Telugu 2015.391142.Panchee Karanna - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

పంచీకరణ భాష్నుము ర్ట థ్రీ మూలము: అీథీథ్రీ శంకరభగవత్స్పాదులు భాష్యకర్త : కవిరాజు. కళ్ళాప్రపూర్త మ! డా॥ కొండవీటి వెంకటకవి ల. గనం 3011 19 బ20118006ే ఇరు 6 ముషగ0121 2331512606 0 రాము 1086 ౨725202006 38661 చంటా కంలు6 శృత్నశగ్రే 10 201130. 01181008 పంం1ి

(పథమ ముదజము : 1888 నర్వస్వామ్యములు భొష్యకర్తవి ' వల: రూ, 15/- రజకమోడంన నున నడ నను హరయో మోనా || (పోళ్ళాహకులు : || గ్గ స్వధర్మ స్వారాజ్య సంఘము | || [0200402 వ౭టం[2] 62880] | | 29, (బాడ్వీ :: మద్రాను-600108 | మజ టన వాడని మా వడలు నడ మదన ప్రొప్తిస్టానము ; కొండవీటి వెంకటకవి కవిరాజు వీధి, విద్యానగర్‌, నిడుబోలు గుంటూరు జిల్లా :; పిన్‌ _ 622 128 ము (ద్ర ణ్‌; (శ్రాంత్మి్‌పెస్‌, మదాను = 600 001.

న నం గన ఎ షన స. య. మ న... తట న! మ థి . మ మ. . న డో? న... " . మ గే శీ . సట స్థ బా శ”. క. న. కం. టం అభా 1 ల య. ల్‌ వ సే శ ముం. న్‌ టి! సర్లు నం సం. లీ తో. పస గీ. రో కాల భక ౯ న తదను భు న? 15011. న సం న. స మ నం కీరి శేషులు అలంటి జల్‌, శ్రీ కౌతా సూర్గనారాయణఖ రావు

| ॥ న స ల న ర్ట న. ప యాత. కీ రి శేమరాలు వాణలీ శ్రీమతి కౌతా లలితాంబ

తిలకము

ఆంధ్రగీర్వా అ భాషలలో సవ్యసాచునై జగన్మాన్యులై న శ్రీకొండవీటి వేంకట కవిగారు (వాసిన పంచీకరణభాష్యమను మహాగంధమును చూచి మనసార ఆనం: దించిన నేను పనిగట్టుకొని యింటికివచ్చిన పండు ము త్తెదువ ఫాలభాగాన సిందూర తిలకమునుంచి పూజించినట్లు ఈ (గంథథారతిని తిలకముతో పూజించుట సముచితము, సమంజసమని తలచి తిలకమను పేరుతో నాలుగుమాటలు (వాయుచున్నాను.

మానవుడు పొందదగిన పురుషార్థములలో మొదటి మూడు ధర్మ, అర్జ, కాను ములు (శేస్టనులు. నాలుగవదియగు మోక్షము (శేష్టతరము.. అది నిత్యానందరూవము, జత్యంతిక దుఃఖనివ్చ త్తి, అమృతరూపమని అభిరూపశేఖరుల ఆభాషణములు, ఇది సాధనచకుషస్టయ సంవ త్తిగల అత్మజ్ఞానులకే అందునది,

“తరతిశోకమా త్మవిత్‌? “బ్రహ్మ విదాప్నోతిసరం” జ్ఞానాదేవతు కైవల్యం” ఇళ్యాదివాక్యములు _ “అయమాత్మా (బహ్మా” 'తత్యమసి” ఇట్టి వేదాంతవాక్యాలు జీవ (బ్రహ్మలకు అభేదమును (ప్రకటించుబచే జీవాథిన్న (బ్రహ్మజ్ఞానము ళోకనివృ తికి కారణమని నిరూపణ మగుచున్నది, జీవబహ్మల అభేద్యప్రతిపాదనకే ఉపనిషత్తులు (పన్ఫత్తములై నవి.

(బహ్మనిత్యమనిచెప్పి ఈ (పపంచమంతయు (బహ్మమే యనుట సయు క్తికము కాదు. సరిణామరహి తము (బహ్మము, పరిణామ సపితదు (ప్రపంచము, అనాదిసిద్ద జీపుల సంస్కారబలముచే నానారూపమైన (బహ్మమే పపంచరూసముగా భాసించును. దీనినే నివర్తవాదమని శాస్త్రకారుల సంభావన.

అజ్జానకార్యములగు అంఈకరణలలో (ప్రతిబింబించిన చైతన్య మొక్కటియే ఛిన్నభిన్నములుగా గానుపించుట _ ఒకే సూర్యుడు పలు జలాశయములందు (ప్రతి వింబించినన్లు కదాః ఒకే దవైతన్యము. వేర్వేరు జీవులుగా భాసించుచున్నది, అంతఃకరణోపాధిజే జీవభేద మేర్చడ్డట్టు మాయోపాధిచే ఈశ్వరుడుకూడ వేరుగా భాసించును, పరస్పరము జీవులకుగాని, జీవేశ్వరులకుగాని భేదములేదు. ఈభేద మంతయు అజ్జానకల్పితము, అత్మజ్ఞానముచే అజ్ఞానమును అంతరింపజేసినచో అద్వి తీయమగు ఆత్మసావొత్కారమగును. దీనిచే సమ స్త శ్లేశనివృ త్తి కలుగును,

ఈ ఆత్మజ్జా నోదయమునకు సద్దురువుల సమాశయించి ఉపనిషత్ప)తిపొదిళార్డ మును (గహించి యు క్షిసయు క్తులచే నిర్ణరించుకొని ఏకాంతముగా అక్మానుసంధానము

క్ష

నిరంతరము చేయవలెను, ఇదియే నిదిధ్యాసమని చెప్పబడును. ఈనిదిధ్యాసమువలన (పపంచవాననలెల్లి నళించగా శుద్దాంతఃకరణములో ఆత్మస్వరూపము గోచరించును,

ఉవనిషత్‌ ్రతిపొదికమైన నృష్టిసళయములను ఆచార్యులైన శంకర ఛగవత్సాదులు ధ్యానోపయోగిగా పంచీకరణమను[గ్రంథముగా రచించిరి, తత్వజ్ఞానా థ్యాసకుల క్షీగంథము చాల ముఖ్యమైనది, జ్ఞానాభ్యాన మొకరిసొ త్తుగాదు సకలమాన వులకు జన్మపిద్దమైన హక్కు = అను అభ్మిప్రాయముగల శ్రీ వేంకటకవిగారు దీని ననువ దించిరి. కేవలము అనువాదమ్యాత మే కాక వేద్య వేదాంత, (శుతి, స్మృతి, పురాణేతి హోసములను, సొంఖ్యయోగాది కా స్త్యగంథభములను పరిశోధించి, పరిశీలించి వేదాంకా భ్యానకులకు ఆత్యంకతావళ్యకములై న అనేకార్థముల సమకూర్చిరి, సామాన్యులకు, అసామౌాన్యుల కిది విశేషోసకారకము కాగలదు.

ఈ[గంథమువలె జ్ఞానోసయు క్తములగు ఇతర ఉపనిషదాది (గంథములుకూడ శ్రీ వేంకటకవిగారివంటి (సాజ్ఞాలచే (వకాశింసబడినచో తెలుగువారికి పరమసొభాగ్య మగును. పరమేశ్వరు డాస్టితిని అనుగ్రహించుగాక,

పూర్వసక్ష _ ఉత్తరపక్షములతో విషయమును వివరించుదు. భూషించునది భాష్యము _ ఇది స్వతం(త్రవిమర్శగా నుండును.

శ్లో! స్మూకార్ధో వర్ణ్యలే య్యత, వాకై ఫ్‌ న్సూూతాను సారిఖిః సర్థవదాని చ వర్ణ్యం తే, భామ్యం భావ్యవిదో విదుః, సూూతశ్రానుసారములగు వాక్యములచే సూత్రార్థమును వర్ణించుదు మధ్యమధ్య సగంథకర్త తనసాంతపదములనుగూడ జతసరుచుచు (వాయు వ్యాఖ్య భాష్యము, ఈ సంప్రదాయకుల లక్షణో క్తు లీభాష్యమునకు సముచితములు,

ఈ పంచీకరణభాష్టుమును వదుగురలో (సకాశింసజేయ సహకరించిన సద్గుణ సంవన్నులు మాన్య(శ్రీ వి,వి.ఎస్‌,ఎస్‌. మణిగారు నాఠు పోషకులు, సరమాప్తులు, సోదరతుల్యులు,. వారిని నందించినా, వందించినా పాఠక అన్యధా భావింతురని విర మించుచున్నాను,

ఈ వేంకటకవి వేంకటసూర్యసుబ్రహ్మణ్యము గార్ల కలయిక మణికాంవన సమాగమమని చెప్పవలె, కర్త, స్వీక్వర్తల సంభావనలు సాఫల్య మందుగాక,

ఇతిశమ్‌ హైదరాబాదు. ] వీరేశ్వర కృష్ణ డోంగరే కాష్త్రీ 3181888 స్వధర్మస్వారాజ్యసంఘ థర్మపచారాచారుకలు

శ్రీ బి.వి.ఎస్‌.ఎస్‌, మణి శ్రీమతి లలితారత్నాంబ న్వధర్మస్వారాజ్య సంఘ నిర్వాహకులు

సపపది న!

స, అడిగిన నిచ్చు దాతగలండాః: యని సందియనమందువేళ వీ అిడికి నసా(త్రదాన మొనరించెడి వేళ కరమ్ము చాంపలా విీడియమునంది మాదృశులు బెగ్గల మందెడి వేళ తానుగా విడియముతోడ విత్తమును వేనకువేలిడె ధర్మరకతై

వ్ల మణి, కొతసూర్యనారా యజరాయ మహోదయుల మహానంస్థలకున్‌ మజీగము నెరపంగ దణియగు మణీ, యీతళడు, బులుసువంశనుజణి గుబమణియాొ,

శీ కలిమియు బలిమియు, చెైలిమియు గలిగించుచు వేదవిదుల కన్నాకుగ నీ నిలువెల్ల రంగరించికి బులుసు మహావంశసింధు పూర్ణళశాంకొ!

-ఢీ, లలితాంబికా పాదతలముపై పారాణి సీమంతమునం జేర్చు సీమాటి, సౌశీల్య పతినిదైనముగ సంభావించి సేవించు పరమపతి.వ్రత్యాపకరాన తొలిగణ్యః ధన్యచారిత్ర కౌతా జాతిరతనమ్ము బులుసువంశ పతిష్టలకెల్ల సదనమ్ము మతికి సమ్మతిగ సమ్మానించు శీలమ్ము పృత్రప్మతిక లహోరాత్రమ్ము భజియింప పిరిసంపదలు గల్లు వరలక్ష్మీ గృహలక్మీ (శ్రీలలిళారత్న సీమంతినికి పిరుల్‌ విజయభ్శదములు వావిరిగూర్చు పూసరుల్‌,

ఛే ఫు ోలయవేమన్న (పోదిచేసిన నేల వామనభట్టు దైవాలు కావు కాటయవేమన్న కత్తిసట్టినచోటు కొనమురగికీందుండు కుదురునెలవు అన వేమసార్వభౌముని విహారస్థలి (్రీనాధసుకవి కాలూను వసతి శంభుదాసుండు పదాబ్దిములు మోపిన యిక్క యోగివేమన నిల్బు త్యాగభూమి అవచితిప్పయ కస్తూరికాది వివిధ సరీమళద్రవ్య వాననావాపితమ్ము కొండవీట్సీను మనపూర్వు లుండు జాగ ఆయుపాఖ్యయె సంబంధమాయె మనకు,

3, _ మాన్యమహోదయుల్‌ సుకవిమండల మండితు అధ్వర[క్రియా గణ్యులు పుణ్యు లాగమవికస్వరభాస్వర దివ్యదేహ మూ ర్థన్యులు ధన్యులౌ బులుసుధార్మికవర్యులు గారవింపంగా ధన్యతగాంచె, సత్చురుషద త్రము విత్తము నందె భాష్యమున్‌.

7. మీ గుణగానమునన్‌ మా ర్మో్రోంగున్‌ దిగ్వ్యూసహాములు సముజ్జ్వల భాషా సాగర వేలా పరివృత భూగోళ కళ్యాపవృద్ధ పురుషార్థములై.,

. వేంకటకమి

టి ప వ. న మ ముం ప యు ప న న నాని మన... న. ్ట్‌ న షన. క గో "| స . గాం ప. . వ స ః శ ప్‌ ప వం. కవిద౦సతులు శ్రీ వెంకటకవి శ్రీమతి చిన్నమ్మ త్రీ (ఖో

ల్‌ కృతజ్ఞతలు ర్త

దురవగాహనమైన వేదాంతమును సామాన్యమానవుల శెల్లరకు పంచిన వేమన, పీఠగురువులనలె వేద్య వేదాంతాదులలోని నిగూఢ విషయాలను అక్షరజ్ఞులకెల్ల అందు పాటులో నుంచవలెనని తలంచి మా కీపని కట్టడిచేసిన థ్రీ వీర్గబహ్మేంద్రస్వాముల వారి మఠాధిసతులగు (శ్రీ శ్రీశ్రీ వీరథోగవసంత వేంకకేశ్వర స్వాములవారికీ __

అడిగినదే తడపుగ భాష్యగౌరవమును బహుధా భావించి ము[ద్రణ(ద్రవ్యమును బహూకరించిన తిరుమలతిరుపతి దేవస్థాన గ్రంధ నిర్ణాయక సంఘమువారికీ _

అవ్యాజానురాగముగా నన్ను గొరవపురస్పరముగా అ్యగజునిగా జూచు (బహ్మథ్రీ క్రొవ్విడి శ్రీరామనరసింహారావుగారికి __

ఆత్మబంధువుగా నన్ను _ ఆజరామరముగా పంచీకరణభాష్యమును పరికించి (ప్రపంచమున కందించిన సద్విద్యాపోసషకులు, వదాన్యశిరోమణులగు శ్రీశ్రీ బులుసు చంశమణులగు వేంకటసూర్య సుబహ్మణ్యశర్మగారికి, వీరసహధర్మచారిణి పూజనీయ అలితారత్నాంబగారికి ___

ఈ పంచీకరణ భాస్యమునకు ముఖతిలకము దిద్ది జవము _ జీవము చేకూర్చిన చిద్వద(గ్రేనసరులు, మాన్యనహోదయులు, స్వధర్మస్వారాజ్య సంఘధర్మ(వ్రచారా చార్యులు (బహ్మథభ్రీ వీ రేళ్వరకృష్ణ డోంగేళా స్తులవారికి_

ముచ్చటగా ముద్రణ గావించి మెప్పించిన (క్రాంతిపెస్‌ శ్రీ ధనికొండ (శ్రీధరరావుగారికి __

__- వేంకటకవి

విషయసూచిక

గురుస్తుకి ఉంటం గే ఆజ్ఞాసభూమికలు ం. స్ర్‌ఫి పంచీకరణము = మూలము. ..... 8 అవస్థాచతుష్ణయము న. పంచీకరణభాష్యము తీ (శ్రవణ, మనన, నిదిధ్యాసలు ౨... 2 నాదచిందు కళలు కేర్‌ సృప్పభూమికలు ఎం. క్రి& అన్న్మప్రాశస్త్యము యం 16 సృష్టి ఎల... కీట సంచభూత వివరణము ఎ. కకీ షట్కర్మలు, షడూర్ములు జ్ఞానేయ్యదియములు, షడ్భాన వికారములు

కర్మేంద్రియములు కిరి మానపికపూజాకుసుమములు _ 66 కర్మేం(ద్రియ్యత్రిపుటి దేహ్మత్రయము 66

ప్రాణజపంచకము లం క్రీకీ వాసనాత్రయము 67 తత్వములు ఎల... శీర్‌ ముృుద్న్యాశాయము,గుణత్రయము,... 66 శరీరోత్పత్తివిధానము లీ పాతిత్య్యత్రయము ఆం 68 ఆసనములు ల... తీరి కాషతయము ల [0 నమాధి ఎం... శీకీ దీక్షాతయను టి "1 (బ్రహ్మజ్ఞాని ల... కీలి నాడీత్రయము ల. ॥8ి యోగలక్షణము అల... ఠీ కర్మ్యత్రయము ఎల. "రో సాధనచతుష్టయము లం శీర ఆత్మతత్వము ఎంట కల్‌ పంచకోళశములు ల. ఉరి షట్నక్రములు ఎ. లీఫీ పంచములములు ఎం... కతీజీి ఆయుఃసరిమవూణము ఎం లీ సంచక్షేశముల్సు పంచ్యభ్రమలు ..... గడీ గురశిష్యవాకరములు ఎ లీక్‌ జ్ఞాసభూమికలు 4 ద్రకీ

ఓమ్‌ పంచీకరణ భాష్యము గురుస్తుతి ను. గురు ర్వ్రవస్టి గురు ర్విష్షుః గురుపైన నృదాశివః గురుస్సాతోల్‌ వర్యబహ్ము తస్మై (శ్రీ గుర వేనమః, అజ్ఞాన తిమిరాంధన్య జ్ఞానాంజన ఫలాకయా చతురున్మీలితం యేన తస్మై (శ్రీ గుర వేనమః, అఖండ మండలాకారం వ్యాప్తం యేన చరాచరమ్‌ తత్పదం దర్శితం యేన తన్మై (శ్రీ గురవే నమః, చిన్నయం వ్యాపితం సర్వం త్రైలోక్యం న చరాచరమ్‌ తత్పదం దర్శితం యేన తై (శీ గురజే నమః, మన్నాధః (శ్రీ జగన్నాథో మద్దురు ళ్ళ జగధ్గురుః మమా తా సర్వభూ తాతా తన (శ్రీ గుర బే నమః, (బహ్మ్టీసందం వరమ సుఖదం శేవలం జ్ఞానమూ రిమ్‌ ద్వంచ్యాతీతం గగనసదృశం తత్వమస్యాది లత్మ్యుమ్‌. వకం నిత్యం వివుల మచలం సర్వథీ సాథీభూతమ్‌ భఛావాతీతం (త్రిగుణరహితం నద్దురుం తం నమామి, యస్మా జ్ఞాతం జగత్సర్వం యాస్మి న్నేవవిలీయతే 'య్‌'శేదం ఛార్య లే చైవ త్మ జ్ఞునాత్మనే నమః, | యత న్సర్యాణి భూతాని (వతిభాంతి స్ధ్‌తాని చ్‌ యక్రైవోవశమం యాంతి తస్మై సత్యాత్మనే నమః, మ్‌

థ్రైర్యెరావత శాంతిభేను దమ సన్మందార బంధూన్సదా మైత్యా దప్పరసో వివేకతురగం సంతోష చింతామణమ్‌ ఆత్మజ్ఞాన మహామృతం సమరనం వైెరాగ్యచం[ద్రోదయమ్‌ వేదాంతార్జవ మాశ్రయా మ్యునుదినం (శ్రేయస్స్వము క్షిపదమ్‌.

అడ పంచీకరణమ్‌ శ్రీశ్రీ శ్రీ శంకర భగవత్పాద విరచితమ్‌ అథాతః వరమహంసానాం నమొాధి విధిం వ్యాఖ్యాస్యామ / శీిత్ర; అథ = తరువాత, అతః = కర్మవై రాగ్యాసంతరము (అనంగా కర్మకాండల నొచరించిన పిదప] పరమహంసొనాం=నన్నా్యపి (శేస్తులగు పరమహాంసల నుద్దేశించి, సమాధివిదిం = నమాధియనెడి యోగవిధిని గూర్చి, వా్యాథ్యాస్యామః = వివరణము కేయంగలము_- భాష్యము; ఇందుంగల అథాతశ్శబ్దములకు డ్ఞానమార్షమునకు ముందుగల కర్మకాండ యందలి ఆచరణ తరువాత యని చెప్పనొప్పును. లేదా _ వేదళాస్తముల యందు మంగళము కొజకు _ ఆది మధ్యాంతముల యందు మంగళ సూచక పదములను వాడ 'నలెనను నియమముగలదు. ఆ నియమము న్మాశయించి ఇట మంగళకర మైన అథ అతః అను ళద్దిద్యయము నుపయోగించిరనియైనను చెప్పనొప్పును. ఇళ్లే బ్రహ్మసూత్ర మందలి తొలి సూత్రము “అథాతో బహ్మజిజ్ఞాసా” అనుట గమనార్న ము, న! య్‌

సమాధి; 3, యమ _ 2, నియమ _ కి, ఆసవ _ క్క, పాణాయామ _ ఫ్‌, (పత్యా హార _ 6, ధ్యాన _ ', ధారణ = 8. సమాధులని యోనశాషస్త్రృమున మోకము నంధుట శ₹ెనిమిది సోపానముల నేజుపటి-చీి3, అందు తుదిది సమాధి _, సమాధి అనలా పర్యబహ్ముముతో తాదాత్కాాది భావముతో నుండుట. పరమహంస; 1, బహూదకులు _ ౪, వటీచకలు _ 8, హస _ క, పరమహంస అని యతీశ్వరులు నాల్డుర కములు, అందు పరమహంస అనంగా భగవంతుని వేరుట కతి సమిోపమున నున్నవారని _ పంచ(పొణములు తమ స్య్వాధీనమందున్న వారని భావము,

సచ్చబ్దవాచ్య మ విద్యా థఫబలం (బహ్మణశో2ఒవ్య కృం లు అవ్యక్రాన్మహల్‌. - మపహాతో2.హాంకార?ః - అహాంకారాత్‌ వంచ త న్నాతాణి య వంచత న్నా తేభ్యః వంచమహ+*భూ తాని - వంచమహా భూ లేభ్యోఒఖిలం జగత్‌ -

శీ పంచీకరణ భాష్యము టీక: (దిహ్మణః == (బ్రహ్మపదార్థమునుండి, నచ్చద్ది వాచ్యం = కలదు అనెడి పదము చేతనే వ్యవహరింపంబడునట్టిదియు, అవిద్యాశబలం = అవిద్యతో కలిపినట్టిదియు నగు, అవ్యక్తం = అవ క్తమనెడి తత్త్వము పుట్టినది ఎ అన్య క్రాత్‌ నూ అన్య క్రమునుండి, మహత్‌ == మహత్తత్త్యము జనించినది, మహతః = మహ_త్తత్యమునుండి, అహం. కొరః = అహంకార మావిర్శవించినది, అహంకారాత్‌ = అహంకారమునుండి, పంచ తన్మా(శ్రాణి = శబ్ద, స్పర్శ, రూప్క, రన గంధములను తన్మాత్రలు పుట్టినవి, పంచ తన్మా(త్రేభ్యః ణా శకి పంచతన్మాతల నుండి, పంచమహాభూతాని=సృథివ్య స్తేజో వాయు రాకొశములను పంచమహాభూతము లుదృవించెను, పంచమహాభూతేభ్యః ఆఈ పంచ మహాభూతములనుండి, అఖిలం=సమ స్త మైన, జగత్‌ ప్రపంచము సంథవించునది. ఖాష్యము: పంచమహాభూతముల మూలకొారణ సూక్మరూపములే పందతన్మాతలు = అహంకారము. ఇట అహంకారమన(గా గర్వపర్యాయమైన అహంకారనుగాక పంచ. వింశతి మహాతత్వములకు. గారణభూత తత్త్త్వ్వమని గుర్పింపవలెను, వంభానాం భూతానా మేకైకం ద్విధా విభజ్య స్వార్థ భాగం విహాయార్థ భాగం చతుర్థా విభ జ్యేత లేషం యోజ లే వంచీకృత వంచీ .. కరణం మాయారూవదర్శన మధ్యారోపావ వాదా భ్యాం నిష్బ వంచం (వవంచ్య తే, టిత్రవ పంచనాంభూతానాం = ఐదు భూతములలో, ఏక్రైకం == ఒక్కొక్క. దాన్‌ని, ద్విధా = రెండుగా, విభజ్య == విభజించి, స్వార్ధభాగం = ఓక్కొ-క్క-దాని యందలి సగపాలును, విహాయ = వదలి, అర్జథాగం = మిగిలిన సగపాలును, చతుర్దా == నాల్లు రీతులుగా, విభజ్య = విభజించి, ఇతరేషు = మిగిలినవానియందు, యోజతే = కూర్చ. బడుచున్నది _ పంచీకృత == ఐదుగా( జేయంబడిన, సంచీకరణం = పంచీకరణపద్దతి, మాయారూపదర్శనం=మిథ్యారూప మైన (ప్రపంచమును (ప్రదర్శించునట్టిదియ, _ నిష్ప సంచం = (పపంచము లేనట్టిదియనైై న, (బహ్మపదార్థమును, అధ్యారోప [ అపవా దాభ్యాం = ఆరోప, అసవాదముల మూలమున, (పసంచ్యతే == నిరూపింపంబడు చున్నది. భాష్యము: అధ్యారోవమునే అధ్యాసమనియు నందురు, మిధ్యాజ్ఞానమని యర్థము, ఓరటిని మజొక్కటిగాం దలంచుట, ఒక ధర్మి యందలి ధర్మమునందు మజియొక ధర్మమునుగాని _ ధర్మినిగాని చెప్పుట ఆరోపము.__

ప౦చీకరణ భా ష్యము గ్‌ అసవాదము; సామౌన్య విధిని బాధించి విశేషవిధిని విధియునవి అపవాదము, “మాహిం స్యాత్సర్వాభూ తాని ఏ జంతువును పాంసీంపరాదకు హింసా నిషేధవికి సామాన్య శ్యాస్త్ర్యము, ఉఅవాయవ్యం "క్వేతమౌల భేక3ి వాయు దేవ తొకమగు "శ్వేత పళువుకుు హీంసింపవలయును = అనునది విశేవు నా యును.. ఇది వాయవ్య పసభ్చను “దక్క. మిగిలిన పళువుల చంపషంగూడదని సామొన్యళా 'స్త,మున కర ముము 3 క

'గల్పించును.

