ర +. .అదై రే ర్త రశొవ్యముళ అనువాదము :.కే॥ (బహ్మనుది, వృతములం బోలు(ప్రాణితః! వనముగర్యఖసిద్ధ మాటం *దద్యన” మటంచు | (బహ్మము నుప! నము వేయవలయ్యు దీని | ెలియు నరుని భూలరముళ్ళ్ల నొలుచుచుండు!. ఇదియభా మూలానువాధమని వ్రాప్పదగినది. భావమ సునృష్టముగ నున్నది, 'మొ"త్తముమోడ సీశేనోపనివదనువాదము మూలానుగుణకై సుబోధమై పశితలకు తృ _ప్లికలిగించున దై యున్నది, కథకోవనవిషతు అణాలు మూలము :-(శాంలిమం[శము ఓం సహనా వవతు, నవాని భునక్తు సహవీర్యం కరవావహై, లేజస్వినా వధీరమస్తు, మౌ ద్విసావ మైఃఓం శాంతి శ్శాంతి శ్యాంరి?॥ అనువాదము ;.*మమ్మూళు డేలుళన్‌ మముబెంచు గావురన్‌ మేము గగు సావార్ధ్య మెవుడొందు గావ్సతన్‌ |; మేము చదివిన, మిగుల౬ 'దేజిల్లుతన్‌ | 'మేమెవుడు 'నేజ్వేమ మలుగకయె యుండులన్‌! “అవతు అనుపదమునకు “నలులన్‌” ఆనుటయు, “భునక్తు అన పదమునకు *“పంచుగావుతన్‌” ఆనుటయు, 'తార్పర్యమున సరిపెట్టు వచ్చును కాని యంత తృ _వ్రికరముగ నుండవు, మిగిలిన యను? మంతయు తృ _వ్రీకరముగ నున్నది మూలము :.య'బేనేహ తదము(త యదము[త తదన్వివ మృతోనృమృత్యుమాప్నోలి, య ఇవా నా నేవ పళ్యలి॥ (వల్లీ ౪౨ మం౧ అనువాదము 3.క08 ఎది యిటగలదది యటనున్నది, ఇ యటగలదది యిట నలరచు నుండున్స్‌ ఆది యిట వివిధత ెవ్వడ మది గనునో వాడు జన్మ మరణము లొందున్‌॥ ఇది యథామూలానువాదము. భావము సులభముగ లెలిత చునే యున్నది, *ఎద్కి అది ఆట, ఇటి అను వదనులు స్పష్టీకరణ
ఆంధ ... అరై గ్‌ తళ్గ $కోవ్యములు క్ర బడినచో నింకను మేలుగా నుండెడిది. కాని కంద వడ్యమున నానృష్టీ కరణమున కవకాశము చాలదుః
మూలము ;.యణజా సె్వీ (వముచ్యంతే హృదయన్యేహ (గంథయః | అధ వార్త్యో౬ మృతోభవత్యేశా వద్ధ్యను శాశనం।
(వల్లీ లం మంగర, (౧౪౬)
అనువాదము ;-లే[! హృదయమును ధృఢముగను బంధించి యున్న | యొల్లముడులును జీవించు నెడనె యెవుడు | ఊడునో నాడె యన్ఫతత్త్యమొందు నరుడు | కెలియు సర్వ -వేడాంచోప చేశ మిదియె!
ఇది యథామూలమై సునృష్ట భావమైన చక్కని యనువాదము, “ఇస*ి యను పదమునకు “జీవించు నడ నొ యసెడి యనువాదము కడు యుక్తముగ నున్నది “వ'తావద్ధ్యను భాననం? అను వాక్యమునకు “సర్వ 'ేదాంతోపబేశ మిదియే యనునది భావానుగుణమైన చక్కని యనువాదము.
'మొతత్తముమోిద నీ కఠలోసనిమదనువాద నుత్తవ స్థాయికి చెందినదని జెప్పదగియున్న ది.
వశ్నోపనిషతు
మరాలము :-(శాంతిమం[తము) - ఓం భద్రం కళ్లోభిః (శుణు యామ 'జేవాః 1! భద్రం ప్యేమాఒతభిర్యజ(తాః | స్థిరైరంచైస్తుష్టు వాం సస్తనూభిః | వ్యశేమ జేవహితం యదాయుః | స్వ స్తిన ఇందో వృద్ధ (శవాః | స్వ స్తిః పూపా విశ్వవేదా! |! స్వస్తి నస్తార్హో్యు అరిష్ట నేమిః | స్వస్తికో బృవాస్పతిగ్షధాతు!
ఓం శాంతి శృాంతి ఖ్యాంతి!1
అనువాదము ;-_ బెవులచే భద్రముల్‌ విందు మూదైవ భావంబు లన్‌ బొందుచున్‌ | గండ్రతో భ(దమ ల్‌ భూతు మా యజఖ్ఞకీలంబుతో నిశ్చలం | వైనయంగంబులన్‌ చేవామం(కాలతో- స్తోతముల్‌ చేతు, మెల్లన్లు "జే్టల్‌ (పసాదించు దీర్ధైయువుల్‌ గల్గుతన్‌ మాకలన్‌॥
క ఆంధ +. అదై ్య్యత్‌ తత్త్వశావ్యములు
మాకన్‌ శుభం బిచ్చుతన్‌ 'బెడ్దలన్‌ భ_క్రినాలించు | నింద్రుండు చూపన్‌ శుభం బిచ్చురన్‌ సర్వ వేదుండు 1 నూర్యుండు; నూక న్నహింసా పథుం జౌ గరు | త్మంతు, డిచ్చున్‌. శుభంబుల్‌; సురా ఇ్లార్రర్ధి డిచ్చున్‌ కుభంబుల్‌ సదా ॥
'దీవళబ్దమునకు లెలుగున బహువచనమున (సయోగము లేదు
ఇడి యథా మూలము సులభ నుబోధమునై న యనువాదము,
మూలము :-పరమేవాత్తరం (పతి పద్యృతే సయోహ వైత ఎచ్చాయ మశరీర మలోహితం శుభమశరం -వేదయతే యస్తు సోమ్యు 1 ససగజ్డ 8 సర్వోభవతి తేజేమ త్లోకః! (వశ్న* = మం ౧౧) అనువాదము :_లే! ఎవ్వడశ్షరు బరమాల్మ'నెలుగు _ సౌమ్య | ఎవడు తమము లేని శరీర మేనిలేని | రంగులేని నిర్మలమో శరంబు కాని! యాత్మగనునొ వాదభిజ్ఞ డఖిలుడగును ॥
ఇద యథా మూలమనదగిన యనువాదము,
“ఆలోహితం? ఆనుపదము *రంగు లేని యని యనువదింపబడిన ది, ఇది శబ్దమ న సరిగా లేకున్నను, భావమున సరిపోవును. “అచ్భాయి ఆనునది *'తమములేనిగా ననువదింపబడుటయు నిట్టి దీ 'తాత్సర్యమున భీదము లేదు.
ఇళ్లు యీ(పశ్ళో పనిమ దనువాదమంఠయు మూలానుగుణమై యనవనర వదములు లేగ నంతృ ప్రికరముగ నున్నదిః
'మొత్తముమిద నీ యుపనిమత్సుధయందలి నాలుగుపనివత్తు లును మూలానుగుణముగ ననువదింవబడిన వే మొనను వీని యనువాద సరళిలో కొంతభేదమున్న ట్లు తోచుచున్నది.
ఈశ కేను కఠ (పక్నో పనినత్తుల యనువాదము లు త్తరో త్త రము (_శేష్టతరములుగా నున్నవి, కవియొక్కం (వయత్నము తేదాశయ సిద్ధి కనుకూల ఫలమిచ్చునదిగా నున్నది, ఇది యాంధ్ర సారస్వతేము నందలి యెన్న దగిన, యనువాదరూపమైన త _త్వీశావ్యములలో నొకటి యని చెప్పవచ్చును. నన!
ఆ౦ధద్వాదశోపనిషత్తులు న అతి
*ఆం(ధ ద్వాదకో పసిషత్తు” లను పేక ఈశ, కేన కఠ, (పః ముండక మా౦ండూకగ్గః లే త్రిరీయ ఇాందోగ్య, బృవాదారణ్యక, ఐతరేయ, కైవల్య, "శ్వశాశ్వరోపనిమత్తులను తీ 'బెెంళొండ రామా రాయ మహాశయువి భౌమ్యముననుసరిం చి యూంధ్ధీకరం చిన (ి పఫ్‌ పాటి నారాయణ శాన్త్రిగా రుళయ భాపా(పవీణులై తమయావనమున యష్టావ ధాన శ తావధానములు చేసినవారు, పీస్‌ తమ యమవది 'యేనిమిదవయేట 1968 సంవత్పెగమున పరమపదించిరి
వీ రశ ఆాబ్బమువారు, వీ తల్టిదంద్రులు సీళాంబిశా వున్న యాక్యులు. ఫారజ్యాజస గోతులు అఆపస్తుబస్యూతైొలు. వకు చాల కాలము “నిడు.బోలుి (గామమున నున్నతపాఠ శాలలో నాం(థధోపొ ధాయులుగా పనిచేసి9,వీవు కడు న్వైమ్టిక జీవితమును గడిపి వారు, వ్‌ ద్వాదశో ఎనిమత్తులను, శంక రాభార్య కృతులలో వివేకచూడామణినే శాక పెక్కు (పకరణగంథములను, శివానందలహరిని భజగోవింద మును శివస్తోతి కదంబమును, మహో వాక్యర ఆస కరమును నాంధ్రీక రించిరి. భగవద్లీతను శంకర భాప్యానుగుణముగ నాంధ్రపఫద్యముల లోని కనువదించిరి. భ_ర్చృుహరి సుభాషీతిములలో నీతి వై రాగ్యశతెకముల నాం(ధ వచనమున రచించిరి.
(శ్రీ శంకర భగవత్పాదులు భామ్యరచన చేసిన ద్వాదశోఎని పుత్తులలో. నుష్న నృసింవా తావిస్యుపనిషత్తునకు, బదులుగా సీ యాం[ధ _ చ్వాదశోవనిమత్తులలో క్రైవల్యోపనిమత్తు చేర్చ బడినది. శంకరులు _లె త్తిీక|ీయము నందలి “వారాయణముి నెకు భామ్యము రచీంప లేదు. ళీ బె్బంళొండ రామారాయ మహాకవి “నా రాయణము నకు కూడ భామ్యమును రచించియుండుటచేత నీ యనువాదమున సదియుకు కనిపించుచున్నది. ఈ ద్వాదశోఎనిమత్తు లలో ఛాందోగ్య, బృవాదారణ్యశములు నూత్రము వచన రూపమున ననువదింపబడినవి. మిగిలినవి పద్యరూపనున నున్నని
(శ్రీ నారాయణశా్తిగారి యనువాదమ ఉపనిషత్తుల మూల చాళము ననుసరించినది కాశ శ్రీ బెల్లంకొండ రామారాయ మహో
- కక అంధ ళం అద్వైత త _త్వకావ్యములు దయుని భామ్యము ననుసరించిన దగుటచేత నుపనిమన్మంగతములప యధా మూలొనువాద మిందుండదు, కొన్ని చోట్ల సంగ హముగాన్ను కొన్నిచోట్ల వివరముగాను యథా భామ్యముగ నుండును, థ్రీ రామా శాయ కవికిని, (శీ నారాయణశా స్త్రిగారికిని విమయము సరళ నుళలోధ మగునట్లు రచన చేయుటలో మంచి నున్నది. ఇందలి యనువాద మున మూలములైన యుపనిషత్తుల భావములెట్లు వ్య కృము చేయబడి నవో పరిశీలించుట కీచట కోన్ని యుదాహరణము లీయబడు దున్నపి,
ఈశావాస్యోవనిషకతు అణతి మూలమున పదునెనిమిది మం[త్రములలో నున్న విమయ సొరమించారు సీస పద్యములలో చెప్పబడినది. మూలము ఏ. ఈ*ావాస్యమిదం సర్వం యత్కించ జగళ్యాం జగత్‌ | తేనత్య శ్షేఎ భుంజీథా మాగ్భధః వి స్యస్విద్ధరం॥ కర్వ న్నే ప్లేహ కర్మాణి జిజీవిషు - చృతం సమాః | వీవు త్వయి నాన్య ధేతోజఒచ్తే నకర్మ లిష్యతే నే (౧౨౩ మం(త్రములు) అనువాదము :- సీ! జగమివీ సర్వంబు చైతన్యరూవుడౌా. నీళ్వ రునిచేత వ్యాపింపబడి యె; 1 కాన మోమెపేక్ష గల బుద్ధిమంతుడు భార్యా సుళాదులవట్లం దోచు |! మమకార ముడిగి (ట్రవ్మామునంద సర్వదా మది నిల్పుచేత సమంజకంబు, | జ్డూన నిష్టార్హ్ల తొ సంపాద నార్ధింబు విహిత కర్మలు ఫల విరహిఠముగ | ఆదిలో త్‌ద్ధ మివుల జేయంగనగును; | ఈ పగిది సేయు బుధుడు నిన్హోవ్రకగుచు। నెన్నదగినట్టి (పత్య గభిక్నుడగు ప। రాత్మతోంయాడి యతడె తానై, సుఖంచు! ఈ శావాస్యోపనిమత్తు నందలి మొదటి రెండు మం(త్రముల భావము సృష్ట్రమగునట్లు దె్యతవరముగ నిందు చెప్పబడినది, వీ ముఖ్యాంశ మును విడువబడ లేదు, నుూూలము ఫ.అంధంతమః (ప్రవిశంతి యేఒవిద్యా ముపాసతే ! ఠరతో భూయ ఇవకేరమోయ 4& విద్యాయాం రతాః ॥ అన్య "జీవా సహూుర్విద్యయా అన్యడాహు రవిద్యయా | ఇతుభుుళుము ధీరాణాం
అంధ ... అద్వైత త_త్త్వకావ్యములు క్‌ యీన _స్తద్విచ చవీే! విదాాంచా విద్యాంచ య స్త ద్వేదో భయం సవా ! అవిద్య యా మృత్యుం తీరా విధ్యయా2-మృతి మశ్నునే॥ అంధంగమః (ఫవిశంతి యేఒసంభూలతి ముపాసతే । తితోఖభూయ ఇవతే తమోయ ఉ సంభూత్యాం రళాః 1 అన్యదేవాహు స్పంభవా ద్య జాహు రనంభవాత్‌ | ఇవి క్ముశుమ ధీరాణాం యేన స్తద్విచ శవీళీ॥ సంభూతించ వినాశంచ య_స్తద్వేదో భయం' సవా వినాశేర మృత్యుం తీరా సంభూత్యా ౫ మృతిమళ్ను తే (మంత ఎ నానుండి ౧౫ వరకు అనువాదము ;- నీ॥ (పకినిమేవం *బహం(బహ్మో జ స్మ యని బుద్ధి భావించు బుధుడు, స్వాభావికమగు | (్రహ్మత్వ లాధంబు పశనయ్యు; సోపాధిక (ువ్మా నుపాసించు. పండితునకుు | గణమైన హ్‌ంణ గర్భలోక నివాసమబ్బు ; అవిద్యా సమా = (శ్రయణము | తమితోడ గావించు సట్టివావ2ంధతిమో లోకమునకు. డాం బోయి తీష; ॥$ కుమురియగు వాడు వేల్చులుగొల్చి తుదకు। వారినే చేరు; లోకమ్ము తీవ సూడం 1 జ్నితీముగల దోచు; అత్మ భజియించి య్‌ల। అత్మ సాయుజ్య మందదో ! అ్య-టకట 1 1౫॥ మూలము నందలి “విద్య? అవిద్యః సంభూలత్కి అసంభూతి యను సందిగ్ధార్థ పదపులు, వాని యుపాసనొ ఫలములు నిందు సృష్టీకుంప బడీనవి, (శమము మూలమునందు వలె కాక కొంత ముందు వెనుక లైనను, కాత్సర్యము సరిపడుచు సుళోధమసగుచున్నది, ఫునరుక్షివలె కనిపించు మూంభాగములు సర్గగ హింపబడినవిం ఈ యుపనిమత్తు నందలి చివరి మం్యత్రమగు “ఆణ్నేనయ సువ థఛారాయే అస్మాన్‌ _ విశ్వాని జీవ వయునాని విద్వాన్‌ | యుయోధ్య స్మజ్తుహు రాణ మేనో భూయిష్టాఎతే నమ ఉక్తం విధేమి అనునది యనువాదమున పూర్తిశా విడువబక్షినది. ఇది స్తు రూవ మగుట చేతను, నింతకు వూర్వ మం_తములలో సూర్యస్తుతి యుండుట "ేతన్సు నిది విడువబడినట్లు తోచును. - (0) . ॥
కరి ఆంధ్ర =... అద్వైత తత్త్వ కావ్యములు మొత్తము మాద నీ యనువాద ముపనిమత్తునకు యథా చనాలము కాకున్నను మూల 'ళార్చర్యమును స్పష్టీకరించుచు? లోప రహిళమని చెప్పదగియున్నది. శీనోపవిషతు అనాది మూలమున ముపష్పదినాలుగు మంత్రములలో మూడు ఖండ ములుగా నున్న కీనోపనిప త్తిందు నారు సీ్‌ పద్యములలో సారభూత ముగా సంగహీంవ ఖబడీనదిం మూలము $-ఇహచేద 'వేదిదథ సత్యేమస్తి! న చేదిహో వేదీ న్మహతీ వినస్ట్యిః 1 భూతేషు భూలేము విచింళ్య ధీరాః! (పేశ్యా స్వాల్లోకా దన్ఫుతా - భవంతి ॥ (ఖండ ౨౩ మంత శ్ర అనువాదము ;- నీ! ఈ జన్మమున యంద యెవడు (బ్రహ్మల్డూన సంపన్నుడగునా | అసచ్చరితుడు । (బవ్మా భాపము తోడ భాసిల్లా నెల్లెవ ; * లేడితొ డను మాట లే దొకపుకు; | (బ్రవ్మా వి వేశంబు నరక వాఠతాది లమణ విశాశంబునుగను ; ఇన్యధం బెజింగి 8 కశ లులగు వార లీఖభూత కోటినెల్ల | (బవ్మా దృష్టిత. జూచుచు ళబ్మా మన్న | మేమో యనుకళొనుచు (కమముగా మేను విడిచి | స్థిర మంబగు నమృశ త్తే | సిద్ధి గాంతు | (గ) అనువాదము 1.మి'*లిన భాగమున కింత నంగవాముగా చేయబడినను, నద్వైత తత్వ బోధ (పధానమగు నీ యొక్క మంలమి ప్పూర్తిగా నొళ స్‌ో పద్యమున, విస్పష్ట భావముగ చేయ బడినది. ఈ యుపనిమత్సార మి మం(ఠమన దగును, దానికి త్‌గీ నంత (పానుఖ్య మి యనువాదమున నసీయబడుట (వశంసనసీయముగ నున్నది, భావము సుసనృష్టముగ నున్నది కొవున వివరణ మింతేశంట నవసంము లేను, _ “ఈ కేనోపనివదనువాదము మూల శాత్సర్యమును సుబోధ మగునట్లును, ముఖ్యాంశము స్పష్టముగ తెలియునబ్లుగను నున్నది శ్రావ్లున మెచ్చదగియు న్నది.
అం (+ అద్ర వత ర్త సశాన్యములు క్‌ి కథోననినషత్తు అణాల నూలమున నున్న నచిశీత కథాభాగ మిందనువదింపటడ 'కేదు, ద్విత్రీయవల్లి నుండి (ప్రారంభమగు యముని యుపదేశము మూ[రమే యిందున్నది. మూలమున తొంబది యొక్క న్లో ములలో నున్న యీ భాగమనువాదమున నలుబదియేడు సీస పద్యము లలో ఇవ్పబడినది, అందును, నద్వ్వైన త_త్త్య (వస్తి గల చోట్ల మూలము కంటక విస్తారముగను మిగిలినచోట్ల సంగహముగను నిందలి విషయము గోచరించుచున్న ది,
మూలము; ఊర రమూలోఓ వాక్శాఖః వీహోఒక్యత్థః ననో ఠన। | త టేవళ్ళుకం తద్బ్రహ్మ, ర'జేవాఒ మృఠముచ్వ లే | ఠస్మిం ల్లోకాః (తాః స్వే తదునాన్వేతి కశ్చన నతైై రగత్‌ ॥ యదిదం కించ జగత్సర్యం, (పాణ వజతి నిఃనృరం | మహద్భృయం వ(జ
ముద్యతం యవత ద్విదు రమృతా_స్తే భవంతి ॥ (వల్లీ € = మం(ఈ = యివ్వు -.. అనువాదము). నీ! నంసారమనగ అశ్వల్థవృతం; బది వెలువడె మాయయన్‌ విత్తునుండి; ! మొలక హిరణ్యగర్భుండు; (పాణుల లింగబేవాముల్‌ స్క_.ంధముల్‌; తృవ్మనీకు; |! ఆమరు స్థూలబేవామ్ములు కొమ్మలు ఆపలు 'వేదవేడాంగకములు; | యజ్ఞాది సత్కియలలరులు; శగ్గాది బహువిధ విషయముల్‌ పల్లవములు; ॥ పండ్లు సుఖదుఃఖములు, " గూండ్లు పదియునాల్లు జగములు; ఖగావళులు (పాణసంచయనులు; వార్షశోక సముద్భూతి హసిత రుదిత | కలిత కోలావాలము పవీ.కల శలంబు ౪21 నీ। ఇన్ని లషణముల ననయు అ వృతంబు కర్మ వుంజుంబను గాలిడెబ్బ | కాగ లేకట్టట్టు లూగులాడుచునుండు; ఆవసానమున ఆభావాత్మకమను; 1 ఖండింవబడు ేలికగనది దృఢ శరాళ్మ జ్ఞానమను అసి ధార చేత; 1 ఆచెట్టునకు 'మొదలమృలేమూా టువ్మాంబు; కనిపింప దన్యుల కనుల కది 8 అనఘులైనవారి క భ్యుప గంతవ్య | మైతనప్ఫ్య; చూడనది యొకండు | దక్క. బెట్టులోని తిక్కీ-న _వెల్లవి। నశ్వరములు; బుధుడు నమ్మ డెపుడు 1౪౮1 సీ శార్య్థంబు
గిం అంధ .,. అనై రే తత్త న్థశావ్యములు సర్వులు గర్భిరంటైై యుండు కారణంబున యందు; కారర్థమెపుడు 1 శారణంబును మిరగాలేద్య మృతత్తిా ఘటము లిందులకం జార్కాణములగు; 1 అట్టులె కారణంబగు (శ్రవ్మామందు 'కారర్భంబగు జగమున్నదనట వి౭ము; | (వ్మాసంభూళ (పపంచంబు వర్తించు ననవర తంబు తదాజ్ఞృంశేసి 1 కొట్టుటకు పైకీ నెత్తిన కలిళముగతి | లోకమునకు హ్మంబు భీకరమగు; | 'తాదృశామృత వస్తువే 'శానటంచు 1 సిరతను భజించు ఫర ముందు నిగ్భయుండు కండ! "రెండు చిన్న మం(గేములలోని భావము మూడు సీస పద్యము లలో వి_స్తరింపజేయబడినది. నరాలమున నూచన మౌాళత్రిముగ నున్న యశ్వష్థ మిందు పూర్ణ రూపకముగా వివరి;వబడిశది. ఇవి యంతయు కవి యొక్క కల్చనమే మైనను నిచ్చట మిక్కిలి యుక్తముగా నున్నది, మూలము. అంగుష్టు మాతః పుకుహోఒంతరాత్మా 1 సదా బనానాం వ్మాదయే సంనివ్‌ష్టః 1 గం స్వాచ్చరీ రాత్పవృ వౌమ్మెం జూదిచేషకాం థె శ్యేణ 1 తం విద్యా చ్చు(కమమృుతం తం విద్యా చ్చు క్‌ు మృత మి9ి ॥ (వల్లీ ౬. మంత ౧౮) అనువాదము ఫంఅంగున్థ పరిమాణువగు పరమాత్మ, భూతం బుల వృాదయ వద్మం౦ంబునందు | నధివసించును సదా అ సకిలాంతరున్‌ స్టోదర్శనుడు విభజించుగ్భణ వి | జశీషంబు నుండి యిమీకంబునుం బోలె కాయేందియాది సంఘంబునుండి ; | విడదీసియట్లు వి వేచించు కొలదిని “అద్యమౌా (టైహవ్మామే యాతో డ నెడి! జ్ఞానముడయించు; ఆ మిద తాను నతేడు | *వేషగా'దని దృఢమః:గా విశ్వసించు; 1 అట్టి నమ్మకమున జేసి యమలు డమృతు6 | దగు పఫర(బవ్మామే తుద కగునుం చాను!౫4౯ా| ఇది మూూలము ననునరించిన యనువాదమె మూంఫావమును మరంత స్పష్టముగ తెలువుచున్నది, సా మొత్తము మిద నీ కళలోపనిషదనువాద మదై్యైతత_త్త్య(వధాన భుట్టములలో తగుమ్య్యూతముగ్గ విస్తరించి మూలార్థ మసంధిగ్ధముగను
ఆంధ +. అద్వైత తత్త్య కావ్యములు గ నులభముగను సుబోధమగుట కనువుగ నున్నదని నిన్సృంశయముగ ఇప్పవచ్చునుః - నశ్నోవనిషళ్తు నకాలమున జెబ్బది రెండు మంతములగో నున్న యీ 'యువనినత్తు అనువాదమున నికవదిమూడు సీసపద్య ములలో కూర్చ మూలము :-వీవహి[దష్టాస్ప్రష్టా (శోతా (ఘాతా ౦సయితా మంళఠా బోద్ధా కర్తా విజ్ఞానాత్మా పుషమః | సప్వేఒతర అల్మేని సంప్రతివృతేః పరమే వాత్నిరం (పతి పద్య తే సయోహవైత దచ్భ్చాయ మశరీుమళోహిరం శు భమక్షరం వేదయ తే యస్తుసోమ్య | స సర్విజ్ఞః సరోర్పధవతి తి 'చేపు్లోక 1 ॥ విజ్ఞానాత్మా సహ చేవైశ్చ సనై గ (ధాగా భూతాని సంధప్రలిష్టంథి య(త్ర | తదక్షరం వేదయలే యస్తుసోమ్య న సర్వజ్ఞః నర్వెమేనా వివేశే? | | (పశ్న ౪ = మంగే ౩ ౧౦౧౧ ౧౨) అనువాదము$. నీ॥ కన్నును ఇెవి _మొదల్గాగల కరణముల్‌ గావించు వనులకుం గ రయెన |! యతడు, విజ్తానాత్ము డనఘుడు పరముండు నగు జీవుడు. సుమువ్లీయందు వింది [య (పాణ చిత్త నమన్నితుడై. "లెస్స లీనతింగాంచు నెద్దానిలోన [ అ (గ్రహ్మమునుపరు నతు భాయాంగ వర్షవిదూరు సర్వజ్ఞ ఇిజుగం | జూలినట్టి బుధుడు సర్వజ్ఞ్యతను బొందు; | సర్యామునప జొన సొవీ యగును; | కొను నివ్విధంబు గమనిం చి, నిష్ట] (ట్రవ్మామునె భజించుంబండిచుండు 12౫41 ॥ మూడు మం(త్రమ.లలోని సారాంశము సం్యగవాముగ నొ్కోం నీశ పద్యమున స్పష్టీకరింపబడినది. భావము సుగమమై యున్నది. మూలము ;-ఆఅరా ఇవ రధ నాఖభొ కలా యస్మీన్‌ (పలివ్ఫీ్‌ళః | తం వేద్యం వుువం వేద యఖథామౌావోే మృత్యుః పరివ్యథా ఇతి ॥ శాన్‌ హో వా వచైతావ 'జేహమే తత్‌ పరం (బన్మా వేద నాతః పరమ స్త్రీకి; ((హ్మ్నో వ మంటల లర ౮
6 అంధ్ర ==. అర్ర్వైత త_త్వకావ్యముల అనువాదము ఏ.సీ! అటు నిటు గుడ్డలో నమరిన దారాల మాడ్కి-ని, రధచ(్ర మధ్య భాగ 1 గతరములతొ నాకల కరణి నవ్వని (బవే | శించి యుండునొ 1! క ళానంచయంబు ; | వురుషుడాతడు కళా పూస్ణడయ్యును, నిష్యు- 1 ళుండు వేద్యుండమ్చుతుండమలుడు ; | ఈ జన్మమునగాని, యీ "జీహమునగాసి అమ్వూలర్తి 'ెలిసిళొన్నట్టి బుధుడు ॥ చావు వుట్టుళలొంద ; డీ చందమెజుగం 1 జెప్పిన యతేండె సద్దయండిప్వుడమిని ; | (టైవ్మామే "శాను గావున, (బ్రవ్మా వేద 1 నంబు కుశలునకున్‌ దుర్గభంబు గాదు 8! ౮౨1 _
ఇది మూల భావమునకు స్వల్పవివరణ (పాయముగను నద్వ్వైగ భావ (వ౭ిస్టాపకముగను, నున్న యనువాదము. భావము స్పష్టముగ "తెలియుచున్నది.
'మొత్తముమోద సీ యనువాదము నాతిదీర్స వివక్షణమై మూలమునకు భాయనలె సాగిపోవుచు నచ్వ్యైత భావమును స్పష్టమ్‌గ (వకటించుకు సులభ నుబోధమై యున్న దనుటలో సంశయము లేదు
ముండకోవనివళ్తు
మూలమున నరువది మూడు మం(తములలో నున్న ముం కోపనిమ_త్తీ యనువాదమున నలుబదియొక్క- సీసపద్యమ-లలో నున్నడి అవసరమైన చోట్ల త్రగినంతే వివరముగను, మిగిలినచోట్ల కొంగ నంగవాముగాను నీ యనువాదము సొగింపబడినది.
మూలము ;.యథోర్ల్య వాళ్ళి! సృజలే గృహ్హుకేచద యథా వృ! వ్యామోమ ధయః సంభవంతి | యఖా వుషహాల్కేశలోమాని తథా త రాత్సంభవతీనా విశ్వం | (ముండకము ౧, ఖండము ౧, మంత భి అనువాదము :.నీ॥ ధరణ్మిప్తై సాలీడు తననుండి 'ళానె సృజంళి చారముల భమీంచినట్లు, | స్వాయముగా (బవ్మాంబు సళ లభూతంబు లన్‌ గల్పించి తనయందె క ల్బుళొనును; | పృథివి గర్భంబున్త బీజంబుల నిధాన నడగియుండును, (బవ్మామందు జగము; । మూర్థజమ్మాణి
ఆంధ ... అద్వైత త_త్స్వకావ్యములు న! లోమములు శరీరమునుండి యావిర్భవించు సట్లక్షరమగు | (వ్మ మందుండి లోశంబు (వభవమొందు; | కాన = ఈ జగమున కుపాదాన శార | ణము, నిమిత్తకారణ, ముభయమును (బన్మా 1! మొకడే యగు ; తదితరం బొండు గాదు 1! ౮౬ ॥|
ఇందు (ట్రహ్మామునకు జగదువాడాన నిమితో భయ కారణల్వేము సదృష్టాంతముగ అెలుపబడినదిం పద్యమందలి చివరి మూడు పాదములు నమూలకములు, ఫొవ స్పస్ట్రీశరణము ఫొరకివి కనిచే కల్చించబడినపి.
మూలము ;-.సయోహ్నవై తత్చరమం (శైవ్మా వేద, (టహ్మేవ భవతి నాస్యా (్రైవ్మా విశ్కులి భవతి | తరతి శోళం తరతి పాప్మానం, గుహా (గ్రంథిభ్యో విను క్లోషఒమ్భుళో భవతి |
(మండుకము 9, ఖంవ ౨, మంత జా
అనువాదము :- నీ॥! వను (బ్రహ్మమటంచు నెవ్వడెలుంగునో | (ట్రవ్మాంబ యగును నా (ట్రవ్మావే వ. “*వావ్య కవ్యంబులీయక మనకంమె నత్యు త్తమ స్థికి శీసచుండో ననుచు । చూపోప కీం(దాది సుర లెర్ని విఘ్నంబు లాచరించినన్కు గళతానులైన । యకీని “శీనాడు దుర్గడియంచు గల్గి; దాత్మయన సన్వగము (శైువ్మాంబకాదె [1 తత్త్వ వికుడు లేని తావేది! తత్కుులం | బునను (శ్రైవ్మావిదులె వుట్టు చుందు ; | దుఃఖ జలధి దాటు, దురితంబు మోటు, వృాద్ద్రంథి జీజు నిజ సుఖాన మాకు ॥[౧౨-౨|
ఇందు “హవ్యకవ్యంబు + నుండి ... తత్త్వ్వవిదుడు లేని 'శావేది ![? వరప గల భాగమంతయు నమూలకమే, లొననునరించిన వ్యాఖ్యానుగుణముగ కవి యి భౌగము నిందు చే ర్చెను, ఇది మూల భావమున కుపష్టంభకనుగ నుండుటచే యుక్రముగనే యున్నది, మిగిలిన భాగము యథామూలాను వాదమనదగియున్నదిః
ఇటీ యనుఇాదము కొంతవరకు వివరణాత్మశముగ నుండుట చేత భావము మరించే సులభముగ బోధపడుట శనుకూలముగ నున్నది
ఢ్త ఆంధ అదో సతీ తత్త్వ కావ్యములు మాండూ క్యో వనిషత్తు (ప్రణవ వివరణ పూర్యకముగ స్వ్వైత ర్త సమును బోధించు నుపనివ(దాజమగు సీ మాండూకో్యోపనిషత్తు వకాలమున వంగడెండు మం(ఠములో నున్నది, దాని భావ మా యనువాదమున నేడు సీఠ పద్య్భలలో చళ్కగా వివరింపబడినది.
మఠాలము :.ఓం ఇ క్యేత దత్సర మిదం సర్వం! తస్యోప వ్యాఖ్యానం 1 భూతం భవద్భవిమ్య దితో సిం శారవీవ | యచ్చాన్యల్‌ (త్రికాలాతీనం తదపోంకాగ ఏవ 1 సర్వం పేర రున్యై [1 అయ మాళ్మా (టన్మా! సోఒయమాత్మా చతుష్పాత్‌ "॥
(ఖంవము ౧ మంతే ౧; =) అనువాదము వ-నామ రొపాల్మే కంట్లై మిం, భూతాది కాల (త్రచయుముకందు గొన బచెడి | భుుఎనం౭ఎ, సవ్య కృము, హరణ గర్భుడీ, యఖలంబు = “ఓటి మను నతరంబ; 1 అత్మ యన్నను (బూ మన్నను, ఓంకృతి యన్న, భిన్న ములుగా, వన్ని యొకడె! (మ చవాతరంబుచే (పతిపాదితంబును అమృుతమౌా నో సిర౦శ మెయ్యు, | తోచు మాయచేం జగుష్పాత్తు చందాన, | కాని యది నిదంబు గాదు;న్మిష్పు | పంచు షద్యయు౦డు పరమాత్మే ; తచ్చతు | స్పాత్త్వే విధము గూడ భవ్యగమము కంర!
మూలముపందలి *(తికాలాకీతం” అనువదము ఆనువాదమున ళనవ్య క మనబడినది.
*సోయమా ళ్మా చతుప్పాత్‌ ” అను వాళు మిందు చక్కాగో వివరింపబడినది, అఖండాత్మయంధు పొవము లేమి యనెడి సంశయము నకు తావు లేపండుట కీ వివరణ మవసర మగును, ఇది మూలమున లేని కల్చ్పన మే మైనను (పశ ౧సనీయమైయున్నదిః
మూలము ఏ. అమా(తశ్చతుర్థా *ఒవ్యపహోర స్ట? (ప్రపంచోక శమ శివోఒడై సే వవమోం౦ంకార అలై శివే సంవిశ త్యాగ నాఒశ్మానం యవవం'వేద యవీవం వేద!
(ఖండము ర మరత. గ
ఆంధ .. అద్వైత రత్త కావ్యములు 65
అను వాదము :-సీ! అల్మబహ్మామే యగు నాత్మ నాల్లన పాదంబు ేరను బరగు నెద్ది;! సమకూరు వ్వైతోపళారతి యెయ్యెడ్య నేది శివకరం; బడ్వ్వైతే సిద్ధియెచట, | అవ్యవవోర్యమై యత్యుత్త మనుంబు మా(తాశళయ రహిలిమై తనరు నెద్ది | నాడాత్మకంబగు నాయోంకృతి పరాత్మ, అనఘ (పయ్యుక్తంబు, ఘనము, (త్యత | శాత్మక [పణవము, (ఛిపాడాంచితమగు 1 నాత్మ రూవంబుతోం దురీయమున గభియు, | ఇవ్విధంబున నున్నవాడీ వివేక్సి | (శ్రైవ్మాముం బొంది యుద్భవింపండతండు క్ష౧ం3ం!
ఇది మూలభావమును బాగుగా వివరించుచు భావమును స్పష్టముచేయుచున్న .యనువాదము. అన్వయ క్లీష్టతనావి, అర్ధ న్లేశము గవి యెచ్చటను 'భేక "తార రసము సుబోధమై యున్నది,
మొత్తమమిద నీ మాండూళో్యోపనిషదనువాదము మూలము నకు వివ" ణాత్మికమై యందలి భావమును సు.భ నుబోధమగునట్లు చేయుచున్నది. 9ది మొండూళో్యోసనిమత్తున కుత్తమమైన యనువాద మనదగియున్న ధి |
| ఇ తరీయోవపవిషతు ఖా జాం జానాతి
పరిమాణమునన్సు విషయముననుకూడ నన్నిటికంట మిశ్న ఎయసెదగిని. లె త్తిరీయోపనిమత్తు స్వరపధానమైన మంతిరూపమై “నిశైవల్లి, (ట్రహ్మానందవల్లి శ భృగువల్లి 9 నారాయణ (పశ్నము, చిత్తి (వశ్నము ననెడి యొవము భాగములుగా నున్నది, అందు మొదటి మూడు భాగములకే (శీశంకర భగవత్చాదుల భామ్యమున్నది మిగిలిన ఆె0డు - భాగములకు సాయణాచార్యు భామ్యమున్నది ణీ బెల్లంకొండ రామారాయ నువోశయులు మొదటి నాలుగు భాగ ములకు భాష్యము రచించి యుండుటచేత నీ యమననాషమున నా నాలుగు భాగములే యున్నవి, ఇందలి నాలుగవ భౌగమగు గ*నారా యణము”న కు, స్తాయణభావ్యుము .వనుసరించి (శీ కనుపర్తి మార్కంం దేయశర్మగారు రచించిన టీశా 'అాత్చర్యము తప్పు వేరన్నం
థి
)6 ఆంధ ... అద్వైత త _త్త్వకావ్యములు యాంధ్రీకరణము నున్నట్లు కానరాదు. (శ్రీ బెల్లంకొండ రామారాయ శవి భాష్యము ననుసరించి చేయబడిన యీ యాం(ఛానువాదను నూట యిగుపది యెనిమిది సీఠపద్భములలో నున్నది, అనువాద పద్ధతిని శైలిని తెలిసికొనుట కనువుగా కొన్ని యుదాహరణము లీయ 'బడుచున్నసిం మూలము :-ట్రహ్మవిడాప్పోతి పరం. | ఠరటేషాభ్యుక్తా 1 సత్య్భం జ్ఞాన మనంతం స్మా 1 యోచేద నిహితం గుహాయాం ఫర మే వ్యోమన్‌ | పోఒక్ను సర్వాన్కా-మౌస్థృహ 1 (ైవ్మాగా విపక్చితేతి 1 తస్మాద్వా వీఠస్మా దార్మన ఆకాశ సృంభూతః! అకాశా చ్వాయుః | వాయోరగ్నిః 1! అన్నే రావః। అద్భ్యః పృథిప్‌ | పృథి వా ఓమధయః | ఓమథీభో్యోఒన్నం 1 అన్నాత్చుపవః [సవానీమ ఫు షపోఒన్నరసమయః | త'స్యేద మేవ శిరః । అయం దవీ.48 వపకుః | ఆయముత్తకః పతుః | ఆయనూత్మా ॥! ఇదం పుచ్చం (పళిష్లై। తదడ్యేమ త్లోలో భవతి ॥ ((శావ్మోనందవన్లీ = (వథమో౭ఒనువాక) అనువాదము ;.నీ॥ స త్యాత్మకంబును జ్ఞూనస్వరూవ మనంళే మైనది, (బవ్మా మశగబడును ! ఆ పదార్థంబు పరాకాశనసీమయొో నాల్మలో సర్వదా యలకుచుండు ; | (బ్రవ్మాముందెలిసిన పండిశు క్రైక్యమునందు (బహ్మామునందె; ఆఖలలోశ |! సంతతి యతని! స్యాధీనమైయుండు; కాను (ైత్యగ్ఫ్భూళమైన (ట్రవ్మా | నిశటమున నుడి మాయచే నింగిపొడమె ; | డానవాయువు వుక్షై ; అద్రాననస్ని | గలి” ; అగ్నిచే జలమును జలమునుండి | వృథివి; డాననోవధుళు నోవధుఎవలన | అన్న మడ్దాన బురువుడుత్పన్నమయ్యె $౧౫౧| _ సీ! ఆ వుకుషుని మనుషప్యాభిధమైన 'బేవావె. గరుళ్మంచు “చందమున వెలయు | అన్న రసాత్మకంచైన యాపమీకి, మీతి (బనిద్టు బగు కిరమె శిరము; | దవీ.* బాహువు దవీ.ణపడ్స ; ముత్తకమగ వక్ష ముత్తర భుజుబు | తను మధ్యభాగుడై తనరెడు నాల్మ, యౌ పన్సీశునప మధ్యభాగనుగును ॥ అం లెళాదు, నాభ్ళికటు (కిందివైల్ల
తోచు భాగమెల్ల తోకయగును; | మహిమ మిరగ నన్నమయళోక మిట్లు పో | ల్పగ బడియె గరుడ పవీగాను ॥ ౧౫౨౩ |
మూలమునందున్న ముఖ్యాంశము లన్నియు తగుమా[లమైన వివరఃణమునో నిందు లెలుపబడినవి, 'మరూలమున ముందు వెనుక లుగా నున్న వాక సములు ((ప్రారంభమున, తగు విధముగ నమర్నబడి యనువదింపబడినవి. మూలమున మొదటి యనువాకమున (ువ్నా వేర్తప కలుగు ఫలము అటుపై (బహ్మస్వరూపము, స్థానము, "కెలుపబడినవి, మరల (ైహ్మజ్ఞాన ఫలము చెప్పబడినది, ఇది యొక విధముగ = ఫలమును మొవటను, చివరను ఛెప్పుట. యుత్తమ పద్ధరియే, మొవట న్వకూపము, పిదప స్థానము, చివరకు ఫలము చెప్పుట యొక (శ్రమపద్ధరిగ నుండును, ఆనువాద మి (కమమున నున్నది. సులభముగ విషయము. బోధపడుట కది యుచిత పర్ధరి, అటుపై సృష్టక్రమము వివరించుటలో మూలమున *తస్మాడ్యావీఠస్మా దాత్మన అకాశ నృంభూతః అని ఇప్పబడినది. ఆక్మ నుండి ఆకొ ము వట్టినదని దీని భావము, అనువాదమున *కాన, (వర్యస్మ్భ్యూత మైన (బహ్మనికటమున నుండి మాయచే నింగి వొడమె” అని ఆకా శము (బ్రవ్మానుండి ఎట్లు వుట్టినదో ఇవ్ప్చబడినది. ఇది మూలమున లేనిది మూలమున లేని : *వూాయా” శబ్ద మిచట - నుపమోగింప బడినది,
రెండవ వద్యమున మనుష్యుని పమ్నీ. రూపముతో పోల్చి చెప్ప బడినది కూడ మూలమునకు కొంత "వివర ణాగ్మకముగనే "యున్నది* మూలమున త్రక్యేద మేవశికః,” ఆయం ' దవీణః పతక, అయ ము త్తకః పత్తు అని యున్న భాగము “ఆ పక్షికి మతి (పసిద్ధంబగు శికమె శిరము ; దశ్సీణ బాహువు దథవీ.ణ పక ముత్తరమగు-- పత ముత్తర భుజ3బు ఫి అని యనువదింపబడినది: మూలమున నున్న “తస్య, ఇదం, అయం, ఆయం” అను సర్వనామములు, అనువాదమున “ఆ పమీకి, (పసిద్ధంబగు శిరము, డమీణ బాహువు, . ఉత్తర భుజంబు అని స్పష్టీకరింపబడినవి, ఆళ్లు మధ్యభాగమాూ. వుచ్చము కూడ పిన ర60పబడినవి,
న! ఆర్మథీ 44. ఆద్ర్వైత త_ర్త్వకావ్యముణు కో బహ్మచే ్‌! (ట్రహ్మామగుచున్నాళ్‌ డని ముందు చిస్సబడీనశే యీ యనువాకము నందలి ముఖ్య ర_త్త్వమూ మూలము (*అసడార్థ ఇదమ్మాగ అనీత్‌ | తతో వై సద బాయత 1 లరదాళ్మోనిగ్స్‌ 6 నస్వయమకరుతే / తస్మాత్తతు ఎక ముఛ్యత ఇని | యై రృతీశ్ళ్చుకృత3 1 రసోవైనః 1 రనగ్గ్‌ం హే యళ లల్భ్యాఒజ.వందీభవతీ ! కోపే్యవో న్యార్క్‌॥ (పాణ్యాత్‌ | యజేవ అఆశాకే ఆనందోనస్వాత్‌ | వమహ్యే జానందయాశతీ | య్‌చాహ్యేవై! మ వ్‌తస్మి న్నదృ శే. నాల్మ్యేఒనిరు కేల విలయశే౬ భయ (పలిష్టాం విందతే | ఆసోఒభయంగతో భవరి | యడాహ్యే వైన వతశ్మి న్నుదర మంతరం కుతే । అథ తస్యభయం భవతి! త్తే సవ భయంనిదుషోఒమన్య్యానన్థు తేద పేమ శ్లోకోభవతి (ఆకండ = ౭ అన) అనువాదము నీక! ఈ జగమఖిలంబు నృష్టికీం బూర్వన్నావ్యా శ్బగమెన (ువ్మాముగనుం డే; . అ వ్యాక్ళతేమునుండి యావిర్శవి౦శె స్తూయం౭టగ వా్యాళ్ళతమైన జగము; | ఆవ్యాకృతమగు (ువ్మాంటు “ఉస్వేచృ్చమైవ్యాక్ళతంబుగ మారినా స్తవంబు;! కావున సుక్యుగంబుగా వచిపంబడు (వ్యా; మొ (గైన్మాము౦బడెసి బుధుడు, నిస్తుభలానంద 'లహరి మునస్‌ంగి కేల; | “బవ్మామానందరస”ొ మన్న వల్కు. నిజమ శానిచో 1 (పాణనాదిళ శార్యములను | లివి మనుటకే (ప! వక్ర స్టమగును' ॥ కింఒ౦! నీ॥ (వ్రజలను నానంద పటి వెడునది యూర్మ; అ్యశ్రయ నింహిశం బవికృతరిబు | (వవిమలంబును సనిర్వ్రచ్యంబు సశరీకం మగు (్రువ్మా మున్‌ టుధు౩డైన జీవే! డదభయ స్థితిని నన్నశందగా జూలునో! తనాజె నిర్భయుండగుట (భువమ్ము, ॥ ఆఖ లేశసమండగు స్వాగ్మయి తష్రిశ్రడ్వు "వేటు, నేవే” ఆను భీదదృషి ॥ యొదచ్చు నివనికుర్వి; నుక్క టంబిగు భీతి | యతని కప్పరాత్మ కతన గలుగు; | భేద దృష్టికి నళేద దృష్టికి భయా । భయ నిమి_త్తమగుచు (ువ్మాముండు ॥ ౧౬గ | మూలమున నసృష్టముగాను, నంశయాస్పదములుగోను. నున్న కబర్‌, ఇదం, ఆశే; స అపకుత్‌ మొదలగు పదము లనువాగ
ఆంధీ ,4. అద్వైత త _త్స్యశొవ్యములు [క్రీ మున గంశయరహిలే మగునట్లు స్పష్టమఃగ *(అనత్‌ ) అవ్యాకృతమైన (ట్రవ్మాము, (ఇదం ఈ యఖలఎ జగము, (అగ్రో) సృష్టికి పూరగ్గిము, (ల్‌ ్ర వార్థక్ఫోతమైన జగము (అకుకుతు వాన్గికృతంబుగ నూజి నని ఇెవ్పబడినవి, “జీదాంత పరిగామలో “సత్‌” పరమాత్మ యనియు ఆనల్‌ నశ్వరమును దృశ్యమానమును నగు నామరూపాలత్మశ (ప్రపంచ మునని సొ భారణముగా చెప్పబడును. ఇచృట నాయర్థమునగాక;“ఆగత్‌. ॥ అనగా *నవ్యాకృత (బ్రహ్మి మనియు “త్‌” అనగా “*వ్యాకృతమైన జగ” మనియు కెలియవలసి యున్నది, ఈవివరణము లేనిచో * మొదట నస త్తే (ఆనాళ్మయగు దృశ్య(పపంచమేే) యుంజెననియు, దానినుండి “సత్‌ * (వరమాళ్మ) ఫుట్టివదనియు, విపరిత భావము కలుగుట కవకాశ మున్నది, అట్టి పొరపాటున కవకాశము "లేకుండ నీ యనువాద మూసందర్భమున (గ్రహింపదగిన భావమును స్పన్టీకరించుచున్నది. మూల మున “తస్మాత్త త్సుకృతముచ్యత ఇతొ యని యున్న వాక్యమను వాదమున * కావున సుకృతంజుగా వచింపఖడు (హ్మో మని చెప్ప బడినది ఇచ్చట *స్పళ్ళతి మనెడి శజ్జమునకు సాధారణముగా భావిం చబడు ఆప్పుణర్ధి మని కాని, *స్పకృృతం” అశసడి భావముకాని కాళ “న్యయం క_ర్భృకం” - అవడి భావము సాయణ భామ్యమున ఇప్పబడియున్నది. అనువానమున నసీభావమును కూడ స్పష్టముగ ఇెప్పినచో యుక్తముగా నుండెడీది. సాధారణముగా “సుకృతి మను పదమునకు “స్వయంకృత?” మనెడి భావము (గహింపబడదు గాన నిచట
- సీ వివరణ నమూవళశ్య॥ మే, “రసర్స్‌ం హ్యేవాయం “లళ్ఞ్యాఒఒవందీ భవతి యను వాక్యమునకు ౪ అ(్రహ్మాముంబడసి బుధుడు నిస్తు లానందలహరి నునింగితేల” ననెడి యనువాదము కడు సగసమెై మూలమునకు మెలును 'వెట్టినట్లున్న ది మిగిలిన భాగమునకును అను వాదమిశ్లు వివరణాత్మక మై స్పష్టముగను, సరసముగను నున్నదిం చూలము వం అర్థం బ్వలతి జ్యోతి రహమస్మి ! జ్యారి - ర సలి (ట్రవ్మోవామస్మి | 'యోఒహమస్యి (టైవ్మోహమస్త్యి 1 ఆవా మ్‌న్మి (ట్రవ్వాహమస్మి 1 ఆవామే వాహం మొంజుహోమి స్వాహా £ (నారాయణ (ప్రశ్నః - (వథమోజఒను వాక మంత్రః ౧౫)
[0 ఆం(ధ్ర ,,, అకై్యాత తత్త్వ కావ్యములు అనువాదము :- సీ! మాయావళమున_ (బహ్మంబునం = బొడ మిన సీకు; జోోతిర్మ యంభై రహించు; ! ఈ కరీరాదుల కెడమగు నా కధిష్ణాన మైకగ్య మా జలమె యగును అతతమై తనయంళే -వెలింగాడి జ్యోలయే పరమాత్మ, చూడ చూడ; |. నేనును నాతడే “నేనుశి సనషొనుచు నంతరంగంబున నధివసించు | జీవనాము౦డు 'గూడ నాజేవ్రడె యగు | "అంబు రూవుని నన్ను నేనగ్నిరూప | మైన (టహ్మంబునందు నేక్యాగబుద్ధి । హోమ మొనరింతు నన _ కొంట యులత్తమంబు క౧౯౧| మూలమున సం(గహముగనున్న జల్కజ్యోతి స్వరూవ (బవ్మార్మ భావబోధ యిందు వివరింపబడినది, ఇందు జీవ్యట హమైక్యము నృష్ట్రముగ “కెలుపబడినది నఃూాలము;- నవా వీవు ఫురువ। పంచభఛా పంచా'ళ్మాయేన సర్వమిదం (పోతం పృథివీణాంతరిక్షంచ 'జ్యాశ్చ దిశ స్పావాంతర దిశశ్చ గవై సర్వమిదం జగరత్స నభూతగ్‌0 సభవ్యం జిజ్ఞాస క్తుప్త బుతజా రియిష్టా (శద్ధా సతో మవాస్వాన్‌ తమసో పరిష్టాత్‌ , (నారాయణ = ౭౯ అనువాక; ౧౭ మంత్ర) అనువాదము:;- నీ! విధ్యు కృరీతి శేవిబుధుండు సన్నా్యాసమును స్వీకరించి. నబ్బనుల యిండ్ల | కరిగ్కి నిత్యమ్ము భియోటనంబునను లభ్యంబై నట్టి యన్నంబుతోడ। (పాణధారణ మొకభ ౦గి గావించుచు; నిజ్ఞానమున (బవ్మావేల్త యగునొ | ఆత౦డు పంచవిధాత్మయా; మరియు నోత (పోత రూపమూ నీ (పపంచ | మఖిల మావిర్భవించు తదా చేత; | (టహ్మమే యగు ( తలపోయ (బ్రహ్మవిదోడు, జగమునప (ట్రవ్మావేత్త కెవ్వగనుగన్న నన్యభావంబుల్వే . దతండదియు నొళకు 1౧౮౦! ఈపద్యమున నాదినుండ్తీ, *నిజ్ఞానమున (్రహ్మ వే త యగునోీ వరకు నమూలకమైన వివరణమే, మూలమునందలి “యేన సరో మిద౦...,...తమసో పరిష్టాత్‌ వరకు గల భాగమంతయు *ఓత (పోత రూవమా న్యీపపంచ మఖల నూవిర్యవించు - దదాజ్ఞ వేత
ఆంధ ... అద్వైత త_త్వ కావ్యములు 1 యనెడి వాళ్యమున సం్యగహించబడినదిం అఆపైని గల ౯ బవ్మామే యగు. ..నొక మ” యను భాగమంతయు అద్వైత త_త్స్యభావ స్థిర రణ క్రై దాని తాత్పర్యముగ చేక్చబడినది, ఇందు మూలము నందలి ముఖ్యభోవము చక్కగా వోషింపబడినది, ఓత (పోత వివరణము సం(గహింపబడినదిం
మూలము. తె స్ట్‌వం విదుషో యజ స్యాత్మా యజమాన
షా లా (గరా పల, శర్రీకమిధ్మ, మురో వేది ర్లోమాని బర్‌ హి, శ్వీదళ్శి ఖా నృాదయం యూపి, కామ అబ్యం, మున్యుః పశు, _స్తపోఒగ్ని, గ్లమశ్శమయితా దమీణా... (౧) (నా రాయణ-అనువాక =౮౦-మంత్ర = లి
అనువాదము; నీ1 కక శ్రల జోలి యక్కర లేదు క్ఞూనోదయానం తరం బెట్టి వానివ్రైన; 1 ఉర్వి జీవన్ము క్తుడొనరించు (క్రతువు విలతణం, బద్దాని లష్షణమిది! అత్మయె యజమాను; డనుపమ (శద్ధయే యిల్లాలు; ఇీవోంబె యింధనంబు; | రోమ (వజమె బర్జి; తొమ్మె "వేదిక; అగ మంబె జ్యలిక; హృదచయంబె యూప మనుచితంబగు కోపంబె వావ్యపశుఫు; 1 శామమె ఘృతంబు; హాం్యత్యెక శారణమగు | దమమె దవీణ; తపమె హుతాశనుండు; | అత్మయజ్ఞ స్వరూవ మిట్ల లమ; మజియు ॥1౨౪౫|
ఇంచాలత్మ యజ్ఞ (శ మము వివరింపబడినదిి పైన చూపిన విధముగ సీ రూపక వింంకను సుదీన్ధ మె పూర్మమై సావయవ రూపళకమై యున్నది.
చివరకు మూలము. *బాహ్మణో విద్వాసభిడయతి తస్మా (దృహ్మణో మహిమౌాన మాప్నోతి తస్మా(దృళ్మాణో మహినూనం ॥[6॥
(నారాయణ = అనువాశం ౮౦ మంత ళా
అనువాదము: నీ! ... అళ్మ సామోత్కృకినాంది ... అఖిల గరమగు (ట్రహ్మాపడార్థ కుందు | చ్రైక్యముంగాం(త్రు; చైవల్భమనగ్య వదియ॥ (ఆకళ్ళా అని చప్పబడినది, ఎల
?7ల్టీ ఆంధ *.. అద్వైత త_త్వృకావ్యములు
ఇట్ల నారాయణ (వశ్నేమ౦ంతయు నదై ర్‌ త తానుగుణముగ మూలభావములను పోమీంచుచు తగు నూ(త్రముగ నవనర మ్ర్‌న వుం వివరంచుచు సులభ సుబోధముగ ననువదింపబడినదిం చిట్ట చివరకు భుకూలమున లేని? యదైై ర్‌ త _ల్తేభావ యులేమైన తొమ్మిది సీనీ సద్భములు చేర్చబడియున్నవి, అవి ఈ యనువాదక_ర్త యనుసరి౦చిన భామ్యమునుండి (గహీంపబడిన భావములు, అందు కొన్ని యిచట ముదావహారింపబడు చున్నవి, సీ1 జేవమనుషప్యాది 'దేనాంబులందు -వేళ్వేను చందంబుల 'వెలయుచున్న ! జీవులు తాము వసించెడి తనువుల నమరు దృగా దీం[ద్రియముల వలన | నికటస్థ్ర ఘట పటాదికమునే లెలిసికో గలుగు చున్నా? రక భగవానువన్న । మాయ నొకచాని యవనిక మౌడ్కి తనప।! నడ్డముగ నిడి, సకల ేవోంతరముల! ఆధివసించి, 'తొనొక్కశే యాళ్మకీన | మైన వైతన్యమున సర్వమరయ్యుంగాన | అతడు సంసా సర్వజ్ఞ డగుట నిజము కఎ౫౦|! ఇచ్చట న్వైదు పద్యములలో పరమాత్మ యొక్క విరాల్‌ స్వరూపము వివరింపబడినది, ఆందు చివర *సీ॥...అఖల నొమంబులు నఖల రూవంబులుం దానుగాజేస్రి యజ్ఞానవార్తి 1! నెజటుక బలిమి నెటిగి 'యేశత్వముంగా౦(తు త _త్వవిదులే; కీ తదితరంబు 1౨౫౫
సీ! 44+ *ీవీనన నతేడన్వ ఇకువురమును | ఒక బొ యటంచు నమ్మకమును గొన్న విద్వాంసు౦డు, (్రులికియె పడయ "నేష్ళుః అమృశే భావమన్న; అంగంబు గూలిన 1 పై నబవయుకేమి (బాతియగును 1 | (ఆోవ్మామనెడి వురిని వసీయింప గాంవీ.0చు | సలినికిదియె పరమగళీ దలంప ॥” (౨౫౬) అన్సి చెప్పబడినది,
ఈ నారాయణ (పళ్నానువాడద మపూర్వము, నసులభ సాధ్య .మున్నై యున్నది. ఈ యనువాదక_ర్త _ యీ కృతికి (ప్రత్యేకముగ నభినందనీయుడు, నారాయణ (ప్రశ్నమును మూఎమును చదివి యర్థము చేసికొనుట కకుకష్టమైన విమయము, ఈ యనువాద మరటిపండొలిశి ఛే బెట్టిట్లందలి భావము లన్నిటి) క్నష్ణ్రుగ కటప్టకున్నది. ఇక
అం == అద్వైత త_త్త్య కావ్యములు శో (వ్రల్యేకముగ నొక యద్వ్వైతత _త్వబోధకమగు ఖండకావ్యమనదగి యున్నది ఐత రేయోవవిషత్తు ఇందలి ముఖ్యాంశములు, అర్మః సృష్టి, మాయ అనువాని. స్వరూపములు, ఐత రేయోపనిమ త్తు నందుగల మూడ ధ్యాయములలో నున్న యెనిమిది ఖంవములలో గల ముప్పది మూడు మం(శ్రముల భావ మా యనువాదమున నికువది మూడు సీనపద్యములలో చెప్ప బడీనది. అనువాద పద్ధతిని తెలిసికొనుట కదావారణము లీయబకు చున్నమి మూలము: అత్మావా ఇదమేక వవ్యాగ అనీత్‌ నొన్యమ్మించన మిషత్‌ , సఈత్షత లోకాన్ను సృజూవరి ॥ (అధ్యా ౧ఖండ౧మంే ౧) అమవాదముపం నీ! ఈ జగం బభిలంబు నృష్టికి మున్నాక యాత్మ రూపంబున నలమచుండెె | అత్యేతరంబు 'లేదణువున్‌; నయ్యది భూతవంచఃమును బొడమజేసి | *కావింగు నేను లోకంబులో ననుచు సంకల్నిర చె, ...... క5%ం8 అనువాదమున *భూత పంచక మును బొడమ'శేసి ...... నంకల్పిం చొనని చెప్పబడుట యుచితముగ లేదు. నంకల్పిం చి భూతపంచకమును బొడమ జేయుటి సరియైనది మూలము:. స వవ (టవ్మా వవ 9ఇ0ద్ర,....ఫుుపూ వా_స్తినో యర్కి-౦చేదం (పాణి జుగమంచ వత్మతిచ యచ్చ స్థావా౦ స్వం రత్చజ్ఞూన్యేశం (వల్ఞినే (పతిష్టితం, (వజ్ఞినేతో లోకకి (ళా (వశిష్థా, (వళ్షానం (బ్రహ్మా ॥ ం (ఆభ్యా క్రి మర్మత వ్ర అనువాదము]- సీ॥ శివుడు (శ్రీహరి వద్మభవు డింద్రుండు 4 నిఖల (ప్రపంచంబును,. (జజ్ఞునమయమయి. (సద్వరిల్లు ₹ నూయ గూడ. “ఈశ్యరువని మతి గున్నార్‌ 1" యంబు పొత్తున “మూ తీ (షె.
భా అంధ ... అద్దె పే తత్త వ్రకౌవ్యము& (ర్రయంి బటంచు ॥! నదియ చెప్పంగబడు, దదన్యం౦ అణువును ' గోచరింపదు సర్వ చరాచరమున 1౨౭౨ ఇది మూల్తానుగుణముగ నున్నది. ఇందు అఆళ్మయొక్క & త సము? సర వ్యాపకల్వేము "కెలుపబడినవీ. అనువాదము మూలాన గణముగనే యున్నది, మొత్తము మిద సీ యనువాదనము వెచ్చరి విషమయస౦ం[గహము ఏ(ట్రహ్మవాదులందరు నొఠచోట వే! జగళ్కారణమేమని చర్చించి, చివరకు పరమాత్మ శ_క్రియేష నిగ్గ యించిరిం (పరమాల్మి (శ్రుహ్మము ఒక చక ముగా వర్షి // బడినది. మాయ (హా. తమస్సు, అవిద్య, భాయ అజ్ఞునమ అన్ఫరము, అవ్య కృము మొదలగు నామములు గల పరనూత్మ శ అ చ్యకమునకు నేమి యనబడినది, దీనికి తమస్సు మొదలగు నైడ శక్తి మొదలగు సికువది యెనిమిది, తుష్టి మొదలగు త్‌్మ్మిది, సీ మొదలగు నెనిమిది 'మొ_త్సమేబది అరములు (బండీ యాకులు, 4 వీబడియు జ్ఞానభేదములనబడినవి. వీనికి ద శేంద్రియములుు వాని ది వివయములు నను నిువది మేకులు, (మృతి, ఛాతు, ఐశ్వర్య, భా "జీవ, అళ్మగుణములనెడి యారష్టకములును వేంన కాన్యుము (శాక మోవాము న్న మణముం వీదప (ట్రవ్మామొక నదిగా వర్ణి ౦వబడినదిం జీవుడు. తాను (బ్రవ్మాళంచబ వేరనుకొనుటచే జన్మ పర౦ప నొందుచున్నాడు, తాను (శ్రవ్మమని "కెలిసినచో మోశషమునొందున వీదప (ట్రవ్మాము (వపంచముగా వశైప్పబడినది. జీ వేళ! మాయాభఖేదములను (బ్రన్మాస్వరూపమును చర్చించిన మీదట | స్వరూపము నొందుటకు తవన్ఫు మార్గమని నిశ్చయింహుడినది, ౪ (వథమా ధ్యాయము, ద్వితీయా ధ్యాయమున ఛ్యానసాధనమెశ యోగ విమయమ చ న్పబడినేసి. ఇందు సూకోంపాని వ్యాఖ్నిరో తె శాన బి లె నీ 'సన్య లని ధము, చిల్ష ౪4
601, అక్వైతత ల వొవ్యములు య! వాని పద్ధతులు ఫలితములు 'చవ్పబడినవి, తృతీయా ఛ్యాయమున వర నూళ్మఃు మాయల లక్షణములు, అత్మజ్ఞుని స్థితిః నివరింపబడినవిం చతుగ్ధాధ్యాయమున జీవాల్మే పరమాల్మలు, జగత్తు-పీని తత్త్వము = అత ల్వళ్ళున ఫలము వివరింపబడినవి, పంచమా ధ్యాయమున మరల జీవ పంమాత్మల స్వరూపము "కెలుపబడి, వాని _మొళ్ళస్థితి సూచించ బడినది, మషఘ్ఞైధార్థయమున నాలత్మజ్ఞునము వలన ముకి కలుగునని సిశ్చయింప బడినది,
ఈ విమయమంతయు.. క్వీశాశ్వతరుగను బుసి.చేత నువ'జేశింప బడీనందున దీనికి శ్వళాశ్వతరో!వనివ _త్తనెడి పేరు సార్ధక మైనది, ఇందు మొల్తము నూట పదనూడు మం(శము లార ఛ్యాయములలోో నున్నవి, చాని పారమనువాదమున డెబ్బది సీస పద్భములలో "తెలుస బడినది అనువాద పద్ధతి కుదడాహరణము లీయ బడుచున్నవిం +
మూలము ॥.వీతల్‌ స్టేయం నిర్య మేవాళ్మ సెగ్గ్‌స్థం నాతః పరం వేదిరవ్యగ్‌' ౦హి కించిత్‌, భోకాభోగ్యం (చేరళారంచ మకళ్యా సర్వం (ప్రోక్సం (తివిధం (ట్రవ్మామేశత్‌. ॥
(ఆభ్యా* ౧. మం(శ, ౧౨) అనువాదము ).సీ1 అర్మస్థమైన (బహ్మంబె నిత్యంబును నెటు గంగ దగినది యెలుక కలిమి; | ఇతరంబు జ్ఞతవ్య మించుకయును లేదు; చోదకుండును నుహీశుండు నమృతు | కై భోక్సు భోగ భోగ్యాత్మక జగముగానుండె నటంచు. జీవుండెటింగి | పరిపూర్ణ మును నిష్మ్రపంచంబు నమృతంబు, (బ్రవ్మాంబనెడి దృఢ(పజ్ఞ నెనసి। తనరు పరమాత్మ రూవంబునను స్వయముగ; ॥ కాన మనుజుండు మొదట వగంబఖలము | (బహ్మామనుచు (గహించి;, యాపైన "నిమ్చ్ర) | పంచ మును నిర్వి-కేషమున్‌ (బ్రహ్మా మనుచు | ననుభవమునకు దాదెచ్చు కొనగవలయు130౮॥ | ॥
ఈ పద్ఫమున “పరిపూర్ణ మును”. ,....నుండి - చివరివరకు గల భాగమంతయు నమూలకమే, సాధకునకుప యోగించుటక్తై- సాధన మౌర్గ మిధాగమున _ తెలుపబడినది,
మూలను $నిత్యో నిత్యానాం చేతన "క్చేరనానా మో బహూనాం మూ విదధిాతి కామాన్‌, తత్కౌారణగ్‌0 సాంఖ్య యోగాధిగమ్య్భం జ్ఞత్యా "జవం ముచ్యతే సర్వప్యాశ్తై॥॥ . (అధ్యా ల మం, ౧| అనువాడను $=సీ! నిత్యంబులను పేర జగడెడు నాకాశకాలాో! శంబున కంల నతడు నిత్కు;! డమ్లె, 'జీహేంథద్రియాద్భఖిల చేతనము శన్నల జేరనుడని వన్నెగాంచు; (బవ్నా ర్యుబేం(డాది బహుజీన్సుశే సదా (వ్రభువై (ప్రసాదించు సభిమరిముల; | హృదయ సంస్థితు జ "ట్ధేతువు నాళ్మ విద్యాయోగ సుగముని నవ్పశరేశు! చక్కడెగి బుధులు, సంసారపాశ బం | ధముల్మదోసి, శాశ్వతంబనంత 1 మై (టవ్మాసుఖము నందుదు, రాదశ | పట్టదెన్నటి! = అపండిశునకు![3౫! మూలమున స్యూపప్రాయముగ నున్న నిత్య, చేతవ్ను బహ సొంఖ్యయోగ, పదములిందు వివరింపబడినవి, *ముచ్య తే సర్వపాశై! ఆను వాక్యము *సంసౌర పాకబంధముల్నదోసి, ఇాక్వతంబనంళపై (ట్రవ్మాసుఖము నందుమీరని సృస్టీకరింపబడి నది. ఇది యంతయు ౫ పరమాత్మను “ఆగ్మవిద్యా యోగమున “చక్కదెలిసి నందున ₹ చెప్పబడుట చేత అద్యైలేతే _ల్యేమునకు సంబంధించిన ముఖ్య నూ ములలో నొకటియగు *జూనా దేవతు కైవల్యం వాక్యమునుపడే!) నమ్తైనగిం ఇట్ల్‌ యనువాదవ. .తయా, నద్వ్వైతత త్వ విమయ(పధానవ' ఘట్టములలో నెల్ల వివరణాగ్మకమై సంశయమున కవకాశము ₹ మొత్తము మూడువందల అరువదియారు. సీన పద్యములో నున్న యీ ఉ్యాదశోవనిమత్తుల యనువాడ మళ్యంత నభ సలయకణ భాహియుతమున్వ్నై యసరగ్గిళ కవితాధార॥కలిగి మొదలిడీన? వుదువరిని - చివరివరకు. . నవిరామముగ (వశాంత్యానందములో చదివించునదిగ నున్నది, ఉపనిషత్తుల యనువాదమున. నీలీ సరసమ్ము నుబోధమునై నది ముగొళటి లేదన్న నతిశయో = కీ లే
అం ,.. అనై ర్‌ రత్త రృశొవ్యములు 111 వావిళ్ళవారి వచనానువాదము కం'కూడ నిదియీ శదువపలకు నుగమమనిపీంచను, వివయ ము జేచాంతమైనను వీమ్యలేము విసుగు జనింపనీయక్‌ శొంతరసానందము శనభవింపజేయు నీక5ని రచన యెొంకయు 'మెచ్చదగియున్న ది,
ఇది యాం్యధ సారస్య్ధతమునగల యు తమో త్తమ మైన యధై్య్గలలే_త్వకావ్యమ౯లో మున్నెన్నదగియున్నది (శీ ఇెల్లకొండ రానూరాయ మహోశయుని (వతిళా(వశివింబమనదగిన యా యను వాద మదై్యళతక్య్వాభిమాన లైన యాం(ధులకె్ళా మిక్కీలి యాదరగ ణీయము కాగలను. .