ఓమ్‌ వంచీకృత వంచ మహాభూతాని తత్‌ కార్యంచ నర్వం విరాడిశ్యుచ్య తే వతత్‌ సూలళరీర మాత్మ్హనః ఇందియైెరర్గోవలబ్టి

రు వ క. సో శ ద్‌ అన

ర్జాగరితం తదుభయాభిమాన్యా తా విశ్వః వతత్తయ మకార; ఉక: ఓమ్‌ = పర్యబహ్మరూవమైన క&ంకారతత్త్వము. నీరూపింపంబడుచున్నదని' భావము, పంచీకృత = ఐదుగాం జేయంబడిన్న పంచమహాభూతాని ఇ సృచివ్యాదిభూత ములు, తత్‌ొకొర్యంచ = అ ఫృథివ్యాదిభూతములవలన నేర్పడిన స్థావరజంగ మాత్మకము _ కార్యరూసమునైై న (ఫపంచము, సర్వం = అంతయు, విరాట్‌ == విరాట్పురువుండు, ఇతి అని, ఉచ్యతే = చెప్పంబడుచున్నది, ఏకఠ్‌ == ఈ భూత పందకమువలన నేర్పడిన, స్థూలళరీరం = స్థూలశరీరము, ఆత్మనః = నరమాత్మకు, ఇం(దియైః = చకురాదీంద్రియమువలనం గలుగు, అర్ధోపలస్థిః =రూపాదివిషయజ్డాన మే, 'జాగరితం = జాగ్రదవస్థ యగుచున్నది, తదుభయాఖిమా న్యాత్మా = స్థూలశశీరమందు- జ్యాగదవస్థయందు నేనను భొవము గల జీపుండే, విశ్వః ఎ విజ్వండనందిడును, ఏత త్ర్యయం == సూలళరీరము _ జ్యాగదవస్ట్థ = విశ్వుండను పేరు గల జీవుండు అను జీ ఖి థు ఈ మూడును గలిసి, అకారః = అకౌారము,

అవంచీకృత వంచమహాభూ తాని, పంచత న్స తెణి, తత్క్తా ర్యంచ వంచ పాణాః ద కేందియాణి మనోబుద్ధి శ్చేతి న్టవశకం లింగం భౌతికం హిరణ్యగర్భ ఇత్యుచ్య లే - ఏతత్‌ సూత్ము క్లగీర వమాత్మ్మనః -ా కర చేషరూూవనంపృూ తేషు జూగరిత సంస్కారజః (వత్యయః సవిమయః న్యవ్న ఇత్యు చ్య లే-తదుభయాభిమాన్యా త్మా "తెజనః - వత తయ ముకారః - ల ॥

శి పసప౦ంచీకరణ భా ష్య ము టిక్రః అపంచీకృత = అయిదుగా విభజీంపంబడని, పంచమహాభూతాని = పృథివ్యాది సంచమవాభూతములు, సంచతన్నాత్రాణి = తన్మాతలై దు, తత్కార్యంచ == నాని కార్యము, పంచప్రాణాః = ప్రాణ, వ్యాన, సమాన, ఉదాన అపానములను నై దును, దశేంద్రియాణి == కర్మజ్ఞానేరద్రియములు పదియు, మనః = మనస్సు, బుద్దిళ్చ = బుద్ధియ, ఇతి = అనెడి స్పప్పదళకం == పదునేడును, లింగం = లింగ శరీరము, భౌతికం = భూతకార్యముతై న (ప్రాణాదులచే నిర్మింపంబడిన ఇది, హిరణ్యగర్భః = హిరణ్యగర్భుండని, ఉచ్యతే ఇ చెప్ప(బడుచున్నది, ఆత్మనః=ఇపరమాత్మక్క, ఏతత్‌ ఇ ఇదియే, సూక్ష్యుశరీరం = సూవ్మశరీధము, కరణేషు = ఇంద్రియములు, ఉపసంహృూ తేమ = తమతమ వ్యాపారముల నుండి మరలియుండంగా, జాగరితసంస్కారజః = జా్యాగదవస్టయందలి సంస్కారము వలనల బుట్టినదియు, సవిషయః = విషయముతో6 గూడినదియునై న, (పళత్యయః = దృఢమైన అనుభూతియే, స్వష్నః= కల, ఇతి== అని, ఉచ్యతే = చెప్పంబడుచున్నది. తదుభయాభిమాన్యాత్నా ఆ సూక్మశరీరమందుం స్వన్న శరీరమందు. నేనే అను కర్పృభావముతోం గూడిన జీవుండే, తై జసః = క్లైజసుండనంబడును, ఏత్యత్రయం = ఈ లింగ శరీరము _ స్వస్నము - తై జసు(డను. మూడును _ ఉకారః = ఉకారము, శరీరద్యయ కారణ మా- తాజ్ఞానం సా భాసమ వ్యాకృత' మిత్యుచ్య తే, వత త్కారణ శరీర మాత్చసనః - తచ్చ నన్నానన్నపి - సద న్వన్నభిన్నన్నా భిన్నన్నావి భీిన్నాభిన్నం కుతశ్చిత్‌ , న నిర వయవం, న సావయవం, నోళఛభయం, కింతు శేవల్య బహ త్మైళత్వ జ్ఞానావనోద్యం, సర్వవకార జ్ఞానోవసంహోరో బుద్దే; కార ణాతి న నావస్థానం సుషు వీ? బా తదుభయాభిమాన్యా తా వెజ్జః - వీత టికు శరీర ద్వయకారణం జ స్థూల సూక్ష్మ శరీరములకు( గారణము, ఆత్మాజ్జ్ఞానంజ పరమాత్మ యొక్క యథార్థ జ్ఞానము లేకపోవుటయే _ ఇది _ సాభాసం ఇ ఆభానతోం గూడినది, అవ్యాకృతం == వివరణ లేసట్టిది ఇతిఎఅని, ఉచ్యతే = చెప్పంబడుచున్నద్శి ఏతత్‌ = ఇదియే అనంగా ఈ అజ్ఞానమే, ఆత్మనః = ఆత్మకు, కారణ శరీరం=కారణ శరీరమని పిలువంబడును, తచ్చఎఆ కారణశరీరము, సన్నజఉన్నదని నిశ్చయముగా6

నంచీకరణ భాష్యము 7 జెస్సుటకు పీలులేనిద్కి అసన్న == లేదని చెప్పుటకు వీలులేనట్టిది, సదసన్నజడండియు. లేనిదికాద్కు ఖిన్నంన = భిన్నమైనదిగాదు, అభిన్నంన = అఖభిన్నమైనది కాద్చు ఛిన్నాఖిన్నంన == భిన్నాభిన్నమును గాదు, కుళళ్చితీ == ఏకారణము వలనను, నిరవయన౦ = అవయవములు లేనట్టీది సావయవం = అవయవములతో6 గూడినట్టిద్కి నజ కొద్యు. కింకు = మజెట్టిదనిన, కేవల (బహ్మాత్మైకజ్ఞానావనోద్యం = కేవలము పర్మబహ్మమే. నేనను స్వానుభూకిచేత మ్మాతమే తొలంగింపంబిడునది అగుచున్నది, బుద్దేః = బుద్ధి యొక్క, సర్వప్రకార జ్ఞానోవసంహారః=అన్ని విధములైన విషయ జ్ఞానము సమసించిపోవృట, కారణాత్మనా=కారణరూసముగా, అవస్థానం=ఉండుటయే, సుషుప్తిజనుమప్ష్యవస్థ అని పిలవయుడును, తదుభయాభిమాసీ=అ కారణసుషుప్తుల రెంటియందును నేనను అభిమానముగల, ఆత్మా = జీవుండే, (ప్రాజ్ఞః = (పాజ్ఞాండనం బడును. వీతత్‌ ౨ఈ, (త్రయం =మూడును, మకారః=మకారము,

అకార ఉకారే - ఉకారో వుకాళలే - ముకార ఓంకాచే - శచంకారో ఒ హూమేవ, అహామాత్నా సాశ్నీ శేవల శ్చన్నాత న్వరూవః | " టిక్షః అకర।ఐఅకారము, ఉకారే-ఉకారమునందుంగలదు, ఉకారః=ఈ ఉకారము, మకాశే=మకారడుందుంగలదు, నుకారః-ఈ మమకారము, ఓంకారేజఓంకారమునందు గలదు, ఓంకారఃఎతుదకు మిగలిన ఓంకారము అహమేవఐనేన్తే అహంజనేసనంగా, ఆత్మా = పరమాత్మను, సొక్షీ = సర్వ వ్యవహారములకు సొకిభూతుండను, కేవలః= ఆద్వితీయు(డను, చిన్మాక్ర స్వరూపః=జ్ఞానస్వరూప్పండను నేనేగాని వేజు గాదు.

కింతు నిత్య శుద్ధ బుద్ధ ముక్క సత్య స్వభావం వరవూనందా ద్యయం (వత్యగ్మ్భ్యూత చైతన్యం (బహ్మైనొాహమన్న త్య భేచే నావ స్థానం నమాధిః - టిక: కింతు = నుజియు, సత్య = శాశ్వత మైనదియు,. బుద్ద = తెలియంబడినదియు, _ ముక్త ఎమో క్షదాయక మైనదియు, సత్యస్వభావం=సత్యమే స్వభావముగా(గలదియు, సరమా - ఆనంద ఓ ఆద్వయం == కేవలమానందము తప్ప మజేమి లేనిదియు, (ఫత్యగ్ఫ్భూత =(పత్యగ్యూతమును, చైతన్యం నూ చిత్స్యరూపమగు సరమాత్మయునైై న,

1 పంచీకరణ భాష్యము (టహ్మైవ=(బ్రహ్మమే, అహమస్మీ=నేన్నై యున్నాండను = ఇతి=అని, అఖేదేన = తాదాత్మ ్యభానముతో౦ అవస్థానం = ఉండుటయే, సమాధిః = సమాధియసంబడును,

“తత్త ్యమసి” బహట్టఒబుహ నుసి” “ వజ్ఞాన వనూనందం (బ్రహ్మై” “అయమౌా త్మా _బహ్ము” ఇళ్యాది శుతిభ్యః - ఇతి వంచీ కరణం భవతి -

ఓకు - ఇలి శమ్‌ - ఇతి (క్రీళంకర భగవత్పాద విర చితమ్‌ పం-వీకరణమ్‌ సమా పమ్‌

టీక: తత్‌ . త్వం -అసి=ఆ (దిహ్మము నీవ్నై యున్నావు, (బ్రహ్మాఒహనుస్మే= నేనే పర్మబహ్మమును__ప్రజ్రానంజజ్లానము, ఆనందం = కేవలానందము, (బహ్మ = పర

౮ చ్‌ దో తీ (చహ్మము _ అయమాత్మా=ఈ జీవాత్మయే, (బహ్మజ్యబిహ్మసదార్థము = ఇత్యాది=ఇని మొదలగు, (శుతిభ =వేదములవలన పై అర్థము స్ఫుటమై సమన్వయము. కుదురు చున్నదని భావము _ ఇతి == ఈ రీతిగా సంచీకరణ౦ == సంచీకరణము, భవతి _ అగుచున్నది ణు

-- అీథీథ్రీ శంకరాచార్య కృత పంచీకరణము సమాప్తము __

నే జల్‌ సంచికరణ భాష్య ము లి గ బ్యా ఆద్యంతర హిత నిర్గుణ నిర్వికల్ప వర్శబహ్మూమునందు అవ్య క్ష “తమస్స్పయిన “మూల వకృతి స్వే సర్వత వ్యాపించి. సంకల్ప "నూవంబుగా నొక మహాత్తత్త ర్ట్‌ంబు గలిగాను, భాష్యము: టహ్మాణస్పకాళాత్‌ నానా విచ్విత జగన్నిర్మాణ సామర్థ్యక బుద్దిరూప (బ్రహ్మశ క్తి రేవ (ప్రకృతిః (కుతి తా॥ కర్మవీజమే వ్రకృతి యనంబడును. అచేతనమైన (ప్రకృతియందు ప్రతి యూ వింబించీన (టహ్మచై తన్యమే సృష్టికారణమగుచున్నది, అదిచయె జగత్సర్జన సామర్థ్య మను [బహ్మబుద్దియై మహ త్తత్వ మనంబడును. - వూ. వావ ల్డోః అవ్యక్తా (పకృతిర్మూలా॥ త్వపరా ,తిగుణాత్మికా అవ్య క్తం హ్‌ పరబసహ్మ యకస్స రైర్నవ్యజ్యత [స్క్కాందము జ తత్వసంహిత)] అవ్యక్తము రెండు విధములు, మొదటిది మూల్యప్రకృతిరూపము._ రెండవది పరబహ్మరూపము, పరబహ్మ మెందు కవ్య క్తమైనదనలా అందణకు6 గనిపించ నందున _ మూల్మపకృళతిి సరబహ్మము రెండును అవ్య క్తస్వరూపములె _ “*అసద్వా ఇద మగ అసీక్‌” [౧౩ త్తిరీయము 2 అధ్యాయము _ 7 అనువాకము] ఖూన్యము నుండియే. (పకృతియ _ ఈశ్వరుండును. పుట్టినట్లును _ “తతోవ్నై సదజాయళ “తదాత్మానం స్వయమకురుత” సత్య = క్షాన ల అనంతరూపమైన ఆత్కు పుట్టినట్టును ఆగమములు ఘేషించుచున్నవి. ఇదియే ఆద్యంతరహిత నిర్గుణ నిర్వికల్ప పర్మబహ్మ “స్వరూపమని పెద్దలు వాకొనిరి.

ఈ విశ్వమే కారణరూసమున అవ్య క్తమై ఇం[దియముల కగమ్మ్యమై అక్షర మగునపుడు 1, మూల్మపకృతి _ 2. (ప్రధానము 1 అవ్య క్తమని పిలువంబడును, “యకృతి పరిణమించునట్టిది. మహదపహాంకారాది రూసములలో స్టూలతను పొందు యోగ్యత (ఫకృతికింగలదు, అమ్లూల( పకృతి ర వికృతిః మహదాద్యాః (వకృతివికృఠయః సప్త = షోడళస్తు వికారాః = న (పకృతిర్నవికృతిః పురుషః _ [సౌంఖ్యశారికలు]

[0 పంచీకరణభావ్యము, “మహా త్తత్వంబుసందు అధిహ్టైనశ క్షివలన మజాదహాంకారము: గలిగను, ఈ ముహదపహాంకారము నందు సత్వ రజ న్న మోత్మ్మకం వెన *మహామాయ కలిగను, " మూల్మపక్సృతి వికృతికాదు, మహత్తు _ అహంకారము _ తన్మాత్రలై దు. ఈ ఏడును. (పకృతివికృళులు, దశేం్గదియములు, సంచభూతములు _ మనస్సు . అను పదునాజును వికృతులే. అధిష్టాన పురుమండు మా(్రము (ప్రకృతిగాదు _ వికృతిగాదు _ ఖాష్టము: 1. 'ఈ దుహత్తత్వము లేనిచో జీవులు శరీరధారణకు సమర్ధములుగాప్పు. శ మహ త్తత్వము నుండి అహంకారము గలిగి మహదహంకార మాయెను, సర మేశ్వరు(డు అవ్య క్ష మూల్యస్రకృతి నుండి మహ త్తత్వాది కార్యపదార్థము అను సృష్టించి వానితో కను నావరించుకొసును. (ప్రపంచము నృష్టించి దానితో తాను. వ్యాపించియుండు నని భావము 2. “మాయాంతు (_పళ్ళతిం విద్యాత్‌ మాయినంతు మహేశ్వరం తస్యావయనభూతై స్తు వ్యాప్తం సర్వమిదం జగత్‌,” | శ్వేతాళ్వత రోపనిపుత్‌ త్స 10 తాా మాయాళ క్తిని పకృతిగాను మాయోపాధికుండగు మహేశ్వరుని సృష్టి కర్తగాను గుర్తింపుము, ఆ మహేశ్వరుని (వకృతి నంయుక్రములగు అనయనము లతో ఈ జగ_త్తంతయు వ్యాపించియున్నది. ల్లో; మహామాయా మహాలక్ష్మీ ర్మహాదేవీ సరస్వతీ అధారళ క్తి రవ్యక్తా యయా విశ్వం (ప్రవర్తతే. [యోగశిఖోపనిషత్‌ | తాః ఈ సమస్త _ససంచ మెవరిచే వ్యాప్‌ింపంబడి యున్నడో ఆమెయే మహామాయ = ఆమెయే మహాలక్ష్మి _, ఆమెయే మహాదేవి _, అమెయే సరస్వతి _. అవ్య క్తమును ఆమెయే. చత్తురాదీర్యద్రియములచేం దెలియం దగినదివ్య క్రము. తెలియ. రానిది అవ్యక్తము.

సంచీకరణ భా ష్యము [ఓ ఆ నుహోమవాయ నలన *నూయాశ బలిత (బహ్ముము కలి గను, ఆ మాయాశబలిత బహ్ము మందు (వణవరూవమైన *ఓం "కారము గలి7ను, శ్లో॥ శుద్ధ సత్వవిశుద్ధాభ్యాం మాయా౭౬విద్యేచ తే మతే మాయా బింటోవశీకృత్యతాం స్యాత్సర్వజ్ఞ ఈశ్వరః, శా॥ శుద్ధ సత్వముచే మాయ యనియు _ దులిన సత్వముచే అవిద్య యనియు (వక్సతి ర0డు విధము లగును. మాయ యంవమ టపతిఫలించిన చిదాత్ముడు ఆ మాయను స్వాధీనము చేసికొని సర్వజ్ఞత్వాది గుణములతో సర్వేశ్వరుం. డనంబడు ఖో చున్నాండు. భాష్టుము' 1, శబలమనంగా చిత్రవర్ణము. మాయచే చ్విత్రవర్ణముగా చేయంబడిసది _ మాయతో: గూడిన ఈశ్వరుండును, అవిద్యతో6 గూడిన జీవుండును.అను నీ రెండును వాచ్యము లగును, ఇచట మాయతో గూడిన ఈశ్వరుండని యర్థము, 2, ఓంకార (ప్రభవా వేదాః ఓంకార (ప్రభవాన్స్వరాః ఓంకార పభనం సర్వం ళైలోక్యం సచరాచరమ్‌, (ధ్యానబిందోపనిషత్‌. ] ఓంకారము 'వేదములయొక్క సారభూతము. ఉపనిషత్తులు దీని మహిమను గానము చేయుచున్నవి, యోగాది ళాస్త్రములు దీని నుపొసించుదున్నవి. (వ్రాహ్మణ (గంథములును, (శుతిస్మృతులును, భగవద్గీతలును దీనిని (ప్రళంపించుచున్నవి, వైదికం లౌకిక వాబ్బ్యయము అలందంతట దీని మహిమను గలదు. - మంత్రరాజములకెల్లి (ప్రజఐవము. శరోమణి, తొలుత ఓంకారముతో పలుకని మం్యతము నిష్ప్రయోజనము, నిరర్ధకము. కనుక (ప్రణవమును ఉర్గీథ యందురు. (సణవము, ఓంకారము, ఉద్గీథము, ఏకాకరము, తారకము, శద్ది బ్రహ్మమనియు దీనికి నామాంతరములు. మంత్రము: ఓమిత్యేక దతర ముర్గీథ ముపాసీఠ, (ఇాందోగర్ధ్థిము-] -1-1] తా॥ ఉద్గీథధమను నామము గల ఈ నాశరహిత మగు ఓంకారమునే ఉపాసింప. వలెను,

నప పంచీకరణ భాష్యము “మంత్రము: నకరతి, నసంచలకి, నవినళ్యతి, ఇత్యక్షరం _బహ్మ-- =

తా॥ క్షరము గానిది, చలింపనిది నాశనము లేనిది యగు ఓమను అకర పర (బహ్మమునే ఉపొసింపవలెను, దీనిని సామవేదులు ఉద్గీధమని = బుగ్వేదులు (సణన మని యందురు,

పరమేశ్వరుని యితర 'పేరలువలెం గాక యిది అవ్యయము, నాశరహితము, -వీకాక్షరము, లింగ _ విభ్నక్తీ _ వదనరహీతము, సర్వ గర్భము, అతి గంభీరము, సమస్త బిహ్మాండ భాండములును దీనియం దిమిడి యున్నవి, ఈ ఓంకారము నందలి మయూడతరములు (ప్రపంచ మందలి సర్వ్యత్రిపుటలకు మూలమై యున్నవి. ॥ 1. అకారను == వీరాట్టు, అగ్ని విశ్వాదులు.__

నీ. ఉకారము = హిరణ్యగర్భుడు, వాయువు, తై జసాదికములు,

8, వకారము = ఈశ్వరుండు, అఆదిత్యుండు, (సాజ్షాదికములు.

చ్‌

అ, ఉ, మకౌరముల సంయోగముచే ఓంకారము గలుగుచున్నది. అకారమునకు ఉకారము పరము కౌంగా గుణము వచ్చి అనంగా గుణసంధి యేర్చ్పడి ఓకార మై ముందున్న మకారముతో(. గూడి “ఓమ్‌ అను పణవమగుచున్నది. పంచా క్షర్శి అష్టాక్షరి, ద్వాదళాత్షరి మొదలగు మం్యతముల మొదట ఓంకారము. నుచ్చ చింతురు,

ఓంకారమునందలి ఏకమ్యాతోపాసన (అకారముు వలన భూసంపద _ చ్విమాతోపానన (అకార ఉకారములు వలన దందదుని సొన్యుశీలక _ (తిమాథత్రో పొాసన (అ,ఉమ్‌ వలన నూర్యుని తేజః పాపి క్షానసంపద కలుగునని [కుతి

' మాణము, పరికింప్పండు__ మంత్రము: “సయద్యేకమాత్ర మభిధ్యాయీత _ సకేన్నై వ సంవేదిత స్తూర్హమేవ జగత్యా మభిసంపద్యతే తం బుచో మనుష్యలోక మువనయంకే, సత్మత తపసా = 1బిహ్మచ ర్యేఐ = శచ్హయా సంపన్నో మహిమాన మనుభవతి (పళ్ళోపనివత్‌ -5-పళ్నము-లి-ముంత ము]

తా॥ ఎవండు ఓంకారము నందలి యేకమ్మాతయగు అకారమును ధ్యానించునో అతండు జ్జానిమై వెంటనే లోకసంపన్ను. డగును, బుక్కు లతనిని మనుష్యలోకము పొందించును, తపస్సు, (బ్రహ్మచర్యము (శ్రద్ధలతో మహిమ నందును,

స౦ంచీకరణ భాష్యము 18 మంత్రము; అధయదిద్విమాత్రేణ మనసి సంపద్యతే సో౬న్తరిక్షం యజుర్భి దున్నీ యతే సోమలోకం, ససోమలో శే విభూతి మనుభూయ పృనరావ ర్తతే, ((పశ్నోపనిషత్‌ -ర్టపళ్న ము-ఉ-మంత ము] తా॥ ఎవండు అ-ఉ_లఅనెడి ద్విమ్మాతలను మనోనిశ్చృలతతో ధ్యానించునో అతండు యజస్సుల మూలమున చంద్రలోకమును పొందును. ఆ లోకభోగము ననుభ పించి తిరిగివచ్చును. మంత్రము: యః పునరేత త్రి మ్మాతేజై వ ఓమిత్యనే నై వాక్షరేణ పరంప్పరుష మధ్యాయాత, సతేజసి సూర్యే సంపన్నః._- గపశ్నోోపనిపత్‌ -5్‌-ఫ్‌] తా॥ ఎవండీ అ,ఉ,న _ (త్రిమాశ్రాత్మకమగు. ఓంకారముతో. పరిపూర్ణ పర " అహ్మము నుపాసించునో అతండు. కాంతిమంతమగు సూర్యలోకమునందు. విశేష శక్రియు కుం డగును. (పణవోపాననచే పవ్మితుః డగును. జాగ్రత్త ఇఅకారము విశ్వుండు అవిద్యాపాదము * '౬ిహ్మవిత్‌ స్వప్నము ఉకొరము తై జసుండు విద్యాపాదము బహ్మవిద్వరుండు సుషుప్తి నుకారము 'పొజ్జుండు ఆనందపాదము (్రహ్మవిద్వరీయుడు తులీయము అఆర్లమాత్ర తురీయుండు.. తురీయపాడము అహ్మవిద్వరిషుండు 0 థి జాగత్స్యన్న సువముప్తులు లేనిది తురీయా వస్థ, శ్లో[ పర్యబహ్మవదాభాతి నిర్వికార కరూపిణీ ల (దాన వా సర్వావస్థాసు ధారై కా తుర్యాఖ్యా పరికీ ర్తితా. [నారదపర్శివాజకోపనిపత్‌ ) భాషర్థము: జాగత్స్వన్న సుష ప్పలను మూడవస్థల యందును వికొరరహిత మైన స్వరూపము గలదియు, సరమాక్మవలె ఒక్క పే యైనదియు నగు ఏ ధార గలదో అది తురీయమని చెస్పంబడును. సోహం = అనంబడు సకారము మీందటి స్వరము ఓకారము = హకారను మీదటి స్వరము పూర్ణానుస్వారము. ఈ రెండు. చేరి ఓంకార మాధును. హంస యనలా ఉచ్చ్వాస నిశ్వాసములు = ఇదే (ప్రాణము, దేహమునుండి దేహాంతరమునకు

/. పంచీకరణ భాష్యము థ్వైక మిదే నడిపించును, అందువలననే “హా న్తిగచ్భతి దేహాద్దేహాంతర. మితి యహాంసణ అని వ్యుత్పత్తిని దెలిపిరి. ఇది ఓంకారములో అంతర్మీనమై యున్నది, ల్లోః (తయోడేవా స్తయోవేదా స్రయోలోకా స్రయోగుకాః ఓమిత్యేకాక్షరే మం్యకే పర్మేబహ్మణి సంతివై,

[శ్రుదత్తాకేయక్ళత రాజయోగ సాామాజ్యము] ఇాషర్థము; ఓమనెడి ఏకాక్షర మం్యతమైన పర్యబహ్మమునందు హరి, హర, “హిరణ్య గర్భులను మూవురు దేవతలును, బుగ్యజుస్పామములను మూడు వేద -ములును, సత్వరజ_స్తమములను మూడు గుణములును గలవే,

ల్లో అకారంచా ప్ప్యృకారంచ మకారందచ (సజాపతిః వేద్యతయా న్నిరదుహద్‌ భూర్భువ సృ్వ్వరతీతిచ, ॥ (మనుస్టు బతి మరకతము: కస్యవాదకః (సజవః తజవ స్తదర్గభావనమ్‌.

జ -౨ ధి

(పతంజలి యోగశాస్త్రృము] శతాష్యుము: ఆ సర్వేశ్వరునకు వాచకము (ప్రణవము, జపించుట, తదర్హమును భావించుట ముఖ్యము _ అకారముతో సర్వేశ్వరుని జగద్వ్యాపకత్వముసు, ఉకారముతో నతని జగక్పోషకత్వమును, మకారముతో నతని అనందాది యథార్థరూసమును ఉపా “మించి ఉపాసకుండు ముక్తుః డగును,

ల్లో (ప్రణవోధను _ కృరోహ్యాత్మా (ఉహ్మతల్ల శ్య ముచ్యతే అఫ్రమక్రేన వేద్దన్యం శరవత్తన్మయో భవేక్‌, (ముండకోపనివత్‌ -2-2-శ్త) తా, ఓంకారము ధనుస్పుగాను , మనస్సును బాణముగాండేసి జాగరూకు(డై 4దిహ్మమను అత్ష్యమును గొట్టంగా బాణమువలె మనసు తన్మయమగును. అనంగా మనను బహ్మాకారమగును, 1తివిధ వర్ణములు * అ, ఉమ, ౨. ఆకారము...సృష్టి, పురుషనీజమ్ము నాదము, విష్ణునధి దేవత్క న్నేతస్తానము, విష్వండు, జ్యాగదవస్థ_

వపంచీకరణ భా ష్యము కేర్‌ ఓంకారరూవ (బహాూచమెన శబ తన్నాాతయందు అకాశము (అనో ఉక 1 సగలిగెను - ఆకాశమునందు స్పర్శత న్భాతమున వాయువు కలిగెను, చ్సె ఉకారము---స్టికి, ప్రకృతి పీజము, బిందువు, (బ్రహ్మ అధిదేవత, కంఠస్తానము తై జసుండు, స్వప్నావస్థ శి. మకారము--లయము, జీవుండు, కళ, ర్నురుం డధిదేవఠ, హృదయ స్థానము, ప్రాజ్ఞుండు, సుషుష్త్యవస్థ__ నాద = బిందు - కళలు 1, నాదము: ఓంకారము _ లేక శబ్దగుణము, సరా _ పశ్యంతీ . మధ్యమ అను వాక్కు నొడులంచు వాయువు సంచరించునపుడు కలుగునట్టి ధ్వని రేదక్క పూరక, కరుంభకాదులవలనః బుట్టిన వాయువు లఅయమగు వణకు ఆ నాదముండును. నాదము నీరాలంబమైన బహ్మమందు అయ మగును. "రేచక, పూరక, కుంభకొదులవలన సంభ వించిన వాయువు దునస్సంబంధమైనది. మనస్సును నృ త్తిరహితముగా. జేసినచో ఆ వాయువు వెంటనే లయమగును. 2, బిందువు: ఓంకారముయొక్క అలత్య్యార్థ రూపమైన తునీయపసదను, మనస్సున క్యగ్రమందుండునదియే బుద్ధీ _ అదే బిందుననంబడును, ఇదే జ్యాగదనస్థయందు. బుద్ధి యని సుషుష్య్యృవనసయందు నర్వేంద్రియ లయస్తానమైన అజ్తానమనియును వ్యవహ =విల గ్రా య కా యా రింపంబడును. శతి కళ: ఓంకారము యొక్క అకారాదిమాత్రయగు _ పరా అను వాక్కుయొక్క అంశము. ఇది శబ్రానయనము . బుద్దియందు (సకాశించునట్లి పరబహ్మ (ప్రతివించిము యట థా న! కళ యనంబడును _ అదియే చిక్కళ._ ల్లో మనో(గే వసతే విందుః (ప్రాక్యాగే వసతేకళా ఉభయో ర్సీయతే నాదం అయ ఇత్యుచరతే బుఫైః, తా, మనస్సున క్యగముగా నుండునది బిందువు అనంబడు బుడ్డి జ 'ప్రాజమున కృగముగా నుండునది కళ _ ఈ బిందువును, కళయును లీనమైనపుడే నాదము అయ నగును, ఇట్టి నిష్కళయే పరమాత్మ స్వరూసము,

1 సంచీకరణ భాష్యము వాయువు నందు రూవత న్భాతంబున అగ్ని కలిగెను - అగ్నియందు రనత న్మాతమున జలము కలిగ”ను - జలమునందు గంధత న్మాత: మున భూవిం కలిౌను, భూమియం దోవభులు - ఓవధులం 'దన్నము = అన్నరనము నలన * శుక్ల శోణికములు, తన్యూలమున నర, మృగ, వట, స్థావర, జంగమూాదు లగు చరాచర (వకృతి నంభవించెను, ఈ వంచమహా భూతములతోం గూడిన బే మహా (వవంచ మాయెను. జలభూత నసంభవములై న వంచత న్నాత లే (వ్రవంచ నృష్టి! కారణభూతము లాయెను, జోషి చి క. అన్న్మపాశ స్త్యము: బుగ్వేదమునందలి భాగములం దెల్లేడల యజ్ఞములు. గావించుట్క, వాని! మూలమున వర్షములు వచ్చుట, వానిద్వారమున ఓషధులు ఫలించి యన్నము నొసంగుట, ఇంధ్రాగ్ని వరుణాదుల పూజించుట కలదు, అన్నప్రాశస్త్యము వేదములం దెల్లెడలం గలదు, మంతము: “*అన్నాదై ్వసజాః (ప్రజాయంతే యాః కాళ్ళ వృథివీంశితాః”

[తె తిరీయోపనిషత్‌ = ద్వితీయానువాకము,]] టీకః సృథివీం్యతాః జ ఈ నేల నండంగొని, యాఃకాఃచ్యపజాః = ఏయే. జీవులు గలవో అవియన్నియు, అన్నాత్‌ వై (సజాయంతే = అన్నము మూలముననే జనించు చున్నవి. సర్వమున కన్నమే మూలాధారమని దీని భావము. మంత్రము: “అన్నం (బ్రహ్మేతి వ్యజానాల్‌ అన్నార్ధ్యేవ ఖల్విమాని భూతాని జా

యంతే అన్నేన జాతాని జీన_న్హి అన్నం (స్రయంత్యభి సంవిశన్తి)__

[తె తిరీయము - భృగవల్లి - 2]

టీక; అన్నం = ఆహారము, (బహ్మేతీ జ పర(బహ్మ స్వరూపమని, వ్యవానాత్‌ = గుర్టింప్పము, అన్నాత్‌ హి _ఏవ[. ఖలు = నిశ్చయముగా అన్నము నుండియే కదా, ఇమానిభూతాని = ఈ సమస్త (ప్రాణులు, జాయంతే=పుట్టుచున్న వి, జొలొనిణ పుట్టిన జీవులు, అన్నేన = అన్నముతో, జీవంతి = (బ్రతుకుచున్న వి, మజశీయు =

స౦చీకరణ భాష్యము 7 అన్నం (స్రయంతి = అన్నమును గూర్చియే, అభిసంవిశంతి = (ప్రవేశించుచున్నవి. అన౯గ లయమగుచున్నవని భావనము___

[కె శ్రిరీయోపనిషత్‌ , ఆనందవల్లి - ద్వితీయానువాకము,] తినంబడునదియు, తినునదియు కావున అన్న మనంబడును,. నుం(తము: అన్నం ననింద్యాత్‌ తత్‌ (వతం _

(లే త్రిరీయము = భృగువలి _ 7 _ ఆనువాకము]] భాష్యము: అన్నమును నిందింసరొదు _ అన్నము నెన్నండు _ చూషింపనను (వతము మానవున కుచితము_అన్న ద్వేషియైనవాండు సర్యదిహ్మ ద్వేషియై నరకమునం గూలును, అని 'వేదళఖలు ఘోషించుచుండ కులమతాంతర శాఖలు కల్పించి ఒక కులమువారి, ఓక మళఠమువారి యన్నమును తద్భిన్నులగువారు. శినరాదని వాదులాడుట నుహాశ్చర్యము.

ఈ ఘట్టమునే కాక ద్విర్బద్ధం నుబద్ధమని భావించి తై త్తిరీయాష్టమానువాకమున “అన్నం నపరిచక్షేత తద్వ్రతమ్‌” అన్నమును పరిహరింపకుండుటయే మానవుని (వ్రతమని జెప్పంబడెను. ఈ మంత వ్యాఖ్యానమున శంకరభగవత్చాదులు “అన్నం న పరిహారేత్‌ ప్యాతస్థమన్నం న నిరాకుర్యాక్‌” అని భాష్యము (వ్రాపిరి, మజీయు కై త్మిరీయ వ్యాఖ్యానకర్హయగు రంగరామానుజముని *న్వగ్పుహే ర్యాక్యాదొ భోజనార్థ మాగతం కమపినరం న నిరాకుర్యాత్‌” ర్యాతి మొదలగు భోజనావసర నమయముల ఆహారమునక్షై యే జాతివోండరుదెంచినను ఆతని ఆదరించి అతిథిగా స్వీకరించి తృప్తి పజుప్పుము. ఏ పరిస్టితులలోన్నై న నిదాకరింపకుమని నుడివిరి, ఇట్లు అద్వైత విశిష్టా ద్వైత మతకర్తలు మాటిమాటికి బోధించీనను మానవజాతికి మత్సరము తొంంగుట లేదు. సకలోపనిష త్తులలో అన్న (ప్రాశస్త్య మెంఠయో గలదు.

శంకరభగవత్సాదులకు జ్ఞానోవదేశము గావించిన మాలండు సైతము “అన్న మయాదన్నమయమ్‌” సకల శరీరము లన్నమయములని యుద్దోషించెను. “అన్నమే అన్నమని ఛాందోగ్యము [ఈ=లి.1) [6.8.2] లలోం గలదు. (ప్రాదియై “అన” శద్దిము (ప్రాణమగుట ఉభయయతియని అనంతుండు అన శబ్దమునే గపాంచెను, “అన్నా దృవంతి భూతాని” [భగవద్దీత _ కర్మయోగము _ 1కీ, శ్లో,]. అన్నము నలన సకల భూతములు పృట్టుచున్నవని కలదు,

వై డై

|

(8 . ప౦చీకరి భాష్య ము మంత్రము: *అన్న మశకం (క్రేధా విధీయతే తస్యయః స్టవిష్టో ధాతు స్తత్‌ పరీషం భవతి యో మధ్యమ స్తన్మాంసం యోఒణిస్ట్రప్టన్‌ మనః [(ఛాందోన్యము శ 6517]

తా॥ తిన్నమీందట అన్నము మూండు రీతులుగా మాజును, అందులోని న్టూల తత్వము మలమగును. మధ్యమతత్వము మాంసమగును, సూత్మతత్వము మనన్ప్సగును ఇ-ప్రే అన్నము సూక్మొంశమే మనస్సని విశ దీకరింపంబడినది.

ళం

మంత్రము; “అన్నం వై ప్రజాపతి _స్తతోహవై త్య దేత _న్తస్మాదిమాః:. (పజాః (ప్రజాయంత ఇతి = [(పశళ్ళోపనిషత్తు 1్యపళ్నము. ]4మం్యతము)]

తా॥ అన్నము కూడ ప్రజాపరిపాలన రూసమే, ఆహారము వలన రేళస్పేర్పు డును, అదియే సంకాన హేతువు, “*అన్నా్యదేతః రేతసః పురుషః అన్నము వలన | 'కేతన్సు) రేతస్సు వలన పురుషుండు కలుగునని త్రై త్తిరీయము నందును గలదు.

• ౭. శుక్ట కోలీతములు

పురుషుల రక్త్రాది చేహాంశముల సారమ్ము " (ప్రత్యవయన తేజమే. శుక్లము _

శోణితము, జీవసృష్టికివి కారణములు = ల్లో॥ యథాసయసి సర్పిస్తు గుడశ్చేకై రసోయథా శనీ రేషు తథాశుకం నృణాం విద్యాణ్‌ భిషగ్యరః॥ [స్యుశుకము]

శా॥ పాలలో నేయి చెలకు రసముతో వెల్లమువలె మనుష్యుల దేహమున

పీర్యము సారముగా నుండును, క

1. ఆకాశము ళ్షో అథాఒకాళన్య భూతన్య సార్ధం జ్ఞా లేతి కథ్యతే "శేసార్ధంచ చతుర్భాగాన్‌ కృత్యా సమ్మిళ నూచశేత్‌ వవనే మిళితాకాశం భాగం మానన ముచ్యతే అన లే మీళితాకాశం బుద్ధి రిత్యభిధీయ తే జలేన మిళితాకాశం చిత్త మిత్య భిదధ్ధియ తే నృథిన్యాం మిళితా కాశం అపహాం కార మితీరితమ్‌, (వివుయామిళమ్‌] వా శరాష్యము: ఆకాళార్థభాగము క్ఞాతయాయెను, మిగతాసగభాగము నాలుగుభాగముల్లై అందొకటి వాయవుతోంగూడి మనస్సాయెను, మజియొకభాగము అగ్నితోంగూడి బుద్ది 'యాయెను. మజొకటి జలముతో:గూడి చిిత్తమూయెను, ఇంకొకటి భూమితోంగూడి అహాంకారమాయెను,. ః
2. జ్ఞాత 2, మనస్సు 8, బుద్ధి క. చ్చిక్తము క, అహంకారము. _ వీనినే “ఆకాశపంచకమందురు.. జ్ఞాతతక్క తక్కిన మనోబుద్దిచి త్తాహంకారముల. నాల్గింటిని ఆఅంఠఃకరణచతుష్టయ మందురు. ఇవి కర్మ, జ్ఞానేర్యదియదశకమునలె స్పష్టీక్సుళము గాత్ర లోసలియిం్యద్రియములై. యున్నందున వీనికి అంతఃకరణమని 'పేరుగలిగెను, -ఈనాలుగు హృదయప్పరిలో నుండును,
3. జానము 2. జ్రేయము 8. జాత _ వీనిని (తివిధకర్మములందురు. మో మో జా ల్లో జ్ఞానం, క్జేయం, సరిజ్ఞాతా॥ (త్రివిధా కర్మచోదనా , కరణం, కర్మ, కర్తేతి॥ (తివిధః కర్మసం(గహః॥ | శద్ది స్పర్శాది తత్తద్వస్తు త్వావచ్చిన్న విషయళం జ్లానమ్‌, తా॥ శబ్దాదులగు తన్మా(త్రలు మొదలగు ఆ యా వస్తుభావములయందు ఎడకెజపి "భేక (సన్నర్ద్షమాన మగు తెలివి జ్ఞానము, అనంగా కర్మన్వరూసమును. దెలిసికొనుట జ్హానము,

లి వంచీకరణభాష్యము ల్లోః జ్ఞానం ద్వివిధ మాఖ్యాతం॥ శా స్రీయం చార్జబోధజం బోధా న్నిరహతశేక్మీస మశేషం సాపవంజరమ్‌॥ న (పవృ _కిక్లాన మనియు, నివృ _త్తిజ్ఞాన మనియు జ్లానము రెండు విధములుం అందు (పవృ త్తిజ్ఞానము విషయజ్ఞాన మనియు, కాస్త్రజ్ఞాన మనియు చెస్పంబడును, వాట్లో నిన్స తిజానమన6గా అనుభవజ్ఞానమని, నిర్విషయజ్ఞానమని, న్వసకాశజ్ఞానమని చెప్పం వాన్‌ ట్లో బడును, జ్రానము స్వానుభవమైనయెడల నివృ త్తిజానమనందగును, అ జ్ఞానమే వాచా: జో ళా పా జ్ఞానమైనయెడల (ప్రవృత్తిజ్ఞాన మనందగును. (ప్రవృ త్తిజ్ఞానమువలన సభారంజనమే. కా. అనిన్‌ అనీ (వయోజనము, అనుభవమైన నివృ త్రిజ్ఞానము మోక్షపదము. 2, జేయము: తత్త ద్వ స్తుత్వావచ్చిన్నం చ జ్జేయమ్‌ తాః ఆయావన్తుసంచయమును గుర్తించి చేయనని జ్లేయము, అనంగా ఎరింగి. చేయందగిన కర్మ జేయము, జో ౩. జ్ఞాత: తాదృశజ్ఞానాధికరణం చాఒహ మిత్యభిమానవాన్‌ సరిజ్ఞాతేతి తివిధా కర్మా... ణా జ్ఞానక్టేయములు చేయుట కధికొరిని నే ననుకొని తలంచువాండు పరిజ్ఞాత _ లేదా జాత యనిపిణవంబడును, అనంగా కరణము (పనిముట్టు జ్ఞానము, కర్మ (చేయందగిను పన్ఫి జ్లేయము, కర్త (చేయవాండ్రు జ్ఞాతఅనియు పరిజ్ఞాతఅనియు పిలువందిడును, జా లాడి ఖో ఖా క్లాన్క జ్జేయ, జ్ఞాతలను తీపటియందురు, ఆకాశవాయసంభవమైన మనస్సు ళో శ్రే ఇమైవాధోముఖం నాశదండే పద్మం వ్యవస్థితం కదళీపుష్ప నంకాళ మత్యతిష్ట ద్దశాంగుళం శ, తత్పద్మే కర్షికామధ్యే॥ యథా వి(శ్రామ్యతే మనః తదా సర్వగుణజ్ఞానే॥ చై తన్యేపి మతి రృవేణ్‌ 8, పూర్వేశానే కృపాజ్ఞానే॥ ఉత్తరే థోగవర్ధి సీ వ్లైరుత్యేతు దశేమోహో॥ దక్షిణీ కోధమత్సరా నిదాలస్యే తదాచాగ్నా॥ సంధౌజాడ్యం (త్రిదోషదమ్‌..

శంచీకరణ భా ష్య ము లే తా॥ 1. ఈశశీరమందే దండాళ్ళతియైన నాళము గలిగి ఆరంటిపూవువలె అదో ముఖమైన సద్మము వపదడియంగుళములకు మించియుండెను,

2, ఆపద్మముయొక్క కర్ణి కయందు చున'స్పెప్పుడు విశ్రాంతిచెందునో అపుడు 'సర్వజ్ఞత్వముగలిగి వ్చైళన్యమే నేనను బుద్ధి గలిగియుండును,

8. మనస్సు తూర్పుదళమందున్నప్పుడు భూతదయ గలిగియుండును, ఈశాన్య చళమందున్నపుడు (బ్రహ్మజ్ఞానముతో నుండును _ ఉత్తరదళనుందున్నప్పుడు ఖో గవృద్ది చశలిగి యుండును. నై రృతిదళమందున్నపుడు మోహమునందును. దకీణదళమందున్న పుడు (కోధము మాత్సర్యముగలుగును, ఆగ్నేయదళమందున్నప్పడు అలసట, నిద్ర గలుగును. దళసంధులయందున్నపుడు జడత్వము (త్రిదోషములు గలుగును, (త్రిదోషము అనంగా వాత, పిత్త శ్లేష్మజములగు మూండుదోషములు ఆగోషమువలసంగలుగు రోగవిశేషములని భావము.

(శ్రుతి: కామ. స్పంకల్పో, విచికిళ్సా, 'శద్దా, అ్యశద్ధా, ధృతి, రధృతిః, ప్ర్‌ః, పీః ఖ్‌ రిత్యేత తృర్వం మనఏన __

తా॥ కామము, సంకల్పము, సంశయము, కర్మలయందడాస క్తి , అశ్రద్ధ “ధైర్యము, అధైైర్యము సిగ్గు, (వజ్ఞ, భయము మొదలగునవి యన్నియు మనస్సే _ (శ్రుతి; మనోహి ద్వివిధం (పోక్తం॥ శుద్ధం చాశుద్ధ మేవచ

అశుద్దం కామసంకల్ప॥ శుద్దం కామవివర్షితమ్‌,

ణి నా ళా

తా॥ కొను, సంకల్పాదులతో ఒప్పుచున్న మనస్సు అపరిశుద్దమనస్సనియు , కామసంకల్పాది రహితమైన మనస్సు శుద్ధమనస్సనియు చెప్పబడును, భాష్యము “*మునుతే జానాతి ఇతి మనో

జీవుని కెలిసీకొనుసది కావునమనస్సు . ఈ మనస్సునకు జనసీజనకులు ఆకా శమువాయు పవులగుటచే నసర్వవ్యాపకత్వము, సర్వస త్రామాతమని ఆహింపవలెను.

ల్లో! మనో దశేయద్రియాధ్యక్షం॥ హృక్పద్మే గోళకస్థితమ్‌ తచ్చాంతఃకరణం బాహ్యే॥ స్వస్వాతం(త్ర్య్యా ద్వీనేందిమైః ఎ [పంచదశి తా జ్ఞానేర్యదియ, కర్మేంద్రియముల పదింటికి మనస్సు అధిపతి, ఆ మనస్సు య్య్చాదయకమలనుందున్నది, ఇంద్రియములతోనే సంబంధముకలది మనస్సు, దీనికి

బైల ప౦ంబీకరణ భాష్యము న్వతం్యత గమనము లేదు, కాంబిట్టి మనస్సు - అంతరిం[దియము _ లేక _ అంతఃకరణం. మని చెప్పందిడును. ల్లో దింధాయ విషయాస క్షం ముక్తి ర్నిర్యిషయం మనః _ భాష్యము: మనస్సు విషయవాసనలయం దాస క్షి గలిగియండుట బంధముకొణకు .. విషయవాసనలను పరిత్యజించుట మోక్షముకొజకు అని తెలియునది. కనుక సవిష. యము, నిర్విషయము అని మనస్సు రెండు విధములు, రాగాదులున్నపుడు నవిషయము రాగాదులు. లేక వివేకాదులున్నప్పుడు నిర్విషయము, రాగాదులతో6 గూడిన మనస్సు ఆత్మనుఖండించి ముక్కలు ముక్కలు చేయును, ల్లో, మనవీన మనుష్యాణాం కారణం బంధమోక్షయోః భాష్యము: మనుమ్యలకు మనస్సే బంధ, మోక్షములకు: గారణము. మనస్సు తలంచినయెడల బుద్ధి నిశ్చయించును, చిత్తము విచారించును, అహంకార మభిమానించును. బుద్ధి చిత్తము, అహంకారములు ఈ మూండును మనో నృ త్తులేయని కొందజందురు. శ్లో చం్యదనూ మనసోజాతః॥ చకో స్ఫూర్యో అజాయతక॥ శోథాళ్‌ వాయుళ్చ ప్రాణళ్చ॥ ముఖా దగ్ని రజాయత, (యజు ర్వేదపురుషసూ కము] తా॥ మనసునుండి చం్యదుండు, కంటినుండి సూర్యుండు, చెవినుండి పొయువు 'పాణములును = ముఖమునుండి అగ్నియు పుపెను, ళు థ్రీళృష్ణయజు ర్వేదమందలి ఆరణ్యకభాగములోని “*కళ్యపః పశ్యకోభవతి.” [15] కళ్యసశద్దమును తిప్పిచదివినచో ఆప్రజ్య్యక్ర్య న అగును, ఈ దృష్టికి (దష్ట అను. నర్ధమువచ్చును. అ్లే మనః శబ్దమును (తిస్పిచూచిన నమః అగును _ కనుక శక్తి మంత మైన మనస్సునకు నమస్సులు అని పెద్దలందురు, బుట్నిః బ్‌ మిడ్దికి జననీజనకులు ఆకాశము అగ్నియగుటచే సర్వవ్యాసకత్వము, స్వరూప సందర్శనము దీనియందలిగుణములు, పరిసరివిధములు సరుగె త్తు మనస్సునకు నిశ్చయ. జ్ఞానము నిచ్చును,

సం౦ంచీకరణ భా ష్యము లికి ఏకొగమైన మనస్సు బుద్ధియనందిడును, కబుద్ధిగాహ్య మతీర్యద్రియమ్‌” అతీం్యదియమైనదియ బుద్దికి (గ్రాహ్యామగుసని భావము, “మనసళ్చ సరాబుద్లిక ... కతోపనివత్‌) మనసుకం'పె బుద్ధి సూత్మము, న ఈబుద్ధి న్వప్పవిధములు: 1, పండ 2, మేధ 8, చార్వి 4 చత్వ 5. గృహీత 6, శౌతి 7. పతిభ.

1, పండ = తత్ష్యము కెలిసికొసందగిన బుద్ధి, "

లి మేధ= విన్నదాసిని మజవకుండు బుద్ది,

లి చార్వి అ= ఊహపోహలందు నేర్చుగల బుద్ధి.

4, చత్వ = విషయములను చక్కంగానడిగి విసుగులేక వినుటయందు నేర్చు గల బుద,

ణా

గ్‌, గృహ్‌త జ బెప్పినవానిని తప్పక (గహించుటియందు శక్తిగల బుద్ధి

కి శ్రౌతి = గురుష్యభాషా సహనముగల బుడ్డి.

7. ప్రతిభ = ఏదోనొకవిషయమును పలుకవలసివచ్చినపుడు వాల్టోరణిగలిగి సమయోచితముగ (శుతిన్మృతితిహాసానుభనములు పెక్కులుచూపి విషయముందెలుప్పుట యందు శక్తి గల బుద్ధి, చిత్తము;

అతాో చిత్తమునకు జసనీజనకులు ఆకాశము జలముగనుక వ్యాపకత్వము (ప్రతివీంది భావరూస మైన చలన మిందలి గుణములు, ల్లోః ఘోరం జ్యాగన్మయం చిత్తం మూఢం స్వస్నే వ్యవస్థితమ్‌ శాంతం సుషుప్తి మాసన్నం శతిి కీనం మృతం భవేత్‌, ల జాత బె

తా॥ చిత్తమునకు ఘోరవృ త్తి, మూఢనృ్తి, శాంతవృ త్తి, మృతవృ త్తి అని నాల్లువ్ఫ కత్తులు గలవు,

1. ఘోరన్ఫత్తి = జ్యాగదవస్థ.

2, మూఢవృ త్తి == స్వప్నావస్థ,

శి, శాంతవ్మ శ్రి = సుషుప్య్యవస,

అల్‌ అనాలి ఖై

వ సంచీకరణ భాష్యము

4, మృతనృక్తి = తుర్యావస్థ్క ఈ తుకీయావస్థను క్ఞానన్యేత్రముతోనే తిల కింప సాధ్యమగును. సుఖవంతులయెడ మ్యైతియు, దుఃఖవంతుల యెడ కరుణయు, పుజ్యాళ్ళులమెడ సంతోషమును, పాపాళ్ములయెడ ఉపేశ్తయును భావించువారలకు చ్విత్తము (ససన్నతనొందును. దీనినే చిత్తససాదన మందురు, అహంకారము:

అహంకారమునకు జననీజనకులు ఆకొళశము, భూమి గనుక వ్యాపకత్వము, కౌఠిన్యముతోంగూడిన గర్వము ఇందలిగుణములు,.

మనోబుద్ది చి తాహంకారములసితి న ఠా శ్రుతి; బుధ్యాబుధ్యతి నిశ్చినోత, మనసా సంకల్పతే వికల్పతేచ చిత్తేన సంజానాతి అహంకారేణ చాహంకరోతి _ తాని కాని తత్తద్విషయేష న్నర్తంతే [(యాజుష్మీయ గర్మ్భోపనిమత్‌ ]

తా॥ బుద్ధిచేత్యగ్రహించి నిశ్చయించుకున్నాండు. మనస్సుచేత సంకల్పవికల్ప ములు చేయుచున్నాండు, చిత్తముచేత పదార్థమును బాగుగా గుర్తించుచున్నాండ, అహాంకారముచేత గర్వించుచున్నాండు, ఇట్లివి తమ తమ విషయనులందున్నవి. శ్రుతి; దునోబుద్ది రహంకార ల్నిత్త మిఠ్యంతఃకరణ చళుష్ణయమ్‌ _ తేషాం (మేణ సంకల్ప వికల్చాధ్యవసాయాభిమానావధారణా స్వరూపొశ్లైతే విషయాః

1, మనస్పానం గళాన్సం 2, బుద్ధేర్వదనం 8. అహంకారస్యహృదయం

ఇ శ, చిత్తస్యనాభిరితి _ [యజు శ్వేదీయళా రీరకోపనివత్‌. ] , బక సంఘాత మహ మాధ్తే॥ బుద్ధి సైర్యం (నజత్యతః మన శ్చాంచల్య వృత్తి స్ప్యాః చ్చిత్తం స్వానుభవాత్మకమ్‌,

తా॥ దేహేంద్రియాదులను ' అహంకార మఖిమానించును. బుద్ధిస్టరతను గూర్చుసు _ మనస్సు చంచలవృ త్తిగలది _ చిత్తము స్వానుభవరూపమైనది. ఈ చిత్తము. స్టిరమైన విశేషరూపముతో( గూడిన బుద్ధికి నృష్తి విశేషమని శహించునది,

శ నా పవంచీకరణ భాష్యము ౯ అంతఃకరణచళుష్టయతిపుటి న. ఆధ్యాత్మికము అధిద్దై వము అధిభౌతికము మనస్సు చం్యద్రుండు సంకల్ప వికల్చములు బుద్ధి (బహ్మ నిశ్చయము చిత్తము క్షేత్రజ్ఞుండు యోచన అహంకారము ర్ముదుండు నేననెడి అభిమానము ౨2, వాయువు శ్లో॥; యథాచ వాయు రర్ధంచ వ్యాన మిత్యభికీ రతమ్‌ శేపాన్రే 'త్వేకభాగంచ నమానం వ్యోమ మిశితమ్‌ అగ్న్య్యా సమ్మి శీతం భాగం ఉదాన మభిధీయ తే జ లేషు విక్రతం భాగం తత్చాాణ మితి కథ్యతే వృధివ్యాం మిశ్రితం శాగం అపొన మితి కీ ర్షితమ్‌.

• (విషముయామిళం] రా వివరణము; వాయువులోని అర్థభాగము వ్యానమాయెను. తక్కిన అర్జ్హము నాలుగు భాగములు చేసి అందొకదానిని ఆకాశముతోం గలుస నమాన వాయు వాయెను. మజొకదానిని అగ్నితో. గలుప ఉదానవాయు వాయెసు, ఇంకొకదానిని జలములో గలు ప్రాణవాయు. వాయెను.. మతొక్కదానిని భూమితోంగలుప అపానవాయు వాయెను. వ్యాన, సమాన, ఉదాన, ప్రాణ, అపానవాయుపులను వాయుపంచకమని _ (పాణపంచకమని యందురు, గ వ్యానము : ఇది వాయుపులో సగ భాగ మగుటచే సర్వక్తి సంపన్నమై సర్వాంగముల వ్యాపించి దేహమును, ఇంద్రియములను చ్రిప్పును.