ఈ యుపనివ దను వాదానంతరము *అవైైత (వశంని యను వీర నేడు సీసపద్యమ లు రొచింపబడియున్నవి, అందు కొన్ని యిచట నుదావహరీంప బడుచున్నపి.
సీ॥ జీయికంకును మించి వివిధనామంబుల వెళసెడి యుపని వత్తులు సకలము, .| *పత్యగాళ్మకు మటి వర మాల్మకన్‌ ₹దమున్ని దన్‌ మాటకు నొప్పుళొనవు; 1 భేదంబు లేమియే. వాదించు ఖల మంత్రములు పరోశతవిధానమునను; | కృష్ణగీతలు, వా్థగబుషి. సూరములు, జ్ఞానవాసిష్టమ: ను భాగవరము, మున్ను! గా(బసీద్ధి గన్నట్టి సద్దంథజాల | మఖిల *మ్రదై్య్యలేమే పరమాగ్థనత్య” మనుచు ఘోషీంచుచుండె దదనుగుణముగ సుజనులడై్వైత సుఖ మునే దూరనాంద్రు!౧॥
సీ[ “నేను జీవుడను, కంటికి దోచు నీనమ_స్తము జగంబగును;
ఈశ్వరుడటంచు. ఖ్యాలిగన్నట్టి మవోత్ముడొక్క-డు పరోత్తముగ గలరోడన్సి జడుడవిద్య॥ బలిమిని నెండాళ భావించు మదిని, నీదైత మండా॥క సత్యముగదోచు; 1 (తొడు పొముగ, వియ _త్తలము నల్లగ శు్తివెండిగా? నజ్ఞాన వివశమతిక! శానబడుట మనము గానమే! వ్యవహార ॥ సరణి వైఠ మెల్ల సత్యమును; / "ఇెలిసి యీా(శమంబు ధీమంతు లడ్యైత 1 భూతి యంద యుబుసుపోక గాంగతు!91
శ ఆంధీ ,=. అద్యైర త _త్వశొవ్యములు సీకి. వుడమిని 'జీవాంక బాడమి,- శమంబునుు దమమును, (గద్ధ మో-తశ్షమునగాంతు | పడని; సర్వము తృణ(ప్రాయమ్ముగావీడీ, పరమహంసోన్నత పదముగాంచి; "| "వత్యగాత్మయు _ మటి _ పరమాత్మయొక్క జే యను నిశ్చయమ్ము హృదబ్దసీను | అదిని సగుణమైయట నిర్గణంబగు నాత్మను 'ఛా్య్థనించునట్టివారు,1 తప్పకుండ జీవన్ముకృదళను గారు; | అమిత మహిమాన్వితుడు హరి య ప్పరాళ్మ | వారికి నన్మ్యగహించు శాశ్యతము నుత్త। మోత్తమంబు స్వసాయుజ్యముజ్వలంబు[౬॥ స ఈ యగద్వ్యైత (వశ ౦సాపద్యము లల్యంత యోగన్యముగ నున్నవిః కాని వీనిలో దవ పద్యమున నున్న “నీ! * == -చైవసంవన్ను లృద్రై్యతులగుట,। వారికీన్‌ మోయమిడు భగచవానుడంగ। పాతమనగుడును, అసుర సంవ త్రిదేలు | యై్యైతులను (దోయు సంసార వార్ధిలోన; తలప" నది యసోగతి | విశిష్టులస గూడ![౫1ఆ దెడు భాగము (పశంననీయముగ లేదు. వలయన దై వ్రత విశిస్టైద్వ్యెతములం అద్ర్వైతమునకు (కింది సోపానములే కాని సంసార కారణములు కావు. అరై స్రైలులకన్సు నవి సోపానకమమున ననుభూతము లే యగుచున్నవి. కావ్టన నీవద్య భాగమునునంవారించుట యు _కృముం మిగిలినదంతయ్యు పశంసనీయము, మొత్తముమిద నీరచన యు _త్తమస్థాయికి ెండియున్న దనుట నిర్వివాదాంశము.* రతా
. కవ లో ( పనిష త్తు అనునాదక_ర్త ఏ (శీ పిశుపాటి వారాయణకాన్రి
ఇది థీ 'బెల్లంటొండ రామా రాయక వి యొక్క వ్యాఖ్య నను సరించి చేయబడిన యనువాదము గావున యథామూలముగ గాక భావమా(త (వధానమై కొంత న్యూనాతిరి కముగ నుండును, సాధారణముగ వివరణారత్మకముగ నుండును,
ఉపనివ త్తుయొక్క_. మూలమున నారంభ మిట్లున్నది = అథాశ్య లాయనో భగవతం పర మేస్టినం పరిస మేతో్యోవాచ ॥ అధీహి్‌ భగవన్‌ (ట్రవ్మావిద్యాం వరిఘ్టాం | సదాసద్భి స్సేవ్యమానాం సిగూఢాం | యయాచిరా తృర్వపాపం ప్యపోవ్యా పరాత్పరం వ్రీవవము పైతి విద్వాన్‌ | తస్మై ససోవాచ పితామహశ్చ | (శర్ధాభక్తి ధ్యాన యోగా దవేహ | నకర్మ్శణా న్య్రజమూ ధనేన త్యాగే న్లైశే అమృ తత్వ మౌానశుః | పశేణ నాకం నిహితం గుహాయాం ప భాజ చేత ద్యతియో _విశంతి | వేదాంత విజ్ఞాన సునిల్చి తార్థా స్సన్నాాన యోగా దత యశ్శుద్ధ స్వాః 1తే (బవ్మాలో కేతు పరాంతకాల్వే పరామృతా క్పిం ముచ్యంతి స్వే 1 వివిక్త 'ేశేచ సుఖాన సస్థః శుచి నృమ్యగీవ శిరళ సరీ58 1 అత్యాశ మస్థ స్పశ లే్య్యదియాణి సిరుధ్య్థుం భక్ర్యా స్వగుషం (వణమ్యు 1 _వృాత్చుందరీశం. ఏీరజం విశుద్ధం | విచిత మధ్యే విశదం పిశోంం | అద్రిత్య మవ్య క్ష మన౦త రూవం | శివం (ప్రళొంత మమృతం (టన్మాయోనిం 1, తదాది మధ్యా, స్త వీహీనమేకం |! ఏభుం చిదానంద మరూప మద్భుతం | ఉనూ నపహోాయం పర మేశ్యరం (సభుుః (శిలోచనం నీలకంఠం. (ప్రశాంతం | ఛ్యాత్వా - మునిర్గచ్చతి భూతయోనిం | సమస్త సాపీ.0 తమసః'పరప్తాత్‌ 1
అనువాదమున నారంభము ' మూలమునందువతి సంభాషణగా లేశ కేవలోవన్యాసముగా నిట్లున్నది
సీ అర్యంత 'దృఢమగు - లస్ద్‌్య బుద్ధిచ్చె! భక్షచె ఛాాన సంపళ్థి చేత | విమల సన్యాన ,యోగముచేత మనుజుండు
ర్రీగ్ర అంధ *=. అరై వలీ త్త ర శౌవ్యములు పడయంగ దగినది (బహ్మావిద్య ॥ కర్మ (పజాధన కనకాది సాధనాం । తరముల కద్ది సాధ్యమ్ముగాదు 1 దీపంబు వెలుగున దృశ్యముం గని నట్లు 1 పాపాంధకారముం౦ బారదోలి ॥ గ్‌! ఆరయు ొజ్ఞిండు బుద్ధి గువో వివోమ | ఆదినుండియు నూతనుంకై న వాని నిఖలమునప విలకమణు నిర్యసత్యు | అద్వయు౦ బరమాత్ము స్వ(పకాశు॥
సీ॥ వేదాంత శాశ్ర్రంబు విధ్యు కృముగం బఠిం [పం చెల్లు మోక్షంబు వలచువాడు; | ఉపనిషత్తులను గురూత్తము సన్నిధిం ; బక్కగా జదివి, యీ జన్మమంద 1"“నేన విష్ణుడ” నను నిశ్చయంబున నెవం | డార్మ సామోత్కారమందనేన్పు।! ఆ వుుువ (శేష్ణుడంగా త్యయం౦బున 1 (్రహ్మాసాయుజ్యు లాధంబు వడయు | గ ఎవ్వడు పరోత్నముగ క టహ్మా మేన” యనుచు | బుద్ధి నెలుగు, నాతడు (బవ్మా భువనమునకు | అరిగి కల్పక్షయంబున నబ్బగర్భు;తోడ కూడి కైవల్య "'మొందును (భువంబు!
నీ! వరమహాంస్నాశమ పనవ్నర్డియణ యతి ॥ విజశంబు పరమ పవిత్రమైన | నది యొడ్డుశను నుఖ్యపదమగు, చేలా | నాద్యాసనము నందు నధివసించి । అంత" పంపక యంతగా నెతక | సమముగా నిల్ఫి కంఠమును శిరము | అసువుల హృద యేఎద్రియమ్ముల -నరికట్టి | మకిలోన గురునకు నతి యొరర్చి! గీ! హితము దుఃఖావి మల విరహి తము మటిర | జస్త్వమళ్మూన్యమగు మశసృరపిదమున | సీశ్వరుని (టలివినము ఛ్యానింపనలయు |! “అతడె నే నని యివియ *నమాధి యనగ॥
॥ ఇందలి యనువాదమంతయు నిళ్లు మూలమును భఇాయగా ననుసరించి నివరణార్మకముగా నున్నది, ఇందు మొత్తము పదునెనిమిది సీఠపద్యము లున్నవి. అనువాదము భామ్యము ననుకరించినది కావున మూలమున లేని నిమయములు, ఫొన్ని యుడుట సహజము, అవి నూలాన్థము నృష్టముగ బోధపడుటక్షై వ్యాఖ్యానకారునిచే చేయ బడిన కల్బనలే కొని నేపకాన్చ. -
అంధ ... అద్యేత తత్త్వ కావ్యములు ర
మూలమునందలి * వేదాంత విజ్ఞాన సునిశ్చి తొన్టా స్నాన మోగాద్యతయశ్ముద్ధ సత్త్వాః | కే (బవ్మ లోశీవు పరాంతకాలే పరామృ'తా తృరిముచ్యు న్ని స్వే! యను శ్లోకపాదముల కనువాదమున గీ॥ ఎవడు. పరోశతముగ గ“(టనవ్మా మేని యనుచు బుద్ధి నెలుగు, నాతడు! అని యున్న చాని భాగము * వేదాంత విజ్ఞాన నునిశ్చి తాన్టాః” అను _ మూలభాగమున కనువాదమని (గహింపవలసి యున్నద్ది, మూలనునందలి పదము లనువొాదమున కనిపిం చకపోవుకుకాశ మూల మున లేని, 'తాత్పర్యరూపమైన పదజాల మియనువాదమున వ్‌శేమ ముగ కనిపించును భొావముమూ(తము మూలము సత్మికమి౦ంచక యద్వ్యైతపరముగ స్పష్టముగ నుండును,
మూలమును చదివి లెలిసిళొన లేని వారి కందలి శాత్సర్యమును వివరముగ తెలిసికొనుట కీయనువాదము మిక్కిలి (పయోదవకారిగా నుండగలదు. నై వల్యోవనిమత్తునకు పద్యానువాద మిది యొక్కళే శనిపించుదున్నది, ఇది యుత్తమకేణి! చెందిన యనునాదము,
అాయాన్తీపిిముము- యానా.
గణపత్యు పనిషత్‌ అనువాదక "ర్త ఏ శ్రీ హరి రాధాకృష్ణమూర్తి
అష్టోత్తర శతోపనిమత్తులలో గణపత్యుపనిమత్తోకటే ఇది యథిర్వ వేదమునకు ఫంబంధించినది. గణపతిని పరమాత్మగాను స్వే శ్వరునిగాను, సర్వాంత ర్యామిగాను. చెప్తూ సీ యుపనివ త్తదై గ్టరేహ మైనది. "గణపతి యనునది యుపాసన కొంక్షై యేర్చడిన యొక నామమేశాని ఖండవస్తువుగాని పరిచ్చిన్న "దేవతెన్వూలర్తిగాని కాదని యి+యుపసిషత్తువలన మనకు తెలియుచున్నది
ఇందలి త్వమేవ (పశ్యత్షం తశ్వమసి। త్వమేవ శీవలం కరాసి। త్వమేవ శీవలం ధనశ్రాసి 1 త్వమేవ శీవలం హర్తాసి | త్వమేవ సర్వం ఖల్విదం బవ్మోసి | త్వం సామోడాళ్మాసి నిక్యం గ అను సళ ములును త్వం వాబ్మయః | ఠ్వం చిన్మయః । త్వమానందమయః | ర్వం (్రవ్మామయః | త్వం" సచ్చిదానం వాద్వితీయోఎఒసి | త్వం (యాత్‌ (ట్రవ్మోసి 1 త్వం జ్ఞానమయో విజ్ఞానమయోఒసి ॥ సర్వం జగదిదం త్వత్తో జాయతే | సర్వం జగదిదం త్వత్త స్తిస్టతి । సర్వం జగదిదం త్వీయ్యివ్యేతి | త్వం భూమి రాపోఒనలోఒనిలోనభః। త్యం చత్వారి వాక్సరిమితా పదాని | త్వం గుణ్యతరయాబఒలీతః | త్వం దేవా (రయాఒశీతః | త్వం కాల్యత్రయాబఒలీతు, + = త్వం భూర్భువస్సువరావ ఓం॥ అను బ"క్యములు నీ విషయమును సృష్టముచేయుచున్నవి, ఈ యుపనిషత్తు తత్త్వము నువేళశరూపమున 'తెలువునదిగా కాక యొ "జేవళాస్తుకి రూపమున నుపాననకనువుగా కూర్చబడి యద్వ్వైతత లే (మటకమైయున్నదిం
దీనిని (శీ వారి రా ధాళ్ళన్ణమకా_ర్రిగారు పద్యరూపమున ననున దించిరి. మూలమం(త్రము లందలి (వతివదముమొక్క భావమును చక్కగా నవగాహాన చేసిళొని మూలభావ మనువాదమున కొరవడ
పండునట్లుగా నీయనువోదమును చక్కగా వారు నిర్వహీోంచిరి,. అందుల కదావారణముగా సనాయనువాదమునందలి . కొన్ని పద్యము లిచ్చట పొందుపరచబడుచున్న వి
ఇది యథర్వ'వేద నంబంధియగు. నువనిమ్నర్రగుటవలన దీనిక కభ్ళదం కన్లేభిః (శుణుయామ "దేవాః... అను శాంతిపాఠను. ఇవ్వ బకవలెనుగాన నిచట నుపనివదనువబాదమునకు ముండానుం(త్రనుకూడ ననువదిరిపబడీ నది. ఉపనిషత్త యొక్క, మదూలమున (ప్రారంభమిట్టున్న దె
*లం నమస్తే గణపలేయీ త్వమేవ (దళ్యతం త _త్వేమసి,*4+ = ఠ్వం సామా చాళ్మాసి నిత్యం
అనువాదము :.ళ01 *లంిబీజ కారకుడవగు | లంబోదర నీక వినతి లత్ష్టింబగుత | _త్త్యంబివు కృర్తవు పరధ । ర్మంబవు సర్వ స్వరూవి (బమ్మావుబేవా!
మూలము ఫత్వం వాబ్మయ। | త్వం చిన్మయ!,.. ౩. త్వం జ్ఞానమయో విజ్ఞానమ్మయో2_సి[
అనువాదము :-వాబ్బయమవీవు చిత్వ్వరూపంబవీవు | (బవ్మా మయుడవు నానంద వర్ణ్మితుడవుః తత్సదార్ధంబ | వగు ఫరతత్త్వమివు।
విజ్తాన న
జ్ఞాని విజ్ఞానము లు నీవ జ్ఞా ఘనుడ।
మూలము త్వం బహ్మా | త్వం విస్ణుః ।! త్వం ర(్రః త్యమిం(దః। త్వమగ్ని _స్వం వాయా'_స్వం సూర్యు _న్వం చందమా స్వం భూర్భువస్సువరాప ఓం! * . అనువాదము :-గీ॥ అల (కిమూర్తులు నీవ యిం(ాదు లీవ। సంచధూతములీవ (వ్రపంచమిోవ | నూర్య చండాదులీవ విశుద్ధమైన | (వణవమివ అత్షర పర(బనవ్మామోవ।
మూలము ;ంోవతదథర్వశిరోయో౬ధీతే । (టవ్మా భూయయ కల్పతే | ససర్వతస్ఫుఖమేధలే | ససర్వవిమ్మైర్న బాధ్యతే. | సవంచ మనవోపాతవోప పాతిశా(త్చముచ్య తే 5
శశ అంధ్ర ... అఆద్ర్వైళ త్పళ్త వ్రశౌవ్యములు
అనువాదము ఈ, వె! ఇది యథర్వ శీర్ష మిది ము_క్రీడాయిని! దీని కెలిసెనేని దివ్యుడగును | విఘ్నత౭ినిబాసి విశ్వపాపంబుల | (దోసి దోవములకు దొలగు వతడు ॥
ఇల్లీ యుపనివత్తుపాననారూపమున తత్త గసామయోళ్కార సాధళముగా నున్నది. మూలమున నున్నట్టుగా ' ననువాదముకూడ శాంతిపాఠ ఫల్యశుతులతో కూడి మూలార్థమును వివరించుచు ము . సాధకమై యున్నది. దీని నాంధీకరించిన యేక్రైక (వ౭ివ్ఫ (శ్రీ రాధా కృష్ణమరా_ర్రిగారి'దే. ఈ యనువాదము సరశము సలతణము, సా కమునై్వై యొపవ్వుచున్నది.
లల్ల, జ న అంధ్ర సార స్వతమునందలీ అ 4 అదై్యైత తత్త్వకావ్య నములు ల్‌ క వె శ్రీ రామాయణ సంబంధ మెనవి న! అధ్యాత్మ రామాయణము _ అధ్య్యాళ్మ రామాయణము (శ్రైహ్మోండ ఫు రాణాంతర్షతమని (వసిద్ధి, (ఎవ్మోండ వురాణము వ్యాన్యపణీతము. అధ్యాళ్మ రామా యణము (పస్తుతము లభించుచున్న రూపమున (ట్రవ్మోండవురాణమున శానరా లేదనియు, ఆం జే ఆర్థపంచక వివరణలో రామగాథ సూత్మ ముగా కలదనియు, (టహ్మోండ వురాణ(వతులే విరభనుగా నున్న వనియ్యు ఈ అధ్యాళ్మ రామాయణ మే(పతిలో యథాతథముగ నున్నదో విచారింపవలసి యున్నదనియు 19008 నం, లో ఆధ్యాత్మ రామాయణమును నిర్వచనాం(ధ పద్య కావ్యముగ ననువడించిన (శ్రీ) బులుసు వీంకటుశ్వరులు. తమ (గంథవీకలో "తెలివియున్నాన. అధ్యాత్మ రామాయణము విశ్యామితే (పోక మనెడి వాడుక యొకటి యున్నది.
అ ధ్యాళ్మ రామాయణముకూడ యోగవాసిషస్టమువలె వాల్మీకి (పోక్తమే యనెడి యభి[ప్రాయనముగల పండితులున్నారు. ఎవరు రచిం చినవై నను ఆధ్యాత్మ రామాయణము త _శ్వదృష్టితో చూచినచో (భీమ్యదామాయణమునకు వివరణ (ప్రాయమైనడి. పరిమాణమున నిది (శీమ్యదానూయణమున సుమారుగా నాల్సవవం తే మొనను, వాల్మీక మున -గు_ప్తకుగా నుంచబడిన (శ్రీరామతత్వ మిందు బావోటముగ ఇెవ్పబడినది, (శ్రీరాముడు పరబవ్మామని యిందు స్పష్టముగా చెప్ప బడుకేకాళ (శీరాముడుప దేశించిన (శ్రీశామగీత మొదలగు తత్త్వ నిమయము లిందు పలుతావుల నదై్యైతే తత్త్వమును (పస్ఫుటముగ (పకటించుచున్నవి, అందునలన అధ్యాల్మ రానూయణము అద్వైత
శిగి - అంధ ,.. అదే సత త_త్త్వశాన్యముల తర్త్వ (వధానమగు కావ్యముగ (ప్రసిద్ధికెక్కినది.. వాన వార్నీ! నీ శ్యోమ్మనులలో ఇవరిసే సీది రచింపబడిఎదైనను రత్త ర్గ్‌వే _ల్తీయు (ద్ట యునగు మహర్షి చే రచింపబిడిన దగుటచేత నిదియొక పరమ (ప్రామా ణీకమైన (గంథమనుటలో సంశయములేదు, ఇందు కథ సం(గహము గాను భ _్రీళ్షున చై శాగా్య్థరాథనావి ధానాదులు వివరముగాను "కెలుపబడినవి, ఇందలి కవిత్వము, రసము (శ్రీమ్యదామాయణము నందువలనే మనోహరము, హృద్యమునై యున్నవి, ఆఅధ్యార్మరోమాయణమును పదర్భకావముగ నాం(ధీకరించిన వారెందరో కలకు, వారిలో పదునారవ శ 'ాబ్టి వాడగు (1) *శంఛర్ల శరభకవి పదునేడన శశాద్టివాడను (2) ఇమ్మడి జగ చేవరాయలు = రాణా పదునెనిమిదవ శళాబ్దివారగు (ఓ కోటమరాజు నాగయా మాతుడు (4) పరశురామ పంతాల రామమూర్తి (క) కాణాదము “పద్దన్న సోమయాజి (6) రాపాళ (శ్రీరామకవి, పందొమ్మిడమ_క్షళా! వారగు (7) మోదుకూరి పంజరినాథళవి (8) అల్లమురాజు రామ్మోక్గ కవి (9 కృష్ణగిరి "వేంళటరమణకవి (10) దూర్వానుల 'రామయార్యుడు, (1) ముడుంచైై "వేంకట కృన్ణమా చారయ్యడు, ఈ శళాబ్టివారగు (1) (శీ బులును వేం) శేక్వరులు (18) (శ్రీఉవ్పల నృసింవాశర్శ్మ అనువా! నామములు మునక లెలియుచున్నవి అభ్యాళ్మ రామాయణమును మునిపల్లె న్ముబహ్మణ్యకవి యను నలేడు కీ ర్తనల రూపమున. 'కెలుగున రచించెను. అవి కదు (పసిద్ధికెక్కీ వశేమ (పదారము నొందియున్నవి, రాపాక శ్రీరామక్‌వి రచన యక్షగాన రూపమని జెలియుచున్నది. ఇది ఖలమైపోయిన యసమ[గగ తాళపష్యత (గంఖరూసమున కాకీనాడీ సాహిత్య పరిమద్ద్రఇథ్రాలయమున నున్నది, . పరశురామ పంతుల, రామమూర్తి రచించిన (గంథమ కాత అచ్చటనే జీర్ణ 'మైంన 'కాళష్మత (ంథ సముడాయమున నిరుపయోగ స్థితిలో నున్నది శాణాదము "పెద్దన సోమయాజి రచన (పాళీ మ(దొను (పాచ్యలిఖక (గంథాలయమున నున్నది అచ్చుపడీగే హానిలో సమ్మగములు(1)కోటమ రాజు నాగయామాతు్యునీది(క్రిబులన “నీంళ చేశ్వరులది(8) మోదుకూరి వండరినాథకవిద్కి (క్ర నెల్లూప నిబాసీ
అంధ 9. అవై్యత తత్త్వ కావ్యములు ర? ఉవ్పల నృసింవాళర్మ శ్రైగారివి మౌ మివుడు లభ్యమగుదున్నవి, దూర్వాస రామయాక్యుని రచన మరణ్య కాండము వరకు 19!$౮ో ముదిత మైనది, మిగిలిన కాంశముల నంగతి లెలియుట లేదు.
ఆం(థీళ్ళ తా ధ్యాత్మ రామాయణము లొక (వక్యేశ పరిశోధ నాంశముగ (గహింపదగి యున్నవి,
॥ అధ్యాత్మ రామాయణమున సదైత తత్త్యమును (వకటించు ఘట్టము లనేశముగనున్నవి. అందు ముఖ్యమైనవి (ఎసిద్ధమైనవి - టొల కాండారంభమున నున్న ళీ రామ _ హృదయము, అవహల్యూాక్ళత థీ రామ _స్తవము, ఆరణ్య కాండమున (శ్రీరామగ్‌త, కిమ్కం ధా కొండలో వాలి మరణమునకు విలవించుచున్న "తారకు రాముడు. చేసిన త త్త నబోధం యుద్ధ కాండలో విభీషణుడు, సము[దుడు, నారదుడు వేసిన తీ రామ_స్తవములు, ఉలత్తవకాండలో (శ్రీరామగ్‌త్య ఒకునపష వాల్మీకి చేసిన తత్త్వోవ చేశ నము, (శ్రీరాముడు కొనల్యకుపదేశీంచిన మోక్షమార్గము, ననునవి. ఏనిలో (శ్రీరామగ్‌త్త (శ్రీరామ వ్యాదయము మిక్కి-లి (ప్రసిద్ధి కెక్కి-నవి
గ్రీరామ హృ వయము భీ నీళారొమూం౦దనేయ సరవాదమూు అధ్యాత్మ రామాయకారంభ మో థీ రామహృదయముతో నీ చేయ బడినది. వ్లైలారముశ గారి శివుని రాముని నిజలే త్వమును గూర్చి సంఫయూర్మేశముగ (పశ్నింపగా నతడు (శ్రీరామ పట్టాభి పే, కొనంతరము (శ్రీరామఃని యూ దేశమున నీశ వానునుంతునకు (శ్రీరామ ఠ_త్త్వమును మాక్ష్మ ముగ 'తెలుపుటయు కటుపై (శ్రీరాముడే స్వయముగ పర్‌ నికార్థ మును ఏివరంచుటయ్యు గౌరికి తెలువుట యిందలి వమయనూ,
కంాన్సుడు నిర్వి కారుడు, నిరంజకుడు, నిషప్రశుడు, న్మమ్కీయు షు, సర్యజ్ఞాశానంద స్వరూవుడు, సర్వసామీం నిర్గ ఫ్తడుం సృష్టీస్థీతలయ శారంణిని నేరు రావాయణ మంతయు సాగించినది నేరు. ఆసంగతి
'శెలియక ఆజ్రాశులు రామునియందు కర్త ల్వేమారోపించుచున్నోరు కాని వా _స్తవీముగ నతటేదియు చేయలీదు, చేయడు అని సీతాచేఏ హనుముంశున పవజేశిం చినుం
రికీ ఆంధ్ర *-. అద్వైత త_త్వకాన్యములు
పిదప (శ్రీరాముడు, జీ వేశ్వర శుద్ధచైతన్య త_త్త్వములను. వాని వా_స్తవె క్యమును, నూయాళలే త్త గమునుః తే్త సమసి మహావాక్యాను సారముగ నదైైైత తెత్త్వమును, హానుమంతునక వివరించి చెప్పి యతేనికి సంశయనివృ త్తి చేసి? స్వరూవ జ్ఞానబోధయగునట్లు చే సెను, ఇది (శ్రీరామ పహృదయమందలి త త్త గసం(గవాము,
(భ్రీరామగీత రండు భాగములుగనున్నది. రెండును (శ్రీరాముడు లమ్మణునకు వేసిన యువదేశములే. కాస్కి యొకటి (శ్రీరాము డరణ్య వాసమున నున్నప్పుడు చేసినది మరొకటి యు_త్తరకాందమున సీళా పరిళ్యాగానంతరము చేసినది. ఇందు మొదట (ఆరణ్య కాండమున) మాయాతేతత్త న్రముం ళ్ణున విజ్ఞానములు, పర(హ్మకే _త్వముః మోన్‌ స్వరూపము నుప'జేశింప బడినివి, పిదప (ఉ_త్తరకాండమున) లక్ష్మణుడు (పార్సింపగా ముల వేదాంతే తత్త ర (చకిపాదళమైన అత్మళ క్‌] మును అతత గ్రముయొక్క, ఆపరోయోనుభవ మార్షమును వివరనుగ 'శెలిపను,
ఇందు (వథమభౌగము (ఆరణ్య కాండము అ చతుర్ధనర్ణము) నుమాశిబవి శ్లోళములలోను, ద్వితీయభాగము (ఉ_త్తరకాండము = పంచమనసర్షము) తొంబది న్లోళములలోన్కు మూలమున నున్నది
శిమ్కి.ం ధా కొండమున రాముడు తారకుప దేశించిన తల్ప్వము మూలమున (తృతీయసర్గ మున్స నిరువది శ్లోశములలో నున్నది, ఇందు బేహోనిత్యత్వము, ఆక్మ నిత్యత్వము, జీవ్యభాంతి భ_క్తివలన చిత్తు నొంది (క్రమముగా నాల్మజ్ఞానముచే జీవభాంతి విడిచి ముక్రినొందుట యను విమఘయములు = ఉప బేశింపబడినవి, ఉత్తరకాండమున వాల్ళీ! కుళునకు బోధించిన త_త్వ్వము పదునై దు శ్లోళములలో నున్నది అందలి ముఖ్యవిమయములు సంసారబంధి మేర్పడు విధానము, తన్నోటో సాయము ననునసి, అం'జే (శ్రీరాముడు కౌసల్యకు భ్‌ క్రీమొగ్ష (వధాన ముగ జీ వేళ్వర భేద రాహిత్యమును, పరనాత్మయొక్క సర్వవ్యావే శత్వమును లేలిసికొని ముక్రినొందు విధానమును ఉప బేశించెను.
అహల్య; విభీషణుడు, సమ్ముదుడు చేసిన (శ్రీశాను _న్దవములు బోధరూపములు. శావ్సు. ్రీరాముదు వరమాళ్మ యనియు నిస్ధ్ల
అరధ ... అద్వైత తత్త కావ్యములు రఫీ ఫర(బ్రహ్మామనియు "కెలువు స్తుతిరూపనులు, వాని శాత్సర్య ఇ ట్ల ధ్యార్మ రామాయణమున నదైై్యెత తత్వము (పస్ఫుట ముగ (ఫకటింపబడియున్నది. లభించిన యాం(ధ పద్యానువాదము లలో సరై ర్‌లే త _త్వీబోథక ఘట్టములలో ముఖ్యమైన వెట్లు రచింవ బడినవో సంగహముగ సమిోావీ.0పబడును, అకక వాతా
అధ్యోత్మరామాయణము అనువాదళ_ర్త ఏ కాణాదము పెద్దన సోమయాజి
ఆండ్ర వాబ్మయమున విద్వత్క_వి (పౌశనులైన సోమయాజులు ముగ్గుకు గలరు, అందు మొదటివాడు తిక్కన సోమయాజి, ర0డవన వాడు వట్టమెట్ట సోమనాథ సోమయాజి మూడవవాడు కాణాదము పద్దన సోనుయాజి, ముగ్ణుసును ఉభయభాపా కవిపొఢు లే.
శాణాదము. పెద్దన సోమయాజి పదునెనివిదవ శతాబ్ది యుల 'రార్ధ మున గద్వాల చినసోను భూపాలుని యాస్థానమున నుండిన వాడు, ఉభయ భావలలో (పొఢకవిక్వము వెప్పగలిగిన దిట్టం వ డ ధ్యార్మ రామాయణము నాం(ధధ్రీకరించుకే కాక ముషండ విలాసము, యథాళ్లోక 'ాత్చర $ రామాయణ మందలి బాలకాండము; మత్స్యవు రాణము, శమ ల లీలలు అను (గ్రంథములను ర చిరొఛిను, చంపూ రామవాయణమునకు వ్యాఖ్య నొశచానిని కూ ర్చెను. ఇతేని యధ్యాల్మే రామాయణము (పైఢకావ్యము, దీని (వాలీ మొకటి మ(దాసు నందలి (వొచ్యలిఖక (గంధాలయమున నున్నది (గ్రంథసంఖ్య =డి = 9?5,
ఈ యనునాదము యథామూలముగాక అందలి 'ాత్సర్య మును (గ్రహించి కొన్ని చోట్ల "సించియు, కొన్ని వోట్ల కుదించియ స్వరంయ్యరిముగా వేయజబడినదిం
॥ మూలమున బొలకొండమందు పంచమసర్దమున నున్న యవాల్యాకృత రామస్ర్తోోత సారమును వచనరూపమున నిట్లు సం హించెనుం
వక దేనా నీవ జగదధిభూతంబును జగద్యాశయంబును బగ జాత్మకండయ్యును స ర్వాంత ర్యామ్మివై యీకరూవంబునం (రైకాశించు పరుండవు, వాచ్యవాచకంబులగు రూవనామ భేదంబులం జగన్మ యు౦డవయ్యును వాదామళోచరుండ వగు (పణవార్మషంవవు, "వెండియు నొళ౦శవయ్యున్వు బహురూవయగు మాయచేతం గార
ఆంధ 11+ అర్రే సరే ర్త నృశావ్యములు. ర్ధ్న శరణ క _రృత్వాది వఫలసాధన భీదంబుల భిన్నుండవై యుండుదు వొాశాళశంబు సరర్ధవ్యాపక౦బయ్యును "వేట్‌ నంటని పగిది బావో భ్యంతరగతుండవయ్యు ననంగుండవు నమలుండవు నగుట నిత్గశుస్థ బుద్ధ ద్వయ, నస్వభావంబగు సత్తామా(తుండవగుదువ్స, ఆని మరియు. ,% ఐ దీవికి మూలమిట్లున్నది 3ంత్లో! జగతా మాదిభూత్నస్త్వ్వం | జగ _ల్వ్యం జగచాశ్రయః | సర్వభూ తే వ్వసంయుక్త | వళోభాతి భవాన్సగ॥[1౨! ఓంకారవాచ్య స్త్వం రామ! వాచామవివ్న్వయ। ఫుమాన్‌ | వాచ్యవాదక భేదేన ! భవానేవ జగన్నయః॥౫3॥ శార్యు కారణ క_ర్శృత్వ | ఛల సాధన ళేకతః। । వథోవిభాసిరామళ్వం | మాయయా బహురూపయా! ౪1 త్యన్మాయా మోహిరధియ | స్త్వాం నజానంలి త _త్యతః | మానుషం 'త్వాభిమన్యం తే । మాయినం పర మేశ్వర మ్‌!4౫1 అకాశవ త్వం సర్వ(త। బహిరంతగ్గనోఒమలః| అనంగో ప్యూ చలోనిత్య | శ్ళుద్ధోబుద్ధసృదవ్యయః[౬|
ఇందు “తన్మాయా. ... ,.వర మేశ్వరం” అను ౫౫వ నశ్లోథ మను వాదమున విడిచి వేయబడినది. అది విడి చివేయబడుకే యచ్చటి వచ. నమునకు సొంపుచేకూర్చినది. త_త్త్య(ప్రధానముగ నున్న (ప్రవాహ మధ్యమున సొాధారణ'స్తుకి రూపముననున్న వాక్యము వేన్చుటచే నా, (దవావామునశీదోయొక యంతరాయము. కలి'నట్లును వకతపష, భంగము కలిగినట్టును కనిపించును,
అరణ్య కాండమున చతుర్థసర్గమగు రామగీతలో శ్లో! (కూయతే దృశ్యతే యద్య | తృ శ్రి లేవానరై నృదా | అస బేవహి తత్సర్వం | యథా న్యప్నమనోరథా 1_9౬| దేవా వీవహి సంసార | వృష్షమూలం దృఢం న్మృతమ్‌ | శన్మూలః పు _త్తదారాది 1 బంధః కం లేఒన్యథా ర్మవః।$_97౭1 'దేవాస్తు స్థూలభూతాని | పంచతన్మా(ర్ర పంచకమ్‌! అహం శారశ్చ బుద్ధిశ్చ 1 ఇం(దియాణి తథాదశ॥.2౮! చిదాభాసో మన
ఛి
శ్చైవ | మూలప్రకృతి శేవచ ! ఏత శ్షే(తమిరిజ్హే యం. జేవా ఇత్యళి ధీయతే[_౨౯| వైతై ర్విలయణో. జీవః | పరమాశ్మానిరామయః। | కేవళ్చ పరమాత్మాచ | పర్యా యోనా(త్ర భేదధీ! 1301
ర్టీష్ట.. ఆం + అరై సత రత్త స్థశొవ్యములు అనియున్న భాగము "ళం! విననగు కననగు నెయ్యది | యన యము దలచనగు ెద్దియంతయు న్వవ్నం 1 బున జేయు. మనోరథ ముల |! యనువున మిథ్యలగు "శెలివి నరసీన యంతన్‌ !గ1 వినుము 'జీహజ సంసార వృతమరాల | నుగు దృథఢంబుగ తన్మూల మగు శళలును ॥ వుత్తవిశ్తాది బంధంబు బోధ లేక॥ గానబడుచుండు నార్మక గలిగినటుల॥ సీ॥ (వళ్ళకి మూలము పాంచభౌతిక స్క-ంధంబు | సిం(దియ శాఖావిదృంభితంబు | సంభృళావాంకార సార్యసారంబు। నధిక రృష్టావల్క_లావృతంబు | బంధుర విమయాళి పర్లసం కీర 0బు 1 'రాగలోభాది సూనాగమంబు । జార వుత్తాదిక భూరిఫురోవాంబు | మూనసన విటవ నమనిగ్ధితంబు 11 నసమ సుఖ దుఃఖ రూప ఫలానృ దంబు | మహిత జీవాత్మసవీ. సమా(శ్రయంబు | నైన సంసార వృతంబు నధిగమించి | యజ్ఞుడెకుగడు దాని నాల్మజ్ఞు డెకగు[్నా వ॥ స్థూలభూతపంచకము పంచతన్మా(గలు మనోబుద్ధ్య హంకారములు, ఇం(దియ దశకము, మూా+పకృతి, చిదాఫభాసుడగు న్యావవోరికడును 'జీవాంబును గూడి, క్షే(త్రంబనబడును. దీనికి విల శణుడు. పరనూత్మం ఉపాధినిబట్టి యాకాళశమునకు వివిధనామము లున్నటును వా_స్తవమున నొళ్క-టియైనట్టుజీవ్రండును పరమాత్ము౦డు నన పర్యాయ షదంబులగు, విచారంబున నెరింగిన జీవ్రుండజే యాళ్ళ స్వరూపకుండగుగాని “'వేపశేమనలి అని వివరణాత్మకముగ ననువది౦వ జీడినదె ఇందలి నీసవద్యమందలి . సంసారవృత్ష వర్షనమంతయు మూలమున లేని కల్బనయే. ఉపనిమత్ర్తులలోని వర్ణన లిందు చేర్చ బడినవి. వచనముననున్న చివరివాళ్యము కూడ మూలమున లేదు, విమయము స్పష్టముగను ఖండితముగను చెప్పుటకావాక్యము చేర్చ బడినట్టు సులభముగ సూచింపవచ్చును. కొన్నిన్లోోములు యఖథొ మూలముగ ననువదింవఖబడినవి,
అంధ 1. ఆ ద్వైత ర_త్త్వ కావ్యములు (08 ఉదా-మూాలమువిం శ్లోః శుద్ధాన్విత స్త త్వమసీతి వాళ్ళతో | గురోః (వసాదాదవీ శుద్ధమానసః 1 విజ్ఞాయ నై కాత్మ్యమ థాత్మ జీవయో? | నుఖీభ వే న్మేరరివా ప్రకంపన?॥ (ఉర్తర = 21-౨౪) అనువాదము:-గీ॥ భుద్ధమైన మవ+వాళ్యశిద్ధివలన ।త_త్వమెరిగి గురుపథిసాదమున జేసి | మొనయు నేశాలర్మ సుజ్ఞానమున నుఖంచి | మేరువట్లు చలింపక మెలగు బుధుడు॥ ఇందును మూలముతో ఫబ్ద భీదమున్నదిగాని 'తాత్సర్య భేదము లేదు, మూలము ;ంశ్లో॥ వివిక్త అనీన ఉపారతేందదియో | వినిర్జి కాళ్ళా విమలాంతరాశయః | విభావయే జేక్‌ మనన్యసాధనో | విజ్ఞాన దృక్‌ కేవల ఆత్మనంస్థిళః! విశ్వం య'ేత తర మాల్మదర్శనం। విలాపయీ దాత్మని సరగ్గకార ణే | పూర్ణ శ్చిదానందమ యో2. వలివృతే | న వేద బావ్యాం వచ కించి చా న్తరమ్‌। (ఉ_త్తర-౫ి.ళ౬. రి ఆనువాదము :-నీ॥! నమత వివి క్ష "దేశమున నానీనుకై | నియతి నుపార తేర్యదియుడు నగుచు | విమలాంతరాశయ వీధి నిర్హితాత్ముడైై | యితర సాధనముల నిచ్చగొనక | సూత్మవిజ్ఞాన చమువునవీథీ.0వుచు, శేవలంబుగ 'నేకభావమునను | అత్మసంస్థితుడునై యాత్మదర్శనమగు | వివిధ రూపంబునౌ విశ్వ మెల్ల! గీ! నఖల కారణమగు నాత్మయందు సమర | సా_ప్హి నొలయించి నిశ్చలుండై న యట్టి ( సచ్చిదానందమయ బోధకాలి యతడు | వొలుచు బాప్యోంతరము. లేశ బూర్హుడగుచు! ఇది మూలము ననుసరంచి చక్క_-గ చేయబడిన యనువాదము. ఇట్టీ యనువాదను మూలభావములకు " లోపము కలుగకుండ నవసరౌ చిత్యముల ననుసరించి కూర్పు కుడింవులతో విమయము విసృష్ట ముగ బోధపడుటకైై మూలమునకు మెరుగు పెట్టినట్లు చకంగా చేయ
రీ అం 06 అరై స్‌లే త _ల్వీశొవ్యములు టడీనది. ఇందలి భామ నరభథము నలతణమునైై యుచ్చటను నన్వయ నీష్టరలేల నుఖకాత్సర్యావలోధ యోగ్య మైయున్న ది, కవిత్వము ధా రాశుద్ధి గలిగి నట్టనొట్టులుగాని వ్యర్థవదములుగాని సౌభార ణముగా నెచ్చటను లేక గంగావ్రవాహమువలె సొగిపోయినడి శైలి నరసము (వసాద గుణభరితమునై (దామోపాళమున నున్నది మూల మండలి రనమున కేచ్చటను లోపము రాళపోవుళు కార కవి(పతిళ వానిక్‌ మరికొంఠ పుష్టికూడ 'చేకూర్చినది. ఈరచన పరిణతి. "చెందిన కవివరున "కీ సాధ్యముకాని సాభారణులకు కాదు, క్షి ష్టమైన "కా తో విమయములను తిక్కనసోమయాజినలి చిన్నచిన్న వదములతో నృష్టముగ కెలియునట్లు ఇప్పగల "జీర్చు ఈసోమయాజికిని తగినంతగా శలదని యీ యనువాదమునుబట్టి నిశ్చయిం౦చవచ్చును. అనువాద మన్ని విధముల నున్నతస్థాయికి చెంది లోపరహిత మై యుండుటన్లుబట్టి యీ (గంధము _తృమ(కేణి చెందిన అద్వైత త _త్వకావ్యములలో నొళటియని నిస్సంశయముగ ఇిప్పనొపవ్పును. ఈగంధము ము(ద్రితము శాకండుట యాంధుల దురదృష్టము. మ్యుదితమైనచో నిది బహు? (వదారము నొందగలుగుటలో సంశయము లేదు,
ఆధ్యాతృ్మరామాయణ ము అనువాదక ర్త ; దూర్వాసుల రామయ్య ఆధ్యాత్మ రామాయణము నాం(ధ్రపద్య కావ్యముగా ననువ దించినవారిలో దూర్వాసుల రానుయానూత్యుడ్‌ కదు, ఇతడు (శ్రీవర్ససగో(తుడు. ఇతని తంటడి జగన్నాథయజ్య, తల్లి సుందరి, అ్యగజులు వేంకటనారాయణ సూర నారాయణ యనువారుః రామయామాలత్యుడు సూర్యోపాసకిడు. ఇతని కా యుపాననోప'చేష్ట కాశీభట్ల ఏ శేశ్వం శాస్త్రి. అఆన్నదానవు సోమయ, రామయకు (పాణ మిత్రుడు, ఇతని యధ్యాళ్మేరానూయణము సవిత కంకితముం ఇది యరణ్యకాంచమువర కే 1915వ సంవత్సరమున విద్వజ్ఞన మనో రంజనీ ము(దాశర శాలయందు ముదదింపబడి, “కవితా ష్మలికాధి 'పతులచే (పకటింపబడిపది. అపై భాగము లభించుట లేదు. లిరుపతిలోని పా్రాచ్యలిఖత గంంధాలయమున-అర్‌ + $రిక్‌ సంఖ్య గల య ధ్యాత్మ రామాయణ మొకటి యున్నది. దాని కాద్యంతములు లేవు. అందు కిమష్కీ0౦ధాకాండ మారంభమునుండి ఇొంతవరకు మాత్రమే యున్నది. అందు “రామ యూమౌాత్య వికచిశము" అని యున్నది. ఇంతకుమించిన వివరము లేనియు నందుండిలభించుట లేదుః ఈ రామయానూత్యుడు, దూ ర్యాసులరామయామాత్యుడో మురొ కడో _ కెలియరాదు. దూర్వాసుల రామయానమాత్యుని శాలమును నిర్ణయించుటకు తగిన యూ ధారములు లభించుట లేదు, ఇతడు పందొమ్మిదవ శతా్ది వాడై యు౦డవచ్చునని సాహిత్య చల్మిత్రకాయ లూహించుచున్నారుం రామ యామాత్యుని యనువాదము వాలవరకు మూభగాను సామె గద్థ పద్యాత్మకమై యున్నను అందు కొన్ని స్వబ్బళోవము లున్షట్లు తో చుచున్నది, ఈ (క్రింది యు నావారణములిండుకు నివర్శ నములు _ మూలము; శ్లోః ఏవమాదీని కర్మాణి మమైవాచరి లొన్యవి అకోవయంతి రా మేఒన్మిన్‌ నిర్విశా రేజబలాత్మేని 1 (౧౧౧౨౪౨)
ఫ్రీ ఆంధ్ర ... అద్వైత త త్త సశావ్యములు
న్లో! రామో నగచ్భతి, నకిన్ఫక్కి నానుకోచ। శ్యాకాంత్షుకే శ్యజలినొ నకరోతి కించిత్‌ 1 అనందమూ ర్తి రచలః పరిణామహీనో | మౌొయీగుణా ననుగతో హి తథావిభాతి 1 (౧-౧-౪౩)
అనువాదము; వ! =. అఖలకర్మ౦ంబులు నాచే నొచరితంబు లైనను, నఖిలార్మకఘం౦డును, నిర్విశాముండును నగు రామభ(ద్రునియం జారోపించు రదియునుంగాక =
-... నీ! అఆచలు డానందమయరూవు డపరిణాము | కైన రాముడు
శాంపీంప డకుగడొశటి 1 సేయ డొళ్క్ళటి ఏవ జేచింత నెంద। గట్లు విద్యానుకరలీల నకుగుచుండు ॥
ఇందు మూలమున నున్న *మూయాగుణా ననుగతోహి తథా విభాతియను శ్లోళపాదమున గల “విభాతి యనుపదము “అకగుచు౦డు నిని యనువదింపబడినది. ఇది యుక్తముగా లేదు. “అరుగుచుండుి ననుషదమునకు ముందు 'లీబి నరము పదముండు బవలన నిందలి ద్లోమము చాలవరకు కప్పి వేయవచ్చును గాని ఎక్లైును కొంతకొరత యున్నళ్లు యనివీించును.
“విభాతి యను పదముయొక్క_ భౌవ మరగుచున్నట్టు కనిపించు సనియీకాని *'యమగుచుండున నికాదుం
మూలము. శ్లోః అదా మొయాన్వరూపం తే | వైవి డనంతంమ్‌ | జ్జానన్య సాధనం పళ్ళొ | డ్డానం విజ్ఞాన సంయుత్రమ్‌ | న్టేయంచ పరనూత్మానం | యజ్ఞత్వా ముచ్యతే భయాత్‌ | అనాత్మని శరీరాదా | వాళ్మ బుద్ధిస్తు యీభ వేక్‌ | సహైవ మాయా తమైవాసౌ | సంసొరః పరికల్చ్య తే 1 (3-5-౨౩౨౫)
అనువాదము: వ! మొవల నప ద్యామర్య౦ంబంతయు౦ జేసీ పదంపడి, విజ్ఞాన సహితేంబైన జ్ఞైూనంబును దత్సాఫనంబును, జరం శెన్యది జెలిన (వశ్ళతిబంధ భయఎబువలన విముక్తుఎవగునట్టి ఫరమ స్టేయుబైన (ట్రవ్మాతిత్త్రంబుకు వినరించవ ॥
గ్‌ ఆర్మకన్యంబ్యుల్తైన జీవో*వముఏందు | నిలిచియున్నట్టీ మమళా మసీపసుమ్ము 1 మూాయయనల బేడరిల్లు దన్మహిమవలన | నితత సంసారిచ్చకంబు వెంయుచుండు |
అంధ్ర *-= ఆద్రై్యాత తత్త్వ కావ్యములు ర్ట? ఇందు మూలముననున్న “మాయాస్వరూవంి అనుపదము “అవిడ్యామర్మంబంతయు"నని యనువదింపబడినది, ఇది న్టూలముగా నమంజన మనియే యనివించును. కాని సూత్ముముగ వివారించి నచో కొంత భేవమున్నది. 'మాూయి “అవిద్య” యనువానిలో నుపాధె గత భేదమున్నది, స్వరూపమును "తెలువుటప;, మర్మమంతయు "కెలువు టపనుళూడ కొంత సూత్ముభీదమున్నది. కాని ఏనిని స్టూలముగ మొ త్తమువిాద నీ యనువాదము మూలానుసారియని _ చ్చి వచ్చును. ఇందలి కవిత సరనమై లలిత మై (దామౌపాశమున నున్నదిం భౌమ సరళము, సలమణమునై్వై యన్వయ సీప్టకే లేక సుబోధమై యు స్షది _ పూర్తిగా లభించినచో నిది యాఎ(ధ్రనరన్వతికి గల' యాధర , ఇములలో నెళ ముత్యాలసరముగ పరిగణింపదగి యుండును
అధ్యా త్మరా వూయణము అనువాదళ ర్త ఏ కోటమరాజు వాగయానూత్య్యుడు అ ధ్యార్మే రామాయణము నాంధ వదగకావముగ ననువ ఫ్‌ (ధ్ర పద్యశాజ
దించిన కోటమరాజు నాగయామాళ్యు డాళ్వేల నియోగి (టావ్మా ణుడు, శాశ్యసననో(త్రుడు, అపస్తంబ సూతుడు. తండి భాన్మర మంత్రి. కల్లి శాయమాంబం *ఫీమోరుతోట ము_క్రీశ్వర వర(వ్రసాడ లబ్ధకవిళాపవి(గ్ర” యని కాండాంత గద్భుమున ఇచప్పబడి యుండుట చేత సీకని నివాస స్థానము (వ్రస్తుకము గుంటూరు మండలమున ేపళ్లే శాలూకాలో పళ్లే కాలేడు మైళ్ళ దూరమున శృష్ణానదీతీరమున నున్న ముక్తీశ్వర మే(త్రమగు,. 'మోరుతోటి (గామ(ప్రాంళమ? యూహింపవచ్చును. ఈ 'వేగ్రమున కొళమైలు దూరమున నున్న “బళుముూడి” యే పీరి నివాస స్థానమని వీరి వంశమువారు ఇచిన్నిన మూటనుబట్టి నిశ్చయము గుచున్నదిం
ఇతడు నుహామహిమాన్వితుడైై యుంచెననియు;, రేపళ్లైలో నాఠ జమిందారు డీరనికి వోనకుడుగా నుండెననియు నిప్పటి! సుమారు రెండువందల యీం్లకు పూర్వుడనియు నావంశస్థుల వలన “కెరియుచున్నది. అందుచే నితడు పదునెనిమిదవ శతాని అంతము ననో, పందొమ్మిదవ శళాచ్ది ఆక౦భముననో జీవించి యుండినవాడని యాహింపవచ్చునుః
ఇతడు పూర్వశవి స్తుతిలో. వ్యాన వాల్మీకి కాళిదాసులను జీములవాడ భీమకవినిి పోతనను మొతము స్మరించెను ఇరని!ీ పోరన యాదర్శకవిమై యుండవచ్చును. ఇతిడును పోతన వలెనే యడై సతి. శివకేశన భదరహితుడు. ము _క్రీ్వోర వర(ప్రసొదల్భ్థి కనితా పన్నితుడై నను తన కృతిని (శ్రీ రంగేశున శంకితము చేసెను
ఈ యనువాదము మూలమునకు మక్కి-కి మక్కిగా గాక సొధా రణముగ మూలమునకు భాయగాను కొన్ని చోట్ల కొంత వివరణ (సాయముగాను శేయబడినదిం
ఇందు (శ్రీరామ హృదయము వల(కుతి సహిరముగ మూాలాల్ళి ఖ్నముగ -ననువదింపబడినది. - అహాల్యాకృ్యత (శ్రీరామ_స్తవము కూడ "వళ్లు యున్నది, - ఆకణ్యశాండమున _ చరుర్థనర్ణయందుగల (భీరామగీశలో నార౦ళభము సుదీర్ధృ వచనమై కొంతి వివర గాత్మశముగ నున్నది మూలము :- శ్లోః అనాలత్మని శరీరాడా వాల్మబుద్ధిస్తు యా భవేత్‌ | సెవ మాయీ రయై వాసౌ నంసారః పరికల్బ్య లే $౨౧| అనువాదము 3. వః అనార్మయగు శరీరంబున | స్థూలోఒహం శృతో్చో్నోఒహమనుట యాదిగాగల యాత్మబుద్ధులెవ్వి గలుగు "వవియే మాయ యనంబరగు నమ్మాయ వలననే సంసారంబు నడచు (౧౧౧) | "మూలము ;- ఫ్లో॥ 'జేవా వీవహీ నంసార వృతమూలం దృఢం సృ | తన్మూలః ఫుత్త్రవారాది బంధః కింలే2ఒన్య ఛాఫునః 8.౨78 “జీవాస్తు స్థూలభూ తాని పంచతన్నా(త పంచఃమ్‌ 1 అవా౦కారశ్చ బుద్ధిక్చ ఇంద్రియాణి తథాదశ $౨౮| చిదాభాసోమనశ్చివ మూల (మృతి శీవచ | వత లేతమితి శ్రేయం "జీవా ఇర్యభిధీయ తే ॥౨౯ా1 - వృతై ర్విలయణో జీవః పరమాత్మా నిరామయః | జీవశ్చ పరమాత్మా చ వర్యాయో నాథ భీద ధీః 1301 తస్య జీవన్య విజ్ఞానే సాధనా నవీ చే శృణు! మానాభావ్తథా దంభహింసాది పరివర్థ సమ్‌ 813౧ అనువాదము ;- వ। 'దేవాంబ యీ సంసారవృతమునకు మూలంబని దృఢం౦బుగ బల్క_0బడీయె, వుతదారాదు లెల్ల; ను దన్మూ లంబులగుదుకు కావున నిర్వికార స్వ్యరూపుండవగు సీపు పూర్వో “క్తంబగు బేవా విమయిక మౌొగ్గంబునంగాక తక్కిన మొగ్గంబు వలన దద్బంధంబు లెక్కడి వట్టి "జేహం బెట్టిదనిన; బృథి వాగ్గది స్థూలభాతంలు శఆదడును దన్మా(ర్రలగు శజ్ణాదు లె దును నవాంకార బుద్ధులు శండును జ్ఞదేం(డ్రియ శ శ్మేయ్యియంబులు ఫదియును జిదాధాసుండును మనం మారా బును నూల్యపక ఫ్రతియునుంగూడం బంచ వింశతి త శ్ర్యార్మళ ంచ్రై
కేం. బనియు, _,టేహంబనియు.. 'జెస్పంబడు, వెండియు (౧౧౧) శ్రే! అట్టిలేవాంబునక భిన్నుడగుచు నామ | యములం బొరయళ పరమాల్మయనగ జీవుల 1 డలగుం దజ్జీవ విజ్ఞానమందు మఖ. సాధ నంటులు వినుము లత్మణ కనమూర?౧౧-౨౨| వ। జీవుండనినను, బర మాల్మయనినను, “ోకిలః వీక*ీ యను శబ్దంబుల భంగి పర్యాయ పదంబులు గాని జీవార్మ పరమాత్మలకు నొక్కింతయు భేదంబు లేదు విజంబుకం౧38'సీ1 పరగ హృద్వాక్కాయ భ క్తులయందు సద్దురుసేన హింసౌది విరహీరంబు 1...
'అనువాదము నందలి (శ్రిందగీతరయుంచబడిన = పదములన్నియు మూలమునందు లేని వివరణార్మశమగు కల్చన లే,
ఇళ్లు య్వత్తకళాండలోని పంచమ సర్గయగు రామన్‌తలో (శ్రీరాముడు లక్మణునకు రత్త్వోపజేశము చేయు ఘట్టమున
మూలము ;- నేతి వమా ణేన నిరాక్ళళతాఖలో $ పవృచాసమొ 'స్వాదిత చిద్ధనామృగః / త్య జేదశేమం జగదాత్త న(దసం | పీత్వా యథా౭ఒభః (పజబోతి తతృలమ్‌ 135! అనెడి ఖ్లోళము “సీ ఆరయంగ *సేహూ నానా స్తీ!రచని యన గనాటతకాచనభిదా స్తీకొ యనగం। చెలియ *నధాత అ 'ేశళోని యనగను జెలువొందు (పతీవాక్యములను నిఖల ॥ మును నిరాక్ళతమయ్యె మనుజుడిట్లగుటచే । మూమిడిపందున మధు?ర్వనము | గొని కెంకయును జర్శ్య మును పారవై చిన | గలిని నహృత్క_-మలమం దతిగుణాథ్యుం ॥ కే; డన సదాస్వాదిత సుచిద్ధనా మృతుడగు ॥| నరయ సఖిలంబు విడుచు, సత్యంబునింత | పలుక బని "లేదు 'కానిట్లు "కెలిసి మనను | నిలుపజాలిన రఘువంశలిలక నిజము
ననన 1౧9౯!
అని యనువదెంఫబడనది, - ఇందు నూూలమున *జేడి (వమాగేని యనీ సూచించబడిన విషయమున ఆ నేతి వాక్యములు వివరనుగ "ెలుపబడినవి, ఈ పద్యమందలి చివరి ఆండుపాదిములును గూ4 నూూూలమున లేని కల్పనమేం
అబే విధముగ "యస్మా(త్సనుపైా _ తదభావతః పర స్ఫుఖ స్వరూపేణ నిభావ్య రేహినః [1౯1 అను శ్లోళపాదనును వః కాని
ఆంధ్ర *** అరై ర్ట ర్త గశావ్యములు క్షి యయయ్యవాంకార౦ంబును _.దద్గ్భృత్తులును. లేని సుమ_ప్తి సమయంబున “తమోళిళభూతన్సుఖర్నూవష్కి తీతి , *నుఖ ువామస్వావ్చ్య! మితి. (తి వాక్యముల చెత సుఖస్వరూవుండగుచు విధావితుండగు గాపునం,,-కంబ్య! అనియు శ్లో!“(శ్రడ్ధాలు రత్యూర్డిత భ_క్రితణో య్మన్తన్య దృశ్యో ఒవామహార్నిశంహృది | యను త్లోకపాదమును, న॥। ఇట్టయినొ నవార్శ్ని శంబులి యందు 'తమై్యైవ అత్సా వివృణుతె తనుప్వాం” అను శృత్యు క్ష '(వకారంబున హృదయ గోచకుండనగుదు (౧౮ అనియు నిట్ల నేక స్థముల శృతి (పమాణముల నుదాహరించుచు వివరించుట కాననగును ఇట్లాధ్యాాల్మిక ఘట్టముల్గం జేకా వర్గ న్థాత్మక_భట్టములందును సీ కవి కొన్నిచోట్ల మూలమున లేని కల్పనలుచేసి యనువాదమునకు ఎపొంవుగూర్చి యున్నాడు. వానీని " ఫొన్నిటి. నీ యనువబాదమునకు నీకిక (వాసిన మద్దులపల్లి "వేంకట సు(ఖవ్మాణ్య శాస్త్రిగారు వివరించి (వశంసించి యున్నారుః ఈయనువాదమును పరిశీలింపగా నీకవి సంస్కృ తాం[ధ భామల యందును న్యాయ "వేదాంత శాన్ర్రృముల యందును పాండిత్యగరిమ కలవాడని స్పష్టమగుచున్నది, ఇతడు చేసిన మూలమున లేని వర్గనాదికములగు కల్ఫన ,లీతని (వశిభను, లోకానుభవమును, _వలంకాం శాన్ర్రృపటిమను. చాటు చున్నవి. ఇందు త_త్వశాత్ర్ర విమయము, కావ్యళ్యము ననురెండును నమపాకమున మేళివింపబడియున్నవి, శ్రైలి సర్వసాధారణముగా సరళమై మృదుపద ఘటితేమై (దామోపాకమున సర్వజన. సుబోధమై యున్నదిగానిి యచ్చటచ్చట తత్త్వ్వశాన్ర్ర్య విమయవివరణమున (శుకి ప్రమాణాదుల నుచావారించు పట్ల నాయుడాహరణములు కూడ వివరణసా 'పేశ్తములగుటవలన నట్టితావుల వాని భావబోధ కొంత శ్రమకరముగ తోచును ఇందలి కవిత్వ మనర్షళమై ధారాశుద్ధి గలిగి సాధారణముగ నెచ్చటను వ్యర్థపదములుగాని గొట్టు పదముభుగానిి యన్వయ
$0ి అంగన 4. అద్వైత త_ర్ర్వశావ్యములు క్లీష్టరగాని లేళ చదువువారికి చవులూరించునట్లున్నది. దీనిని చదివిన చారికీ మూలమును చదువని కొరత రీకుటయీకాశ యంతకంశు కొంత విశేష విజ్ఞానముకూడ కలుగుటలో నాశ్చర్యము లేదు ఇందలిఫామ విశేనముగ తత్సళకుపదభరితము, లాశ్రణికమునై. యున్నను, శేవల సంస్కృత సనమాస్యవ్రయోగములు నచ్చ లెలుగు పదముల కూర్నులు నచ్చటచ్చట .(దుకముపై (దుత్వవయోగము, తతృమాకాంరేకార సంధులు మొదలగు స్వ్యల్పవ్యాశరణవిరుద్ధ (ప్రయోగములును శస్పట్టు చున్నవి. పిండు రెండ "కొవుల గణయతి (ప్రాసల భంగములును (పామాదికమ్యుల్తై కన్పించుచున్నవి. ఇందలి గుణదోవము లీ (గ్రంథ వీథికలో త్య్రచయితచే కొంతవరకు వివరింపబడినవి, .
పోతనాతూత్యుని యనుకరణము లీగంథమున ళొన్ని యున్నవి. పోతనవలె సీతనికిని ఆంత్య(ప్రాసాళిరుచి మెందు, సో(కొడి కనున పోతనామాలత్యునివలె భక్షి పారవళ స్ట మోతని యందును కొం శాన్సించును, త త్యనిమయములలో నతని నిత్మిక్రమించె సనియ ఇవ్చనొవ్వును,
మాలిని, నూనిని, (నగ్విణి, ఉత్సాహము, ఫంచచానురము, శళిక, నుత్తకోకల అను వృత్తనులలో రచింపబడిన పద్యమ లిందచ్చటచ్చట కొన్ని కానవచ్చుచున్నవి.
మొత్తముమోద నిది యుత్తమ(కేణి! చెందిన అద్యై! త_త్త్యశావ్యములలో నొకటి యని నిన్స౦శయముగ 'చెప్పదగియున్నది
ఆధ్యా త్మ రామాయణ ము (ఉ్వివదు) రచయి(తి ; మామిడన్న సుభ్మదాంబ ఆ ధ్యాళ్మ రామాయణమును ద్విపద కావ్యముగా రచించిన మామిడన్న సుభదాంబ యీ శతాబ్ది పూ ర్య్వార్ధమున వెలసిన వుణ్యా ళ్ము రాలు ఈమె తంగడి కౌండిన్య నోటతుడు, శివభ కుడు కవికుల “శీఖకడను బికుదు పొందినవాడునగు అయ్యగారి సుబ్బయ్య్గమంలి ,. పోదరుడు బావురమున (బరహంవురిమున నొఠ పేటయని ెలిసినద్సి నా్థాయవాదియా, విస్ణుభ క్తుడునై న రామమూర్తి. భర్త మామిడన్న శృవష్టమూర్తి "శాను సంస్కల్భ తా ధ్యాల్మ రామాయణము తకుచుగ. చదువ్న చుండుటచే నందలి కథను తెలుగున సులభశైలిలో ద్విపదగా (వ్రాసినచో. స్రీలు చదువుళొనుట కుపకరించుననియు, జన్మ సాఫల్య మగుననియు భగవ(_క్పేరణచే. , .విరచింప నుష్యశమించి పదిరోజులలో పూర్తిచేసినట్లు రచయ్యితి యీ(గ్రంథపీకికలో లెలివియున్నది యీ (గ్రంథము 1911 లో ముదిత మైనదిం ఇది యి ధ్యాత్మ 'రామాయణమున కతి నం్య(గవారూపమైన యనువాదము. రచన కథా_పధానముగ సాగించుటచేత నిందు శా_లత్సిక విమయవిస్తవణలేదు. మూలమున (ప్రథమసర్గమగు (శ్రీరామ వృాదయమనును; ఉత్తరకాండమును నీ యనువాడమున విడి చివేయబడినవి. ॥ అధ్యాళ్మ రామాయణమునుసేర ననువదించుచు. (ప్రారంభ ముననున్న ముఖ్యమైన (శ్రీరామ హృదయమును విడుచుట యెన్నదగిన లోపమే, మూలమందలి శా_త్హ్విక ఘట్టములు కొన్ని సం్యగవాముగ ననువదింపబడియున్నవి. అందు ముఖ్యమైనవి వం
- క అయోధ్యా కొండమును (శ్రీరాముని వనవాసమునకు వంవుటకు వరముకోరిన నైళమై, నలిగిన లమ్మణునకష (శ్రీరాముడు చేసిన బోధం
క్‌0ికీ ఆంధ ... అదైై పరే తత్త గ్రశౌవ్యములు
(ఇంద్చు ద్భాశ్య(వపంచమున నిజమైన చేడియు " "లేదనియు. (జగ న్మిథభ్యాత్వము, _లఅల్మః _నిళ్యసత్యకుద్ధ పూర్మనిర్మలుడని యెటుగళ యజ్ఞడు (భమచేతను బలమగు మమతచేతను దేహమే అనని తలచి, త్తాన్ను (దాహ్మణుడననియు, రాజ్య మేలెడి మహారాజుననియు, పూజ్యుడ నసియు తలచుననియు, _బుద్ధిమంతుకైై సత్యము. లెలిసికొని శాంతిని పొందవలెననియు కడు సం్టగహముగా తెలుపబడినది.