28 సం౦ంవీకరణ భా పష్యవ మంత్రము: హృది హ్యేష అక్కా అక్రై9త దేకళతం. నాడీనాం తాసాం శతంళ మేకై కస్యాం ద్వాస ప్తతిర్‌ ద్వాస్నప్తతిః (ఫతిశాఖానాడీ సహస్రాణి భవంత్యాసు వ్యా శ్చరతి. [శ్నోపనిమత్‌ 8-6 టీక; ఏషహీ ఆక్కాజఈ జీవాత్మ, స్కాది=హృదయముననుండును, అ్యత్ర=అచట 6 పృొదయమున 'నాడీనాంవీతత్‌ ఏకశతం=నూటొక్కనాడులుండును, తాసాం=అనోడ లలో (వ్రతిదానికి, శతంశతం=నూరునూరు. ఉసనాడులున్నవి, ఏకై కస్యాంజఆళాకు నాడులలో ఒక్కొక్కదానియందు, ద్వాస్నప్పతిః ద్వాస్నప్తతిః = డెబ్బదిరెండు డెబ్బ6 రెండు, (పతిశాభానాడీసహస్రాణి = వేలకొలంది చిన్న చిన్న నాడులున్నవి, అసు ౨ ఈనాడులన్నింటిలో, వ్యానఃచరతి = వ్యాననామముగలవాయు వు తిరుగుచున్నది. ఇ సర్వవ్యాపక మని పిండికార్లము. య

భాష్యము: ఈ దేహమున కధినేతయగు. జీవాత్మ హృదయమను మాంసపిండమం దుండును. దీనికి సూటొక్క.నాడులు మూలనొడు లుండును. ఈనూటొక్కనాడులలొ (వ్రతినాడినుండి నూరునూరు ఉపనాడులు బయలుదేరును. ఈయుపనాడులలో (పతిదానిక డెబ్బది రెండు వేలచొప్పున సూవ్మనాడు లేర్చడి శరీరమంతటను వ్యాపించును,

ఈనాడు అన్నింటిలో నుండు (ప్రాణమునకు వ్యానమని పేర, ఈ వ్యానము సమస్త శరీరమునకు పోషకరసమును చేకూర్చును. 2. సమానవాయువుః; ,

దీని జననీజనకులు వాయువు, ఆకాశములు, ఇది నాభియందుండి పాజీ భుజించు ఆహారమును డెబ్బదిరెండువేల నాడులకు నొసంగి పుష్టిని కలుగంజేయును, ఏ. ఊఆదానవాయువు :

దీని జననీజనకులు వాయుప్పు అగ్ని. ఇది కంఠమందు నిలిచి పలు తెజ(గు అగు మాటలం బలికించును, వివరణ : ఇది కంఠస్థానమున నుండునది, దీనినే కంఠగత్నప్రాణ మందురు. మం్రము ; అథైై కయోర్ట్స్య ఉదానః పుణ్యేన పుణ్యలోఠకం నయతి, పాపేన పాప, ముఖాభ్యా మేన మనుష్యలోకమ్‌ _ [పళ్నోపనిషత్‌ 870]

గి క. పం౦ంచీకరణ భాష్యము . =. | న. భాష్యము : కంఠము నుండి వెడలు ఉదానవాయపు హృదయము నుండి వెడలు నూటొక్క నాడులలో నొకటి యగు సుమమ్నానాడీ ద్వారమున నాభికి పై భాగము నుండి కంఠము వఅకు నంచరించును, జీవు డీ ళశీరమందుండి పుణ్య కార్యములు గావించిన పుణ్యలోకములకు, పాపకార్యములు గావించిన పాపలోకములకు, శుభా ఇభ కర్మలు రండును సమానముగాం జేసిన ' మనుష్యలో కముస్సకు6 జేర్చును. ఈ విషయమే కఠపల్లియం దిట్లు వివరింపంబడినది, శతంచై కొ చ హృదయస్య నాడ్యః, తాసాం మూర్జాన మభినిస్పృతై కా _ ఏతస్యామేవ సుసుమ్నానాడ్యా ముదానో విచరతి, ఇయం. నాడీ మూర్థాన మారభ్యా పాదతల మస్మిన్‌ శరీర ఆయతా = అస్వామేన హృదిస్ట్థాయాం జీవాత్మా తిష్టతి, అన మైన మనోయుంజానాః సమాహితా యోగీన ఆత్మజ్ఞానం లభంతే. డిదాననామా (ప్రాణ ఏవ లింగశరీరేణ సార్థం జీనొత్మానం శరీరా న్నిస్సారయతి. కర్మానుకూలో యోని భోగాచ ప్రాసయతి. తా॥ హృదయముననున్న నూటొక్క నాడులలో నొకటి శిరస్సు సందలి టఅహ్మరర్మధ్రము దిశకు 'వెడలీయున్నది. ఇదే సుషుమ్న _ దినియందే ఉడానవాయుపు సంచరించును. ఈ నాడి నఖళ€ఖ పర్యంతము విస్తరించి యున్నది, ఈ నాడీ యందే. జీవాత్మ యుండును. ఈ నాడీ ద్వారమున యోగ మభ్యసిందువారు నమాహితు లగుదురు, ఆత్మజ్ఞానము నందుదురు, లింగశరీరముతో పాటు జీవుని శరీరము నుండి బయటకు నడుపునది ఉదానవాయువే, ఆ'యా జీవపు లాచరించు శుభా కుభ కర్మల కసుకూలముల్దై న శరీరములం జేర్చి సుఖ దుఃఖముల పొందించు చుండును. శీ. ప్రాణవాయువు £ దీని జననీజనకులు వాయువు జలములు. ఇది పృాదయ మందు నిలిచి నోసికా ద్వారములతో ఉచ్చ్వాస నిశ్వాసములు గావించుచుండును, క్‌ అపానవాయువు : దీని జనసీజనకులు వాయువు భూమి. ఇది గుదమందు నిలిచి మళలమ్మూక్రముల. విసర్జించుచుండును,

న! స౦చీకరణ భా ష్య ము భాష్యము ; ప్యాదయముస కయిదు ద్వారము లుండును, కూర్పు ద్వారమున [పాణ వాయువు, దక్షిణ ద్వారమున వ్యానవాయువు, సళ్చిమమున అపానవాయువు, ఉత్తర .మున సమాన వాయువు, ఊర్జ్వమున ఉదానవాయువు లుండును, వీనినే దేవసువు అందురు. సుషి యనంగా రంధ్రము, దేవసువు లనంగా దేవరంద్రము లని భావము, ఈ విషయము ఛాందోగ్య మందలి (తయోదళ ఖండనులో 1,200.45 మంకఠముల యందు వివరింపంబడియున్నది,

వాయుస్థానములు ; .

కో! హ్వూదిిపాణ, గుదేఒపాన, సమానో నాభిసంసితః గ. ల్ర (ఫై వు ఉదానః కంఠదేశస్థః, వ్యాన స్సర్వ శరీరగః _ [(ామర కోశము]

ఉపవాయువులు

1. నాగ 2. కూర్మ, 8. కృకరు 1, దేవదత్త, 5. ధనంజయ వాయువులు,
2. నాగవాయువు : ఇది ఉద్దార్యసనర్హమానవాయువు, నమనము చేయించును, "2. కూర్మవాయువు : దర్శన్నపవర్తమానవాయువు _ కనుజెస్పల మూయునట్లు తెజచునట్లు చేయించును.

'3, కృళరవాయువు : తుత్యపన్నర్హమానవాయువు , తుమ్మించును, “శీ, దేవదత్తవాయువు ; జృంభప్రవర్హమానవాయువు _ శరీరమును సీల్లునట్లు చేపి ఆవులింతల గలిగించును, శ, ధనంజయవాయువు : శవ శకీరప్రనర్తమానవాయువు, మరణ దేహమును -వీడునట్లా చేయును,

ర అఆ గ్ని న్లో! అగ్ని మి భ్యేర్ధ భాగంతు చవత్చురి త్యభిధీయ తే

తథా వ్యోమగతం భాగం శోత మిత్యభిధీయ తే

వాయునా మిశ్రితం ఛాగం త్వ్యగిర్యదియ మితీరితమ్‌

జలేషం మిశితం భాగం జివ్వ ఇత్యభిథీయి తే

పృథివ్యాం విశితం భాగం (ఫాశేందియ మితిన్నృతమ్‌,

| విష్టుయామిళం)]

ఖాష్టుము : అగ్నియొక్క అర్థభాగము చక్తువాయెను, తక్కిన నగభాగమును నాట్లు భాగములు చేసి అందొక భాగము ఆకొళముతో( గలుప (శోత్రము - అనూ చెవి యాయెొను,. మజొకభాగము వాయువృతోం గలుప చర్మ మాయెను, ఇంకొక భాగము జలముతో. గలుప నాలుకయాయెను, మజొక్క భాగము భూమితోం గలుప ఘూణ మాయెను. అనగా ముక్కు ఆయెను. ఈ (శ్యోత, త్వక్‌, చకు, జిహ్వా, ఘాణము లను అగ్నిపంచకమని, జ్ఞానేరద్రియ పంచకమని యందురు,

ఇది అగ్ని అర్ధభాగ మగుటచే బలవత్తరమైన శ క్షికల దాయెను, సర్వేంద్రియ ములలో నయనము (ప్రధాన మందురు, “జయథాచత్తుషాపళ్యతీ తథా మనసా విజానాతి” అని వాళ్చాషయన మహర్షి వాకొనెను, కంటితో నెట్లు చూచునో; అప్షే మనస్సుతో విశేషముగా నెలుంగును,

నో నేత్రే చాగరితం విద్యాత్‌ కంఠే స్వస్నం సమావిశేక్‌

న్‌.

సుమృప్పం హృదయస్థం తం తురీయం తద్విలక్షణమ్‌, [హా్మేపనిషత్‌

భాష్యము : నేత్రములు, కంఠము, హృదయము అను ఈ మూండును జీవునకు విశేష నివాసస్టానము లందురు. జీవుండు జ్యాగదవస్థలో న్మేశము లందును, స్వప్నా వస్థలో కంఠము సందును, సుమ _ప్త్యవస్థలో హృదయమునందు. నుండును,

4 జలము న్లో! జ లేష్వర్థం రనం శ్రేయం శబ్దం వ్యోమే చ మిశితమ్‌ వాయునా మి[శితేం భాగం స్పర్శం చ భవ నిశ్చయమ్‌ అగ్నా సమ్మిశితం భాగం దూవ మిత్యభిధియ తే వృథివ్యాం మిళితం ఖాగం గంధ మిత్యభిధీయ తే, విష్టుయామిళం] .వివరణ ; జలము యొక్క అర్థ్‌ థాగము రసంబాయెను. తక్కిన అర్ధ భాగము నాలుగు భాగములు చేపవి అందొక భాగమును ఆకాశముతో( గలుప శబ్దం బాయెను, మతొక భాగమును వాయువుతోం గలుప స్పర్శం బాయెను. మజొక్క భాగమును అగ్నితోం గలుస రూపం వాయెను, ఇంకొక భాగమును భూమితో గలువ గంధం వాయను. ఈ శబ్ద, స్పర్శ, రూస, రస, గంధములను జలపంచక మనియు, శన్మా్యత అనియు నందురు, వ్‌ భూమి శ్లో వృథివ్యా మర్ధభాగం చ పాయు రి్యదియ ముచ్యశే న్యోమేచ మిళితం వృథ్వీ భాగం చా గిం్యదియం, మతమ్‌ , వాయునా మిశ్రితం వృథ్వీ భాగం పాణీం్యద్రియం తథా అగ్నినా మిళితం భాగం పా టేం్యద్రియ మితి న్సృతమ్‌ జలేషు మిళితం భాగం ఉవస్థమితి కథ్య లే. (విష్టుయామిళం] భూమియొక్క సగ భాగము పాయు వాయెను, తక్కిన సగ భాగమును నాల్గు భాగములు చేసి ఆందొక దానిని ఆకాళముతో( గలుస వాక్కు ఆయెను, మటొక భాగ మును అగ్నితో గలుప పాద మాయెను, ఇంకొక భాగమును జలముతోం గలుప ఉపస్థ యాయెను. ఈ వా, క్సాణ్సి పా దోపస్థ్క పాయువులను థూ పంచక నని కర్మేం్యదియ సంచకమని యందురు, పాయు వనగా మలద్వార మగు ముడ్డి,

పంచీకరణ భాష్యము ఫ్ర భాష్యము: వాక్కు : వాక్కుకు ఎనిమిది స్టోనములు గలవు. 1. జిహ్వామూలము, ఇ హృదయము 8, కంఠము, శ, మూర్ణము, 5. దంతములు, 8, నాపిక, గా ఓస్థములు 8, కొలువులు, జిహ్వామూలము. మొదలగు స్థానముల సంబంధముచే వివిధ రూపముల నొందుచు బహిర్శత మైన స్వరము పహృదయగతభావమును దెలుస్సనవు డది వొక్క “అనబడును, నే ల్లీ గ. శీ గ్‌ 'ఆకొశ పంచకము జ్డాత మనస్సు బుద్ది చిత్తము అహంకారము వాయు సంచకము సమానము వ్యానము ఉదానము [ప్రాణము అపానము అగ్ని పంచకము శో(తము త్వక్కు చతువు జిహ్వ ఘూణము జల పంచకము. శబ్దము స్పర్శము రూపము రసము... గంధము ఛూ సంచకము వాక్కు పాణీ పొదము ఉపస్ట వొయువ్స " అకొళాం వాయ్వంశ అగ్ని జల భూమి కాలు ములు అంశములు అంగములు అంళములు సై పృథివి : అస్థి నాడీ, రోమ, మాంసాశ్చేతి సృథివ్యంశాః [(శారీరకోపనిషత్‌ | ఎముకలు, నరములు, రోమములు మాంసము, చర్మము , ఈ యయిదు పృథివి యంశములు, ౨2, జలము: మ్యూక, శ్లేష్మ, ర్త శుక్ల, స్వేదా అబంళాః _ [శారీరకోపనిపుత్‌ 1 మ్యూతము, కష ము, ర కము, శుకము,చెనుట.ఈ యెదు జలాంశములు, [క చీ బాట ళం ము 3. అగ్ని: వు, తృృష్టా, అస్య, మోహ, మైథునా న్యగ్నేః = (శారీర ళోపనిషక్‌ ఆంకలి, దప్పిక, ఆలస్యము, మోహము, రతి_ఈ మైదు అగ్ని యంశములు, శీ వాయువు: పచారణ, విలేఖన, స్టూలా, త్యన్మేష, నిమేషాది వాయోః _ [శారీర కోపనిషత్‌ " పరుగులిడుట, సీల్లుట, నజంకుటు కంన మొందుట, దృష్టించి చూచుట , ఈ మైదు వాయువు అంశములు,

82 పంచీకరణ భాష్యము 5, ఆకాశము ; కొమ, [కోధ, లోభ, మోహ, భయాన్వాకాళస్య _ (శారీరకోపనిమత్‌. )] కామము, (కోధము, లోభము, మోహము, భయము_ఈ యైదు ఆకాళాంశములు, వివరణ: భూమి అర్థ భాగము ఎముకలు భూమి _, తన వలన భూమి జలములో€౬ గలిపి మాంసము తత్వము దెలియంబడిన ఈ భూమి అగ్నిలోం గలిసి చర్మము తత్వము తన్ను భౌమి వాయువులో. గలిపి నరములు తెలియనేరదు గాన భూమి ఆకాశములో. గలిపి తోమములు జలము న! భాగము మ్యూతము జల. ఇది జడము. వీని జలము సృథివిలోం గలిసి మజ్జ తత్వము. నెజింగిన జలిము ఆగ్నిలోం గలిపి చెమట యెరుకయే జలము వాయువులో. గలిసి ర్క్తము తాను, జలము ఆకాశములో గలిసి శుక్లము అగ్ని ఆర్ట్‌ భాగము నద అగ్ని = అగ్ని పృథివిలోం గలిసి అంశలి తత్వము అగ్ని జలములో: గలిపి దప్పిక అగ్ని వాయవులోం గలిపి మైథునము . అగ్ని ఆకాశములో! గలిపి ఆలస్యము నవాయును అర్థ భాగము నడచుట వాయు వాయువు పృథివిలో గలిసి పరుగిడుట తత్వము వాయువ జలములో. గలిపి ఉండుట వాయువు అగ్నిలో. గలిపి ముడుచుట వాయువు ఆకాశములో. గలిసి నిలుచుట ఆకాశము అర్థ భాగము మోహము ఆకొశ అకాశము సృథివిలోం గలిసే కామము తత్వము ఆకాశము జలములో, గలిసీ లోభము ఆకాశము అగ్నిలో. గలిపి భయము ఆకొశము నాయువులోం గలీసి (శోధము

జ్ఞానెంద్రియములు ల్లో సత్వాంశైః పంచభి సేషాం కమా దింద్రియపంచకమ్‌ శోత త్వ గడీ రనన (ఘాణాఖ్య ముపజాయకతే॥ తా. ఆకొళాదిసూత్మ భూతము లయొక్క సత్వగుణభాగములచేత చెవులు, చర్మము, కనులు, నాలుక, ముక్కు అను జ్ఞానేంద్రియ సందకము కలిగెను. వివరణ: 1, చెవి;. ఆకొశసత్వగుణభాగము _ శబ్దమును గహించును, న, చర్మము; వాయుసత్వగుణ భాగము _ స్పర్శమును గహించును, కి, చత్తువు:. అగ్నిసత్వగుణభాగము _ రూపమును (గ్రహించును. శీ జిహ్వా: జలసత్వగుణభాగము = రసమును (గ్రహించును. 6. (ఘాణను:_ భూసత్వగుణభాగము = గంధమును (గహించును. కర్మేంద్రియములు లో ల్లో రజోంతై॥ పంచఖి స్తేషాం కమా తృర్మేర్యద్రియాణితు వాక్స్పాణి పాద పా యూప సాభిధానాభిజజి నే, ఖ ళో వివరణ: 1. వాక్కు: ఆకాశరజోగుణభాగము _ వచించుకర్మనాచరించును. 2. పాణి వాయరజోగుజభాగము . ఇచ్చిపచ్చుకొనుకర్మనాచరించును. 8. పాదము: అగ్నిరజోగుణభాగము _ గమనకర్మమునాచరించును, 4. పాయువు:. భూ రజోగుణభాగము _ మలవిసర్జ నకర్మనాచరించును. క. ఉపస:. జలరజోగుణభాగము _ శుక్ల శోజితాది రసవిసర్జనకర్మ థి న. జ నాచరించును, వి ను జ్ఞా నం్యద్రియ్య్మతిపుట అధ్యాత్మికము ఆఅధిద్దై నము అధిఘభూతము . శోతము దిక్కు శబ్దము

• త్వక్కు వాయువు స్పర్శము చతుస్సు సూర్యుండు, చందుండు రూసము జిహ్వా వరుణు(డు రసము భూణము అశ్వినీకుమూ రుండు గంధము 3

తిక సంచీకరణ భాష్యము కర్మేం్యద్రియ్యత్రిపుటి ఆధ్యాత్మము అధిదై నము అఆధిభూతము వాక్కు అగ్ని సచనము పాణి ఇం్యదుండు ఇచ్చిపచ్చుకొనుట పాదము విష్ణువు గమనము పాయవ యముడు మలవిసర్జనము ఉపస్థ (ప్రజాపతి రతిభోగము 'పాణపంచకము వాయువు స్టానము అధిదైవతము (పాణజము హృదయము చకత్తువు, అదిత్యుండు, అక్షరము అపానము “ పాయువు పృథ్వి, అగ్ని, అక్షరము వార్థనము సర్వశరీరము మనసు, చంద్రుండు, అతరము ఉదానము కంఠము శోతము, దిక్కులు, అక్షరము సమానము నాభి ఆకాశము [ఛాందోగ్య ము ననుసరించి] శ్లో ఆకాళాదిగతాః పంచ సాత్వికాంశాః పరస్పరమ్‌ మనోబుడ్ధి రహంకొదః చిత్తంచేతి తదుచ్యతే, తా. ఆకాళాదిభూతములయొక్క సత్వాంశమునలన మనస్సు, బుద్ధి, చిత్తమ్ము ఆహంకారము = అను అంతఃకరణచతుష్టయము కలిగెను. కో! సనమ స్టేభో రజో 'కేభ్యో వో్యోమాదీనాం క్రియాత్మికా ర్‌. అవీ (పాణాదయ సృముత్పన్నాః సంచా వ్యంతరవాయనః, తా, ఆకాశాదుల రజోంశమువలన (ప్రాఖము, అపానము, వ్యానము, సమా నము _ అను పంచప్రాణవాయుపులు పుజ్లైను, ల్లో, ళబ్దప్పర్శొ రూసరపొ గంధోభూత గుణాఇమే ఏక ద్వి, (ఈ, చతుః పంచ గుణా వ్యోమాధిషు (కమాళత్‌, శా, శ్ది, స్పర్శ, రూప, రన గంధములనునవి ఆకొళాది పంచభూతముల చణములు,

పం౦ంచీకరణ భాష్యము 1? పంచభూతములు గుణములు సంఖ్య 1, ఆకాశము శబ్దము ఒకటి 2, వాయువు శబ్దము, స్పర్శము శెండు శీ. అగ్ని శబ్దము, స్పర్శము, రూపము మూండు శ, జలము శబ్ద, స్పర్శ, రూప, రసములు నాలుగు శ. పృథివి శబ్ద, "స్పర్శ, రూప రన, గంధములు అయిదు ల్లో బుద్ధిః కర్మేయద్రియ (పాణ పంచకర్మ నసాధియా శరీరం స్పప్పదళభి స్పూక్మం తల్లింగ ముచ్యతే. తా, జ్ఞాన, క ర్మేం్యదియములు, పంచవాయువులు, బుద్ధి మనస్సు _ ఈ పదు నేడుచేరి సూక్మశరీరమనియు, లింగళరీరమనియు, కారణశరీరమనియు చెప్పందిడును,

• తత్వములు శ్రుతి; చతుర్వింశతి తత్వాని కేచి దిచ్చంతి. వాదినః కేచిత్‌ షట్తిింశ త్తత్వాని 'కేచిత్‌ షజ్జివతీని చ, తా, కొంద అిరువది నాల్లిని, ఇంకకొందంణ ముప్పదియాఅని, మథికోొందణు శొంబదియాజిని తత్వముల విభజించియున్నారు. నరాహోపనిషత్తులో ఈ వివరణము ,గలదు, 24 _ తత్వములవారి విభాగము జ్ఞానేంద్రియ, కర్మేయద్రియములు పది, వాయపంచకము, తన్నాక్రపంచకము, మా -అంతఃకర ణచతుష్ణయముతో నిరువదినాల్లు. శకి _ తత్వములవారి విభాగము పె ఇరువది నాలుగుతోపాటు పంచభూతములు స్టూల, సూక్ష్మకారణ శరీర 1తయమను, జాగ, త్స్వ్వప్న్య, సుష ప్త్యవస్థ్మాతయము జీవుని కలుపుకొని ముప్పది 'యయాజగును, $8 _ తత్వములవారి విభాగము ఫె ముప్పదియాబు తత్వములతోపాటు _ ఉండుట, పుట్టుట్క "పెరుగుట, పరిణ మించుట, కీజించుట్క నశిందుట _ అనుషడ్వికారములును = ఆకలి, దప్పిక కోకము _

న! పంబేకరణ భాస్య ము మోహము, ముదిమి, మరణము _ అను షడూర్ములును _ చర్మము, రక్తము, మాంసము, (క్రొవ్వు, మజ్జ, అస్టి _ అను షట్కోళశములును _ కామ, (కోధ, లోభ, మోహ, మద, మాత్సర్యములను అరిషడ్వర్గమును _ విశ్వ, తైజస, ప్రాజ్ఞులను జీవ (త్రయమును ఇ నత్వరజ న్హమస్సులను గుణ్యత్రయమును _ (పారద్ధిము, ఆగామి, సంచి. తములను కర్మ్మతయమును _ మాటాడుట, ఎళ్తుట, నడనుట, మలమూత్రవిసర్దనము, విషయొనందము _ అను కర్మేంద్రియవ్యాపారములును, సంకల్ప, (పయక్న, అభి. మాన, నిశ్చయములను అంతకరణ చతుష్టయమును _ సంతోషము, దయ, మెతి, ఉపేక్ష _ అను గుణవిశేషములును _ దిక్కులు, వాయువు, సూర్యుడు, వరుణుండు, అశ్వినీదేవతలు, అగ్ని, ఇంధద్రుండు, మృత్యువు, చందుండు, చతుర్ముఖబహ్మ విష్ణువు, ర్యుదుండు, కేత్రద్ఞాయ, ఈశ్వరుడు _ అను ఈ వన్నియుచేరి తొంబది. యాజగును.

శరీరోత్పత్తి విధానము = యాజుషీయ గర్భోపనిషత్‌

గోతి: శుక్ష కోజితసంయోగాల్‌ ఆవ్నర్హతే గర్భో హృది వ్యపస్థాం నయతి.

తా॥ స్త్రీ పురుషుల శుక్ల శోజితసంయోగమువలన గర్భమేర్చడి హృదయస్థానము. నొందియుండును, "

(శ్రుతిః (ప్రాజాపత్య ర్దుకాలే ససంయోగత ఏకర్మాతోషితం కలలం భవతి,

తా॥ (ప్రాజాపత్య్యక్రమముగా బుళుకాలిక సంయోగానంతర మొకర్యాత్రి తరు. వాత మీంగడవంటి ముద్ద యగును.

(శ్రుతి; సప్పరాత్రోషితం బుద్చుదం భవతి _ అర్హమాసాభ్యంతరేణ పిండో' భవతి _ మాసాభ్యంతరేణ కరినోభవతి _ మాసద్వయేన శ5ః కురుతే _ మాన్యతయేణ పాద్యప్రదేశో భవతి _ అథ చతుర్ధేమాసే జతరకట్యిసదేళో భవతి _ పంచమేమా సే పృష్టవంళో భవతి _ షష్టేమాసి నాసాక్నశోత్రాణి భవంతి _ స్పవ్దమేమాసే జీవసంయుకో' భవతి _ అష్టమేమాసే సర్వసంపూర్లో భవతి _ నవమే పీవతే,

శా ఏడుదినములకు నీటిబుగడగవలె, పక్షములోవల పిండము, ఒక నెలకు. గట్టిసడుట, 'రెండునెలలకు శిరస్సు, మూడునెలలకు పాదములు, నాల్గవనెల నడుము = కడుపు, అయిదవనూనమున వెన్నెముక, ఆజనమాసమున ముక్కు, కండ్లు, చెవులు; వీడవనెల (ప్రాణము, ఎనిమిదననెల శరీరావయపములన్నియు. పూర్తిగా నేర్ప్చడును- తొమ్మిదవనెలలో గర్భమందు శీళువు తిరుగుచుండును,

వ౦చీకరణ భా ష్యము ర్ట

(శకి; శుక్లం పృంభాగః _ కోణితం స్రీభాగః _. ఉభయం కీ బమ్‌,

తా॥ వీర్యము పృరుషభాగము _ కోణితము స్త్రీభాగము . ఈ రెండును కలియక 'విడిగానుండునెడట నపుంసకము,

(కుతి; పితృరేతోతిరేకా త్పురుషోభవతి _ మాతృ రేకోతిరేకాత్‌ స్ర్రయోభవంతి. శ్రుయోహి కామిన్యః, అసొం సుఖాధిక్యా త్తాన బహుళా జాయంతే _ ఉభయో ర్చీజ తొల్యే నపుంసకో భవతి,

తా॥ తంగడిఫీర్యమధికముగుచో మగపిల్లవాండు తల్లిళోణిక మధికమగుచో "ఆండుపిల్ల _ సామాన్యముగా స్త్రీలు కామాధిక్యముగలవారుగాన స్త్రీలే మిక్కుటముగా € గలుగుచుందురు. అయితే తలిదర్యడులయొక్క శుక్షళోణితములు సమాననయ్యెనేని ఆ శిళుపు నప్పంసకుండగును,

(శతి: త స్ర్యైతచ్చరీరస్య షోడళద్వయ దంకఠసటలాని _ దశపంఛ సంధయఃం షజ్దవత్యంగుకోన్మానం _ చతుర్దశనాడీప్తానాని _ అష్టోత్తరశతం మర్మాణీ = తత

టె థె కులం ద్విన్నప్పతి ధవున్యః _ తాసాంమద్యే ద్విస పతిసానం - ముఖ్యా స్పిసః . ఇడా _ న క్‌ “వ్‌ ల్‌ య పింగళా _ సుషుమ్నా చేతితురీయా ప్పరీతతిః _ సంచమీ జీవితం _ జీవితా దధిపి త్తం పిస్తా దర్వీ క్పురీతతిః _ నాభే రూర్జ్య్యం ద్వ క్రంగుశే వామభాగే పిత్తమూలం 1పతిప్పితమ్‌.

తా॥ ఈ దేహమందు ముప్పదిరెండుదంతములును, పదునైదు సంధులును, పదునాల్గునాడీస్థానములును, నూటయెనిమిది మర్మములును, డెబ్బది ధమనులును గలవు, ఎవరి అడ్డవేళ్ళుతో వారు తొంబదియాయు అడ్డ వేళ్ళ పొడపు గల్గియుందురు, అనంగా ఇరువది నాలుగు బత్తలు పొడవుగల్గియుందురని భావము _ ఈ డెబ్బది రెండు ధమనుల మధ్యను డెబ్బది రెండుస్లా నము లున్నవి. వీనిలో . 1. ఇడా _ 8. పింగళా _ శి, సుషమమ్నలను మూండును _పథానములు. నాల్లవది పృరీఠతి యనునది, అయిదవది జీవికమనునది. ఈ జీవితనాడి కవఠల ప్పిత్తనాడి యుండును. నాభికి ఊర్జ్యమున 'రెండంగుళముల ఎడమ్మపక్క పిత్తనాడియొక్క మూలముండును.

శ్రుతి; అన్న మఃితం (క్రేధా విధీయతే, మూత్రం, ప్పరీషం, సార ఇతి మ్యూతం ద్విధాభూత్వా నాభేరధో వామే (ప్రస్రవతి _ పృశీషం స్తదా _ తళ దక్షీణే వర్తతే = సారః పంచవిధః _ శరీరం వ్యాస్నోతి _ తేనవై రేత శృోజితం చాన్నపా నాభ్యామ్‌,

య! సంచీకరణ భా ష్యమః

కా॥ తినిన ఆహారము _ 1, మ్యూతము _ 8. పురీషము _ 8, సారము _ అని మువ్విధములుగా మాజును, అందుమ్మూత్రము రండు రీతులై నాభికి (కిందుగా ఎడమ: భాగమునకు (సవించును, పురీషము ఏడువిధములై ఎడమభాగముగుండ వెడలిపోవును. సారము అయిదువిధములుగా మాఖీ నాభికి కుడివైపున నుండి శశీరావయనముల కన్ని టికి వ్యాపించును, అట్టి అన్నపొనములలోని సారములో _ప్రధానభాగమునలన పురుము లకు రేతస్సును, స్త్రీలకు కోణితమును ఏర్పడును. (శ్రుతి: రసః పక్వ న్సవి(త్రీ కుక = (సంసిన్యా జరాయుం. గత్వా శికశిరః కపాలం (చవిళ్య సుమమ్నాద్వారా _ గర్భశాబక ప్రాణం తర్పయతి,

తా॥ తల్లీ గర్భనందలి ఆహారములో నుండి పక్వమైనరసము అసంసినీ) యను నొడీమూలమున గర్భమందలి మావిని పొంది గర్భస్టశిశువుయొక్క. శిరస్సు, మధ్యభాగమందుండు సుషుమ్నానాడినుండి సరించి ఆ శివునకు (ప్రాణతృ ప్తెని గలి. గించుచున్నది. శ్రుతి: త్‌స్మి న్లోన్నూ మష్టాకోటయః అశీతి స్పంధిశతం నవస్నాయు శతాని హృదయం పలాన్యష్టొ ద్వాదళపలా జిహ్వా పిత్తం (వస్టం కఫళ్చాఢకం శుక్షం కుడవం,

జ్య నో సో చంచ యు అధ సాల్‌, 'మేదః సస్టా ద్వౌ సర్వం నశ్వరం విజ్ఞాయ యథాగర్భగ స్సుషుమ్నూ (ప్రతిష్టితో భూయాజ్జి ంతు ర్వి వేకళ్యువ్యతే న పునళ్ళ్శరీరం (ప్రాబ్నోతి,

తా॥ అట్టి శరీరము ఎనిమిదికోట్ల రోమములును, ఎనిమిదివేల సంధులును, తొమ్మిదివందల స్నాయువులున్తు ఎనిమిది పలముల హృదయనును, పంటడెండు సలముల నాజుకయు. ఒక కుంచము పిత్తమును, ఒకతూము కఫమును, శళుక్షధాతు. వొక*కుడవమును, మేదస్సు రెండుకుంచములును గలదియై సశించుస్వభావము గలిగి. నది, దీనితత్వమెజీ(గినవాండు తాను తల్లి గర్భమందుండు కాలములోవలె (బహ్మరం్యధ గతుండగుటకుం (బయత్నించుచో వాండు వివేకి యనంబడును, అట్టివాండే శరీర మును తిరిగి పొందండు, జనసమరణదుఃఖ (ప్రవాహ విముక్తుండగును, ఆసనములు:

ల్లో సిద్ధాంబుజం స్వస్తిక ముక్త వీర

భద్రాఒహిభుక్‌ సింహ గవాముఖాని

• కుడవము - సం,ఆఅ,వుం, ఛాన్యమౌాన విశేషము, ఇది (పసవములో నాల్టవ

వంతు పడవము రూపాంతరము వదపము - ఇ

మ | సంచీకరణ భాష్యము క్రిక్రి సుఖాననశ్రైవ సమంచితాని తతో దశ్లై కాని వరాసనాని, శా॥ సిద్దము, పద్మము, స్వ స్తికము, ముదక్తము, వీరము, భద్రము, మయూ రము పింహము, గోముఖము, సుథాసనము అను నీ పదియాసనములు మిక్కిలి (శేష్టములై నవి, శ్లోః గృహిణా మంబుజం, పిద్ధం గృహస్థాత్మకవర్హ్మనాం సుకాసనంచ సర్వేషా మిత్యేకా ,త్రివిధం వరమ్‌, ఛా॥ గృహస్థులకు సద్మాసనము, సన్యాసులకు పెద్దాననము, సర్వులకు సుఖాస నము _ అను నీ మూండాసనములు మేలై నవి, కో పాషాణీ మృత్యు మాప్నోతి కాష్టే నానావిధాన్‌ గదాన్‌ కృష్ణాజినే జ్ఞాసపిద్ధిః మోకభభ్రీ ర్వాఘచర్మణీ వంశాసనేతు దార్మిద్యం ధరణ్యాం దుఃఖనసంభవః తృణాసనే యళశోహానిః పల్ల వే చిత్తవ్మిభమః శ్వేకవ స్టే యళోవృద్థిః నర్వార్డీ చిక్రకంబశే, శా॥ రొతియందు మరణము, కొయ్యపీంటయంద రోగము, నల్లజింకచర్మ మందు జ్ఞానసిద్ధి పులితోలునందు మోకము, 'వెదురుచాపయందు దారిద్ర్యము, భూమి యందు దుఃఖము, తృణాసనమందు యకోహాని, చిగురుటాకులయందు చిత్తభాంకి, తేలని వస్రమందు కీర్తి. చ్విక్రాససమందు సర్వకామ్యములు. సిద్ధించును _ ఆసనశుద్ది ళం లాలి లు థి ణ్‌ కలిగిన ఆళశయసిద్ది కలుగును. ఇ సమాథి శ్లో ధ్యాతృభ్యానే పరిత్యజ్య (కమాక్‌ ద్యేయైకగోచరమ్‌ నివాతదీపవ చ్చి త్తం నమాధి రభిధీయకే॥ తా॥ చిత్తము ధ్యాకను, ధ్యాన్యకియను [క్రమముగా విడిచి ధ్యేయమొుక్కటియే విషయముగాంగలదగుచు. గాలిలేనిచోటనున్న దీపమువలె. నిశ్చలముగా నెప్పడుండునో అపుడు సనూధియని పస్పంబడును,

శ స౦చీకరణ భా ష్యము శ్లో; యదా సంక్షీయతే (ప్రాణో మానసంచ (ప్రలీయతే తదా సమరసత్వంద సమాధి రభిధియతే. తా॥ సమాధియనంగా (ప్రాణము లీనమైనపుడు మననును లీనమగును, అపుడు సమరసభొనము కలుగును, దీనినే సమాధి యందురు, ఖాష్యము ; ఈ సమారి నిష్టాగరిష్టులకు 1. అవిద్య 2. అన్మితము $, రాగము ణీ ద్వేషము గ. అఖినివేళము ఆనునట్టి పంచక్షే శములు లేవు. ఈనమాధి సవికల్ప, నిర్వికల్చ్పములని రెండు విధములు. ల్లో సవికల్పా నిర్వికల్న స్పమౌధి ర్హ్స్వివిధా భవేత్‌ దృుశ్యళద్దాను విద్ధ్‌ ౭ఒయం సవికల్పః ప్పన ర్ద్వధా॥ తా॥ సమాధి సవికల్చ్పకమనియు, నిర్వికల్పకమనియు "రెండు శీతులు, అందు సవికల్చ్పకము దృళ్యానువిద్ధసవికల్ప కమని, శబ్లాను విద్ధస వికల్బక మని '50డు విధములు. ఈ మూడును బాహ్యాభ్యంతర భేదముల వలన ఆలు విధము లగును, = వాహ్యదృళ్యాను విద్ధస వికల్ప కసమాధి, ల ఆంతరదృళ్యానువిద్ధసవికల్పకసమాధి. 8. బాహ్యశవ్లానువిద్రస వికల్ప కసమాధి, ౧ ధి శీ ఆంతరశబానువీద్దస విఠల్పకసమా ధి, ద థా గ్‌ వాహ్య్ధనిర్వికల్పనమాధి, 8, ఆంతరనిర్వికల్పసమాధి. గ్‌ ఇతి అడి త య. బాహ్యదృశ్యానువిద్దసవికల్ప సమాధి : (బహ్మాదిసకలదేనతలును, సకలచేతనాచేతనములును, బాహ్యదృళ్యములును సమ్మస్టమును తనకెలినియం దే పుట్టిగిట్టు ననియును, సమ_స్పదృశ్యములకును తాను విలక్షణుండ్లైన పరమాత్మ స్వరూప్పండననియు భావించుట, యె అంతరదృశ్యానువిద్ధసవికల్ప సమాధి $ (్‌ తనయందు సహజముగా సంభవించు అంతరద్భశ్యములనంబడు వృత్తులకు తాను విలక్షణు(2ైన పరమాత్మస్వరాప్పండనని తలయట,

వంచీకరణ భాష్యము 1 క జాహ్యశజ్ఞానువిద్ధసవికల్ప సమాధి ; రు యు

వాహ్యశబ్దములగు సకలనామములకును తాను విలక్షణుండననియు. నామరూస (కియారహిళుండగు పరమాత్మయే తాననియు తలంచుట. టీ ఆంతరశక్రానువిద్రసవికల్ప సనూధి ;

0

ఆంతరశళబ్దము లనెడి _. కామాది షడ్వర్షములకును, మజియు [ప్రణవనాద మందలి 1, చిణీనాదము క చిజిచిణీనాదము 8, ఘంటానాదము 4. శంభఖనాదము 5. పీజానాదము.. 8, తాళశనాదము. 7, వేణునాదము. 8. ఖేరీనాదము 8, మృదంగ .నొదము. 11. మేఘనాదము _ అను దశవిధ నాదములకు తాను విలక్షణుండ సని 'తలంచుటి, ్‌ం బాహ్యనిర్వికల్ప సమాధి ; "

మైంజెప్పిన నాలుగుసమాధులయందును తనకం'ె ఖిన్నమైనదేదియు కనుసింసక 'పరమాత్మస్వరూపమును నేనేయని తలంచియుండుట. థం ఆంతరనిర్వికల్ప సమాథి |

"పె నుదహరించినవానికంఇ విలక్షణుండననెడి వృత్తిలేక కేవలము పరమాత్మ స్వరూసమును నేనేయని తలంచియుండుట.

ఈ సమాధులందు సర్వసమతాభానము సంభవించును. ఏవిధమగు ఖభేదభావనము కనుపించదు, మనస్సు సంపూర్ణముగా సమైక్యముగా నుండునది సంప్రజ్ఞాతనమాది యనియు, మనస్సు ఏకమై సరమాత్మయందే. ఐక్యమైయు౦డునది అసంప్రజ్ఞాత సమాధియనియు నందురు. ఈ యసంప్రజ్ఞాతసమాధి నే ఆంతరనిర్వికల్పసమాధియని 'కొంద అందురు.

ల్లో యదాభనతి చై కత్వం జీవాత్మ పరమాత్మనోః శదా సమాధ్యవసాయాం గమిష్యంతి యమీశ్వరాః. ఘు (శివయోనగ (ప్రదీపిక)

42 పసంచీకరణ భాష్యము తా॥ ఎపుడు జీవాత్మపరమాత్మలకు నమైక్యము కలుగుచున్నదో అపుడు. యోగీశ్వరులు సమాధిస్టితి నంచెదరు, ల్లో॥ (వజ్ఞాహన్యం మనళ్ళూన్యం బుద్ధిహూన్యం తతై వచ అత ద్వా ్య్యనృత్తిరూపోఒయం నమాధి ర్యోగినాం (సియః, తా॥ (ప్రజ్ఞ, మనస్సు, బుద్ధి కశూన్యమై ఈరీతిగానే (పవృ త్తి నివృ క్రిరహితమైన ప్రితిగల సమాధి యోగులకు చాల (ప్రియము _ ఇది అష్టాంగయోగములలో చిట్టచివరిది. థు బ్లో నమాధి నిర్ధాతమలన్య చేతసో నివేశతస్యాత్మని య త్పుఖం భవేళ్‌ న శక్యతే వర్ణయితుం గరా తదా యదేత దంతః కరణేన గృహ్వతే. తాః సమాధియందు. చిత్తము నిక్షేపరపితమై ఆత్మయందు (ప్రవేశించును,

• అప్పుడుగలిగిన సుఖ మింతింళయని వర్ణించుటకు శక్యము గాదు, దీనికే స్పర్శయోగు మని పేరు. ఇది యోగులకును దుర్లభము, మనను ఆత్మలో(గలియటయే సమాధిగాస. అదియే (బస్మనంస్పర్శము. ల్లో యోగీ సమాధికాలేతు సళ్ళజోతి నపళ్యతి నజ్మిఘకి నజానాతి తత్పదం కిం విభానయేక్‌, తాః సమాధికొలమందు యోగీశ్వరుండు వినండు, చూడండు, రుచిచూడండ్కు, గుర్తింపండు ఈస్టానము నెట్లు భావించవచ్చును. అది వరమసుఖదము, అది అనిర్వచ. సేయము. బ హ్మ్‌ ణాని జో యా ల్లో! (పియేషు స్వేషు సుకృత మ్మపియేషు చ దుష్కృతమ్‌ విస్పజ్య ధ్యానయోగేన బహ్మాఖ్యేతి సనాతనమ్‌, తా॥ (బిహ్మజ్ఞాని తన పుణ్యమును మితులకడను, తన పొసమును శ్నాతువుల: కడ నుంచి ధ్యానయోగముచే శాళ్వత (దిహ్నానంద మందుచున్నాండు. [శ్రుతి : శస్యపుతశ్రాదాయ ముపయంత్రి సుహృదః సాధుకృత్యం ద్విషంతః। పాప కృత్వమ్‌,

ప౦చీకరణ భాష్యము శక్‌,

శా॥ జ్ఞానియొక్క_ ధనాదికముల ప్వుతులును, పుణ్యకర్మముల స్నేహితులును,. పాపకర్మముల ద్వేషించు నిందకప్పరుషులును (గ్రహింతురు, (శ్రుతి: అధ్యాత్మయోగాధి గమేస దేవం మత్వా ఛీరో హర్షశోకా జహాతి,

12-నముం్యత్రము . (ప్రథమాధ్యాయము _ ద్వితీయవల్లి [కఠతోపనివళ్తు]

తాః సొధనసంప త్తిగల సాధకుండు పరమాత్మ నెజీంగినవాండ్వై యీ జన్మ మందే లాభాలాభ నిమిత్తక మగు సుఖదుఃఖములను విడుచుచున్నాండు. 'శుతి; నయనం కృతాకృతే తపత ఇతి _ (యాజ్ఞవల్క్య యాహవ్మాణము].

తాః చేయంబడినవి చేయంబడనివి యగు పాపపుణ్యములు జ్లానిని తపింపం జేయవు. (శ్రుతి: సగుణ్యబహ్మోపాసకో గుణవాన్‌ భవతి, నిర్గుణ _బహ్మోపానకస్తు (బహ్మైన ఖవతి. [ శేనోపనిషత్తు]

తాః సగుణ (బహ్మోపాసకుండు గుణశాలిమాత మగును, నిర్గుణ (బ్రహ్మో. పాసకుండు కేవల సర్మబహ్మస్వరూప్పం డగును.

వ్‌ అహ శ్లో నిర్వ్యాజ, స్వీయధర్మజ్డో, వేదజ్ఞ = _స్తత్వపారగః, విరక్షో, వేషనిర్ముకో షడ్ఫి ర్యోగీ ముని రృవేత్‌,

తా॥ మిషలేనివాండును, స్వధర్మజ్ఞుండును, వేదజ్ఞాండును, తత్వవేదియు, విరక్తుండును, వేషముపైై ఆసక్తి లేనివాండును _ ఈ యాటింటిచేం గూడినవాండు మనీ యనంబడును.

“- యోగలకణమను నాన పతంజలియోగసూత్రములు

సూ॥ యోగాంగానుష్టానా దళుద్ధికయే జ్ఞానదీ_ప్తి రా వి వేకఖ్యాతేః ల ॥

తా॥ యోగాంగముల చక్క6గా ననుష్టించుటచే పాసక్ష్తయముకాంగా వివేకము. పుష్కలముగా గలుగు నజకును జాన ముద్దీపించును,

సూ॥ యమ, నియమ, ఆసన, (పాణాయామ, (పత్యాహార, ధారణా, ధార్జను. సమాధయో౬ష్టా వంగాని =

4 పంచీకఠకరణ భాష్యము

కా॥ 1. యమము, 8, నియమము, 8, ఆసనము, 4. (ప్రాణాయాచుము, క్ట (ప్రత్యాహారము, 8, ధారణ, 1, ధ్యానము, & సమాధి = ఇవి యెనిమిది “యోగాంగములు,

1. యమము ;

నూ॥ అహింసా, సత్యం ఆ స్తేయ, (హ్మచర్య, అపర్మిగహో , యమాః _ భాష్యము : 1. పరుల హింపింపకుండుట, ౭, నిజము పలుకుట, 8. దొంగిలించ కుండుట 4, సరస్త్రీలను దలంపక న్వభార్యతో బుతుకాలమందు సుఖమనుభవించుట, 5. ఎట్టి సితిలోన్లై నను పరులకడ చేచాంపి (గవాంపకుండుటి _ ఈ యైదును యమము అనంబడును, 2. నియమము;

సూ కౌచ్చు సంతోష తపసః, స్వాధ్యాయ, ఈశ్వర్మవణిధానాని నియమాః _ భాషుము : 1. మృజ్దలాదులతో బాహ్యశౌచమును నర్వభూత ప్రీతితో మ్మైతితో అంతళ్ళొచమును గలిగి యుండుట, 1, నిత్య నంతృప్రియై సంతోషి యగుట, ఇం[ద్రియముల "స్వేచ్చగా సంచరింపనీక తనవశమందుంచుకొనుట. 4, జ్ఞానదాయకము అగు వేద, వేదాంతముల నిరతము చదువుట, 5. ఈశ్వర ధ్యానములను ఈ యయైదును వియమము లనంబడును. శ్రి. ఆసనము;

సూ స్ట్‌ సుఖ మాసనమ్‌ _

తాః దేహమున కెట్టి కదలిక ఉద్వేగము లేకుండునట్లు కూర్చుండుట ఆసన మన(బడును.

ఇర్గ, చ అన, అప అస

సూ తస్మి నృతి క్వాన్యపశ్వాసయో గ్లతివిచ్చేదః పొణాయామః _ ,

తాః లోసలి నుండి వెలుపలికి వచ్చు గాలి యగు శ్వాసను _ వెలుపలి నుండి “లోపలికి పీల్చు గాలి యగు (పశ్వానను పోనీయకుండ విరోధించుటయే (ప్రాజాయాను మనందిడును,

ప౦చీకరణ భాష్యము శ్‌ వెలుపలికి వచ్చు గాలి యగు శ్వాసగతినిరోధమే రేచకము, వెలుపలి నుండి. లోనికి పీబ్బు గాలి యగు _ప్రశ్వాస గతినిరోధమే పూరకము _ లోపల నీ రెంటిని, _న్తంభింపంయేయుటయే కుంభకము, బపజన్తాంం అ స్‌. ప్రజ స్థహారము: సూ॥ స్వవిషయాసంప్రయోగే చిత్తస్వరూపానుకార ఇవేంద్రియాణాం (పత్యా హార = భాష్యము : 'ప్రాజాయానూ నంతరము చక్తురాదీంద్రియముల రూపాదివిషయ బాహ్య విషయములతోంగాని = స్మృతిరూప అంతర విషయములతోంగాని కలుపక ఆ ఇంద్రియ ములను అంతఃకరణమందే లీనమగున ట్లొనర్చుట (ప్రత్యాహార మనంబడును, సర్వేయద్రియములు తమ తమ వృత్తుల నుండి మరలింపంబడి అంతఃకరణ మంచే లీనమొనర్చుటచే (సత్యాహార మను సార్తకసంజ దీనికి గలిగినది, ఇ ఇ 6. ధారణ; సూః॥ డేశబంధ శ్చిత్తస్య ధారణా _ ఖాష్యుము : నాఖిచ్యక = నాసొ(గ్రాది (ప్రదేశ విశేషమందు. చిత్తమును బంధించి. ఏ సంకల్పములను చిత్తములోనికి రానీపండ స్టరీకరించుట ధారణ యనంబడును. గ ధ్యానము సూ॥ త్మత (వత్యయైకతానతా ధ్యానమ్‌ = ఖాషర్టిము ; ధారణయం దేది ఆలంబనముగా నొనర్చండెనో దానినే ఊంతగాంగొసి- నిరంతరముగా నుంచుట ధ్యాన మనంబడును, క్ర. సమాధి; సూ॥ త దేవార్లమా(త న్‌ర్ఫాసం స్వరూపళూన్యమిన సమాధిః = 3! ఖాష్యము ౩ ధ్యానమందు ధ్యాతయగు తాను, త్యేయుండగు ఈశ్వరుండు, ధ్యానరూప (క్రియలను మూండు వస్తువుల యొక్క భాస ముండును. ఈ మూంటిలో రెండు నశించి సర్వము ధ్యేయమా(త్రమే యైనప్పడు సమాధి యనంబడు ను,

అల్నో సాధనచతుషయ ము బు

1. నిత్యా ౬ నిత్యవన్తు వివేకము, 2, ఇహామ్ముక్రార్ణ ఫలభోగవిరాగము, క కమాది షట్కసంపసద్తి, 4, ముముక్ష _ వీనిని సాధన చతుష్టయ మందురు.
2. నిత్యాఒనిత్యవస్తువివేకము : నూ నిత్యాఒనిత్యవన స్తు నిర్ధారణాకా రేణ వివేకేన విశిష్టత్వం నిళ్యాఒనిత్యవస్తు వివేకః . తా॥ ఏదీ నిత్యమగు వస్తువో, పది అనిత్యమగు వస్తువో నిర్ణరించుకొను కాన ముతో గూడినదే నిశ్యాఒనిత్యవస్తు వివేకము. 2, అహాముకారపలభోగనిరాగము ;

• ఆ టి సూ॥ ఐహికొముష్కిక సకలభఖో గపరాజ్ము ఖత్వరూ పేణ వై రాగ్యేణ యు క్తత్వం ఇహాముశ్రార్జ ఫలభోగ విరాగః _ తా॥ ఈ లోకమందలి, సరలోకమందలి సమ _స్తమైన భోగములకు వైముఖ్య రూపమైన వై రాగ్యముతోం గూడియుండు పే ఇహాముశ్రార్ధ ఫలభోగవిరాగము, వెం శమాదిషట్కసంప్త త్త 1, శదుమ్కు వ, దమము, 8. ఉపరతి, 4, తితిక్క క, ద్ద, & సమాధా నము _ ఈ యాజింటిని శమాదిషట్క మందురు,

1. శమము: నూ॥ అంతరాంతరాణాం రాగద్వేషాదినాం అనావిర్భూతి శృమః =, యద్వా = శమోనామ మనసో న్నిగహః _ తా॥ రాగ్క ద్వేష, కామ, (కోధ్య లోభ మోహృ చుద, మాత్సర్య, ఈర్ష్య, అసూయ, దంభ, దర్చ, అహంకారములు పుట్టకుండుట శమము లేదా మనో విగహము,

భ౦చీకరణ భాష్యము 47 2, దమము ;

• సూ॥ సర్వేషా మిందియాజాం అవిహితవ్యాపారేభ్యో నివర్హనం దమః = “యద్వా = దమోనామ వాహ్యేంద్రియ నిగహః తా॥ సమ_స్టే్యద్రియముల = అనగా జ్ఞానేంద్రియ, క ర్మేంయద్రియములను 'అయుదక్త వ్యాపారముల నుండి తొలంగించుట దమము _ లేదా _ బాహ్యీంద్రియ విగ్రహము, శే, ఉపరతి : సూ; ఉపరతిర్నామ సర్వకర్మణాం చ్యాగః = స ఏవ న్యాస ఇతి కథ్యతే ణం / తా॥ తమతమ వర్ణాశ్రమోచిత సకల కర్మలను వదలుటయే ఉపరతి _ దీనినే న్యాస మందురు = లేదా _ సూ॥ నిషిద్ధకొమ్యకర్మ వ్యాపారోపరమ ఉపరతిః = యద్వా = ఉపరతిస్తు 'విషయేభ్య స్వయమేవ నివృ త్రిః ఇ ఛాః నిపేధింపందిడిన కామ్య కర్మముల నదలుట ఉసరతి _ లేదా - విషయ ముల నుండి తనంతకాను మరలుట. 4 తితిత్‌ ; సూ॥ ద్యంద్వసహిస్ణుత్వం చితివై = యద్వా = శీతివెనామ సుఖ దుఃొది శసహిముకా . డొ తా॥ సుఖదుఃఖములు మొదలగు సమ ద్వంద్వముల సహించుకొనుట చితిక్ష, వ్‌, (శద్‌ ; ధి నూ॥ అప్పరుషార్థ సకలేతర శాస్త్రపరొజ్ముథీ = పరవిద్యామయ పరమాత్మ 'తం్యత్రోపనిషద్గోష్టీ సముత్కంఠ రూపా సత్వకలా (శద్దా . యడ్యా _ (శ్రద్ధానామ గురు, "వేదవా క్యేషు విశ్వాసః తా, పురుషార్థములుగాని సమస్తములై న యితర శాస్త్రముల యందు విము ఖత _ సరవిద్యా స్వరూసములును, సరమాత్మ (ప్రటోధకములగు. వేద, వేదాంతముల

శకి వ౦ంచీకరణ ఖా ష్య ము యందలి గోషిపె అత్యాన క్తి రూపమైన సత్వకళల (శ్రద్ధ _ లేదా . గురువాక్య, వేద. యుడు అవీ మా థె

వాక్యాములందు విశ్వాసము శ్‌ద్ద 6 సమాధానము :

నూ॥ సమధ్యానగుజేన చేతనః పైర్యం సమాధానం _ యద్వా - చిత్తస్య పరతత్వాభిముఖ్యం సమాధానమ్‌ _ యద్వా వినిస్టతంత్రాది వికేసస్య చిత్తన్య వర తత్వాభిముఖ్యం సమాధానమ్‌ _

తా॥ ఆలస్యాది వికేసములు లేని చిత్తమును పరతత్వమున కఖిముఖముగాం జీసికొనుటి నమాధానము, [ఇది కమౌదిపుట్కు_'సంప త్తి), శీ ముముర్త

న.