ఏ టేంచ ల్లరణ్య కశాంకమునందలి (భీరామనీత. ఇదియు మఠాలను నందలి ముఖ్యాంశముల సారము సంగహముగ "ఇెలుపబడినట్లున్నది
ెద్విః “తనువు 'కానను బుద్ధి తలపంగ మూయ | అనయంబు సంసారమందున గల్లు । మాయకు నామముల్‌ మహి రెండు గలవు (భీయతావరణ వివేవంబులనగ | అందు విషేవంబె యఖల జగంబు! నండంపుగా జూవు; నావరణంబు!॥ నావరించును , క్షైనమంతయ నణచి! భూవరసుత రజ్జు భుజగ (భమంబు। కరణ్‌ నీవిశ్యంబు గలయట్లః దోచు! పషరమాత్మునందున వరికింప లేమ | ఎద్దివినంబకు నేర్చోడ భువిని! నెద్దిగనంబడు నెల్ల లోళముల | నా సర్వమును నస్త త్తని మది నెలుగు! వాసిగ స్వప్నృంబువలె నరయంగ | చేవాంబె సంసార దృఢ భూర హంబు '। ఊహింప బ్యుతదారోరమూలంబు | చేహి భిన్సుండగు; “జేవోదికమున'' మోహిమై కనలేమ ' ముస్తండననుచు! జీవ డనంగుండు * చిదూపపంకు | _భావింపగా నిత్యషంపూర్తుడిలను | మాయన సర్వంటు మరచి, సర్వం౦బు | చేయుదునని “యెంచు వేయ జేమియుకు | మోక హేకువ్రలరు మొదట నే్పరతు। సీ మీ8ి లోవత నింప్రతోే వినును 1 పరహింన సేయక భక్తి నీశ్వరుని | నిర అంబ నీవించి, 'నిందిరచళారులా!?” గుసుడె చైవంబని జక్యూర్మితో కంచి! యరోయ'నస స్తడి యఖలో ఉషిగంటే నస్థిరంబని బ్‌్తుంచీ యమలు నచ్యుతుని | 'సుస్థింబుగ నొల్బి స్యువతుడగుచు . చెలిన 'యొవల సీ.స్థికలోన నెట్టి-హ్రేలము.వాడైనను కొను మ్యూక్తి పదని | అని యట్లు రాఘవు డనుజక్ను కొజక | పనివడి. చెప్పిందా. పరము త్త న్షంబులి లా
అంధ ,.. అవై్యాత త_త్ష్య కావ్యములు (న ఇది నయ్య్గహముగ నున్నను క _త్వీసానము గాన సీ ద్విపద కావ్యమం దుచిశిముగ నున్నది
ల అ“ణ్యకాంచమున శబర (భీరాముని' వూజించి *నంసార మందున సదక్తులుగాం | హింసాది కర్మ రాహీత్యంబునొంది! చరియించు మార్షంబు జగ దేకనాధ | కరుణిచి చప్ప మసి (పార్థింప రాము దుప'బేశించిన వివయము |;
ఇందు నగుణ భ్యానమార్లము; సాధకున కుండవలసిసన భావ ములు లక్షణములు నరై స్రలేపర ముగ జెలుపబడినవి,
ఉ. కిమ్మి౦ధాకాండమున సంపాప్కి సీం పొరకు వెదకుచున్న వానరములతో తన బాల్యమున సోమ నామళ మొనీం(దుడు "ఇెలివసట్లు చఫ్చన విషయములో కెంతభాగముం
ఇందు, * బేహూమే దుఃఖకారణము, చేహమునకు కగ్మము శాకణము దానికి కారణ రుజ్ఞానిము, "'ఆాను నిదముణా సిర్వికామడైై నను అజ్ఞానమువలన "దేవా తాదాన్మ్యామునొంది యభిమానము చే సపికారసివలె సంసార మున చిక్కి, కర్మలు చేయుచు వాని ఫలము ననుభ వించుటకు జన్మ లెస్టుచుండు *ల " నని తెలయపబడినది
ఈ (గంథమున త త్వవిమయము. సం్యగవాముగా. లెలుపబడి సను నది నాంభూతమగుట చేతను, నీ రచయ్యిని యుద్రేశముకూడ (గంథమును సమ్మగముగ గా సం్యగహముగ సనువదించు శే యగుట చేతను నీ యనువాద మ ధ్యాత్మ రామాయణ సంగవా మనదగి యున్నది,
అదై సతీ త _త్వముఖ్యాంశ ములగు జగన్ని ధార్థత్వేము; ( వ్యా సత్యగ్వము, జీవ (హ్మోక్యము నిందు బోధింపబడినవి, కావున నీ కావ మద్ర్వ్వైత త_త్త్య కావ్యనునుటలో విపతిప_త్హియును లేము,
ఇందలి రచన సరనము మృదపదయుతేమునై, నరళము నలక్ష ణమునైన భావతో సర్వజన _సుబోధమై మెచ్చదగి యున్నది. ఇది మేలైన యాం(ాదై సత త_త్త్యబోధక ద్విపద కావ్యములలో నొశటి యని వొప్పదగి యున్నది,
(12 వాడ
ఆ౦ధ్ర్ధాద్యాతరామయణము లో శర్తవ థ్రీ పిెచపాొటి వారాయణకాస్త్ర
అధ్యాత్మ రామాయణము నాంటథధ్రీకరించిన కవులలో పిళుపాటి నారాయణ శాత్త్రిగారొకరు శ
ఆం(ఛా భ్యాళ్మ రామాయణము వీ3 తొలిరచన, దీనిని రచించు నాటికి వీరి వయస్సు సుమారిరువెదియైెను సంవత్సరములు, వీరు తమ యనువాద విధానమునుగూర్చి యుపోన్దాతమున నిట్లు "ఇలిపిరం
*అధ్యాత్మ రామాయణము సంస్కృతమున నదవదియైదు సర్గలు గలిగి; యించుమించు ౪900 న్లోశములతో నొవ్వూచున్నది చానిని బట్టి నారచించిన పద్యముల సంఖ్య రమారమి 35౫00. మూల పదములను మెక్కికి మక్కీ-గ మార్చిన వాడగాను, గూ డార్థమును నితరులకు దెలియునట్లు బోధించు వాడవలంపిం చెడు పద్ధరిని జూలవర కః ైపొంటిని ఆధ్యాల్మిక విషయము వచ్చునప్పూడెల్ల వివులముగ (దాయక తప్పినదిగాదు. మొత్తేముమోద మూలగతములగు భావము లప్‌ విమద్ధములుండవనియే నా నమ్ముకము. సందర్భానుసారముగ నక్క-డక్కడ గొన్ని పద్యములను స్యయముగ (వాసితిని, వాని! మొదట * గుర్తులుంచిక " సాధ్య మనంతవట్టు కవనము మామూలు మ+*టలలో నుండెనేని (బస్తుత కాలమున సర్వజనాదరమును బడయ జూలు” నను సహృాడయుల యభ్మిపాయమిట్టి నా రచనకు ముఖ్య కారణముల
వై వాళ్ళములవలన నీ రచనావిధాన మెట్టిదో సృష్టమగు చున్నది. “ఛందోవ్యాకళరణాది. డోవమములు. లేక పండిత పామర మనోవారముగ నున్నోదని (శ్రీపాద కృష్ణమరార్తి ఇాన్తిగాదను, *నూత్రస (పయత్న మైనన్వు ఈయన కవిత్వము (పసాదగుణము కలిగి సలతణమై. (శోత్రపేయముగ గన్నట్టుచున్నోదని (శ్రీ చెళ్ళపిళ్ళ
4 వీరినిగూర్భిన వివరములు, వీరి “ఆంధ ద్వాదళోపవిషత్తులు”. సమీడీ౦చ విగినచోట పూర్వము తెలుసదిడినవిం
అం ,4, అకై రత రత్త నశొవ్యేములు 10 శీంళట శా(క్ర్రిగారును, పలుకు పొంకము, ఆర్థవ్య క్రీ కొంచెము కొజతగా నున్నను, మిరచనము చక్కని శయ్యగలరై నంస్కృతే (గ్రంథమునకు. బద్యరూపమగు టీకవో లె గరళమైయున్నది. రచనా సౌందర్యమున మోకు మంచి యొటుక గలదుం పద్యముల నడక పంటు లేక ఛారాళమైయున్నది. మిక్కిలి చిన్నవయసున కెద్దగ్రంథ మును అందును, వేదాంత విమయములచేం '(బాఢమైయున్న' (గ్రంథమును నింత మేలుగా రచింప గబ్గుట (వశంసింపదగియున్నదని శీ జేటూరి (వధాశర శాస్త్రి గారును కసర్యవిధముల నిష్దన్టమగు కనితా [వె భవముతోం బొలుపారటయ కాకు రనభావ నంపత్తులను వైదర్భీ శ్రైలిచే లలిలముగా గుణీశరించుచుు వృాదయావర్జకముగా నున్నదనుటకు సందేహము లేదు ... ఇందు, కని శాన్ర్రవివమయము లలో బొరబడక భాపా సౌందరర్భిమును "వేదాంత గంభీ రార్థముల వలన వీటిబు చ్చక యుభయ విధవై దగ్ధము చూవుట తప్పళ సవ్భాద యుల కానందము గూర్చియున్నది., యని (థీ మానవల్లి 'రాశముళ్ళష్ల కవిగారును ఈ రచననుగూర్చి తమ యభి[ప్రాయములను వెల్ల డించిక ఈ (గంథ (పాశ_స్యృమాను. తెలిసికొనుట కీ వివరములు చాలును, ఇది శ్రీరామున శంకితము చేయబడి ౧౯౨౯ వ సంవత్సరమున ముదిత మైవదిం
ఇందలి రచనా విధానమును చవి చూచుటప ఈ[కింది యుడా హరణము లీయబడుచున్నవి.
మూలము; శ్లో! రామో నగచ్చతి ;లివ్షడి నానుకోచ | క్యాశాంతుకే త్యజతినో నకరోతి కించిత్‌ 1 అవందదుకాలర్తి రచలః వరంగామహీనో | మాయాగుణా ననుగతోహి తధావిభాలిః (౧-౧-౪౩)
అనువాదము :-సీ! పవననందన, రామభ[దుడానంద స్వరూపుడు నిర్వికారుండ చలుడు | మాయీ(శ్రయత్వ నంజంధంబువే (పంచా కృతి గన్ఫట్టు నంవెకాని |! యితడెంత మాత్రము నెచ్చటికింబోడు నిలువడు విలవింప నేకడెవుడుం 1 గోర దెట్టిదిమైనం గొంచెవుం బని 'యేనిం చేయగాయినడు; త్యజింపడెదియు 1
గీ నన్నియెకల నుదానీనుకై న యతని | చెంగట వసించి నకలమ్ము "జీయుచురిచు€ | బరమ నోవ్యంబు స డాత్చగ్యబుద్ధి 1 శిజుగుమని నీతదెల్చె నారరము మిగుల ॥
మరాలము :ంక్లో! బుద్ధిపాణ మనో ేవోఒహం ళృరిభ్యో విి?తచణః 1 చిడాత్య్మాఒహం నిత్యశుద్భో బుద్ధ వీజేతి నిశ్చయమ్‌ 1 య్‌ జనేవ నంవిశ్తే తద్దానం నిశ్చితంతు మే | విజ్ఞానంచ రదెవిత 'శృామాదనుభ వేద్యడా ఆశ్మా సర్వ పూర్మ్మ స్సా్యాచ్చిడానం డాళ్ళ భో2వ్యయః | లుద్ధ్య్భాదురపాధి రిహితిశ పరిణామాది వరితః | స్వ(వ
థి టె ఆ శాశేన బేవోదీన్‌ భాసయన్నన పావృలః | వీక వీవాద్వితీయశ్చ సళ్య జ్ఞానాది లయణః 8 అసంగ స్వ్వ(పభోదష్టా విజ్ఞానే నావగమ్గ్గలే | అచార్యు ఇాస్ర్రోపదేశా ద్రైశ్యజ్ఞానం యిదాభ వేత్‌ 1 అత్మనోర్డీవ పరయోః నూలావిడ్యా తదైవహి లీకుతే శాంర్భకర కై స్స మైవ వరమాళ్ళని ॥ సావస్తాము క్రిరత్యు కా హ్యుపవారోఒయ మాత్మని |
గ యాన్‌ వాత ఇదం మోతు స్వరూపం "బేకధితం ౦ఘునందన ॥ జ్ఞూనవిజూన వె రాగ్య ఇ ఇ హా గిహిఠం మే పకాల్మనః కి (3౪.3౮ నుండి ఈర వరకు) అనువాదము ;-సీ! ధీర! బుద్ధిపాణ 'జేవామనోఒవాం కృతుల ళం నేను భిన్నుడను నిత్యు | డను. జిదాత్మను ుద్ధుడను బుద్ధుడ నటన్న దృథనిశృయ్యపాఫ్టి "దేనివలన | గాంచుచుండెనో చాని జ్ఞానన్ముగా నిశ్చయిం చిలి. నియ్యది యొట్టివేళ | వచ్చు ( బత్యమోను భవమున; కప్పూడ విజ్ఞాన మనుపే; వెలయగలదు ॥
గీ! అర్మయెల్లడ పరిపూస్ణు డవ్యయుండ | హీన బుద్ధ్యాద్యుపాధి రహిశుడును బం |! ణామ ముఖ వర్టి తుడుంజిదానంద మూవ | డెద్వితీ యు జేకాకృ్ళతి నలరువాడు ॥
వ। మజియ నతండు సత్యజ్ఞానాది లతణుండును, ననంగుండును, స్వ్యపకాళుండును, నమస్త (దన్టయునై యపరోత్సజ్ఞానంబునం జెలి యంబడుచున్నాడు. ఆచా ర్యాగమోపచదేశము లంజేస్తి జీవాత్మ పగ నూత్మల చ్తైళ్యజ్ఞాన ముదయించిన తోడన సంసృతి మూలమగు
ఆం(ధ 14. ఆరై్యైత త త్త శావ్యములు 109 నజ్ఞినము కార్య కారణములతో [ బరమాళ్మయందు లయమునొందుః ఆవిద్యాలీన రూపమైన యాయవస్థయె ముక్తియని "వెప్పంబడు, ఇది యాల్మయందుపవార మూ(తంబకాని వాస్తవము గా నేరదు,
నీ జ్ఞానవిజ్ఞాన వైరాగ్య నహిళముగను | నర్క-కులదీప ! పర మాత్మనైననాదు | మోశతరూప మియ్యది తుదముట్టనీకు 1 జెప్పగా బడె నాచవేతరం జి త్త ములర |
పె యుడాహరణమ-లలో,. పూర్వము "ెలుపబడదిన "వివిధ విద్వాంసుల య భి(ప్రాయములలోని యంశములు నరిమయైన వనుటకు వాలినన్న్ని లక్షణములు స్పష్టముగ కనిపించుచున్నవి
ఇందలి కవితా భాపాది లశత్షణములు (వముఖ విద్వాంసుల (వశంనలకు ప్మాతమైనవి గాన వానిని సూర్చి మరల (వాయనసవసరము లేదు. మొత్తముమిద నిది యై గలే త_క్వ్ర కావ్యములలో నొక యు త్తమ(కేణికి చెందిన కావ్యిమని 'చెప్పదగియున్నది.
అనా న్రాక్త మైటాసాానాాా.
ఆధ్యాత్మ రామాయణము అనువాదక ర్వ? థ్రీ బులుసు 'వేంకటేశ్వరులు
ఆధ్యాత్మిక (దవృ శ్రి గలిగిన అధునిక కవులలో (శ్రీ బులుసు "వీంక-టేళ్వరులుగారు (వ ల్యేకముగ 'చెప్పదగినవారుం. వీరు (శ్రీమద్భాగ వశ, మహాభార"కాధ్యాల్మ 'రామాయణములను నిర్వచన పద్య కావ్య ములుగ నాంధధ్రీకరించిన యేకైకాంధ శవులుంవీరి రచనలు మొ త్తను 'డెబ్బదికి సెగానున్నవి. అహ్టైవశ్రచగ(శ్రము, అస్ట్రావ(క్రనంహిత, 'బేవీధాగ వరము, (శ్రీమద్రామాయణము అనునవి వీరి (పముఖ వదల్గరచనలలో కొన్ని ఎనిమిది భాగములలో వచనమున రచింపబడిన “*మహప్టల చరిత్రలు" ెలుగు రచనలలో నపూర్వ మైనవి. ఏరు "పెక్కు శతకము
లను, ప్లో(తములను వ్యానములనుకూడ రచించిరిం వీరి *శార్ట కవి శిరోమణి యను బికుదము *ఠవిసనూటో ళీ విశ్వనాధ సత్యనారాయణగారి యధ్యత్షతలో జంగిన నభలో సన్మాన పూర్యళముగ నొసగబడినది. ఛారాళము, సరళము (పన న్నము సర్వజన సుబోధమునవై యుండుటయు, భ _కీళ్షాన త_త్వ్రభావ
భరితమై యుండుటయు వీరి కవితకుగల సాధారిణ లక్షణములు,
వీకు విద్వాన్‌ పట్టభద్రులు, వీరు వూర్వ్యము కాకినాడలోని పీఠ కావుర రాజు పభుత్వ కళాశాలలో నాంగ్ల భాపోవన్యానకులుగా వనిచేసిరి అంగ్ల భాషోపన్యానక లై యాంధ)భామలో కవులుగ నున్న వారెందరో లేరు. ఉన్న వారిలోనిన్ని (గంధములు రచించిన వారెవ్వ రును లేమ వీరికవిత సద్దుసు కృపాలబ్ధమని వీరి విశ్వాసముం వీ0 రచనలలో నించుమించుగ వన్నియు సత్వగుణ శొంతరన పధానము శైనవియే, వీరి రచనలే వీరి రూపగుణ స్వభావములకును ప్రబల నిద ర్శృనములు, నిరాండంబక్కులై నియమనిస్థులు సద్దుకు పరమభ క్రీగలి”: సద్ద్రంథ పరిశీలనము, సా_్ష్విక తాత్విక సరస కవితా వ్యాగంగము
లతో కాలము గడువు వీరి జీవితము ధన్య మైనది,
అంధ ... అదైత తత్త్వ కావ్యములు క్షే వీరి య ధ్యాళ్మ రామాయణానువాదము వరూలముననుసరించి యెట్లు శేయబడినదో, అట్లు చేయుటలో వారి యభిప్రాయ మేమో యీ క్రింది పద్యములవలన స్పష్టమగుచున్నది. గీ1 పూత సంస్కృత కథను యథాలేథంబు | 'లెనుగు నడి శారవున్‌ సొంపు శేటపవగ | ననువదించితిగాని స్పేచ్భాను సరణి | మూలమును దాటిపోలేదు ముఖ్యముగను ॥ కంక వన్నెల చిన్నెల కొన్నిటి ! నెన్నడు జూపించవచ్చునింపు లుగులుకన్‌ | సన్నుతి పానన మూలా2. | ఛిన్నత నవియేకడా! కవిత్వ ప్రతిభల్‌ ॥ అ 1 మాతు సూతృభావ, మహనీయ దివికన్న | మిన్నలగుట భ_క్రిమార నుభయ | గారవార్థి మేను గావించి నాడను | గృతులనెల్లజాల గుతుకమునను ॥ ॥ దీనినిబట్టి యీ యనువాదము యథామాతృకమని స్పష్టమగు చున్నది, అందుచేత మూలమునందలి యంశములు రనభావాదులు నింద యథాతధముగ నుండునని యూహింప నవకాశము $లుగు చున్నది, ఆ విమయమిచట స్టాలీవులాళ న్యాయముగ పరిశీలింపబడు చున్నది మూలము ఫంల్లో! రామో నగచ్చతి నతిఘతి నానుశోచ | శ్యాకాంత్షుకే త్యజరినో నకరోతి కించిత్‌ | అనందమ్నూలర్హి రచలః పరిణామ హీనో | మాయాగుణా ననుగతోహ తథావధాతి | (బా = ౧-౪౩) అనువాదము ;-చ॥[! అమగడు కూరుచుండడు మహాత్ముడు శాముడు కోర జేవనుయున్‌' |! భరమును దుఃఖమున్‌ గనడు | (బ్రహ్మము వేయడు వఏీడకడడీ | పరంణ9ి గాంచడెల్హవుడు భవ్యసుఖాంబుధి నిశ్చలుండు న | న్నరయుళు సొమీభూతుడయి యంటను ముట్టదు వాసి నేమియున్‌ ! బంళ౮॥ మరాలము వల్లో! అవచ్చిన్నన్య పూ్థేవ వకత్వం (వతి పాద్యశే | త త్త్వమస్యాది వాన్ష్యైశ్చ సాభాస న్యాహమస్తథా £ (బాంంంళల్నా
కలి అంధ ,... ఆవ్వైతీత త్త సృ శౌవ్యములు అనువాదము :-గీ! దీసికిని బూళ్లునకు నేశకళానిరూడఢి | త ల్యే మపా్యది వాకర్థనందగృములను 1 జెప్పునుందుకు పరమాత్మే జీవుల కిటు ! భేదరున్నది కల్చిలి వాదనుక్రన![ం౧౫గ౫| ఈయనువాదమున భావమునం దేకాక పదములలోకూడ కొంత మూలానుసరణము కనిపించుచున్నది. ఫెవము మూలమునందుశంబ ననువాదమున విస్పష్టముగ నున్నది= మూలము -రూ పేద్వే నిశ్చితే పూర్వం | మాయాయాః కుల నందన | విమోౌపావరశే త్యత | (ప్రథమం కల్చయే జ్ఞగత్‌ 1 లింగాద్య (్రహ్మపర్యంతం | స్థూలమాక్మవిభేదతిః 1 అఫరంత్వ మఖిలం ళ్జాన। రూపమావృళ్యికిస్థతి॥ మాయయా కల్పితం విశ్వం | పరమాళ్మని శ్చీ్వలే | రష్షాభుడంగ వద్భాంత్యా 1 విచాశూస్తి కించన। తత్చిర్వ్యం | యథాస్వప్నృ మనోర థెః (ఆరణ్య-౪-౨౩3-నుండి ౨౬ వరపు) అనువాదము ;-గీ[ పరగు మాయకు అండు రూపములు తొలుత | నపవియె వికేషమావరణాఖ్యల గనె! జెలగు నృష్టిసర్వమును విషేపముననె । స్థూలనూత శ్రేవిభేదముల్‌ పాలువడగ ॥1౧-౨౫*| అవరణముండు జ్ఞాఎంబు నావరించి | శీవలము (బ్రవ్మామందునే యీ విశాల | విశ్వమంళతియు మూయ! గల్చితిము సతిము | రజ్జువున గల్చిక మగు సర్వంబురీతి[౧౨౫౫| & | మ పరిశీలిం చినర్య్డాడ్యతాడెయగు సర్వ(భాంతి ఏ చ్చేదమో! ధరపై భీకి తొలంగు దానిపలనన్‌ దర్శింప సళ్లు సదా ॥ పరమ (ైవ్మామునందు మాయ దనొలగింపన్‌ (భాంతివోవన్‌ గడున్‌ 1 స్టంమౌ త _ల్వేము (ట్రహ్మామే నిలచు వాసిన్‌ సృష్టి సష్టంబుగాన్‌[౧౨౫౬| కం! కనబడునది వినబడునడగి | మనమున€౬ బొడదూవు *దియ మాయ తలంపన్‌ | గనునది కలలో నెట్టులు | కనగ నిజము శానో యతన్లైగా విశళంబున్‌॥1౧౨౫౭|
ఆంధ ... అదై గతే త్త్త్ద్వ కావ్యములు 110
అనువాదమున, మూలముననున్న “లింగాద్య(ైవ్మా పర్యంతం బ్స/త్ర్‌ ” ఆనునది *గృ్షిసర్యముకు”. అనబడినది, నరాలమానందలి విచా రేనా_స్తికించనొ యను శ్లోకపాదమొక సప్పూర్తి ను శేధవృత్త పద్యమున వివరింపబడినది. ఇట్టి వివరణ మ 'ర్థావబోధశవసర మేయగును. ఇది గుణ మేకాని దోవముకాదు, ఇందు వేడాంతమున (పసిద్ధమగు రజ్జుకర్న ఎ(ాంకి స్బన్టీ" రించబడినది.
మరాలము ఏంత్లో న న్ర్రీఫు వూన్వామండోవా | జీవన్సర్య గతోఒవ్యయః | వకవవాడ్నితీయో2య । మాకా ళవద లేపకః॥ నిత్యో క్టానమయక్ముద్ధః | నకధంశోక మర్ద్శతిః
(కిష్కింధ 9౧౬౪)
అనువాదము చ! పుకుషుడు శ్రీ నపుంసకుడు "పో | తల పవోయగ జీవ * డాతజే పరముడు నవ్యయుండు నిరవద్యుడు సర్వ గతుంకు నోళ్క్ళడున్‌ | గరము న లీపకుండు కవి కాంతరొయాగగనంబు రీఃించా 8 నిరతిశయ (వ్రుద్ధుకును నిత్యుడు జ్ఞానమయుండు దమూడగన్‌ 1౧౭౧౯|
కంక కావున సెట్టులు చూచిన | నీవిక దుఃఖంప దగదు నీషై6 గరుణన్‌ | భావిం నిన్ని చెన్పితి. బోవన్‌ దుఃఖంబు క్ధాన వోధం గనుమిోా॥[౧౫౨౨||
ఈ కందపద్యము మూలమున లేని కబ్చనయే, ఇ భావఫుస్టి! స్పష్టగకునుపయోగించునదియే. _ శాని దోమముకాని వ్యర్థముగాని శాని కాదు.
మూంము :ంత్లో! అజ్ఞానమే వాస్యహి మూలళొరణం | తద్యాన మేనా విధావిధీయలే। విదై ఫ్ట్‌వ తన్నాశవిధావటీయసీ 1 నకర్మలిజ్జం నవిరోధ మోరితం॥ఉ త రఎ౫ింనా
అనువాదము 9-౩1 నంసారాంబుధిమరాల కారణమె యజ్ఞా నంబు నిక్కంబుగా | సంసారాంబుధినింక జేయుటకు నజ్ఞానంబు సనర్యంతమున్‌ [ ధ్వంసంబుం బొనరింపగావలయు త _శ్వక్థాగమే
(ట్స
శీ! ఆంధ్ర ... అక్వ్వైత త _ల్యీ కావ్యములు జానివి | ధ్యంస (ష్మకియపన్‌ సమర్థ్యము తలంపన్‌ గర శై శాదింకే యున్‌ 13౬39!
ఇందు మూలముననున్న “తజ్జం నవిరోధమిరితం” అను న్లో భాగ మనువదింప బడలేదు. ఇది లోపమే యనదగినది, వలయనగా నందు కార్యకారణ _ భావము వివరింపబడినది. అది లెలుపబడుట యవసర మే. ఇట్టిలోపము లరుదుగా నున్నవిగాని యెక్కువగా లేవు ఇంతటి యనువాదమున నివియొక లక్క _ోనివి కావు,
మొత్తముమోద సీయనువాదము మూలానుసాంయై. దోవ రహితమై సరళము సరసము సాధాోంణజన నుబోధమునై యనువాద (వయోజనమును పూర్తిగా నిర్వహీం చుచున్నది. ॥
ఇందు కవిత్వము నిరాడంబకమై, చక్కని ధారాశుద్ధిగలి! గో&ీ రపాశముననున్న ది* సంస్కృతి భాాజ్ఞానముగాని (ప్రౌఢమ్యులైన "కెలుగు పద్యకావ్యములను ఛదిని యర్థము చేసికొనగల జ్ఞూనముగాని "లే సర్వసాధారణ భాపాజ్ఞానముగల వారందకుకూడ సులభమిగ బోవబరచుకొనుటకుగాను సరళశెలిశో నీయనువాదమున్నదన్నచో నలిశయూ _క్రికాదు. ఇందు (ప్రల్యేకముగా నెన్నదగిు మవోదోవము.లు శానరావు,
మనకు లభించుచున్న య భా్థగ్మ రామాయణాను వాదములలో నిదియీ అధికసంఖ్యాక (వజానీశమునపపయోగకరము గాదరప్మ్శాతము కాగలదని నిన్స్ఫంశయముగ చెప్పవచ్చును,
అధ్యాత్మరా మవాయణము కర్త ఏ మోతుకూరి వండరీవాథకవి ఈ (గంధము అలభ్యమని అం(ధకవి న_ప్తకరిలో (శ్రీ బులుసు వెంకటర మణయ్య్గగారు (వాసియుండిరి. కానీ 1970 నం॥ (ప్రాంతములో ఇది వెలుగులోనికి వచ్చినది, 197% నం॥లో ము(డిలే మెనది+
- గ్రంధ్యప్రా_ప్లీ స్థానములు (శీ మోతుకూరి. వెంక శేశ్వరోరావు' మడికొండ పోష్టు వరంగల్‌ జిల్లా; మరియు -వెంళ్ళట్రామ అండ్‌ ఫీ, వారి అన్ని శౌఖలుం రచయిత ఈ (గంథమును 1810 నం॥ శంకరజయింతినాదు (శ్రీరామునకు అంకిలమి శ్చెను, ఇతడు వరంగల్‌ జిల్లా మడీగొంగ (గామ వాసి. ఇతడు అధాగగ్మరామాయణమును వాల్మీ! విరచిత మైన (శీమ(దామాయణముతో శుళవించి ఆరు కాండములను సుమారు 7800ల గద్య పద్యములలో 11 అశ్వాసములుగా అనువడిం చెను, ఆ భ్యాల్మ రామాయణమునందలి విషయముతోపాటు వాల్మీక! రామాయణము నందలి కళథాభెగములను వర్థ్శ్శనాంశములను కూడ (గహించి తన (వతిభను (వకటించు వర్ణ వలనుకూడ చేర్చి రామాయణధ్యయనుందెర సమ్మేళనము గావించి ఆం(ధరామాయణ రచయితలలో ఓక (వక్యేశ (వముఖస్థానమును పొందినాడు. ఇగటే అం[ధరామాయణమునే శాక *రామకధాళల్పలత” అను పేర సుమా 4000 శ్లోకములలో సంస్కృత రామాయణమును ఒకడానిని రచించి “సంస్కృ తాం శవితానవాథొ అను బిఫదమును సొగ్ధకము గావీించుకొనినాడు. ఈ (గంథమునందలి విశేమములన్నింటిని వివరించుచు. ఈ (గంథ(పకాశ పైన (శీ మోతుకూరి వానుమంతరావుగారు. ఒక చక్కని. సుదీర్ధ మైన వీఠికను రచించియున్నారు. కవిస్యమూట్‌ విశ్వనాథ సత్గనారా యణగారు *రచన (పౌఢముగా దివ్భముగానున్నదిః నేడు లభ్య మానములగు దున్న పలురామాయణములలో ఇంతటి రిచనాశ క్రి గలవి ఎక్కువ లేవని ఇష్నినచో అశిశయోజ్తి కానేరదు, ఈ (గ్రంథ
116 ఆంధ *.. అరై నే తత్త గశొవ్యములు ముననున్న వచనములుకూడ ఎంతయో రమణీయములుగా ఉన్నవి, అనేక పూర్వకావ్యకవులయొక్క గిచనలకు ఈ రచన శ్రీసిపోదని నా భావము,
అం(ధ్రరామాయణ వాబ్బ్యయమున ఈ పండరినావ రామాయణ మునకు దొరశెడి స్థానము గొప్పదిగాని --- సామాన్య మైనది కాదుః ఈయన పద్భ్ధగ చనలోని బిగువువేతు కొన్ని కల్పనల భావనాధిళ్య లత్షణముచేత ఈ (గంథము అఆంధధసంస్వతికి భూమణముగా. ఉండ గలదని నొ. విశ్వాసము అని తమ అభిప్రాయమును (పకటించిరి,
ఈ పండరినాథ రామాయణము అంధరామాయణను లన్నిటిలో విశిష్టమైనదనుటలో సంశయములేదు,
అధ్యాత్మరావమాయణము (నిక్వ్‌చనమ్సు శర్త; ఉవృల నృసింహశర్మ శాలము 19000 = 1978
థీ నృసింహశర్చ గారు రాజరాజేశ్వరీ వర(వసాదలబ్ధకవిశో ధుకంథకులు, పదునా౭ీండ్డ వయస్సులో సోమన లేశ్వరీయమను పంచాశ్యాస (వబంధమును ఏ1 వ సంవత్సేగమున ఆఅభినవాం[ధ వాసన
, దత్త నాటకము (అనువాదము) ను, 80 వ సంవత్సం మున కుందమాల
(ఆనువదించ్వి ను, రచించిరి, అ ధ్యాళ్మ రామాయణ రచన 1990లో (ప్రారంభింపడినను యుద్ధకాండమున మధ్యలో శారణాంతరములచే అపివేయబడి 1971లో ప్లూరర్తిచేయబడి మ్ముదితమైనది. (గ్రంథ (ప్రా పిస్థానము. ఉప్పల (శ్రీనివాసమూర్తి ఆయుశ్వేద వైద్యులుం నాయుడుపేట _ నెల్లూకుజిల్లాః
ఈ ఆనువాదము *నామూలం లిఖ్యనే కించిత్‌, నానజేథీ.త ముచ్యతే” అన్న పద్ధతిగా మూలమునకు మెరుగు పెట్టినట్లుగా జాంకరా ర్వైక సంప్రదాయము ననుసరించి చేయబడీనట్లును ర చనలో (శ్రీనాధుని, తిక్క-నను అనుళరించిశట్లును విమర్శకులు "కెలివియున్నారు ఈ టంథము వారవార నాథాంకితము.
అభహాకన బ్రనకరి మారాం.
అధ్యా తృరామాయణకీర్తనలు నా 4 శి రశుయిక | మునివల్లె సుబహ్మణ్యకవి
ఆం(ధ్ర'బేశమున నత్యంత(పసిద్ధి నొందిన యడై శర్వ (వథానమైన గేయము లధ్యాత్మశామాయణ కీర్తనలు, వీని రచయిత మునిపల్లె సుుఖవ్మణ్యకవి+
(శీ త్యాగరాజస్వామి వాళ్లేయకారులలో. పరమ(పసిద్ధుడును స్వయముగా నద్వ్వైకియునై నన, ఆయవ రచించిన క్‌ ర్తనలలో తొంబదిశాతమునకు పై గా భ_క్తిపిధాసమైనవియీ. త్యాగరాజస్వామి కీ రనలలో నై ్యఠభావస్ఫోరకములు. లేకపోలేదు. కాని కడువిరాళ మ్లులగుటచే చానినిగూర్చి యిచ్చట వివరింపబడక్క యామహనీయుని న్మరణ మూత్రము వేయబడినదిం |
మునిపళల్లె సుబివ్మాణ్యకవి ములకనాటి వై దిక(బావ్మాణుడు. హరితసనో(తుదు, తండి రామలింగాగ్యుడు సోదరులు వరిదన్న శీమన్నయనువారు. వీరు తంజావూరు మండలములోని మునిపళ్లే (గామవాసులు, పీకు తికుపడియ్యాతకువచ్చి స్వామిసన్ని ధిని సంగీఠసళ చేశ గానముచేయుచుండగా నప్పటి కాళవా స్తివభువగు థీ చామర కుమవూర "వేంకటప్పనాయనింగారు మూచి, వారిని తమ యాస్థ్రానమున నుండగోరిరి. అప్పటినుండి వారు శ₹+ళవాస్తియందు స్థిరపడిరి.
కొంత కాలమునకు సృుబహ్మణ్యకవి అ ధా్యాల్మే రామాయణ శీ ర్తనలను (భీశేమ శే లేశున కంకిలేముగా రచించి స్వామి సన్నిధిని (గ్రంథము సమర్పించి దిగువ లిపప౭ికి వచ్చెను, ఆ రాతి (భీ 'వేంకకుశ్వరస్యామి, ఆలయవు మహంతునకు స్వవ్నమున సామోత్కరించి స్యుబవ్మాణ్య కవిని తన సన్నిధికి గొనివచ్చి (బవ్మా రథము పట్టించి గౌరవింవుమని యాజ్ఞాపించెను. ఆ మహంతు వంటనే "లేచి స్వామి యాజ్ఞానుసారముగా కవిని సన్మానించి మవోవై భవ ముతో నుత్సేవము జరిపిం చెను. ఇదివిని కాళవా_స్తి (పభువు మిక్కిలి సంతసించి ఛానును కవిని ఘనముగ సన్మానించి *రామానుబజపవళల్లే
ఆంధ్ర +, అరై రతీ త _త్త్వీ కావ్యములు 110 కృన్ణంప్ల” యను (గామములను (క్రీశ, 1760 సం॥లో నాతనికి దానముగా నిచ్చెను ఈ కని వంశము వారిప్పటికిని కృష్ణంపల్లెలో (౯. మ!
ఆధ్యాత్మ రామాయణ కీ ర్తచల రచనా కాలమాయుదంతమును బట్టి శ్రీశ. 1700 (పాంతముని నిశ్చయింప వచ్చును, ఇందు మొత్తము, నూట నాలుగు కీర్తన లేబదియెనిమిది రాగములలోనున్నవి, వీనిలో నారు కీర్తనలు నొళ చూర్ణికయు, కేవల సంక్క్భతమునను, మిగిలిఎవి యాం(ధ భామలోను ఉన్నవి. ఆంధ వాగ్హోయ కారులలో నార్యధభామ నింత లాక్షణికముగ నుపయోగించిన వామీలీు, గానమున కలం కారము గూస్నృ (ప్రానల్కు అను (ప్రాసలు, యతులు, కీర్తనలలో నలవోకగా కానవచ్చును. వ్యర్ధపదము లరుదు. వాగ్లేయకారులలో సీతని కభయ భాషా పాండిత్య విమయమున నొళ విశిన్టస్థానమున్నట్లు విద్వాంసు లభ్మివాయ పడుచున్నారు*
ఈ కవి సంగీత సాహిత్యములలో నే కాళ 'వేదాంఠ శార్ర్రము నను (పవీణువని, యికని య ధ్యాత్మ రామాయణ కీర్తనలు సాక్ష్య మిచ్చును. ఇతడు గొంత యనుభవజ్ఞానముకూడ కలవాడుగా తోచు చున్నది. ఇతికు (శ్రీళ్ళవలీలా తరంగిణీ రచయికయగు నారాయణ తీ్టులళొ పోల్చదగిన వాడుగా కనబకుచున్నాడుః
ఇందలి రచచ; తత్తభావ సంయుశమై రసాఎ౨కావభరిత మై, పకితలకు గాయపలప, '్రైటలప నానంద పాఠవక్యమును కలిగింప జాలియి నదొ
అ ధ్యాళ్మ రామాయణము సన్‌శడు శీ ర్తనలుగా ననువదింనుటలో వర్గనాదులను సంచ్నేపించి, కావ్యము మొత్తము సుమారుగా సగ మగునట్లు చేసినరు కధలోని (పధారాంశముకు, స్తోత ముఎఏదలి భావ విశ్రేమముకు, త త్త్వ విముములను తగ్గించ లేననియే చెప్ప వచ్చును. మూలములోని శట్దములుకూడ కొన్ని కీర్తనలలో శనిసించును.
1రి0 ఆం(ధ ... అరై రే తత్త్వ కావ్యములు
ఇందలి రచనాపిభానమను, శ్రైలిసి అనువాద పద్ధవిని, క ఫొనుట కనువుగా నొండు రెండుడావాంణము లీయబకుచున్నపి.
ఉదా పంఅరణర్భ కాండము అ చమర్థ సర్గము అ
శ్రీరామ నీత ఏ.మూలముం
న్లో॥ వకదా లత్యుణో రామ మేకాంతే. సముపస్థితం | వినయా వనతోభూత్యా వప్యపచ్చ పర మేశ్వేరం॥
(3-ళం౧౬)
(శ్రీరామ ఉవాచ ఫ-శృణువమ్యోమి శే వత్చ గుహ్య్ళోధ్గువ్యు తరం పరం | యవ్విజ్ఞాయ నరో జవో్థత్సదో్య వైశల్పికం (భమం | (3- ఈ ౧౯ నుండి, ఇదం మోతస్వరూఎంతే $థితిం రఘునందన | జా:పిజూన వై రాగ్యంహితం మే ప రాత్మినః ॥ (3.5.ళళు వరకుగల ఇ కా యికువడి యూరు శ్లో౭ముల భావవిర్యాకింది గేయమున సం్యగవాముగ "లెలుపబడీనదిః అంణ్య కాండము ఎ కీర్తన రం "
(జేశీయ జేవగాంధారి రాగము = అటకాళము చరణము ౫ ఏంవినుమాయ స్వరూపము వివరించి, వెనుక సంవ దూపుల 'దెలి “ఎెదను | అ౮ాళ్ళయొన యీ ఠతినువె, యాళ్మగా నెదనుదోచుపే మాయ, అనఘ దానివలన సంసొరమాయీిా వివేపావరణము। లనెడు సనీరెంణా మాయకాళ్ళతులనె రాముడనువుగ 1 $॥
పరగజగము లింగాద్య (బవ్మోండముగ విశ్నేపము. సృజీంచే మించియో 1 వరము పరమాత్మే నావరి*చి యజ్ఞానరూపమై "బెక సెం (ొవహియని (భమసినృట్లుు మాయచేనైన జగములు పరత్నల్స మున గలదనుటరయ నవిీిచారమనె రాముడు
కశలలోగన్న వస్తువ్రల్య వలెన్‌ సత్తుశా దఖల | ముశు మహేద జాలము సంసారమను, బలు చెట్టునకు మూలము "దేీనామేనన్సి దెలిపీ తన్మాత; భూతీ వృాదింద్రి యాహంకార బుద్ధి (పహ! తులు నహుక యాను తనువన్క జెలంగు నన్నిటికాల్మ సొమీయనె | లాలా
లంధ ... అద్వైత త _త్వేకావ్యములు కేఏ!
క్లానమునకు నవాంకార్య మానడం ధజయమలుక, మానుట బుజుభావము సేవించిభకక్తి | చే నిదగురుని టైవముగాణ నన్నుట! మేని దోసము లెటుంగుట తనువు, నోన్మిగవాము ఈమణ విరతి పూని నాయంద నన్భం మైన మతియును సాధనములనెః
అనలన్ని టిని క్డూనాసి చేదునిమి, సచ్చిదానంద వై తన్యము శానని దెలిసి | భాసిలుకు సౌజన్యము, వాండె ధన్యుండు 1 డాసి యనుభవము గురు కాస్తా) భ్యాసమునళగని జీవపరులవి | లాన వై ఖరకల గూర్చుంవొలంగు మాయయిదె ము_క్రియనె |
మ చ్చరణన్మృతి లేని మనుజులిది చెందలే । రచ్చపుతీముములో న; జబ్యోక లేకగన, వచ్చునే యేవై![ను గావునన | 'న్నిచ్చందలచు వారలకుసి, మ్మాావిద్యయొల కీవలదని | హాచ్చుగాం జెలివేవమ!ి, రీశుం. చనుజునకు ముద మొదవల॥10॥
ఈ యనువాదము మూలమునందలి ముఖ్యలౌ _త్వికాంశముల సన్నిటిని స్పష్ట్రముగ "లెలుఫపుచు సహృవయర౦జకముగ నున్నది (ఆంథమాద్యంతిము కొంచెమించుగ నిశ్లయున్న దె
“ మొత్తముమోద నీకీ ర్రనలరూవమైన యధ్యాగ్మరామాయ ణానువాదము, పండిత పామర జతాళర్హ కమై య ధ్యాగ్మే తత్త్వమును భక్రిని (బోధించుటకు మిక్కిలి యుపశరింపగలదుం
కమువాప్రీ-లుతెవగ్‌
(శ్రీ సీతారామాంజనేయ సంవాదము కర్త ఏ ల్రీ వరశురొమ పంతుల లింగమూర్తి గురుమూూ్రి ఠీవి (శ్రీ సీతారామాంజనేయ సంవాదమాం(ధ సారస్వ్యతమందలి యదై్యైత తత్త కావ్యములలో ను_ల్తమో త్తమమని (ప్రసిద్ధి నొందినది దీనిని రచించినవాడు శీ పరశురామ పంతుల లింగమూర్తి గురు భ్య్నూర్తికవి, ఇతడీ (గంథావతారికలో *పరళురామ. పంతుల కులజాక రామమంతి మాళి తిమ్మూంబికా (వియాత్మజుడ నేనో అని చెప్పి .. శొనిన దానిని బట్టే యీకరని తల్లిదండ్రులు తిన్మూంబికా రామయలని "కెలియుచున్నది, ఇతడు తన గురు పరంపరను వివరించినంతగా లన పంశమును గూర్చి వివరించి యుండకవోవుటచేత నీరని కాలమును సరిగా నిశ్చయించుట కవకాశములేదు కాని యీశవి వంశీయులు నేటి వరకు పరంపరగా నివసించుచున్న గృహము వరంగల్లు పట్ట:మునప చెందిన మ ప్రై నాడలో నున్నది, అఆ వంశమునకు సంబంధించిన *"అమృతాబాయమ్మ” యను నొక్క ్ర్రీమా(మిపుడు జీవించి యున్నది, ఆమె చెప్పిన విమయములను బట్టియు, (శ్రీ లింగమూ కునూరుడైన రామమూలర్హి రచించిన (గంథములను బట్టియు నీ పంక శాల చర్మిశాదులకు సంబంధించిన య్యా[కింది వివరములు లెలియ చున్నపిం కొరంగజీబ్‌ మహో రాష్ట్రముపై దండయ్యా్యత సాగించి (ప్రజలను పలుహింనలపొలు చేసిన కాలమున నా(పాంతమునుండి పలువును వివిధ (పాంశములకు వలసవోయిరి, వారిలో దండాపంతు, " శ్యామాపంతు, పరళురామపంతు అనువారు మువ్వు శాం(ధ దేశమునకు వచ్చిరి. వారి నంఠతితి వాము పరంపరగా వారినావంశ మూలవుకువులనుగా (హించి: దండాపంతుల వారనియ్యు శ్యామాపంతుల వారనియు పరశురోమ పంతుల చవారనియు తమ వంశముల నామముల "నేర్చరచుళొని యూం(ులలో కలిసిపోయి జీవించుచున్నారు ఆందు పర భురామ సంతుల వంశజులు వరంగల్లునకు సుమారుగా నిరువది మై దూ ముననున్న “సెనగవరమున జీవనోపాధిని కల్పించుకొని నివసించుకు
అంధ ,1, అ వ్వ్వైత తత్త స్రశొవ్యములు 190 శచ్చటనున్న నియోగి (బావ్మాణులతో నంబంధ బాంధవ్యములు కలిగి నియోగులుగా వ్యవహరిం పబడుచువచ్చిరి, ఆ కారణము చేతనే థీ లింగమూర్తి తన తండి రు *“రామమంగతి యని యికర నియోగి (బావ్మాణ కవులు తమ నామముల చివర “అమాల్యేః మం(రి పదములనుచేర్చి (వాసిళొనినట్టుగా (వాసిోొ నెనుగాని యలే డెచ్చటనై నను మంటి వదవిసి నిర్వహించి యుండినందున కాదుం అది గౌరవ వాచకము మామే. . లింగనుూాల_ర్తి "ళాతముత్ర్తాశల నానుములు మనకు నెలియుటలేదు. ' లింగమరూ ర్తి తరువాతి వంశ పరశురామ పంతుల లింగమా ర్తి కవి రామనూూరర్తి కవి వింగమూలర్తి రామకృష్ణ సోమ మాజి అనంత రామయ్య దశరథ రామయ్య పట్టాభి రామయ్య రాభాళ్ళన్దయ్య ఆఅమృ ళలాబాయన్ము ఇప్పుడీ వంశను వారిలో చివరివాడగు రా ధాళ్ళన్ణయ్య సోదరియగు అమృతాబాయమ్మ నూతిము జీవించియుండి పూరర్ధము లింగమూర్తి కవియు నతని వంశీయులును పరంపరగా నివసించుదుండిన గృహమునం జే సివసించుచు లింగమూర్తి కవికి (శీరామాన్యుగహా మున సంపా పమె యతేనిచే నా రాధింపబడి య 'దేస్థలమున పరంపరగా నారాధించబడుచున్న మట్బ( సీతారామ సాల్యగామము, శ్రీరామ . మాడ, (శ్రీరామపంచాయలనమ్మ్యు మరకత శివలింగము. స్ఫాటిశ
గణపతి యనువాని!ి నిత్యార్చనాదులను నియమ నిష్టలతో నెజపించు చున్నది. లింగమూర్తి $వి యుపయోగించినట్లు ఇప్పబడుచున్న “కమేనాసవార కూడ జీర్ణస్థిడలో నిప్వూడా గృవాము నందున్నది, లభించిన యాభారమును బట్టియా, వంశవృతమును బట్టియు సీక్షవి యిష్పటికి "రెండువందల యీ డ్లప పూర్వుడైయుండునని భావింప నవకాశము కలుగుచున్నది. కావున (శ్రీ లింగన్లూలర్తి కాలము సునూ రుగా (శ్రీశ, 1760 సం॥ (ప్రాంతమని నిశ్చయింపవచ్చును,
లింగమూర్తి తెలిపిన లన గుకుపరంపర యిట్లున్నది. (శ్రీ దత్తా (శేయుడు - జనార్జనయోగి _ వీకోగురుస్వామి = నరహరి - మహేశ గురుస్వామి = నాగోజీ రాముడు = కో జేరుగురుడు = మజో బేవగురుదు, ఇందు కడపటినొడును లింగమరూ_ర్తికి (శ్రీరామమం(త్రోప'జేశ మొన ర్చివవాడును నగు మహో జేవగురుడు కరీంనగరము జిల్లాలోని “మ౦భెనీ ఆలామనివాసియనియు మహామహిమ గలిగి వా:సియు లెలియుదున్నది" మహాచేవగురుని పైవారగు ౯ో నేరుగురుని గూర్చియు, నాగోజీ రామ'ని గూర్చియు. చార్మితకముగ నేమియు తెలియవచ్చుట లేదు. నాగోజీ రాముని గురువగు నరవాఎ మహేశస్వామి మహవోరాష్ట్రమున కడు (పసిద్ధుడైన “వీకనాఖి స్వామిశిమ్యుడు. వీకనాధ స్వామియే యిచట నేళోగురుస్వామిం యని చెప్ప బడీనాను, వీఠనాథ స్వామియొక్క_ గురువు జనార్దన యోగియనియ్యు జగార్టనుడు దత్తాతేయ సాయోత్కారమును పొందిన మవోల్ముడనియు, వీఠనాథుని రచనలవల్లను, చార్మితకాధా రములవల్లను స్పష్టముగా క్రెల్రియుదున్నది. ఈకవి వంశము వారిలో పూర్వులు మవోరాష్ట్రూలై నట్టుగా సీశని గురుపరలపరలో కూడ పూర్వులు మజవోరాష్ట్ర లే యని నృష్టమగుచున్నది. వీఠనాథ స్వామి శాలము పదునాల్లవ శితాబ్ది చివరి భాగమని మవేరాష్ట్ర సాహిత్య చరిత్ర తెలువుచున్నదమి. ఇతని శిమ్ధవరంపరను గూర్చిన వివరములు మరెచ్చటను లభింపలేదు. ఇందు శెలుఫబడిన పరంపర ననుసరించి భరాచినవో నిందు తెలుపబడిన వారందరు శతవర్డ జీవ్లుల్తై యుండికని భావిరంధననశాశము కలుగుచున్నది.
లింగమూర్తి కవిరమొక్క_ రచనలలో 'మొట్టమొడటిదని భావింవ బడుచున్న "రతి మన్మథ విలానమూ _ హనుమంతుని కంకితమగుట వలనను, నా్యగథాంత గద్యవ' న “శీ మదాంజనేయ చరణ కమల సేవా విధేయి యని యళడు (వాసికొని యుండుటచేతను, సీతా రామాంజనేయమున పేర్కొన్న మహాదేవ నారాయణ గురునామ ములనందు లెలువక పోవ్చటచేతను, నతేడు మొదట హనుమదర్భ కడుగు నుండెననియు వీదప గద్గుకు సాన్నిధ్యము లభింప (భీరామ మం(తో పానకు డయ్యెననియు నూహీంప నవకాళము కలుగుచున్నదిం
ఇతడు రచించిన సాంఖ్య రకా మనస్క్యయోాగ సీరం తారా వళి (తయమునందలి పద్యములకు “చెప్పె నారాయణస్వామి శిమ్యుడై న లింగమూర్తిమవోగురు లింగమూర్తి యనెడి మకట ముండుట చేతను నందెచ్చటను మవోబేవ గురు (పశంసలేక పోవుటచేతను, సీతారామాంజ నేయారం౦భమున దేవతా సో(ఆ"నంతరము తన గురు వగు మహో దేవుని స్తుతించుటకు పూర్వము ౦|౪ఆరయ మద్చాల్గిం బున గారవమునం జి _త్తశుద్ధికరముగ నాకుం | దారక యోగము. దెలిపిన | నారాయణ గుగువులను మనంబున నొలుతున్‌ అని న్నురించినందు నను సీతని మొదటి గురువు “నారాయణీ డని ెలియుచున్నదిం ఈ నారాయణుడు జవ్మచేతిను, వృ _త్రిచేతను సాల (నూలునేత నేయు) కులమునకు సంబంధిం చినవాడనియు,. (శీరామభ కృవరుడనియు, నతని శిల్సవ్వుడు నీతారాముల దర్శనమగు చుండెడిదనియ్యు నాతని భక్తి మహిమాన్విత చర్మిరమునకు నంబంధించిన కథలు కొన్ని వరంపర గా నాడుకలో నున్నట్టును లింగమా ర్తి వంశములో నిష్తూడు జీవించి యున్న యమృ'తాబాయమ్మ చెప్పినదాని నిబట్టి కెైలియుచున్నదిః
వర ంగల్లునకు సమిసపముననున్న “అం బాలి గుట్టపై లింగ మూర్తి (శీరామమంటతోపానన వేసి సిద్ధిసొందెననియు, అఛ్చటనున్న గుండమున స్నానముచేసి (పార్థన చేయుచుండగా లింగమూర్తి చేతి లోనికి (శి రామ(పసాదముగా లభించిన వి(గ్రహములే యిష్వుడు తమ యింట "బేవతార్చనలో నున్నవనియు, లింగమ్నూరర్తి సజీవనమాధి నొంచెననియు నమృ తాబాయమ్మ "జెలిపినది,
110 ఆంధ్ర .., అధ సతీ త్త కావ్యములు
లింగనా ర్తి సమాధియని చెప్పబడు 'వోటిప్రూడు వారి యింటి కనతిదూరములో నొక యాంజనేయ విగహాముతోనున్నది.
లింగమరా రర్తికి *గు రుమూ_ర్తి యనునది శిమ్యులవలన కలిగిన సార్థశమైన బిుదము, ఇతని కుమారుడగు రామనన్తూర్లి కవియు సీతనివి తన (గంథములలో గురుమూ_ర్హియని స్తుడించి యుండుటబట్టి యా విషయము స్థిరపడుచున్నది. ఇతని మహిమలను వర్ణి ౦చుచు రామమూర్తి తన 'వివేకసారి మందు సీసవశకనును రచింభెను, దానినిబట్టి యితడు నిర్వికల్పసమాధి నొందిన వాడనియా, నిరంత రాళ్మ నిష్థాగరిస్టుడై యుండెడి వాడనియు తెలియుచున్నది, అందలి వర్ణ నలను బట్టి యతడు సజీవసమాధి నొందియుండుట సత్యమే శావచ్చునని విశ్వెసింప నవకాశము కలుగుచున్నదిం
లింగమూర్తి భారణ్యాజ సగో తుడు, ఆశ్వలాయన న్యూతుడు, ఈ విషయముకూడ రామనుూూలర్తి రచనలనుబట్టి తెలియుచున్నది. ఇతని వంళము వారిలో కడపటి యికువుషకాక, పై వారందరును కవిత్వాభ్యాసము కలవారే, అందు రామన్నూలర్హి (పసిద్ధుడై శుక చర్మితము, ఆధ్యాత్మ రామాయణము వివేకనారము మొదలగు (గంభములను నుమాకుగా పదింటిని ర చిం చెను,
లింగమూర్తి రచనలలో లభ్యమైనవి (0 రతిమన్మథ విలాసము (8) జీవన్ము కీ (కరణము (యతిగానము, (8 నారద పరమేష్టి సంవాదము, (4 సాంఖ్యతాఎ కామననస్క యోగ సీన శారావళి (త్రయము (ఒక్కొక్క యోగమువై నిరువది యీడు పద్యములు గలిగి మొత్తనెనుబదియొక్క. సీస పద్యములలో నున్నది, (5) మానస శతకము, (6) సీతారామ సంవాదము (సీత పాట _ సాంఖ్య తారకా మనస్క యోగములు (7) సీతారామాంజనేయ సంవాదము, ఇందు మొదటి మయైదును ఖలమైపోయిన 'కాళపత (గంథధకూపమున కాకినాడ సాహిత్య పరివద్గం థాలయమున నున్నవి. జీవన్ను క్షి (సకరణమునకు కాగితేముపై (వాయబడిన రెండు పతులున్నవి. సీతారామ సంవాదము సీళారామా౦జనేయ నంవాదమ-, ముదిత ము లై (పసిద్ధినొంది (పదా రములో నున్నవి,
కం ... అదై్యైతత _త్వృకావ్యములు కేల
ఇతని రచనలను పరిశీలింపగా నితడు మొదట తారక యోగము నభ ఖ్రించి యనుభవమును పొంది వీదప సాంఖ్యాధ్యయనమును నమ నస్కాధ్యాసాను భవములను పొందినట్లు స్పష్టమగుచున్నది. రచన రతిమన్మథ విలానసమున దోషాయిస్మ్యమె యున్నను నితర (గంథము లలో పరిణతమై నిర్దస్షమై నీళారామాంజనేయ సంవాదమున వరాకాస్టు నొందియున్నదిః
ళీ నసీశళారామా౦జనేయ నంవాదమాంధ సొరన్వతమ్రునగల యై వలే వేడాంతత న్‌ (వబోధక (గంథములలో న్యగగణ్య మైనదని పండితుల యభిప్రాయము, ఇందు 'తారక సాంఖ్యామనస్క- యోగ ములు మూడును నడా శ్వానములలో వివరింపబడినవి, ఈ (గంథము నకు బీజము తీ మద ధ్యాత్మ రామాయణమునుండి (్రహింవబడినట్లు (గ్రంథప్రీకికలో కవి (వ్రాసిన యీక్రింది యంశములనుబట్టి "తెలియు చున్నది,
వ... . ....ఇష్టజేవతా (ప్రార్ధవంబును సద్గురు కీ ర్తనంబును సంస్కృ తాం(ధ్ర సత్కవి స్తోతంబును గావించి యీను ముముమయృుజన హితఎబును, సంసార సాగరోత్తారకంబును జారక సొాంఖ్యామన స్కా-త్మళంబును జీవ్యబహ్మైళ్య సామాత్కార సాధారణ కారణంబు నైన రాజయోగంబంతయు. నొక్కం (ప్రబంధముగా రచియింప నిశ్చయించి పరమై కాంతంబు థీ గురుుమం్యత "బీవతా తత్త్యాను సంధానంబు 'సీయుచున్న సమయంబున
'కేః (పేమ మాజుగ (శ్రీరామ రామ రామ | యనుచు దన పేను నుడువుచు నద్భుతముగ | ఖీ మవో బేవ గురుక్వైన రామవిభును। కరుణతోడుత నెదుర సామోత్క_రించె |
వ॥ ఇట్లు శివ్య వోత్సేళ్యంబున సొమోెత్క-రించి,44404466 4464 యిఫ్వుడీష (ట్రవ్మోండ పురాణంబు నంద ధ్యార్మేరావాయణం బుమూ మహేశ్వర సంవొద రూవపంబైై యొష్వునందు శ్రీరామ వ్భావ యంబను నికవోన౦బు సీతారామాంజనేయ సంవాద౦ంబున (శైవ ర్హిల్లునడి
శలీపీ అధ .-. అర్రైత త _త్త్వ కావ్యములు సంత్నేవరూవంబు గావు నయ్యగ్థంబు విస్తంచి యొక్క (ప్రబంధ ముళా రచియించి నాపేక నంకితంబు సేమముూ అని యానతి చ్చెను, ఇందు చెన్పబడిన దానినిబట్టి యి+/పి యూశయము తాంరక సొంఖ్యా మనస్కములను "తెబువుఎయే యనియు, దాని కాలంబ “ముగ సీళా రామాంజనేయ నంవొదమన బడు ణీ నామ వ్యా వయమును ళీ గుకు నాజ్ఞచే (గ్రహించినాడనియు స్పష్టమగుచున్నది ఆ ధ్యాత్మ రామా యణముననున్న (శ్రీరామ వృాదయమందలి విషయము సాంఖ్యము మాత్రమే అదియును నిందు చెప్పబడినట్లుగా "లేదు. ఈకవి సాంఖ్య మును విస్తుంపజేస్తి దానికి పూర్వరంగముగ ళారకమును నుళత్తక రంగముగ అమనస్క-మునుజేర్చి యీ (గంథమును రచించి తన యాశయమనును నెర వేన్చుళొ న్‌రుం
(గ్రంథాాంధ మధ్యార్మ రామాయణమునందు వలెనే గీ శంకర నంనాదరూపమున నున్నది.
కధారం[గహము :-క్రైలాశమున గారి సపగ్యలకు నంతసి౦ంచి శంకకుడామిరు “ష్టమెన 'డెయ్యెది యో వోరుకొలి మ్మన నామె తీరం నిఖఐ కలువు నుత్షేయకర | మఖలొళీష్ట (పదంబంం౦తా వ్యయ చి! త్సుఖవము జగదధి పశ్యభీ | ముఖశరిమగు మంత రాదముం గృప జెప్టుమా $” యని (వార్థిం చెను... శివుడామెప (శీరామమం(్ర (పా వమును, (శ్రీరామ మింాధికాం లతణములను, తన్మం(తోవాసనా ఫలమురు వివరింప విని పాళ్వతోస్వామిా తేన 'శ్రం(లౌధిషఘ్టాన "'జీవరేయగు (్రీరామతత్త్య స్వరూవం బేట్టిది యెజి10వుో మన నామ హేశ్వమడు క్‌, రామ వ్యృాదయంబను పర మేకి వోసంబుగలకందు భీరామ తత్త్వం బతి విన్పష్టంబుగా విలసిల్లు, .....దానినే దెలియ ఇప్పిద పను... మని (శీరామాయణ క థధాసం[గవామును, త్రీ రామ పట్టాఖి'పే. కానంఠ రెము విభీమణాదులకు జంగిన బహుమూోవాదులను ెలిపి తదనంతరము (శ్రీరాముడు హనుమంతుని శటావీ౦చి *యివనికి మద్దివ్య త్వ స్వరూపంబుప దేశింప్ర” మని సీతాదేంనో చప్పగా నామెళకంతోమించి యూంజ నేయునికి (శీ రామత_త్త్వ ముపబేశిం విన ఏీధమున్యు నటుప్తి నలేడు,
లంధ === అద్వైత ర్త వ్రనౌవ్యములు శ20
“నే,.....6 = -ఇమ్మ వో సర్వమయుని 1 నుఎభముగు గాంచు పరము సుమ మెద్ది |. నా కెజింగింపవమ్మ లోనవ్రైక జనని శో యని (పార్థింప నీతా జేవి యభ్యాసయోగ విధమును, రాజయోగ మహిమను అుదలి సాంఖ్య "'తొరకామశన్కము లనబడు (శివిధ యోగములలో శారకముకు వివరముగ 'ెలివిన విధమును, చాననికి (శ్రీరాముడు సంతసీంచి తాను స్వయముగా సాంఖ్య వాునన్క_ములను వానుముంతున కప బేశించిన విధమును, పార్వతికి వివరించెను, _
ఇందలి కథాంశమింతయే ఇది గారీశంకర నంచాదరూపమున నుక్న నాంఖ్య 'తారకామనన్క్మ (వబోధక సీతారామాంజనేయ సంవాదము ఇందలి ముఖ్య విషయము సాంఖ్య "తారశామననస్క 'యోగరూవ “రాజయోగము” దీనిని లింగమూర్తి (పసిద్ధమగు (బంధ పద్ధతిని రచించుటచేత త _త్వళౌత్రుజ్ఞలుః సాహితీవరులు * వేదాంత (వబంధి మసి (పస్తుకిచిరి. ఇది యనుపమ శార్ర్రృకావ్యమగుటచే జిజ్ఞాసువులకు, కావ్యర సికులకు సొమోద యోగ మైయున్న ది - ఇట్టి రచన యాంధసారస్వతమున మరియొకటి కానరాదు, ఇతర భావలలో కూడనున్నట్లు "₹ెలియుట లేదు.