సూ॥ పరమానందావేళమయ మహామోక్ష అత్మీధర్శనత్వరా ముముత్తౌ _

తా॥ (బహ్మానంద స్వరూవ మగు సచ్చిదానంద స్మదూపమును సందర్శ్భించుట యందలి సత్వరమే ముముక్ష. [ఇది సాధనచ తుష్ట్రయముశ్యే

ఆల ళకీ పంచక వసులు

ళ్లో అన్నం, (ప్రాణో మనో, బుద్ధి రానందం, కోళసంచకమ్‌॥

1. అన్నమయకోళము 2, ప్రాణమయకోశము 86. మనోమయకోశము కీ బుద్ధిమయకోశము 5, ఆనందమయకోళము లని కోశములై దు, క్‌! అన్నమయకోశము ; (శ్రుతి; అన్నకార్యాణాం సమూహోఒన్నమయః కోళః

తాః అసహారసరిణామరూవనుగు ఈ స్టూల దేహమంతయు అన్నమయకోళ మన(బడును,

ళ్లోః వ్యష్టి రేషాస్య విశ్వస్య భవతి స్టూలవిగ్రహః

ఉచ్యకేఒన్న వికారత్వాళ్‌ కోళోఒన్ననమయ ఇతగ్టాయమ్‌,

పంచీకరణ భాష్యము 49 తాః విజ్వుని స్టూలశరీరమగు ఈదేహము అన్నవికార మైనది గావున అన్న మయకోళమని చెప్పంబడును, శ్లో! నేహోయం పిళృభు క్తాన్న వికారా చ్భుక్షళోణితాడ్‌ ఆని గా జాతః (ప్రవర్థతేఒన్నేన తదభావే వినశ్యతి, శా॥ ఈ శరీరము తలిదంటడ్రులు భుజించిన అన్నవికారమైన శుక్ల కోణితముల వలన కలిగినది, అన్నముచేత అభివృద్ధి నందుచున్నది. అన్నము లేకున్న నశించును; కనుక అన్నమయకోళ మని చెప్పంబడును. ఈ కోళమం దాత్మయున్నపుడు (భ్రమగల్లి నేను మనుష్యుండను, స్థూలళరీరిని, (ప్రభువును, అని (ప్రతీతియగుచుండును. ల్లో ఆచ్చాదకత్వా దేతస్యాఒప్యసేః కోశపదాత్మనః, తా॥ ఇది కత్తికి ఒరవలె ఆత్మకు కోశముగా నుండుటచే కోశ మనంబడుచున్నది, లె (పాణమయకోశము ; శుతిః ప్రాణాది దళవాయనః అన్నమయకోశే యదాన ర్తంకే తదా (ప్రాణ మయః కోళః, తా॥ (పాణ, అపాన, వ్యాన, ఉదాన, సమౌన _ నాగ, కూర్మ, కృకర, దేవ దత్త, ధనంజయములనెడు దశవిధ్యప్రాణ వాయువులు స్థూలదేహమునందుండునప్పు డదే ప్రాణమయకోళ ననంబడును, బ్లో॥ ఏక్మేపాణాదయః పంచ సంచకర్మేందదియై సృహ యగ మా భవేత్‌ [ప్రాజమయఃకోళః స్టూలో యేనైవ చేష్టతే, తా॥ (పప్రాణజసంచకము, కర్మేం్యదియసంచకము గూడి 'ప్రాణమయకోశ మన6 బడును. " ఈ కోశ మం దాత్మయున్నపుడు (భమగల్షి తుత్చిపానలు (ప్రతీతియగుచుండును. 3. మనోమయకోశము ; సూ1 ఏత త్కోళశద్వయసంయుక్త ఆత్మా మన ఆది చతుర్షశకరజై ః శబ్బాది విషయ సంకల్పాది ధర్మాన్‌ యదాకరోతి తదా మనోమయకోళః, | 4 "

50 . సంచీకరణ భాష్యము కః అన్నమయ, పప్రాణజమయకోళములు రెంటితోంగూడి మనస్సు మొదలగు పూర్వో క్తములగు పదునాలుగు ఇందియములచేతను _ శబ్దన్పర్శాదివిషయస కల్పము మొదలగు ధర్మములను చేయుటయే మనో మయకోళ దునంబడును, ల్లో నునో మనోమయఃకోళో భవేత్‌ జ్ఞానేంద్రియై సృహ (ప్రాచుర్యం మనసోయ్మత దృళ్యతేఒసౌ మనోమయః, , కా॥ జ్ఞానేర్యద్రియములై దును, మనస్సును మనోమయకోళ మగును. (కోత త్వక్‌, చళ్లు, జిహ్వా, (ఘాణములను జ్ఞానేంద్రియసంచకము మనస్సుతోంగూడిన మనో మయకోళమగును, ఈ కోళమం దాత్మయున్నపుడు కోశముతో ఏక్యతభమగలిగి దేహమునాది, గృహమునాది, ప్యతులునావారు _ అనీ ప్రతీతియగుచుండును, శీ. విజ్ణానమయకోశము : ఈ విజ్ఞానముయకోళమును బుద్ధిమయకోళ మందురు. సూ॥ ఏతత్కోశ్యత్రయ విశిషాంకఃకరణే తద్దత విశేషధ్యానమననాదివృ తయో వ! ళా అజాటె యదా ఉత్పద్యంతే తదా విజ్రానమయః కోళః, న తా॥ పై మూండుకోశములతోంగూడిన అంతఃకరణ మందు శద్దాదివిషయవి శేషము అను _ అందలిమేలుకీళ్ళను చక్క(గవిచారించి ఒకనిర్ణయమునకువచ్చు అంతఃకరణ వృత్తులే విజానమయకోళ మన(బడును, లుల అల్ల ల్లో! విజ్హానమయకోళస్ప్యా ద్భుద్ధిర్‌ క్లానేందియై స్సహ విజ్ఞాన్నప్రచురత్వేనా ప్యొాబ్బాదకతయాత్మనః | విజ్ఞానమయకోశోయ మితి విద్వద్భి రుచ్యతే, లా॥ క్లానేయద్రియములై దును, బుద్జియును విజ్ఞానమయకోశమగును, ఇది జాన రూం తా (పాచుర్యము గలదిగనుకనుు ఆత్మకు అచ్భాదనమగుటచేతను దీనిని విజ్ఞానమయకోళ మని పండితులు పలుకుదురు, ఈ కోశనుం దాత్మయున్నప్పడు భ్రమగలిగి నేను జ్ఞానిని, మూఢుండను అను (ప్రతీతి యగుచుండును, . ల్లోః కోశ త్రయంమిళిత్వా తద్వపుస్స్యా త్సూక్మ మొోత్మనః,

వ,౦చీకరణ భాష్యము క్‌! తా. (ప్రాణమయ, మనోమయ, విజ్ఞాననుయములను మూండుకోళములుచేరి

సూత్మశరీరమగుచున్నది. దీనినే లింగశకీరమందురు.

ఫీ. ఆనందమయకోశము ;

సూ॥ వీతత్కోళచతుష్టయ కారణాజ్ఞానసంవృ త్తం స్వకారణక్షానం స్వరూప సుఖే వటభానాసు నటనృతఇవ యదావ రృతే . తదా ఆసందమయఃకోళ

'పై నాల్లుకోశములకు కౌరణమగు అవిద్య _ లేక అక్ఞాసముచే ఆవరింపంబడిన తనకారణజ్ఞాన మానందరూపమగు (బహ్మమందు మజ్జివి త్తనమందు వృకమువలె వీజ రూపముగా లీనమైయుండుటయే ఆనందమయకోశము,

ల్లోః కారణే సత్వమానంద మయోమోదాది పృ క్రిశిః తత్తత్కోళై స్తు తాదాత్న్యా దాత్మాతత్తన్మయోభవేత్‌ ,

తా॥ కారణశరీరమందలి మలినసత్వగుణము ప్రజామోదనృ త్తులతోంగూడినదై. 'ఆనందమయకోశదుగును, ఆత్మ ఆ యాకోశములతోం గూడి ఆ యా కోళాభిమాసము నలన అ యా కోళమయుం డని వ్యవహరింపంబడుచున్నాండు,. అనంగా _ 1. అన్నమ యుండు, 2. ప్రాణమయుండు, కి, మనోమయుండు, 4 విజ్ఞానమయుండు, గ. అనంద మయుండు అనునాముముబచే ఆలరారుచున్నాండు, శ

టీ

ఈ కోశమం దాత్మయున్నప్పడు నేను సుఖవంతుండనను (ప్రతీతి యగు చుండును,

ఈ సంచకోశములలో అన్నమయకోశము స్టూలదేహము = పాణజమయ, చునోమయ, విజ్ఞానమయకోశములు మూండును సూక్మదేహము _ లేక _ లింగదేహము_ “ఆనందమయకోశ మే కారణ దేహము _ స్టూలదేహములెన్ని మాతినను సూత్మ దేహము .మాలజదు,

యజుర్వేదియనుగు తై త్తిీయోపనిషత్తు భృగువల్లిలో ఈ పంచకోశముల వివరణము గలదు. అందే _ 1. అన్నం (బ్రహ్మేతి ఏజానాత్‌ _ 2. (ప్రాజో_బహ్మేతి విజానాత్‌ _ 8, మనో (బహ్మేతి విజానాత్‌ _ 4. పిజ్హానం (బ్రహ్మేతి విజానాత్‌ శ, ఆనందో (బహ్మేతి విజానాత్‌ = అని సంచకోళ్నప్రాళ స్త్యము (పకటింపంబడినది, ఈ స్యూతముల (క్రింద శ్రీ శంకరభగవత్సాదుల, శ్రీమాన్‌ రంగరానూనుజాల వివర ఇలు చూడందగినవి,

ర్‌ి వంచీకరణ భాష్యము పంచవులములు

1. ఆణవమలము _ 2, కార్మికమలము _ 8. మాయికమలము _ 4. మాయేయ మలము . క్‌, తిరోధానమలము.
2. ఆణనమలము: పరమాత్మను తెలిసకొనవలయునను తలంపు కలుగంగా దానిని మజుంగుపణుదు నది . ఆణనమలము,
3. కార్మికమలము: 'పెద్దలనలన వేదాంత రహస్యములను తెలిసికొనునపుడు వానియందు బుద్ధిని (నవేశింపనీయనిది _ కార్మికమలము,
4. మాయికమలము: ఇది గాఢమైన అజ్ఞానము - పావకార్యములయందు బుద్దిని (వేశింసందేయునది= మాయికమలము,
5. మాయేయమలము: మాయాసంబంధము లగు దుష్టకృత్యములయందు. బుద్ధిని (ప్రవేశింపంజేయునది = మాయేయమభమునా
6. తిరోధానమలము; సత్యమైన సరమూత్మయందు అనత్య(భాంతిని పుట్టించి సరమాత్మ నెలుంగ నీయక చేయునది . తిరోధాసమలము, భంగ్యంతరము ట్లో॥ అణవం గర్భసంబంధ మణురూస వ్యవస్థితమ్‌ “మాయికం జాకిభేదంచ మోహ ఇత్యభిథియతే కొర్మికం (ద్రవ్యసంబంధ _మీషణ(తయ సంయుతమ్‌ ఇదం మల్యతయం టోషం గురుజై న విమోచయేత్‌,
7. అణనమలము: తలిదండుల శుక్షళోజిత సంబంధముచేతను, గర్భవాననందం. ధముచేతను సం్యక్రమించినమలము _, ఆజవమలము,

ఫంచీక్రరణ భాష్యము ర్‌్రి 2, మూయికమలము; జాకి ఏద్యాహంకారాడి మోహములకుంగారణ మెనటి పాన మ రూసమే . మాయికమలము. వే. కార్మికమలము: అనుభవవ స్తుసంబంధముచేతను, ఈషణ్యతయ దోషదూషిత .మగుటచేతను సంప్రాప్తంచునది _ కార్మికమలము, ఈ మల్యతయమను గురునిచే విడిపింపంజేసికొనవలె, విశేషము: పైవానితోపాటు 1. వాచిక £, కాయిక్క 8, మానసికమలములని మతి మూండిటం గలిపిరి.

1. వాచికమలము; ల్లో పారుష్య మనృతం చైవ పె శున్యం చాపి సర్వశః అసంబిద్దపలాపశ్చ వాజ్మలం స్యా చృతుర్విధమ్‌, తా. సపరహృదయములకు బాధాకరముగా పరుషముగా మాటలాడుటయు, అసత్యములాడుటయు, (ప్రతివారియం దేదోయొక దోషమారోపించుటయు, అనుచిత (ప్రసంగములు గావించుటయునను ఈనాల్గుదోషములు గలది వాచికమలము. ఏ, కాయిశకమలము: శ్లో॥ అదత్తానా ముపాడానం హింసా చైవా విధాసతః పరదారోపసేవాచ శారీరం (తివిధం స్మృతమ్‌, తా, 1. పరుల (ద్రవ్యమును అన్యాయముగా. దీపికొనుట _ 2, శాస్రదూష్య ములు, హంసాపూరితములగు పనులుచేయుట = 8. పరత్తీలతో సంబంధము గలిగి యుండుట _ అను ఈదోష్మకయము కలది కాయికమలము, శ. మానసికమలము: ల్లో॥ సర(ద్రవ్యే ప్వభిధ్యానం మనసానిష్టచింతనమ్‌ విశతాభినివేశళ్చ త్రివిధం కర్మ మానసమ్‌, తా, 1, నిరంతర పర్ష్మదవ్యాథిలాష - 2, అనవరత మిళతరులకు కీడుతల పోయుట _ 8. వ్యర్థవిషయములందు (ప్రవేశింప పూనుకొనుట _ అను ఈ దోష్మతయము కలది మానసికమలము,

గ్‌కీ స౦చీకర భాస్య ము పంచక్షేేములు

1, అవిద్య - 2, అవ్మీతము = తీ, రాగము _ 4, ద్వేషము _ గ, అభినివేళము. ఈ అయిదు కష్టదాయకములగుటచే పంచశ్షేశము అని 'పెద్దలందురు.

పంచ్యభమలు శ అర అరల అక ఫ్‌ అధర్వణీయ అన్నపూర్జోపనిషత్‌ ల్లో! జీవేశ్వర జగద్భేదో జగద్బేదళ్చ పంచధా (భమః పంచవిధో భాతి తదేవేహ నముచ్యతే,

1. త్‌ మః; శ్లో జీవేశ్వరౌ భిన్నరూపా వితి ప్రాథమికోభ్రమః, తా, జీవేళ్వరులు భిన్నరూపు లనుకొనుట మొదటి(భమ, _--ఈ్ళభమ నివృ త్తుపాయము

“బింబ ప్రతిబింబ దర్శనేన భేదభమా నివృ త్తః) భాష్యము: ఈశ్వరుండు వింబము _ జీవుండు(పకిబింబము = (పతిబింబము అసత్యము బింబము సత్యము కనుక జీవేశ్వరు లిరువురు నొక్కటియే ఖిన్నులుకారు,

వ (భ్రమ: - బ్లోః ఆత్మనిష్టం కర్షృగుణం వాస్తవం వా ద్వితీయకః,

తా. సాకు కర్షృత్వము కలదనుకొనుట ద్వితీయ్మభమ. (ప్రారబ్ధానుసారముగా. ఇంద్రియములు వ్యాపారముచేయుదుండంగా ఇంద్రియాతిరి క్తమైన ఆత్మ కర్తగాం దోంచుచున్నది.

ఆాఈ్ళ్ళభమ నివృ త్తుపాయము.__

“*స్పటికలోహితదర్శనేన పారమార్డిక కర్తృత్వభమో నివృత్తః” భాష్యము: నీల, పీక, రక్తోది వస్తువుల సొన్నిధ్యముచే నృటికము ఆయారంగులు గలిగియుండుటయందు దానిక_ర్తృత్వమేమియులేక రంగుల క _రృవ్యమైనట్లు ఇంద్రియ సాన్నిధ్యమున అత్మ క_ర్తగాక ఇంద్రియములే కర్తలని తెలిసికొనవలెను.

8. (భమ: " క్లో; శరీర్యతయసంయు క్ర జీవస్సంగి తృతీయకః తా. తాను దేహ్గ త్రయము నంటికొనియున్నాననుకొనుట మూండన్యభ్రమ. -ఈ భ్రమ నివృ త్తుపాయము ఘట, మఠాకాశ దర్శనేన సంగతిభమో నివృ త్తః, భాష్టము: ఘట, మఠా కాళదృష్టాంతముచే ఈభదు తొలంగును, ఆకొళము ఘట మఠాదు లనంటకయుండినట్లు దేహ్మాతయమునంటక అత్మయున్నట్టు లెబుంగవనలయును, చై తన్యరూవమైన ఆత్మ 'దేహ్య్శతయము నంటియున్నమెడల దేహ మెప్పటికి అచేతనము గానేరదు.
9. (భమ: బ్లోః జగళ్కారణరూపస్య వికారిత్వం చళుర్ధకః, తా. జగత్కారణరూప్పండ్లై న సర్వేశ్వరునకు వికారము గలదనుట నాలుగన (భమ. కనకరుచిదర్శనేన వికారిత్వభమో నివృత్తః, ఖాషర్థిము: ఈభ్రాంతి కనకభూషణ దృష్టాంతముచే నివ్నర్తింపంబడును. వికారములు భూషణములకేకాని బంగారనునకు లేనట్లు వికారములు దేహములకేగాని ఆత్మరులేవు, 5, (భ్రమ: ల్‌ కారణాద్చెన్నజగత స్పత్యత్వం పంచమో భమః, శా. (ఏహ్మముకంటదె భిన్నమైన జగత్తు నత్యషనుట అయిదవ (భ్రమ, --ఈ (భమ నివృ క్తుపాయము.._ రజ్జుసర్పదర్శనేన కారణాద్భిన్నబ గతస్పత్యత్వ్మభ మో నివృ త్రః, ఖాష్యము : రజ్జుసక్ప దృష్టాంతముచే ఈ (థ్రాంతి తొలంగును. రజువును ెలిపికొనువజకును సర్బ(్రాంతి గలదు, దానినెజ్‌ంగిన పిదప మ! సర్పములేసట్లు సర్వవా్యాపక మైన 'ఉహ్మమును కెలిసికొనిన పిదప దేహాద్మిససంచము

0 సంచీకరణ భామష్యను మిధ్యయగును. సృష్టికి పూర్వమున ఎ" (పళయమునకుపిదప లేనీ ఈజగత్తు మధ్య యందును లేదనియే చెప్పవలెను, పంచ భమములు

1. దేహాత్మభమ: దేహముకొని తన్ను దేహమని తలంచుట, 2, తరుపాషాణాద్శి భమ: దేవుండుగాని తరుపాషాణాది వ్యిగహములను దేవుండని తలంచుటి.
2. మిధ్యాత్మభ్రమ: అత్మకొని శరీరాదులను ఆత్మయని తలంయ ,
3. దేవత్యాభమ: మోక్ష్సపదమగు ఆత్మ తనలోనుండంగా దేహేంద్రియాదులతో. గూడిన (బహ్మాదులను మోక్షకర్తలని తలచుట. 5, కర్మభమ: (బహ్మాభిన్నన్వరూప (ప్రత్యగాత్మ కాన యుండుటను ఇెలినికొనక తనకు మోక్షముకొవలెనని తలంచి జస్క తవ, (వతాదుల ననుష్టింపతలంచుట, ॥ (క్రీకంఠ భాష్యము] జ్ఞానభూమికలు : సూచన ఈజానభూమికలు సామవేదీయ మహోపనిష తులోను, యజుర్వేదీయ [| కో అలాల స్‌ వరాహోపనిష త్తులోను నవివరముగాంగలవు__] వ్షో! కానభూమి స్సుఖేచ్చాఖ్యా [(వథమా నముదాహృ తా విచారణా ద్వితీయాఖ్యా తృతీయా తనుమూనసీ సత్యావ తి శృతుర్డీ స్స్యా _త్తీ గ్రనంన క్షి స్తు వంచమిోా వదార్థాభావనామనీ నవమి తొర్యగా న్మృళా, క్షే నుఖేచ్చా: దీనినే కుబేచ్చయనియు నందురు. లః స్ట్‌ఈః కిమ్మూఢఏవాస్మి 'సేక్యేఒహం శాస్త్రసజ్డ నైః 'వై రాగ్యపూర్వమిచ్చేతి సుఖేచ్చే త్యుద్యతే బుధైః,

పంచీకరణ భాప్యము ర్‌ తా, నేనేమెజుంగని మూఢు(డను = శాస్త్రముల, సజ్జ నులమూలమున తత్వార్‌ థు ములందెలియంగలసనెడి వై రాగ్యపూర్వ్యమైన యిుచ్చ్భయే సుఖేచ్చ _ లేదా శుఖేచ్చ. 2, విచారణ: ల్లో శాస్త్ర, సజ్జనసంపర్క వై రాగ్యాభ్యాసపూర్వకమ్‌ సదాచార(ప్రవృ త్తి ర్యా పోచ్యతే సా విచారణా. తా. శాస్త్రముల, సత్చురుషులసాంగత్యమును _ వై రాగ్యాభ్యాస పూర్వకముగా. గలిన సదాచార స్రవృ త _ ఏచారణ. శ అవి శ, తనుమానసి: ॥ ల్లో॥ విచారణా నుభేచ్చాభ్యా మిందియార్లేషు ర్‌ కతా (నో జావ యత్ర సా తనుకామేతి పోచ్యుతే తనుమానసీ, తా. సుఖేచ్చా, విచారణలను రెండుభూమికలచేత విషయాఖిలాష లెప్పుడు తగ్గునో అవు డది తనుమానసి . ఈమూండుభూమికలు జగద్వ్యాపారముగలవిగాన జా గదవస్తయనందగును, ఇంతవటికు జన్మ గలదు. తక్కిన భూమికలయందు జన్మలేదు= | శ సత్వాప తః అవా ల్లో భూమికా (తితయాభ్యాసా చ్చిత్తేతు విరతే ర్వశాత్‌ సత్వాత్మని స్థితే శుద్దే సత్వాప్తి రుదాహృతా, శా, సుఖేచ్చు, విచారణ, తనుమానసి భూమికలయొక్క అభ్యాసమువలన విషయములందు వై రాగ్యముగలిగి అందువలన చిత్తము శుద్ధమై సచ్చిదానందరూప "మెన ఆత్మసాతెత్కారముండుటయే _- సత్వాపత్తి _. ఈ భూమికయందు జగత్తు స్వప్నమువలె;దోంయను. ఇది స్వప్నావస్థ. ఇతడు (బహ్మవిదుండు, 5, అసంస కి: అలా శ్లో దళా చతుష్టయాభ్యాసా దసంనర్మ ఫలాతు యా రూ ఢసత్వచమక్కారా (పోక్రాసంస క్రి నామికా. ఇయం సుషుప్రిరాఖ్యాతా హళ్షిత్రస్టో (బహ్మవిద్వరః కా, పె నాలుభూమికల యభ్యాసముచే ఫలా పేక్షలేబలముగా నాటుకొనిన సత్వ యు జ్‌ -గుణ్యపకాశము _ ఆఅసంస క్రి ఇది సుషుష్త్యవస్థ _ కతండు (బహ్మావిద్వరుండు.

ర్‌ి సం౦ంచీకరణ భాష్యము. 6, పదార్థాభావన: ల్లో భూమికాపంచకాభ్యాసాత్‌ స్వాత్మారామతయా దృఢమ్‌ అభ్యంతరాణాం బాహ్యానాం పదార్థానా మభావనాత్‌ చిరముద్చ్పోధనా ధన్య సయత్నేన్వైవ బుధ్యతి వదార్జాభావనా నామ షష్టీభవతి భూమికా జీనన్ముక్రి స్తుర్యదళా వరీయో (బహ్మవిస్తరః. తా. పె అయిదుభూమికలచేత ఆత్మయందు. మిగుల రమించువాండ్రై అంత రృహిఃపదార్లములయొక్క భావనగోచరములేనట్టియ. _ ఇతరులచే బోధింపంబడు మ నప్పుడు మాత్రము కార్యములయందు (ప్రన_ర్ధించుస్థితియే _ పదార్థాభావన. ఇది తురీయా- వస _ ఇతండు (బహ్మవద్వరీయుండు. గ. తురీయము.- లేదా. తుర్యాతీతము: ల్లో భూమిషట్కచిరాభ్యాసాత్‌ భేదస్యానుపలంభనాత్‌ యత్స్వభావై కనిష్టత్వం సాజ్జేయా తుర్యగాగతిః విదేహము_క్రి రాఖ్యాకా తుర్యాతీత దశా స్మృతా కథితోయం (బహ్మవిద్వ రిష్టో దుర్లభో నృణాం ఏతాబుద్ధిమతా మేన గోచరాజ్ఞానభూమయః తా, వెనుకటి జ్ఞానభూమికలాజిటిని చిర కాలమభ్యసించుటవలన (ప్రవంచాది. భేదములు నశించి ఆత్మభావనయందే నెలకొనియుండునట్టి స్థితియేదియో అదియే తురీయ. మనెడి దుడవభూమిక. ఇదే తుర్యాశీతావస్థ. ఇతండు (బహ్మవిద్వరిద్ధుండు. చక భూమికలేడును ముద్ధినుంతులకే గోచరించును. మూఃడుభూమికలతో ముక్ర్తులగుబకు సంశయము లేదు, నాల్ల వభూమికలో నికి గృహస్ట్థుండును రాంగలండు, సన్యాసి యేడవభూమికనజకును రాంగలండు. ఎల్ల రకు. ముకి సమానమే, ల్లో 'భూమిక్కాతితయం త్యక్త్వా భూమికాత్రితయం పునః నృష్టమీభూమి మాసాద్య య స్తిష్టే త్సహి సండితః, తా, మూండుభూమికలు విడిచి, మూండుభూమికలు పొంది ఏడవ భూమిక. సందినవాండే పండితుండు.

నో న సం౦చీకరణ భాష్యము గ్‌ , అజ్జానభూమికలు ల్లో వీజజ్యాగ _త్తథాజ్నాగ న్మృహాజ్యాగ త్తథ్రైనచ జ్యాగత్చ్వ్వష్న _స్తథాస్వస్నం స్వవ్నజా్యగ త్సుషు ప్తికమ్‌, తా, 1. వీజజ్నాగత్‌ _. ఓ జ్యాగత్‌ _ ఏ6. మహాజ్మాగత్‌ _ 4, జాగ తృ్వస్నము = 5. స్వప్నము _ కి. స్వస్నజా[గఠ్‌ _ , సుషుప్తి అను నీ యేడును అజ్ఞానభూమికలనంబడుచు మోహజేదమే యగును.

1. వీజజ్యాగళత్తు: అనాలి ల్లో! ప్రధమం చేతనం యత్సాా దనోఖ్యం నిర్మలం చిఈః భవిష్యచ్చి త్తజీవాది నను శద్దార్థభాజనమ్‌ పీజరూపస్టితం జాగ ద్చీజజ్నాగ _త్తదుచ్యతే, తా. నామరూపాదికల్చ్పన కధిష్టానమై నిర్మలచై తన్య రూపమగు. ఆత్మకు పూర్వజ న్మములందలి పాపకర్మాతిశ యమువలన ఈపుట్టువులో ననుభవింపందగియున్న చేహాదికము, తద్భోగ్యవ స్తువులు మొదలగునదంతకయు సూక్మమగు పీజరూపములో నుండి ఈ యాత్మనావరించుటయే వీజజ్యాగ_త్తనంబడును, ఇది గర్బోత్స త్తికాలమందే తలిదం్యడుల ఇుక్ల ళోణితమిశ్రవిందువే ఉపాధిగాంగల ఈ జీవుని ఆశ్రయించి యుండును, స్సు? వ జ్యాగ్రత్తు: ల్లో॥ నవ్వప్రసూతస్యపరా దయం చాహ మిదం మమ ఇతీ యఃఖవతర్థయ స్ప్వ్‌స్ద _స్‌ొగ త్చా) గథావనాత్‌ తా, తల్లి గర్భమునుండి 'వెబపలికి రాలగొనే దేహమే కానని తలంయట తుత్చిపాసాదికము, తల్లీయని, ఇతరులని భేదమును గుర్తించుట, మొదలగు అవిదార్థ విశేషవై భనము జ్యాగత్తనంబడును, త మహాజ్యాగత్తు: వాల ళో! అయం సోహా మిదంఠన్మే ఇతి జన్మాంత రోదితః పీపరః (పత్యయః (వోకో మహాజ్యాగ దితిస్ఫుటమ్‌,

శ్ర పంబచీకరణ భాష్యువ తా, పూర్వజన్మసంస్కారముచే నేనుగొస్పవాండను కావలెను, మంచి భోగ వస్తువుల ననుభవింపవలెను, ఇత్యాది సంకల్పముల నొనర్చ్బుట నుహాజ్మాగత్తన బడును. శీ జాగత్స్వప్నము: శ్లో ఆరూఢ మథవారూఢం సర్వదా తన్మయాత్మకమ్‌ యజ్ఞాగతో మనోరాజ్యం తజ్జాాగత్స్వస్న ఉచ్యతే, తా, తన జన్మాంతర పొవప్పణ్యము లంబట్టి (ప్రబలమైన లేదా దుర్చలమైః మనస్సు ఆయాకోరికలను కోరుచుండ6గా తొదాత్మ్యమునంది ఎ'ఫ్లైట్లు మనస్సు(తిప్పునో అట్లట్లు సంచరించును, ఇదియే జాగత్సప్నమన బడును, ్లోః ఆల్బకాలం మయాదృష్ట మేతన్నో నేతి య్యత్రహి సరామర్శః (ప్రబుద్ధస్య సన్వప్నజతి కథతతే. తా, స్వస్ననందనుభవింపంబడు కణీకసుఖదుఃఖములను జూచి మేల్కొః నపుడు గూడ అట్టి కణీకసుఖముల కొజకు తెలివిలేక నిరంతరము పొాటునడుటడోే స్వప్నమనంబడును, అదం ఇద ల గి స్వప్నజ్యాగ్ర త్త: ళ్లోః చిరసందర్శనాభావా ద్మపపుల్లం బృహద్వచః చిరకాలానువృ త్తి స్తు స్వప్నోజ్యాగ దివోదితః | స్వప్నజ్నాగదితిపోక్తం జాాగత్యసి పరిస్ఫురత్‌, తా, ఇతరుల భోగభాగ్యములను చిరకొాలముచూచి తానుగూడ అట్టివాండను గావలెననీ దురాశప్పట్టి నిరంళర మా యైశ్వర్యాదులనే ధ్యానించుదు తనకవి లేకపోఠొ నను బాధతోనుండుటయే స్వస్నజా(గ త్తనంబడును. " సుషు పి: అణ లో షడవస్టాపరిక్యాగే జడాజీవస్య యాౌస్టితిః భవిష్యద్దుఃఖభోధాఢ్యా సుషుప్తి స్ఫోచ్యుతే గతిః జగ త్తస్యా మవస్థాయా మంళ్తమసి లీయతే.