వీిమయ నం(గవాము; త ల్యే విమర్శనము థం
(గంథారంభము (వాగ్థరా రూపకవస్తు నిస్తేశముతో నిట్లు చేయబడినది న
ళః లీ మద్దిన్య నిజాం(ఘీ పద్మములు సం సేవించుచున్‌ భ_శ్రినే ! ధీమంతుడగు నాంజనేయుని నస(ధ్ధేహేం(ది యాతీత చి | ద్భూమూానందుడ వఏీవ నేనని క్చి్‌స న్చోధించు ఠీ జూనకీ | రామ (న్నాము నంతర౦గమున నా రాధింతు వ్యశొంతమున్‌ |
ఈ పద్యమున “వేదాంతసారమగు నద్వ్వైత త _త్వ్యము స్థష్టము వేయబడినది. ఇందుత _త్వబోధకు ముఖ్యాంగములగు (శీ గురు శిష్యులు, గురుశ్యుకూమ్య గురుభ కి ధీశ క్రి రత్త్వోపచేళము, తల్త్య బోధ, - తత్త్వానుభూరి, అనుభ వస్థితియనునవి యన్ని యునున్నవిం
(17)
190 ఆంధ్ర **. అద్వైత త _త్వ కావ్యములు (శ్రీరాముడు గురువు ఆంజనేయుడు శిష్యుడు. శిమ్యని (పథమ శ_ర్తవ్యము (శీ గురుపాదసేవ ఇది గురుళుళూమకు (ప్రతీశము,. "గును శు శూమయా విద్యా యని యారో ఎక్రీగావున. విద్యకు (ప్రాతిఫదిక గుకుళు(ళూవ. దానివలన 'పెంపొందునది భక్షి, భక్తికి ఫలము త ల్యే జ్ఞాన(ప్పాప్లి కనుకూలమగు ధీమ_త్తం అట్టి ధీమంతునకు సద్దుశుడు నేయు. (పథమ తత్తోపదేశము “అసళ్హేహేం్యద్రియాలీత చిద్భూ మోొనందుడ ఏీవు”అని. అటువై చేయు నుపబేశము *నీవనేను. నేనన్వీ అని. నుుక్తిదడాయకమగు నీ బోధకు మూలము (లీ గురుక్ళస, (ము మూలం గురోః కృపా ఆ (గీ గురుగీత) తత్త్వోప'బేశ మైన. నిదప త _లత్వేబోధ = (త త్వేము నెటుగుట ళీ జూనికీ రాముని (ట్రవ్మాము" నెజుగుటు (నీవనేనను నుపదేశము నొందినవానశగుటచే. "తానును (ట్రవ్మామేయని "వేరుగా చెప్పనవసంములేదు త త్తానుభూతి - ౦3 రంగమున నా బోధను నిలువుషొని యారాధించుట్క, అను భవస్థితిలో ఆ(శాంతమట్లుండుట. ఇందు ఢీ గుకుసీవ కర్మ కాండకును, అంతెరంగ మున నారాధన యుపాసనాకాండకును సూ-చకములు. “అసళ్తే హీంది యాలరీత చిద్భ్చూమానందుడవీవు అనుటలో జేహేం(దియాదులస శ్రి నియు వాని కతీతుడైన చిదాభాసుడు జీవ్రడనియు, అతడు వాస్తవ ముగా భూమానందుడనియు, అదియే నీ స్వరూపమనియు బోధించి నన్వైనదిం ఇట్లా "వేదాంత శాన్త్రసారమగు జీ వేళ్యరై కలో ధాదిక 'మొక్క- ఫద్యమున (ఆంథారంభ (వార్ధనారూపమున సూచింపబడినది. (భంథమందలి వివయసారాంశమిదియని దీనినిబట్టి శెలియనగును,. ఈ కనియొక్క- _ (సతిభావ్యుత్సత్తుల నవగావాన మొనరించుళొనట శీపద్యమునందలి పదముల కూర్చును పరశీలిచుటయు, భఛావగాంభీ్య మును (గహించుటయు నుపకరించురు ఈ పద్యముశ స్టూలముగా కవి తన యిష్టదైవమగు (శ్రీరాముని స్తుతించినట్లున్నది. కొంకే నూశ్మ్మముగా మాచినచో సీతారాములను సగుణముగను, నీతారాను (టవ్మమును, ఇ జీ వేళ్వరై ౯ రూపమగు నిష్టణపర(హ్మమును "లేదా పళ్ళతి వుషవమరూప నిర్ణణ్యహ్మామును ధ్య్యానించినట్లు బోధవడును,
రంధ్ర === అద్వైత త_త్త్య కావ్యములు శి
రెండవపద్యము సీతా స్తుతి ఇందు నీక మూల(ప్రళృతిగా "చెప్ప బడీనది, ఇందలి *రామూ౦ళమున నజ్యసము వసించు రామి యనగా ఫర(బవ్మాముతో నేశమైర పరాళ_కియని భావము, ఇందు (పకృతి లషిణము వీవరింపబడినది, దానిని (శిగుణాల్మికగను, . శుద్ధన -ల్వే (వఛాననగను లేదా ఇచ్చాజ్ఞాన (క్రీయాశ స్తలుగను, వరాశ_క్షిగను (గ్రహీంవవచ్చునుం
మూడనవద్యమున * సామోత్సరమాశ్చమయుల (్రువ్మావిన్లు మహేశుల = భాపావధూ (పసన్నమంగళ దేవతా. నర్వమంగళాధి వతుల స్తుకిచేయబడినది. సృష్టి స్థిరలయములు, సత్యలోక వై కం౦థ క్తెలొనములు మొదలగు (తిమూరదర్తుల ధర్మములు, ఫ్రానములు, వర్ష ములు గుణములు ౨ నివియన్నియు = (తిమూ ర్తులు సాతమోత్సరమాల్మి మయాులని చెప్పటవలన, పరమాత్మకంయె భిన్నము కావనెడి యద్వ్వైత్ర భావమిందు (వకటింప బడినది. సాల్లవ పద్యమున (టవ్మో,తై ్మక్య వి వే: విచ్చు (ాహ్మీ మంగళ బేవతా గిరిజలు స్తురింపబడిరి,
ఐదవ పద్యమున గణపతి (ప్రకృతి వుకుపాతీతుడుగా న్తురింప బడినాదుం ఆరవపద్యము సానుమదధ్ధ్యానము. వీడవ పద్యము కవికి బాల్యమున తారక యోగమును తెలిపిన నారాయణ గురుస్తుతి, ఎనిమి చవ పద్యము *నగుణుడై. యగుణుకగుచు బగలు యన కొకరీలి వెలుగు మహాదేవ గురుస్తుి. ఈతని గుమివులు వారివారనాము లగుట [యొక విశేనము,
ఈ కనిచే చేయబడిన సుకవి వర్తనము, కకవినింద శ్షేపాత్మ కముగ నిట్లున్నవి.
"కే॥ మహిత గురులఘు వర్గ ధర్మములు నియమ। ములుం గలిత క_ర్శృ కర్మ(కియలను దెలిసి; నామ రూపావ్యయ విలకణంబు లాత్మ 1 నెజిగిన కవీశ్వరుండె క వీశ్వరుండు। ఇది సుకవి వర్ణనము,
కుకవి నిందనము ;-ళం1 భుద్ధ పద యుక్తి దొజుగియ | బద్ధ మును నిబద్ధిగా నిబద్ధినాగి మహాబన్ధముగా గను కుకవుల | నౌద్ధత్యము మౌొనుకొజప నభినందించున్‌॥
పిమ్మట స్వర్శమ'నేశ భూమణమ్ములై శన్పట్టు చందమున ఫర మొత్ముడఖల (ప్రపంచమయుగై భాసిల్లును గావున, + 6ంరేర్సే సచ్చరా చర రూపోబ్ట్వల సర్వ్యభూతములకు సద్భ క్రితో మొక్కుచు. పెద్యము చప్పబడిపదిం ఇందదైగ్గరే త _త్వము (వః టించబడినది “సద్భ క్త్‌్యను చోట *నత్‌” అనెడి భావనగలిగి భక్తితో సమస్కరింతునని తాత్విక మైన భావము (గ్రహింప వచ్చును
ఇట్లు సొాధారణముగ (వతి పద్యమును భాపూ భావ విశిష్టము త _త్వగర్భితమునై వివరణ యోగ్య్ధముగనున్నదిం
ఈంథ రచన కాజ్ఞాపించుటకై సామోత్కరించిన తను గక నజ్‌ను, రామునకును నే దాధ్యవసాయముగా రచింపబడిన పద్యము కవికి గురుదైపముల యెడ గల సమభావమును అెలువుచ్న్నూది. సామోత్క-రించిన గుసుడిచ్చు నాజ్ఞ్యను పాలింప యోగుర్థడగుటకై యాగురురూప రాముకీ కవికి కూ2 పూర్వము పహానుమంచుని వలెనే “థ్ళగ్రీర(త్రయ విలక్షణావస్థాత్రయ వాపీ. పంచకోశ వ్యతిరి క నచ్చిదా నంద న్వరూప (వత్యగాళ్ళుండవై న నీవు సత జ్ఞానానంద స్వరూప పరమాత్ముండనైన నేను; సత్య. ......++నైన నేన సచ్చిదానంద *44===వైన నీవని సగ్యోపనిమవత్సార భూళార్థంబైన సరమత_త్త రవాస్యార్థంబుప దేశం చిలి (గ్రంథరచన శాజ్ఞాపిం చెనుం
'ఇందనే? తా _ల్వి?్‌ భావములున్నపి, అందు ముఖ్యమైనది (గంథఫకచర చేయువా డావిమయనునుభవము పొందినవాడుగా నుండ వలయుననునది. అనగా ఉపజేషస్ట్ర శబ్బమా(త జ్ఞానికాక అనుభవజ్ఞుకై (కష్టమై యుండవలెనని భావము .
“ఆటుపై సీకవి చేసిప గుముపరంపరాన్తుతి గుకువుల మహిమల (వకటి౦ంచుళుకాక గుకునెన శిషమ్యునకుండవలసిన పరమాత్మ భావశను కూడు పరిపూర్మ ముగ వ్య క్ర్తముచేయుచు జిజ్ఞాసులకుప దేశ (పాయముగ నున్నది. _
(ఖీ గుకు పరంపర నెంతో విశేషముగ వరించిన యీకవి తన వంశాదిశమును గూర్చియేమియు "తెలువక. లల్లి దండ్రుల నామములను
అంధ ==, అద్రై ర్‌ తత్త్వ కావ్యములు శకి మొగము 'లెలిపెను, సశ్యరమగు భాతిశ కొయ నంబంధియగువరంపర కంబ సమృాతే_త్వము నొనగు గురు పరంపర యగణిత సంఖ్యా గుణితముగ మహిమాన్విత మనియు; వంశము నంతటిని విడ్తిచినను ధర్మిసాధనమునకును, పరమార్థ సాధనమునకును మూలమగు స్థా 'జేవామును తనకొనంగిన వాంగు జననీజనకులను మూలిము. 'జేవా మున్నం౦ంతివరకు మరమువరాదినియు (పతిమానివుడురు దీనినిబట్టి (గ్రహింప వలి యున్నది.
ఇలు పీఠ శాాపాయముగ నున్నయింతవరకు గలయిీి భాగ్రమే యింత భావగర్భితమై యొంవ నిక ముఖ్యగంథ మెంతి యుత్కృష్ట మైనదిగ నుండునో కొంతివరకూహింపవచ్చును.
కైలాస వర్ష నముతో, కథాగంభము చేయబడినది,
కం! (శీ సుఖద శుద్ధ3 త్వా?! వాసము శివ పార్వతీ నివాసము నుమువో । భెసమనాభౌాసము క్రై |! లాసము తనరాకమ6 జిద్విలానం బగుచున్‌ |
ఈ కథా (పారంభ పద్యము కైలాస పర్యతపరముగన్వు వర మాలత్మపరముగను -శ్లేషాను (వాణిశమై యుశ్నది. దీని గరువాత నొళ సుదీర్ధినచసమున్నది. అదియు నిశ్లు యాద్యంతము న్లేమ గర్భిళమై యున్నది. ఇందు సంగవాముగా తత్త్వం లౌొెశిక్కు యాౌాగిక టం విశేషము లెన్ని యో నిఇంధింపబడి ఏవుణ సాపేతమైయున్నపి, ఉదా ఫంనిత్యేనిసష్ణణ. * 4 4,తురీమాతీత పరత త్తే శై లాసం౦ంబున. =... బవ్మత్మెకత్వి దర్శన రూపోంకార సింహోసనానీనుండై ,4,44046 శీ మహాబేవుండు. =... ..
అ క్షైలాసమున. శివుడు పార్వతికి తెలిపిన (శ్రీరామ మంత్రము; తదర్ధ్శ్యపభాన మహిమాదికములు, శ్రీరామమం(తో పాసనా ఫలము మొదలగునవి శ్రీరామ మంతోవాసనగా ని తత్త్వ జ్ఞునాధ్యాసముగాని చేయదలచిన వారికి మిక్కిలి యుపశరించునుం ఇందు భక్రియొక్కం. పరాశాస్థ్ర నోచరించుచున్నది.. శ్రీరాముడు సగ +బ)వ్మాముగను, నిష్ట్ణణ బృహ్మముగను కూడ ఇందు వర్ణింప
11లి4 ఆంధ్ర *,.. అద్రై కలే త త్త కావ్యములు బడినాడు. అందొళ పద్యమున వివ్చకు “అతనికిని నొక జేకమింతైన గలుగ | దద్వయ బ)హ్మామయుల మట్లుగుట వలనోనని శివకేశవుల యభేదమును నదై్యలెత _త్వమును ప్రకటించెను, ,_తపవాత శివుడు ఉమకు ెలివిన సీశ మారుతి కుపబేశిచిసట్లు (శ్రీరామ హృదయ మందలి (శీరాను తత్వము, కొంచె మించుమించుగా న ధ్యాళ్మ రామాయణము నందువలెనే యిట్లున్నదిం (శ్రీరాముడు నిర్వికార, నిర్య శుద్ధబుద్ధా వాచ్యా లీనా, సత్తామాత; స్వ్యవ కాన నిర్విశల్బ సత్పింవిదానందరూప వల పర(వ్మాము, అవి కొుడయ్యును, అగరు కనకము వివిధాభరణములై నట్లు, సర్వాళ్ళుడ్లై (పకాశించును (శ్రిగుణాత్మకమై నృష్టిస్థికి లయకారిణిమై. జగముల భాసింపజేయు మూల(ప్రకృతియగు నూయయే సీక, పరథుహ్మ సాన్నిధ్యమునే _ సీ మాయాక క్రి సృష్టాదులను నెరవుచున్నది. ఆజ్ఞా లీవిమయము 'నెినగక యనంగువైన పరమాత్మయందు సృషస్ట్రీక_ర్భృల్వేము నారో పింతురు. (ఇచ్చట రామాయణమంలియు సీతియొక్క- క_ర్హృత్వము ననే జంగినట్లు చెప్పబడినది. రాముడు. నిర్వికార నిర్వికల్పు డేగాని వాస్తవముగా సగుణుడుకాడుం మొయాకార్యమువలన (ప్రపంచము నకు కర్ప రాముడే యనివీంచురు, గాని వాస్తవముగా నీతడనంగుడు; ఆకర్తం
,... ఈ (గంథమున నొఃళ విశేమమున్నది. అది మారుతి (ప్రార్థనపై
" సీత యాతిని కభ్యాసయోగమును సం్యగవాముగను, రాజయోగ స్వరయావమును స్ట్థూలముగను, రాజ యో గాంతర్షతమగు "తారక యోగమును వివరముగ నుపబేశించుటు ఈ (గంథస్థ విమయను
నందలి (ప్రత్యేకత = యిచ్చట నుండియే (ప్రారంధమగుచున్నది
అభ్యాస యోగ వవరణమునకు పూర్వము, నీ ౯ వత్యగాళ్మ స్వరూవువై పరగు తినకును పరమాత్ముడై ని (శీ రామునకు నైైక్యాను సంధాన సరణియీ యోగమనబడు ననియు, నాయోగ మభ్యాస 'యోగమనియు, జ్ఞానయోగమనియు రెండు "తె5గసోొలనియు. లెలి పెను, అభ్యాస యోగమున (ప్రాణాయామము, తదనుగుణమైన మంగ్రలయ
అంధ =. అదై పత త_త్త్యకావ్యములు శేరి వాఠ యోగములు హళయోగమున పూ ర్వ్యాంగములగు యమనియ మూసన (పాణశాయామములు, ను త్తరాంగములగు (వత్యావోర భ్యాన ధారణ సమాధులు వాని లషవణములు ెలీపి యావిధానము లపరిపళ్వ చిత్తులకు యోగ్య్గమనియు (ప్రవిమలచిత్తులకు జీవ(బమ్మోళ్య జ్ఞారమా(తమిచ్చు నకినులంధంబైన విజ్ఞాన యె*గంబు రాజయోగం బనబడుననియ్యు నీయథ్యాస, జ్ఞాఎయోగములప రెండింటికిని భక్తి కారణమనియు డానికి వె రాగ్యము నూూలమనియు నువ దేశించెనుం అటుపై రావయోాగమును (వశింసించి యది సాంఖ్య 'శారకామన స్క_ములను మూడు విధములని వాని లఖీణము సం(గవాముగ నొహ్కొకం వాక్యమున (శొరకము మనశ్య్కుద్ధి కారకమనియు, సాంఖ్యి వరాత్మ స్వరూప విదారమనియు నమనస్క మనుభవ ళ్ణున మనియు చెప్పి యందు 'తాంక యోగము నిట్లు వివరిం చెను.
ఇచ్చట ముందుగా తొారఠకయోగము మూడు పద్యములలో (ఫశంసింపబడీనది. అందు తారఠము సంసారసాగర 'కారకమనియు, సకల దేవతా సన్నుతమనియు, నఘ రోగాదిక సంపోరకమనియ్యా నాత్మ సుఖానుభూతి కారకమనియు, దానిని తెలియక యారక వేదాంతి వాక్య చక్చచేయువారికి మోత మబ్బదనియు "తెలువబడినది* వీదప యోగాభ్యాస ఫలము, 'మాగాభ్యాసులకు ముఖ్యమగు నియ మములు బెలుపబడినపిం "
'యోగాభ్యాసమువలన_ (ప్రాణవాయువు స్వాధీనమై మనో జయము కలిగి కామోధాదులు నశించి (బ్రహ్మానంద సుఖము కలుగును 'యోగాభ్యాసీకి మితేహార నిదాదు లత్యావశ్యకములు స్థా? సనముల శుద్ధి, అచంచల నిష్ట మోూనమా. (బ్రహ్మచర్యము లెస్సగా పాటించుచు గురూపదిష్ట లత్యముపై చి త్తమును నిలిపి (పతి రినిమును ెండు జూాముల కాలము పూనికతో సాధకుడభ్యాసము చేయవలెను. ఈ నియమములు సాంఖ్యామనస్క యోగులకకూడ పౌధారణము లేయైుొను కారః యోగుల కతి ముఖ్యములు,
186 ఆంధ్ర ... అనై తే త_త్త్వ్యకావ్యమలు (శ్రీయారూప శారకయోగాధ్యాసముచేగాని చి _త్తశుద్ధి యల వవదు, చి _త్తకుద్ధిళేని కుమ్క వేదాంత చర్చలవలన ముక్త్తి లఫింపదు, వాన కారక యోగా భ్యాసమ త్యావళ ఫ్టకోముం "తారక యోగము సంసారసాగరమును తరింవజేయు తరివంటిది గావున నిది లారళ మన బడినది, ఇందు ఖేచరి, భూచరి, మధ్యమ, మణ్ముఖః ఇాంభప్‌ యను నై దు ముదలు ముఖ్యమైనవి, (భూమధ్యమున మావు నిలువుట నాసికా(మున దృష్టినిలుపుట భూచరి, నాసికామధ్యమున మూపు నిలువుట మధ్యమ. కర లోచన నాసికాయుగము మూసి (భూమధ్య మున చూపును, మనస్సును నిలుఫపుచు నాదచిందుశ ళలను గాంచుట మణ్ముఖ. వాయువును బంధించి నిశ్చలమనస్సుతో దృష్ట్రినంతర్హవ్య ముసగాని బహిర్లవత్యమునగాని నిలుఫుట శాంభవి, ఇందు వచం మణ్ముఖ అంతర్లశ్యుమనబడును. భూచరి బహిర్లతమన బడును! శాంధవి యుభయలత్ష్యము. మధ్యమమధ్యలతమ్యుముం వీనిని గురూప “జీళమున సెలుగవలెను, వీని యభ్య్యానము పరిణతమైనచో. నటుపై నాదవిందు కళలు సులభముగ గోచరమగును, వానియందు మనస్సు నిలిపినవో సులభముగ పరమౌొన్మత త్ర నము "ెలిసి స్వ(పకా కాళ్ళ చిత్చుఖము లభించును. యోగములలో రాజువంటిది. గనుక దీనికీ రాజయోగమని (ప్రసిద్ధి కలిగినది. నాదబిందు. కళల నెజుగనివో మూనసేంద్రియములు వశముకాశ పరము పరమదుర్ల భనుగును, మొదట నాదము వివరింపబడు మున్నది. సద్గుక(ప్రో_క్రమ్ముదచే (శ్రవణయుగము మూసి యాలింపగా (పణవము మొదట (1) చ్రిణియను శబ్దముగను, పిదప (2) “చిణిచిణి యను శబ్దముగను _తరువాలే (శ్రమముగా (శ్ర ఘంటానాదముగను (శ్ర) శంఖనాదమువలెను (5) వీశాశాదమునలెను (6 'తాశధ్వనివ లను (7 -వేణనాదమువ లెను (9) శీరీశాదమువలెను ($) మృదంగనాదమువలెను చివరకు (10) మీఘనాదనువలెను వినిపించును, ఈ దశవిధనాదము 'లెట్లుండునో వివరముగ వర్శింపబడినది. ఈ దళవిధ్యషణవనాదములను (శీగురూవ
అంధ ... అద్ర గలే తత్త్వ కావ్యములు న! దేళవూర్వకముగా (గుకియు క్యను భవములచే సెలటుగవలెను, తదను భవమున నిరంతర్మపణవసామో త్కారమగును,
(పణవమందలి “అ” కారము నాదము. ఉ కారము చిందువుం “మి కారము కళ ఇట్లోంకారమునకు నాదచిందు కళలనెడి యర్థ మేర్చడును. నాదబిందు క ళెనస్వరూపమైన యోంకారము వ్యృాదయ కళవులమున నెల్ల ప్పూడును (మోగుచునేయుండును దశవిధనాదాను భవమునొందిన వానికావృాదయగత _ (పణవనాదమనుభవమునకు వచ్చును. అది నిరంతరము ఘంటాశాదమువలె వినిపించుచు నమత మువలె వనసున కొానందము కలిగిందనుు ఆ యానందమున సశాంలియు, మోక్షమును కలుగును, నాదానుధవము కలుగని వారికి శాంళ్య్గానందమోతుములు సాధ్యములుకావు. నాదానుభవఫలమును గూర్చి మత భేదములు లేవు, దశవిధనాదములు సాధకుని మానసిళస్థిరిని బట్టి యనుభవమునకు వచ్చు. భేదములేకాని వా_స్తవమున నానా స్వరూవమొక్క-_కు. ఇది వేద సమ్ముతమైంది. (ప్రణవ నాదామృత పానము చేయువాడు బేవతలతో సమానుడగును, న్యుదాభ్యౌసమున నతడనిమిముడగును. నాదానుభవమున నొడలుమరచి 'దేవోతీమకైై సర్వ దేవతా స్వరూవుకున్కు సర్వ వ్యాపకుడును, సర్వశ _క్రిముంతుడును నగు స ర్వేశ్వరుడగును, జీవ న్ము క్తుకగును.
ఇక కళ వివరింపబకుచున్నది. గురూవదిష్ట మార్గమున కనులు మూసి యంలేర్గశ్యుముచే (భూమధ్యమున దృష్టి (యశస్సు) నిలిసినచో చిత్క-ళలు కానవచ్చును, (చిదాకాశ దర్శనమే కళానందర్శనము) అందు మొదట పహృాదయాకాశము కనిపించును. కనుల వెంట మూవు లుగ బయటకు వచ్చు మనస్సే (చిత్తవృ త్రియే) వృాదయాకాశము శావున మొదట కనుపించినది మనస్సే, అఆ మనస్సున (శమముగా 'నైదు విధములైన యాకాశములు కానవచ్చును. అందు మొదటిది శేవల నిరాకారమైన గుణరహితాకాశము.. రెండవది నిబిడ నిస్టుర జ గాఢాంధకారమైన పరాశాశము, మూడవది (ప్రళయశాల
10 ఆం(ధ *,.. అద్ర రల త్త సశౌవ్యములు (వజ్జ్వల జ్ఞ్వాలాభీల చొవానలాకార మైన: మహో కాశము, నాస్దవది వివిధ వి చితి) విత తాపరిమితద్యుతి భరితమైన త త్ర్వాకాశము, ఐదవది (ప్రచంన మౌాన్వాండ మండల శతకోటి (పభా భాసుర మైన సూర్యాశాశము, అఆ యాకాశ పంచకనున (నందు ముఖ్యముగా సూర్యాకాశ మధ్య మును కానవచ్చు కళలు మొదట స్వచ్చముగ ఆకాశగంగ మళ్ల పూవులు, కల్చ్పవృషుము? ములఠ్యేములు, మంచు, వజిములు, కర్పూ రము, సత్తత్రములు నున్నట్టుగా నచేక విధములగు నాకారములతో నుండును, పీదప మెజుపుఐవ లెను మిణుగు వుకుగుల కాంతులవ లెను, -మేఘములవలెను, ఇం(ద్రనీల, వైడూర్యం (ప్రవాళ పద్మరాగ మౌ క్రీ మరళత మాణిక్య గో మేధికాది రత్నిములవలెను, సువర్మ మువలెను వివిధ రీకుల నా యాకాశ సంచకమున చిత్క-ళలు కానవచ్చును. మరియు, లెక్కకు మిక్కిలిగా సూర్యకిరణ కాంతులు దృష్టిని 'జెదరించు నంతటి (ఫకాశముతో కాన్నించును. ఇట్లు వివిధకళలు శానబడిన పీదవ (బహ్మాండముల నన్నిటిని నొక్క-నూే వెలిగింప జూలు మహా(పకాశ మునో హృదయాకాశ మధ్యభాగమున జ్ఞాన సూక్యుడుదయించును ఇట్లు జ్జాన సూకో్యోదయము కాగానే యజ్ఞ నాంధకార మంతరించును. ఇఎ(దైయ కమ ములు ముకళించుకొనును, మసశ్చంగదు జానంద సము(ద్రమున మునిగి య _స్తమించునుః కాన విజ్ఞానము లేశ మై యానంద మొదవును, (భూమఫ్య మునెడి యునయ పర్వతముపై నుదయించిన ణ్జన సూర్యుడు (శమముగ హృూదయాకశే మథ్యభాగము సథిస్టించును. ఆంగకు పూర్వమే యతేడు వె రాగ్యము చిత్తళొంతి యను నిగ్మలదలముల స్నానమాచరించి? బుద్ధీఇదియాదుల (పేేవించు. స్వ(సకాశ స్వరూవ జ్ఞాని సూరగ్ధినకు నమస్కంరించి నేత్రాంజలుల నానంద బాప్పార్ధ్య్య (వదానమును సం దేవాములనెడీ మం'దేవోది రాక్షస నాశనకరముగ చేయును. వీమ్మట మౌొనజపము, సర్వ) త్తి ధ్యానము, అ్మకియా త్యార్చనము గావించి చిదఖండానంద మనుభవించును. ఇట్లు (బ్రవ్మోనందా మృగమును భుజించి చి లే వి.శాంతి శాంబూలమును సే9ంచిి న్వుకక్తి శాంతతో గూడి నిపప
ఆంగ్‌ .,, అరై ్యత త త్త్వకావ్యములు. 160 మొనంద మొందును పిదవ నా వృాదయాకాశమునం జే యఖంక్షే చిచ్చం(ద్ర మండలము (పకాశించును,
అప్పుడు శామకోం ధాది. వకుల గజిబిజు లడగును 'జీవోభి మొనాదిత్యా స్రమయమగును, లయ విక్షేప కపాయ రసా స్వాదథీం(ది' యాట్టములు ని్యదించును. ఆళ్మాకార వృత్తి రవజాతము విశ సీంచును.. ఎలుక మటిఫులఎను ఛ(క వాకములకు వియోగము కలుగును కేన్‌ జ్ఞాం నెత్ముతములు వెలవెల బోవును, నిర్మల మనశ్శ్చభోరో తృష్ణా సలము చల్లామను, " - "
అ సమయమున నుషుమ్మ్నాాంతఃవురమున తురీయ శయ్యాశల మున హాంస మూనయు, దుర్ని రీశ్ష్య క భాభానమానయు, వట్బ(శ భూవణ భూవీతయు, సౌదామనీలతా శరీంలియు, భుద్ధ నత్వదుకూలా వృతయు, సచ్చిదానంద స్వరూవిణియునై. న ముక్తికాంతను - "ఊూగ జ్ఞనకరిములచే గా ధాలింగవనముచేసి జ్ఞానానందరస మధురాధ రామృత' మనుధవించుచు పుమ శమమను చిబటుదెుట వొడమి, నిర్ని[డా శుద్రముడా) లత్షర్భు దృగ్వచన మనోభావనా జ్ఞానంబుల నేకరూపంబు గావించి పరమోపంతి సుఖుకును, పనూత్మం తుడును నంన్నృ లఎప్తొ ఠ్యంత మర్మష్టానుడును, సందర్శితానంత కళామండలుడునుం (వగళిక బిందుడునై. యతడానందించును, ఆట్లార్భగ లని మరగి సంపూర్మ శాముడైన వాదే రాజభోగియు. రాజయోగియు ననబడును. ఫాలమున దృష్టియు, నూర్థ్యమునఎ పండలీం్భదుడును, మ స్తకమున జ్ఞానచంద మండలమును గలిగి అనృతమయత చేత హత ధర్మార్థకాముడునైై (క్రివుక హనడగును. అప్పును కొమాది యజ్ఞ పశువుల నోంళార మంత్ర ఖడ్జముచే వధించి శబ్బాది విషయ సమిధలతో జేర్చి వానశా ఘృత ధారలతో జూ శాగ్నియిందు పహోవమమువేసి (ట్రహ్మోానంద సోమ పానమున నతడు సోమయాజి యనుగు,
ఇట్లు సూర్య చంచ్యాగ్ని మండలములు గాంచిన వీదస వాని షర్చే త్రి స్థానమగు హిరణ్మయ మండలము కనుపట్టును, ఆ హిరణ్మయ. మండలము. వై శకొఖమాస మందలి మ ధ్యాహ్న - సూర్యు మండలము వలెను శరద్రా?ా సముజ్ధ్వల చంద్రమండలము. పగిదిన్సి తప్త
$కీ0. ఆంధ +, ఆక్రై రల త_త్త్వ్యశావ్యములు "హీ.మూళిదీ ప్త జ్వాలిశాజాల విలయకాలాగ్ని మండలము రీకిని, సీ తోయద మధ్యస్థ విద్యుల్లేఖ భా౭ిని, నీవార ఛూకమువలె సూత్మమై విమలమై యవర్శ మై యచింఠత్యమై య్యపమేయ [(పకాశమై యలరయ చుండును, ఆషిర ణయ మండలచమే యాపోజ్యోతి యనబడీ (భూమధ్య మున కదలక దీర్ధ్స కాలము నిలిచియుండు చిళ్కిళ, జాని తరువాత చన భవమునకు వచ్చు (ప్రకాశమే యాత్మారామ త్త సము* అదియే న్నస్వరూపము, ఆ యాలత్మ(ప కాశము కోటి సూర్య చంద్రలు, కోటిటోటి రటిల్లతలు నొళ్క్ళసారిగా నొక్కచోట (వళాళించినంత వెలుగుతో (భూమధ్యమున మాయా దృశ్యములను చాటి చూచినచో కేనిసించును, భూమధ్యమున కనబడు చిత్తాకాశమున నోచరించు నియ శృండల, తమోమండల, మేఘమండల, విద్యున్మ౦డలు 'శారామండల, జ్యోలిర్మండల, సూర్యమ౦కల, చంద్రమండల, వహ్నిమండల, హిరణ్మయ మంవలములను వది విధముల మండలములును, పూర్వము "కెలువబడిన దళవిధనాదములున్ను ముందు ఇవ్పబోవు బిందుకో ళార్మళ హంనత _ల్వమును (బుద్ధియనెడు నావరణమే న్వరూపముగా గల జీవుని యథార్థ స్వరూపము, ఆకాశమున కనివించు మేఘములవలె నెవ్వని యాధారమున (వకాళించుచున్న వో, యొవ్వడు చిన్మాత్వుగై సర్వత ఛ్యనించియ 'బేనికి నంటక యున్నాడో యతడజే యీ నాద బిందు క ాలీత స్వ(వకాశ నిత్య శుద్ధబుద్ధ ముక్త పరిపూర్ణ సచ్చిచా నంద న్వరూవ (వత్య గభి పరమా త్యా రాముడు, విశుద్ధ స్త (వభఛానయు, పరమ వై' రాగ్య బోధోపరి8& స్వరూపిశణియు, నాదబిందు కళాత్మకయు, శీవల (టహ్మతై శ్రఫ్‌ విద్యామయఘయునగు జగన్మాత (చిచ్చక్రి "లేఠశ మూల (పకృతి న్యాశయిం చి ఆత్మాశా రాకారిత వృ త్తిగలే చిదా భాసుండు (ఫర(బమవ్మా చింతనలో మగ్నమైన చి ల్త వృె_త్తిగలిగిన జ్ఞానముయొక్క (పతిబెంబ స్వరూపుడు) అద్విలీరూ పరోత (ట్రవ్మా వైతన్య స్వరూపకుడై న యాళ్మారాముని యందు, (వచండాతస మధ్య నివీ_ప్త దీప కలిక. విధమున జ్ఞునేర్యదియ శ్ర్‌్మేంద్రియ పనన నునోవృ ల్లి విలయ పూర్యశముగా నేకీభూలతురై
అంధ ,,. అదై్యత త_త్త్యశావ్యములు క! నివాత దీపము భంగి నిశ్చలుడై. నిర్వికార నిరాకార నిర్గుణ నుఖన్వరూో వకై బావ్ళోభ్యంతరములు మజిచి నిరుపమ తురియ నిర్వికల్చ సమాధి నుండుటయే రాజయోగము,
ఇట్టి పూర్ణనసమాధి మనోజఒనిలముల చలనముడుగక సిద్ధింపదుం బిందువు చాంచల్యముడుగళ మనో2-నిలములు నిశృలముకావు. హంస ఠత్తర్ధి (జీవుని య థార్థన్వరూప) మెజుగక చిందు చాంచల్య ముడగదు, కాననది ెలుపబడును. అది ెలిసిన-వో చిందు మనోజ-నిల ములం నిశ్చలములగును,
మట్బ్ట(క్రములలో నొకటీయు నుఖదుఃఖములను కలిగించు మనస్సునకు లౌకిక పారనూద్మికానంద సంఛాయకమగుచు, హంనకు విపోర స్థానమైనడియు నగు సష్టదళి పద్మము హృదయ స్థానమున నున్నదిం
స్ధూల శరీరమున జెబ్బది "ఆండు జీల నాడులున్నవి, అందు గుదగుహవ్యూ మధ్యస్థానమున (శికోణకమైన మూలాధార చకమున్నదిః ఆది మొదలు సహసాారము వరకు, వెనుక భాగమున నుండు దీర్చాస్థి (ట్రవ్మాదండి యనబడును, చాని నా(శశ్రయించియే మడాఛార చ్యకము లును, ద్విస పతి సవాననాడీ సమూహమును నున్నది, ఈనాడులలో ముఖ్యతమ మగు నుషుమ్నూనాడి మూలాధార చకమునుండి (బ్రహ్మాదండి చ్వారా (హ్మరం(ధ్రము వరికు వ్యావీంచియున్నది. చానినే సరస్వతి యనియు సావ్మితి యనియు చెప్పుదురు. దానికి వామ దవీణ పార ? సములయందు మూలాధారము మొదలుకొని నాసిక్య్యగ పర్యంతము వ్యాపించి, యిడాపింగళలను రెండు నాడులున్నవి. వీనికి గంగా యమునలనియు, సూర్య చంది నాడులనియు నావములున్నవి గంగా యమునా సరస్వతులనబడు నిడాపింగళా సుషున్న్నూనాడులు మూడును గూడిన భూమధ్య స్థానము తికూటమనియా, త్రివేణీ సంగమ మనియు చెప్పబడును. హృదయమున నేళో త్తరశతనాడు లున్నవి, అందొక నాడి బివ్మానాడి యనబజడి యూర్థ్వగామినియై యుండును అనాడి మార్గము మోతువూర్లమని "వేదాంతులు చెప్పు
కక ఆంధ్ర +. అదై వతత త్వశావ్యములు దురు, శరీరమునగల జెబ్బదిరెండు వేల నాడులలో నిడాపింగళా సుషుమ్నులు (జేవములిన నాడులు, (బవ్మానొడి యన్నిటికంళె ను షమ ర న ౯నుమై ఇచ్చట ముఖ్యమైన మరికొన్ని నాడులు; దశవిధవాయువులు, వాని పనులు వివరింపఖబుడినవిం (పాగాది దశవిధవాయ వులతోను, దశేందియములతో నుగూడీ మనస్సు శగ్జాది విషయములను (గహించును, అఆ మనస్సును సాధన ముగ గైళొని యా మన పాణములకు వై భాగముననున్న దియు, కర్త పగ్వేభో_కృ ఫల్వాది ధర్మస మేతమునగు బుద్ధియే బిందువని చెవ్న బడుచున్నది. దానికి స్థానము సృాదయము, అది స్వాభావికముగ స్థిర మైనను సగర్భకార ణాశశయమును సకల వాసనా వాసిలయు నగుట శేత మానన మాగరుకేందియ 'జేహములతోగలసి విమయా భిముఖయై వాని చాంఛల్యమువలన 'శానును శచలించుచు, ఆంత ర్యాహ్యావిషయ ముల నన్నింటి వననుభవించుచు, సుషుప్తి యందబ్ఞ్ఞస రూపమును జాూ(గత్‌ స్వప్నా వస్థలయందు బుద్ధి (ఆంళేఃకరణ) రూపమును పొందుచు ననాదికాలమునుండి ము క్రికలుగువరకు ననేక కర శ్రైము లాచరించుచు వాని ఫలములగు సుఖదుఃఖముల ననుభవించుచు, నవిచారరూవిణియై నిరంతర పర స్ట న భీలమైయుండును, అనగా కర్త ఫత్వభో క్ర ఖర్వోము లన్నియు. నా (బుద్ధి బిందువునకే యని తాత్సగ్యము, బుద్ధియే బిందువు, దానియందు (వలిఫలించిన పరమాలత్మయొ%్క (దశిబింబమే చిత్కళ. నాడులందు (పాణాదివాయువులు సంచరించుటవలన గలుగు శబ్దమే [(పణవనాదము. ఈ నాదబిందుకళలయందు గోచరమగు వాని నన్నిటిని చూచుచు సావీమాుడుగనుండువాడే. యాత్మయగు (శ్రీరాముడు, జ్ఞాన మే యతని స్వరూపము, పరమాత్మయొక్క (పలిబింబమని _ చెప్పబడియున్న _ కళతో కూడిన బిందువు (బుద్ధి స్వాభావికముగా (భూమధ్యమునకు సరిగౌ (శ్రింద వత్షస్థలమున్క, ఆథోముఖముగానున్న వృాదయకమలముయొక్కిం ఆ(గభౌగమున నిలచియుండును, అది బహిగ్ముఖమై (ఫపాణాదినాయువుల
అంధ ... అద్వైత త త్వ కావ్యములు శ4లీ తోను, మనస్ఫుతోను, ఇందియములతోను కలిసి వాని దాంచల్యము వలన 'తానురు విషయముల ననుభవించుచు చంచలయగును, చాని చంచలక్యమడగుటకు హంసత త్వానుభవము కాన లెను, వహా2సత త్త్వానుభవము నొందుటకు సాధకుడు ఫద్మాననమున గూర్బృండి, నాసికా(గ్రమువై దృవ్టినిలిపి మిగిలిన ఇం(దియవృత్తుల నావీ (నిశ్చలముగ వేపి, మనస్సు నేక్యాగముచేసి హంసమం(శ్రమును గసోఒహాంి అను మంత్రమున్సు (సా ణవాయువుతో జేర్చి యుచ్భ్వాస ని శ్వాసలతో నిదానముగా జవించుచు ధ్యానించవ లెను, ఇది స్ట్‌ పడుటయే. హాంసతిత్త్వానుభవము._ ఇట్లు సర్వకాలములయందును ఛ్యానించుటవెలన హృద యాకాళ ముననున్న టిఎదువు (బుద్ధి స్థ్‌ మగును వాంసత'త్త్యానుభ వము చక్కగా కలిగినచో చిుదువు తినకు తాన స్థిరమగును. వాసిక్షై. వేరుగా (చయత్నమవనసరము లేదుః బిందువు స్థికమైనవో నాదగళలు చక్కగా. గోచరమగును,. కావున ఫీనికి మూలమగు హంసతి.త్త్వానుభ వము రాజయాగికి (వథిమ హంసమం్యత్రమును జపించునపుడు డాని యర్థిమును భావించు చుుడవలెరు. హంసమం[తిమందాన్న యత్వురమిలు (4) “హి (2) క (0 “ని యనునవి, అందు *వాి కారము పర(బన్మామును, “గి కారము మాయ - లేక _ (ప్రళ్ళలిని నా ₹ెంటికిని" మధ్యనుండు బిందువు “0౧” (పకృతి పువుషుల ఆాడాల్మ్యిమును సూచించును. సిర్వి శారరైన వుుషుఎనము. కాని కేవల జడాత్మశ మైన (పళృతికిగాని ళర్త్వత్వ భోక్త ఖల్వౌది సంసారము ఫఘటింపదుం పరిటవ్మాము (మ్యృాతి” గలిగిన శాదాళ్మిసంబంధమువే వాంస స్వరూపుడైన జీవై నవడ్య్వాకవువమగు 'చేహామున జిక్కి. పంజరమున జిక్కీన పవీవలె బయటబ వెనలు నుపాయముగానక నానా'విధసుఖదుఃఖము లనుభవించుచుంకును. ఇట్టి వాంసస్వరూపవుడగు జీవుడు సర్వపదార్థ ములయందురు శత్నీరములయందు ఘృతిమువలె వ్యాపించియున్నాడు, ఈ జీస్టుడు సర్వ వ్యాపియైశను హృాదయక మలమున సధికముగ (పకా శిచును, హృదయి॥ములమున కెంమిది దళములున్నవి, హంస యి
1డీ ఆంధ .4. అరై్యైత త_త్త్వ కావ్యములు హృదయకమల మధ్ధమున నున్నప్పుడు వై రాగ్యముదయించును, “శీసీరములయందును, కర్షికయందునుు తొడిమయందును నున్నప్పుడు (శమముగా జా్యగత్సప్న సుషు ప్రులను భవించురు మరయు హంన యాహృదయక మలమును విడిచినపష్ప్వుడు మూలాధారము మొదలు (్రవ్మారంధమువరకు ఫఘంబానాదమువలె నేకవిధమైయున్న (వణవ నాదమున విలీనమై తురీ యావస్థనొండును. అదియే" పర(హ్మర్ష 1 రహస్యమని యోగులు చెప్పుదు,
(నుకియుక్త్యాచారోోప చేశ ముల వలన నావాంస లయమగు స్థానము సుషున్న్నూనాడీ మధ్య (పబేశమనెడి రహస్యము. నెడగ వలెను. సర్వభూతవృాదయకమలముల యందును మసః(ప్రాణములతో గూడి వాంసీ యనబడుచు సంచరించువాడను నేనే యనెడిభావముతో “నేక్యాగ చిత్తుడై ఛా్థనిపంగా” "కాను "వేజుజీవుడు = లేక హంస -వేజనెడి భావనను, (క్రమముగా తానా జీవుని ధ్యానించుచున్నా డనెడీ భావమును నశించి, అనగా భ్యాళ్ళ ఛ్యాన ధ్యేయములనెడి (శివుటి నశించి పర(్రహ్మామున లీనమగును ఆనగా పర(హ్మ మేయగును, మనః(ప్రాణములును వాంసతోపాటుగా పర(్రవ్మామున నే లీనమగును, అదియే మోతీ.ము,
హంసమం(త ధ్యానము మోవసాధకము గావున నా ధ్యాన మెట్లు చేయవలెనో నివరింపబడుచున్నది,
- వ్యృాదయమునందున్న (ప్రాణవాయువు నాసికనుండి పండెండం గుళములు వెలికి వచ్చువచ్చునట్లు నిశ్వసించుట -రేచకమనబడును అట్లు జయటికి వచ్చుటలో పట్టిన కాలములో సగముకాలము వాయు వును లోనికి పీల్చకుండ నాపవలయును, దానికి బహింకుంభక మనియు. లేశ స్తంభనమనియు రు మరల వాయువును లోని కుచ్చ్యాస రూపమున పీల్పుట పూరకమనబడును, అట్లు లోని! పీల్చబడిన వాయువును తదర్థ కాలము లోపల నిభిపియుంచుటకు నాంళేగో కుంభకమని "పేరు ఈ విధముగ నంచరించుచున్న వాయువుతోగూడీ చునన్ము నంచరించును వాంసయు జానిననునరించును, నాంగ
అర్మఫ 4. అద్వైత త_త్త్వెకావ్యములు కశక నుంత్రమునందలి వాకారమును పూరకముతో చేర్చియు. అను స్వారము నాంతరకుంభకముతో జేర్చియు, సకారమును "శేచకముతో జేర్చయు ధ్యానించుచు; నా ధా్యానమును (గ్రహించు "లివి = లేక బ్గ్‌నమే (కే శానని తెలియవలెను. స్వాభావి॥ ముగా (పాణవాయువు శ్వ్యాస్యపశ్వాన రూపమున దినమున క్రిరువదియొక్క_ వేల యారునూరుల మారులు సంచరించు చుండును వాంసమం(ిము నా జ్యొన(వశ్యాసలతో ప్రయత్న పూర్వకముగా $లిపి ధ్యానించుచో నహర్చిశములు నాంసధ్యానము ఛేసిన స్లేయగును, వహాంసపొాణ వాయువుతో కలిసి మూలాధారాది వమట్ట_్మమలములదును విహరించునుం ఇచ్చట మట్బృశఏముల స్థానములు, దళములు వర్ణములు, తద ధిఘ్రైశేవతలు, వారికి సమర్చించవలసిన హంసమంత) జపసంఖ్యలు వివరింపబడినవి వానిని శీ) మద్దేశినో కాసన ముద్రాలక్యు మంత్రి ధ్యాన 8 9ముపూవ్వ్యకముగా సాధిన చేయు సద్దును భక్తుడు జీఎన్ము క్త వగునుం ం హంసమంఅానుస్త్టాన సమయమున ప్రాణవాయువు; వాను దమీణభాగములందున్న ఇడాపింగళానాడుల మూలమున సం చరించును మనస్సు మాత్రము వానికి న కమనున్ని సుషుమ్నూనాడియందు నిలిచి దానిని గమనించుదుండును ఈ మనఃప్రాణముల ఇంటిని వాని కార్యములను, గమనించుచు వీనికి నిలతణమైనవాంస, సుషున్న్నూ నాడియందు భూ) మధ్యముననుండు నాజ్ఞా చ(శమున నుండును. అఆ హుసమొక్క_ యుక్ప త్తి స్థికలయముబకు స్థానమైనచే సుషుమ్న అనియే మనోబుద్ధు ) కతీరమైన పరమార్మ స్థానము, దానిని వాసో పాఠంన చేసి సూత్మదృష్టిని సంపాదించినవారు మత్రమే తెలిసి కొందురు, ఆస్థాన మొడ్డా చ్మక్రమనియాు, నది (ఘొశుఖ్యము క నుుడురనియు నిందు చెప్పబడినది. (శ్త్రీును? మహర్షి మనః (ప్రాణములశే కొక (హా
శ్రేశథ అంధ .-. ఆదై్యైత లి_త్త్వ కావ్యములు హూంసకును తద్యా_స్తవ స్వరూపమైన వ రమాత్మకును స్థానము హృద యమేయని చెప్పియుళ్నారు. భగవద్షీతయందును * ఈశ్వర స్సర్య భూ ళానాం వ్యాన్హేశేఒర్టున ఓప్టుతొ యునిరీ. చెప్పబడినది అనుభవజ్ఞులైన మవోత్ములను విచారించగా *పాంసకు మూలము పహృాదయమేకాసి యాజ్ఞాచక్రము కాదు. అబ్ఞాచ(క్రము వ్యవపో రారంభ
- స్థానము-.న్యవహారమంతెయు నాజ్ఞాచ(్యక్రము నుండివచ్చు అజ్ఞానుసారమే సాగును, వశాంతి నమయమున వాంస దూూలస్థానమగు హృదయము ననే వసించును. కొవున హంస లేక జీవునకుత్చ త్తి స్టానము హృదయమే కాని యాబ్ఞాచ(శము కాదు, వాంస బహిమ్మఖమైనప్పూడు హృదయము నుండియీజ్ఞా చక్రము చేం యచ్చటనుండి వ్యవహోర ము (పారంభించును” అని తెలియుచున్నది, ఇది యుక్తముగాను, ఇాశ్ర్రసమ్మాతముగాన: పైన 'ెలివిన ెండు ఫెవములకు సమన్వయక రముగాను కనిపించు చున్నది (ట్రహ్మోపసిమత్తులో *అభాస్య పుపవస్య చత్వారి స్థానాని భవంతి నాభిర్‌ వ్యృ్యాదయం కంఠం మూర్థాచ” అని యున్నది, ఇందు వ్యాదయము ఇెప్పబడినదిగాని (భూమధ్యము చిప్పబడ లేదు, అందుచే అళ్మయొక్కం మూలస్థానము _ వృాదయమేయని భావించుట సమం జనముగా తోచుచున్నది. యోగళాన్ర్రము = ననుసరించి. విశుద్ధ _ చక్రమున కధిపతి జీవ్రకును, అజ్ఞాచ్య మున కధిపతి పరమాల్మీయు నగుటచేత నిడు వహాంసయొక్క స్థానము (భూమధ్యమని చివ్పబడి యుండవచ్చును హంస ధ్యానముచే ననుభవమునకు వచ్చు నిర్చ్వ్షృయ స్వ్యవకాళ జ్ఞానజ్యోకయే స్వస్వరూపమగు పరమాత్మ.ఆ జ్ఞానజ్యో౭ియే వాస్తవమైన కళ. ఆకళ _ అనగా - మనః (పా౭ముల మకామున ననుభవమునకు వచ్చు ఓందునావముల (మనస్సునకు సంబంధించినది బుద్ధి (వొాణవాయువ్రునకు సంబంధించినది నాదము గావున -_ వాని ననుసరించియే వహాంస సంచరించును గావునను, హంస ధ్యానము చేతనే యార్మే జ్ఞూనజ్యోకియొక్క యనుధివము కలుగును గావునను) సాంగళ్థముని న్టయనిబగా (పశాశించుచు వ్శ మగు. చిల్కెళే ళ్‌
కం 4. అద్వైత త్త కావ్యములు 14? బ్థవబ్యోచి, అరణులయందు పుట్టిన యగ్ని యాయరణులను కూడ తన గ్యరూషముగ చేయునట్లు, నాదబిందువులను తనలో లీనము చేసి కొనును, వాంసను నాదముతో ఘటించి ఛ్యానించినచో జ్ఞానజ్యోతి యగు పరమాళ్మ స్వరూప మనుభవమునకువచ్చి వహూంననాదములను. వశింపజేయును. అప్పుడు పరమాత్మ స్వరూవను తన్న ేేమియు. నుండదు, అనగా జ్ఞాన జ్యోతి యనుభవమువకు వచ్చినప్పుడు చిందు వాదములు లయించిపోయి. ీవల జ్ఞానజ్యోతియగు పగభాత్మ స్వరూపమే "బ్ధీసించునని 'శార్చర్య్థముః శేవాద్వ్వైత సం్యచాయపలు జీవుడు బిందువనియు, (బహ్మాము వాదమనియు, స్వలరిస్ఫిద్ధ మగు జీవ్యబమహైళ్య్యమే. కళయనియు . తెలుపు దురు, ఇబే విషయము మరొక నిధముగా సిట్లు చెవ్పబడును.. చిందు వనగా నంగము, (పరమాత్మకు జీవుడంగము, అనగా అవయవము వంటివాడు నాదమనగా లింగము, (లీనమై గమ్యుమునకు చేర్పునది) లింగాంగ నంయోగము కళ, అనగా నాదవిందు సంయోగము, జాని వలన ననుభవమునస వచ్చు జ్ఞానజ్యోతి (అదియే పరమాత్మ స్వరూపము) కళ లింగమునకు నంగమునకు సంయోగము కలిగినచో చిక్కళా స్వరూవుడగు పరమాత్మ (వకాశము వ్య_కృమగును నాదబిందువులు తమ్ములయింప'జేసి తనలో 'జేర్చుకొన్న స్వన్వ రూపనుగు పరమాశ్మయందు ఘటాకాశము మువోశాశమున లీన మైనట్లు లీనమగునుః ఆనగా నచట కళియనెడి (పత్యేశతయు నుంశ దేనియు, నుండునది సర్వ్యవ్యావకము స్వ(పకాశము సిస్ట్రశ్యమునగు పరమా త్మ మూగ మే యనియు "జొల్సర్యుముం ఈ విధముగా వాంసయు నాదవిందు కళలును తనలో వ్రైళ్యము నొందించుళొన్న యూ పర(బహ్మమున నింద్రియ మనః (పాణములతో వహ్మి జ్యాలయందు గలసిన కిర్ప్బూరవు కణికలవలె రూపరహితమ్నులె పోవగా నాసత్య జ్ఞానానంద న్థరూవ పరమాత్మ గాలి లేనిచోటనున్న కీపమువ లె నిశ్చలుడై. యద్వితీయాకై. (వకాశించును. ఇదియే తురీయ స్థికియనియ్యు. నున్మనియనియు, నహజా మనస్క-నునియా పూ గ్ష నిర్వికల్న సమాధియనియు చెప్పబడును,
ఈ రాజియోగసారము మరల నంగవాముగా చెప్పబడు చున్నది. నిరంతర వాంగ భా్యానమున బిందువు స్థిరమగును, దశవిధ చాదములలో ఘంటానాదము స్థిరమగును, జహువిధ కశళలలో వర మాళ్ళ స్వరూవ చిగ్కళ (జ్ఞానజ్యోతి మూ(శము స్థిరమగును, ఈ యనుభవస్థితిలో నివతో 0డు జాములున్నచో సాధకుడు ఠరన్మయు డగును ఆ తన్మయస్థితి కీ ఉన్మన్య్థవస్థయని పేక, అ స్థితిలో విష యయేం(ద్రియ (ప్రాణయులేనుగు నునస్సు లయము నొందును. అప్పుడు సచ్చిదానంద స్వరూపమే యదై్యఠమై "శీమించును, ఇదియే రాజ యోగము సర్వ వేదాంతములు దీనినే కెలువుచున్నవి.
ఈ సొధన (పతిదినమును రండు జూముల కాలము నియను నిష్టలతో. చేసినచో పరిశుద్ధ మవస్సుకలనారి కారు మాసములకును, కొంత మందబుద్ధి గలవారికి సంవతర్సరమునకును, “శీవల నూడునకు పం(డైడు సంవలర్సెగములకును యోగసిద్ధి కలుగుననుట యోగకతొ త్ర సమ్మతము, అనుభవ జ్ఞానసంపన్ను కైన యాచార్వుని “(గద్దుసని సొన్నిధ్యమున వసించి స్థానాంగ భావాళ్ళ కుళూవలు చేయుచు నిరంతరిము జీవించు సాధకునకు కీఘకాలమున నిరంతరాయముగ, నిష్ణణ (బవ్మా సామోళ్కారమై పరమానందను (ప్రాప్తించును.
| ఇంత వివరించినను ఇది సం్యహరూపమే. ఇందు వివరింపవలసిన విమయము లింకన్ని యో గలవు, ఈ విషయము చదివినర్కు వినినను గొప్ప మేధావిమైన వానికికళూడ 'ఇెలిసనట్టుండును గాని వాస్తవముగా "తెలియదు. ఇది ఊవో నూశముగా కెలియుకు యంత కష్టమైనచో, దీని యనుభవమెంత దుర్తభమో (గహింపవచ్చును. అనుభవజ్ఞకై న యాచార్యుని యన్య్ముగహాప్యాతుడై న వానికి మా(్రమిది నిలభముగ "కెలిసి యనుభవమునకు వచ్చును. ఇది "శీవలానుభవ వై క వేద్య వీిమయము,
.... నీర వానుమంతున కుపజేశించిన తారకయోగమునకు సంతసించి (శ్రీరాముడు వాసుమంతునితో, *సీశ చెప్పిన తారకయోగము నీప చక్కంగా తెలిసినది గదా ! ఇంక సీస సాంఖ్య యోగమును "జెలువు దును విని మని యిట్లు చెవ్చదొడగను,
అర్భధ ,,. అనై సరత _ల్వకావ్యములు శశ్రఫీ సొంఖ్య యోగము వంసృష్టికి పూర్వమదైైతము ఆనిర్వచ నీయము, నిర్వికారము, నచ్చిదానందము, జ్యోతి న్వ్వరూపషము, సర్వ వ్యాపకము, సర్వజ్ఞ ము, నర్వ్యళ _క్రిమంతము, పరివూర్మ్మ మునగు ఆత్మ మామే యుండెను, చానినే పంమాలత్మయ నియు, పర(బహ్మమనియు. నందుకు, అఆ వపరమాలత్మయందు ఆనాదిగా, జగా్కారణ మై, అవ్య క్రమై అఆళక్యాభిన్ని మైన మొక శక్రికలదు, ఆది ఎండమావులయందు నీకును, (లాడున పామును, ముత్యవు చిస్పయందు వెండియుం _న్తంభమునందు మనుష్యుడును ఉన్నట్టు కనజడు విధమున పరమూత్మయందీ (పపంచ మున్నట్లు భాసింపశేయటచే “వాయ” యనబటడెను, జ్ఞువదృష్టితో విచారించినచో వంఛా్యా వ్యుతు నివలె నద్వితీయమగు నిర్వికార సర (ట్రవ్మామందీ 'మాయి వాస్తవముగా లేనిదే యగును, కాన నిది సత్తు శాదుం అజ్ఞుల కనుభవమున, నుండుట చేత నసత్తుకాదు, నదసత్పేడాగ్థ మసంభవము. కాన నిది యిట్టిదని చెవ్చవీలుకానిదై యనిర్వచనీయ మనబడినదిి ఇది (శిగుణార్మశము,. జడము, మోవేళ్మకము, సకల జగదుపాజాన కారణమునై. యవిద్య, (వళ్ళకి, అబనము 'మె దలగు శబ్దములచే 'చెప్పబడుచున్నిది. అది మధాాంతరహితుడై న యాల్యను, అవి మధ్యాంత సహితునిగా భాసింస జేయునది యిదియేీ ఇదియే శుద్ధ సత్త్వగుణ (వధానమై మాయ యనబడును. మలిన స త్త (వధానమొ అవిద్య యనబడును, ఆకాశము, లేనయందున్న మేఘముల. లోని నీటియందు (పతిఫలించినట్లుగా (బవ్మాము మూయయందు (వతి ఫలించెను. మూయ, మాయామూలమైన శుద్ధ చైతన్యము, మాయ యందు (పతిబింబించిన చై. తను (వశిబింబమును కలిసి ఈశ్వరుడన బడును, అ ఈశ్వరుడును నేనే మాయయే సీఈ, శుద్ధస_త్వ (వధాన మాయోపాధికుడును, స ల్వేశ్వరుడునునై. న నేను వళీకృతమా యుడ సగుటచేత లోకములను నృషస్టించి త(ద్రత ణార్థమై మత్స్యకూ ర్మాద్యవ కారము లెత్తికిని ఇక మిదట కృష్ణాద్యవతారముల నత్తుదునుం వరాత్సరుడనగు నన్నెరుగక ఆజ్ఞలు. వివిధ నామరూపనులతో
1₹0 ఆం(ధ్ర ... అరై సతీ త్త సశావ్యములు ్‌వనోపాసనలు శేయుచుందును,. (వవంచమున కపాదాన నిమిలత్త కారణములు జీనే, ఇల్లి నర్వేశ్యరుడనై న నాషు నామరూవ రహిత మైన అవ్వ్యాశ్యుత (వశృని మహానందమయళోకము, సమ_స్తభూత సమస్టల జ్ఞానము కారణ శరీరము, సమస్టీ సుషు యే అవస్థ సర భూతమిలు అవయవమాలు, సర్వ వేదములు నిశ్శాసములున్నై యున్నవి,
"జీను మలినన త్త (వభానమగు ఆవిద్యయందు, కలకగత జలమున (వళిబింబించిన సాభ నత్త(తాకాశమువలె (వతిఫలించిః యవిచాావళుడనై యజ్ఞానివలె సంచరించు జీవుడనబడుచున్నానుః మలినస ల్‌ (వభానమగు సవిద్గయా, జానియందలి నా (వతివింబము, వానికీ దూలాఛారమైన శుద్ధదైతన్వము కలిసి . జీవ్రడని వ ఫ్రివహరింప బడును ఆ జీవునికి ఆనందమయలోశ మవఖడు వ్యస్టిగళాణ్ఞువమే శారణశరీకము, వ్యష్మి నుమ యే అనస్థ వీని యందభిమానము గలిగి నవ్వుడాతనికి (పాస్థైడని "బీకు,
ఆటువై జీ వేశ్వరుల నూత్ము శరీరనృష్టి (వకారము, స్థూల శరీరనృష్టి (వకారము ఉపాసనార్ధమై నమస్టి స్ట్థూల్యపపంచాభిమాని యగు విరాట్పురు షునియాకారము వివరింపబడినది,
ఇట్లు చేయబడిన జీ'వేళశ్యర శరీర[తయ భిన్నత్య (వతిపాదనము అధ్యారోపమనజడును, ఇప్పూడు జీవేశ్వరెకళ (సలిపాదన పూర్వక మైన యసవాదము ెప్పబడును ఉపాధినిబట్టి ఘనజల (వతిచింవి 'శాకాశము, ఘటజల (వతివింబికాకాశము ననబడిన యాకాశములు ఉపాధి భంగమైనచో నొకీ యాకాళమైనట్లు, మాయా విద్యో పాధులను తొలిగించి -చూచినవో వానియందుండు మూల చైతన్య 'మొక్కటియేయని స్పష్టమగును. ఇట్లు వ్యష్టియొక్క యుపాధికీ, నవస్థా్యశయమునకు అతీతుడై వవాడు - సావీ, కూటన్థుడును, (వత్య గాళ్ళ, ఆవరుడు, వుకుషుడు అనబడువాడు పరబ)ివ్మామే, అన్లు సమస్ట్రియొక్క_. యుపాధికి; అవస్థాత్రయమునకు - అలీరుడై నవాడు +
అంధ్ర... అదై్వైత త_త్తకావ్యములు శీశ్‌1 పరమాళ్ముడు, బ్రహ్మము, చైతన్యము అనబడును. అతిడద్వితీయుడు, ననంతుడు, నిర్వి కారుడు, నిర్వికి ల్పుడు, అనంగుడుగరైై యున్నాడు, భిన్నరూవముల యూభంణముల కొధార మైన సువర్షి మొక్క పేమైనట్లు ఛిన్నోపాధులకు మూలాధిష్టాన్నమెన దొక్కసం బ్రువ్యా మే, యిదియే ఠత్త్యమసి మవోవాక్యార్థి నిర్ణ యము, ఇచ్చట తత్స్యిమసి వాక్యార్థమును బవాదజవాల్లతుణ చే నెముగ వలసిన ఏధము వివిఫ దృష్టాంతేములచే నువ బేళింపబడినది అటుపై ఓంకశారముయొక్ష- లమ్మ్యార్థము జీ వేశ్వరుల లమ్యార్థమునకు సమన్వ యించి. చెవ్పబడీనది. దానినిబట్టి జీవ (హ్మోక్య బోధకమగు నోంశారము నుపాననచేసి యపరోత్న (ున్మాజ్ఞునము నొందవలెనని యుపబేశింపబడి+ది. అఆ యుపబేశమును విని యీంజనేయుక్షు, వాచ్యార్థములను కాదని లమ్యోర్థములనైైక స్టమానొంది యభేద ద్ధానమును నంవాదించు టకు తెగిన యా క్రిని తెలుపగోంగా త్రీ రాముడు పషపంచకోళములను విడివిడిగా అెలిపి యవి యనాత్మెయని సహేతుకముగ నిరూపించి మాయు సిట్లనము. ఉపాధులు కతీతవగు పర(బవ్మామును అనుభవ మున అెలియరానివాు కొందు అత్మ పరమాణువనియ్యు మఫ్య్థమ పరమాణు ననియు, చ్నీదూవు పనియు, చిద చిత్చె న్రయౌావుడనియు రక్రరక ములుశా తమ యజ్జానముల కొలది చెష్తాదుళ్నారు, నచ్చిదానంనా ద్వితీయ పరతి_త్త్వము ద్భిక్కంగు స్వరూపము కొసి దృశ్యము నశ్వ రమునగు వివమయానులు కాజాలవు, విమయము లన్నిటిని తెలియు "ెలివియే అ స్వరూఎము (ఈ విమయమిచ్చట సిఘ్కం దృష్టం తినులతో. తెలుపబడినది) నేనీ దృశ్యములలో నేఎయు. శాను శానను వాడనుకూడ కాను. వీని కతీటడనై యౌొను కాదను పిళ్ళ తులు లేనినోడకు. పదార్థములను చూదుట కపయోగంచు నేత్రము, మనస్సు వంటి కరణములు కెక వాసి పనికికూడు కారణభూతముగు దీపమువంటివాడను నేరు నేనన కేవలాచ్మి స్వరూపమేకాని ఉవాధి శాదు, అచ్లు. సీవును ఉపాధివి శకావ్ల, నీనా వొన్తవ స్వరూప
్షశీ$ీ అంధ ... అవత త త్వ్వృకావ్యములు మొక్కకు. చేపహ్యాశయ (భాంకిని విడిచి యంతగ్గత చైతన్యమే యిటువురి వొ_స్తఎ స్వరాపమని "జెలిసిఫొనుము
ఇచ్చట దృగ్జుశ్య వి వేళమునుగూర్చి వివరింపబడినది. దాని సారాంశము :-దృశ్యము ౬నఎంఖ్యాకమ్యులై సను దృక్కొ-క్క-టియే యని అఆ దృక్కుం నిపా్యా-రణము, అద్వితీయను, స్వ(ప్రకాశ వం పూర్మ మునగు నాళ్మ యేకాని యన్యముకాదు. అదియే నేను, * తెలియ బడుచున్న విశ్వంబు దృశ్యమంచు | 'జెలినిన్నై సర్వమును గాంచు దృక్కు= నేను । మిగుల నాశంకె నను మేమియును లేదు | సత్యమిది సర్వ వేదాంత సంగవాంబు
(౯౯)
ఈ వఏిమయమిచ్చట ఆనేక దృష్టాంతములతో నిరూపింపబడి స్థిరకరింపబడినిది. తరువాత చతుర్వింశతి తత్త్వములు, వానికలీత మైన జీవ్రడను పంచవింశతి తమ తి _త్వేము వివరింపబడినవి, ఉపాధిని విడి చిన జీవుడు పరిపూర్ణ (బైవ్మాతత్త్య మ్యూతుడగు. పురుషో త్తమ తె _త్వేమే అదియే నేనుః తపాయః వీిండములోపల్క వెలుపల నంతటను నగ్నిమయమై యుండు రీతి నేను (టహోండమంతిటను వ్యాపించి యున్నాను, సర్యము నేనే. వాస్తవముగా నేను సాకాకుడనుగాను నిరాకరుడనుకాను, నా (పకాశముచేతనే యీ స్యత్చపంచము సత్తు (టరీయమానమగుచున్నది. జ్ఞానులకు నిర్వశల్బసమాధిలో సామోత్క- రించు వాడను నేనే, కావున నన్ను సచ్చిదానందమనియు, సర్వక రృ కరణ సావీయనియు, నిరంతేరము చింతింవవ లెనుం
ఇట్లు (శ్రీరాముకు చెప్పగా విని వానుముంతుడు “నిన్ను స్వన్వ రూఫవునిగా ధ్యానించుటక తగిన ేశశాల నియమాదు లెట్టివియో వివ 0ఎవు” మని (పార్థింపగా రానుడీబ్లున బే?) చరు. *వవనూత్మ తన కంకి వేపగా నుళ్నాడని భౌవుచు వానికే దేశకాలావె నియమ ములుకొన్మి సస్వత్ర వ్యాపీంచిశ పరమాశ్మే (యస్యగభిళ్న పూ మైశన్యముని కెలళరహాుుకి చే₹కాలానె. నియనుములు లేవు
అం ... ఆకై గక త్‌ గ్వేశొవ్యములు 151 జ్ఞాంకి నేను నాకు క్టానియు నపరోతమగుటచే నెట్టి భేదమును గోచ రింపదు, (తిగుణార్మికయగు (పశృతితో కూడినప్పూడు సగుణుషనియు, దానిని విడిచినప్పుడు ఆగుణువనియు నన్నుగూర్చి భావింతుకు వాస్త వముగా నేసీళండును కాను, భావములన్నిటికిని మనస్సే శారణము, దానిని జయించినచో సర్వజయము. కలుగును. మనస్సేచూయం అదియు దాని కార్యమును, మిధ్యయే, చానిని విడిచిన వానికి పరమా నందముకంళు అన్యము భాసింపదు, గుకుకరుణను పొందిన మహోత్ము నక్షీ వరమార్థశుతి సులభము. ఇది యారూఢుని స్థితి అమరుక్షువు పూర్మ విరాగియు, జితేంద్రియుడు, సద్దుకూపాసకుడు న్రైనచో ర్వ బోధాప్పు డగును, ॥ ఇచ్చట నాధకుని లత్షుణములు వివరింపబడినవి, అటుపై అక్మ యొక్క- స్మదూప లతుణములు సయుకిక్తికముగ దృష్టాంత సహితముగ' బోధింవబడినది, ఈ స౦ంవర్భుమున అన త్తగు (పపంచ (పళయ (ప్రకా రము వివరింప బడినది, అటువై అత్మయొక్కం చ్మిదూప లక్షణము, అనందలక్ష్షణము, అఖండ లతణము సహేతుకముగను దృష్టాఎత పూర్వశముగను, సయుక్రికముగను వివరింపబడినవి చివరకు (శ్రీరాముడు * నేను సచ్చిదానంద పరిపూష్తువనని తెలిసిఫొని ఆ నేన 'శానని యపరోతయ్‌ జ్ఞానముచే నెరుగువారు ముక్తులఫదు)ని చెప్పి, వానుమంతుని మస్తకమున తన వా_స్తమునుంచి *ఈసా స్తరుస్తః సంయోగము నేతెలివిచే తెలినిషొనుచున్నావో ఆ తెలివియే నీ యథార్థస్వయావము, అదియే నా యథార్థ స్వయావము, అని యుప చేశించి యతని ధీగళానాద్యవిద్యాంథ తిమిరమెల్ల బాపి యా యధార్థ న్వరొపారుభవము నొందించిరు. నూరకి సత్యస్వరూపాను భవమునొంది యానందమూ ర్తియె నిక్చలుకై కొంతతడవూ౮కుండెను, లి_ప్రమాాతకాల్వమైన నట్టి యనుగూతి నొందిన వాని మహిమ నెచ్నుట (టైవ్మోదుల వశముకాదను శతణ కొలము సర్వదగద్విలక్షణ స్థ నొందినవాని మహిమను వర్మి 9ఫనెవరంతరను | (ల)
శేథ4. అంధ + అహైైత త_త్వశావ్యములు
ఇట్లు హొంత సీపు అపకోశూనుభవమునొంది మారుతి మరల బభావ్యా(పజ్థనొంది, యెమటనున్ని (భీరాముని పాదములకు (మొక్కగా (శ్రీరామువతినిని గారవమున గాఢాలింగనము చే పెను, ఆంజనేయుడు (శ్రీరాముని అనేళ విధముల పూజించి నమస్కరించి స్పులిం చెను.