పంచీకరణ భా ష్యము 81 తా, మాహఖేధము లాఅింటిలో (క్రమముగా మునిగిపోయి. అందువలన దుఃఖ మనుభవమునకురాంగా అప్పడేమియు చేయుటకును దోంచక జడునివలెనుండి ఇంకను మునుముందు దుఃఖములు రానున్నవని తెలిసి కటికచీంకటిలో తిరుగువానివతె నుండుటయే సుషముప్రియనంబడును. అవనస్తాచతుష్తయమ్‌ డు (౫

1. జ్య్నాగత్తు = 2, స్వస్నము _ క. సుమప్తి _ 4, తుకీయము,
2. జ్యాగదవస్ష: (మ సూ! కౌ జ(గ్రదవస్థా? మన ఆది చతుర్దశకరజై పుష్కలై రాదిక్యాద్యను గృహీతైః శబ్దాదిన్విషయాన్‌ స్టూలా న్యదోపలభతే త దాక్మానో జాగరణమ్‌. తా. కర్మేం్యద్రియముల్లై దు _ జ్ఞానేంద్రియములై దు. అంతఃకరణ చతుష్టయము అను ఈ పదునాలుగు ఆయా అధిష్టానములతోంగూడి స్టూలములగు శబ్దాదిచాహ్య' విషయములను ఎప్పడు (గహించునో అప్పుడు జ్యాగదవస్థ అనంబడును, 4 స్వప్నావస్థ: సూ॥ కొ స్వప్నావస్థా? తద్వాసనాసహితైః చతుర్ద్శశకర టై: శబ్దాద్యభా వేపి వాసనామయాన్‌ శబ్దాదీన్‌ శాళ్కాలికౌన్‌ (ప్రశిభాసమానాన్‌ యదా ఉపలభతే తదా స్వస్నమ్‌, లా, శట్టాది విషయములు లేకున్నను తక్కాలమందు ప్రతిభాసించు జ్నాగద్వాస నామయములగు శద్దాదులను జాాగద్వాసనాసహితములగు పై పదునాలుగు ఇంద్రియ ములతోను బాహ్యామందుంగాక అంకఃకరణమందే యెప్పడ్నుగహీంచునో అది స్వప్నా సస్ధ అనబడును. లి సుషుప్త్యవస్థ: సూ॥ కా సుషుప్తావస్టా? చతుర్దశకర ణో పరమాత్‌ నిశేషవిజ్ఞానాభావాశ్‌ యదా శద్దాదీన్‌ విషయాన్‌ నోపలభతే తదాత్మన స్పుష్వుప్రిః. కా, చతుర్దశేర్యదియములును తమ కారణమందు లయమందుచున్నందున శద్దాది విషయములను బాహ్యమందు౧ాని అంతఃకరణమందు(గాని (గ్రహించుటకు 'పవృత్తి శీకుండుటచే ఆయా శబ్దాది విశేషజ్టానము కలుగనేరదు. అట్టి స్థితియే సుమ ప్త్యవస్త అనబడును,

శి సంచీకరణ భాష్యమ . తురీయావస్థ: సూః కిం తురీయం? అవస్థాతయ భావా భౌవ సాక్షీస్వయంభావాథావ రపొత। నిరంతరచై తన్య మాత్రం యదా తత్తుకీయమ్‌. తా, అవస్థ్టాతయమునకు సొక్షీమాత్రమును, స్వయముగా తనకెట్టి భావాభా! ములు లేనట్టి వైతన్యము మాత్రమే తురీయమనంబడును, 1గుతిః నాఖి హృదయ కంఠ, మూర్చసు = జాగ తప్ప సుషుప్తి, తురీయ నసాః, ” ళు తా, నావియందు జా్యగదవస్ద = పృొదయమందు స్వప్నావస్థ ల కంఠమం! సుషమ_ప్ష్యవస్థ ఆ మూర్థమందు తురీయావస్థ ఉండును. (పరహార్చోపనిషత్‌ శ్రుతి: జాగరతే (బహ్మా, స్వప్నే విమ, స్సుషప్తా రుద్ర, స్తుకీయ మక్షర చిన్మయమ్‌, [పరబ్రహార్చోపనిషత్‌ తా, జాగ్రదవస్థలో (బ్రహ్మ, స్వప్నావస్థలో విస్తువు, సుషుప్ష్యవస్థలో ర్యుదుండి తురీయావస్థతో అక్షరుండగు చిన్మయుండుండును, (శ్రవణ, మనస్క నిదిధ్యాసలు

1. శ్రవణము: ల్జో సర్వ వేదాంతవా క్యానాం షడ్మి ర్లింగై _స్తదద్వయే పర్మేబహ్మణి తాత్పర్య నిశ్చయం (శ్రవణం భవేడ్‌, తా. 1. ఉప్మకమము, 2. ఉపసంహారము, 8. అభ్యాసము, 4. అపూర్వః వలను, గ్‌, అర్జవాదము, 8, ఉపరతి, అను నీ యాజులింగములతో సత్యడ్ఞానానం? సంద్శదిహ్మమందే అన్ని 'వేదాంతములకు పర మళాత్చర్యమని నిర్ణయించుకొనువణక! ,గురువులకగ విద్యనువినుటయే (శ్రవణమనంబడును. 'ఏ, మననము: ళ్లోః 'వేదాంతవాక్యానుగుణ యుక్రిభి _స్త్వ్వృనుచింతనమ్‌ "=... మననం తచ్చు) తార్థస్య సాకొళ్కారస్య కారణమ్‌,

పంచీకరణ భాష్యము గ్ర తా. తాను (శ్రవణముగావించిన వేదాంతవాక్యములనే లౌకికయ క్తులతో, “దృష్టాంతములతో మనస్సులో గట్టివడునట్లు చింతించుటయే మనన మసందిడును, ఇది పరోత్యబిహ్మజ్ఞానము _ అపరోక్ష్తమగుటకు సాధనమగుచున్నది. లి, నిదిధ్యాస: న్లో విజాతీయ ళరీరాది ప్రత్యయత్యాగ పూర్వకమ్‌ సజాతీయాత్మవృ త్రానాం పవాహకరణం యథా కై లధారాన దచ్చిన్న వృత్త్యా తద్ధ్యాన మచవతే. తా, దేహాదికమే. నేనను విజాతీయ వ్యవహారజ్ఞాన వృత్తుల ఏమాత్రము రాసీయక (బహ్మమే నేనను వృ త్తిని మాత్రమే అంకఃకరణమందు అవిచ్చిన్నక్తై లధార వత నుంచుటయే ధా్చనము _ లేక _ నిదిధ్యాసన మనంబడును, చతుర్విధగురుశ్నుశూషలు

1. స్టానక్కుకూష _ 2 అంగళ్నుకూస _ 8, భావళ్ళుకూష _ క. అత్మశుక్రూషం ఖ్నవి ఉ_త్తరో_త్తరములు బలీయములు, సప్తభూమికలు వో శా స్త్రతత్వజ్ఞసంపర్మో విచారోఒసంగభావనా, సమతా, స్వచ్చతా సొమ్యా, తుర్యగా _ న_ప్త్పభూమికాః, 7 జల్ల అర ఒల్లో ఇ గే శాస్త్రత త్వజ్ఞసంపర్కము: తత్వజ్ఞాని సమక్షమున _ వేదాంతళాస్త్రాభ్యాసము. చేయుచు వ్వైరాగ్యముగలిగి యుండుట వథమభూమిక, ఇది ముముక్షత్వము నిచ్చుచున్నది, 2, విచారము; ఆత్మానాత్మ విచారణ చేయట రెండవభూమిక, దారేషసణ, పుశ్రేషణ, ధనేషణ వదలుట మూండవభూమిక, 4, సమత; తోకవాసన, శాస్రవాసన, దేహవాసనలు విడచుబ నాల్స వభూమిక,

.! పందచీకరణ భాష్యము 5. స్వచ్చత;

శుద్ధ నంవ్విదూపానందములో నుండుట అయిదనభూమిక, 6, సౌమ్య:

సగమున్మిద్య సగము మెలంకువనవలె నుండునట్టిస్థితి ఆణవభూమిక, ఇది జీన ను క్రావస్ట. "7 తుర్యుగ:

కేవల సుషుప్తితో సమానమైన స్టితి గలిగి అభిండానందము ననుభవించునడి యేడవభూమిక - ఇదిము క్రావస్ట,

వ - వ " ఎ-సూక్మ (ప్రకృతిని స్ధూలమొనర్భ్చుటయే సృష్టి -

1. అండజములు: (గుడ్డుపలన పుట్టునట్టివి సతులు, మత్స్యములు, సర్పములు మున్నగునవి, ట్స "స్వేదజములు:

చెమటవలన పృట్టునట్టివి "పేలు, చీర పేలు మొదలగునవి. ల ఉద్భిజ్జములు:

జి

విత్తనములచే భూమిని సెల్ల గించుకొనివచ్చునవి వృత్షొాదులు, ఉసిళ్ళు, చీమలు మొదలగునవి, 4, జరాయుజములు:

మావివలన ప్పట్టునట్టివారు మనుష్యులు, సశుప్పులు మొదలగునవి, ఆస్ట్రపాశములు:

వ్లో। ఘృణా శంకా భయం, లజ్ఞా జుగుప్పా చేతి పంచమమ్‌ కలం, శీలంచ, విత్తంచే తపా పాళాః (వకీర్రికాః,

సంలీకరణ భాష్యము రక తా॥ దయ, శంక్క భయము, లజ్జ, నింద, కలము, శీలము, వితము. ఈ యెనిమిది అష్టపాశములు = ఈయునిమిదిగలవాండు దిద్ధుండు. షట్కర్మలు: ళ్డోః ధౌత్కి ర్వ స్తి, _స్తథానేతి, స్తాటనం, నొలికా తథా కపాలభాతి రేతాని షట్కర్మాణి పచక్షత,

" శా॥ దౌతి, వ్‌ నేతి, త్రాటనము, సాలిక, కపాలభాతి . ఇవి షట్యార్మలు- ఈయాజు యోగసాధనలవలన మనసు విశాంతినొందును = మనోవిశ్రాంతియనునదే ట్రహ్మాసందము, " షడూర్ములు:

1. జననము, 1. మరణము, 8. ఆలి, 4, దప్పిక, 5. సంతోషము,

1, కోఠము _ ఇవి సంసారసాగరమునకు ఆలలవంటివిగాన ఊర్ములనంబడెను, సషడ్చావ వికారములు:

1. అస్తి = పిండరూపముతో గర్భమందుండుట.

ఓ, జాయతే ౨ జననమగుటి,

8. వర్ధతే = పెరుగుట.

శ. విపరిణమకే = బాల్య, యొవన, కౌమార, వార్జక్యములుగా నుండుట,

గ, అపక్షీయతే == కృశించుఏ.

8, నశ్యతి = కనపడకపోపుట _ (న$ంచుటం మానసికపూజాకుసు మములు:

1 మనస్సు ఓ బుద్ధి _ లీ, వొక్కు = 41 శవము _. 6, దమము =

(1. అక్రోధము _ ₹, మౌనము _ 8, నిరాహారను _ 5 ని(్రాత్యాగము = 10. భూత

దయ _ 11. అఖభినివేళము . 12. నై ర్మల్యము _ 18, అచాంచల్యము _ 14, వేదాంత

విచారము _ 15. (బ్రహ్మజ్ఞానము = 18. ఆనందము _ ఇదియే (బ్రహ్మము = “అనందో

'బహ్మొ అని శ్రుతులు, ,

5

(6 సంచీకరణ భాష్యము దేహ్మతయము ; స్తూల్క సూత్మ, కౌరణములని దేహములు మూం.డురీతులు. థు శో స్గూల స్వ్వన్నమయో దేహ స్ఫూక్ష్మ స్తద్వాసనామయః ళం తాలి , మూలాజ్ఞానం త్తత్తదేవ శరీర కొరణాభిదమ్‌. ॥ స్తూలదేహము _ జాగ్రదవస్త _ విజ్వండు (| థు తా అన్నరసపరిణామరూపమయిన చర్మము, నూంసము, ర్క్తము, మెదడు, కొవ్వు, శుక్తము, ఎముకలు అనుస_ప్పధాతుమయమై థుత్సిపాసలు, జరామరణ ములు, భయభ్రాంతులను షడూర్మియుత మై. సూ॥ పంచీకృతసంచమహాభూతై కృతం సక్కర్మజన్యం సుఖదుఃథాది భోగాయతనం శరీరం, 1, అస్తి. 8. జాయతే _ 8, నర్ణతే = 4. విపరిణమతే _ శ. అవక్షీయతే _ $, వినళ్యతీతి షడ్వికార మేతత్‌ స్థూలళరీరమ్‌, కా॥ పంచీకృతపంచమహాభూతములచే నిర్మింవంబడి సుకృతదుష్కృతాదుల. వలనగలిగిన సుఖదుఃథాదుల ననుభవించుబకు గృహమువంటిదీ స్టూలళరీరము _ ఇది ఉండుట పుట్టుట, “పెరుగుట, విరుగుట, తగ్గుట, చెడుట, అనునీయాణువికొారములు గలిగి విరాట్పుర్తుష, జ్నాగ్రదవస్థ సంజ్ఞ లుగలడ్రై యున్నది, /' సూ స్టూలళరీరాభిమానీ ఆత్మా విశ్వ ఇత్యుచ్యతే, తా స్థూలళరీరాఖిమానియైన అత్మ విళ్వండని చెప్పందిడుచున్నాండు. అగ్ని తె లల్లి ఇల్లి జి 4. సూక్ష్మదెహము - స్వప్నావస్థ = హిరణ్యగర్భుండు సూ॥ అపంచీకృత సంచమహాభూతైైః కృతం సత్కర్మజన్యం సుఖదుఃఖాది ఖోగసాధనం పంచజ్ఞానేయదియాణి, సంచకర్మేం్యదియాజి, సంచ్యప్రాణాదయః, మన శ్రైకం, బుద్ధికై కా ఏవం స్పష్పదశకలాభిః సహయ త్తిష్టతి థత్‌ సూకత్మశరీరమ్‌, తా॥ అపంచీకృతసంచమహాభూతములచే కలిగినదియు, కర్మచే సిద్ధించినదియు, సుఖదుఃథాదిభో గములకు సాధన మైనదియు, కర్మ _ జ్ఞాన _ (ప్రాజసంచకము _ మనో బుద్ధులను పదునేడుకళలతో౬ గూడినదీ నూక్మశరీరము, సూ సూత్మశరీరాభిమానీ తై జన ఉచ్యతే, శా, సూత్మళరీరాభిమానియైన ఆత్మ తై జసుంగనందిడుదున్నాండు,

పంచీకరణ భాష్యము (7 కారణదేహము = సుషు పర్షవస _ సుషుప్త్యవస్థ - అవ్యారృతుంయ సూ॥ అనిర్వాచ్యానాద్యవిద్యారూపం శరీరద్వయస్యకారణమ్యాత్రం సత్‌ స్వస్వరూపాళ్హానం నిర్వికల్చ్పకరూపం యద స్తి తత్కారణశరీరమ్‌. తా॥ అనిర్వాచ్యమై, అనాదిమై, అవిద్యాస్వరూవమై స్టూల = సూత్మదేహము అకు సీజభూత మై స్వస్వరూప అజ్ఞానమై నిర్వికల్పస్యరూసమేదియో అడి కారణ శరీరము, భాష్యము : ఇది నత్తుకాదు = సత్తని చెప్పినయెడల జ్ఞానమువలస నాశముకానేరదు, ఇది అన త్తుకాదు.అస త్తని చెప్పినయెడల మాయవలన జగదుక్చ త్తికానేరదు, కనుక అనిర్వాచ్యము ఆద్యంతరహిత మైనదికనుక అనాది అజ్ఞానవృత మైనదికనుక అవిద్యా వొబలితము, సూ॥ కారణళరీరాఖిమాసీ అక్మా(ప్రొజ్జి ఇత్యుచ్యుతే, తా॥ కారణశరీరాఖిమానియైన ఆత్మ(_ప్రాజ్ఞు డన(దిడుదున్నాండు, ఇట్టీ దేహ్యత్రయములు తాననుకొనుటయే దేహాత్మభ్రాంతి, అట్టి భాంతిచే సకల కర్మలు నేనే చేయుచున్నానని అహంకారమూఢుండై న జీవు(. డనుకొనుచుండును, జీవుండు : అవిద్యోపాధి (కార్యోపాధి] ఈజీపుండు మువ్విధములు, 1, విశ్వుండు = స్టూలళరీరాఖిమాని. ఓ, తైజసుండు = సూక్మశరీరాభిమాని, 1 (ప్రొజ్టాండు = కౌరణశరీరాభినూని, ఈ శ్వరుండు కారణోపాధి, మాయోపాధి, సర్వజ్ఞక్వము, సర్వనియంతృత్యము, సర్వకర్పృత్వము, సర్వథో_క్రృత్వము మొదలగు. గుణములు కలవాండు. అలాటి | జావ ల విరాటు ; సకలజీవులయొక్క స్టూలశరీరములు విరాట్టనిపించుకొనును, స్టూల వీ -శరీరాభిమాని, సూత్రాత్మ: అంతర్యామి సమష్టీశరీరాభిమాని సమష్టికారణశరీరాభిమాని. .వాసన్మాతయము న 1, లోకవాసన 2, శాస్త్రవాసన ఈ 'దేహవాసస, "

88 ప౦ంబీకరణ ఖా ష్యము మ్ముద్మాతయము ;

1. భూచరి = నాసికా గదృష్టి, లి ఖేచరి = నాసామూలదృష్టి, 8, మధ్య = నాసామధ్యదృష్టి, గుణ్యతయము : సత్వ, రజ, _స్తమోగుణములు మూండు, 1, సొత్వికము : త్లో॥ అహింసా, సత్య, మ స్తేయ బహ్ముచ ర్యాఒవర్శిగహోః అ[కోధో గురుకు భూసూ సొచ నృంతోవ ఆర్జవం అమానిత్య మదంభిత్వ మౌస్తికత్య మహింనతా (వ జ రా న జననం వే నర్వగుణా శ్రేయా స్పాక్విక న్య విశేషతః, [యజు న్వేదీయ శారీర కోపనిషత్‌ ౫ శా॥ జీవహింస చేయకుండుట, నిజము పలుకుట, దొంగిలింపకుండుటి, (బ్రహ్మచర్యము, చేచాంపకుండుట, కోపరహితమగుట్క గురులసేవించుట, వెలుపల లోపల పరిశుద్ధత, సంతోషము, బుజుభావము, గరువములేకుండుట, మోసకారి కాకుండుట, ఆస్పికత్వము, పరులహింసింసకుండుట మొదలగు మేలిగుణములతోం గూడినది సాత్వికము, . శ్లోః వైరాగ్యం, తంతి, రౌదర్య మిత్యాద్యాన్నత్వసంభవాః తా॥ వైరాగ్యము, ఓర్చు, ఉదారత మొదలగు సుగుజములన్నియు సత్వ గుణమువలనం గలుగును, '
2. రాజసము : ల్లో, అహం కర్తాఒ స్మ్మహం భోకా౬ స్మ్యృహం వక్షాభమానవాన్‌ ఏకే గుణా రాజసస్య (పోచ్యన్తే (బహ్మవిత్తమైః, [ళారీర కోపనిషత్‌ ) కా॥ నేను కర్తను నేను భోక్తను, నేను వద్షను, నే నవిమానవంతుండను ఆనుగుణములెల్ల రాజసములని (బహ్మజ్ఞానశిభాముణులు బస్పుదురు, ట్‌ ళా

పం౦చీకరణ భాష్యము గ శ్లో కామ్మకోధొ లోభయళ్నా విజ్యాద్యా రజసోత్డితాః కా॥ కోరిక కోవము, లుబ్ధిక్వము, అభిలాష మొదలగునవి రజోగుణము వలనం గలుగును _ మజియు అసంతుపష్టి, సరికావము, ఓర్చ్పులేకండుట ఇత్యాదులు శాజసమునకు ముఖ్యములు. . శ. తామసము : శ్‌ శ్లో॥ నిిదాలస్యే మోహరాగొా మైధునం చౌర్య మేనచ ఏతేగుణా సామసస్య పోచ్యన్సే బహ్మవాదిభిః॥ (శారీరకోపనిషత్‌ ) తా॥ నిదుర, సోమరితనము, మోహము, అనురాగము, మైథునము దొంగతనము మొదలగు వికారములు తామసగుణమువలన(౭గలుగునని _బహ్మావాదులు వక్కాణింతురు, మజియు (భమ, అవివేకము, న్వవ్నము, తొందరపాటు _ ఇత్యాదుళు తామసములు, శ్లో! తామసా (ద్రాజసం (శ్రేష్టం రాజసా క్సాత్వికం మఠమ్‌ సాత్వికా న్న పరం కించి ద్యతః కై నల్యభా గృవేక్‌, తా॥ తామసకర్మకం'చ రాజసకర్మ (శేష్టము, రాజసకర్మకం మె సాత్వికకర్మ _ ఉేస్టము. సాత్వికళర్మవలన కై నల్యమును పొందునుగాన సాత్వికము కంచె మజియొక మంచికర్మ లేదు, సొతిత్య్మ తయము థ్‌ 1, అర్థ(ప్రబుద్ధత్వము = £, ఆరూఢపొతిత్యము ౨ 8. వాబానివేళము జ్ఞానాభ్యాసుల కీమూండువిధములై న పాతిత్యములు కలుగును, , అర పబుద్దత ; గే అర్థ్మప్రబుద్ధ నము సగము తెలిసి _ సగము తెలియకుండుట . దీనినే మిడిమిడిజ్ఞానమందురు _ సగము మేలుకొనుట అని దీని యర్థము, వేగాంతశవణము చేయసపుడు సచ్చిదానందరూప్పండనగు. నేను సొక్షత్‌ సర (బ్రహ్మము ననుకొని యితర వేళల ఆ వివేకము లేకుండుట, 2. ఆరూఢపాతిత్యము: జ్ఞాననిష్టగలిగి తానుక్నర్తగానని తెలిసి అసంగోదాసీనుండ్లై యుండి విధినిషేధ ములు మాని కేవలాత్మనిష్టనుండి మజీకొంతకొలమునకు అవిద్యావరణచే వర్ణాశమాభి

70 నంబీకరణ భాష్యము చూనియై క ర్చృత్వంబువహించి (ప్రపంచము. సత్యముగా నెంచి విధినిషేధములు పాటించుట, 8. వాచావివేకము :

వేదాంకార్హమయిన పరతత్వముయొక్క. నిష్కర్ష బాగుగా తెలియనేర్చి స్వాను భవములేక లోకవంచకుండై మాటలే నెల్లర భ్రమింపంజేయుచు శిష్యుల, భక్తుల = చేర్చుకొని వాచావై దగ్యముతో వారి విత్తముల నపహరించుచు బోధించుచుండుట,

షూ ధు తాలి

తాషతయము :

1. ఆధ్యాత్మీకము , £, ఆధిభౌతికము _ &, ఆధిదై వికము,
2. ఆధ్యాత్మికము :

మసళ్ళరీరాదులనలనంగలిగినది _ శోక్క మోహ, జ్వరాదిదుఃఖము * ఆత్మ విషయకమైనది, స్టూలళరీర సంబంధమగు జ్వరము, తలనొప్పి మొదలగు బాధల గూర్చియు నూత్మళరీర సందింధమగు కామ, [క్రోధాదులను గూర్చియు దుఃఖించుట,

ఇది న్థూలమునకు ముఖ్యముగా సంబంధించినదిగాన _ విరాట్టు, 2, ఆధిభౌతికము :

సృథివ్యాది భూతముల నలన గలిగినది, తనకంజపే అన్యమైన వృత్త మిత, కళ్యత్రాదులకు వ్యాధులవలనం గలిగెడు బాధలకును, సళ్వాదిజంళువులకుం గలిగాడు దాధలకును, ధనాదులు పోవునపుడు గలిగెడు బొాధలకును తాను విలపించుట.

ఇది సోక్మశరీరసంబంధముగాన హిరణ్యగర్భుండు, 8, ఆధిదెవికము ;

రలు

ఎండ, వాన, గాలి, పిడుగులు మొదలగువానిచేతను, ఫై శాచికాదులచేతను దుఃఖసడుట _ ఇది కొరణశరీరసంబంధము

ఈమూడింటితోంగూడినది మూలప్రకృతి _ అనగా స్టూల్క సూక్ష్మ, 'కొరణ దేహరూసమైనది, దేహ్యత్రయసంబంధమగు శాస్యతయమునకు అతీత మైయుండునది అత్మ. దీనినే ఆధియజ్ఞమని _ సొక్షియజ్ఞ మని తెలిసికొనవలెను,

స౦చీకరణ భాష్యము “/

జ్ఞానేయదియ, కర్మేంయ్యదియములు పది, మనోబుద్ధిచి త్తాహంకొరములు నాకు. ఈ పదునాలుగు అధ్యాత్మములు . పీనికి. అధిఖభూతము అధిదేవత కలియకపోయినచో పనిచేయవు. "

ఆధ్యాత్మము అధిభూతము అధిదై వనము

బుద్ధి బోధ బృహస్పతి , చ్తిక్తము చింతన కేతజ్ఞాండు

అహంకారము నేననుట ర్నుదుండు

శోత్రమ శ్రవణము దిక్కులు

చక్కు . స్పర్శము నాయువు

చక్షువు రూపము అగ్ని

జిహ్వా రుచి నరుణు:డు

(ఘూణము గంధము అశ్వినీదేవతలు

వాక్కు వచనము అగ్నీ

పొణీ డాన్మప్రత్నిగహణములు ఇంటుండు

పాదము గమనాగమనములు విష్ణువు

గుహ్యుము ఆనందము (ప్రజావతి

గుదము మలవినర్జనము యముండు దీక్షాతయము ; క్షే దృగ్దీక్‌ :

చేంపలు (గుడ్లుపెట్టి ఆగ్రుక్తను తదేకదీక్షతోచూని పిల్లలం గావించును, £ి స్పర దీక్ష ; .

పక్షులు (గుడ్లుపెట్టి తమజఖెక్కల్మక్రిందనుంచి పొదిగి పిల్లలం గావించును, వ్‌, వాగ్గీక్ష ;

శుమ్మెదచేసట్టుకొనంబడిన స్పరుగు భయముచేత ఆతుమ్మెదనే నిరంతరము ధ్యానించుటనలన తానుకూడ కుమ్మెదయగును, దీనిని భ్రమరకీటన్యాయము - కీట భృంగన్యాయ మందురు, |

ళల సంచీకర భాష్యము భాష్ణము : భ్రమరము విజాతీయమగు ఒకప్పరుగునుదెచ్చి యొకవస్తువున కంటించి మట్రిపొదిగి తన రుంకారముచే నిరంతరము (పజోధించి ఆ ప్పరుగుసు తనజాతిగా మార్చుకొనును, (1) సద్దురుపులగువారు తమతమ శిష్యులను మత్స్యములవలె చూచి తమంత వారింగా చేసికొనుట దృగ్లీక్ష యందురు,

• (8) హమ స్తకసంయోగముచే స్పర్శించి, అలాటమునందుబూదిపూసి *విధివ్రాతవిఫలమగు(గాక” అవి తమంతవారిగా చేసికొనుట స్పర్శద్‌క్ష యందురు, (శ) (భ్రనురము నాద్మదిహ్మోపాసనచే పరజాతీయములగు పురుగులను స్వజాతీయములను గావించుకొనునట్లు మ్యులకు (పణననాదోపాసనచేతను, వేదాంత శాస్రబోధచేతను, మహావాక్యధర్మ(ప్రబోధముచేతను టోధగావించి తమంతవారి( గావించుకొని జననమరణ దుఃఖ్యప్రవాహ విము క్తులంగావించుట వాగ్లీక్ష యందురు, వేద వేదాంగపారంగతుల్లై స్వస్వరూపానుసంధానకర్తలై న సద్దురువులకే ఈ దీక్శొపదానము శక్యమగును, నాడ్మీతయము : 1, ఇడ _ 2, పింగళ _ క, సుమమ్న _ వీనిని నాడీత్రయ మందురు, శ్లో॥ దక్షిణే పింగళానాడీ వహ్నామండలగోచరా ఇడాచ వామనిశ్ళ్వాసో సోమమండలగోచరా ఇడాపింగళయోర్మ ధ్యే సుమమ్నా సూక్మరూపిణీ సుషమ్నాంతర్గతం విశ్వం తస్మిన్‌ సర్వం (పళిస్టితమ్‌. తా॥ కుడిముక్కురంధ్రమునందు. పింగళానాడి అగ్నిమండ లగోచరమై యుండును _ ఎడమముక్కు రంధ్రమునందు ఇడానాడి చంద్రనుండలగోచరమై యుండును, ఇడా పింగళా నాడులకు నడుమ సనూక్మరూపముగా సుషుమ్నానాడి యుండును, దీనియందు సర్వప్రపంచము స్యుప్రతిష్టితమై యుండును, ఈసుషుమ్నానాడినే 1, మధ్యనాళము _ 2, బహ్మరంధ్రము _ 8. మేరుశిఖరము 4, ఆపోజ్య్యోతి అనియు నందురు, ల్లో దేహస్య పళ్చిమేభాగే వీజాదండ స్వరూపభ్యత్‌. దీర్జాసిమూర్జి ఎపర్యంళం (బ్రహ్మదండీకి కథ్యతే.