ఇది సాంఖ్య యోగ మను ద్వితీయాశ్వాసముం
ఈ లే_త్త్వముననున్న చిక్క_ంతయు మాయ,(బవ్మాము నూయ యందు (పతిఫలించుట నును వానిలోనే యుక్నదిం అవ్వతీయను, నిష్ణ్టణమునై న బహ్మామున (తిగుణాత్మక మైన మాయాక క్రి యభిన్న మైయున్నదనుటలో నే స్వవచన వా్యాఘాతమున్న ట్లు కనివీంచును శావున నిచ్చట నిర్జుణవునశా నవ్య కృగుణమనియే. నిశ్చయించుకొన వలసీయుస్నది అ్మ్మానుండి మొట్టమొనట వ్ధశ్తమైనది వమూయ, ఇది యార్మవలెనే యయనాది. అనుభమున లెలియుచున్నది గావున ఉన్నదనియు నిష్ణణస్వరూపాను భధ వమున, నమనన్మ-స్థితిలో వ్యక్తము కాదు కావున సాంతము అనియు వెష్పబడును, ఇచ్చట ఆంతమనగా నాళ్ళలో లీనమగుటయే. మరల ఉద్భవించునాయన, ఉద్భవింపదన వీలులేదు, తాను స్వరూప నిష్టుడగు నమఘాడుండదు. వ్యుఫ్థి స్థితిలో నున్నప్పుడు గో చరించునుగాన్వి బాధించదు, అవగా ఆత్మయొళ్కనిస్లు* స్థితి ననుభవమున ెలిసినవానికి నగుణమగు మాయ భౌంతిని భాధను శలీగించదు. మాయనవ్య క్తభుగుదున్నను _ వలీళ్ళతమైయుండుటచే అనగా నది యసిత్యెమని "కలియుట చే సుఖదుఃఖాది (భాంతికారకము శాజాలదుః అట్టివాడే “ఈక్యరుడు, అరడే జ్జనిః నిష్ణణస్థి3లో వర (ట్రవ్మామనబడునత డే, నగు స్థితిలో ఈశ్వమపసబడును ఈ మోయ ఎన్త్షుర్చడినది 1 నిష్ణణము సగుణ మేలయెైనదె యను (య్న్నేష సమౌ భఛానము చెప్పూువారు లేద. 'నగుణనిష్టణములు ండును భూతములే అందు నిక్టుణను చిట్టవివరిది కావున ఆది పరాకాస్ట్రయగు నద్వై స్‌లే స్థితి. అదియే క్షైవల్యము, వ్య క్రస్థికికి హేతువుకాని కాలముకాని ఇప్పనీలుకానందున ననాదియసనియ్యు ననిర్వ చనీ యమనియు చెప్పబడి వది, కసిపించుచున్న మాయాసృన్టిక శారణముడుగు చుండు అజ్ఞలప
సనమొధానము ఇప్పుటక్తై నూయలో నిష్ట్ణణవరబహ్న్మము (పకి లింబించి యీశ్వరుడైై నృష్టిస్థికి లయకారకుగై నాడని చెప్పవలసి వచ్చినదికాని రూపము లేనిడానికి (బింబమే లేనిచో) (పతివింబ మెట్లు-డును 1 (పఠిఫలించునది ేనియందు ₹? తనకంబ వేులేకు కదా + యన్నచో, తనకంళల వేకు లేదనెడి యనుభవము నొందిన వానికి (వకృతియుకులేదు. అనుభవము పొందువరకు పాధనసాగుటక్షై ఆజయటడిన కల్పనయీ యీ మాయ, మాయా(ప్రతివింబముననునవి, ఈ కల్చన కే మనూయయని వేప, ఆత్మానుభవము కలుగువరకు నిది యిల్లు సంశయాత్మకముగ నే యుందును, ఎన్ని ఇాత్ర్రములు చదిఏ నను, ఎన్ని ఊహలు చేసినను, ఇది పోదు, వానుమంతునివలి అనుభ వజ్ఞురై న గుపని అశయించి స్వానుభవము నొందినవో మొ(తకే సంశయనివృ _త్రియగును, అనుభవమొందుటకై యూ_ప్తవాళ్యమును అ అనగా = అనుభవజ్ఞని వాళ్యమును విశ్వసించి భావమును స్టిము, చృఢము వేసికొని అనుభవము స్టిిము దృఢము అఆగువరకు సాధన శేయవలయుకు సాధన చేయుటకు ముందు స్థిర పడవలసిన భావ సంపదయీ సాంఖ్యము, “సమ్యక్‌ ఖ్యాషయ్యతే అనయా. (బుద్ధి వృ త్త్యా) ఇతి సంఖ్యా". "సమ్యక్‌ ఖ్యావ్య'తే అత్మత _ల్వ్వం అస్మిన్నితి సాంఖ్యం. అని సంఖ్యా, సాంఖ్య నిర్వచనములు, నిస్ట స్థి అనుభవమున పొందుకేు అఆమనస్క_ము, సాంఖ్ధిమునక గమ్యము అమనస్క_ము, అమనన్క మునకు సాధనములలో ముఖ్యమైనది సాంఖ్యము, అకుభవము కలిగిన పిదప (వశ్నయుండదు, అనుభపమున మాత మే "తెలియదగినది ఇాన్త్రశర్కంములకందదు, ఆంఠరవరకు మాయ మాయా(పశిబుబముననెడి విషయములలో తర్కము? విచారణ విడిచి విశ్వసించినచో చాని తపవాతి విమయమంఠయు విచారణకు తర్మ_మునకు లీగినంతే ర వ్రించ్చును. అందుచేత నే వరత_త్త్వము, మాయాత తత్వము అనిర్యచనీయమనబడివవి, రెండును ఆనాదు తే శాని వరమూల్మ అనంతరము మాయమాగత్రము సౌంతీము, మాయకు నశుడుకాక్క, మూయను స్వాధీనమున - నుంచుకొన్న వాడు
శక6 ఆం(ధ ,.. అదై్యైరే త్త స శావ్యముఖు ఈశ్వరుడు మూయాలీత నిస్ణణస్థితియే. సమాల్యత_త్త్యము,. ఇదియే అనై సల్‌ స్థిని* / ॥ సాంఖ్యయోగము భగవద్లీరలో శండవ యభా్యయమున "నున్నది. అందు సం(గవాముగ ఇెప్పబడిన విమయయే ఇందు వివర ముగ చెప్పబడినది, రెండును ఆద్వైతపర్యవసానము కలవియే. శేవీలుని సొంఖ్యదర్శనము, పాఠరంజలయోన దర్శనము నిరీశ్యర; శీశ్యుర సాంఖ్యదర్శనములనబడుచున్నివి. కవిం సాంఖ్యమున సీశ్వరన్లి విశిష్టత లేదు. పాతంజలముననున్నను నదై్యతపరముగ లేదు. కవీలసాంఖ్య మున ఇెప్పబడీన యిగువదినాలుగు త _త్వములిందును ఇెప్పబడీ యపరావ్రకృతి యనబడినవి. ఇరువది మొదవది యగు జీవత త్త మురై [ త _క్వేమున పరాపకృతి,అదై వ్రతమున పర మవురువుడిరువది యారనత _త్వేముగ ఇప్పజడెను, ఇది కవీల సాంఖ్యములోని లోప మును పూరించుచున్నదన వచ్చును. శ్రీ శంకరులు సాంఖ్య యోగము లను నంస్కరించి యదై వద "వేడాంతమున కంగములుగా గహీం చిరి. ఇందు చెప్పబడియున్నది శఇాంకళానై స్ట్‌ద త త్త్యానుగుణమైన సాంఖ్యము, భాగవతీమున కవీలుడు ేవహూది కుపబేశించిన సాంఖ్య మున నదై్వైతేము స్ఫుటముగ లేపన్నను ఆనై ్వతమునకు కడు సన్ని హీతమున నున్నిది. అది ఇందలి విమయమునకు విరుద్ధమ"కాదు, భక్తి (వధానమై యనుకూలముగనే యున్నది, తృతీయాశ్వాసము = అమ్మనస్క్యయోగమః ఏ. ఆంజనేయుడు సాంఖ్య రాజయోగ సమాధినుండి మేల్కాంంచి (ట్రవ్మోనంద భర తాంతః కరణుకై శీ సీకారామగురుని కనేశ సాష్టాంగ దంద(పగా మము లాచరించి "నీస్థిత నా స్థితిగా భజించు సలలిాభేద దృష్టినాసగు మనియు "ఈ సర్వరూప నమరస జ్థన భావన సంతతంబు గలుగ వరము (పసాదింవు” మనియు, * కేవలా త్మాత్మ యోగదృష్టి మనము న నేపాద్దుంచేడరిల్ల నను(గహింవుి మనియు, *ఇంక నేసంశయములు నన్ను బొరియకుండగ జేసి యీ పూర్ణ బోధమతి దృఢంబుగాగ వరమి మ్మనియ్క, నిట్లఖండ పాండిత్యంబు చేశఠతన యనుభవంబులను 6
అంధ ,,, అద్వైత త _త్వశావ్యములు శక శాంయలను (ప్రకటించుచు పెక్కు భంగుల వినుతింపగా (శ్రీరాముడారేని శరుణాశటాతు వీక్షణము చే గననొని యిట్లనెను “నీవు చిత్తవి శాంతి కొజప సత శాత్మ సమాధికోరితి? కాన నీకమనన్క రాజ యోగమును 'కెలిపిదను, స_్తసమ్ముదము లనాయాసముగా నీయొడ్డునుండి యా మొడ్డున క్రీదవచ్చును. కులపర్యతముల నచ్చన గాయలుగా. వావ
- వచ్చును, ఆకాశమును (మింగవచ్చును. శాని యమనస్క యోగము వరిపక్నచిత్తులు కానివారికి సాధ్యముకాదు త్య విమర్శ బాగుగా వేయలేని వారికిది దుర్గ భము, అత్మానార్మ వివేకము దృఢముగా గలవారికిది పూవులు భోయుటకం కును, రిప్పవేయుటకంకును సులభ ఠరము. ఆమనస్క్య_ యోగామృత పానమున అవార్నిశము ఆఅర్మ స్థితు* డై నవానిని ఆమృతాంగన వరించును, తారక సాంఖ్యము ల్యాశ్రయించిన వారైనను అమనన్మ- యోగసిద్ధిలేనిచో నిత్యానందస్థితి లభింపదు "సాంఖ్య 'కారకములు ఫూర్వపత్తములు, ఆమనస్క_మనాది సిద్ధము, పరమ గువ్యుమునై న శీవల నిర్వికల్బ సమాధిసిద్ధి, దీనివలన కలుగు సుఖమిక దేనివలనను కలుగదు. కావున దానిని వివరింతును, సూత్మ బుద్ధివై (గహీింపుముం సర్వ్యవపంచము; ఖంధ మోశతములు సర్వసం సారము, సర్వ సంకల్పములు మనస్సుకం'క భిన్నముకావు, అట్టి మనస్సు 'లేకపోవు టయే అమనస్కము, సర్వాధిష్టానమైన పూర్ణత త్వమును అనుభవము నొందినచో ఆనారోపితమగు మనస్సు దృశ్యముకాదు. భరీర(్రయ మాత్మ కాదని నిశ్చయించి యాత్మనూ(తుడవై న నీకు మనస్స్ఫులేద అఖండా త్మానుభవము నొందిన వానికి కనులు మూసినను అెరచినను బాహ్వ్యాభ్యంతరములు సచ్చిదానందరూపవ పర(బన్మా మే కనివీంచును అట్టివాని శెట్టియోగములు, న్మిగహానులు, సాధనలు నిశ నవసరము లేదు, అట్టి యనుభవము లేనివారికి మనోవికారములే సాతౌైత్క రించునుం సర్వవువ్చ సుగంధా (ఘాణానందమున నోలలాదు (భమరము చంపక సంస్పర్శచే నశించునట్లు వివధ విమయానం దాంబుధి నోలలాడు మవస్సు (శ్రైవ్మోనందవాసన మయొక్కీంచుక సోకినచో వినాశము నొందును, అత్మానుభాతి నొందినవాని మనస్సు చక్కారయున్కు లవణ
కేకకి ఆంధ +, అనై ర్ట్‌లీ త్త గిశౌవ్యములు మును సీటిలో కరగిపోయినట్లు కరగిపోవును, (ఇచ్చట మనస్సు నశించట య'నేళ దృష్టాంతములతో కెలుపబడినద్సి శరీర్ర్యతయాలీర స్వ్యయం(పకాశ సచ్చిదానంద స్వరూవ మూ(తుండనని నిన్ను సవ్ర విలోకించు సమాధి సమయమున సకల వికార సమన్వితే మనోరహీరతు దన్వై యున్నట్లు, (తికాలములయందు సట్టుండుచో నిరంతర నిర్వికల్ప స్థికి నేళరూవుడవై. యట్లుండదుటయె. సర్వవిశార శూన్య సహజా మనన్క_ రాజయోగ సమాధియగును.
ఇట్లుప'ేశింపగా విని హనుమంతుడు (శ్రీరామునిట్లు స్రార్థించెను, జేకు (బహ్మామునని "కెలిసికొనునప్పూుడు మశస్పున్నచా 1 "లేడా 1 సమాధియందు మనస్సు కలదన్న-వో సంసారమ”౦డు ననవలసివ చ్చును, ఆప్పూ డమునస్కయోగ మెట్లు సిద్ధించును ? మనము లేదన్నచో రన యమనస్కానుభవమును బోధించు నాచార్యుడుండక పోవలసి వచ్చును. ఆటుకాక మువోత్ములు సమాధియందు కొంతశీవు మనో రహిత్నులైయుండి మరల 'కొంతసేవు మనస్సుతో వ్యవహరింతు రన్నచో పరమపదము నొందినవారికీ ఫునరావృ ర్తి (పా_ప్తించినట్లగు టచే మోషమున కనిత్యత్వము వచ్చును. ఇట్లు బహువికల్ప సమన్విత మైయున్న నా సంకయములను నిశ్శేమముగ నినర్తించుమీ శీ రాము డాంజ'ేయుని ప్రశ్నలోగల నూమ్మిబుద్ధికి సంతసించి సాదరమున నిట్లుపబేశించచెను “మనస్సు జడమే కావున దానికి జ్ఞాన శక్తి లేదు. మనన్ఫ్సువలన స్వరూపము నెకగువాడు స్వ(పకా శాత్ముడే! సమాధియన సహజ స్థిరియే కావున మనస్సుగాని మజియేదిగాని సీ స్వభావమునకు, సమాధికి భంగము. కలిగింపదు. సర్వము (బన్మా మయముగా ననుధవము కలిగినవానికి సమాధి విరవించుట యను నదియే లేదు. లో కొనుభవమునుబట్టి ఆత డేమి చేయుచున్నను సమాధి స్థినుడే యగును, సర్వము (బహ్మముగా భావించువాడెబ్ల ప్పుడు సమాధి యందున్న వాడే (ఇచ్చట మన స్ఫాగ్మస్టికికి భంగళరము శాదనుట కనేక దృషస్టాంతములు చూపబడినవి చి_క్రేంద్రియాదుల చలనముతోగాని, నిశ ృలర్యముతో గాని సీప నంబంధము లేదు. నీవు సర్యసొమీవి, కావున జీవ్యబ్యహ్మైళ్య జ్ఞానమువలన అమనస్కయోగఃి్థి
అంధ ,. అదై్యత తత్త శావ్యములు కఫీ కలిగిన నీకు మవస్స్ఫున్నను, లేకన్నను నీస్థితికి భంగములేదు, సాధన స్థిిలో అల్మేతరమును నిపే.ధించునవుడు. ధీవృ త్తి యుండును. అళ్మ సొమో త్కౌ-ర మైన ప్వూడు “తవ నేనని కాని, కాదని కాని భావముండక ధీనృత్త్తి సంభవించును. అప్పుడు బుద్ధి నిశ్చలమగుట చేతి ఉండియు శేవచై. యొండలోని దీఫముఐలె నుండును. ఇదియే సవాజామనన్క_ రాజయోగ సమాధి. ఇదియే జీవన్ము కిల
ఇట్టుషదేకించి సీతను చూఫుచు, “*నీమెయే యా విశుద్ధ నత్వ
టబ్రవ్యా కై్మైక్య జ్ఞునా కారవృ త్రియిు,. నాకు నిత్యాన పాయినియ్యా వక వ_ర్తినియు, స ర్యాభీన్ట ఫల (వదాయినియునై యుండునది. నేనీ ధీవృ త్త్యభిస్టూశ విళుద్ధ చె తిన్య మను. నా సరూపారుభవమును పొందు” మని క్టూశనుద చే సభినమించి దూవీ మరల నిట్లు పలి కిను, కూ నస్వరూపాధ వము 'లేచో నెట్టివారినై నను ఈమె. చిక్కులు పెట్టును. ఉన్నది లేశట్లును "తేసిది యొన్నట్టును సుఖము దుఃఖముగను దుఃఖముసుఖముగను (భమి ,:పజేయును, కావున ముందుగా ఈమెను నీశ్రఫిముఖసని గాప్‌ంచుపొనుము.నీ, తి క్‌్‌ముగ నీత్యసిుపాధిక సరతిశ! య నిర్మల నిజానఎందానుభవము గలుఏ నుపాయము చె ప్పెదను. గౌరీ శివాదులు, ఆ త్క్ఞ్రకార చిత్తివృ త్తిచే నాయందే రమించుబచే నేను రామువనబడుచున్నాను, (ైవ్మాపిద్యి “శీ” యవబడుట. చేతను, ఆ (బ్రవ్మావిద్గ నాకిభిన్నమై యుఎడుటచేతినుు నాకు (శ్రీరామ నామమేన్బడెరు. నేరు (గత్యేగాత్మివనని 'లతెలుపుటకమ మరొక * రామి నామము చేర్చుబడిశదిం (పత్యగాత్ముడనై న "నేను పరమాత్ముడసని దెలుఫపుటప మూడవ *రామి నామమువ యోగింపబడుచున్నది, ఇట్లు *శీరాము రానురామి యనెడి నుం్య్రము సర్వ వేదాంత సారమగు నైతే త్‌ త్య్యమును బోధించుచున్నది, ఈ మం(శమునో నన్నువా సించు వాంకీ 'లీ' యోగసిద్ధిని గావించును, అత్యాభిన్న మైర పరిపూర్ణ పర్యబస్మృ మును ఇలిసికొన లీక అన్యవిఫ (ప్రయత్నములు చేయువారల శాళ్మసామోళత్యార ము కాజూలదుం
... నర్యివ్యాపకమవగు నొవీవి నమరకన భావనచే లెలిసిఫొనవచ్చును, సాతురూవాద (భాంతులను విడిచి సర్వము (యైన్మామే యనెడి భావము
160 అం(ధ ... అద్వైత త త్త సశావ్యములు నొందుము, అట్లు సర్వము (శ్రవ్మానుగామూాచువానికి శర్‌రవుస్టి ఇం(దియ శౌంలిి మనైక్భుము, "కొమ (వో ధాదివర్ల రాహిత్యము, అమానిత్వాది గుణ సంపద, గుణాతీతస్థిలి, వై. రాగ్యు బోధోవరతుల పూర్ణత పరమ సుఖస్థికి, మోతలక్న్కీ (పాంప్తి కలుగును, వురుమడు తెరుణి వేవమున నున్నను, బురుషుడే యగునట్లు, పరమాత్ముడు జీవవర్ధువహారమున నున్నను పరమాత్ముడే యగునుగాని జీవుడు శాజాలడు, వీనుగు రూపమున నున్నను కొయ్య కొయ్యయే యగు నట్లు (పపంచాకారమున నున్నను (శైహ్మము (శ్రైవ్మామే యగునుగాని (పపంచముకాదు, అధిస్టానము కొయ్యుయని “తెలియక యది యీనుగను కొను వారజ్ఞు లు, ఇది ఫొయ్యయే అనుకొనువారికి వనుగు (భ్రాంతి కలుగునట్లు (ైవ్మోజ్ఞానికి జగ్యద్భాంతి కలుగదుం
అప్పుడు వానుమంతుడు “సర్వము (బహ్మామే యని భావించు వాని (పారబ్ధ వృవవోరము 'లెట్లుండునో "తెలియ జెప్పూడని (వ్కో 0ప (శీరాము డిట్లు లోధిం చెనుం సర్వము (ైవ్మామే యని లెలిసిన వాసికీ శార్యరూపమున నున్నవి కారణముకం బ భిన్నముకావని 'తేలిసినను శార్య్థరూప (వపంచము కనిపించుచునే యుండును అంతమౌా(త్రమున నతడు కారణమును మగచి కార్యమున (ాంతినొందడు. అతనిలఖ్యము కారణమైన (బవ్మామునం దే యుండి నటునివలె న్యవహరించు చున్నను, నా విషమయనున 'ళాదాత్మ్య బుద్ధి నొందకపండునుం (ఈ విమయ మిచ్చట ననేక దృష్టాఎతములతో బొధింపబడినది అఆరూఢ జ్ఞానికి (ప్రపంచము. స్వవ్నమువంటిదగును.. మెలకువ వచ్చిన విదప స్వపష్నమదృశ ఫిమైనట్లుగా అరూఢ ర్జునము కలిగిన వాని శ్రీ పపంచము గొచరంపదు, ఆతిడు (పార ఫ్టానుభ వము నొందుచున్నట్లు (థాంతులగు వారికి తోచు నేకాని జ్ఞానికి (పారస్థానుధవమనునది కూడ నా_స్తవముగా నుండదు. ఏవిధమైన కర్మము కేసించినట్ల తనికి భావనయున్నను నది యారూఢ క్ఞూనముకాదు, ఇచ్చట (టహ్మావి(దృవ్మా విద్వర (శ్రవ్మా విద్యరీయ గ్రుహ్మవిచ్వరిష్థు లక్షణములు వివరింప బడినవి, వీరి యను భవ ముత్త్శళోత్తవత దృఢతరము మొదటి యికువ్ఫరకును (ప్రారబ్ధము తోచియు మిథ్యాభారమైై యుండును, వరియునందు కలిగీయో
ఆంధ... అద్వైత త_త్త్వ కావ్యములు 161 శేకండును, "వరిస్థున "కే మ్యతమును "లేదు. ఏరి వైరాగ్య బోధోప రతులలోనుు సుఘానుభూతిలోను వారి స్థితిరనునరించి "తారతమ్యు ముండును కాని కేవల మోతయీము మొగము సలుగురికిని సమాన మేం ఈ వైరాగ్య బోధోవరతులు పరస్పరము సిత్యసంబంధము కలపిమై (బవ్మా వే _త్తల మనస్సుల నంటియుండును, ఒకానొళశచోట (వతిబంధ బాహుళ్యముచే వానిలో నొళటి ర0డు మా మే యుండుటకూడ ద్దు. నీనిలో బోధ (జ్ఞానము) యధికమైనది, మిగినవి రెండును దీనికీ సవాకారలు. ఈ మూకును దృథమైన వానికి మోయము కఠరలేలా మలకము.అిందు జ్ఞానము మోశమునకు సామోౌత్సాధనము, వై శాగ్యో పరశులు చి త్తశాంలిని, దు?ఖత్ష్యయమును తన్మూలమున నానందమును కలిగించును. (తచ్చట సీ వైరాగ్య బోధోపరతుల కారణములు, స్వరూవములు, పలితములు వివరింప బడినవి, వై రాగ్య కారణము విమయములు దుఃఖకరములని అెలియుట్క, వైరాగ్య స్ట వమొం విషయములను విషచివైచుట, మరల వానిని కోరకుండుటయ ఫలము, క్లునకారణను (శ్రవణ మనన నిదిధ్యాసనములు సదసద్వి పేశము గూన స్వరూపము చేవాదులయం దాత్మబుద్ధి పూర్ణ ముగ నళించి నిజమైన యాత్మానుభ వము కలుగుట జ్హూనఫలము. యమనియనూదుల యభ్యాా న మువరతికి కారణముం మనోబుద్ధీంద్రియ సి[గవాము దాని స్వరూ పము, వ్యవసోరము సిశించుట చాని ఫలమ, వైరాగ్య బోధోవ రతుల బలిమిచే నిత్య నిర్విక బ్బ సమాధి స్థిముడై న వానికాగామి సంచిత (పారబ్ధములు పూర్తిగా నశించును, (ప్రాగళ్ధానుభవము వాత చొందుచున్నట్లు చూచువారికి తోచునేకాని వాస్తవముగా సల్‌నికీ (ప్రారబ్ధము లేదు (ఇచ్చట మరల నీ వైరాగ్య స్వరోవము, శారణమః ఫలము కడు వివరముగ 'కెలుపబడినవి దృఢ_వై రాగము గలవానికీ జ్ఞాన సాధకములగు అమానిళ్వా! గుణములు కలుగును. అట్టివాడు మిక్కిలి యా ర్తితో, శాంతచిత్తుడై. శాస + బున విజ్ఞాన సంపన్నుడైన సద్దుపని సామోత్‌ పః (పి
166 ఆంధ 4. అద్వైత త _త్వ కావ్యములు (ట్రవ్మామనెడి భావములో చతుర్విధ భుుశూమలను వినయ భయభ క్త లతో చేయుచు, ఉపాసించి, వారి యను్య(గవా (పసాదమైన యుప'ేశ ముచే తారక సాంఖ్యా మఃగస్క తశ్త్వాత్మశ మైన రాజయోగ మార్గము నారూఢముగా నెుుగును గుమూపబేశిమున పరమమను వరమమునగు తే _త్వమసి మహోవాక్య వాచ్యాార్థ లమయ్యార్థ ములు ఆ మహావాక్యము ననుభ వమునకు 'లెచ్చుకొవవలసిన విధము “తెలిసిఖొని “అవాం టవ్మోస్మి” యనెడి యనుభవమును దృఢముగా పొందున్ను (ఇచ్చట (శ్రువ్మాజ్ఞున ఫలమైన యుపరతి బహువిధముల (పశంసింపబడినదిి జ్జాన విజ్ఞాన యుకతుడైనవాడు ఉపరతిని పొంది నిరంతర నిగ్వకల్చ సవాధి నిష్టుడ్లై యుండవలెను. "లేీీచో నిం్యదియము లును, మనస్సును విషయసుఖముల వైవునకు మరలి దుఃఖ కొరణము లగును
అరూఢ జ్ఞానిమై నిరంతర నిర్వికల్బ సమాధి నిష్టుచేత నెజుక మజివులు లేనివాడు స్థిర్యపజ్ఞవనియు, గుణ(త్రయీతీతుడనియు ననబడుచు నమనస్క_రాజ యోగ న్మిడాసమేతుగై_ యుఎడును.(ఇచ్చట స్థిరోయజ్ఞనియునికి వివరముగ "తెలుపబడినది ఇద్వి భగవన్లీ3లో చెప్పబడి ఉపరతి యనబడు "కేవల పరిపూర్ణ శుద్దచిన్మా(త్ర స్వరూపకుగ్తై యుండు దశావిశేమ (ప్రాప్తికి (1) యమి (2) నియమ (8) శ్యాగ (థి మౌన ($) ేశి (6) శాల (౧ అసన (శి మూలబంధ (9) బేవా సామ్య (19) దృక్థితి (10) (ప్రాణాయూమ (19) (పత్యావోర (19) ధ్యాన (149 ధారణ (15) సమాధులను పంచదళ యోగాంగ ములున్నపి. (ఇవి యిచ్చట వివరింపబడినవి) దృశ్యమున ౦తయును దృశ గరూవముగను, అవృక్క_గు పర(బమహ్మా మే "ఠానుగను నిత్యము భావించుట యమము నేను 'జేహేంద్రియాది వ్యవపోర సాషమీననిి బాతిరూప గుణాది రహిత కేవల ' సచ్చిదానంద స్వరూవునిగా నిరం తరము తన్ను జూచుకొను నఖండ నియమమే నియమము, స్వాత్మాఃి రిక్త దృశ్యభావ త్యాగమే త్యాగము, అవాజ్యానన గోచర న్వస్వ రూప స్థితి వోనుండి వాగ్వా్యాపాంము "లే ఉన్నను ఉన్నట్లు భావింపక యు డుబయే మానము, సిం తిశియ నిళ్ణ సిర్మల దివ్యానంద దేశమే
జీశాంత జేశముం శాలారీరమై యెల్ల కాల మొశేశీకిగా నుండు స్థివిచే - గాలము. నిత్య సిద్ధమై, సర్వసిద్ధుల కా ధారమైన సహబస్థికియే మూల. అంధము, నమ్ముదమున వేరిన నదులవలె నిండ్రియ వవత్తులు చిత్చుఖ మున చేరి సమరసమగుళు జీహసామ్యుము, (దష దర్శన దృశ్య విరామమగు చోట దృష్టి నిలువుశు దృష్ట్సితి సర్వమును స్వస్వరూప ముగా జూచుచు (పాణ్గాదుల కతీతుడగుటయే (పాణాయామమునామ్త జొవ భీదభావ వివర్జనము -కేచ"ము నచ్చిత్సుఖరూవ భావ(గహాణము ఫరకము, చిత్‌ నుఖరూపమున తన్మయ'మై, నిశ్చలమై. నిలచుట శకంభకము, వ్యావవోరిక న ళ్య్గనత్యములన్ని టిని నర్వశాలముల యందును పరమాత్మ స్వరూపముగ నే భావించుట (పళ్యాహోరము, గృశ్యము నేనుకాను,దృక్స ర రూపవుడనే ేనని చింతించు భ్యానము, మనసునకు నోచరమగున డెల్ల (బమ్మామే యనెడి భావము వృూాదయ మున నిలుఫుకే ఛారణ. సర్వకాల స ర్వావస్థలయందును, సర్వము, (ట్రవ్మోమే యజెడి యనుభవము స్ఫుటమై యుండుట నవాజనిర్వాణ సమాధి, ఈ పదునై దంగములను సూత్మజ్ఞాన దృష్మితో నభ్యసించు వానికి పూర్ణమైన యుపరతి కలుగును. పూర్ణ చిత్తోవరతిగల 'యోగి కాలోన్మ త్తవిశాచనిభుకై సుస్తునివల నిరింద్రియుకై మమఠాహ కార రహీతు కై యాత్మలోక స్థిరిలోనుండు పండిరుడు నిత్యావందుగైై నిత్గ నిర్యికారు డై, జీవన్ము క్తువై యుండును, (ఇచ్చట వైరాగ్య బోథో సతులు పూర్మముగ గలిగిన రాజయోశగ్‌శ్వకుని లష్షణములు, మహి మము వివరింపబడినని అతనికి శాంతయే కామభేనువు, సంతోవమే కల్చవృత్షము. విషయ విరతియే చింతామణి. ఆతడు పరిపూర్ణ మోత స్వరూవుడు. నీవును నిష్పూడట్టి మోతు స్వరూపమా(గుండ వే. జీవ చ్ముక్తుడెచ్చట "జీవాము. విడిచినను అనా'ద్యంఠతము, భావాలీశకము, సిస్వికల్బము, పో్యబవ్ళీత్మకమునై న వ్రైవల్యము'నే పొందును,
ఇదియే వేదళాన్ర్రృ సారము. అనంత సాంఖ్య(వదమగు రాజ యోగము, (ట్రవ్మావిద్యయు, నా హృదయము నిదియే. దీనినెవ్వ దేని భ్షితో (వాసినను, చదివినను నతనికీ యు క్రియ, భ_క్రీయు, జీవ నృృ్తియు సామోన్ము_క్రియు కలుగును, సగ్యోవనిమత్భారమైన య్యా
క్షేగ్రక ఆం(గ్ర ,*. అరై వలీ తల్త రశోవ్యముళ దిప్యజ్ఞానమును నాకు పరమభ క్తుడవగు సీపప'జేళించితిని, ఇంఠరకం'పె. రహస్యమైన విమయము నా హృదయమున "ల్రీదు. నీవీ పరమార్థ 'ళాళ్చర్యమును. లెలిసి నంసారసొగరమును తరించి మోతపారమును. గాంచి మత్స సరూప నమాధి నిష్టుండవైై యానందిం౦ంవుముం
ఆప్వుడాంజనేయుడు నవర్తివారుడగు (శ్రీరాముని సపరివార (శ్రీమడాది నారాయణునిగ నెతీంగి యా భీ సీశారామాచార్య చర అరవిందముల క చేశ వందనములు గావించి ముకుళిత కరకమలుగై నిరతిశయ వినయ 'వూర్వళముగ * జేహోర్మ భానమున్నప్ప్వుడు నేను సీదాసుడను; జీవాత్మ భావమున్నప్వూడు నీలోని యంశమను, సత్యమైన అర్మజ్ఞానమున సిచీ నేనుఆని, నాకు నిశ్చయమైనది యని. పలికి సాదరముగా ననుజ్ఞాతుడై నిజ్యాశమమున కరిగి యొక్క వరమైకాంక స్థలమున నుఖాసీనుడై. (శ్రీరామట్రహ్మ తత్త్వాలోకన నిరతిశయ, నిర్వికల్ప నమాధి నిస్టుడె జీవన్ము క్రీ సుఖమనుభవించుచు నున్నాడు,
=... బట్లీ విమయమంతయు శివుడు పార్వతికి తెలిపి యిట్లనెను ఉన్సీళ్టు
మం(ర్ర మంటశార్థ. మంళాభిమాన జీవతా స్వరూవములను "ఇెరియ జెప్పికిని, ఇంతకంకబ పరమైన దేదియు లేదు, (వపంచమున కోరదగిన సర్వన్వము' ఈ (శ్రీరామ హృదయము చదువుళొనుచు గద్విచారణ గావించు ధన్యుల కలిసులభముం (శీరామ హృదయమును వలుమాప పరిశీలించు పండితు.ప (శ్రీరామ సామోత్కారమును, పరమ వ్రైవల్య మును (ప్రా_ప్లించును. నేను లెలిపిన (శ్రీ సీతారామాంజనేయ చిత్సంవాద తశ్ర్వామృతము (గోలి నిరంతర నిరాంతళ సుఖా్ధి నోలలాడుము”ః
వీమ్మట నయ్యాది దంవతులు రామ(బన్మో నందామృత రనపాన మదపరవశు మై యనో్యోన్యాలింగనముల గావించి. పరమ సుఖైక స్వరూొవులై నిజచరణకమల. సేవాన క్తులైన భక్తులను రవీం చుచు (ప్రకాశించుచుండిరి, "
ఇది అనునస్క-మను శృతీయాశ్వాసము,
ఆం +, అదై ర్‌ త లే సకొవ్యములు శేలళ్ట
అమనస్క_ మాపనిషదమైన సిద్ధాంతమే, ఆమనగ్క వోద్వ్వైతే స్టిలయే. ఇది శంకర భగవత్చాదాచా ర్యాదుల ' రచనలలో కూడ స్పష్టికరించబడినది, నిర్విగబ్బ సమాధియు. నర్వ్వైత స్థితియేకాని నిర్వికల్ప సమాధ్యనుభవమున పే పూర్వనుదై్యైత ళ్జునము నరడు పొందియండినవాడు కావలెను, ఆదై ్వదభావము ధృఢమైన వీదప నొందు నిర్విళల్బ నమాధి అమనస్క-ము అదైగ్టితము నగును పాతం జలనున' చెప్పబడిన నిర్వికల్ప సమాధి యనై ర్‌ పరమైనది కాదుం (శీ శంకర అందువేతనే పాఠంజలమున' కీయరై్యైత జ్ఞానోవచేశ నంస్కాారమును చేర్చి యగరై్యైత త త్య్యాంగముగ (గహించిరి. పాతం జలమున వె రాగో్య్యోవరతులకు (పాధాన్యమున్నడి. కాని బోధ (జ్ఞానమ్ఫుస లేదు. అర్వ్యైత త_ల్వ్వమున బోధ ముఖ్యము, వైరాగ్యో పరతులు సాధనములు, ఇది ళీ శంకరులు పాఠంజలమునకు. కూర్చిన' సంస్కారము, అనగా పొతంజల మసంపూర్మ ముగా భావింపబడి యందలి లోబు పూర్తి చేయబడినదిని శాత్సర్యముః
ఈ (గంథమున నర్వ్వైద తత్స భోధ సంవదాయసిద్ద మార్ష మున వేయబడినది. ముందు మనశ్శుద్ధిక్షై "తారక ముప బేశింపబడినదిం అటుపై సాంఖ్య మార్గమున త త్త ముప'బేశింవబడినది,. అది యవ నన్కమున ననుభూతమైనది. అందుచేత నిండలి వివయను సర్వాంగ పరిపూర్జ్మ మైన యదై్వ్వైత త _త్యమని నిన్సంశయముగ వెప్పవచ్చును* ఇందెచ్చటను. లోపముకాని దోవముళాని శంకరారై, గలేముతో ఇీదముకాని లేదు,
ఈ (గంథరాజమున నుపబేశింపబడిన తారకము యోగశాన్ర్ర సంబంధమైనది. అంతకు పూర్వము ఇచప్పబడిన (భ్రీరామ మం(ముపా సనాకాండకు సంబంధించినదిగా (గహింపదగియున్నదిం భగవర్య క్రి గురుభక్తి యిందు ముఖ్యముగ చిప్పబడినందున భ_క్రియోగ మిందు ఛెవ్చబడినశ్లు పాతంజలమునందలి యష్టాంగములు స్థూలరూపముల్రై
166 అంధ +, ఆర్వైత ర ర్వ్వశావ్యములు యిందుపజేశింపబడీన వంచదకాంగములకు (ప్రాథమిక సాధనలుగాను, లేశ (ప్రాతిపదిళగాను (గహింపదగియున్నది. నిష్కామ స్వధర్మా చణము చిత్తశుద్ధి కారకమని యిందు ముంచే చెప్పబడియుండుట వలన కర్మ యోగమును గూర్చియు (వస్తావించబడిన క్లైనదెం లారక “యోగమున చెప్పబడిన మట్బ(శములు, నాడీఖేదములుు, (పాణాయా మములు హఠయోగ సంబంధమైనవి, వాంస మంత విమయము మం(త్రయోగ గంబంధమైనది. నాదవిమయము లయయోగ సంబంధ మైనదొం ఇట్టి దన్ని విధములైన యోగములును జ్ఞ్వానసాధన కవసర మైనంతవరకు నంగభూతములుగా (గహింపబడియువ్నవి, అద్వైత నంవదాయమున నలిముఖ్యమగు గురుశిమ్య నంబంధమిందు చక్కగా పోమీంపబడీనది. అందలి పరాశావ్టు యనదగిన వాస్తమ_స్తక సంయో గము కూడ ఇందు తెలుపబడినది, తరృలితమైన శిమ్యూని యై తాను భవము నానుమంతు డనుభవించి సట్లిందు స్పష్టీశరించబడి నది అనుభ వమునకు వీమ్మట కూడ సద్దురుభ క్రీ యుండవలెననుటకు తార్కా_.ణ ముగ హనుమంతుడు (శ్రీరాముని న్తుకించినట్లు "చెవ్పబడినది. ఇది *యావచ్చోపాధి పర్యంతం "తావ చ్భు(శూవయే ద్ధురుం అనెడి వపెై0గలోపనిమ డ్వాక స్టమున కనుగుణమై యున్నది. *ఆదై్యైతం (లి , లోకము, నాదై్యైతం గురుణా సవాీ అనెడి థ్రీ శంకర భగవళ్చాదుల *రత్తోోప దేశనా” రాభిప్రాయము నిది పోమించుచున్నది. ఇట్లు సర్వాంగ పరిపూర్ణ మై నిద్దన్టము, నిరాక్షేషణీయము, సంశయరహిలతీమునై న యిందలి రాజయోగ మదై్యైత త_త్వ్వసార సంగహమని చిప్పదగియున్న ది
(్రీ సీతారామాంజనేయ సంవాదము రచనా విధాన విమర్శనము ; కౌవ్యవసువు (విషయము (థీ సీశాశామాంజనేయ సంవాద (పంబధమునకు బీజమును, కాను తన గురుని యాజ్ఞ చే నధ్యాళ్మ రామాయణమునుండి గహించినట్ట్లు (గంథ పీఠికలో కవి చెప్పిన దానినిబట్టి సృష్టమగుచునే యున్నది అధ్య్యార్మ రావాయణమున నారంభమునగల (శ్రీరామ వ్యృాద యమునకు సీతొారామాంబనేయ సంవాద మనెడి వేరు లివునిచేతనే ఇట్టబడినది. శివుడు పార్వతితో ' నిట్లనెను వం
ల్లో అతశతే క్‌ యిష్యామి రహస్యృమవి దుర్గభం | నీతా రామ మరుత్చూను సంవాదం మోతు సాధనం ॥।
(ఆ ధ్యా ౧-౧-౨౨౫) కాబట్టి యా (ఆంథనామము కవియగు లింగమూర్తి కల్పితము ళా సర్వజ్ఞ్ఞడగు మహోలింగమూ ర్తి (పకిపాదిత మే.
(గ్రంథావంభమున సీశారొమాంజనేయ సంవాద (పబంధము వను సధ్యార్మ రామాయణమునను గొరీశంఠర సంవాదముతో నే కథారంభము చేయబడినను, పద్ధతిలో ఫొంత భేదమున్నదిః ఆభ్యాల్మ రామాయణమునందు శ్రేైలొాసమున పార్వతి స్వయముగనే శంకరుని (శ్రీరామ తత్త్వమును గూర్చి యడిగెను,
శ్లోః వ్రైలాసాగ్రో కదాచి (ద్రవిశేత విమలే మందెళేరత్న పీలే! సంవిష్టం ఛ్యాన నిస్టం (శిణయన మభయం సేవితం సిద్ధ సంమైః | జేపీ వామాంక సంస్థా గిరంవరతనయా పార్వతీ భక్తీ న్యమా | ('ప్రాహేదం 'జేవమిశం సకల మలసనార౦ వాక్యమానంద కందం ॥
(అళ్ళా రంగ్‌
63 అంధ్ర ==. అదైై సే త _త్వీశావ్యములు శ్లోః నమోస్తుతే దేవ జగన్ని వాస సర్వాత్మ దృ _క్వం పరమేశ్య రోసీ | పృచ్భామి తత్త్వం ఫుకుపోత్తమస్య సనాతనం త్వంచి ననాతనోసి _ (అధ్యా ౧-౧-బ త్లోః పృచ్భామి చాన్యచ్చ సరం రవాస్యం | తదేవ భాగ్రో వద వారిజాతు! (శ్రీరామచం(బిఒఖల లోకసారే భకర భానెగ్భృవతి (సిద్ధా 8 భ_్తి (సిద్ధా భవమోశణాయ | నాన త్తకస్సాధనమస్లి కించిత । తథాపి వృాత్సం శయ బంధంంమే | విళత్తు మర్షన్యమ లోటక్సి భిస్త్వ్వం 1 వదంతిరామం పర'మేశమాద్యం ॥ నిరస్త మాయా గుణ సం(పవావాం | భజంతి ఛావార్నిశ మ(సమత్తాః 1 పరంపదం యాంతి తడ్రైవసిద్ధాః ॥ వదంతి కీచిత్సరమోఒవిరామ స్ఫావిద్యయా సంవృతమాల్మి సంజ్ఞ్యం ॥ జానాతి నాత్యాన మళిః పశేణ! సంబో ధితొ వేదపరాత్మ తత్వమ్‌ ।! యది స్మజానాతి కృతోవిలాస | స్పఠాకృలే2.నేన కృతః పరేణ ! జూనాతినైవం యదికేన సేవ్య | స్సీమూహ సరై ్వైరపి జీవజాతిః 8 అృతో_త్తకం కిం విదితం భవద్శి | _ప్రవ్ప్రారీమే | సింళయభేది వాక్యం శ
= (ఆధ్యా- ౧-౧-౧౦ నుండి ౧౫ శ్లో)
స్రీ రా సంవాదమునందు వై లాసమున శంకరుని “(శ్రీ మనో దేవి యతి(సీతి పూర్వకంబుగా. *....నారాధించినం (బసన్నుండై మెచ్చి సీకు నెయ్యది యిష్టం బిద్చెద నడుగుమనిన సంతోమధరిత చి_ళ్తయె యమ్మ త్త కొళిని చితునవ్వునగుచు నిట్లవియె,
(పాణనాథతనదు పతిని గొల్చ్భుటకం బ వేకు పనులు గలవె చారుమకికి | గాన సీదుసేవ గావించుటయె కాని | యొండుకో ర్కెలే దఖండనుకా_ర్తి ॥ ఆ ॥ ఆయిన సీకభీష్టనుడుగు మిచ్చెద నని | యాన తిచ్చిర మనోత్మయివుడు | గాన నాకు సెల్లమానవులష మేలు! గలుగు నొళటి యశుగవలసె ననఘ 1 కం & నిఖలకలువ, సంయయకర। మఖిలాఖీష్ట (వనం బనంశ్రావ్యయచి | త్భుఖదము జగదధిపత్య ముఖకరచుగు మం్యత్రరాడ ముం గృసజెప్టు మనఘా 1
అంధ్ర ళఠిం అదైైత త్త వ్రషోవ్యములు శథ0 'కే। అనినివిని నవ్వి గిరిడకిట్లఎయె శంభు | డడుగరాని రవా స్వార్థమడిగి తీవ్ర । దగనిది మదీయ నిమేపమగు పదార్థ ॥ మైననెటి గింలు నీకు నెయ్య౦బువలన | కే। శీ మనోరామ (శ్రీరామ రామరామ | యనుచు రమి యంతు రామునియంద రాము | నామము వరానన సవాననామ శుల్య | మట్లు గావున దీని నీవవధరింవు (౧-౮౪౧- రజ) అ ధ్యాగ్మరామాయణమున పార్వతి తనపు తానే మొదట ఫుుపో త్తమ త _త్వేమును 'లెయప్రమనియు,. వీదప 'రామునిగూర్చ్చి "లెలువ్రమనియు. శివునడిగెరు. సీతారామాంజనేయ నంవాదమున పార్వతి సపర్య్థఎకు (వీతుడైన శివుడు నీ యభీష్ట మెద్ది యో ళోరు మవగా నామె శ్రీకి పతిసేవకం బ 'వేుపనులు లేవు గావున నీ శీవ చేయుటయెగాని వేసు ళో ర్కెలేదు. అయినను కోరుముంటిరి గాన నాకును నెల్లమానవుఎకును మేలుచేయునదియు సకలాభీష్టానంద (పదమగు మంత రాదమును చెప్పుమని యడుగ శివుడు (శ్రీరామ ముర్మితిమునుగూర్చి 'తెలటుపనారంభిం చెను, ఇందుకవి ఆధ్యాత్మ 'రామాయణమునందుళంళు పార్వతిప్యాత నుదాత్సముగ పోమీం చెరు ఆమె ప్యాతలో నాదర ఇపల్మివతా లతణములను, ఆదర్శశి మ్య*శ్షణము లను కవి (పదర్శించెను, పత్మివత భ ర్తనేమియు నడుగదు, భర్త సవయీ యామెక స ర్వాభీష్టఫల్యప్రదమ గును, భర్తయే యామె నదుగును. అయినను ఆమె వమియు ఫోరదు, లేదా లాంఛన పాయ ముగ నేజేని భర్తకు (పియమైరదానినే కోరును అభళ్లు ఉత్తమ శిష్యుడు సద్దుశుని సేవించుచు నాతని 'మెప్పించును.. (శ్‌గుకు నేమియు నడుగకుండు బు యు త్తనుశిష్యుని లత్షణము,. శిమ్యునికేది యొప్పు కెబ్దుత యువ బేశింపవలినో గుకుడెనుగురు, డానిననునరించి యతడు పదేశించును. తానుగా నడుగుట యొకవిధముగ నపచారమ్మే యని గురుగ్సీతిలో నున్నది ఉ_త్తమగురుభ క్రి పాత్మివర్యము వంటిది ఇచ్చట పార్వతిప్మారమున నీరెండును చక్కంగా పోమీంపబడినవి, (య
0 ఆంధ ... అదై్యాత త_త్త్వశావ్యములు అ ధ్యాల్మ స రామాయణమున పార్వతియొక్క- (వశ్నము రాముని గూర్చి తనకుగల సంశయమును వ్య కము చేయునదిగానున్నది ఇందట్లు శాక లోక హీ లార్థ ముగను, జిజ్ఞాసాల్మక ముగానునున్నదిః ఇది మిక్కిలి యుచితముగానున్నది. ఇచ్చట శివ్రడామెకు సంగ్రవా ముగా రామాయణమును పట్టాఖిపేశము వరకు నాలుగు పద్యము లలో చెప్పి యనంతరము (శ్రీరామాజ్ఞ ఛే నీతు మారుతికి నభ్యాళ్మ రామాయణమునందువలెనేే రామత_త్వముప దేశించినట్టును అది విని యాతడు *లమ్మవో సర్వమయనని సులభముగగాంచు. పరమ స్మ్నూళమెద్ది 1 నా శెజింగింపవమ్మ 1” యిని (పార్థింప నా సీళా చేవ “యభ్యాసయోగమును గూర్చియు, సాంఖ్య తారకా మనస్కాళ్మళమగు రాజయోగమును గూర్చియు, సం్యవాముగ దెలిసి యందు "రక యోగమును వివరిం చినట్లును పిదప (శ్రీరాముడు సాంఖ్యామానస్కముల నుపబేశించినట్లును తెలిపెను... అధ్యాశ్మరామాయణమున రామ “కథా సం్యగవానుకాని మాపి (పశ్నగాని నీత యుపచేళించిన కారక “యోగముగాని ఇందున్నట్లుగా లేవ. సీత రాముని యాబ్జ్ఞననుసరించి (శ్రీరామత_త్ట్యమును (తన త_త్స్వమునుకూడ) లెలి పెను, హనుమంతుని కది సరిగ బోధపడినట్లు లేదని (గహించి కాబోలును (శ్రీరాముడు యార్మత_ల్వ్వమునే మరిఫొంత వివవముగ బోధించెను,
(ఖీ సీతారామాంజనేయ సంనాదమునందు. సీత బోధించిన రామతత్స్వము హానుమంళిపనికి "భావనామా[(తముగ బోధపడినది గావున *రామవందుకు తారళ(వ్మామగుట సక్యమగుగాని" అని
“ఇప్పి తత్చులభసామో త్కార పౌర్షమును "'లతెలున (పార్టి ౧చినాడుః “ అమ్మయగుటవేత “ఎజిఎగింపవమ్మ” యని చనవుచే నడిగినాదు. సీశ్ర “శారక యోగము నుపదేశించిన పిదప (శ్రీరాముడు సీతయుప చేశమునకు లనంతృ ప్రీ చింది, హనుమంతుని 'సీత చెప్పిన తారక యోగమం[శ్రము “"లికిసెను గజా [ యని పరామర్శచేసి “ఇక సీసశయి కరుణచే సాంఖ్య ోనమును ' తెలువుదునని యాతికగుగశ యే చవ్చనారంభిం చెను
ఈం 46 అద్యైర త్త స శొవ్యములు 1 శం॥ (శీ రాముడపుడు ఖీనీ । తారామముఖంబు జూచి తేల యూచి మహో | కారుణ్యకటామముళే 1 మారుత వరన్సుతునిగాంఛి మందన్మితుడైై క 'శేః 'తేలిసెనయ్య 1 నీతాజేవి ెలియజెప్ప !_ గలితతారక యోగ (వకాామె్మై | నింక సనిపయిగరుణ చే నెజుకపరుతు | సొంఖ్థ కోనగంబు వినుమా(వసంగ మనఘు ॥ ( సీతా ౨-39 ఈ. వద్య్ర హనుమంతుడు సొంఖ్యయోగానుభవమునొంది తన యనుభవ శమటనపూర్వకముగా తిని గరు బేవుడై న (శ్రీరాముని స్తుతించి యట్టి యనుభవము నిర్యముగా నుండునట్లను (గ్రహింప (ప్రార్థింవగా (శ్రీకాము చరని స్థికికి తగిన యమన స్క_యోగమునుప దేశిం చెను, ఉప దేశమును కోరుట యపచార మైనను నువబేశించిన దానిలో "శెలియనిది యడుగుట యపచారముకాదు, ఆట్లడుగక లెలిసనవాని వళి నూంకుండుకు యపభవారమగును ఉవజేశారంభనువరకు తొందరవడక నిరీమించవ లెను. ఉపబేించిన చానిలో సంశయముల నడిగి "తెలిసిపొనవలయును. ఇది యు_త్సముడగు పారమార్థి క శిష్యు నకు తగిన పద్ధతి ఆ ధ్యాల్మె రామాయణముననున్న సీశారామాంజనేయ నంవా దమువంటి చే (ధీరామాంజ నేయ సంవాదము “ము _క్రీకోపనిమత్తు ల్‌ో నున్నదిః ఆండారంభమిట్లువ్నది 3 (శ్రుతి :ంల్లో! అయోధ్యానగాకీ రమే రళ్నమంటప మధ్య మే! సీశాభరత సౌొమ్మితి శశ్రుఘ్నాదై్యస్సమన్వితం | సనకాదై్యార్ముని *గదై ర్వసిష్టాదై సళ్ళు కాదిఖిః 1 అన్వై స ర్భాగవతై జ్చాపి. స్తూయ మాన మహర్నిశం! ధీవ్మికియా సవా(సాణాం సావేణం నిర్వికారణం। స్యరూవ ధ్యాన నికతం సమాధివి) మేవహరిం భక్రాశుళూమయా శామం, స్తువన్‌ వ్యచ్చనూరుకిః | రామక్వం పరమాశత్మాసీ నచ్చి జానంద వ్యగవాః 1 ఇదానీం శ్యాం 'రఘ్యుశేష్టు (వణనూమి
71 ఆంధ్ర ... అరై సరరట్త ర్రశొవ్యములు చుముర్ముహు! 1! త్వ(దూపం జ్ఞాతుమిచ్భామి, త _త్వ్వృతోశామ ముక్తయే |! ఆనాయానీన యేవావాం | ముచ్యేయం భవబంధనాల్‌ శృ్ళఫయా వదమేరామ 'యీనను ఫోధ వామ్యువాం 1 |
(లీరామః వసాధు వృష్ట్ణం మవోబావూ వదామి (శుణు త త్వతః ॥... ఇందు ప౦ంచవిధము క్తులుపబేశింవబడినవి, అందు వై వల్య౦ం ము_క్రిరీక్రైవ పాఠమార్థిక రూవిణీ 1 జ్ఞానం లభ్థ్వాచిరా జీవ మామకం ధామ యాస్యసి ౯ యని, క్రైవల్యము _క్రియే జ్ఞానము వలస లభించు పారమార్థికము_క్రియని యదై్యైతపరముగా సృష్టీకరింప బడినది,
ఇందు 'లెలువబడీన రామనామార్థమునకు నంజబంధించిన వీవు యము “రామరనాస్యోపనిమత్తు, లో నున్నది. నీశ వానుమంతునికి “లెలిపిన (శ్రీరామకళ్త్వం. సీశాత _క్యము రామళాసన్యుపనిషత్తు నందున్నవి,
. యోగాభ్యానమునకు సంబంధించిన ఇందలి విషయమున నియ మాదిక్రము భగవద్దీకనుండి (గహింపబడీనది. ఆననబంధ(ప్రాణాయా నూదులు యోగశిఖోవనిమత్తులో ఇప్పశడినట్లున్నదిం
'శారకయోగమునకు సంబంధించిన విషమయముపనివత్తులలో కొంత కనిపించుచున్నది. యజా్వేదీయ అద్యయతారకోపనిమత్తులో శారశశబ్ద నిర్శచనము (వంచము(ద్రలకు సంబంధించిన) లత్ష(ర్రయము, సుషున్నూ్నూది నాడ్మీపశంస్య కుండలిస్మీపళశంస, ఆకాశవంచకము, చం(ద సూర్యశారామండల దర్శనములు నను వినయనులున్నవి, అందు 'తారకము ఆరెండు భాగములనియు, నందు పూర్యార్థము డారక మన బడుననియు ను _త్త రార్థమమనన్క_మనబడున నియు ఇస్పబడినది, *సమ్య బ్నమిలితాషః కించిదున్మీలితామోవా అ_న్షర్శస్ట్వా (భూదహరా దుపరి సచ్చిదానంద కేజః కూటరూపం పర్యబహ్మవలోకయన్‌ , తదూ పోభవతి గర్భజన్మజరామరణ సంసార మవాద్భయా తృం'తారయలి; కస్మా త్తారళమికొ అని ఛారథము నిర్వ చింవబడినది,
అం ,., అరై సల్‌ ఈ త్తకావ్యములు 70 ఇందున్న తారక రూగమునక సంబంధించిన నాడొానుభవ వివయము కొంత బుగ్వోదీయ. నాదచిందూపనిమత్తునందు 3౧ నుండి 39౬ వరకుగల శ్లోశములలోనున్న 8. ఇచ్చట సం(గవాముగా చెప్ప బడుటచేత దశవిధనాదములుగ చెప్పబడలేదు. కం్రజాజ్వధి.. జీమూత భేకి నిర్భరనంభవః, - మ ధ్యేమర్షళశ క్వాభో ఘంటాకాహాళజ స్తథా | అంతేతు కింకణీవంశ వీశ్యాభమరనిన్వనః | ఇతినానావిధా నాదా (భ్నూయం తే నూత్మసూత్మలః | మహాతి[శూయమాణేతు -_మవో ఇీర్వాధికథ్యనా । తశనూత్మం నూత్మతరం నాదమేవ పరామృ కేత్‌ (శ్లో, 33 నుండి 9౬ వరకు అని 'ఇప్పబడినది. సీ రాసం.న నీ దళవిధనాదములు వర్ణ నాత్మకముగ వివరింపబడినవి, _ ఇవి. వాంసోవని మత్తునుందుండి (గహింపబడిన ట్ల్రాయుపనినల్తునం డీదళవిధనాడములు ఇవ్పబడియుండునునుబట్టి యాహింపనగును. నాదబిండు ' కళ్యావశంన యోగశిఖభోపనిమత్తునందు రృతీయా ధా్య్యాయమునను, మష్టాధాయము నను కొంత కానవచ్చుచున్నదిం నుషున్న్నూది శతాధిశనాడీ భేదములు, పండలినీ శకి మట్బ(కములు, (పాణాయామము మొవలగు వానికి సంబంధించిన విమయములు యూగశిఖోపనిమత్తునకు సంబంధించిన . వంచమా ధ్యాయముననున్నవి. తారక యోగమున ఇెన్పబడీన విమ యములు ఛాలవవకు యోగశిఖోవనిమత్తున కనిపించుచున్నవి. శివ సంహితయందును, యోగచూజామణ్యుపనిషత్తునందును కూడ వట్ట (కములు, నాడులు, కుండలినీ (పాణాయామము, ముద్రలు, యోగా భ్యాసనియమములు, నాదబిందుశళలకు సంబంధించిన విషయములు, పంచమ దలు మొదలస కారకయోగనున లెలుపబడిన విమయము లన్నియు 'చెప్పబడియున్నవి, ఇట్లుపనిమత్తులో 'ఇప్పబడిన విషయములే వర్శనాల్మకముగ శావ్యవద్ధతిలో సీ యాశ్యాసమున సరనముగను రమ్యుముగను "కెలుప టడీనమ్‌, ద్వితీయా శ్వాసారంభమున ఉసాంఖార్థమనస్క-0బు లుపనిసదర్థ (పరిపాదళంబు లని ఇవ్ఫబడినవి, కావున సీ ద్వితీయాశ్వాసమున
శ్రేగ్మి ఆంధ్ర ,౩, అదైై సతీ ర్త సృశావ్యములు నుపచేశీంచబడిన సాంఖ్యమువనిమత్తులనుండి (గ్రహించబడిన విమయ మనుట స్పష్టము, ఇందారవవద్యము (వశమై పరమై. , ౧ నుండి' పదు 'నెనిమిదవ పద్యము (ఇట్టి పూర్ణత _త్వమైనట్టి. -.). వరకుగల (్రువ్మా వ స్తుస్వరూప వర్ణనము సరీగా నే (క్రమములో శాకున్నను కొలది ముందువెనుశలుగా స్మీకిందీ యుపనిమద్వాక్యములలో గోచఛరించు చుండుట వేరనీకవి యాయుపనిమజ్య్వాక్యములలోని యంశములను (గ్రహించి పద్యరచనానుకూల్యుము వనుస౦ంచి వరుస్మకమమున కొంత మోప్ప'చేసి యుండవచ్చును.
(ప్రవ్మాన్వకీవమును వివరీంచు ఉవనిమద్వాక్య్యములు $.తనేజ జీన *.(ఈశావాోన్య = శ త బేదతి తనై షజతి (ఈశావాన్య ౫) గపరస్థిగా చ్చు (శ్రమకాయ మణ మస్నావిరగ్‌ శుద్ధమపాప విద్ధరి | శనీర్మనీమీ పరిభూసాయం భూర్యాథా శథ్యతోగర్థాన్‌. వద భాచ్భా శ్వతీభ్య స్యమాభ్యః (ఈశావాస్య. ..౮) ఈ శావాస్యోవనిమత్తు
శీనోపనినత్తు;. మంత్రములు 3౩ ౪, ౫, అ్కు 8, ౮౩ ఎక్కా 80,
శశోవనిషుత్తువ. వల్లీ ౨౨. మంగత్రములు ;- ౧౪ నుండి 9-3 వరకు. వన్లీ 3ఎమంగత్రములు ౧-౨, ౧౫ వల్లి ఈంమం(త్రనములు ౧౦౧౩,
'వశ్నోపనివ త్తు: చతుర్ధ (వశ్నము.- మం(ఠములు ౯౧౦
| మమండకో పనివ త్తు; ముండకము _9, ఖండము ౧౩ మంకీ ములు ౧, .9- మ ఖండము _9, మంత్రము _9, ముండకము 9, ఖండము ౧; మం(గము = 2,
మాండూగకోవనిమ త్తు ఖండము ౧ మం్ళలీము _9, ఖండమున 'మంగములు ఈ, ౫ ఖండము ఈ మీర్మతీము ౧,
తె ల్థికియోపనిమత్తు ఫ-(టమ్మోనందవల్ల, అనువాకము ౧
భృగువల్లి ఏంఅనువాకము ౧.
'విఠశీయోపనిమత్తు ;.ఖండము '౧. మం(క్రము ౧ ఖండము ౫ మెం్రము వ్‌ |
అంగద ... అన్వైత త_త్వకావ్యములు 15 ఇాందోోగ్యో సనిమత్తు $-ఖ౦డము ౧౪, మం[తము ౧, ఈ బృవాడారణ్యలో పనిమత్తు ఫ-(బాహ్మణము ౪ మంగత్రముగ్దం౧ (ావ్మాణము ౫ ఫృమంగములు ౧౩ ౨.
ప ంగలోపనిమత్‌. $.ఆళబ్దనమ స్పర్శ్మరూపమ వ్యయం తథారనం నిత్భమగంధ వచ్చయత్‌- । అనాద్యనంతెర్య మహుతఃప) ౨ ధువం జీవ -శీమ్ధత్యమలం నిరామలళుం ॥ తతః పవ్మితం ఫర మృేశ్వరాఖ్యం అదై్యైళిరూపం విమలాంబరాభం ॥ | సుబాలోపనిషత్తు ;-అజాత మళ్లాత్వమశప్రలిష్టిత మ(పాణమమన ఖ మ(్రోత్ర మవాగమనో౭ కేదర్క- మచమయున్క_ మనామగో[త మశీర ,మహణి పాద మస్నిద్ధ మలౌహిత్‌ మ్యప్రమేయ మృహాస్వమదీర్ధ .మణన్వ మసనల్బమపార మనిస్హైశ స్ట!
అ ధ్యాత్మోపనిషత్తు ఏంపరిపూర్మ మనా ద్యంత _మ్మపమేయ _మమ్మికియం సద్ధృనం చిద్ధ నం నితమానందఘన మవ్యయం (వత్య
“"ీశరనం పూర్ణ మవంతం సర్యతోముఖం అహేయ మనుపాబేయ మన్నాధేయ మనవ్యాశ్రనుం నిర్గుణం న్మిష్మియం సూత్మం నిర్వికల్పం నిరంజనం అనిరూవ్య స్వరూపం యన్మనో వాచామగో చరం సత మృద్ధం స్వలస్సిద్ధం శుద్ధంబుద్ధ మనీదృశ౦ ఏకమేవా ద్వితీయం (హ్మ శీవూ నానాస్తికించన 1 మొదలగునపి.
(ఖీ శంకర భగవత్చాదులు రచించిన వివేక వూడామణిలో వివరింపబడిన (్రహ్మస్వరూపమునకు నిందలి వర్ష నమునకును కూడ ఛాల సొమ్యుము లున్నప్‌,
పందొమ్మిదవ పద్యము (అట్టి నాయందనాదిగా) నుండి ఇపవది యొనిమిదవ పద్యము (శవియన్‌. మూల పకృతయు వరకుగల మాయా స్వరూప స్వభావ వివరణ మి,క్రీంది యుపనివ దశ్వాక్యముల నుండియు, వివేకచూడామణి శ్లోకముల నుండియు, (గ్రహింపబడిన భావములతో
మహాోవనిషత్తు ఏ.బులేమాత్మా పరంబహవ్మా సత్యమి ₹ెది శ్రా బుర్వైః 1 కల్చిళా వ్యవ రార్థం యస్య సంజ్థ మవోల్మేవ। ॥
6 ఆంధ్ర ... అవ్వైత త _త్వకావ్యములు
పై ంగలోపనిమత్తు తస్మిన్‌ మకు శుక్తికా స్టాణుస్సటి కాదా జలలౌప్యు వుకుుమ “శీఖాదివత్‌ | లోహిత శుక్ల కృష్ణమయీ గుణ సామ్య ని ర్ఫాచ్యామూల (యతి రాసీత్‌ | స త్వా(దిక్తా వ్యక్తా వరణశే క్రీ రోనీత్‌ ॥
శేజో చిందూపనిమత్తు ;.ఇదం (ప్రపంచం నాన్యైవనోత్సన్నం చాపి న్‌'స్థికం ।$ మాయా శా ర్యాదికం నాస్తి మాయా నా స్తిభయం నహి | వం ధాకుమార వచనే భీతిక్సే ద_స్విదం జగత్‌ |
నిరాంలంబోపనిమత్తు ;-(బ్రవ్మాణస్సకాశాత్‌ నానా విచ్చిక గన్ని ర్మాణ సామర్థ్య బుద్ధిరూప (టబ్రవ్మాశక్రి -కీవ(పకృనిః 1
వివేక చూడామణి ;.అవ్య క్త నాన్నూ పరమేశ శక్తిః అనాద్యు విద్యా (లిగుణాల్మికా పరా ॥। శారా్థనుమేయా సుధియైవ మాయా | యయా జగత్సర్వ్య మిదం (పసూ మతే 1౧౧౫1 సన్నాష్య సన్న్నా ఫ్యుభయాక్మికానో 146000 4* 1 మహోద్భు తౌజఒ నిర్యచనీయ రూపా [౧౧౧ సాంఖ్య యోగముననున్న ౨౧ ౨3 సంఖ్యలుగల పద్యము లీపైని తెలుపబడిన ౧౧౧వ శ్లోశమునకు వివరణ (ప్రాయము
" శం॥ గవియన్‌ మూల (వకృలియు 1 ద్వివిధ యగును మాయ
యన సవిద్భయన ననాద్యవిమల సత్త్బార్మిశక యగు | నవిమల సత్వ (వధాన యగు నన తగన్‌ ॥౮౮||
"లే! ఆమలస _క్వే (పథాన మొనట్టి మాయ | యందు దాసి కధిష్టానమైన “నీను | (ైశిఫలించితి మేఘ సంగత జలముల 1 మించి యాస మమర బెంబించినట్లు కఎ౨నా|
కం[ మాయా (పతిబింబంబును మాయాధిఫ్టాన పరము నూయయు గూడన్‌ | నమూయావిమయెన యీశుడ | మాయకు డగు నతడు (శ్రహ్మమయుగై_ యుంటన్‌ 1301
ఇందు రం నుండి ౪౮ నంఖ్య్భవర పగల పద్యములలోని పంశీ శరణాది విషయములు (శిఖ (బావ్మాగోపనిమత్తు నందును, పై ౦గ లోపనిమత్తునందు నున్నపి
ఆంధ ౨. అ ్వలే తత్త్వ కావ్యములు శ7? ఈ పద్యము ఈకింది యుపనిమ ద్వాశ్యములకు వివరణ పాయ ములుగ నున్నవి, వైంగలోపనిమత్తు :.లోహితశున్లు కృన్టమయీ. గుణసామ్యూ నిర్యాభ్యామూల (వక గలిరానీత్‌ | సల్వే(దిక్తా వ్యక్తావరణశ క్రీ రాసీత్‌ | తత్‌ (వనివింబం యత్‌ తదీశ్వర చైతన్యమానీత్‌.! నస్వా ధీ మూయ? సర్వజ్ఞ . నృష్టిస్థిరి లయానామూాది కర్తాజదంకర రూపోఛభవతి | సీ॥ పరగశరావ. .,=1 తే బాధ్యజీవేశ్యర (త్రయోపాధియుగము | (బాళటవిజేక దృష్టి నిరాకరించి |! తనకు పరిపూర్మ శుద్ధ చైతన్యమొకటి | గా విలో కీపవలయు మేధావియనఖఘ 1 ౬౧|| ఇది ఈ (క్రింది యుపనిమ శ్వాశ మునకు ఫాయయనదగియున్న దిః ఆ ధ్యాశ్మోపనిమత్తు మాయాని'బ్యే వివోమయైవ ఉపాధీపర జీవయోః | అఖండ సచ్చిదానందం పరంట్రహ్మావిలత్య తే ॥ అరమవదినాలుగవ పద్యమున వివరింపబడిన (ట(ణవస్వదూప విమ యవంతయు మాండూళో్యోపనిపుత్తునందు "చెప్పబడియున్నది. ఆరవది 'యెనిమిదవ సద్యమున "కెలుపబడిన పంచ$ఫోశముల స్వరూపము పై 0గలోవమత్తునందున్న దిం ౧౦౫వ సంఖ్యగల వచనమునఎ కెలుప బడిన పంచవింశతి త _ల్వసంబంధ మైన వీమయము మండల బావ్మాణ, (శి ఖ(బావ్నాణ శారీరకో పనిమత్తుఎలో వివులముగనున్న ది. నూటయరువదియేడు, నూటయరువది యెనిమిది సంఖ్యలుగల వద్యములలో "తెలుపబడిన “వానుమంతుడు స్మర్తూపానుభవమునొంది _ కొంత తడవట్లుండి లేచి తనమూర్తియగు (శ్రీరాముని స్తురించుటొ 'యనెడీ విషయములు వి వేకచూడామణిలో ర౮౦ 5౮౧వ న్లోశ ముల లోని విమయమువలెనున్నవి. ఇట్టి భావమే ఆ ధ్యాశ్మోపఏషత్తునందలి ౬ వ శ్లోకమునను, అ భౌవవివరణము అ తరువాత శ్లోళములలోను శనివించుచున్నదిం (ట్ర
70 అంధ ... అద్వైత తేత్త్వీ కాల్యములు ఇట్లు సాంఖ్య యోగమునందిలి విషయమం౦ంతయు నిశేవముగ మైంగల అ ధ్యాత్య్యపనిషత్తులలోను, ఫొంతరూపథేదముతో వివేళ భూడామణియందును స్పష్టముగా కనిపిచుచుపష్నది, వేదాంత పంచ దశియం దీవిమయమ౦తేయు వివరింపబడియున్నదిః లృలీయా శ్వాసమునందలి ముఖ్యాంశి మైన అమనస్క యోగ వీమయము మండల (బావ్మాణోపనిమ త్రునందున్నది, అందు *.. న్వపరి పూర్ణ జానే నోన్మన్యవనస్థావ కేన, గుహ్మోళ్య్ళం భవపిః ఉన్మన్యా అమ నస్మ_౦భవలి. =. శుద్ధాఒదై్యళాజాడ్య సహజామనస్క్ట్యోగ న్మిద్రా ఖండా నందపదానువృ'త్త్యా జవన్ముకోథ వతి। తేచ్చానంద సమ్ముదమగ్నా 'యోగినోభవంతి తద సితియా ఇందాదయనృల్పాన౦దాః, వీవం (ప్రాప్తానందం పరమ మొూగీ ధఎతీ య్య ఎనిమత్‌ ఇంటే తృతీమ్య(బాహ్మణమున ఫంయాజ్ఞవల్యోగ మహాముని ర్శండల పుషమం(పవచ్చ స్వామన్న మనిస్క_లక్షణ ముక్త్రమపీ విస్త లేం వున్నస్ల్లతమేణం (బూహీతిః త చేవమండల వురుహోజ(ప్రవీత్‌ | ఇదమ మనస్క- మతఠిరవాస్యం, యద్‌; జ్జానేన కృ తార్థోధ వతి, తన్నిత్యం శాంభవీమ్యుదాన్వితం పరమాత్మ దృష్ట్యా తదను సర్వేశ మ[వమేయ మజం శివం పఠాకాళిం నిరాలంబ నముద్వయం (బవ్మాబన్లు రు(దాదీనా 'మేకలక్యం సర్వకారణం పరంధబన్మోల్మి న్యేవ పశ ఫమానో గువో వివారణ మేవం నిశ యేన క్లూ శ్వాభావాజఒభావాది ద్వంచ్వాతీతస్సం పదిర మసోన్మన్యనుభన స్తదనింఠిం మఖ లేం్యదియ శతయవశా దమ నస్కనుఖ (బ్రహ్మానంద సము(దే మనఖ్యపవాహ యోగరూప నివాతే స్ట్‌ దీఎవదచలం వరం(బవ్మా (పాప్నోరి తిత్‌ శుమ్మవృతువత్‌ , మూ ర్భానిన్యిదాయమ * నిశ్వాసోచ్భా ఏసాఒభావాన్నష్ట ద్వంద్వ సృదాజఒ-చంచలగ్యాతిః పరమాంతిం స్వీ! అల్యేమనః (పచారళూన్యం పం మాల్మిని లీనంఛవతి | పయ(స్పవానంతరం భేను_స్తనశ్సీరమిన స ల్వేయదియవ్ధే పరినచ్హే. మనోనాశంభవతి, త బేవాఒమనస్కం౦ .తిదనునిత్యిశుద్ధ పరమా త్మాహ మే వేతి తఠ్వమసీత్యువ దే కేన త్వమే వావా మపహామేవ త్వమికి 'ారక యోగవాన్రేణాఒఖండానింద పూర్ణః శృ ళార్దో గవత, ఎంపూర్మ్మ అకాశమగ్నమనాః (వ్రాపోన్మన్థవన్థ
గృన్య _స్షస క్వేం్యడ్రియవర్గ అనేక బగ్మార్జిత వుజ్యవ్రంజ వక్య “ వ్రైవస్య ఫలో౭ఒఖండానందనిర. స్థ సర్వశ్షేశ కళ్ళలో (ట్రహ్మాహమన్మీతి 'ళృళ తో్యోభవలి, ర్వ మేవావాం నీదో _స్తి పూర్ణ 'శ్వాత్సమాళ్మనః, ఇత్యు చ్చన్‌ సమాలింగ్యశిష్యుం. జ్జ వ్లీమనీశ యల్‌ 1 ఆనియున్నది సీ. శా, నం, గృరీయాస్వానముననిందలి విమయ'మే. వివులీరింపబడి యుండుట స్పష్టముగా గోచరించుచున్నదిం వానుముంతుని సంశయ ముసికు (శ్రీరాముడిచ్చీన సమా ధాన తాత్సర్యమును, నిందుసూత్ము
- ముగా సూచితమైయున్నది. అమనస్క-యోగవిషయ చుద్యయ తాగ ఫో పనిమత్తున;దును కొంత వివరింపబడియున్నది. తృతీయాశ్వాసమున నూట ఇరమవదవ పద్యమునుండి _ నూట యిరువది మైదవ పద్యమువరకుగల వైరాగ్య బోధోపకతులకు సంబం ధించిన విషయ మ ధ్యాత్మోపనిషత్తునందు - ఆనక వాసనాను దయభోోోల వై రాగ్య్భన్య తదావధిః! అవాం ఛావోదయా భావో బోధస్య పరమావధి! ! లీనవృ "త్తే రనుత్పత్తి ర్యా దోపర తేస్తుతా 135 యని సూశ్మముగ "కెలుపబడినది " నూట ముప్పది 50డవ పద్యమునుండి 'మూడు పద్యములలో 'శెలుపబడిన మబోవాశ్యార్థ వివరణము కూడ ఆ ధ్యాళ్మోపనిమర్తో నంబీ 36, ౩౧, ౩౨ న్లోకములలో కనిపించుచున్నది. నూటనలువదె మూడవ పద్యమునుండి నూటనలువది తొమ్మిదవ పద్యమువర కను వివరింపశడిన స్థితవద్ధ లషయణములు విపులముగ భగవద్దీన యందు న్నను అధ్యాత్మోప నిమర్తునందు _ . . ఉన్ల స్థిన్నపళ్టో- యతిగయం యసృడ్తానంద మశ్నుణే + (ట్రహ్మణ్యేవ విలీవాత్మా నిర్వి కారో విన్మిష్మీయ!. 1౪21 అని * పంగ వాముగా నొళ శ్లోకమున లెలిపి వివరములు. జీవన్ము కుని లక్షణములలో (44 2*3ు బు “తి “సంఖ్యలు గల న్లోశములలో, ెటపబడిసమి శీవన్ముక్తుని -అతణములిందు ౧౮౨౩ నుండి ౧౮౪ వరకు.గల వధ్రద్ధనుః అలో. నివథింసజిడినవి, ఈ ఇెండింటి!ిని కొన్ని పోలికలూ వి,
నూటయేబది యొకటవ పద్యమునుండి నూట డెబ్బదిరెండవ పద్యమువరకు వివరింపబడిన పంచవశ యోగాంగములు - కేజో లిందూపనిమత్తునండలి (పధమా ధా్య్యాయమున "*శ్లో।! యమోహి నియమ స్యాగో మానం చేశశ్చ శాలల అననంమూల బంధశ్చ 'జేహసామ్యంచ దృక్‌ స్థితి 8౧౫1 (ప్రాణ సంయమనం నైవ (వత్యాహోరశ్ళ్స భారణాః॥1 చళ్మే ధ్యానం సమా-ధిశ్చ (పౌ శ్రాన్యంగాని వైళమాత్‌ ౧౬! ఆని పంచదశ యూగాంగము నామములును చాని వివరములు ౧2వ న్లో ము (గర్వం (ువ్మాలి,.) నుండి ౩8వ న! ము ((**సమౌధి రళ్ళిధీయలే) వరకును వినరముగ తెలువబడి యున్నవి. బిట్లు ణీ సీతారామాంజనేయ సంవాదమునందలి యాశ్యాస (శేయమునందలి విమయములలో కొంచెమించు మించుగా నన్నియును ముఖ్యముగా 'శారళ యోగ సంబంధమైనవిజనాదవిందు, జ్ఞానబిందు, (్రుహ్మావీద్య, 'యోూగత త్త శిఖ (ఎవ్మాణ, యాగచూడ, మండల (ావ్మాణ, ఆద్వ్యయళారక రామరవాస్యః కామ 'తాపని, శాండిల్య ూగళిఖ యోగకుండలి, వరాహోద్యుపనిమత్తులలోను, సాంఖ్య యోగ సంబంధమైనవి = విశేమముగా కఠ, నూండూశ్య, _లె _త్తీరీయ, ఐకలేయ, ఇాందోగ్య, బృవాదారణ్యళ, సుబాల, శుకరహాస్య, (8ిఖ (గావ్మాణ, సీర పెంగల, శారీరక, అ ధ్యాత్మ,పర(బన్మా, మహోవాకర్ణ వరాహ, ముక్తిశాద్యుపనివ. త్తులలోను విజ్సేవముగ వేదాంత పంచదశి లోను, వివేశ చూడామణిళలోను, అమనస్క యోగాదికములు మండల (బొహ్మాణ ఆడ్వయి శారక్క ఆధ్యాత్మ, "కేజోబింద్వాద్యుపని మత్తులలోను శంకరాచార స్ట్‌ శృతమైన అవరోకమూను. భూతిలోన్ను లెట్టో్యపదేశములోను, స్పష్టముగా కనిపించుచున్నవి. _(గంథకర్త ఈ_రద్యిమయముల నా. యా (గంథములనుండి హించి "లన న్యంత మాటలతో 'క్కని శైలిలో నిష్టన్టముగను ' అసందిగ్ధగముగను, రస వరతముగను కొంత వివరణాత్మకముగను ఇప్పును; ప్రైనుదాహరించిన (గంథములే” కాక్‌ అధ్యాత్మ రామాయణ" భగవద్దీతాది (గంఫముల లోని”ల్లోశముల 'కనువాదములని '' ఇవ్వదగిన" పద్యము -లింద నేళముగా కనిపించుచున్నవి,: అందు కొన్ని యిచట నుదావారింపబడుచున్న వీ
ఆంధ 4. ఆదై త తీ_ల్వ్వేకావ్యములు తరి!
శః ఖీ నునోశామ (శ్రీరామ - శామరామ ! యనుచు గమి యింతు రాముని యంద రామ | నామము వరానన సవా(ననామ తుల్య 1 మట్లు గావున గీని సీవవఫరింవు క (౧-౪౪)
.. ఇది సిద్ధమైన అనశి శీరామ రామ రామేరి రమే రామే “మనోరమే 1 సవా(న్రనామ తుల్యం శత్‌ ।; రామనామ వరానచే ॥ యజెడి శ్లోకమున కనువాదమ,
సీః శృంగారమే పార
"కేః అను పమోజ్జ్యల రత్న సింహాననమున | నమరగూర్సుండి కోటి సూర్యు (వశాశు । డై వశిషస్టాది. ముని నమూహములనేలం "| 'జెలగి రాముండు పట్టాభిమీ క్తుడయ్యె క్‌ (౧-౭౪)
ఈ తేటగీతి ఆధ్యాల్మ రామాయణమునందలి “న్లో అభిమీ క్వః పరివృతో వసిస్టా సర్మవోత్మళిః | సింబోననే - సమానీనః కోటి నూర ఫ్‌ నమ(పభః ॥
(ఆధ్యా బాలా ౧-౨౮)
ఆను న్లోకమున కనుసరణము, (వథమాశ్య్వాసమున సీం వాను
మంతున కుపచేశీంచిన రామత తము (౬వ పద్యము నుండి ౮౨వ
పద్యము వరకు ఆ ధ్యార్మ రామాయణమునందలి బాలకాండమున
(వథమ సర్గమునందలి ౩౨వ శ్లోకము (రామం విద్ధి పరం(బహ్మా. ఎ
నుండి *8 వ న్లోకము (...తథా విధాత్సి వరకు గల భాగమున కను 'సరణము నీమద్వ్యివరణమునని స్పష్ట్రముగ తెలియాచున్నదిం
చ। వనరుచు నేమియం దిననివానికి మిక్కీ-లి వెక్ళసంబుగా. =. అగోచరముల్‌ వరయోగ లత్యుముల్‌ ॥ (౧-౬౮)
కం॥ యుశ్రావోర వివోరుడు 4.440. నుఖమై ॥ (౧-౯౯) పద్య ములు భగవద్గీత యందలి *న్లో! నాత్యశ్నతస్తు ,.. నైవ చార్జున | (జ_ంిళ్ళొ, న్లో! యృవ్రాహార్త. *.దఃఖవో 1 (బంక
అను న్లోళముల కనువాద (ప్రాయములు
సీః వితతమై...యోగ మభ్యసింవగ వలయు 1౧-౧౦౦)
రి ఆం(ధ్ర =, ఆవ్వైత త _ల్యేశొవ్యములు న! యుఠ్‌ధీచ్రీల్త ళం యోగంబం చితోద్యోగుడై 1 (౧-౧౦౧) ఆనెడి వద్యములు భగవద్గీత యందలి శళ్లో॥ యోగీయుంజీతే, ,, నుండి...యు_గ్త అసీగ మగ్చగ॥ 8 వరకు (అధ్యా ఒ న్లో ౧ం నుండిం* పరక గల భాగమున కనువాద (సాయము, ద్వితీయా శ్యానమగు సాంఖ్య 'యోగమునందలి *నీ। స త్తుగా చాత్మ విజ్ఞానంబుచే, ,.మదీయ మూయా మఠయిు | (౨౨౧) కం! భిన్నాభిన్నము సుతా (3.౨3 “యను సద్యములు వివేక చూడామణి యందలి క్‌న్ష్‌ సన్నాప్య సన్నావ్యుభ యాత్మికానో ...... మవోద్భుతా నిర్వచనీయ రూపాః (౧౧౧) యొనెడి శ్లోళమునకు వివవణ రూపములుగా నున్నవి, సీ॥-భూత .పంచకంబును.. ,. తే(త్రంబన గడు నొప్పునిది ,. బవనలీనయ 1౨.౧౧) _ . అను పద్యపూర్వార్థము భగవద్గీత యందలి న్లో॥! మహో “భూళ్తాన్యహంకారో బుద్ధి రన్య _క్షమేవచ | ఇంద్రియాణి దెకంచ పంచ వేం(దియ గోచరాః | ఇచ్చా జ్వేమస్సుఖం దుఃఖం సంఘాత క్ఫే తనాధృ్భతిః । వీఠత్‌ క్ష్మేరం సమా'నేన సవికార ముదాహృతం | (అధ్యా 5 ఎ ల్లో ౬ 3) ఆను భాగమున కనుసరణము, కం॥ జ్ఞాని యనగా "వేలాక్క-జె 1..జేన సుమో అెలియ ,.. (౨ం౧8ి4్ర) అను వద్య భాగము భగవద! యందలి శ్లోః?.. జ్ఞానీళశ్వాతై శ్రేవ మేమతం | జా (ఆధ్యాా *=శ్లో ౧౮) అను భాగమునకు భాయగా నున్నది ఆః అట్టి తని గాంచి యానందమూ ర్తిమయై | చిత్రరూప మట్లి చేష్టలుడిగి | ఠినువు మరచి కొంత ఠవవూరకుండె నా యానిజ నేయ డోహమా్రితనయ 1 (వ్నాంంం్ర)
'తేః అట్టి విజ్ఞున యోగ సమాధినొంది | యనుపమానంద దూ ర్తియై యూంజ నేయు! డెట్టశేలష మేల్క-ని యెదుంనున్న । రామ చందుని జూచి సర్యభమముతోడ | (౨-౧౭౩)
అను పద్యములు వివేక భూచామణి యందలి శ్లోః ఇతిగుకు వచనా (యయ్ఫతి (యమాణా | త్పరమవగమ్యు సతత్వే మాత్మయుక్ష్యా | (పశమికకంణః సమాహితాత్మా ! క్వచిదచలాళ్ళృతి శాల్మనిష్టితో ఒభాల్‌ (౪౮౨) త్లో॥ కంచిత్కాలం సమాధాయ | పరేబవ్యాణి మానసం | వ్యున్ధైాయ పరమానందా దిదవచశ మంగబవీత్‌ ॥ (౪౮౧) అనడి. న్లోశములం:లి. భావము ననుసరించి రచింప బడినట్లుగా నూహింప సవకాశమున్నది,
తృతీయా శ్వ్యాసమున *కం గార్‌ శివాదులాత్మా 1 శారాకారత సువృ త్తి గతి నాయందుం | జేర రముంచుగు నుండుట | కారణముగ రామవదము గలి గెన్నాకున్‌ (3.౮౬)
గ్‌ జగతి నిట్లు రామశేబ్ద వాచ్యుడనైన 1 నేను బుధులు బుద్ధి మాససేంగది! యోంగముల ననాత్మి యన కడదో)యగ।[ మిగులుదును జిదాత్మ నగుచు నెపుడు ॥ 3.౮౫) అని చెప్పబడిన రామ రజ్జు నిర్వ చనము రామ తానీ యోపనివుత్తు” నందలి *ీరవముంలే యూగినో ఒవంతే నిత్యౌనంచే చిడాల్మని । ఇ8ి రామ పజే నాసౌ పరబవ్యోభి
ధీయతే | చిన్మయస్యా ద్వితీయసర్థ సిమ్మళిస్వా శరీరిణః 8! అనెడి వాళ్ళమున కనుసరణము ఏవరణము నినిపవించుచున్నరి భగవద్దీతయందు. వివరింపబడిన “అమానిళ్యే మదంభిత్వ ,., వీఠత్‌ జ్ఞానమింతి (ప్రోక్ష మజ్ఞానం యదతో=-న్యథా ॥ (అధ్యా ౧౩ న్లో ౮ నుండి ౧౨ వరకు) పకాశంచ (ప్రవృత్తిచ =.. గుణాతీతిస్స ఉచ్యతే ॥ (అధ్యా ౧౪ న్లో ౨౨ నుండి ౨౫ వరకు అనెడి శ్లోశములలోని విషయము “నీ! స్థూలశర్‌రంబు వ. స్ఫుకదమాని ళ్యాది సుగుణముల్బమకూరు, ఘనగుణాలీత లతుణము లొదివుి,.! 8.౯౫)
|! అంధ ... అద్వ్వైతే తత్త సృశౌవ్యములు
అని సం్యగవాముగా *అమానిత్వాది గుణములు, గుణాలీత లక్షణములు అనెడి యుళ్లేఖన రూవమా(తైముగా తెలుపబడి వివరణ సొపేషముగా చేయబడినవిం ఇందమానిత్వాది గుణములు ౧౨౭వ సంఖ్యగల పద్యములో వివరముగ అతెలుపబడిఎపి,
చ। స్వళృతే విచ్శిత పట్టణ మనస్మయమంచు నెటింగి (భాంతి నౌం। దక యి నింద్రజాలికుడు డాని సృజించు విధంబున న్నిజ | (పక్ఫతిళ్ళత (పపంచమున భావముగా వివరించి కాంచిత | ద్విక్ఫతుల 'జెందశీ ఘన వివేశ యొన్పు సమస్త కార్యముల్‌॥ (3-౧౦) “ఆను పద్యము (తీ శంకరాదార ఫ్టీలలే దమీణామూర్తి స్తోత్రమునందలి దీదస్యాంత రివాంకురో, . ....మూయాకల్చిత -జేశకాల కలనా నైచిిత్యి చ్చికీశ్ళతం |! మాయావీవ విబృంభ యన్నవీ మవోయోగీవ య స్ఫ్వేచ్భయా. *....యనెడి న్లోం భాగమునకు వివవణాత్మకముగా కనిపించుచున్నని,
, స్థిత(పజ్ఞని లక్షణములను వివరించు సందర్భమున కొన్ని పద్య ములు భగవద్లీ ఆ" న్లోథముల కనువాదాను సరణములుగ నున్నవి
శ్రేః ధర్మవిధి నెవ్వడు మనోగతంబులైన | సర్వకామంబులను గడు సన్యసించి | యం చికాత్మాత్మ సందష్టు డగుచు నుండు । నత డాత్మ స్థిర్యపజ్ఞ్యడగుం గుమూార ॥ (3.౧౪౪
ఇిగ-ద్లీక శ్లో! (పజవోకతి యదా కామాన్‌ సర్వాన్‌ పార్థ మనోగళాన్‌ | అళ్మేన్యే వాత్మనా తుష్టః స్థిః (ప స్తదాగ్యశే |
ఇథి షా (టి
తేః (ప్పాప్త దుఃఖములప - భయపడక యోర్చి! వొసి య(ప్ర్తాప్త సుఖముల గోంళొనక | వీతరాగ భయ్మకోధుడై తనర్చు | నాతడాత్మ స్థిస(పజ్ఞవగుం గవింద్ర ॥ (3.౧౪౫)
భగవద్దీత దుః ఖేవ్వను ద్విన్నమానాః | “సుఖేఘ. విగత స్నృహః | వీతరాగ భయ్య్మకోధః | స్థ ధీష్మనినుచ్యతే | (ఎగల)
ఈర ... అద్వైత తత్త్వ కావ్యములు 168 "లే. అఖిల విమయానభి చ్నహుడగుచు శుభము 1! నొంది మురియక యశుభంబు నొంది కినియ | కండు నవ్యాడు నమత నప్పండి' తుండు | సంసితి (పజుడగు నూరిజన వేణ్య (3*౯్రం న గ శి
భగవద్దీత ఏంయన్సర్వ(తాన భిస్నేహః తత్తత్‌ (పావ్య. శుభా శుభం | నాభినందతి నద్వేష్టై తస్య్యపజ్ఞా (వతిన్ఫీతా ॥ (ఆ-౫గిబ
శే కూర్మ మఖలావయవముల గుదియ ముడుచు | దూడ్కి_జీ- యోగి, యిందియ మాననముల | నమర వురలించు నంగద్రియార్ధముల - వలన. నాత డాత్మ స్థీర(నజ్ఞైడగు మవోత్మ. | (3-౧౪బి: ర్ట
భగవద్దీక ;-శ్లో! యదా సుబోంతే చాయం కూర్మోంగానీవ" సర్వశః | ఇం(ద్రియాణీం(ది యాన్రేభ ఫీ తన్య(ప్రజ్ఞా (వతిన్సిశా గో
(ఎంగ
"తేః వినుమొక రవాన్య మెటిగింతు. వేయునేల | యేవహ (పౌజ్ఞునకు మాన సేఎదియములు | పం చినట్ల్య్లలో నిల్చి పనులు శీయు 1! నతడు నాత్మ స్థిర్యవజ్ఞుడగు బుభేం(ద ॥ (3=౨ఈ౮)
నీత న్లో ల 34601 వేహి య స్యేం(దియాణ తస్య(పజ్ఞు. (వలిస్టిళా (౨-౬౧)
అ। ఎల్ల భూతముఐకు సెద్ది శర్వరి చాని ।! యందు చేలుకని మహాత్ముడలపు । నఖల జగము బేనియుందు మేల్కోనియుంకు | నడియెనిశ్‌ జిలేంగది యాత్ముునకును | (3.౧౪౯
ఛగవద్దీత ఏ.న్లోః యానిశా సర్వభూతానాం తస్యాం జాగర్తి సంయమి 1 యస్యాం జగతి భూతాని సానిశా పళ్యతో మునేః ॥ (ఎంలన్యొా
ఇళ్లు ౧౫౦వ సంఖ్యగల వచనమున *వ॥ అట్లు గావున, ,.... సర్వభూ తా'జ్వేష్టయు సకలలోక మి్యితుందు... ..నుండి. ..... మదర్శ్చిత మకోబుద్ధియు, మత్చరాయణుండునునైై.........వరకుగల భాగము భగవద్ద్గీకయందు చ్వాద శాధ్యాయమునగల
(4)
శ£ి(. అంధధ 4 ఆదే స్ష్‌లి తత్త్వ కావ్యములు
కనక . అచ్వేష్టా సర్వభూ తొనాం (౧౩) నుండి. +... అని కేశ స్థిరననిః? . అను శ్లోఠము (౧౪) వరకుగల విమయమున కనువాద
౧౫౦వ సంఖ్యగల వచనము చివర లెలుపబడిన పంచదశ యోగా౦న నామములు 'కేజో చిందూపనిషత్తునందలి (వథమాధ్యా యమునగల ౧౫; ౧౬ సంఖ్యలుగల శ్లోకముల కనువాడ(వాయమే, అటుపైనగల ౧౫౧ నుండి ౧౭౫ వరకుగల పద్యములు తేజో....., (వథనూ...... ౧౭ నుండి 3౯ సంఖ్య వరకుగల శ్లోశములకు వివర గాల్మళమై యున్నవి,
ఇట్లు సీతారామాంజనేయ సంచాదమున . కొన్ని గద్యపద్య ములు ళగ్గవద్లీ తాదులందలి శ్లోశముల కనువాదములు, ననుసరణ ములు, ననుకరణములున_ై యున్నను ఈకవి స్వ(ప్రతిభావిశేమము వేత నచ్చటచ్చట ఉపనివదాదులలోనున్న కొన్ని విషయముల నొక్కక్కచోబ _(దామోఫల గుచ్చములవలె కూర్చి యాస్వాద యోగ్యములుగా నొన ర్చెను. అందులకు కొన్ని యుదాహారణము
(ఏ (వథమా శ్యానమునగల క్రైలాస వర్గ నము ఫు ఇందు "వేదాంత సారిధావీక పదములలో నదై పతే త_త్త్యము సం్యగవాముగా స్యూత(ప్రాయము రూపకొను (ప్రాణితమై యున్నది
(2) శీరామనాను ప్రభావాదికము ఏ-ఇందు సుమూరిరువది పద్యములలో శ్రీరామ భ్తున శవశ్య "వేద్యమ్ములై న యంశము లనేశము వివరింపబడినవి, '
(షి రామాలు ౯, క థాసంగంవాము ఇ.ఇందైదు పద్య గద్య ములలో )రానూవప రము నుండి పట్టాభిషేకము వరకుగల కథి సంగ్రువాముగన్వు కదురమ్యుముగను "కెలుఫబడినది.
(శ్రీ రాలి ౧౬8 ౧౭8౩ ౧౮౦ సంఖ్యలుగల వచసములు నూత) బా్భాయమమైన యోగ శా సంగంహమన దగియున్నవి,
“ఈర 1, అఆదై్యఠత _శ్వశాన్యములు లి? ($) - దళవిధనాదములలో ' మొదటి. 'రెండునుకాళని మిగిలిన 'యొనిమిదింటిని వక్షించీన ౧౨౦ నుండి ౧౨౭వ సంఖ్యవరకుగల" భ్‌ని 'మిది పద్యములు కవిరమొక్క ప్రితిధాకల్పితమైన - వర్ణ నాత్మకములుగ నున్నవి, ఇళ్లు కళాసామోశ్కార సందర్భమునను, జ్ఞాననూర్యోదయ మానసిళస్నాన; జ్ఞానచందోోదయ, ము క్రికాంతా, సమాగమ, మనో భోగి ఎతణ, హిరణ్మయ మండల, వివరణ సందర్భములలోను కని బూవపీన స్వతంత్రమైన వర్గ నాంశములు, కల్చనా: విషయములు , ప్రశంసింపదగి యున్నవిః
6, ద్వితీ యాశ్యాసము నందలి ౧౦౫, ౧౬౦ సంఖ్యలుగల వచ నములు సూత్రిప్రాయముల్రై యదై్వైత తత్త్యాను గుణమైన సాంఖ్య తత్త్వ సంగ్రహమన దగియున్నదిః
గా లృతీయాశ్వాపారంభమున హనుమంతుడు శ్రీ రాముని వినుతించు దండకము పరమాత్మ న్వరూప వర్ణ నముగా నున్నడ్కి చానికి తరువాత లవ సంఖ్య వరకుగల పద్యవుంజ మొక చక్కని త _త్వీభరితమైన స్రోతుమువలె నున్నదిః
- ౪593వ నంఖ్యగల సీక్‌ పద్యమునగల కల్పనయ౦తయు కవి ప్రతిభా సంజాతమే యనవగి యున్నది,
9, “(శ్రీరామ రాను రామి యనెడు నుంతమునకుగల యంతరార్థ వివరణము (౮౮ నుండి ఇం వరకుగల పద్యములు శ్రీరామ మంశో)పాసకుల కవశ్య _ జ్ఞాతవ్యమై యపూర్వమై యున్నది.
- ఆత్మానుభూతి నొందిన వాడు ప్రవంచమున వ్ధవహరించు చున్నను నది సర్థమ నెడి భ్రాంతి నొందడని "కెలుపుటపగా చెప్పబడిన యుపసూసను లనుసామూనములు అనిదంపూర్వ్యములు,
$19సి ఆంధ్ర... అద్వైత త క్య కావ్యములు గిగిం రృతీయాళ్వాసాంఠతమునందు "లెలునలటిన, శ్రీరాముడు మారులికి చేసిన వాస్తమస్త సంయోగ -వూర్వళ స్వా'త్మానుధా9 ఫఫిదానమ్ము తృతీయాశ్వాసమువలిదలి అమనస్మ బ)ివ్మావిద్‌ (్రన్మా విద్యర హ్మ్‌ విద్వరీయ; బ్రవ్మావిద్యరిషుల లషణములతో సనా ఈగ)ంథమువందలి విషయములలో వికేమభాగ మికవికి పూర్వుడై న “వేగినాటి కొండనార్యుని (యనువాద రచనమొన) వి వేశ సింధువునందు శనిపించుచున్నను అంతకం'లబు కల్పనలలోను, వర్ణినలలోను కవిళా ప్రక్రియలోన్సు ఈ (శ్రీ సీతారామాంజనేయ సంవాదము క్కు "ట్లధికముగ పిశంసనీయమై యున్నది. కష్రానానాప్రాలాాాన్కా
ఛ్రీ సీశారామాంజనేయ సంవాదము కవితా నినుర్శ్గనము (శీ నీశారామాంజనేయ సంవాదము నందలికై లి భారాళమై, లత ణానుగుణమై - భావగంభీరమై. ' వివయము వేదాంలతమయ మయ్యును సొమూన్యులుకూడ నుత్చాహనుతో చదువుట కనువుగా మన్నది. -కవి, శస వయోగమున వాల జూగరూకత వహించదెనుం "శాలి విమయమున సాధారణముగా సాంీరక పదముల తోడనే చెప్పవలసి యుండును, కవి యట్టి పదములనే చాడినను ఈ కాన్యము శుమ్క-మైక్లిన్టమైన "వేడాంత (గంథమువలిగాశ రసవంతమైన శావ్యమువ లె సాగినది, ఇందుకు, కని వేదాంత విషయవ్య ్రీోరణమున నసాధారణ (వతిభావంగుర్లై యుండుటయీ శారణము, అత డెచ్చటను ఎంత క్లిష్టమ్యులైన భావములను వ్య క్రీళరించువవుడై నను మానసమున ్షేశ పడునట్లు కనిపించదు, అవలీలగా విషమయమునంలను ఆరటివం శొలిచి చేకికందించునట్లు సులభ సుందరముగా వ్య _క్షము వేయు చుండును, ఇందుకు ఈ కావ్యమునందలి యే సన్ని వేళ మైనను ఉదావారణముగా (గహింపవచ్చును. లింగమూర్తి కవికి పోతనకు వలెనే శబ్దార్ధాలం శారముల యంచాన క్రి మెండుగ నే యున్నట్లు గోచరించును. అయినను అతడు వాడిన యలం కారములన్ని యు న్యవయత్న సిద్ధమాలుగ నే గోచరించును గాని (శ్రమపడి కూర్చివట్లు శసనిపింపవు ఈళదడు రచించిన "పెక్కు పదద్ధములలో భాగవతముమయొక్క_యు (వబంధముల యొక్కయా (వళా నము గోచరించును ఇత డుపమా రూస కో(క్పేశుల నధికముగా వాడి యుండెను విస్తరణ భీతిచే నొక్కొక్క. యలంకారమున కొండు రెండుదాహర ణములు మో(త్రమొసంగబడును. అతని యుపఫమానములుసవాజము.లై "విషయ విశదీ*ీరణమున కెష్ట్టవగా నుపయోగించుచుండును ఇందలి ఉపమాలంకారముల కుడావాధణనూలు 1,
శ90 ఆంధ... అద్వై సత్‌ త్త త్వకావ్యములు కం! జనమంజనంబు గై ఫొని . భఘనమగు ధవమును ెలుంగు వైవడిని నిరంబన 'తారకయోగము. జే । కొని పరతత్త్వమును శెలియ | గుజివడునంతన్‌॥౧౧౯| ;.. నీ! పరగ శరావ కంభక - నామరూపమఃల[ దోచు మన్నా టిగా జూచు పగిది । ఘుటతటాకముల నొక్క-టి నిషేధించి | తేడ్ణత జల మొకటిగా గాంచు కరణి | దీష్యపదీపవ_ర్తి యుగమ్మడంచి త చ్లేజంబు నొకటిగా లెలియు భాతి | గల గృవాంబుల గడనుంచి చానిలోం గల మింటి నొకటిగా కంచుకీని
గీ! బాధ్య జీ వేశ్వర (శయోపాధియుగము | (బాకట వివేక దృష్టి నిరాకరించి | తనపు పరిపూర్ణ శుద్ధ చై తస్య "మొకటి | గా విలోకీింపలలయు మేధావి యనఘ॥
మ[ మదిరాపాన మదాంధు జాళ్ళపటమ:న్‌ మైనుండినన్‌ జాటి నన్‌ | వదులై (వేలినం జూడ డప్పదిగి జీవన్ము క్తుడుద్యతృమా | ధిదళా(పా ప్త సుఖామృ'తాడు భవరృప్రిన్‌ మత్తుకై మీను నున్నిదిం గూద్చండిన లేచినన్‌ విడిచినన్‌ మన్నింపజే నంచుందాన్‌ 19. ౧౩౫1
- ల్హన్సిశ్రాక్ట (వథమాశ్యానము నందలి 14%, 17, 24, 27, 80, లి కట 116, 127,121, 120 194, 180, 140, 141 16, 150 169, 178 సంఖ్యలుగల పద్యములలోను ద్వితీయా శ్యాసమునందలి 19, 20, 8క, 85 50, 60, 61, 69, 8%, 65, 99 302, 104, 10 109, 118, 118, 119 1981, 16% 171 సంఖ్యలుగల పద్యములలోను తృతీయాశ్వాసమునందలి 82, 48, 68, 59, 60, 75, 77 81, 8, కేఉ, 99, 106 109, 110, 111, 112, 118 1189 158 156, 15% కరి 1601771985 సంఖ్యలుగల పద్య్భములల్లోను గల ఉపమాలంళో రములీ (గంథమునగల యుపమాలంకారములలో కోన్ని మాత్రమే తగ్గలుగా నున్నవి, ఇందీయవడిన నంఖ్యలు 1821 సం॥లో అర్‌, వెంకటేశ్వర్‌ అండ్‌ కంపెనీ వారిచే (వచరింవజిడిన (వళిలోనివి,
ఆం ,*. అదై స్వత త_త్వ్వకావ్యములు కర! ఇతడు రెండు మూడు చోట్ల న్షేపాలంకారమునుకూడ వాడి యుండెను. క్షైలాసమును చిద్యిలాసముతో పోల్చు పద్యమును(౨-౪౦) శపవాతి వచనముశందలి పూ ర్వార్ధ మును నిందుకు దృంషస్టాంతములు, క్‌ం॥ గీ సుఖద భుద్ధ సత్యా! వాసము, శివ పార్వతీ నివాసము నుమహాో। భాన;, నువాభానముక్షై 1 లొసము దనకారు. జిద్విలాసం బగుచున్‌ 1 " ఆశమా శ్వాసము ఇందలి 10 18 పదములు సీరందర్భ మున చేర్కొనదగియున్న పి, _ ఇందలి రూపకాలంకారములకుడాహరణములు ఏ కే పీ! (ట్రవ్మహత్యాఖ్య పాపతమోర్క_ బింబంబు మధుపఫొన దోపా(గ మారుతంబు తపనీయ చౌరర్ధు పాటేశ శ్రైలభిదురంబు గురువధూగ మనాఫఘ కుంజర హరి జననీపితృ(భాతృవ నిళార్భ శాచార్య గోవ ధారణోస్థరు జాశ వహ్ని పరనతీ సంగమ పరధన పహూరణాది ఘోర పంకోరగ (క్రూర బర్జి శ్రే యనృత భామణవిల్లీ మవోల విత మౌర్య దూమణ పంశే రువాద్విపేంద మఖిల కలుపాంబునిధి బడభానలంబు రామనామంబు హీమశత్రేల రాజతెనయ॥! 1. $81 2. తే॥ తనువు కానను దృష్టియె ధనువు కర్త కనిశము గుణలియమ్ముతో నెనసియున్న యమ్మన'మె యమ్మ దాని కాయమ్ము లకిన యమ్ముల్రై తోచుం దుర్విమయమ్ములన ఘః£ి- [801 ఇఓ క! ఫాంతి వరకామభేనువు సంతోవమె కల్పలత విమయ విరితియగున్‌ ఉంచామణ్‌ యని నెమ్మద్సి శెంతించునతండు సుఖము జిందుబు ధేఖదా!(8. 1791
10వ ఆంధ్ర ,... ఆర్వ్వైరే త్త గశొవ్యములు ఇవికాక (పధమూ శ్వానమునందలి 6 144, 146, నుండి 1409, 158, 158, 185 సంఖ్యలు గల పద్యములలోను ద్వితీయా శ్వానమందలి డక ఉర ఉ9, 160, సంఖ్యలుగల పద్యములలోను తృతీయాశ్వాసము సందలి 127, 180 [601 సంఖ్యలు గల పద్యములలోను మరికొన్ని "ావులలోను రూపకోలంకారను లున్నవి ఉ్యన్పేమోలంకారోదానారణములు (ప్రథమా శ్వాసము కవిం 122, 198, 125, 120 పద్యములు ఇవికాక దృష్టాంతము, ఆన్థాంతరన్యాసము, ఆతిశయో క్రి (శ్రమాలం కారము, కావ్యలింగుము. ఉల్లేఖవము మొదలగు నలంకార ములును అచ్చటచ్చట నున్నవి ఇ శబ్దాలం కారములు శావ్యము నందెల్లెవల కోరొల్ల లుగా సీ మేధావి మొదలందా సాధ్యూక్త శాస్త్రాఖి సాధనా సాధిత బోథుండై స జా ధీంద్రియనుల నిరోధించి మనములో శోధించి కామసుకోధ ముఖ వి ఠోధి యూధథంబుల వేధించి బాంధించి బాధయోగా్భ ఖలోపాధులను ని ఉఓధించి నర్వ నిపేధావధీభూత సాధి భూఠాధి దై వాధి యజ్ఞ "శే! బోధమయ నికుుపాధి కా గాధల సద బాధ శానంద విమల పాధోధి యగుచు వ్యాధుల మవోధుల జయించునట్టి ఘనన మాధి సుఖలోలుం డగువాడె సాధకుండుం (32-149 ఈ పఫద్యమితని శజ్దాలంకార నయమోగ న్రై వుణ్యమునప
అం... ఆజ రీ త్త _త్వశావ్యములు 18 నీ. అస్తోశ సద్దురూపాస్తిచే సళత వి ధ్య _స్తకొముండు నిర ్స్తమోహుం డస్తంగ ఆాళుు డపాన్త లోభుండు న స్య స్త రోషుండు విస్త మదుడు (గ_స్తనిస్తు త్యేం్యద్రియ స్రోముం డ్యకాంత విస్తారిత విధి శ స్తుడగుచు శే॥ః డమిత శమదమ ముఖ గుణసముదయయుత సుముఖ సమ .స విమల వృాశ్క-కులుం డఖల పఏవమ విమనమనళలువ విషయ విముఖం డైన మేధావి తత్త్వ బోధాష్టు డనఘ | (2.147)
ఈ పద్యమున కత్రి వర్జయాత సకారమునకు సుందరమైన వృశ్యన్యుప్రాసము కల్చింపబడినదిం
ఇళ్లు “వ్యావకునకు ద్విశరీరా లీవకునకు” (1.87)
*లట్టి భువన్తైకమాత దయాస మేతో(1.2) అనునవి యంత్యాను (ప్రాసమునకు నిదర్శనములు, ద్వితీ యాశ్వాసమున 70.70 68, 60, 116 మొదలగు సంఖ్యలుగల 'వెన్ని యో ఇట్టి వియున్నవి,
ఘన పాపమును మావ దనుతాపమును బాప దనరూపమును జూవదనరు వాని (1-9) అను సీసము అద్యుంఠీ. శ బ్బాలంశారమయమై వసుచరిత్ర యందలి కొన్ని ఫద్యములను తలపించుచున్నది.
ఇక్షు శబ్దాలంకారమయమ్ముల్తైన పద్యము లీశావ్యమున నాశ్యాస్యత్రయమునందును నోచరించును, (ప్రథమా శ్య్వాసమున శే 02, 140 సంఖ్యలుగల పద్యములు ద్వితీయాశ్వాసమున కీడే పేలి శత కఫ) 16, 70 162, 1608 మొదలగు సంఖ్యలుగలవి సుమారు ముప్పది మైదు పద్యములును తృతీయాశ్వాసమున ఉఫ్‌ 84 189 మొదలగు (శ్రమసంఖ్యలుగల సుమారు పదునైదు పద్యములును నిందు కుదాహగ
(బ్ర
కేరీకీ ఆం(ధ ==. అద్వైత త _త్వకావ్యములు ఇములుగా (గహింపవచ్చును, ఇందలి ద్వితీ మాశ్వాసమున నాళ ము_క్షపద్యగస్తాలంకారము (2-97) అమ ' సర్వతః (వాససీసములును (147 నుండి 1$2 వరకు) ఉన్నవి, శష్దాలంకార్యపితి కర్థమును బలిపెట్ట కుండుట పోతన యందువలెనే .ఈతని యందునుగల యొకవి శేషము, ఇందలి ద్వితీయా శ్వాసముస నొఠ యీకాతర కందమునుు ఒళ ద్వ్యతైర కందను నున్నవి. ళం0॥8 నానానూనుని ననిన న్నే నే నన నిన్ను నన్ను జీ నన ననినన్‌ | నే నను నీ నన్నానా, నేనను నన్నెన్ని నన్ను నిను నే నననా (2.97) కం॥ మేను మనము మౌొసము మును. నేనను మానమ్ము మౌని నేమమ్ము సన | న్నే శ్లే నన్ని నమ్మిన సీ నమూన మనూనానుమూన మైమను నెమ్మిన్‌ (9-00) ఈలేడు సాధ్యమైనంతవరకు స్రమాపాడంబరమును జూప అలకియలతి పదముల టోడను అనతిదీర్ధస మాసములతోడను భావమును వ్న క్రీకరింపజా లెను. "వేదాంత్యపధానమైన (గ్రంథమును (దసాదగుణ మయమైన ర్రుట్టి శైలితో నడివించుట సులభసాధ్యమైన్న' పనికాదు. కాని యాశర్యమున లింగమూర్తి నూటికి “నూపబాళ్ళు * కృ శాక నందెననుటలో నతిశ యో, క్తి లేదు. ఈతడచ్చటచ్చట సమాసభూయిస్థ మైన (పొఢక్రైలిని వాడిన చోట్లును లేకపో లేదు సద్య _స్తమోనాశఖదోోతమాన ' సద్విద్యుల్లతా (ప్రభావీ$ి పగిది | సృాద్యతపవా వేద్య ఖదో్యోల్‌' సందోషోపద్యమానద్యుతి 'విరతి కరణి [1 (31-143) ఇత్యాది పద్యుమ్ములు ఒకవంక్ష ఇనన్ధాలం కార మునకును వీరళొఠవంక; శ బాలం కారమునకఖును ఆటపట్టు లి (వాఢసమాొస్గ నుందర మ్నులైః! శవివద్గరచనాపాటవమున్సు పాండితీశౌంపత్యమును బాటు చున్నవి, - | మందాకిని సుధాసంద్‌ "వా డస్గోన్ధి' ప్రాందర్యాలహరుల చండీ ఘునను (1.14%) అను “ష్యుమునుకూవ ఈ సండర్భమున్న పేర్కొన ఎచ్చును, మొత్తముమోద నీతని కావ్యమున సంస్మ్భ్భత పదముల ష్‌
(వయోగము మిక్కలి యధికము, కొన్నిచోట్ల [కీయాపదనులుతవ్ప మిగిలిన పద్యమంతయు సంగ్కృతపదమయముగా శానివీంచునుం అయ్యును ఆరని పద్యము'లెచ్చటను గుంటక భఛారాళశగమనము గలవియై చదువరులకు (పీకినిచ్చుచుండును, ద్వితీ య్గాశ్యానమునందలి 8, 10 న్‌ 14, 16 14? పద్యములును తృ యాశ్యాసనునగల " జీండకము శీ నుండి 26 వరకుగల పద్యము లు" 191, 129, ౨01; 209* 208 “పద్య చులును నిందు శుడా వహారణములంగా (గహింవవచ్చును. "ెలుగసగపదములధికముగు గలిగి కడుసరళ మైన వద్గ్గములు-కఘూడ ఉదా ౨-అ॥ ఇదియునదియు. * .. ..(జగే! ) "5ండవ యాశ్వాసమునందలి ఫ$ి వ పద్నము (తః లెలియ బడుచున్న, శ44 ఇం] మూడవయాశ్వాసమునందలి 167వ పద్యము (| ఇదియె లోడ సకారం*.4*0) ఇతి వే, ఆ టె ఈ (గంథమున శితరకవుల పద్వ్యానుకరణములు కొన్ని కాన వచ్చుచున్నవి, వానిలో కొన్ని యిచట నుడాహరింపబడుచున్నవి, 0) సీ1 చారుణ గాఢాంధకారంబడంగు నే వసుధపై6 గృతదీప వ్నార్తవలన, . ... .(1-95) ఇది భాగవతమునందలి సంసారజీమరూతే సంఘంబు విచ్చునే కిదాగం। పభంజనముజేక యనెడి వపదాానుకరణము, చకిడాగ్య [వభ ఫ్‌ (0) ఇా[ అభధారం బిఎయై జఎంబు మృణిపూ రాంభోది మై. .... “సంపూజి తా! (2.47) ఇది (ప్రసిద్ధమైన “ధరసించోననమై నభంబు గొడుగ్రై తొబిఎళళ ళృత్యులై. +. ..నారాయణా[ొ యనెడి పచాస్యనుకర ణము, (1) చ అట బొడగాంచ మాటలివృాదంబునువాం తర జింవిత స్ఫుక |! చ్చటు9 ఫునః ఫునశ్చల దసద్విమయస్బృళదిందిం యాన్వితో |
శేర్ధ ఆంధ్ర +. అద్రై సతీ ర్త న్థశౌవ్యముణు క్కట పటుథీ (వవృ ్రిని హిరబ్డ కళా నివేశమున్‌ విశ౦ం | కట నిజభ్యాపశాశిత జగద్య్రజకోశము స్వ(్యకాశమున్‌ కి (9.170 ఆను పద్యము అల్లగొని పెద్దనార్యుని కఆ్ర చని కాంచె భూమిసురు, (=, అనెడి పద్యమున క నుకరణము, ఇట్టి వింఠను కొన్ని యగ్శడక్కడ నృష్టముగా శానవచ్చు చున్నవి, ఛందో వ్యాశరణాది విశేమములు ;-ఈళవి సాధారణములైన వృ _ల్తేములను, కంద, సీస గీతములను "హెచ్చుగా వాడియుం డెను, కాని అచ్చటచ్చట నపూర్వవృ _త్సములను కూడ వాడియుండకపో లేదు, అరడు వాడినయట్టి వృత్తముల పట్టిక స్మీకింద పొందుపరచుచున్నాను. ,ఛమనంఖ్య వృ_త్తనామము అశ్వాససంఖ్య = పద్యనంఖ్య (0) సుగంధి 1.69, 2.45 (ఏ) వనమయూరము 1.129, 2.40 “+. మాలిని క 1905్‌ 2.170 8.207 (శ్ర చవంచదబామరము కీఎ10, 155, 156, కి44 (5) మవో(సస్ధర 1.74 (4 లయవిభాతి 2.100 (7 లయ్యగ్రాహి £.105 (9 దండకము 88 (0) ఇం్యదవ్యజను కిక (19) ఉ పేంద్రవ(బము శక (10) వృథ్యి కి6 (12) = భోజంగ్యవయాతము శి? (19) (్రగ్విణి 8.10 (1 వసంతతిలక 8.21 (15) మానిని 8.14 104 (19 విద్యున్మాల 081
ఆం(ధ ,,, ఆక్వైత త_ల్వ్వశావ్యములు [ఫ/ (గ్రమనంఖ్య చృత్తసామము అశ్వాననంఖ్య ఇ పద్యనంఖ్య (1౧) నుకాంతి ల.22 (18 ఉపబాలి 8.28 (19) విభూతి 8.94 (200 మంచ్యాకాంత కి.96 (880 భూతిలక శ.శ్త0 (99) తోదక క, 110 (19) తోటక లి (94) రరల లి. శీకీ (29) ఆాంచవద కళ్‌ (209 కవిరాజ విరాజిరము 8.109, 154 (87 ద్వ్యిరదగతి రగడ శి=115 (28) ఉళ్సాహ 8.188 (109) నుందధి 8.189
ఈ కావ్యము చంపూకావ్యమగుటచే నిందొండు ఠండు దీ 1 వచనములును పెక్కు, పరిమిత వచనములును (వాయబడినవి, సాధా రణముగా త_ళ్త్వ విమయ వి_స్తరణమునక్తై యీతడు దీసృ్భవచనములను వాడెను, ఆవి శబ్దాలంకార భూయిష్టములును, విమయ గంభీరములునై వర్ష్శన (పధానములుగా నొప్పారుచున్నవి, విషయ వగ్గినమున సీకవి చాల దిట్టం ఇరని వర్మ నములు విశదములును విస్పష్టములునైై వర్గ ఫ్‌ వస్తువును సకితలకు సామైత్కరింప జేయుచుండును ఇందుకు (వథమా శ్యానమునందలి వైలాస పర్వత వర్మన వచనము తార్కాణము,
ఇతని రభనయంలయు వ్యాళరణానుగుణమై, ఆతడు వర్మించిన విషయమువలనే నిరవద్యము, నిర్షన్హము, గంభీరమునై. యలరారు చున్నది. ము(దిత (గంథములలో నై చారుచోట్ల స్వల్చమ్నులై న వ్యాక 'రణదోమములు కన్పించుచున్నవి. కవి పొండిత్యమునుబట్టి చూచినచో వానిని మ్యదణ స్థాలిత్యములుగా పరిగణించుటయే యు_క్తమనిపించును,
నెయ్యంబు గలిము (౧-౪౫)
శిరి ఆంధ ,.. అరై రల త్త గశావ్యములు ఆమ్మతమేల నమర (౧-౬౪) (చలో ఇచ్చట (దుళాంతముగా వాడబడినది “కీపగలు. (కే పగల్పు (౧.౧౯౧) .. అనుచోట ద్వంద్య నమాసమున నతడు పదంబుపై సరువమంబునకు వాబేశము కావించి యుండ శేదు, సంశీవింవుచున్‌ (౧౧) ఆడింవుచుండు (౧-9౮) అనుచోట ఇంచుగాగవమునందలి చకారమునకు పకారా'దేశమైనది. ఇది వ్యాళ రణకారు లంగీకరించిన'బే, ఆన్వింటన్‌ (౧౧-౧౨౦) ఇక్కడ “అను అను ఉదంత తద్దర్మ విశేమణమునకు హల్లు పరమగుటటే ఉత్వలోవము కలిగినది. కంబ యను పంచమిావిభక్తి (వత్యయమునకు ముందు నగాగమము కల (వయోగము లీతని కొవ్యమున 'నాలుగై దుచోట్ల కనదురు రామనామమునకంళ (౧-౬౦) "రామనామ స్మరణంబునకంక (౧-౬౯ నన్నయ భారతనున * కతు శతంబునళ ౦₹ఇ నుముండుమెలు” అను నిట్టి '(వయోగములు కనవచ్చుచున్నవి. “లో అన్లు వ్టీవిభక్రి (దర్యయము తరువాత *ని ఆను న_ఫ్తమివిభ_క్రి (పఠ్యయము కూడ చేర్చి వాడీన (వయోగము లితని కావ్యమున ఈఆండు మూడు కొన వచ్చుచున్నవి. కలిత ధర్మార్థ కామ మోశములలోన. (౧-౬౪) ఇలలోన రామనామము. (౧౧౫) ఇట్టి (వయోగములు పూర్వకవుల కావ్యములందును శానవచ్చును, ఇరని శావ్యమున కర్మణి (వయోగము లధికముగ కానవచ్చు చున్నవి. “విడ్వబడుసున్ము (౧-౫౮) భోరబడుచుండు (౧-౬౭) ఇందుకు అతనికిగల సంస్కళ్భృతభావతోడి యఢ్సిః పరిచయమే కారణమై యుండ వచ్చును,
ఈంధ్ర =. అత తత్త్వ కావ్యములు కేర్రీర్రీ
తన్నామకీ రృనంబు జేసినన్‌ గలుంగు మోశ్షమున్‌ (౧-౬౮) అనుచోట *కలుంగు అను (కీయ సచిందుకముగా గోచరించుచున్న ది, కావ్యమునంతను నిష్ణష్టముగా రచించిన యీ నమువోశకవీయీిా (వయో గము నెందుక్తు గావించెనో తెలియకున్నది. దీనికి పాఠాంతర మేమైన నున్న జేమో లిఖత (ప్రతులలో బరిశీలిపవలయును, ముదిత (పతు లలో. నది యక్షు యున్నది,
రం[ధమను నర్థము గల కలుగు శస్టములో మూ[తమే విందు వుండుట యుక్తము,
"కెలుగున “తిగియు.. ధాతువును రూపాంతరమైన *“తివియి ఛాతువున్నది. కొందరు కవులిందలి *ఇ'కారమును లోవింపజేశి “తిప్యు” అని వాడియుండిరి, లిగమూ ర్తి (౧-౫౭) పద్యమున ౨ జద్దపులి ళోరలు దియ్యగవచ్చు నియ్యిలన్‌ ” అని శబ్దాలంకారము కొరటు ోతియ్యగి అను రూపమును వాడియు౦ం డెను. “తవ్యగు ఆనునది . సమికరణముచే “తియ్యగి అను రూపము శావచ్చును. లేదా అతడు *లీయుి ఛాతు వును (గ్రహించి “తీయగన్‌” అను దానికి బదులు “లియ్యగన్‌ి అని మైన 'వాడీయుండ వచ్చును,
స్వతం(త్రములని చెప్పదగిన (ప్రయోగము లిట్టివియొండు రెండు కానిపించినను,ు ఈతని రచన అద్యంతము వొఢ మయ్యు నతి సుంద రముగా నున్నది తేలత్త $(వధానకాన్యము నింత సరళ సుందరముగ రోచించినవా రన్యులు "లేప, అందుచేతనే * అట్టి కావ్యములలో థీ సీతారామాంజనేయ సంవాదమునకు గొప్ప విశష్టళయు. (ప్రభా రమును వేకూరినపి,
పీతపాట (గేచు ము
ఇది పరశు రామపంతుల లింగమూూర్తిచే రచింపబడి గేయ రూపమున నున్న నీతారామాంజనేయ సంవాద సం్యగవాము, ఇందు సాంఖ్య తార కామనస్కం యోగములు మొత్తము 550 పాదములలో
చెప్పబడినవి. అందు సాంఖ్యము సుమారు 200 పాదముల్యు శాాకము. 1860 పొదముల్కు అమనస్మము 170 పాదములు, (ప్రతి
ల్లీ0 ఆంధ్ర 4. అదై తే త _త్వ కావ్యములు పాదము చివరిను *'సీళి యను మకుటముండుటచే. దీనికి సీతపాట యను పేరు వచ్చినది ఇది పామరులు ెలిసికొసి ధన్యులగుటకు రచి యింపబడివ టీ (గంథమున 'కెలుపబడి యున్నది, (గంథాంతలేమున నున్న వాదములలో (శ్రీరాముడు సీత కిట్లు చెప్పియున్నాడుం
“ఇల పరశురాము పంతుల లింగమూర్తి యన వెలయు ఘను డుదయించి నీతా | హొలచి నారాయణార్యులచేత 'శారళకము 'జెలిసి యా విమ్మటను సీశా! శ్రీ మహాదేవ బేశికులచే మిగుల సాంఖ్యా మనన్కము లెరిగి సీతా | శా మవోధన్యుడై. పామరులు భువియందు ధన్యులౌ మార్గముగ పీఛా।! సనయ నీఠారామ సంవాదమను పాట యనుభవో క్తు చేత సీతా | ఘనయు క్తి రచియింపగల డంత బుధు లెల్ల విని ధన్యులౌదురో సీళా। ఈపాట విన్నవా “శీ పాపములనంట శే పారధన్యులై సీతా ఆ పరంజ్యోతి యంద్రోక్య మొందుదురు చిదూ వువై ధన్యులై, సీతా |
ఇందలి భావ నరళముగా నుండుటచే, పామరుల కొజుకని ఇచప్పబడినదిగాని విమయమ్ము పండితులకును (పయత్నసాధ్యమగు నదియీ కాని సులభము కాదు అందుచే తనే కాబోలు “*బుధులెల్ల విని ధన్వ్యులౌదురని కూడ చెప్పబడినది
ఇది. సంగవాముగ సులభశ్రైలలో నుండుటచేత సీతా రానూంజనేయ సంవాద పద్యకావ్యము కంబ ముందుగా రచియింప ఖడి యుండునని తోచుచున్నద ఇందలి భామ కడుసరళమై యున్నను నిష్ణష్టమై యున్నది, భార యెచ్చటను కుంటువడక; యము = లయ తాళబద్ధమై గుళ్లు కదను దొక్కి-నట్లు చక్కగా సాగినది సాధా రణముగా పానురుులు పొడుకొను గేయములలో నుండు అనవసరమైన దీర్ధ ములు గాని ఘొదింపులుగాని ఇందెచ్చటను కానరావు
ఆంధ "గేయచవాబ్మయ సరస్వతి కిది యొక అపూర్వాలంకో రము, ఈ (గ్రంథము మ్యుద్రితమైరది. దీళ్ళవతియొకటి మదాసులో (సాచ్యలిభతి (ంథాలయనమున నున్నది, (గ్రంథ సంఖ్య కే10
అభిపు క్యటప్రుం
వాసిష రామాయణము (యో గవా న్‌ న మ్సు
అదైె్వత తత్వమును సరళమైన :-భావలో. (వస్ఫుటముగ (పళ టిందు .కావ్యలకణ విలసితమ్ములై.న [(గంథములలో వాసిస్టు రామా యణ మ్యగగణ్యమైవది దీనికి యోగవాసిషస్టమనియు _(ప్రసిద్ధియున్నది. (శీమ(ామాయణక _ర్హయ్యు, నాదికనియునగు వాల్మీకి మహర్షి యే దీనికిని కర్మ * వేదః (పాచేత సాదాసీత్‌ సాయో్యదామాయణాత్మనా” యను వాశ్యమునుబట్టి (శీమ్యదానూయణము -లౌకిక "-వ్యవవోర విషయ (వశిపాదకమై, క ర్శకాండ (వధానమైన 'వేదమునందలి పూర్వభాగము వంటిదగుట చే పూర్య్వరామాయణమనియు, వాసివ్య రామాయణము త _త్వబోధయే (పభాన ముగాగలిగి యుపనిమత్తుల్య మగుటచే వీనము నందలి యుత్తకభాగముగు (బవ్మాకాండ వంటిది గావున నుత్తవ
రానూయణమనియు "ఠా _త్విక లోకమున వాడుకయున్నదిం
ఈ వాసిన్టు రాహాయణము మొత్తము సుమారు ముప్పది వేల శ్లోశములలో నామ(ప్రకరణములుగా నున్నది, అందు మొదటిది చె రాగ (పశరణము. ఇందలి విషయ సం(హము 3.
(శ్రీరాముడు ద్వాదశ వర్ష (పాయమున తీర్థయా(తల కేగి తళ లితముగ విరక్తుకై యుండ, విశ్వామ్మితుడు ళన యాగరితు ణార్థమై రామలన్మణులను గొనిపోవవచ్చి రాముని స్థికిని గమనించి, 6నీవై రా గృ్యమునకు కారణమేమి 1” యని యడుగ నాతడు “నాయనుభవమును బట్టి లోశమంతయు నశ్వరమనియు, దుఃఖమయమనియు, (ప్రారబ్ధము బలవత్తరమగుటచే వుుువు (యత్నము వ్యగ్ధము గావున వై రాగ్యుమే మేలని నిక్చయిచుకొని, దుఃఖనివృత్తి కొరకును సుఖ్యపాన్తీ కొర కును వ్యవవోరమును సంచేపించుకొంటి” ననియు చెప్పను, అంతట విశ్వామ్మితుడు ఉస్‌ చెఫ్పీనదానియందు పరన్సర వితోధము లనే కము లుండుటచే నీ యూాహ "కీవల సత్య్థముకాదు. సుఖదుఃఖము
(16)
కీర్తీ ఆంధ =. అద్రే న్ట్‌లే తత్త స్థశోవ్యములు లప కారణము మనస్సు గౌవున దాసిని సంస్కరించుకొన్న చో స్వరూప క్గ్‌నము గలిగి శాంతి నొందగలవు- డానికి (శ్రవణ మనన నిద ఛాస్థసనములు సాధనములు, పూర్వము శుకుడి క్షు సాధనము చేసి యదై స్వత తత్త్వ జ్ఞాన్యపా _ప్రిచే (బ్రవ్యోనంద మనుభవిం చెను, అట్టి యడై రతీ తత్త | జ్ఞానమును సీబ బోధంప సీ కులగురుడగు వసిస్టుడే రగినవాడ అని తెల్పి (శ్రీరామునకు తత్త్యబోధ గావింప వసిస్టుని (ధరి 0౦చి యొడంబర చను, "అండవన ముముక్షు వ్యవహోర (హా రణము ఇందు వసిష్టుడు తన యుఫబేశము (ప్రారంభించి మొదట జగ న్మి థ్యాల్వేమును, (వ్మా సర్యేర్విమున్సు (బవ్మా యొక్క నర్వవ్యాప శ ల్వమును (వలిపాదించి, పిదప నా వవయము లనుభవమునకు వచ్చుటకై చేయవలసిన ఫుకుమ (వయత్నినును, తన్మ్మూలమున (వాాబ్ద రూపమగు ద్లైవము సత్మికమించి ముక్తువగు మార్గమును, ముముమువుల కాచరింపదగిన వ్యవవోర మును మోవ సాధనను లను నాధన విధానములను, తళ్ళలితములును, ముదక్తుని స్టీతిగతులను వివరిం చెను, మూడవది యుర్చ త్తి (కరణము ఇందు జీవులకు బంధ కారణమును జగదుత్ప్సశ్ర్యాది వీశేవము
లును (0 ఆళాశజు (2ఏలిలా (శ) కర్కటి, (శ వందవ, (5) కృ్యత్రిమంద, (6) చిత్త, (౧) బాల (3) సుువ్లిరూవప శాబరక ($) లఎణ, నొమకోపాఖ్యానములు పరన్న రా పేశతో వివరింపబడినవి, ఇందు మన స్పెన్ని విధముల కల్చనలు చేసినను, నవియన్ని యును వాస్తవమున లేని వేయనియు, ఉన్నది వరమాల్మ యొక్క-కే యనియు "శెలియుటన్సై యనేశోపసూనములచే నిరూపింపబడినది. ఈ (ప్రకరణ మున ముముత్సువ్సల సందేవాము లనేశములు తీరును,
నాల్లవది స్టితి (వకరణము
ఇందు పరమార్థ త_ఠ్త్వము విశవనుగ వ్యాఖ్యాతమైనది శ జగత్తు ' ఆవాంభావ కూపమున స్థితిని సనుచున్నదని లెలువుచు, నిది యెట్లు వృద్ధినొందినదో -వివరింపబడినది.. (దష్ట్రు దృశ్యముల రీతి యిందు వర్మింపబడినది దాన పవష్టంభకముగ నిందు శక జామ, భీమ, చాళూర, కచోపాఖ్యానాదులు ఇప్పబడినవి,
ఐదవది యుసశాంతి (వకరణము
ఇందు నానావిధములగు యుక్తుటతో జగత్తు, నీవ, నేను చాడు మొదలగు థాంతు "లెట్లుపళమించునదియు వర్గి ౦వబడివదిం దీని (శ్రవణము వలన (ఫాంతి చాలవరకు నళించిపోవును, జగత్తు మిథ్య యనెడి భావము స్థిరమగును, ఇందుల కపళరించునట్టుగా ఫీ (పకరణమున జనక, వుణర్థపావన, బలి, (పస్షోద, గాధి, ఉద్దాలక, నురఘు, భాసవిభాస, వీతహా వ్యాద్యుపాఖ్యానాదులు గలవు,
ఆరవది నిర్వాణ (వళరలము
ఇది యించుమించుగా (గంథమున సగము భాగమున్నదిం వేదాంత శొన్ర్ర సిద్ధాంత నర్వస్వ మిందు గలదు. దీని (శ్రవణము వలన నద్వ్వైత తత్త్వము పరిపూర్ణముగ బోధపడును. ఈత త్త్య వివవణమున కువయోగించు కాళభుసుండ, అష్టును భీతాళ, భగీరథ, శిఖవ్యజ (మూడాల్యు, కిరాట్కు కచ, ఇమ్వాకు మునివ్యాధోపాఖ్యా నాదు లిందు గలవు
వ్యవవోర రంగమున పం చతం(తళథ లెట్టివో పారమార్థిక రంగమున యోగవాసిషస్టకథలట్టివి వీటి కన్నిటికిని 'శార్సర్య వద సరీ ర్త రమే ఇది యొక యదై్వతత త్త $ బోధక మవోకావ్య మనవగినది. ఇంగెన్ని యో వర్గ నలు, అలంకారనులు, ధ్వనులు, రసములు గలవుం
ల్లీగిడ్మీ అర్మిన 16+ అక్ష్యైత త త్య కొవ్యములు
ఆందుచేశ'నే
యోగవాసిన్ట మాట్రిర్య శావ్య సౌందర్య మిమ్యశ్రామ్‌
శావ్య వసిస్థు మౌా(శ్రిత్య యోగ సౌందర్య, మిష్య'తామ్‌ క
అని యొక లాతణినోక్తి. వ్యాప్తమెనది....
ఇది (వత్యేళ పరిశోధనాంశముగ (గ్రహించవలసిన (గంథము లలో నాటి. ఈ యోగవాసిస్టము'నందలి” వర్గవాదులను బాగుగా తగ్గించి జ్ఞాన్యపధానమైశ భాగనులను మా(తము స్వీకరించి శాళ్మీర "బేశీయుడగు అభినవ వండిరు డారువేల శ్లోకములను జ్ఞునవాసిస్ట్రమను "వీరతో న! టిం చెను. దీనికి నం(గవహా 'యోగవాసీస్టమనియు" వాడుక యున్నదొః మూలమున నున్న ముఖ్య విషయములు,- కథలు నన్బియు నందున్నవి,
దీనిని పలువు రాం(ధకవులు పద్య కావ్య రూపమున భిన్న భిన్న 'నామములతో ననువదించి యున్నారు, అందు కొన్ని నే డలభ్యములు, లభ్యమైన వానిలో ముఖ్యమైన విందు సంగవాముగ సమివీ.0వ బడును,
వాసిష రామాయణము: కర్త;మడికి సింగన
యూగ (జన) వాసిన్టమును వాసిస్టు రామాయణమను ఓర ననువదించిన వారిలో మొదటివాడు. ముడికి సింగన. ఇళడు ౧౫ శళాన్టియందుండినవాడు. కృష్ణానదీ దవీణ తటముననున్న “రావెలి యను న్యగపోర వాసియగు నయర్ధిల మం(లికిని పోతాంబకును నవో లల'జేవుని యన్ముగవామున గలిగిన ఫు _త్త్యత్రయమున 'జ్యేన్టుడుంవానిష్టు శానమూయణ రచనకు పూర్వ మోలెడు పద్మవురాణో త్త ఖ౦ండమును? భాగవత దశమన్క_ంధమును ెనిగించి తన కాశయుడగు కునూర మువ్ప భూపాలుని వద్ద మం(తిగా నుండిన కొండనామాత్యున కంకర మొనర్సెను,
వాసిష్టు రామాయణము నీత డహోబల (శీ నృసింహ బేవున ₹0[5మిచ్చెను. తన కవిత్వ మా 'ేవుని (వసాదమని చెవ్వుకొనను. వాసివ్ఫ విసిష్టతయు, తన గొభనకు కారణమును, విధానమును సీరడిట్లు వివరించెను.
“నిఖల భూళాంతర్యామియు ... నిఠాకారందును, వర్ద (ట్రవ్మాంబును నగు నారాయణుండొక్క-రుందు. దక్క నన్యంబు "లేద నియ్యు (బ్రవ్మోది చేతను లలినితేదికణంబులనియు. దేహ మనిత్యం బనియు, దేహినిత్యుండననియు, జీవుండు చిత్తంబనియును, చి త్తంబు నంద జగత్తులు వి_స్తరిల్లుననియు తత్సంకల్బంబ బంధంబు లన్నిరన నంబ మోశ్తంబనియును చి త్తళాంతియ జీవన్ము_క్రి యనియును బెక్కు వీధ౦బు లుపన్యసించునట్టి వాసిష్టు సం(గహా (వబంధం బాం్యధ భామ నఖలోపకారాగ్ధంబు రచియించెదీ్‌
[వతి జ్జ కం ఇది తత్త్వ రవాస్యార్థము |
వదసంగతి 'దెనుగు పజువ (టువ్మాజ్ఞలపను జి
ట్టైదమగు; దత్పరవాసన ॥
విదిఠరంబుగం గవ్పలుమెచ్చ విరచింతు దగన్‌ |
లగ అం(ధ +=. అద్ర రే త _త్త్య కావ్యములు శం! కట ది సీరనమని వే। సర కల్లన వినుడు, తుద రసాయనమగు, చా | జెజకు తుదనుండే నమిలిన | “"లేఆగున, మది కింవు దనువు దీవున్‌ జూఫున్‌ ॥ 'శం॥ మృదుమధుర రచన గావ్యము | గదియించిన యట్లు త_త్తగాథార్థము బె | ప్వదు, బువ్వుచేనె నొనుతు।
- మ్మెద (మాపలు దొల్చు నేర్చు మెజసిన భంగిన్‌ శం॥ ఇది యల్బ (గంథంబని 1 మదిదలపకు డఖల శొన్ర్రృయతములు దీనన్‌ | విదిరంబగు నద్దములో . మదదం'తావళము దోచుమాడ్కి-ని 'లెలియన్‌ | కం॥ కృతి బోధామృత రసమట | . .శృలికథ (శీరామచం[ద క్లీర్తనమట, త | త్కృలినాయకుండు లఖీ త! వరియట్క నాకింతళంశు భాగ్యము గలబే | 'శా॥ అయ్యాల్ళీ శుభ మోశదున్‌ హరి(్రబం ధా ధీకుగావించి, దు | ర్మాయా దూరము నిర్వికార మునచా మాంగ ల్య యు క్తంబు నా! న్నూయాం తార్థ వి'వేసారము మనోమ_ల్తేభ సింహంబు సం | (శేయోనూర్గమున్వైన బోధమయ వాసిస్టుంబు నే జెప్పెదన్‌ ॥ *ఆద్రియును వాల్మీకిముని (ప్రణీతంబును, వసిష్ట విశిష్ట వాగ్వి లాస భౌనురంబును, రామచంద కథా(వభఛానంబునుం గావున వాసివ్వ రామాయణంబనంబడు. . 4 ఇది యోగవాసిస్టమునకు _ సంగవరూపమగు జ్ఞానవాసిర్ధు మున కనువాదము. ఈ యనువాదమున నీత డీగంథమండలి "ముఖ్యాంశనులు ఇఛాలవరకు యథామూలముగనే యనువదిం ఇను, కొన్ని చోట్ల వణాడు
అంధ 446 అదై సత త _ల్వేశొవ్యములు 11 నాల్టు శ్లోశముల ఫొకపద్యము చొప్పునను, కొన్నిచోట్ల శ్లోకమున కొఠ పద్యము చొవ్వునను, మరికొన్ని చోట్ల "పెళ్కు, శ్లోళముల సారము నళ వద్యముగనుజేసి తనరచన సాగించెను, అండుజేతినే సుచూరుగా వ్రైదువందల శ్లోశములలోనున్న వై రాగ్య _ ముముక్షువ్యవహోర (వళరణముల శెంటినికలివి నూటయునుబది వద్యములలో (పథిమా శ్వాసముగన్కు వేయి శ్లోళములుగల యుత్చ త్రి (పకరణమును "క్షుడు వందల తొంబది పద్యములలో ద్వితీ మా క్యాసముగను, ఐమవందల శ్లోశములుగల స్థిక్యపకరణమును “నూటమువ్పది పద్యములలో లృృతీ యా శ్యాసముగను, వేయి శ్లోకములుగల యువకను (వుయ్‌ రణమును మూడువందలపది పడ్యములలో చతున్ధాళ్వాస ముగను పందొమ్మిది వందల శ్లోళములుగల నిర్వాణ (వశరణమును మూడు వందల పద్యములలో ఎంచమాశ్యాకముగను రచించి మొత్తము "కేల శ్లోశముల (గంథమును పంటడెండు వందల పద్యములలో ముగిం చెను,
(ప్రథమా శ్యాసమున మూలమున లేని రఘువంశవృతుము, శ్రీరామ జనన కథాంంగవాము, విశేనముగ చేక్చెను మూలముశ నున్న (శ్రీరాముని తీ్థయా తాభిగమన వర్ణనము, వేటకు వెళ్ళివచ్చుట, యలేని ని్వీదనలలోని వివరణమును సం్యగహం చెరు, మరూలముశ చున్న విళ్వామ్మిత వశరథ సంభామణము, (శీ రాముని స్థిః నాతని భృత్యులు వివరించుట, విళ్వామ్మితుడు శామున్నచోటిక (శీరాముని వీలిపించుట, దశరథ వసిమ్టు లా8ిని ని శ్వేద కారణమును గూర్చి (పక్నిం చుట . వరివారించి దశరథుడు విశ్వామిత్రుని వపూడంచి ఖశలంబడిగిన యనంతకం౦ంబ రామచంద్ర దర్శన లాలసుండై య ధ్యంతర మంది రమున కరుగ నక్కుమూారుండును (ళ్యుళ్లానంబు వేసి (ప్రణమిల్లి పూజించి. కళశలంబడిగిన యశంతకం౦బ, సుఖాసీనుఎడై యమ్ముని వుంగవ్చండు రాఘనవుం గరుణార్ట్రదృష్టింజూది యంగంబు నివుుుచు నతని మనోవ్యధప శారణమేశుని యడీిగినట్లు మార్చ్‌ిను యి మార్చునకు కాంణము కథను సం్యగహింప దలచుటకంబ వేుగా శానరాదు. ఆళ్ల వమఠకాలమున చ్త్‌రాగ్య (వపకరణమున ముప్పది మాటు శ్లోళములలోనున్న శుక చర్యత్రమునగల “జనకుడు. శుకుని పర్తీ యూ. (గ
కీ అంధ్ర ... అఆవ్వ్వైతత _త్వశావ్యములు వీంచిన విధమును వివరింపక సం్యడెండు గద్య పద్యములలో నాకథను ముగించి ముముషు (వకరణమున 'జేర్చిను, మూలముననున్న శుకుని ముముము లషణము లిందు వివరించిన-వో సీకథను ముమదత్వు న్యవపోర (పరణమున జేక్చుట ఫొంతవరకు- న్యప్రయోజనముగ గనుపస్పైడిదిం స్థిణ్యవకరణాంతమున వళిష్టుడు. పది శ్లోశములలో చెప్పిన యా (పకంణ సొంము నీతడం రెండు చిన్ని పద్యములతో ముగించెను, సిర్వాణ(ప్రకరణమున నలుబది యెనిమిది శ్లోక ములలోనున్న యర్జునో పాఖొ్యనమునంతయు “నైదు గద్యపద్యములలోను, అందలి యియవది. శ్లోశముల _ (శ్రీగృష్లోపదేశము నొక్క. నీనపద్యమువను *... నలుబదియైము శ్లోళములలోనున్న _ మునివ్యాధోపాఖ్యానము నొళ్ళం సీసపద్యముతో నొళ చిన్న గద్యరును జ్చ్చే పూర్తి చేసెను, చిట్ట చివరిదగు స _ప్రణామికొపాఖ్యానము మూలమున నూట పదనుూూడు శ్లోళములలో నున్నది డాని నీత డికువదియారు పద్యముల లోనికి కుదిం చెను ఇట్ల నేశచోట్ల వర్ణనలన్యు విషయమునుగూడ సంటగహించుట జరిగినదిం " ఇతడీయనువాదము తిక్కనగారి భౌారతరచన పద్ధతిలో సాగింప దలచి యిట్లు చేసినట్లు తోచుచున్నది. ఇతడీ నర్మిగహీకరణమును, లిక్కనగారి వలెనే విమయమును బొత్తిగా విడువక వివరణార్థమైన వునరుక్తులను పరివారిచి "నూత(ప్రాయముగ ముఖ్యాంశ ములను సూచించుచు చదువువారికి విసుగు వుట్టింపక కథాగమనమును మంద గించక శావ్యపద్ధణి కనుగుణమై యొప్పునట్లు కడునేర్చుతో నిర్వ పిాంచెననియు (గంథాదియందు. చేసిన (పతిజ ను సఫల మొనర్చె ననియు ఇవ్పవచ్చును. భామ నలతణమై శ బ్లా ర్థాలం కార యులే మై తత్సమ పద భరితమై యున్నను కడు సరళమైయున్నది. కవిత్వము సరనమై చక్కని ధార గలిగి (దామోపాకమున నున్నడి, ఈగంథము త్తమ్యకేణికి జెందిన యడై్వ్యైత త _త్వ్ర కావ్యములలో నొళటిగా నెన్నదగినది. అలకా
వాసి ష్ష రావాయణము రచయి్యితి ; తరిగొండ వెంగమాంబ ఇది బ్దాన వాసీహ్రమునకు నం[గవాముగా ద్విపద రూపమున చేయబడిన యనువాదము ఈ[గంధము. తరిగొండ నరవింహస్వామి ంకీతము చేయబడినది. ఈయనువాదమున రచయ్యిత్రి మడికి సింగ నాష్యవి యనువాదమును కొంతవరళనుసరించి నట్లు తోచుచున్నది. ఇందుకు నిదర్శనములు ఫ్‌ (0 మడికి సింగనార్యుడు రచించిన పద్యముల భావములు ఫొన్నిమూలమున లేనివిందు కనిపించుట ;- ఉదా ;-([) మడికి. సింగన [భరద్వాజుడు వాల్మీకీనిట్లు (సార్ధం చెను గీ! ఆనఘమానన మిదయ నఖిఎవేద | శాశ్ర పారంగతుడనైైత్సి జరుల జన్మ | కలిత సంసార దు9తి సంకటము దొరగి | యవ్యయానందమగు నొర్గమానలిమ్ము॥ వెంగమాంబ ౩. ద్విః ఘనమునీశర్వర మీరు కరుణించి నాకు "వేద శాస్త్రాది సద్విద్య లన్నియాను 1 భేదంబు లేకుండ చెప్పి(ప్రోచితిరి | మనుజులు నంసార మాయాబ్ధిడాటి | సునిశిత ము కిపాచ్చుగం బొందు సరణి జెలుప వేయనుచు (గౌొక్థింప వాల్మీకి యలభరచ్వాజున కప్పుడిట్లనియె! ఈ విషయమున మూలమున నిట్లుగెక అధ్భవ్రన్ల జ్ఞాళమిచ్భామి శథం సంసార సొగగే (సంక శ్ర) కామో వ్యవహృతోవ్యాస్మిన్‌ శారణ్యేన, , .అనియున్నదా (7
ల్ని0 ఆంధ్ర ... అరై (లే త _త్త్వకావ్యములు ఉదా :ఎ(్ర్రి మడికి. సింగన ఏ విశ్వామ్యిత్రడు. (శ్రీరాము నిట్లడిగను ; సీ॥ తంథడి రాజ్యస్థుడై ధరణిపాలింపంగ | యువరాజు వైభోగ యోగ స్టమైన॥ యావనంబున సౌఖ్యమనుభవించుచు నుండ | కిట్టి మనోవ్యధయేల కలి్యా। నెలుకలు (ద్రవ్వన యింటిచందంబున | దిగజారినీమేను మిగులడ స్పె! "వంగమాంట ?. ద్వి॥ సీతంట(డీ రాజ్టుంబు నెమ్మదిగాను బాలింప యువరాజు పట్టభ(దుండ వై లలిసుఖము లెల్ల నుభవింపకయ యెొలుగలు (ద్రవ్వన యింటి చందమున నలగుచు దిగులంద గారణంబేమిం4.*4, ఈ సందర్భమున మౌాలమున సీ రెండింటియందున్న మొదటి మూడుపాదములును "లేవ, త్లోః క నిష్పాః కీ చలేశేన కియంతః కారణేనతే అఆధయః॥ (ఫవిలుంపంతి మనో శేవామివాఖవః ఆని మూ(త్రమున్నదిం .
- (డ్రి మడికి సింగన యుషయోగించిన పదముల న చేనందర్భ్శ మున నువయోగించుట 1 అష్టనోపాఖ్యానారంభ మున (నిర్వాణ (ప్రకరణము) సింగన ఏ=మ! ఇటమిోదన్‌ రవిసూనుడై న యముడి శ్ల(పొద్దు స్మీపాణులం! బటురోవంబున జంవ'వేసరి తపః పాన్తుంగుగా భూమియు! త్కృ_టభారంబు డుపం జనించెదరు వీళన్‌ కృష్ణపార్థాఖ్యులై 1 నటనో చార బల్యప్రసిద్ధి నపడున్‌ నారాయణుందడున్‌ భువిన్‌ ॥
అంధ్ర =. అదై్వత త _త్త్వృశావ్యములు 911 'వెంగమాంబ ?ుద్వి ఇటుమోిద జముడు శానల్ల "దీవాముల పురోమ మెసగ జంపన్‌ రోసితిపము | శానాచరించి భూతల బాధ యుడుప | ఇచ్చట మూలమున శ్లో! యమః కడాచిద్భృగవాన్ల కే (వతి చతుర్యుగే . తపః (వఘకుతే భూతిదళినా త్పాపళంకయి॥అని యున్నది, దీని తరువాత నున్న న్లోకముల నిరువుకును ననువదించక విడచివై చిర, (శ్రీకృమ్ణుడష్టనునకు చేసిన బోధలో సింగన [గీ! అన్నిక_ర్తవ్యములును (బ్రహ్మోర్చణముగ | నాచరింపుము (ట్రవ్మాంబవగుదువీవ పార్థ | వీలయవాయువు ఏీచీన వింధ్యమగులు ! నవుడు గురుశాస్ర్ర మతులలంఘ్యుములు (పార్థః వెంగమాంబ ఏంద్వి! అన్నివ రసలు (ువ్మోర్సణంబనుచు | నున్న(బహ్మాంబు నొం దెదవీవు | విలయ వాయువువీచ వింధ్యవర్వుతము | ఛలియించినను సుశాస్త్రముల లంఘ్యుములు ॥ ఈ సందర్భమున మూలనున, న్లో! (బ్రవ్మాసర్యం జగదవాం చేరి ట్రహ్మోర్చణం విదుః | అనియున్నది' పై పద్యమునకును ద్విపదపాదములకును సరిగా సరిపడు. ల్లోళ ములు మూలమున లేనేలేవు. ఉర్పత్తినకరణమున నున్న కర్కటి ₹ధలోగల (పళ్నలు భాపాభావ పరిమాణములలో సింగన ననుస కచియే యున్నవి, ఇట్లనేక స్థలముల సింగనార్యు డెన్లైం లెంత(వా సినో వెంగమాంబయు కొం చెమించుమించుగా నట్లంతే (వాసినది, అట్లని యామె వూరర్తిగా సింగనననునరించినదని 'చెప్పనీలు లేదు పలుతావ్రల సొంత కల్పనలు చేసినది,
పం అంధ ,.. అద్వై ర్‌ త్త $శొవ్యములు ఉడా :-2ై రాగ్య (పకరణారంభమున (శ్రీరాముడు తీర్థయాత్ర "శీఏటప కారణమిట్లు కల్పించినది. ద్విః (్రీవిమ్లు దేవుడా(శితజనావనుడు పావనావారుండు భానువంశమున బొలుపొంద దశరథ వ్యూమైగై వుట్టి తొలగక వృద్ధిపొందుచునుండి నపుడు “జీవతలతిని (లార్థించి యిట్ల నిం "బీవాది జేవ వృథ్విని నీవ మనుజ "జీవాంబు ధరియించిలివి మానవులను మోవోస్టీలోబడి మునిగి పోనీక శడ లేర్చుకారణ కర్త వేయనగ నరయ వసిమ సంయమి నా(శ్రయించి సరన వేదాంత విజ్ఞాన ధర్మముల వరుసగా నాలింపవలె నీవ పరమ గురుడ వయ్యూను మదిన్‌ గొంకక యన్య గురున్యాశ్రయించి యీాగుకుర వాన్యమును | వినినను గెౌంద రా విధమున గురుని | ననుసరించి కృ లార్థు లగుదుుటంచు ఖహువిధ౦ంబుల వాకు (పార్థింపగాను విదితంబుగా విని విజయ రాఘవుడు అసిమిషుల్‌ (ప్రార్జించినందు కచ్చోట తనమదిలోనిట్లు దలచె నా ఘనుడు "డీ హేంద్రియములు వృద్ధిని బొంది విమయ వాహినిలో (దోయవచ్చి హెచ్చినవి మైలిని దొ_ల్త నిమ్మాడ్కి-ని జూపి
అంధ ,.. అదై గతత _త్వకావ్యములు 216 శత్రువై నటువంటి సంసార వార్థి గడపటముంచుచు గమ్షైక్క-సీక విడబడి 'చెజుచు నీ విమయీం(దియములు
- కావున నకల భోగంబుల విడచి నే విర_క్షిని జెంది నిన్సృహత్వమున బొందిన దశరథ భూవడి చింత నొందు నోయను భీతి యొక్క 0త మదిని బొడమగా నది మౌని వుణ్యతీర్థముల బొడగాంచి (గుంకుచు బుణ్యాశ్రమముల | గనునొనివచ్చి మైన తెల్పిన విమయము మూలమునగాని; సింగనార్యుని (ఆోంథమునగాని లేదు, ఇట్ల నేక చోట్ల నా కవయి(తి సందర్భానుసారముగ కల్పనలు వేసినది (గ్రంథారంభమున చెప్పినట్లుగా నామె ఈ. సుజ్ఞాన వాసిష్టు | రానమూయణార్థసారమును (హించి 1” సర్యగహించి యారువేల ల్లో ములలోనున్న విషయమును సుమారు 8700 ద్వివడలలో చెప్పినది ఈవెయిా గ్రంథమును మొత్తమైదు పకరణములుగ రచించినది చె రాగ్య ముముము వ్యవవోరోత్ప త్తి వికరణములను మూటిని మొదటి పకరణమున నే ముగించినది ద్వితీయ ప్రకరణమున స్థితి (వకరణమును తృతీయ (పకరిణమున నుషశమన (ప్రకరణమును (పన్వే శముగా గూర్చి నిర్వాణ (వశకరణమున మూాడాలోవాఖాగ్గనము వరకు నాలుగవ (పకరణముగను మిగిలినది మైదవ (పకరణముగను విభజించి ఆౌసినదిం వెంగమాంబ యొక్క క విత్వమిందు సరసమై ధార కుంటు పడక చదువు వారికి చవులూరించు నట్లున్నది. . భామ నిష్టష్టము లావీణికమున్తై యున్నది అచ్చటచ్చట భూమేలుచు (భూమి 'యేలుచ్యు
. అంధ ౨9 అరై రే త్త $శౌావ్యములు వాసనని (వాసనయనిి మొదలగు నికార తత్సమా కార సంధులు కన్పించుచున్నవిః
నిర్వాణ (వశరణమున వాాధోపాఖా్యానమును వురస్కరించు కొని (నప్తభూమిళలను వివరించుటకు ముందు మడ్విధ సమాధులను వివగించినది. ఈ వీివయ మూ స౦డర్భమున నూలమునగాని సింగ నార్యుని కావ్యమునగాని "లేదు.
ఈ (గ్రంథము సాధారణ భాహాజ్ఞానము కలవారికినూడ సుబో ధమై కానదాయకము కాగలదు ద్విపద వాబ్మయ భాండారమున నిదియొక యమూల్య రత్నమని చెప ఎదగును
నా న నన
వాసిష్ట రామాయణము కర్త: వేంఠటరమణకఠవి
ఈ (ంథముత్ప త్తి (వకరణము వరకు ము(దితమైనది. మిగిలిన మూడు " (పకరణముల నీ (గంథక ర్త యనువదించినో శేదో ెలి యదు, దీనికి (శీ కనుపర్తి వేంకటరామ విడద్యానంద నాథులు కడు విపలముగ టీకా .కాతృర్య వివరములు " (వాసియుండుటను బట్టి యా రచన యొక్క విశిష్టత యూహింవదగునుం
ఈ (గ్రంథకర్త యగు వేంకట రమణకవి కర్నాటక ఛావ్నా ణుడు హరితననో[తుడు, నులళనాడు వంశ్యుడు, ఇతని తండి నర సింవాము, కృన్లగిరి ఫురవాసిం తల్లి లమ్మమ్మం
“వేంఠటరమణ కవి యధ్యాల్మ రాభణాయణము 'నాం(ధ్రీకరించి నట్లును గయోపాఖ్యానమును కన్నడ భావలో రచించినట్లును జెప్పు కొనెనుం
ఇతడుతన యీ రచనశుగూర్చి “(వాల్మీక) మహర్షి క్‌. కృపాబలం బొక్క-_టి దక్క. నితరంబులగు కావ్యబంధ కాళశలాదుల నెకుంగని నేను జవనుండగు జూంఘీకుండు స్వేచ్భా వివోగంబు 'నల్పిన చవవును ఖర్వుండును తత్పద స్థానంబులన్నతి పదంబు లిడుచు (బాస రూవ శకంటకంబుల యడంగంటగింపక నుభయ నంధుల మార్షంబు దవ్పక (ప్తాప్తంబగ విచ్చి _త్తినెడయక సద్గుణ పద్ధతి నలి(శ్రమింపక నడవనుదో్యోగించు చందంబున బెనుగింప సమకట్టిన మదీయ జాల్మ శను నహూంచి,*. యని (వాసిన చానిని బట్టే సమహస్థడయ్యును వోత నాదులవలె కడు వినయ శీలియని తోచుచున్నది
ఇది కాన వాసిషస్టమునకు సరియైన యనువాదముః, సాధారణ ముగా న్లోకమునకొళ పద్యముగాను కొన్నిచోట్ల సందర్భము ' ననుస రి0చి 'రెండుమరూడు. క్లోకములకొక పద్యముగాను కూర్చి భొవమున భూలమున కన్యూనాతిరిక్రముగ సీకవి రచించినాడని నివృర్హ గా
ఉదా ఏ-మూలము : న్లో! యుక్తి యుక్తముపాదేయం వచనం బాలకాదపి | ఆన్య త్త ఫ్రణమివు త్యాజబ్యమవ్యు క్షం పద్మజన్మనా | అనువాదము ?- ఆ వె।॥ యృుక్తి యుక్త సాధు సూక్తులు (్రావ్యూముల్‌ | బాలు వలనబల్కబడిన వైన । నన్యముల్‌ దృణంబులటు "త్యాబ్యము లెయ గు (బహ్మవలన బల్క-బడినవైన | మూలము 1 న్లో వకస్యానేక సంఖ్యన్య కస్యాణో రంబుభేరివ ట్‌! అంఠగ్బ్రవ్చోండలమోణి లీయతే బుద్చుదా ఇవ॥ అనువాదము ;. "తే। గీ ఏకమై మజీయు ననేశమై యొప్పునే యణువు నందు కమల జూండ లశ. లశఇగిపోవు మేటి యంబుధిలోపల బుద్బుదంబులట్లు భూమిపాల ॥ మూలము 3* భూమికాస ప్త క ౦కే తస్థీమతా మేవనో చరం (పాప్తాజాన దశామేళాం వశున్షుబ్భాద యోవియే సచేవోనా విదేవోనా లేముక్తా నాాత సంశయః . 18సర్ష = 127 శో ౧ న! అనువాదము ;. ఉ. భూమిక లేదు నీధర సుబుద్ధి సమేశుల కె్ననోచరం | బీమహినిట్టి జ్ఞానదళ నేళ మలిన్‌ బళున్లుచ్భు లొందినన్‌ | "“రామవి'దేహ దేవాముల రాజిలు ము_క్రిని బొందనే ర్తురు | ద్దాము సుఖస్వరూపమగు దానిని సింశయనుంద నేటికీన్‌ 1 ఇందు. అశ్వాసవిభజనము కూడ చూలముననుసరించియే యున్నది. ఈ (గంథము నీకవి వార్థిోమట్బది, భామినీ మట్బది, వక
రం ల. అద్వైత త _త్వ కావ్యములు ఫ్రీ? మాలిక తరువోజ, తురగగతి వృ తత్త్వము (సర్గ ౫౩ మణిగణ నికరము, నుంజుభెపీణి, పంచచామరము, మె త్తళోకిల కుసుమిత లా వేల్ళితము, ఫాటలమాలిశ అను పలువిధముల వృ _త్తములలో పద్యములను గచించెను అందు వార్హికమట్బదులును, భామినీమట్పదులును అధి
ఇందలి కవిత్వము సరసము సరళమున్వై (దామోపాశమున్న నున్నది. భామసిష్టన్టము లాతణికగున్నై పండిత్‌ పామకులెల్లరికి
అచ్చటచ్చట సీతకు సుద గద్యములు గూడ రచించికాడుం అందలి భామయు సర్వ పా ధారణముగ నాతికఠిన మే మైనను (గ్రంథా ర౦భమున నీ (గంథ మహినుమును వర్మించుచు రచించిన యీ (కింది రచనము దీర సమాస భరిశమై యీతిని పాండిత్యమును (పదర్శించు చున్నది
వ! .*..6, ఇట్టి "వేదాంత సారసర్యనస్వంబ్రై యాదిము శవసార్వ భొముడగు వాల్మీకి మవార్షి (పవగ వడన సద నామృశ (ద్రవ మృదూళ్చత మధుమాధుకీ రిసర్ఫుకీ విరాజిత పదగణా జఒద్ధంబై, వురాక్ళత భాగభీయ మొ సం వేదక మహవోసర్థ గుం భితంబై, సకృత్కర్ణ కోటర (ప్రవేశ నూ(తా హర్షిత చిత్తగత మహామోవా దుర్వాసనా మలశబ్ద రాజీ విరాజితంభై, సకృత్స కన మా(శాఒప శోధిత బహుజన్మాఒను న్యూతశోక సనంచయంబగు శో సంచయ సముద్దీ ప్తంైై, యజ్ఞ సర్వజ్ఞ చిత్తశంజళ కథావినర (పే స్తంబైః యుపమేయ గత పరత_త్త్య స్వరూవ సర్వ స్వ(పకాళకార్థ చమశ్కా-ర గర్భిగోపమానచయ _భరితంచై యశేపాఒవర్శణీయ మహోమహి మంబ్రై యెప్పారు నీ సర్వ్యోత్క్భష్టతర మోమయశాన్ర్రంబును.
(2)
| వ అంధ 46 అదే స్టలేలే త్వకావ్యాములు
ఈ లంథ (ప్రాచీన (పతులచ్చటచ్చట నున్నవి విజయచాడ యందలి రామమోహన (గంథాలయనున నొళ(ప్రతి జీర్ణ స్థితిలో నున్నది ఇట్టి యా _త్తేమ (గంథము వునర్ము[ద్రణమగుట య5ాంధావళి శంతమయో మేలు ఈ (గంథమున మిగిలిన మూడు (ప్‌ రణముల సీవిధముగ నెవనైన రచించినవో నాం(మున జ్ఞాన వానిస్ట్రముకూడ సంపూర్ణ ముగ నున్నదన్న సంతృ పి కలుగును
గీనిని చదివినచో మూలము చదువ లేద సెడి వ్యధ కవకాళ ముండదు. ఇది యాం(ధమున నున్న (యు _త్తమమైన యై క్‌ త _క్వీకావ్యములలో నెకటియని నిస్పంశయముగ చెప్పవచ్చును,
చాజావినువనమునునానా.
ఆ౦ధ్రయోగవాసిష్టము కర్త; మద్దూరి సాంబయ్యకవి
(శ్రీ నుద్దూరి సొంబయ్యగా రాధునికులు, తెనాలి వా_న్తవ్వులుః శ్యపగో(త్రులు వీరి తం(డి నరసయ్య, లల్లి నుబ్బమ్మం 'జీష్టపోదరులు కౌమయ్య, 'వేంకటనరనయ్య యనువారు, (శ్రీ వేమూరి నరసింహ కౌత్రిగారీ (గ్రంథ రచనకు (పోత్సాహకలు, ఈ (గ్రంథకర్త ఇంఠరకప పూర్వము సౌందర్యలహరి నాంటధీకరించిన ట్రీ (గంథావతరణిళనుబట్టి కెలియుచున్నది.. ఈ (గ్రంథమును (గంధకర్త తన మేనమానముయు నవవ్చను నైన పంచాగ్నుల మార్కంం జేయుల కంకితమి చెను,
ఈ యనువాదము యఖథామూలముగా చేయబడినదని చెప్ప వచ్చును, ఈ (గ్రంథ మిప్పటికి (సం, [978) నాల్లవ (వఠరణమున (వ సర్గ) ద్వితీయాజ్వాసము. వరే మ్యుదితెమైనది. అనువాద సతి కుదాహరణములు. మూలము”*౦దలి మంగళాచరణ శ్లోళము ఖో మొదటిది, ల్లో! యర సర్వాణి భూతాని (వతిధాంకి స్థిళొనిచ
యృత్రై )వోపళసుం యీంతి తసై శ్ర స'ళ్యాగ్మ నేనమః నువాదము $_
అ। ఎందుండి పొడము న్య్సాభూతంబులు |
"నందు సంస్థివిన్‌ వహీంచి వెలుగు |
సెందులోన నే లయించును (గ్రమ్మగ |
నట్టి సత్యరూప మాళ్ళ్మ నెంతు |
మూలమునందలి [పకరణములారను నుదీర్ధ ములగుట చేత శనువాదమున (చలి(పకరణమును నా శ్యాసములుగా విభజింపబడి నదిః
- శవిమయమును. బోధించు. భుట్టములలో కూడ సనీరేడు కడు కాగరూకత వహించి మరాలత్లోశ ములను న్య్యూనాతిరికృము గాకండ
శి అశాఖీ సనువదిం చెను,
ఫ2ిగి ఆంధ ... అరై రే త _త్వీశావ్యములు
ఉబా;: ఉర్పత్తిహకరణము 8కీవ స్ట శ్లోః 25, ల్లో అవిబోధాదయం వాదో జ్జాతే దెం సవిద్య శే |
జాతే నంశాంతకలన౦ మానమేవావ శిమ్భతే క అనువాదము 9 శః అజ్ఞదశ యంద యిీవ్యవహోర మెస్తి
జ్ఞానదశయందు మ్వైరేంబు లేనెళలేదు |
అపుడు సంశాంత కలవంబు ననుభవాత్మ |
శంబు నుఖరూపమైన మౌానంబు మిగులు |
వర్శనాదులలో ఆచ్చటచ్చట అనువాదమున కొద్దిపాటి వివర ణము గోచరించుచున్న ది।
ఉదా. వైరాగ్య (వళరణము 21వ సగ్గము ల్లో! 1,
మూలము :.మాంసపాంచాలి కాయానస్తు యంత లోఅేఒంగ కంజళ్‌ | స్నాయ్యస్థి (గంధిశాలిన్యాః స్త్రాయాః కమివ శోభసనమ్‌ 1 అనువాదము
ఉ1 స్నాయువ సాసృగస్థిచయ కాలిని మాంనవు బొమ్మమైన య 1! శాయమునందు సుందరముగా దలపంబడునట్టి ెద్దిమో యేయెడ సనెట్లుగన్న నొఠ యించుక కన్పడకుండె నాకు శ్వ ట్రేయసమంచు దీనినెటు చింతయొనర్ప దగున్‌ మునీశ్వరా |
'మొత్తముమోద నీయనువాదము మూలమును చదువళేని వారికా కొరతను దీర్చి మూలము జదివిన ఫలము లభింపజేయగలదని నిస్సృంశయముగ ఇెప్పవచ్చును,
ఇందలి కవిత ఛారాశుద్ధి గలిగి (పసాదమూధుక్యు గుణశోభిలేమై పోతన పెద్దన మొదలగు (ప్రాచీన కవుల రచనలను దలపించుచున్నదిం
ఉదా: చ! కనుగొనె లీలయంత నిజకాంతు నభాభవనంబు నందు (బా! క్రనులగు మం(త్రివర్యులను దద్భట కోటిని దన్న పొలనం।
దనులను- దత్చురోధలను దత్చురవానుల దత్సమాన వ | _ర్తనములు గల్గు వారలను చాదృశులన్‌ మరివేటువారలన్‌.
ఈ పద్యమున * దిర్ధనమానములు లేకున్నను మనుచర్శిర యందలి *ఆట చనికాంచదె భూమినురోడను పద్యమున కనుకరణమని ఇవ్చ్పవచును, " ఇశ్లైన్ని యో అనుకరణములను సులభముగ భూప వచ్చును ఇందలి భామ సీష్టద్టము లాశ్రణికము. సరళమునై. నుబోధ ముగ నున్నది
'యోగవాసిష్టమునకుగల యాం(ానువాదములలో నిది యుత్త మోాటత్తమ మని దెప్పదగియున్నదిం
ఉలమనననవ్తూనిలానిననన్సి,
భ్రీరామవసిష్టసంవాదము రచయిత ; శ్రీ వేడా ని షణ్ముఖదాను _ అణాటి ఈగంథ రచయిక జీచాబన్తి పణ్ముఖడాను, ఇత డికువదియవ శళాన్ది పూర్యార్థమున నుండినవాడు. వేదాన్త మణ్ముఖచాసనునది ఈరనికి గురువు పెట్టిన చేరు ఇతిడు తనకు కల్లి దం(డులు పెట్టిన పేరును "కెలుపలేదు. (గంథావతారికలో నీతనిగూర్చిన య్యీ(కింది విపరము లున్నవి. ఇతనిది ఆతంతల గోోరము, ఇంటిపేస కనకావారు. నినాన స్థలము కృష్ణానదీ తీరమున నాచకుతోనున్న యొక య(గహోరము, (శ్రనళవల్లి కావచ్చును తంగడి గంగయ్య, తల్లి (యర్సియాదమ్మ. వీరి కిరడు ఆ0డవ నంతానము, ఇతని భర్య అనంతమ్మః గురుమూ ర్తి సీతయ్య, గోపాలము, వ్యతులు, పెద్దల సేవజేయుటయే వృ త్తి ఇతని బోధగురుడు ఫోండవీటి జంగమగు కోటిలింగము, మం(తోప చేశను వేసిన గురవు నీలకంఠం యల్ల మం౦దయ్య ఈ(గ్రంథము. 1918వ సంవత్సరమున రచింపబడినది. దీనికి (గేరపలు శ్రీకాళవాస్తి పుర్యభభువులలో నొశరగు రాజా చామర కుమార "వెంళటప్పనాయనిం బహద్దరుగారు. ఫరిమ్మ_ర్తలు మల్లంపల్లి మల్లి ఖాస్టనకవియు, వీలూరు వాస్తవ్యులు (శ్రీ కలువలపల్లి రంగనాథ ఇాత్ర్రైగారును, ఈతడు తాను రచించిన ఈ[ంథిమునుగూర్చి ఇట్లు దిప్పెను, కం॥ చెప్పికిని (్రువ్మాబలోధను ఇప్పితినిల (బాహ్మీనన్ను ఇెప్పించుటచే నొవ్చిదమగు కందంబుల చొప్పున 'నేనెరిగినంత సులభవు శెలిన్‌॥ కం॥ "పెక్ళగు మునుపటి (గంథము "లెష్క్రవయగు (శద్ధరోడ ేంచి యచటన్‌ బిక్మన ముఖార్థంశంబుల ముక్కువతో (వాసినాడ మూనవుఇెకుగన్‌॥
కం! అదియే కందపు శైలిని మనముతొో థ్రీ రాములకును మోహము లుడుపన్‌ నదమల గురుడు వసిస్టుడు గొననొన బోధించినటుల గొమకుగ గూ ర్హున్‌॥ ళం సరసకవిత్యము గాదని నిరసింపక దీననున్న నిజభావంబున్‌ బరికింప మోతుమబ్బును పొరయు శబ్ద దోమములకు బొగులగ నేలన్‌॥ దీనినిబట్టి యిందలి విషయము (శీరొమవసిన్థు నంవాదమని (పసిద్ధనైంన 'యోగవాసిషస్టము. నందలిది మా(తమేకాదనిళయు. వివిథ (గంథములగోని తక్వ' విమయము న్తాశచోటజేర్చి దానిని కవి (భీరామునకు వసిస్టుడు బోధించినట్లు రచించిననియు”. పొరయు శబ్ద దోవములకు బొగులగ నేలన్‌ అని (వాసిన యా పొదమునం జే ఛందో భంగమైనందున. నీతడు వేదాంలే ఏషయస్ఞుడు శావచ్చునుకాని భాషా విమయ ని కేమజ్ఞుడు కాడసియు తెలియుచున్నది విమయ సంగ్రహము ;.వంచలవణ యుక్తంబగు పరబవ్మాము నూనవ్పుల నుద్ధరింప వసిన్ష మహర్షి రూపమున భూలతలమున కీ తె చెను, ఒకనాడు. వసిష్టుడు, (శ్రీరామునియొద్దపవచ్చి యళేని యోగజ్నేమ ములు విచారింవగా నతడు భూమి్నిప్తె జన్మించిన వారిలో విరాగులగు మినంటివారికితవ్చ రాగాదులలో దగిలియుండు మావంటివారికి సుఖ “మెక్క-డిది ! దయయుంచి యీసంసార దుఃఖ వారిధిని తరించు మార్గ మునుప ేశింవ (ప్రాళ్టింతున నెను. ఇట్లు (శ్రీరాముడు (ప్రార్ధింప వసిష్టుడుప "దేశమును (ప్రారంభిం చను, అందు మొదట వై రాగ్భమహిమను చతుర్విధ పురుపార్థము లను వివరించెను, వురుషోస్థమిట్లు నిర్వ చింవబడినదిం కం॥ వుముపార్థ మనన్‌ రామా | వుకుుమునరుంగుటయె పరమవుకుపార్థంబా ఫుకువుడనన్‌ పరమాత్మయె వుకముము నె నరుడం(డ్రు ఖలులు లోధరహితలన్‌॥
కీర అంధ్ర... ఆరే సరే తత్త గ్రశావ్యములు 'వేదమునగల వుగువనూ_క్తమునుబట్టి ఫుదమడన పరమాళ్మ స్పష్టముగా ఇలియుచున్నది, ముక్తి యారు విధములు, అవి సాలోక స్ట్‌ సామోప్య సారూప్య సాయుబ్యు తుర్య విబేహములనునవి, అందు మొదట్‌ ని బ్లటిని వొందుటకు సాధనము భక్తియే. ఐదవడానిని పొందుటకు (0౧ "యోగము అరవడానిని పొందుటకు జ్జానము సాధనములు ఇట్లు భక్తి యోగ జూనములు మూడును (ఛమముగా ముక్తి (పికి ముఖ్య మార్షనుయీ, ఇవి లభించినచో ముక్తి నిన్సంశయము, యోగ ళ్డునము లకు భ_క్రియే మూల సాధనము, బాహ్య, అసన్య, వశాంతము, లను (క్రివిధ భక్తులలో సాధారణముగ కెలుపబడు నవవిధభ క్తులు బావ్యూ భ_క్రియనబడును, అనన్య భ_క్రియన ఎ కం॥ ఎరౌడి తనలో నెరుకయు నెపగంబడు విశ్వమంత యేకంబుగ నా పరమాత్మకన్నభిన్నను రిరముగగాదంచు తెలియు తెరవగు రామా। ళం! ఆత్మను నుండు నమ_న్తము అర్మయె యంతటనునుండు నారయ సెందున్‌ అత్మయె బుణ్ధ్య్యాదులకును అత్మయె సాత్యమనుచు 'దెలియుటది యిలరావమా॥। వీశాంత భఛ_క్టియన :. వ కొాంతత నేక్యాగత (శీకాంతుని భావమందు స్ట ధ్యానంబున్‌ వ్‌ కాంత నిష్ట చేయుట 'యేకాంతవు భ్క్రియందు రెల్లరు రామా! ఇందు బావ్యాభ క్రి సాలోళ్య సామిోవ్య ము_క్తులను, ఆనన్య భక్తి సారూప్యము _$ని, షీకాంతిభకి సాయుద్యముక్తిన్మి పిదప తుర్య విజేహము ప్తలను పొందించును భ కీతోపాటు వై కాగ్యమభ్య సించుచో ముక్తి కరతలామలకనుళంను శాన ము కిం గోరవాదు
కం ... అద్యైత తత్త్వ కావ్యములు వీబీ 'బేవా'బేహి మర్శములు లెలినీ వీదప మోశమననేమా, తరించుట యననేమో డానికి మార్షిమగు గుకుసేఛా విధాన మెట్టిదో "బెలియ వలెను. కావున మొదట నీకు నీవననెవరో తెలిపదరు, బేవాము దడముగాన నెన్నడును దానిని నీవనుళొనకుము, కం! నేనని యెప్పుడు బల్కు-ను నేనన దానెకుగలేడు నన్నను నళ్లు నేనెరిగిన నిన్నెరుగను "తానేనని రెంటనుంట తరచుగ రామాః। ఈయజ్తానమును తోలగించుటకాత్నజా రము కన్న వేకమార్లము లేదు. 'ళాను పేరమాశ్మయని శెలయుష యాల జూనము, ప వాసాది (వతముల లత్ష్యము జ్ఞానమే అందలి పారోమాక్థిక భావము నిశైపగవ లెను. శం॥ ఉపవాసపు శ దము తపమున పరమార్మితోడ తగజీవ్రనకున్‌ ఉపగత మైక్యస్థానము నెపమెన్నక జేకుటం(డు నేతలు రానూ! అట్టి మైళ్యస్థి నొాందుటకువరతియు నపరోత్షజ్ఞూనమును పొందిన యుక్కృష్ట 'దేశికుని కరుణయు ముఖ్యము గావున గురు శ్చుళశూసూ విధానము నెరగవలయుకు, అందు, స్థాన అంగ థావ, అత్మ శుళూమలను జ్ఞూనపరముగ నిశ్షైముగవలయురుం శం! ఎమశయు మరవునులేకను పరమాత్ముని యునిక్రిపట్టు పలుమకు మదిలో నీకతము చర్చించుట నిల గరపిరి ఇది స్థాన సంజ్ఞ గనుమని రానూ! కం! మదిలో దానెల్లవ్వుడు విదిరంబుగ సూమ్యడాది "వేల్పులనెల్ల న్‌ నదమల యంగంబులు గా మదినన్నుట యంగసంజ్హ మహినగు రామూ (౮) న
క్రీర్తిగ్ర ఆంధ *=. అదైై్యైత త_త్త్యకావ్య్థిమ లు కం! లోకము లో వెలి నిఃండియు
లోకము కవ్వల వెలుంగు లో కేశ్వరనిన్‌
వకఠంబుగ మనమందున
జీ ఫొనటకు భావ సంజ్ఞ ఇల్లునురామా !
కం! కూట స్థనితో గూడను
సొటిగ వెల్టాందుచున్న సద్బ్రహ్మాంబున్‌
'జేటుగ దన య౦దుంచే
నూటికి నిల నాత్మ సంజ్జ శోభిలు రామా!
ఇట్లు గురుసేవ చేయుటచే చిత్తశుద్ధి యగు కాశ అత్మ విద్య కధికారము కూడ లభించును
తరువాత వసిష్టుడు, వాద, జల్ప, వితండ వాద లతీణ ములు, అనుబంధ చతెొష్టయము (బహ్మశబ్ల నిర్వచనముయళ్ఞోప పీత పరిమార్థము, సాధనచతుష్టయ సంపత్తి అందు విశే వము.గ శమాది వట్క_ సంపత్తి మూఢజన లమ్షణము, జాంచిక గురు లతణములు, రాజయోగస్థిక్కి (టవ్మాజ్ఞాన విధి పంచ(బవ్మాలు, (ప్రణవము, (పణవ చతుప్పాదములు, అస్టాంగములు, వాననా్యతియ; "'శాప్య్రయ, ఈసపణ(త్రయ, అరిషడ్వగ్గములు, అను వాసిని వివరించి? శోకమోనాయుల్చిపాసా జనన మరణములు, ఆత్మకు లేవని నిరూ వీంచెను,
తరువాత రాజ యోగమను.ను (ప్రశంసించి అందు "తారక యూగ మున, జీవోళ్చ్తి, మట్బ(క్రములు వాని యందు, విశేషముగ అష్టదళ పద్మము. నందు, హంస నంచఛచరించు విధానము; పంచ భూతములు మొదలగు పిమయములను వివరించినుం
పిదప సాంఖ్య యోగమున చతుర్విధయోని సృష్టి, చతుర్దశ భువన జీ వేశ్యర సృష్టి? ఈశ్వర జీవ స్వరూపములు, మూలప్రకృతి; అందుండి వచ్చిన సాత్విక రాజసిక తామసిక సృష్టులుః జీ వేశ్వర సూత్మ జేహనృష్ట, సూత్మజేవాము నంద౦డు అధ దేవతలు, పంచీ శరణము, చతార్వింతి నోళములు, పంచభూతిముల తత్త్వము, స్థిత
అంధ్ర, అవై ్యత త _త్త్రశావ్యములు $ ఫంచ్యపాణములు, వాని కృత్యములు, _పంచోప వాయువులు, "జీన (్రవ్మోండ సృష్టి, సృష్టిలయము, స్థూల జేవాము నొందిన జీ వేళ్యయల నామములు, ఆత్యానాల్మి వివేచనము, జేన్యాతయము, వాని యఖి మానులు, అవస్థాాత యము, సప్తజ్ఞాన భూమిలు, నాలుగవస్థ్రలక్కు ఈ జ్జున భూమికలకు అనుభవము* వృ పరన్పర నంబఎధముు (బవ్మావిడాదుల కాయా భూమికశల యందు శలుగు నాముములు పంచకోళ ములు ఆత్మయొక్క సచ్చిదానంద స్వరూవము, మాయ యందు గలిగిన స ప్తావస్థలు, సత్య జ్ఞానాంత; నిత్యత్వములు పదపదా ర్థములు, జపహాదాది లకణములు, మహో వాళశ్యములు, (శవణమనన నిధి ధ్యానలు, వాని కాల సిర్ధయము, "చేహ్యరయ పిమోచనము, న! గామ్య్యాదుల నవాకళనకుు (హ్మా విశాదుల వ్యవహారము, వారి దర్శన ఫలితము, సద సద్విచాంణ ఫఎమ్యు. మొవలగు వేదాంత శాస్ర విమయము లించుమించుగా నన్నియు, సంగ్రవహముగ, లెలి పను, చివవకేవక మరవ నిష్టు విర్వచిం దిను, కం! ఎరిగిన దెప్పుడు మరువకు
మరపంశయుగువీకి గద మాయ యటంచున్‌
యెొపకనగ మరవు నొందని
యొకసుకై. తానుండు మైళ్య్ళమెన్నగ రామా ॥।
అనంరేకము మనస్సు యొక్క- మహిమను అమనస్కమును ఇట్లు వివరిం చెనుం
కం॥ మనసీ మూలం బంపకు
మనసే జీ వేశఘులకురు మరి బఎధముకున్‌
మనసే ముక్తికి మూబము
మనసీ సంసాామునకు నూటి! రానూ |
(వపంచమంతేయా, రజ్ఞువునసందు సర్పమువలె (మనస్సు యొ (ఛౌంతి చేత (టఎహ్మము సం ఉఊారోపింపబడియున్నదెి. ఇది _యాకో పణమనియు, దీని కధిష్టానము (బ్రహ్మామగు శానేయనియా, ' అరో యణమునకు కారణము మనస్సే యనియ్యు లెలిసి యూ మనన్నురు-తన
శ్రిర్ధ ఆంధ ,. ఆదైత త _ల్వేశావ్యములు స్వ్యరూపరుగు (బవ్మాము నంధైక్యము చేయుపే యమనస్క- మనియు కెరియము? ఇదియే పరనూర్థము, ఇదియే నిత్యనుఖమునకు మార్గము అని యిట్లు బోధించి గురుదేవ్రడు తన హృస్తమును (శ్రీరాముని శీంస్సువై చుంచగా, (శ్రీరాముడు విశ్వమును మరచి, స్యరూపస్థితి నొంది కొంత శీవటికి లేచి గురుని పూజించి తనకు గలి%న విశ్వాత్మానుభవమును అలిసిన, అంత్‌ గురుడు రామని గాంచి ఈ స్థిిని? విడువ 'కుందు"ట నాకు గురుదనీ.ణ ఇెల్లించుట యగునని గురుదవీణ గురు మహిమాదుల నిట్లు శెలిఫిను, కం! గురువరున కొసగు దానము మరల (గహిం౦చువాడు మ ర్యుండగు నా ఎకకన్‌ నత మితరల్త గ్టము మరువశ యుుచుటయె వాలు నూకీలరామూా | కం! ఈరీతి ననుభవం బును కో రెడు భక్తుండు గురుని కూటనునందున్‌ కోరి భుజింపంగ వలయును సారెకు పదతీర్థ స్ముపసాదము రానూ | కం! గురు డుండు చోటు కాళీ " గురు పదకీర్థంబె గంగ నోదావరి. యా మరి యచ్చట బుషులెల్ల రు తరచుగ నివసింవఛు్రచుం(దు ధా(లిని రామూ | కం! గురుజే యజుడని హరియని గురుడే యా శివుడటంచు గొలుచు సతంజే పరమాత్మ యనుచు భక్తిని గురుని నుపాసింవవలయు గుదురుగ రామొ | శ్రీ గుకుని బోధవిని కాముడు 'జేహీంద్రియ మనస్సులను మరచి చిన్మయానంద స్వరూవు గయ్యెను. గుకు సేవా సమయమున నొస్షను భావానై్యైత స్థితిలో నుండి మిగిలిన యెల్ల వేళల యందును
నరడ్సు (కియామై తము ననుస్థించెను,. అంత గురుడు - శ్రీరాముని "వరిపూర్ణోభవ” అసి దీవించి, ఈ (గ్రంథ మహిమ నిట్లు (వకటిం చెను
- క (గంధము మననము - చేసినచో భుక్తి ముక్తులు లభిం చును విద్యాష్టల కీవి విద్యను, సదోో చమోాతమును నొనంగును, కాము కుల కిహూావర సౌఖ్యములను సామోప్య ముక్తిని (వసాదిం చును, ఇది సత్యములో
ఈ (గంథము నందు మొత్తము నునూరు 1200 కంద పద్యము లున్నవి, డాదావుగా అన్నియు *రామా” యను -మపటము గలిగి యున్నవి. (శ్రీరామ నామమునకును 12 సంఖ్యలకును, గుగ్గు శిష్య లకును కొంత సంబంధమున్న దిం (ఛీరామనామము నుపాసించు వారు పాభారణముగా దినమునకు 12000 జపము వేయవలెననియు, గురు వూజా సమయమున గురునకు శిష్యుడు ప్మడెండు (వదవీ.ణము లాచ రంప వలెననియు, ప్యడెం డేండ్లు శిష్యుని పకివీంచి గురు డుపేళము చవేయవలెననియు కా్ర్ర విధియున్నది. ఈ (గంథమున గురుశిమ్య సంవాదము “రానూ” యను మకుటముతో 1200 పద్యములలో రచింపబడుటకు పై భానముతో ఇొంత సంబంధమున్నది
భఛాషో విమయమున విజేమ పటుర్వము 'లేశపోయినను. వడ్య ములు చక్కని ధారగలిగి హృద్యమ్ములై, విమయము సొధారణులకు కూడ సుబోధమగునట్లుగ రచింపబడినది, అవి స్వయం నంపూర్ణ ములై “సునుతి శతక పద్యములవలె బాలబాలికలుకూడ; కంఠ స్థము చేయదగినవిగా నున్నవి. అచ్చటచ్చట ఇొన్ని సామాన్య వ్యాకరణ దోవ.ములున్నవి* వానిని సంస్యారించినచో బాల్య జానపద సాహీత్యములలో నిది యొక చక్కని తత్త గశావ్యముగా పరిగణి'ప బడదగి యున్నది | |
ఈ (గంథము మ(దాను నందలి (పొచ్విలిఖత (గ్రంథాలయ మున నున్న ము(దితాం(ధ్ర (గ్రంథములలో నున్నది, (గంథసంఖ్య శ్‌ఫ్‌0,
అయా వ్రివవననై-యాలా
(శ్రీరాముని వెంగ్యము-గురుప్రబోధము ్కూ ల కర్తవి లీ భాగవతుల నరసింహశర్మ
ఇది యొక ఖండకావ్యమువంటిది. దీని రచయిత (ఖీ భాగవతుల నరసింహశర్మం ఇళడు ఆం(ధ తులసీ రామాయ గాది బహు(గంథక ర్త యని మ్యరము (ప్రస్తుత (గంధ వీఠికనుబట్టి శెలియుచున్నది, ఇళడు ీబరంఫుర” నివాసి యని 'లెలిసినది. ఇతనిని గూర్చిన యితర వివరము "లీవియు కెలియఫవుం -
జ్ఞాన వాసివ్యమున౦దలి యారంభ ఘట్టమున గల వాల్మీ! భరచ్వాజ సంవాదము, (శ్రీరామ డు తీర్థయా(తలకేగి వచ్చి విర క్తరై నిళ్యవిధుల 'జీనియు నిరర్గహీంపక చింతామగ్న్య డై యుండ వసిన్టు ాతనికి జ్ఞాన (వభోధము" చేయుట, యను విషయముల నీకవి యాంధధీ కరించి యొక (పత్యేక (గంథముగ (పకటించెను ఈ (గంఖము 192! వగం![లో రచింపబడి 1081వ సంవత్సరములో మ(దిలేమై క వేగుచుక్క (గ్రంథమాల ఏ పూడి పెద్దివారి వీథి, *బరవా(పూర్‌, వారిచే (పచురింపబడిసది. ఇందు మొత్తము 120 పద్యములున్నవి,
ఇందలి విమయము, భాప, శైలి మొదలగు విమయనుల లత్‌ ణఅములను ెలిసిొనుట కనువుగా సీకావ్యమందలి పద్యములు కొన్ని యా (కింద పొందుషరువల బడుచున్నవి,
ఉప. అల్మ యకృ(ిమంబయి యనాది యనసంతము ైరహించు నా। యాత్మయె సర్వణాతములు, నాల్మేయ దైవత మో జగ్య్రయం | బార్మయె; ఇట్లు నాదు బహిరంతర వీథుల నిండియుండు స। ర్వాళ్మప జ్థినరూప పరమాలళ్మక నేను నమస్కరిం ఇెదన్‌ ॥
గః! అనుభవము లేనివాడు దృశ్యంబుగాంచి |
బద్ధుడై యుండు; (వ్మాశల్పమునకైైన |
న్వ లిం జెందజాలడు నిశ్చయంబు |
వాసనయె బంధకంబగు వాననాతు |
యంబె బంధమోశ్రంబని యనిరి బుధులు ॥
ఆం ... అద్వైత తత్ర స కావ్యములు లీ91. "గీ! వనెవండను నాబేవామేమి యగును 1 అక్మకు ఛరీకమునకు వ్య త్యాసమేమి | మిథ్యయనునది గల బేని మిఫ్య యేది . _.మి్య యనునది లే దేని తఖ్య మేవ శి గీ! ఆనభు నరులప సాధు సమాగమంబు | తరణ నంసార సాగరో _త్తరణమునకు | సాధు నంగ గంగాజల స్నానమునకు | దాన తీర్రాధ్యర క్షే తపములేల 1 - గీ! కమదమాది గుణములచే క్టైానమట్లు ॥ శమ దమాది గుణంబులు బ్ఞూనమునను రాజిలుచునుండు భరావె పరన్బరంబు | అబ్బనరసుల బోలియో యవనినాథ ॥ గ్‌ క్ఞూను సజ్బన సవావాన, శమములీశ తరుణమున నభ్యసీంపంగ దగునుగాక్ష | వొలగ్‌ (పత్యేః ముగ నభ్యసించునేని | యొక్కంగుణమైన నలవడదో న రేం(ద్ర | న్‌[ జ్ఞూనము నస్మిశ్రమించి యన్యస్వరూప | నూత్యకుండదు; (త్యత్షమనగా దనరి | నట్టి యపరోకత్ష చైతన్య మఖిఆంమునప | జీవమై యు౦డు' నిది స్యువసిద్ధ మతము | గ్‌! సద్దు (వళోధంబు సంసార జలధి | నావయగుు మోశ్షపదవికి దో9వయగును | భావమున గొంత విశ్రాంతి బడసినాడ ; "చేవ! యని రామచంద్రుడు కేజంల్లె |
లీఫీలీ ఆంధ ... అదై వేత _త్త్వే కొవ్యములు ఇందలి భొవములు స్పష్టమ్మలై సర్యబన నులభ (ావ్యాముల్రై యుండుసట్లుగా భొపు సరళ మై సలత్షణమై యున్నది. కవిత్యము గంగా (పవావానువలె ధారాళుద్ధి గలిగి ద్రామోవాకమున నున్నది. విషయను శాంతరసయుతమై మనశ్యాంలిని కలిగించు నట్లున్నదిం ఈ కావ్యమును చదివిన వారీ కావ్యకర్త జ్షున వాసిషస్టమును సంపూర్ణ ముగా నాం(ధ్రీకరించినచో బాగుండునని తలంతు రనుటలో సంశయము లేదుం ఇది యుత్తమ్యకేణి!ి చెందిన త్రలత్త స్రకౌవ్యములలో నొకటి యని నిస్పంశయముగ చెప్పవచ్చును. అమావ్తాణా.
థ్రీ రామగీతలు రచయిత ఏ శ్రీ నెల్లూరి శివరామయ్య]
॥ ఈ (గంథమును రచించిన వాడు నెల్లూరి శివరామయ్య, ఇతడు సకలాం(ధలతెణ సా్యమాజ్య సార్వభౌమ యనెడి విశేవమును తన నామమునకు జేర్చి (వాసిళొన్నవాడు, ఇతిని తండి వీరరాఘవ (దభాని తల్లి నూరమాంబ, విద్యాగురువు ఆం(ధ్రపాణిని కేపాచలము. ఇతడు తంజూవూఎ నేలిన తుక్కో; కునూరుడగు జయసింహుని యాస్థానమున నుండినవాడు కాబట్టి పదు నెనిమిదవ శ తాచ్ది పూర్వము వాడని నిశ్చయింపవచ్చును. శివరామయ్య శకామకళానిధియను శాము కార్ర (గంథమును రిచించి జయసింహున కంకితమి చ్చెను, శామ పాన్ర్త్ర రచనమొన వీదప మోతళొన్ర్రృమును రచింపదలచి కాబోలు ఇశీనోము గీతలను శకుతో యోగనన్త (ప
(రామ గ్‌తోలను పేరు యోగఇాస్ర్ర (వధానమైన (గంధమును రచించినాడు, ఈ[గంథమును 'రామకృష్టావుర ములో నన్హారుగా నుండిన మజ్జి కృన్ణమ్యః ణీ రామౌాంకితము చేయించి కిన రామయ్యను ఘనముగా సత్మరించెను, ఇదియా రా శ్యాసముల (గ్రంథము, విటులప మైతము భావశుద్ధి కలుగునట్లుగా నీీగంథిమును (వాయుదునని గంథక_ర్త చెప్పెను, (గంథాంత గద్యయందీతడు తన్ను "సకలాంథ కార్ర్రలక్షణ సా్యమాబ్య సా్య్వభౌమునిొగా చెప్పుళొ నను, ఇంత విశిష్టత ఈ్టగంథమున కనిపిం చకపోయినను ఇతడపారవిజ్ఞాన ఖని యని చెప్పుటకు తగిన యూధారము లిందు గోచ3ంచును,
ఇది సూతుడు శెనకాదులకు 'దెల్పిన యుమూవమ హీశ్వర
సంవాదము. వేదాంత మెల్ల 'దెలివి మోతమార్ష ముపచేవింవుమని గౌం ళివుని (పాళ్ళింప నాతడు రావణవధా నంతర మ యోఫ్యకు వచ్చిన విదప లత్మణ భరత శతుఘ్న నానువు చాదులు (ప్ళింవ రాముకు వాపపజే+ంచిన వివయముకు నివవంచెను,ు అునుడే దీరికి "శ్రీరామ గీఠలు అరు పేఏ పెట్టపనినడి అధ్యాగ్మ రామా
(30)
ల్లీగిక్ల ఆంధ అరడై స్ట్‌లే తత్తే న్రౌవ్యములు యణమున నొక “(శ్రీరామగీతి యున్నది. జానికిని దీనికిని సంబంధము లేదు. ఇది సంస్కృత ఫామలో గల “రామ గీతలిను (గంథమునకు "ెనిగింపని తెలియుచున్నది. (1505066 ౮1210౯0) విషయ సం(గవాము :.ఇందు (ప్రథమా శ్వాసనున శివ పార్వతీ 'సంవాదమును విరాట్పురుషు డశరీరియైె బల్కుచు (కిమూాదర్తులకు స్వరాట్సుకుమని మాహోత్న్యిం 'బెరిగించుటయు దశరిథుని వ్యుత కామేస్టి యాగ విమయమును శ్రీరామ లత్మణ భరత శతు్రఘ్నులును నటుపై నగస్త్యాది మహామునులును (ప్రార్ధింప (శ్రీరాముడు వేదవేదాంత భావములు విశద పరచుట కుష్మకమించి యుపబేశించిన (పకృతి నిర్ణయమును యమదళక నియమదశథముల వివరణమును (నవృత్తి లత్షణమును మానవామరాజకు బేఎద మవ్వాదులకు సంబంధించిన శాలవివగణమును, సూతుడు శ"నకాదులకు చెప్పినట్లున్న ది పొతంజల 'యోగశాన్ర్రమున అహింసా సత్యా "స్తేయ (టవ్మా చర్యా పర్మిగవోయమాః అని చెప్పబడినది, ఇందు సీ[! యమ మహింసయు సత్యమ_స్తేయమును | (వ్మాచర్యుంబు దయయు నార్టవము శమయు ॥ ధృతి నిరావోరమ్ము నిలళుచిత్వ మనంగ | పది విధములుగాన బరగుచుండు ॥ నని చెప్పబడినది -పొాఠతండలనమున *నెచనంతోవ తపస్స్యా ఛ్యా యేశ్వర (వణి ఛానాని నియమాః” .ఆని చెప్పబడి యుండనిందు గీ! ఇంక నియనుము లెరిగింతు నివియు పదియు | తిపము నిప్పయా అ స్తికతయు సురార్చ | నంబు సిద్ధాంత సమలోకంబు లజ్జ | చానమును మలిడపము (వతంబు లనఘ ॥ ఆని యున్నది . ఇందు దాము కం॥1 *ీమవి (టుహ్మోహంబఎచును | పద కోనీ వవీయించు జవను బలు? న్నడియెన్‌ జొ అని నిర్వ చించబడి చది, ఈ
అంగ్ల ,*. ఆదైత త_త్యశావ్యములు తి0[. యమ నియనూదుల చరమ ఫలము లభియించు సులభమొగ్ష మిట్లున జేశింపబడినది, గీ॥ ఆనిశమును నరుడు రామోవాముంచు నిఖల మిశ్వు రార్చణ మంచు తా నెంజినేని | అట్టి వానికి మరిసేయ 'నెదియులేదు | నలుక 'లేటికీ నత జెవో (ువ్మామయ్యె | ద్వితీయూా'శ్వానమున నివృ త్తి మార్గమును భరళాదుల (పార్థించ “శ్రీరాముడు విశ్వరూపమును (పదర్శించుటయును, విశ్వరూపంబు మర పించి యుర నుందరి స్వరూవంబు జూపించి, మరల- లీలామానున (శ్రీరామరూపంబు (వదర్శంచుటయు. శేబదియారు మతరీబుల వారను.. వంచు నిర్ధయంబులను 'దెలువుటయు అందు ముఖ్యమైన సాంఖ్య యోగ వవార్షింబులను వీర్కొనుటయును గలదు. _ ఇందునివృ త్రి మార్గమును వివరించు సందర్భమున ము_క్రిసాధన మిట్లు కెలుపబడినదిం' *ఆవస్థ్యాతయంబునందు చలన బు మనంబునకుగాని జీవ్రశకు లేదు ఆతండవ్యయుండు, పంపూస్ణుండు, నిరంజనుండునని పలికి మరియు నిట్లనియె. గీ! మనసు నిలచిన చోటుల మలయునాల్మ మనస యాభధారమగుట యామతము చెలసి | ఆశ్చ్మయందున మననుంచి యన మేమి | దలచుకుండిన ము క్రియై చెలగుచుండు | గ్‌ చిల్ల గింజ జలంబులనెల్ల జేర్చి | తాను జలమయి పోవుచందంబుగాను । మనసు ావ్యూ (వ్రవపంచ దుర్మతములుడిపి 1 మొససి యాత్మను లీనమై ముక్తి జెందు | సాంఖ్యయోగ (వొంసా సందర్భ మున నిట్లు “ెలుపబడీనది. *ఆమౌర్షంబులందు సాంఖ్య యోగ భ_క్తి యోగంబులు (వళ _స్తంజులు, వీటికి జ్జన వైరాగ్యంబులూ సహకరణంబులు.. గావున సర్వసంగ పరిత్యాగంబు గావించి నాయందు భ కీ -విశ్వానంబాలట గలి యూగమార్షంబున వాననా్యరయు నిరస౦ంబు గావించి. ఫంచ
లి అం +. అద్వైత త లే సృశావ్యములు వింశకుండగు నాయందు మనంబునిల్పి ఘటా కాశంబు మవోకాశంబున న్లలయు చందంబున నన్ను గలయూు, రృతీయాశ్యాసమున మం(త్రలయ హఠ రాజయోగ లత్షణములును, ఖట్యాంగ భూపాలుని చరిత్రమును పంచీకరణ, పంచభూత పంచతన్మా(రల నిర్ణయమును, భూగోళ మేరునగ యోజన (పశంసలును స్తసాగర, అస్టాదశ ద్వీష సప్త ద్వీప సవఖండ నిర్ధయములును "శ₹ెలుఫబడీనవిం
చతుర్థాశ్యానమున జ్యోలిశ్చ( ఖగోళ (వమాణములలో నవ గవ దివనమాన సంవత్సరాది నిర్ణ యములును, సూర్యారుణ ₹త(గ(వా పరిణామగతులకు సంబంధించిన విషయములును భారత వర్ష మునకు దవీణ మందంతరాళ మందుగల యమఫుక (వశంసయ: యనులోక సకల నరక నిరూపణమును ముప్పదియారు ఫవురాణము లందున్న సదుపాయంబులను 'దెలువు నీకి శ్లోశములును గలవు
సంచనూ శ్వానమున మనుష్యులు భుజించు నానా శాక పాకాన్న జలరన విష్టైదులును విండోత్స త్రి నిర్ణయమును స్థూలసూక్మ పంచ మవోభాత పంచవింశతి రత్త, తత్ర్వ్యాంశ పంచీకరణ చ్య్రములును ఆకువది నాలుగు వ్‌ద్యల (పశంనలును, చతుళ్వీద మడంగాస్టాదళ వురాణ నామ ధేయములును వానియందుగల శ్లోశముల సంఖ్యలును, ధర్మః మోవుు యోగ తర్మమిమాంసా గాంధర్వ భరత శాస్ర్రముల (పనంశయ్యు వర్లోత్చే త్రికమము, వాని స్థానాదుల వివరములును హఠయోగ నంబంధమైన బేనామర శ్రైములును తనువ్రలోనుం డెడి యాశయంబులును మట్ళ/(క్రములును వానికి సంబంధించిన వివరములును గావు
మహ్ణాశ్యాసమున పిండాండ లత్షణములును తనవున న_ప్తన్వీప స_ప్పసాగర్త ద్యాదశాశరములుండు స్థానములు జూఫుటయు ేహామున నుందు నవ్యగ్గహముల 'స్థానములున్సు, అష్టశను, అష్టాళ్ముల. నామ
కథ ౨, అదైై వలే ర_ర్హ్వ్ర కావ్యములు ఏ0 (వశంనయు అజ్ఞాన సుజ్ఞానమాగ్గ వితరరణయు వాళయోగ మఠ లమ ణములును చతుర్విధ గురుళుళూవలును, ఛాయాపురువ కంఠలతు్యు విశళ్వరూవ సండర్శన నూూలయం(తము. లనుస్టించు విషయమును (లివిధ (పసాద మర్మానునరణియు ఊోూగాభ్యాసి కనువగు 'జీళశశాల వథ్యాదులును సిద్ధసింవావద్మ భ(ద్రాసన (వశంసయు, దళము దలును? భూవులో అమావాస్య పాడ్యమి పూర్ణిమలును లత్యమును మనో మారువై కర సాధనమును నవవిధ కంఛభకాభ్యానములును యోగ జయాది మంగసిద్ధులును ఆజపాగాయ్యలర్న నుష్టానమున వివిధా ధార శోధన భేదన (పశంసలఃను సర్వ'ళాశ్ర్ర జ్యోలివదర్చణ (వశంసయు హంస విద్యోపానన (శివురసార యోగ దత్తాాకేయ గీళ్యావభావ అఆపరోమోను భూతిక వీకాశరాతీత యోగికి జ్ఞానికి (బ్రవ్బాజ్ఞానికి యోగాగ్ని శాంతికీ పరమ పహోంసౌమధ (కియలును దశవిధ నాదములు వానిని లయింప 'జేయవలసిన విధానము పంచమహోభూతాంశ సర్వ(లియ నుముమ్నాది కండలీయోగ (బబ్మోనంగై క్య సాయుజ్య మోతవద సిద్ధియునను విషయములు సం్యగవహముగ 'చెలుపబడినమి
ల... ఇందు చివరకు పంచవాయువుల నేకముచేసి (భూమధ్య మావావనీ యాగ్ని గాను వృాదయము దవీణాగ్ని గాను నాభినిగార్హి వత్యాగ్ని గాను జేసి యంత ర్యాగంబు గావించుట యోగ్యశ్రమమనియః:? పంచభూతములను ఇందియములను పశువులుగా జేసి యంత ర్యాగంబు గావించుట యూోగ(క్రమమనియు, "నిందు" కణినూరై. సశ్వర్యములు విఘ్నములనియు, పంచభూతములను ఇ౦(దియములను (కమనుగా మనమునను మనసు నిచ్చయందును లీనములేసి యే యిచ్చయులేక _ జలకతక రేణునార్థయమున _ నిర్మలు. డగ్తునట్లుగా "జేయు మూగము నర్వ ఖతి సాధకమనియు చెప్పబడినది.
ఇందలి కవిత్వమే ఛా రాశుద్ధినలిగి (దామోపాకమున నున్నది.
భామ బాలవరకు. సలక్షణముగ'నే యున్నది కాని యెడనెడ యజాగమ
వీ అంధ్ర ... అదై ర్ట త త్వశావ్యములు దోవమః-లు శానవచ్చుచున్నవి. అందు క్కుతావులు సరిచేయట కనకూలముగ నుందుటవేత నాదోవములు (వారలో వచ్చినవే కాని (గంఖకర్రయొక్క భాపాదోవములు కావని భావింపనవకాశను కలుగుచున్నది. జేమన నడవీనట్లుగా నాట'వెలది పద్యములను నడువు టయు యజి(పానల గణవిభజన నృష్టముగా "ఇలియునట్లు పద్యములను చెప్పటయు నీరని (్రంథమున నడ నెడ కనిపించును, ఉదా ఫం అః వె! ధనము తనదికాదు తనువు. నిత్యము శాదు | విభవమనుశుగాని వెతలు వెరలు | లోననుండు.రోత కానంగ. వలదొళకో | ఘనుల కనాడు బుడ్ధి కలుగ వలబె ॥
(గ్రంథకర్త ఈ శావ్యమున నుందరో (కాంచవద, రుక్యావ€ి? శాలిని మాలిని, తోటక; మదనవిలసిత ఇందువదను రామవిజయ్క రుక్మపదం రత్నావళి పంచచామక వృ త్తములలో పద్యముల రచించి నాడు, శబ్బాలం కాగములలో నితనికి ముక్తసద్యగ_స్త మమిత (ప్రీతికర మైనట్లుతోచును. (గంభారంభమున ముక్షవద్యగ స్త సీసపద్యమున? (గ్రంఛాంతమున. మ్యూక్తషద్యగ_స్తమ చ్లేధవృత్తమును, మధ్యమధ్య ము_కృపద్యగ_స్త₹ ర్టూలవృ త్రాదులును న్‌ (పళ్యాశ్వాసొంతేమున నాళ పాడాంతో ద_స్తపాదాద్యంత యమక ము_క్తపద(గ_స్త సింవోపలోళన- కందపద్యమునుండుట యిందుకు నిదర ఇనముం
ఈ (గ్రంథ తాత్సర్య మరై్వై్యైత సిద్ధిమెనను ఇందు వివరింప" బడిన విమయురులు వివిధ శా్ర్ర ములకు సంబంధిర చియున్నవి. ఆయా" విమయములన్ని యు జీవుని "దేహ(త్రయ నంబ. ధమైన :వగుట చే వివరింప: బడినవి. వీండాండ (ుహ్మోండనుం - సంబంధములు బెలుపబిడినపా చివరి కివియన్నియు- నా న్మేశరముఆనియు. జీవుడు. ఏీనిక విలకణు పనియు నందున ఏనితో శాచాత్మ్య్థము. నొందక నసంగుదైై యుండినచో
ఆంధ ... అదై్యత త _త్త్వ కౌవ్యములు శ్రర స్వరయూప క్ఞైానముగలిగి సుఖ౦చునని కెల్పుట కోంత ర్యాగము వేయు వీధము?, లెలుసబడీినగి, బుద్ధి కుంతుడు యోగము నాశ్రయించి రాజు వాంసంబు సీగమును వీడీ శ్రీరమునే (గహించు విధమున విషయము లను అవాంకారమును వివచి యాలత్మస్వరూవుకైై ముక్తువగు గాన యోూగంబు జిజ్ఞాసువ్రనకు పంతూర్థ సాధనంబని వివరముగ లెలుప బడినదిం
మొత్తముమాద నిందు త త్హ్యలోధ; ౦ యోగాది *వీమ యములే విశేషకుగ నున్నవి. అయిశమ లక్ష్యము అదై వ్రలౌత్మాను భూతియే యగుటవలన నీ (గంథము నదై సత లట్యక యోగళాశ్ర్ర మని చెప్పవచ్చును.
చాహపాా జననము. కానని,
ఆత్మరాషముయణ ము
కర్త ఏ లలితకవి ములుగూరు టి. గురుమూర్తి
అత్మ రామాయణ _ పద్యకావ్యళర్త యగు భీ గుకుమ్నూలర్తి కడప మండలమునప చెందిన ములుగూపు (ామస్థుడు, ఇరడు వేశనాటి వంశస్థుడు, కాశ్యప గ్యోతుడు. ఇతని తండడీ లమ్మీనారాయణ గొవ్న రామభ క్తుకుు. తాతి పాపరా జభయ భాపాశవి. గురుమూర్తి యును రామభ క్తుని (ద్ధి నొందినవాడే, చిన్ననా టినుండియు నిరేడు విద్వద్దన సాంగత్యము గలవాడై రచనా భ్యాసము చేసి (శ్రమ ముగా కొన్ని ఖుడ కావ్యములు, కత్రకములు, శీ ర్తనలు, బుజ్జకథలు, సోోతములు, చాటువులు మొదలగు వానిని రచించి యున్నట్లు టీ గడి యూరము వేంకట శేమళాస్త్రిగారు మొదలగువారు (వాసిన దానినిబట్టి తెలియుమున్నది ఇతడుపాధ్యాయ వృ త్తితో నలుబది సంవత్సరమును గడి పెను, (1) జూనకీ వల్లధ శతకము (8) విర్థల్యతిశతి (8) రమణ మవార్షి మహిమ (4 సమర్థ రామదాన స్వామి రచిశేము
-. లైన మరాచీ శ్లో[ముల కనువావము (5) గీతాణేయము. (6) సాయి చాబాస్తుతి (7) విమరాశ్వత్ధే మేత చరిత్రము (3) శ్రీ శృష్ణ స్తవరాజము (స్తోత నత్సతమాలలు నితని రచనలని కృత్యవతారెకా పద్యములను బట్టి తెలియుచున్నది, ఏకి “లలితళవి, కవితా విశారది యను బిమదములున్నవి.
ఆ ధ్యార్మ రామాయము (ప్రసిద్ధమైనది, అంద థ్యాత్మ తత్త్వము రామాదులభచే వాచ్యముగా బోధింపబడినందున నాపేరు సార్ధక వ్యవహారమున వ్యాపించినదిః ఆక్మరామాయణమున న ధ్యాల్మే త త్త్వమట్లు (ప త్యేశముగ, వాచ్యముగ బోధింపబడుట గెళ రామాయణ కథయంతయః సొంే8కముగ నా ధ్యాత్మికముగ (నార్మనరముగ్భ సరున్వయిపబడ్డి రది, ఒక వధముశ! నీ రొమాయా౫ణ మంశయు నార్మపరముగ రూవకాను (పాణితమైనదని చెప్పవచ్చును
అంధ... ఆరై వలే త త్తే సకౌవ్యములు ల్లీ[ అధ్యాత్మ రామాయణమున_ రాముడు రాముడే. నీఠ నీఠయే, రావణుడు రావణు జే, రాముడు పరమాత్మ. నీత పరమాత్మయొక్క- మాయాశ_క్రి యని మొతము (శ్రీరామ హృదయమున చెప్పబడినది. మిగిలిన రామకథలో మార్పు చాల స్వల్బముః అచ్చటచ్చట త్త బోధ చేయబడిన సన్ని వేళములున్నని, ఇందు రాముడు రాముడు కాదు సుజ్ఞానము, నీక నీతకాదు శాంతి, లక్ష్మణుడు లవ్మణుడుకాడు వి వేకడు- విశ్వామి(తుడు విశ్వామి తుడు కాడు విశ్వాసమ్ము ఇట్లు రామాది ప్యాతలన్నియు నూనవుని యా ధ్యాల్మిక త _ల్వే సంబంధమైన వివిధగుణ లతణములుగా రూపకల్చ్బన చేయబడి రానూయణకథ కంతకు సమన్వయింప బడినవి. అందుచేత నిది యాత్మ రామాయణ మనబడినది, ఇందు రామాయణకథ ఆరెండు కథలుగా = నెళటి రామ కథగాను, రెండవది యాత్మకథగాను నీరశ్సీరములవలె కలివి సాగింప బడినది, రామాయణ కథ దీనికి నీషవవత సాగనిచో సీ రరాత్మకథ మనకలవాటు లేనిదగుట చేత నగమ్య గోచరమగునని యి లెండును తోడ్తొన జోడింపబడి యిందు ఇెప్పబడినవి. (్రీరామళథ (వసిద్ధమగుట చేత నిందు చానికి (పాధాన్యములేదు, డాని సమన్వయము, పర్యవ సానము, బానియందలి పాతల సాం'కేతళ నామములతో గూడిశ కథ యంచే, భారత భాగవత కథలకు గూడ నిట్టి సమన్వయముతో రచింపబడిన (గంథములూన్నవి, అవి ఆల్మభారతన్వు, ఆళ్మ భాగవతము సనబడుచున్న వి దీనిని ఆంగ్ల మున సన్రమి0ం11641 1606 అనవచ్చును ఇట్టి సాంశేతిక రచనలు కఠాద్యుపనిమత్తులలో కనివించుచున్నని, ఛాగవతమున వురంబనోపాఖ్యానము (ప్రక్యేకముగ సాంశేతిక కథగా ఇప్పబడి దాని యంతరార్థము కూడ వివరింపబడీనది. వా_స్తవముగ నిదియే ఆధ్యాల్మిశము, ఇదియే 'త_ల్ట్వికము, అర్మత_త్వము రామాయణ పరముగ సమన్వయించబడి "లేదా = రామాయణకథ యాల్మవరముగా నమన్వయించబడి తుదివరకు సొగించబడినది గావున (31)
ల్త్మీ్తీ ఆంధ *.. అదే న్‌్‌ తత్త వ్ర వ్యములు నిది యాత్మ రామాయణ మనబడినది. వాస్తవముగా న ధ్యాత్మ రామాయణ మనుపేకు దీనికి పూర్తిగా తగియున్నదిం =
ఈ (గంథకర్త లెలివీన యంశములను బట్టి యీ రచనకు మూలము అత్మ రాహమాోయణమను నొళ చిన్న వచనగంథము, *ఆందలి ప్యాతలకు వాడబడిన యా ధ్యాత్మిక సంబంధమగు సాంకేతిక నామములనే ఉన్నవి యున్నట్లు వాడికోననియు *నాధ్యా లీ విషయములను వివరించుటలో వాసిష్టు రామాయణము, విచి(తి రామాముణము తోడ్చడిన్‌ వనియు, “*రానుకథి యంద ెజిగిన దగుటచే కధను బెంచళ; యా ధ్యాత్మిక విమయములకే యెక్కువ (పాధాన్య మొసగుచు రచన నం౦తెయు న్వతంత్రముగనే నడిపితొ చనసియు రచయిత తొలిపలుకులో లెలివీయుండెను, ఈకవీ యనున రించిన “*యార్మరానూయణమను నాళ చిన్న వచన్యగంథమును రచించిన నారెవ్వగో ఇశెలియదు. అర్మ రామాయణములు "50దడు మూడు రథములున్నట్లు 'లెలియుచున్నది. మైసూరు (పాంతమందలి హోసూరు తాలూకాకు చెందిన కారుపల్సి (గామవాసియు వారికథా రర్న విుడాంచితుడునునగు కారుపల్లి కృష్ణ్టమూ_ర్తిడాసు రచించిన “యూల్మ రామాయణ” మొక చిన్న వచన (ఆంధముగా. నున్నది. అందలి సంశేశములకును నీపద్య కావ్యమున నుపయోగింపబడిన సం కేతములకును కొం3$ భేదమున్నది. అందుచేత నీకవి యనునరించిన మూల (గంథము మరొళటి యని భావించవలసి యున్నదిం , (శీమ(దామాయణాంత రార్థము కబీరు లక్నో పాదుషా కువ దే శించినది యని (వాయబడియున్న యొక ప్మతము కాకినాడ సాహీల్యే ప౦మడ్జి ఎ ఛధాలయమునగల యొక (ఛాళ్యవతిలో నున్నది, అది మజొళ విధమైన సంకేతములతే కూడిన యాత్మ రానూయణము, ఇట్లు (పస్తుతము మూడు రకముల యాత శ్రరామాయణనులు లభించినవి
కాలుసల్లి కృష్ణమూ_ర్తిదాను రచించిన యాత్మ రామాయణ సఎేతములలో కథ యిట్లుక్నది,
ఈం 4, ఆద్ర్యైత ర_త్త్యశావ్యములు ఫి
అష్ట చనా నవద్యారా 'జేవానాంపూర యో ధ్యా |
థస్యాణ్‌౦ హిరణ్మయ। కోశ |
యోవై'ళాం (బవ్మాణో వేదా అమృశే నావృళాం వుం |
యు! (టవ్మాచ (యవ్యోచ ఆయు? కీర్తిం (దజాందదు। క " ఆను (కుతి వాక్యము ననునరించి మూలాభార, స్వాధిష్టాన మణిపూరళ, అఆనావాత, విశుద్ధ, లజ్ఞాః నవ్శాసార, (ట్రవ్మారంధము లనెడు చ(కములు, నవద్యారములును గల ఈ జేహూమే అఆయో ధ్యా నగరము, మనోరథుడను దళథధుడు జ్గానేచ్ళ (శ్రీయాశ_ప్తలనెడు భార్య లతో రాజ్యముచేసి జ్ఞానవుత్తు9లు గలిగినచో అసుర బలము నణచ వచ్చునని గుకుముఖమున "వేదాంత (శ్రవణమను వ్యత శామేన్టీ చేయ, విజ్ఞనమను పాయసము (పా_ప్తమయ్యెనుః దానిని రెందు భాగములుగా జ్ఞానేచ్భా శక్తుల కీమగా. (కొసల్యవై శలు) వారు (శ్రియా క్షి! (నుమితకు పంచియిచ్చిరిః అపరోతు జ్ఞునమనెడు శాముడు, వరోత్న జ్ఞానమనెడు భరతుడు, సాత్యికభ కీ యను లక్ష్మణుడు, రాజనభ క్రి యను క్యరుభ్నడు శ్షేతగు*ము. ననుసరించి కలిగిరి, వీరితో మనో రథుకను దశరథుడు క్ఞూనభూ మిళలను ఫోనలబేశ మేలు చుండెను: (టవ్మా వేత్త యనెడి విశ్వామిత్రుడు సశ్కేర్మ యను యజ్ఞము వేయుచుండ తమో %ణ న్యరూపియెన ఆవరణక క్షి యను ఆటకి, ఆ(శద్ధ యను మారీచుడు, అనావాగమ్నను సుబాహుడు యజ్డ్ఞ మువిఘ్నము జేయగా మనోరభుని జూచి, అఆపరోతు జ్ఞానమ.నుబంపగి * రెను, న! జ్ఞానసంవన్ను నగు వశిష్టుని యువబేశిము వలన దశరథుకు సాల్విక ఛిజ్రినిః అపవనోత జ్ఞునమును పంపగా (బవ్మావేత్త (విశ్వా మి(తుడు) వారికి (పణవోపానన లనెడి బలాతి బలా, విద్యల నిచ్చెను. రామలత్మృణులా (శద్ధయను "హా చ్చరికలోనుండి తమో శుణమను. తాటకని, సుబాహుని వళింపజేసీరి. అకద్ధ తొలగి ఫోయెను. సత్కర్మ .నంపూర్ణ్మ మయ్యెను. వారు విదేహ పట్ట *ము ఛకు జీవన్ముక్షివై పోవుచుంప అపరోతుజ్ఞాన న్పర్శతగిలి అవాల్యకు బడత్వము తొలగ్గి సుశీలత్యము .గలిగొను,. భమెను ( బవ్మాకే జస్సుర్తు
గొరమునిలో నై శక్యము కేవ) వృాదయ (గ్రంథియను శివధనస్సురు విరచి శాంటియను సీతను అపరోత్న క్లానమను రాముడు పరిగహించి లత్ముణునికి నివృ _త్తియను ఊర్మిళను, భరతునకు విషయ వార్థ_వ్రియను మాండవిని, శ్యతుఘ్నునకు విమయభంగ నివృత్తి యను (శుతకీ ర్థిని వివావా మొనర్చి శరీరమును అయోధ్యను (వవేశించుచుండ సాల్వి శాహంశారుడను పరశురాముడు అఆటంకపరచగా దృఢశక్రియను విష్ణుధనుస్సును (హించి వాని ధూమాది మౌర్షములు నిరసించి శరీరా యోధ్య.(వ'వేశిం చెను, కె కళే నిర్భంధిచుడై దశంథ్రుని (వీరణచే "రాముడు (వపంచమను దండ కారణ్యమును -(వవేశించెను, (పకృతి వృత్తులను అంతఃకరణ చఛి(ర్రకూటము జేశను.. రాముడు వెడలగనే ధశరథుడు మరణించెను భరతుడు అంతఃకరణమను చితరకూటము 'జేరి వంబేగురు పదద్యందమన్నట్లు పాదుకలు (గ్రహించెను. శాంతి, భక్తుఃతో ద౦డకార ణ్యము (వ వేశించి తమ్ము నడ్డగి౦ంచిన "తామ సావాంకారమను విరాధుని గూల్చి, విశ్నేపళ_క్రియను ళూర్చునఖ ఛాంలిని 'జ్వేషించ నామరూపములను అవయవములను ఖండించి విహాపము చేయ, దాని (పేరణచే వచ్చిన జాగత్సవ్న సుమస్తు లనెడి ఖరదూవమణ (లిళవలను ఖండించ, ళూచ్పునఖ (గేరణచే చిత్త మను రావణుడు అశద్ధయను మా+రీచునితోవచ్చి మాయచే రాముని మోహింపచేసి ఫాంలిని హరించెను. (శద్ధయిను జటాయునునకు భక్తి యను శబరిక్సి -ధాానమను కబంధుసికి, స్వస్వరూప సంధానమన ముక్రినొసగి. పోవు్రచుండ, మనస్సను ఆంజనేయుడు బుద్ధియను స్ముగీవు నితో. సఖ్యముచేయిం చి? రాజసాంహాం కారమను వాలిని సంవారించి బుద్ధి వృత్తులను చనాొనమలకు బుద్ధి మను స్నుగీవుని రాజు చేసెను అంజ "నీయుడు మోహసము[దముశు దాటి (విగుణాత్మక లంకయందు శాంతి క్‌నబడక్క విమయ వాంఛలనెడి అశోశవనమున గూఢ మైయున్న నీతను గనీ ల్వంకను జ్ఞానాగ్నిచే "దహించి, శాంతి వృశ్ర్తాంతము రామునకు వ్చెప్పిను, రాముడు+సము(ద్రము సమిోపించియుండ సాత్వికవృ లి 'య్గును విభీషణుని చిత్తమను రావణుడు కామ(్రోధములకు వివమయ
లం 144 అద్వైత తత్త రశొవ్యములు జ. చాంఛలపలోనై నిరసింప నవడు రాముని శరణు'వేడ సరనికి భ క్రియను పట్టాభిషేకము జేయ నభయమిచ్చి నిశ్సులర్యమను వారధిపై మోహ నము(దముచాటి చి త్తరావణుని, అజ్ఞాన వృత్తులను శాషమనులను, 'శామన కకంభకరుని, ఆవహాంకారమను ఇం(ద్రజిశ్తను, పర(్రువ్మా విచా రంబను యుద్ధర్‌ంగమున బడ(దోసి, విభీమణుని లంకాధిపతిగా బేసి జ్ఞానాన్ని చే శాంతిని శుద్ధిచేసి నహ్మసారళమల వివమానమిక్కీ. శరీ రాయోాధ్య జేర జీవన్ను క్రియను పట్టాభి'పే.కము, అత్మ స్వరాజ్యము బడసి స్నుగీవ విభీమణాదులకుు వానరులను, సళ్చ్సాంగత్యమను టహు మతులొసంగి, అభిమానుల జేసుకొని మనస్సు తనకి వర(నవ్మా స్వరూపానందమును కోర అను(గహించి, జీవన్ము కుకై వ్యవహరించుచు అపరోమజ్ఞాన రాముడు (పకానించుచుండును, (శ్రీరామ చందుడు నాద బిందు కళారీతుడు. మవాష్టలు అహం(బవ్మోస్మి యని రహించుచుండు సీతారాములు. (వృతి పర(బవ్మా స్వరూవులుం
| ఆర్మరామాయణము $.వచనం,
రచన వంకాకుపల్లి కృష్ణమ్నూర్తిడాను (హరికథారత్న) కారు ప్ల పోష్టు, వహూసూరు తాలూకా (ఇతని తండి శివరామశాసు సుజ్ఞాన చంద్రోదయము ర చిం చిను,
కాకి వాడ సాహిత్యపరిమత్తులో లభించిన (శీమ్యదామాయ ణాంతరార్థ సంకీతములలో కథ యిట్లున్నది 2= సదానందళరమగు మోశతమను ఆయోఛభ్యా పట్టణమునందు
పర(్రవ్మామను దళగిథుడు గలడు, అతనికి బ్యానేచ్భా(కీయా కే క్తులకు మువ్వురు పత్నులు, కొనల్యాదేవి యను జ్జానక కిక అళ్మయను రాముడుద్భవించి అవ్య కృమను బాల్యావస్థచే నిజరూప జ్ఞానమును మరచి ఆజ్ఞానమయ రుగు జీవొత్మయేతానని (భమించి -జీహీం(ద్రియాది (వపంచమునందు మిక్కిలి యనురాగముంచి (శవణమను వశిష్టుని చే తెలివిగలిగ్సి? వై రాగ్యమను' సౌమ్మిలినిగూడి మననమను విశ్వా మిత్రునితో ఫయనంబుభేసి ' పంచమనోపాతళములన్ను పర్యలనములు
ఫర ఆంధధ్ధ ,*. ఆడై స్యర_ళ్త ్యశావ్యములు నడచి జ్ఞానమను బాణముచే నావరణమను "కాటకిని జంపి ఇచ్చయను మారీచుని సాగరంబున(దోసి, విశాగములను నుబావువాదిగాగల రళ్కసుల నుక్కడంచి దుఠాచారమను కాలినిదన్ని సదాదారమను ఆహల్యనుగాంచి, వశాంతేమను మిథిలజేరి శొంలేమను జనకునిచూచి, అనూయయను శివదాపము (తుంచి, ఆనందమును జానకి సనింబరిణ యంఖజయి్యి ఎదిరించిన మదమను పరశురాముని గర్వ్యమణచిః మోడ్‌ మను అయోఛ్యా నగరము (శు వేశించి తాను జీవుడగానని యెంచి జీవర్వరహితమును పట్టాభిపేకము. జెంద (ప్రయర్నింప నిద్భాశ క్రీ యను కె కవంని చపలల్యేమున విఘ్నము సంభవింప (వ్మామను దశరథునిబాసి మోతమను సాశీతమును విడిచి, అసందనును జూన కియు, చై రాగ్యమను లమ్మిణుడు "వెంబడింప చిత్తమను సరయూనది చాటి. బుద్ధియను గుహుని సత్కారమునుబడసి తపస్ఫృను చి(శ్రకూటమున నిలచి, మశనినృను శాళశాసురుని అణచి, వీరత్వమగు అగ స్త్యువి అఆ([కయించి, శ్రైర్యమను ఆన్హ్ర మును సరి్యగహించి, కామమను భూర్చణఖను విరూపిగా _జేస్తి ఆగామి కర్మలను ఖగదూవణ (తిశికలంగొట్టిః ఇచ్చయను. నూర్‌చుడు మోసముచేయ రాజసమను దశకంఠుడు దంభమను సన్యాసియె ఆనందమను సీత నెత్తుకునిపోవ నాత్ముడను రాముడు విబృంభించి, ఇచ్చయను మారీచుని సంహరించి అనందమను సీతను గానక మిగుల దుఃఖము ెంది వై రాగ్యమను సౌమ్మితి వెంటనడువ విశేపమను ఆంణమున దికుగుచు వివేకమను జటాయువును విములత్యమను సద్దతి నొందించి, ఉంతయను కబంధుసి పోనడచి నంతోవమను శబరిని గాంచి సుమనోవికాసమను పూజై కొ, విధి ధా్యాసమను క పీందునితో న్నీహముచేసిి భయమను వాలినినొట్టి, నిర్భయమను న్నుగీవుని చేపట్టి? నిది ధ్యాసమను ఆంజనేయుని (సోళ్స్చాహపరచ సతేదు మోహమను . జలరాళశినిదాటి లోభమను లంకిణింగూల్చి, ధు ర్వాసనలను రక్ష్య-సుల ముట్టు పెట్టి ఆనందమను, సీతను జూచి, సంకల్పమను _అశోఠళవనమును పాడుచేసి, అజ్ఞానమను జంబుమూలిసి నిర్మూలనము చేసి, స౦ంశయమను
అరధ... అరై సతత _త్వీశావ్యములు 1 అక్షయ కునూనుని శితీంచి, విపరితమను ఇం(ద్రజిత్తును విదలించి, (భమయను పాశముల నూడ్చ్సి రాజనమను రావణుని ధిక్కరించి, సోనవమను మవోగ్నిని గావించి, దుఃఖమను లంకను కాల్చి మోహ మును సముద్రమును దాటి, అత్ముడను రాముని'జేర్కె అసందమను నీత నంగతి వివరింవగా అళ్ముడను రాముడు మోసామను సాగరమును భంగపెట్టి, నిశ్చలత్వమను 'సేశువునగట్టి, సత్వమను విఖివణు నాద ర60చి; విపరీతమను ఇం(ద్రజిత్తును ఎదిరించి, సంజేవానమును నాగపాద ములోజిక్కీ. సద్విచారమనును రశే్య్చదునివలన ముక్తిజెంది. తామస మను కుంధళర్దుని సంహరించి, (భమయను శక్తిచే వై రాగ్యమను సౌమిథి మూర్భనొంద, నివిధ్యానమను కవీం(దుని (పే లేపించి, నిస యను సంజీఏ పర్వతమును జెప్పించి, వై రాగ్యనును లత్మణుని మూర్చ జేర్చి, విపరీతమను ఇంటదజిర్తును ఖుడిఎచి, సంచితమను మూల బలమునంతయు సాధనవును మోవానాస్తుముచే పాడుచేసి గారిభీక్యమను ధనుస్సుగొని, రాజనమను రావణుని మోవనవారుచి, క్షానమను దివ్య బాణమును నంధించి, అతవాంకారనమును అమృలకల॥ ౦బు భీధించి, ఇం్టదియములను పదితలలనుగూల్చి హూ కాగ్నినుండి శుచియై “వెలువడిన దరూనందమను నీకన్యుగహీంచి మోవమను అ యోధ్య జేరి జీవత్వనివృ _త్తియను పట్టాఖభిపే.శమును బొంది దశరథుండను సామఘోల్‌ పర్యవ్యా మే లాన్త రాజ్యాధి వత్యమును వహిం చను, కావున ఇదియీ "చరమ గోవ్య మైన రామాయణాఎత రార్థము. ఇదియే వేదా న్తముం ఇదియే గుుుమంత్రము, ఇనియే జీవన్ము క్తి మార్గము, ఇవియే పరమ వదము గావున నీఏ కెలివిగలిగి నిశ అక్ష నముకొ పరమసిద్ధి*. జెందు మని యువ దేశిం చెను ఈ పద్యకావ్యము నందలి సంశేతముల కీరెటిలోని సంశేత ములలో కొంత సామ్యుమున్నను కొంత భేబమున్నది. అర్మరామౌా యణ పద్యశావ్యము ననుసరించి "'దేవాము రధము, దశేఎద్రియములు నశ్య్యములు, రథికడు మనోరూవుడు దశరథుడు, అతని ముగ్గుస
షప ఆంధ ... అద్వైత ర_త్త్వ్యకావ్యములు భార్యలు నివృ _త్తిః (ప్రవృ్తి,భ_క్రీ యను కొనల్యా, వై కేయ్రా, సుమి (తలు ఆ దశరథుడు 'జేవా అయోధ్య సా్యమాజ్య మేలెను. అతని వ్వుత్రులు (0) విజ్ఞానసాం్యదుడు (రాముడు (2) నువి వేపుడు (లష్మి ణుడుు (1) సువిచారపరుడు (శ్యతుఘ్నుడు (4) వై రాగ్యరూవుడు (భరతుడు. వీకు దశరథుడు చేసిన యజ్ఞము వలనకాక సీతడు వినిన భగవద్వాణినిబట్టి యువ్శవించిరి, విశ్వాసరూవుడు విశ్వామ్మితుడు. "దేదనూ ర్తి వసిస్టుడుం అజ్ఞానరూపుడు రావణుకు. కానురూవుడు మారీచుడు, విమయరూఫులు రాతుసులు, (భాంతిరూవిణి తాట! (మథ్య) నిర్వాణమ నెడి దాఫముం యజ్జ్ఞ మున ఇం(ద్రియములు, ఈమణ(ల్రయము, అరిమడ్వర్శము, గుణ్మ్ఞతరయము మొదలగు సమిధలను జ్ఞానమనెడి యగ్నికుండమున (_వేల్చుట. అవాల్య శాపవిమోచనము స్పర్శ యోగము తమోరహితుడు గౌతమ డు. అహల్య జడర్వముః జనకసముడు జనకుడు, సరిసార మే మిథిల, సీశశాంలి అవాంకారము శివధనుస్సు. “నమత ఊర్మిళ “నిరతి మాండవి *“నమతి (శ్రుతికి ఎం... ఇట్లు గ్రంథమంతయు. సాంకే£ళ నామములుగల పాత్రలతో నిండియున్నది. పీనిని బట్టి రామాయణ కథ యంతయృి, 'బేహియొక్క- జీవామునం జే యన్వయించుకొనుటకు వీలగును
ఇండడుగడుగున తాత్విక వివమయోపదేళశము లున్నవి. అవ శాశము కలిగిన చోటులనెల్ల సంఫామణలోను, సో(తములలోను, త _త్వవిమయ (పకటన చేయబడినది, ఉదా :-
(ఏ) శాటక రామలత్మణు లను జూచి యన్న నూటలలో :-
"లే! శామరూవుని మారీచుగవకు (దోయ |
(ధాంకిరూపిణినగు నగు నన్ను బట్టవలయు |
"నీననాది నగుట చేత నెవ్వడెట్లు 1
న్గనుజేనకగల్లు + నాశెందు నాశమున్నె
క్‌ (బాలకాండ _ కళ్ళి
(2) విశ్వామిత్ర యాగ సందర్భమున శే। కామము నడంచు యత్నంబు గలుగజేయ | జ్ఞానమొక్కటియే చానిసాధనమగు । క్షానమార్జి ౦పదలచిన నసదయుడగై న ॥ సద్దురుని పాద సేవల నల్పవలయు। " (0 వనవాసమున ేగిన సీతారామలత్మణులు వాల్మీకి బుషూ ళ్‌ న. (శమము చేరినప్పూడు వాల్మీకి (శీశామునితోనన్న మూటలలో : ఆ॥ (దన్టవీవుగావె తప్పకన్నటికిని | (దష్ట నీక లేడు తలపనెవడు | కొన నిన్ను నెవడు గాంచడతీరడ | వీవయగుచు నెందు నేగ్బడెదవు!! (అయో ధార్టశాండము 839) (ప అరణ్యకాండమున సీతాదేవి కననూయ రామతత్త్యము 'దెలువు సందగ్భమున కూ కం! కారకురగాలనవు నీవే 1 'యీర్‌9ిం జూడ సృష్టి 'యేక్చడ రాముం | జారయ నుపలక్ష్యంబగు | సీరితి జగంబు వెలయు టిది నిళ్న ఏ యమౌ॥ వః బొలషని కంఠంబునందున్న నవరత్నహాగంపు వెం నాతందు€ దెలిసి కోనందగు యు_క్రవయన్ను వచ్చువరకును నాత౦డు దరిద్రుండుగనే యుడుగదా! అటులనే న ర్వాత్ముండును, సర్వాంత ర్యామియు, సర్వసముండును, జ్జాన స్వరూఫ్రుండునునగు (ఖీరామ చందుండు సర్వజీవుల యందుకు విరాద నూనుఎనై యున్న వాడు, జీవుండు దనయార్మ యే రామ చం్యదుంవని కెరియు నంత చాః దుఃఖ యొమయుడు యగును, అట్టి జ్థానమ్ము గలిగిన జీవి నిర్వసుఖయెొ ఎడు (అరణ్య కఫ స! (32) కష 1
క్త ఆం(ధ 46. అర్వైత త_త్వశావ్యములు (ఈ యుద్ధకాండమున నత్సంగ రూపుడగు హనుమంతుడు సంజీనని తెచ్చుటకు బోవ నాతనికి, కార్య విఘాతము కలిగింవుమని రావణుడు కపట రూవుడగు కాలనేమి నాజ్హావింప నాతడు రావణునకు షా వేసిన బోధలో "తే అర్మసంశుద్ధి జెసలాకు ననవరతము । నిన్న దృశ్య వికార విహీనుడగును | మొాయతోగూడి యుంటచే వూయవలని | గుణముల, పిమోహితుండగు కుతుశ్రమలర ॥ "కే ఎపుడు విజ్ఞాన రూవుడై. యెగగుచుండు గువనిచే బోధిశముండయి గుర్తు దెలిసి | బావ్యాములనై ని దృష్టినికావి లోన | స్వస్వరూపంబు గాంచు నా నమయమందె! కం! ఆతడు జీవన్నుగక్తుం శాతనికిని (బక్చకి శెట్టి యనుబంధనుఅే | చాతడు నిర్వలుడగు నెం! చాతడె పక మౌార్మడం౦ంచు నారయవలయున్‌ (యుద్ధ = 1లి? నుండి 189 వరకు కట్లు తత్త్యవిమయ (వప్తావనగల స్థలము లసంఖ్యాకములుగ సిందున్నవి. వీనితోపాటుగా నందందు విచ్మితములుగ కన్ఫించు ర్‌ ల్పనలు కొన్ని యిందున్ననవి, అవి విచి్యత రావమాయణమునుండి (గ్రహంపబడినవి కావచ్చును. ఉదా ఏం 1) శివధనుర్భంగమునకును, సీళాకళ్యాణమునకును మధ్య పర శు రాముడువచ్చి రామునెదిరిం చుట ఏ) తనతొ వనవాసము (శ్రమకరమగునని చెస్నిన రామునకు నీత చెప్పిన నమాధానమున 'శే। యిన్ని రామాయణంబులో విన్నదాన । నెందు రాముడు సీఠం డానెవుడు విడిచి వనములకు బోయినట్టుల వనము మున్ను | వింత గొలిపెడు మిానూట విన్ననేడు |
ఆంద్ర 1. అదై సత త_క్రశావ్యములు 1 "శ్రేః ఎట్టులో యింె నేనుండి యెట్టాసెతు | గాని మోకార్య మెట్టుల గాంచు విజయ | "మీను లేపన్న మిోరివుడెందు కడవి | కటుగుచున్నారొ ెలియునే యార్యవ్యుత్ర ॥ "శే; ₹ండుచేతులు గలసిన నిండుకొనును | శబ్దమొక చేయి సేయగ జూలదుగద | యటుల మిరొక్క_రే కార్యామెటులం కేయ | . గలరు నాయుస్మ్కి. లేనిచో గడగి యచట | (ఆయోధ్య్ర ఇవి విచిత రామాయణనులో నున్నచో విచిరోముకాదు శాని యార్మరామాయణమున శాంతి స్వరూపిణి యగు నీక సుజ్ఞాన న్వరూవుడగు రామునితో నిట్లు పలుకుట యుచితీముగ కన్సించుట "లేదు. కవి విచితం కల్పనలు చేయు నుత్సాహములో ముఖ్య కథా లక్షణములను మటుచి నట్లనిపించుచున్నది. ఈ యుపన్యానము రాముని సుజ్ఞాన న్య్వరూవమునకును, సీశయొక్కు శాంతి స్వరూపమునకును, విరుద్ధముగ నున్నది. ఇొన్ని-నోట్ల శా_ల్విళ సంకేతములతో నాల్మకథను సమన్వ యించుచు సాగించుట వెనుకబడి రామాయణకథధయే స్ఫుటముగ, వివరముగ చెప్పబడినట్లు కనివించుచున్నది. లత్మణ మూర్చాఘట్ట మిందుకు నిదర్శనము. ఇంద్రిజిత్తునకు ళౌ త్తి నంశీతము చెప్పబడ లేదు, ఈ ఘట్టము చడివినవో నిది శీమద్రా మయణ కథవలెనే కని పించును. కాని యాళ్మ రామాయణ ప్రత్యేకత యేమియు కనివంచదు ఇట్లు గ౦ంథధమంద నేక సందగ్భములలో త త్వ సంబంధము లేళ రామాయణ కథమాత)మే కనివించుచున్నమి దీనినిబట్టి శవియాశ యము తత్వ వధానమేయైనను, తత్త్వ సంశేతములో ' కథాధాగ న్గులోని నూమ్మోంశములను సమన్వయించుటలో నత్రనికి విశేవ
ల్లీఫిల్టీ ఆంధ్ర ,,. అద్రై రతీ త్త సశొవ్యములు వయూసకలిగి యనుకూలమైన చోట్ల నమన్వయించి, వీలుకానివి తత్వ సమన్వయము చేయక సాధారణ శథగా రచించినాడని యూహింస నవకాశము కలుగుచున్నది. "తా_్యిక నమనర్థయమున కలిగిన ఈ క్లిష్ట్ణరకు కారణము ముఖ్యముగా సీకవి స్వీకరించిన సంశేత వడములుగా తోచుచున్నది, పైన చూపబడిన మరి రెండు రకము లైన సంశీతములలో వేనిని తీసిళొన్నను నింతశమ లేపండ, సమవర్థియ మింతకం3ు. మేలుగా కుదిరియుండెడిదని తోచుచున్నది, ఈ కవి కానంశీతములు లభించియుండక పోవచ్చును. లభిం చినచో పీనినన్నిటికి పరిశీలించి, "యే సంశేరమెచట మిక్కీలి యుక్తముగ 'నుండునో దాని నక్కడ నుపయోగిం చెడివాడు. కథ సంపూర్ణ్జముగ సూమ్యెంశములతో 'తా_్టిక సమన్వ్నయముతో సాగౌడిదిం (గంథారంభమున నీకథ గారీశంకర సంవాదముగా వాల్మీకిచే శిష్యూ'కుప'దేశింప ఖడినట్లు చెప్పబడినది, శిష్యలిట్లడిగిరి. తే ఆత్మరానూయణంబని యార్యవరులు గ "చెప్పికొనుచుం(దు లోశాన మెప్పుదోసల | నవకు రచియించి రర్హాని 1 నేమియున్న | దనియు మో రచితంబెమయై యలకనేమి 1 ॥ (అగ్మరామాయగణావ తారిక ఇ 864) వాల్మీకి సమా ధానమిట్లున్న ది కం! కులగురుకైన వసీస్టుడె | పలికెను రావమాయణంబు పాపహోర ౦టై | నిలిచెనది యాత్మత త్వం | చింగాలియగజేయ జీవు నసగగ జేయున్‌॥ కం! ఇ వార్మయం బరమాత్మయు | విధి నై కగ౦ంబుగాంతు ఆటులనంగాన్‌ ; దా నివ చేమ జక్కగ 1 “భావింప వసివ్షమాని బంధుర .ఫణికిన్‌॥ (అవళారిక రఫి ఖం
అం(న.., అరై నల పు! స్థాశావ్యములు న్డ్‌ఫి “లిళ్టడు పార్వతికి చెప్పిన విషమయ,ము నందలి -యంశనులు $- "జే! కామ రావణ యుద్ధంబు “రా(తిబవలు | జసుగుచుండును జీపోన సరయవలయు | దళరథాదులు మతులు దళశముఖాది | శు లీజేహమందుం(దు చం(ద్రవదన। కంక నూనుగ (శీరాముడెయీ | మానవ జేహంబునందు మను నింద్రియముల | బూని వశమందు నిడుకొని | చానై పరకింవ దశర థభావ్యాయుడనగన్‌ కి లే! అర్మరామాయణంబన నరయామదియె | పరమగున్యాము గహనము భవ్యతరము | ఎటుక గల్లిన సద్దుమువరుం డొకటడె | "తెలియ జెప్ప సమర్థుండు లలన చీని | (ఆవం120, కేవ) ఆళ్మశామాయణ స్వరూపము బాల శాండారంభమున నిట్లు 'ఇన్చబడినది. ళం! అరిమడ్వర్ల గణంబుల | న! లిరమగు విమయాదు లెల్న దీరని కోర్కెల్‌ | ఫురిబెట్టు నిందియమ్ములు ॥ నికతము మనసున్‌ గలంచి జగడుచునుందున్‌ ॥ "కే ఆట్టిమనమును బిగబట్టి దిట్టయగుచు నాత్మ పరనూత్మతో వైశ్యమందగల్లు | +. జతనమున్‌ జేసి యుద్ధంబు నలుపవలయు | | 'జీహరణరరిగమందున 'బేహి సతము। కే; శ్యశుమట్కముతోడను సరముదేహి | ఇం(దియమ్ములచే జాను నెనక మెసగ | నల్చు యాద్ధంబె చెవ్పిరనల్పమతిని |
- కార్య రామాయణంబని యార్యవరులు కి -(లాలకొండము శేశ, వల కేశి
క్రికశ ఆంధ ,*. అరై రతీ తత్త సశౌవ్యములు (గంధాంఠథాగము యుద్ధోత్తక చర్మిత్ర = (శ్రీరామ పట్టాభి "సీశము. ఇందు పట్టాభిషేకానంతరము తనకు బహుమతిగా సీతే నొసగబడిన మౌ_క్రిమూలను, (శ్రీరామ స్వరూపమందెచట నున్నదొ యరయుటకై. భొరికి పార-వేయుచున్న హనుమంతునకు (శ్రీరాముడు చేసిన తత్వబోధ సునూరు 100 పద్యములలో నున్నది, ఇది (వత్యేళముగ నఖండ త _త్వబోధకమగు. నొక ఖండకావ్య మనదగి యున్నది ఈకవి శ్రీరామభ'క్తుడై సర్వమును (శ్రీరాముడె యనెడి దృఢ భావము గలవాడగుటచేత పోతనపలె నీతడును నీకచన (శ్రీరామున వలన వేయబడిన'బేయ'నెడి నిరవాంకార భావమును వెలీబు చ్చెనుం కం, (వాసెడీది సీ చరితరము | (వాసెడి సంకల్ప మివ (వాసెదవీవె | (వాసెడి పాధనముగ నను | జేసితి వెం కేనిం గరుణ (శితజనపాలా ॥ (ఆవ) ఇందలి యవలారికా పద్యములు, యుద్ధోత్తర చరిత - (భీరామ పట్టాభిపే.శము, పీనికి నడుము నారు కాండలు కలిపిమొ_త్తము నుమూరు రెండు వేలైదువందల గద్య పద్యములున్నవి, వీనిలో నూటికి తొంబదిమయైదునకు పైగా కంద, గ్య్‌త పద్యము లే. అచ్చటచ్చట ఫొన్ని సీసములున్నవపి. చంపకోత్పల మాలాదులు కడు విరళములుం ఇందలి భామ కడు సరళమై లాతణికముగనే యున్నది. రచన సరసము ధారాళమునై యున్నను చిక్కదనము తక్కువ యనిపించుచున్నదిః ఇది యపూర్వ (గ్రంథము, దీని రచనలో విషయ -"గతమగు (శమ నిశేవమమనుటలో సంశయము లేదు. త_త్త్యపూర్ణ్మ _ రానూయణ మగుట చేత నిది ర0డు కావ్యముల మిశ్రమ మనదగియున్నది. కని ఇైక్కల (వయత్నము. పర్మిశమ (పశంసనీయములు, భాపా పాండి
ఆంధ... అఆర్వైతత _త్వకావ్యములు కీర్‌ త్యము విశేమముగ లేకున్నను భ_క్రిభావ బలగంప_ట్ధి యుండుట చేత నీ (గంథము నీకవి సరళముగా సర్వజన సుబోధముగా రచింపగలిగి గలిగినాడు. దీనిచే (పోత్సావామును పొంది యేత _ల్వేళ్లాన మాన్గాను వనర్తియైన విద్వత్క-వియో సులభ శైలిలో పూర్వము వివరింపబడిన "రండు రకముల సాంకేతిక వదములతో గూడిన యాత్మరానూ యణములను సమన్వయించుచు నొకదానినిగా జేసీ యార్మ రామూ యణమును రచింప (వయత్నింపవచ్చును. ఆది యాం(ధభాపా*"యోూవమ కొక విశిష్టాలంశారముగా నుంకగలదు. (శీ గుకుమూ ర్తి రచించిన యి యాష్మరామాయణము భ క్తలపష, జిజ్ఞానువులకు మిక్కిలి (వీతి పాఠము శాగలమం భవిమ్యత్తులో నాత్మరామాయణ రచన వేయ దలచు వారికి మార్షదర్శశమును కాగలదు
అవాయు మటులాలోడా.
(్రీగుపళ్ళరణమ్‌ం అ౦(ధసారస్వతమునం౦దలి అఆ ద్వైతతత్త్వకోవ్యములు థధథమస౦పఫపుటము తప్పావులవ ట్టి క ఆతెం ములకును పదములకును మధ్య ఉండవలసిన అంతరము (50209) నకు సంబంధించిన దోమములు, ప్‌రామచివ్నాము ౨) లకు సంబంధించిన దోవములు, స=-ను, పవ, థ-ధ అవర భేదములు, ఇంకను కొన్ని సులభముగ కెలిసిపొనుటకు వీలగునవి ఇందు చేక్చబవ లేమ, మిగిలినవి సాధారణ దృష్టికి కనిపించినంతవరకు సవరించబడినవి, పుట పంక్తి ఈతను ఒస్పు 1౪ 19 చివర యుక్కె_ంచిత్‌ యత్మ్కించిత్‌ ౪1 18 మొదట వారికి= వారికిని ౪11 20 మధ్య రామాయణము- రామాయణములు
- 15 మొదట ముర్రికొంతా ముక్షికాంళతో 15 20, వరశోధిన పరిశోధన 2! 15 మొదట తిత్సఠనాభిలాషవు తత్నఠనాభిలావు లకుగా లనుగా న ల , నంసృతము నంస్క్భృతేము $9 చివర రిహో_లబ్టః రివో వలబ్ధః “క్షే చివర శక్ర కీన్‌ నా వ్లిశ్చ మొదట పంథాః వంధా నీ 9 తద్వార మున త వ్ర్రారమున 1711 8, చేయివచ్చును వేయవచ్చును 939 99 మధ్య “వేదయులందు “జేదములందు ॥ 9 క్‌ మొదట ఉపనమున్మయమై. _ ఉపనిమన్నయమైం న్‌ మధ్య ఆసవ(ములు అసమ(గములు 39 కేక్‌ చివర గుర సనగ వామునను గుర్వున్ముగ వామును 9 16 మొదట అవశరములు అవశ రకములు 9 19 చివర సంశయానాం సంశయానాం ౪9 20 చివర న జానతి న జానాతి
క్త పట పంక్తి ఈవ్చు ఒస్పు 37111 శ్రీ మొదట వి శ్తేధ విధ శ్తే 6 మొదట గాను అవలంభించిన గారు ఆవలంబించిన 15 ,, (గళము (గ్రంథము 15 మధ్య (శ్రీనీ రారామాంజ (శీనీకారామాంజ "నేయ "సేయ న నిజమునకు-ఒక్కు నిజమునకు ఆ ఒక్క షం 11 మధ్య అనువాదములకు అనువాదములను 17 మొదట జిజ్ఞావుసులకు జిజ్ఞాసువులకు భూమికలో 4 7 మధ్య శబ్దవ్యుర్సత్తి _ శబ్దవ్యుత్పలతి 26 చివర ఆభివవగు_ప్త ఆగినవగు_ప్త 7. 8 మొదట "శావ్యాలాప్పాంశ్చ శావా్థలాపాంశ్చ కేరి చివర విశ్వశ్మేయ విశ్వ(కేయ 8 8 మొదట కార్యక _ర్భృత్వ కావ్యక ర్త్రర్వే 9 మొదట దక ఛనత్వమబ్బుట దర్శెసత్వమబ్బుట న మధ్య వరిభూన్స్వ పరిభూసన్వ్వృయంభాః యంభఘా 8 18 మధ్య సాహిల్యేదర, సము సాహీ'శ్యాదర, సృమునకు నష కేక్‌ చివర వివమమము వివమయము వి మధ్య సంవర్కరము నంపర్క-ము 0 క్క మొదట రామణీయతకు రమణీయతకు $9 మధ్య ర్‌తిన రీతిని 48 22 చివర కోలరిగ్టి కోలరిడ్డి ల! మధ్య శ్‌ది శ్‌వి 15 10 మధ్య సన్న మే అన్నమే ల! మధ్య వివత్న విచవ్‌ణ లి చివర అత్యావసరము ఆత్యవసరము
జ పట పంక్తి శన్సు ఒవ్న 48 80 చివర విశ్వ్యజననీయమై విశ్వబనీనమై వశ. 10 చివర జేలవిడిచి సాహీ సాము 19 మధ్య వివారించుట విచారంచుట " లశ 68 మొదట నగుణ సుగుణ &7 శ మొదట వుధ్యతరమున మధ్యతరమున 39. 2 చిట్టచివర ఛందోబ్ధమైన ఛందోబద్ధమైన 90 మధ్య స్వాదిష్టు స్వాదిష్ట 80 మొదట శివేతర భివేరర 80 14 మొదట వర్ష నేనహీ వర్ష నేనహి లిక చివర (వశిషస్టావతయా (వశిషస్టావపకలీయా శ! 8 చివర రనములో రనముతో శి0 చివర వారికనువుగా వారికనువుగా శ 18 చివర యగుటత చిత్త యగటచేత చిత్తరవులు రవ్ఫలుచే - 22 చివర గన్యవస్తావనయు, (ఈభాగము లీసి వేయ వీదవ బడీనడ్సి 8 19 చివర నహో నవా 81 మొదట సాధకుస] సాధకులవై కిశ 26 మొదట జెవ్వుటుకంకలు చప్పుటకంతకం'ఒ 589 మధ్య సాత్విక సాద్వికములు (పదార్థములు కం 16 చివర ధృవంబు (ధువంబు $7 $కీ చివర వివతర విచతణ శీ 21 మభ్య నియోగలనగ నియ్యోగులనగ అంధ. .ఆదై్యాత త _త్వీశావ్యములు 8 2 మొదట సశీవః = జేంద్రః సశివ స్పహారి స్బీందః కేక చివర సుడోధమై సుబోధమై 6 94 చివర జగర్సిత్య్ను జగర్భర్థత్య చింరేన చఛింళన
చె కట వం కీ త్స ఒన్చే $ 9 మధ్య నీకలి ఈకని. యేన స్వ యేనస్తద్యాాచచమీ నై శక 18 చివర చ్యార్థచటమీ కే 18 $ మధ్య అ ధ్యార్మంమన ఆధ్యాళ్మమున 9 14 మొదట నర్వావేదా నశ్వేవేదా 18 $$ మొదట పాదమునకు పాదమున 19 96 మధ్య | తష్టుంతం లిస్టంతం వి) 96 మొట్టమొదట ఆా౦పవచ్చును ణింపవచ్చును 9 వైర $9 =శాశేయమును ఆశయమును క. రచయిత;-. మాగర్గండేయ నమూర్కం జేయ వి 14 చిట్టచివర భజింతు * భజింతు లై ఏ1 చిట్టచిపర నంవాంభంతి నంవాంఛం ॥ దృశ్యతే త్యగ దృశ్య తేశ్వ(గ్యరా "శిత. 18. మొదట ॥ (ద్యయాబుద్ధ్యా బుద్ధ్యా శశి 2 చివర దన్ములగు దవ్శలగు శశి 27 మధ్య సశ్యాదిక బె వళ్వాదికం బెల్ల శ్త౦ -"క్ష1 మధ్య మూగ్థావస్థా మూార్భావస్థా శీ! ౨9 చిట్టచివర ఉదవారింవ ఉచావారంప శీ మొదట నవోవాచ నహోవాచ 17 చిట్టచివర: వీఠకమే = వకమేవ 49 16 చిపక పర్యంత ఇ పర స్ట్‌ింరం కఠ 1 చివర దీషమ్షయు పవీ్‌క్షయు కేరి మధ్య" యొవగుచోటు యొనగుచోట వి[ మధ్య ఉదవారినబడిన ఉదావారింపబడిన శ9ి ౨2 మధ్య యెొంట్సివై యొంట్నివై కశ 14 మొదట ఇద "ఇది 55 6౪ మొదట యషహ్టావథాన 3 ఆస్టైవధాన.. కఠి. 24 మధ్య -ట్ర్యైతవరముగ అదై్యైతపరముగ! $7 7 నుధ్య. సంభూత్యా ._ సంభూ శవ్యబన్భుల మృళ్వమళ్ళు తే। మళ్ళు శే
వ గేట పంక్తి త్స ఓబ్చే! $7 9 చివర “(చ్యసి (ు్మాష్మి 61 2౮ మధ్య = దే.హమే*౩త్‌ .- చేవావామేళత్‌ 65 2 చివర వై ్యళోపశాంతి దై కళోసకాంతి 69 96 మొదట అర్ధం ఆక్ట్రం 78 19 చివర వుంపా వుకుుషూ 76 1 మధ్య జూనా చేవతు క్ఞానా బేవతుక్రై వల్య6 శ్రేవల్యం 7 ఏ8 చివర సనీవైత సీవై్వైత 70 $; మధ్య మానాలిరి క్త న్య్యూనాలిరికముగ ముగ 17 మొదట లిచింత విచింత్య 88 24 చివర =(బవ్యా న (బవ్మాభూయాయ భూయాయ 88 14 మొదట 'శెలిబను "లెలుపబడీనవి, 91 4 మొదట బుద్ధద్వయ బుద్ధాద్వయ 92 25 మధ్య నూచింప ఊహింవవచ్చును వచ్చును త్‌; 107 ౨2క మధ్థ మాయి మాయా[శ్రయత్వ (శ్రయక్వ 108 ళ€ చివర నారరము నాదరము, ఓఓ 8 నుధ్య పొనన పావన 22 మొదట పవీడడద డే వీడడంద దే 119 8 మొడట విశూపావంణీ్‌ విక్షేపావరణే 20 మొదట సర్వంబుర్‌తి నర ఏం బుకీతి క18 18 చివర లద్దాన రడ్ధాన 118 7 చిట్టచివర విరాళ విరళ 182 18 చివర వానుముంతుని. హనుమంగతునికివలెనే కేకీ చివర వలెనే వ్యతిరిక వ్యతిరి క్త "కేర్‌ ,ఛివర సతజ్ఞానానంద సర్యజ్థనానంద 184 4 మొదట శెళివినం శెలివినట్టి
క్ట వట వంక్తి తన్ను ఒన్సే కేశ 4 మధ్య ఉవబేశించినట్లు. ఉమనట్లు "బెవ్పబడిన 183 ౨8 మధ్య క్లూవినాక్యునకు జ్ఞాననూర్యునకు కక్ష 18 మధ్య "వా కారము *వా కారము శకి మొదట భావనను, భావము కే47 21 చివర =నిస్దేళ న్ట్‌ము అనిస్దైశర్థము 152 17 చివర ఈ-సత్బ్ర ఈ అనర్భ్రపంచము పరిచము కకక 4 చివర ఇ₹ండునుం ఇందును అనుభూతము'లే భూరములే 155 37 మధ్య ఆనంతరము ఆనంగరము 1క$6 14 మధ్య ఆరై్యద అరై గలే 1590 8 చిట్టచివర భావముండక భావముండని శ60 11 మొదట కలుగునట్లు కలుగనట్లు 162 2 మొదట భావములో భావముతో కే68ి 18 మొదట ఆత్మలోళ అక్మాలోక శేధక్త 21 మధ్య నిరాంతక నిరాగంక కీ05్‌. 1క మధ్య ఆద్ర్వైదత త్వ _ ఆద్వైతత త్వబోధ కేరళ 12 చిట్టచివర అరై తానుభవము ఆదై ్యశానుభవము క68 1 చివర దృశ్యం దృక్త్వం 170 18 మొదట _యూత్మత _త్వేము ఆమయాత్మత _తము 1/1 2 మొదట యాచి యాూచి ౨8 చివర నిర్వికారణం నిర్వికారిణం | మధ్య సమాధివి- సమాధివిర మేుహరిం మేవారిం 172. 8 మధ్య యేశమఖో.... యేశములో డీ మధ్య మహాబాహపూ మవోబాహో 19 చివర లషరయము లవ్య(ర్రయను 28 చివర చారక =లౌొరక తశ మొదట (నమ్య్థ్రజ్నమోా (నమ్మ్య)శ్నీమాలి షః
- లిశాశ।
భ్‌, పుట వంక్త్తి తప్పు ఒప్పు 178 8మొదట - భేర్వాదిక భే ర్యాదిళ 174 12 మొదట పరిభూస్వయం పరిభూన్స్వ్యయం 2౨8 మొదట మాడ్య్యూకోపని మాండూూకో వనిమత్తు వత్తు 7 4 మధ్య న్పర్శ-రూప నృర్శమరూవ 8 చివర (ాణమమఖ (ప్రాణమయముఖ 15 మొదట మనా(శమం మనాశయం ల3 మధ్య (పకృతయు (హ్ఫ్చాకియు వ్య మధ్య వ్యవ- రార్థ 0 వ్యవహోరార్థం 176 8 మొదట సామ్య సామ్య్యూనిర్వాచ్యా న్‌ర్యాద్యా 8 చివర సళ్వా(దిక్తా. సత్యో(దిక్తా 177 6 చివర కర్తాచదంకుర కరాజగదంకుర 179 18 మధ్య స్వామన్నమన శ స్వామిన్నమనస్క- 23 మొదట మూర్భాని మూర్భాన్మిదామయ ని(దాయమ 179 2 చివర కృత-(తో్యో) కృతకృత్యో 8 చివర పూర్జ్మ 'త్వాత్స- పూర్ణ శ్యాత్సిరమా ॥ మార్మసః లన 180 5 మొదట దృక్‌ స్థికి- దృక్‌ స్థికిః 6 మధ్య (పాక్రాన్యంగాని (పోశ్రన్యంగాని కేడీ మధ్య "తామ తాఫని రామ 'తావని 188 19 చివర నిమ్మంళస్వా. నిమృళి స్యాశరీరిణః శరిరిణః 154 17 మధ్య సందష్టుడగుచు నసంతుమ్హుకగుచు 20 చివర స్థితక్యవజ్ఞ స్థితవజ్ఞ 1900 14 మధ్య సుఖామృ తౌడు సుఖామృతుందడు ౪9 చివర నున్న్మెది " శ$9ఓ 15 చివర చాశవహి్మ జావవహ్న్న్‌ 192 ,.14 చివర బోఢుడై బోధుడై. 1908 11 మధ్య విససమస॥కలువ
ల లం లాల ఆచు్ట్టు చా వం పుట పతే తప్పు ఒస్పు 19% 26 మధ్య ఎ డగ్ధాబ్ళి 195 2 మధ్య సృృళ దిందియాన్యిత 909 8 మొదట ఆ5ండవ "రశఎడవది 208 14 చివర (వకరలము (వకరణము 205 12 మొదట ' విసిష్టత విశిష్టత 209 19 మధ్య ముకి హెచ్చుగ ముక్తి హెచ్చుగ 9|2 12 మొదట వసివ వసివ్వ 216 8 మధ్య తృణమివుత్యాజ్య రృణమివత్యాజ్య మప్యు కం మళ్యుక్వ( 18 స_ప్తకంల్యేతత్‌ స్ప్తక ౦క్వేరత్‌. డి భూమిక లేదు భూమిక లేడు 28 ఈ(ంధముంనీక్షవి ఈ్యగంథమున సీకవి 217 ఇిత్త చివర ఆకేసావర్షణీయ ఆ శేసావర్షనీయ. 822 16 మొదట _ మల్లి ఖార్జున మలి కాష్టున రిల్జెడ్సీ క్షే చిట్టచివర పర మూాత్మె- పరమాత్మయని 19 మధ్య సాత్యుమనుచు సామ్యనుచు. వ27 8 మధ్య సత్యజ్ఞాశాంత సర్యజ్ఞానానంత కిల ఏక మధ్య సమలోకంబు నమలోకనంబు
- వి7చివర .. పదకాని వ40 శీర్షిక రామయణము రామాయణము ఇ్లిశ్ల!) 7 చివర నాగపాద నాగపాశ. విర0 11 ముధ్య బావ్యాములనై ని బావ్యూములపై ని 1క్‌ మధ్య నిర్వలుడగు నిర్మలుడగు కీర మొనట యిన్ని ఎన్ని ౨1 20 మధ్య ఇండ్రిజిత్తు ఇం(ద్రజిత్తు, 2ఫ2ి 11 మొదట (వయూసన (ప్రయాస 17 మొుట దనియు దదియు ఏ1 చివర పావపోరంచై. పాపహరందై 58 12 చివర సద్ద్గుకువరుం సద్దురువరుడొళ ౦డె డొకండె
ముం ఆఅఆ౦ం[ధసారసంతమునందలి శ " (= సో అ ద్వైత తత్తకావ్యములు న. వరిశోధన (గ్రంథము . శ. డాక్టర్‌ సవ్నిధానము రొమతారక వరబహ్మశాస్ట్ర కు... చెం పి, (తెలుగు, సంస్కృతము) బి. ఇడి, సిహెచ్‌. డీ, నే త్త. = ౨... శ్యగంథము ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయమున ఆం(ధ్రభాపా (మం మం వ్‌కాగనునకు _ అధ్యములుగా నుండిన, ఆచార్య (శ్రీ దివాళర్గ్ల సయం వేంటానభాని, ఎంద్‌, (ఆనర్చు); విహెచ్‌ డి, గారి పర్యవేశ్షణలో రేఖ తొర్రసారన్వతమునందలి అద్వైత త _త్వే. విమయ (పా ధాన్ధముగల నంత జ? కాన్యములను గూర్చి పరిశోధించి రచింపబడి, వీహెచ్‌ .డి,; పట్టము గ. నోళాంళు 199 గంలో నమర్శింపబడిన సిద్ధాంత వ్యానము. | న. ము అనేక ాచ్యలిళక (గంళభాలయములలో మరుగుపడియున్న కం... మూణష్టనులు ఈరచనలో (పకటితములై సని, వనాడో 1% న. ల క్ట ప్‌ై. మకాలసడియుండి చాలమంది విదా్య్గంసులకును విదితీము నన ప తగ గగకళాబను లిందు సమిధీ.0పబడినవి. ళ్‌ తా రసం నాలుగు నళవుటములుగా (వచురింపబడు్కు, ల య కయి అంగ్రలదరక ల రర. చు. "| ॥ ఆక లం . న క. . జ | | క ॥ వ + వ ర న