పవంచీకరణ భాష్యము (0!

తా॥ శరీరము వెనుకటి భాగమందు వీజాదండమువలి శిరస్పునందలి సహ 1సారమువణకు వ్యాప్తమైన వెన్నెముకయే (బ్రహ్మదండి యనంబడును, . ల్లోః తస్యాంతే సుషిరం సూక్మం (బ్రహ్మనాడీతు సూరిఖిః

తా॥ ఆ(దిహ్మదండముచినర సూక్ష్మమైన రం్యధ్రమును (బహ్మరం౦్యద మందురు, భాష్యము: ఈ(బహ్మనాడి (భూమధ్యస్థానమందుండి జ్జాళకు నిలయమగును, ఇది మూలాధార. స్వాధిషాన, మణిపూరక్క ఆనాహత, విశుద్ధ, ఆజ్జేయ, సహస్రారము అను చ్మక్రములందు (ప్రవేశించి యుండును, ఈసువన్నూనాడికి అంతర్శతముగ కుండ లిసీశ క్షి కలదు, ఇది కపాలమున (ప్రవేశించి అచ్చటనుండి నాలుక చివరకు చేరి “సరన్వతి” అను'పేర ఒస్పుచున్నది. ఇదే భూమధ్యమందు ఇగా, పింగళానాడులతో చేరి “త్రివేణీ సంగమ” మని గత్రికూటగెమని "అబ్హాగచ్యక్రమని పిలువంబడుదున్నది.

మో

ఇడానాడి జీవస్టానము. _ వింగళకానాడి ఈశ్వరస్టానము _ సుషన్నూనాడి బహ్మస్తానమని సరమహంసల పలుకులు, + (వ్యాస కర్మతయము ; _

=. ఓ, సంచితకర్మ - 2, ప్రారబ్ధకర్మ _ 8, ఆగామికర్మ _ దీనినే [క్రియమాణ

కర్మమందురు, క్షే సంచితకర్మ ;

శ్లోః అహం (బ్రహ్మేతి విజ్హానాల్‌ కల్చకోటి శశార్లితమ్‌

రం ఖా జి

సంచితం విలయం యాతి ప్రబోధాత్‌ స్వస్నకర్మవత్‌.

కా, నేను బ్రహ్మమునైతి ననెడి దృఢాపరోక్షజ్ఞానముకలవానికి శతకోటి కల్ప కాలము చేసిన సంచితకర్మము న్మిద్రనుండి మేల్కాంచినవానికి స్వస్నమందలి కర్మలు నశించునట్లు నశించును ,

కశ్రత్ర్వజ్ఞానేస సంచితమ్‌”) తత్వజ్లాసముచే సంచితము నశించునని [శుతులు

ళా తో

పలికినవి,

సంచితకర్ముమనంగా జన్మాంతరములం దనుభవింపంబడక మిగిలియండునది = ఇందలి కొంతభాగమే రా-గలజన్మమం దనుభవించునట్టిది (ప్రారబ్ధమనంబడును,

ఇ ప౦ంచీకరణ భా స్యము నం (ప్రార్బుకర్మ: ఇది మూండువిధములు _ 1, ఇచ్చాప్రారద్ధిము = శ, అనిచ్భాప్రారబ్ధము ౨ శ, పరేబ్భాప్రారబ్దిము. అపథ్యడోషమువలన వద్చునది ఇచ్చాప్రారబ్దము, యు రాజదండనాదులవలన వచ్చునది అనిచ్చాపారబ్ధము, పరదాక్షీణ్యమువలన వచ్చునది పరేచ్భాప్రారబ్ధిము, శ్లో॥ అజరో స్మ్యమరోస్మీతి య ఆత్మానం (సపద్యతే , తదాత్మనా తిష్టకోఒస్య కుతః (ప్రారబ్దకల్ప నా. తాః నేను వార్థక్యములేనివాండను. నేను మరణను లేనివాండను, అనియే (బ్రహ్మజ్ఞాని తన్నుతాను పొందునో అట్టి బ్రహ్మ వేత్తకు ప్రారబ్ధముయొక్క ఆరోపము కూడ సంభవింపదు. అనంగా ప్రారబ్ధిము (బ్రహ్మ వే త్తకుంగలదని ఆరోపమునై న కజేయంగూడదని భావము, " పూర్వజన్మమందు చేర్చియంచిన సంచికకర్మమునుండి యనుభవింపంబడునది .. పారస్టికర్మ, ఈ కర్మము. విశేషముగా అనుభవీంపంబడకపోయినమెడల మిగిలిన సంచితముతోం. జేరి మరల జన్మమును కలుగంజేసి యనుభవింపంీయును, ఒ గిపారసద్ధం భోగతో సశ్యేత్‌” (ప్రారబ్ధ మనుభవించియే తీరవలెనని పెద్దలసుద్దులు, 'ప్రారబ్ధనివృ త్తి జ్ఞానులకుదక్క తదితరులకు సాధ్యముకాదు. ల్లోః స్వ మసంగ ముదాసీనం సరిజ్ఞాయ నభో యథా సక్టిషజ్టతే యతిః కంచిక్‌ కదాచిత్‌ భావికర్యభీః, " తా॥ (బహ్మవేశ్తమయైన యతి తన్ను సర్వసంగపరిత్యాగియైన (బహ్మమని' 'శలిపికొని ఆకాశమువలె స్వచ్చతచేతను, విభుకచేతను, అసంగత్వముచేతను _బహ్మ మ్మాతు(డ్లై యుండుటపలన యతికి ఆగామికర్మ లంటవు, - ," ల్లో ఆగామి ద్వివిధం నక్యేక్‌ తర్వేష్య (ప్రియవాదినోః, తా॥ ఆగామికర్మ శ్యకుమ్మితుల దూషణభూషణములవలన నశించును, శృతులు: ,.... దూషించి పాపమును, మిత్రులు భూషించి పృణ్యమును సట్టుకొని వెళ్ళదురు. పృణ్య పాపములు సంచినందున ఉత్తరమందు జన్మములేదు.

ప౦చీకర భాష్యము ₹గ్రు అగామికర్మమనంగా నర్తమానకాలనుందు చేయునట్టి కర్మములలో మిగిలి: యుండునది, ఇదే రా.గలజన్మమున అనుభవింపంబడునట్టి సంచితముతో. జేరునది. కో! జానిన న్సర్వపాపాని జీర్యుతే న్నాత సంశయః ౧ ౯ ఆ (క్రీడన్నపి నలిష్యేళ పాపై ర్నానావిధై రపి, తాః క్లానికి సకలపాపములు నళించుదున్నవి, సంళశయముబేదు. నానికి సలు. విధములైన షాసములున్నను వొడు విషయలోలుండై యున్నను ఇపాపములు వానీ ననుసరించుట లేదు. మనే అత్మతత్వము : య బ్లో ఆక్జానొవృతి, విక్షేప, ద్వివిధ జ్లానక్చ ఎళ్ళయ్య , టం || .ం ల శోకోనగమ ఇత్యేతే యోజనీయా శ్చిదాక్మని, తాః 1. అజ్ఞానము = 2, ఆవరణము _ 8. విక్షేనము_ 1/ సరోక్షజ్ఞానము _ 6. అపరోక్షజ్హానము. 6. దుఃఖనినృ త్తి. 7. తృ ప్తి అనునవి ఏడును ఆత్మకు అవస్తలు, వ్‌ వావీ నునే ళు

1. ఆజ్ఞానము: ల్లో సంసారసక్తచి త్త న్సం ళ్చి దాభాసః కదాచన స్వయం (ప్రశాళకూటస్థం స్వతత్వం నైవ వేత్త్యయమ్‌. తా॥ చిదాభానుండగు జీవుండు సంసారవం దాసక్ట్‌గల చిత్తముగలవా (డ్రై స్వ్మాపకాశమగు కూటస్తాత్మ తత్వమును గుర్రింపని సితియే అజానము. ఏ ఖ లే థి ఖ్‌
2. ఆవరణము; ట్లో సభాతి నా్తికూటస్థ ఇతి వక్తి ప్రసంగతః, తా॥ కూటస్థాత్మ్యవసంగము.. పెద్దలు చేయునపుడు కూటస్టుండు. లేండనియుు. భాసించుట లేదనియు చెప్పుటయే ఆవరణము, శ, వికేవషము; , శ్లో॥ కర్తా భోక్తా హమస్మీతి వికేపం (ప్రతిపద్యతే, " తా॥ నేసు కర్తను _ ఈ పని నొనర్చుచున్నాను. ఈ ఫలమును అనుభవించు. " భోక్తను అని తలంచుచు బుద్ధినున్న కర్షృత్వాదులను కూటస్టాత్మయం దారోపించు. టయే వికేపషము,

7 . స౦చీకరణ భాష్యము శీ సరోకజ్ఞానము: బ్లో అ్న్తీ కూటస్ట ఇత్యాదౌొ పరోతం వేత్తి వార్హయా, తా॥ కూటస్థ్రమగు అత్మగలదవి గురు, ళాస్త్రమూాలమున (గ్రహించుటయే పరోతజ్ఞానము, శ్‌, అపరోక్షజ్ఞానము: ల్లో॥ పళ్చార్‌ కూటస్ల ఏనాన్మీ త్యేనం వేత్తి విచారతః, ఉం ౧ అలాల తా॥ అనంతరము వేదాంతనాళ్య మననాదులనలన తానే కూటస్టాత్మయను విళ్చయమునం దుండుటయే అసరోక్షజ్ఞానము, శ, దుఃఖనివృ త్తి: అనాలి శ్లోః కర్తా, భో క్తే త్యేవమాది శోకజాతం (ప్రముంచతి, తాః నేను కర్తనుగాను, ఖోల్తను గాను ఇత్యాది మఃఖాదులను వదలుటయే దుఃఖనివృ్తి. |, తృప్తి: ల్లో కృతం కృత్యం 'ప్రాపణీయం (పా్త మితేర్ణవ తుషక్టితి, కా॥ నేను బ్రహ్మవేత్త నగుటకు చేయందగిస దంతయు చేసితిని, ఇక నాకు చేయందగిన దేమియు లేదు. నేనే బ్రహ్మము నైతిని, సర్వవ్యాపకుండను, అనంద రూప్పండను _ నేనే అని తలంచుటయే తృ్షి, ఆత్మ: | | అత సాతత్యగమనే అను ధాత్వర్థమునుబట్టి అతతి = సర్వత న్వై రంత ర్యేణ సర్వవస్తూని (ప్రాప్నోతి ఇతి ఆత్మా , అంతట, అన్నింటియందు నిరంతరముగ వాష్టసించియుండునది ఆత్మ, ళో ఇంద్రియేభ్యః సరాహ్యర్థా అర్జేభ్యశ్చ పరంమనః మనసశ్చ పరా బుద్ధిః బుద్దే రాత్మా మహాన్పరః, [కళోపనివత్‌ |] తా॥ శబ్దాదినిషయములకం పె సూక్మేంయ్యద్రియములు బలమైనవి, సూత్మేంద్రియ ములకం'ఏె మనస్సు బలమైనది, మనస్సుకంళొ బుర్ధిబలమైనది, బుద్ధికంకు బల

పసంచీకరణ భా సష్యము ౯14 మెనది అత్మ, ఈ యౌత్మను ఆనందమయకోశములో. జేర్నిననా(డే (బహ్మానందము సంభవించును, ఇట్టి ఆత్మశ క్రిని పరికింప్పండు,

1. అయమాక్కా _బహ్మ.
2. ఇా॥ ఇది అధర్వణ వేదవాక్యము _ అయమ్‌ = ఇంద్రియమాన సాదులకు విలక్షణముగా (సకాళించుచున్న _ ఈ _ ఆత్మా = (ప్రత్యగాత్మ, (బ్రహ్మ = కేవల లు క జ జ్య కం, అద్వితీయ అసరోక్ష స్వయంపకాళశ సరబ్రహ్మము _ అని ఈవాక్యొర్థ ము,
3. అవినాశీ అరే ఆత్మా తం విజిజ్లానస్వ. ఖో తాొ॥ అవినాశియగు ఆత్మ సెజీంగినచో ముక్తుండవు కాంగలవు, ర్టి వాష్మనః ప్రాణ దేహాదిభి ర్భిన్నో హ్యేళ్మా, తా॥ వాక్కు, మనస్సు, (ప్రాణము, శరీరాదులకం టె ఆత్మ భిన్న మైనదిసుమాః 4 సర్వ మాత్మ్మై హభూడ్‌, . తా॥ సర్వము ఆత్మస్వరూసమే ఆయెను, $, నాహంచేహో నేర్యదియా జ్యంతరంగం నాొహంకారః (పాజవర్లో న బుద్దిః ని ధి దారాపత్య తేక విత్తాది దూర స్పాకీ నిత్యః (సత్యగాత్మా శవోఒహమ్‌. తా॥ నేను దేహమును, ఇంద్రియములును, అంతరంగమును, అహంకార మును, (ప్రాణసముదాయమును కాదు. భార్యాపుతులకు భూధనములకు నిత్యము సాకిమ్మాతుండనైై న (సత్యగాత్మస్వరూప్పండనగు పర మేశ్వరుండను నేను,
4. ఉద్ధరే దాత్మ నాళ్మానం నాత్మాన మవసొదయేత్‌ = ఆతై శ్ర హ్యాత్మనో బింధు రాత్తై శ్రవ రిపు రాత్మనః [భగవక్టీక రి 1.

• తా॥ ఆత్మను మనస్సుచేత నుద్ధరింపపలెను, ఆత్మను పతనము కానీరయపరాదుం అత్మకు అత్మయే బంధువు, ఆత్మకు ఆత్మయే శ్యతువు, 7, మమాత్మా సర్వభూళాత్కా, తనయందు నిఖిలభూతములందు ఒకేయాత్మయున్నదని = ఉండునని తలం వలయును, |

6. మానవుండు ఇంద్రియారానముండుగాక ఆత్మారాముడు కావలెను,

న్‌] సం౦ంచీకరణ భొ ష్య ము $. ఏషమ ఆక్మా౬ న్రర్‌హృదయేఒణీయాన్‌ (వీహే*ేర్‌వా, యవాి ద్వా. సర్షపోద్వా, ఛ్యామకాోేద్వా, శ్యానూకతండులాద్వా _ ఏషమ అత్మా నర్‌ హృదయే జ్యాయాన్‌ _ పృథివ్యా జ్యాయాన్‌ _ అంతరిజషొ జ్ఞ్యాయాన్‌ = దివో జ్యాయా నేభ్యో లో తేభ్యః. [్రధాందోగ్యము = పే 'తపాళకం ఆ 14-98) " కా॥ నా హృదయాంతరాళమున నున్న ఆత్మ _ (వ్రీహి, యవ, సర్ణప, శ్యామాక భాన్యములకంయెను, శ్యామాకతండులమునకంటెను మిక్కిలి సూక్మము _ ఈ నా అత్మయే భూమ్యాకాశములకం"టె, ద్యులోకముకంయను, మజ్‌యు నన్నిలోకముల కంటెను పెద్దదై యున్నది, 10. అణోరణీయా న్మహతోమహీయా నాక్మాఒస్య జంతో ర్నిహితో గుహా యామ్‌ . తమ్మక్రతుఃపళ్యతి వీఠకశోకో ధాత్ముపసాదా న్మహిమాన మాత్మనః, [కలోపనివత్‌ ఎ 12-20] తో అత్యంత సూక్ష్మమైన అణుప్పకన్నను సూక్ష్మ మైనదియు _ అత్యంతవిళాల మెనదానికన్న విశాల మైనదియు అయిన ఆత్మ (ప్రాణీసముదాయముయొక్క హృాదయ గుహలో నివసించియున్నది. కోరికలు లేనివాండు, కర్మకలాసమునుండి విరమించినవాండు, ఇంద్రియాదు అను అత్నికమించినవాండు _ ఆవరణనైై ర్మల్యమువలన _ ధాతువుల (పసాదస్టితివలన అ ఆత్మను, ఆత్మమహిమను వేద్యమొనర్చుకొని దుఃఖరహి తుం డగుచున్నాండు, ॥ [ఈ మంత్ర మే శారాయణోపనిప, త్తులో 19 - అనువాకములో 1వ మంతీ “ముగాళి నలదు,] | 11. ఏష ఉ ఏవ వామసీ రేషహి సర్వాణి వామాని నయతి. సర్వాజీ వామాని నయతి, య ఏనం వేద, [భాందోన్యము. = 1-15-8 తా॥ ఆయాత్మయే వామనియనంబడును, కారణమేమన? అత్మయ్‌ సర్వనామ _ ములను, కుభకర్మలను, సొందర్యములను నడపును. అత్మ నిన్హైజింగినవాండు సర్వ శుభములను కోభల నందును. శాాారాలాలా ః కే 'ప్రీహి = వర్డు, ఎల్డువర్డు, ర్ల యవలు == జివలు, కం 'సర్షపము జ ఆవాలు శ. శ్యామకము, శ్యామాకము జ చబౌనులు

ప౦చీకరణ భాష్యము /..

12. సీషఉ భామినీ రేవహి సర్వేషు లోకేషు భాతి _ సర్వేషలోకేషు భాతియ ఫవం వేద, [ఇాందోగ్యము = కేశ్‌ ఉ]

తా॥ ఈ యాత్మయే (ప్రకాశించునది గాన భామినియనియు. జెస్పంబడును. ఇదే సర్వలోకములందు. భాసించును, ఇట్టి ఆత్మను దెలిపినవాండు లోకమున ఏరాజిల్లును,

౮

18. తస్యహవా ఏత స్యైవం పళ్యతఏీనం దున్వాన స్యైవం విజానత ఆత్మతఈః పాణ, ఆత్మత ఆశాఒఒత్మతః స్మరః ఆత్మత ఆకాశ, ఆత్మత _స్టేజ, ఆత్మళ ఆవిర్భా వ తిరోభావా, వాళ్మతోఒన్న, మాత్మతోబల, మాత్మతో విజ్ఞాన, మాత్మతోధ్యాన, మాత్మతళ్చి త్త, మాత్మళస్పంకల్ప, ఆత్మతోమున, ఆత్మతోవా, గాత్మతోనామా, & తృతోనుం(త్రాా ఆత్మతః కర్మ, జ్యార్మత ఏవేదం సర్వ మితి.

[ఇాందోగ్యుము జా 7-26-10

కా॥ ఆశ, న్మృతి, ఆకాశము, తేజము, జలము, జననమరణములు, అన్నము, దిలము, సంకల్పము, మనస్సు, కర్మలు మొదలగు సమస్త మాత్మయందే జనించునని తన్నుదా నెజుంగువాండు, లోచూపుగలవాండు, ఆత్మను ఆత్మతో స్పర్మింపంంయేయంగలవా:డు మాత్రమే నిజతత్వమును తెలిసికొనంగలండు,

14 సోఒహమ్‌ _ అ అత్మయే. నేను _ అనిధ్యానించుపే అజపామంత్రము. దీనినే అత్మమంగత్రమనియు నందురు.

15. తద్యధేహ =. య ఇహాత్మాన మనువిద్య (_వ్రజంత్యేతాంశ్చ సత్యాన్‌ కొమాం స్తేషాం సర్వేషులో కేషు కామచారో భవతి, [ఛాందోగ్యము - 8-1-6]

తా॥ ఎవరీజన్మమున ఆత్మను సాక్షొత్కారము. చేసికొందురో వారు పరలోక ముల నన్నిట యథేచ్చగా విహరింపంగలరు. వారిక్టోరికలు పరిపూర్ణములగును,

18, సవా వీష అత్మా హృది తన్యై తదేవ నిరుక్తం హృద్యయమితి తస్మాత్‌ హృదయ మహరహర్‌ వా ఏవం విత్‌ స్వర్శంలోక మేతి, [ఇఛాందోగ్యమా ఆ 8.88]

తా॥ అయాత్మ హృదయమున నున్నది. అందువలవ హృదయము సహృదయ మనంబడుచున్నది, హృత్‌ = గుండెలో అయం = ఈఅఆత్మ ఉన్నదని భావము =, ఈ నహస్యమును గుర్తించినవాండు ఆత్మను (ప్రతిదినము వెలుసలంజూచుటకు బదులు ఘ్యాదయమందే వెదకును = అతండే స్వర్గలోకమును పొందును,

80 సంచీకరణ భా సష్యము 17, గురువాక్య సముడ్బూత స్వొనుభూత్యాతి శుద్దయా యస్యాభ్యాపేన తేనాత్మా సతతం చఛానలోక్యతే. తాః గురువాక్యముచేంగలిగిన అతివరిశుద్దమైన స్వానుభవముచేతను, అభ్యాసము జేతను తనయందుండు ఆత్మను పదా చూచుచున్నాండు. 18, పూర్ణ మద్వయ మఖండచేతనం విశ్వభేద కలనాది వర్ణితం అద్వితీయ సర సంవి దంశకం క త్సదాహమితి మొన మాశ్రయ, తా॥ సంపూర్ణ మైనది, సాటిలేనిది అఖండజీనవంత మైనది, అఖిలఖేదకల శూన్యమైనది, అద్వితీయ పరమ క్ఞానస్వరూప మైనది _ ఆత్మస్వరూసము _ సర్వదా - సర్వధా అది నేనేయని మౌనమా శ్రయింపుము. 19. జన్మ మృత్యు సుఖదుఃఖ నర్ణితం జాతి నీతి కులగోత్ర దూరగం చిద్విన్నర్హ జగతో స్వకారణం త త్సదాహమితి మొన మాశ్రయ, తా॥ జనన, మరణ, సుఖ, దుఃభాదులు లేనిదియు, జాతి, నీతి, కుల గోళ ములు లేనిదియు _ స్వ్మప్రకొశపరివర్తనముచే ఈభౌతిక పపంచనునకుం దానే కొరణు మైన ఆ ఆత్మ నేనేయని నర్వదా, సర్వధా సంభావించి మొన మా్యశ్రయింప్పము. 20. అప్పుదేవో మనుష్యాణామ్‌ దివిదేవో మనీషిజామ్‌ కాష్టలోశేమ మూఢ్డానామ్‌ య క్త స్యాత్మని దేవతా, అ ఠి ళ్ళ ఇజావ తొ॥ సొమాన్యజనులకు గంగాదితీర్ణములే దేవతలు, స్వల్పజ్ఞానులగు పండితు అకు స్వర్షవాసులగు ఇంధద్రాదులే దేవతలు, సరము మూఢులకు తరు పాషాణ, లోహోది మ్మిగహములే దేవతలు, యోగికి తనజిత్మయే దైవము, 21. సర్వంహ్యేతక్‌ (బ్రహ్మ _ అయమాత్మా (బహ్మా, [మాండహొక్యము- 1] తా॥ ఈ చరాచర(సకృతియంతయు బ్రహ్మమే న (బ్రహ్మమే ఈ ఆత్మ స్వరూపము, వీల నాంతః (పజ్ఞం, న బహి॥ప్రజ్ఞం, నో భయతప్రజ్ఞం, నవజ్ఞాన ఘనం, న్మప్రజం, న్యాపజ్టం, అదృష్ట మన్యవహార్య మ(గ్రాహ్య్య, మలక్షణ, మచింత్య, మవ్య

ప౦0చీకరణ భాష్యము 81 పదేశ్య, మేకాత్మ (ప్రత్యయసారం, (ప్రపంచోవశమం, కాంతం, శివ, మద్వ్వైతం, చతుర్థం మన్యంతే _ అక్కా _ స విజ్జేయః. [మొండూొళ్యము - 7?) శ్రా॥ అంతఃసజ్ఞము, బహిః|(ప్రజ్ఞము, ఉభయ ప్రజ్ఞము, (ప్రక్ఞానఘనము,' (పక్టిము, అప్రజ్ఞము, _ అనుసదములతో నుపయోగింప వీలుకానిది, అది అదృష్టము, ఆవ్యవహోార్యము, అ(గ్రాహ్యాము, అలక్షణము, అచింత్యము, అవన్యవదేశ్యము, ఏకాత్మ (ప్రఠ్యయసారము, (వసంచోపళశమము, శవము, అద తము, చతుర్ణమని తలంతురు* అది _ అత్మ . అదియే తెలియందగినది, / వ$, న తత్సమ ళ్చాభ్యధికళ్చ దృళ్యతే._ - తా॥ అత్మతో సమానమైనదికొని _ అధికమైనదికాని మజొకటి లేదు, నిక, ఆక్రైడైవ సంవిశళ్యాత్మ నాత్మానం యఏీనం వేద, తా॥ వ్యాసకత్వ మాత్మమొక్కటియేయని యెవండు. తెలిపికొనునో అతండు తనకుందాను ఆత్మను (సవేశించును, లశ. హృదిహ్యేష ఆత్మా, [ప్రళ్ళ్నోపనిషత్‌ 8-6] టీక: ఏషః పొ ఆత్మా = ఈజీవాత్మ, హృది = హసృదయమందుండును, 28, తీర్జాని తోయరూపాణి దేవాన్‌ పాషాణ మృణ్మయాన్‌ యోగినో న (ప్రపద్యంతే ఆత్మధ్యాన పరాయణా, శా ఆత్మధ్యానముచేయు నహనీయులు జఠలరూపములయిన తీర్థములను, శిలామయములు, మృణ్మయములునగు దేవతలను సేవింసరు. 2, ఘటాభావే ఘటాకాళో మహాకాళో యథాతథా ఉపాధ్యభావే త్వాతై శ్రవ స్వయం (బహ్మైవ "కేవలమ్‌. [(గౌడపాదాచార్యల కారిక] తా॥ ఘటము నశించినతరువాత అందుండు ఆకాశము మహాకాశములో గలిసి పోవునట్లు ఉపాధి నింపంగానే అత్మ కేవల్యబహ్మమగును. ౧0 ॥ 28. ఇందిటై ర్పధ్యతే జీవ అత్మావై నచ ఐధ్యతే మమళక్వేన భవే జ్జీనో నిర్మమత్వేన కేవలః, [యోగచూ డామిణ్యుపనిషత్‌ ) వె6

న! సంచీకరణ భాష్య! జా మనుకారముబే జీవుండై ఇందియములచే బంధింపంబడుచున్నా మమకారరహితుండై , కేవల సర్మబహ్మస్వరూపమగు ఆత్మ దేనిచే బంధింవందిడ లేదు, 29, కార్యోపాధి రయం జీవః కారణోపాధి రీశ్వరః కార్యుకొరణతాం హ్‌త్యా పూర్ణబోధోఒవిష్యతే. [(కకరహస్యోపనిమక్‌ కా॥ ఈజీవుండు కార్యమైన అవిద్యను ఉపాధిగాం గలవొండు, ఈశ్వరుం కారణమైన మాయను ఉపాధిగాంగలవాండు. కార్యకారణములను న్నిగహించినయెః పూర్ణజ్ఞానన్వరూపిమైన ఆత్మయే శేషించుచున్నది. 80. (పకృతి స్త్వ్వంపుమా_స్ప్వృంచ వేదాన్యేన క్వచి దృవేత్‌ జీనస్త్వం సాతీణోఖోగీ స్వాత్మనః (వకిబింబకః, [పద్మపురాణము - గణపతిఖండవ

• తాః ఓక్ళష్ణాః (పకృతియు. నీవే . పురుషుండవు నీవే _ దేనిచేత నిన తెలిసికొనుట కగును. సర్వసాడ&ీయైన నీ యాత్మ (ప్రతివింబముగాను, భోగము నన వించువాండుగను నుండుజీవుండును నీవే _ సర్వము నీవై నీకంటకు నన్యములే భావము. తే, బుద్ధ్యాత్మభావయో రైక్యం జీవ ఇత్యభిధీయతే, (అధ్యాత్మ రామాయణము తా॥ బుద్ధియు, అంధుతోంచనట్టి ఆత్మప్రతిిందమును అను నీ రెంటియొక సంబంధమే జీవు(డని చెప్పంబడుచున్నాండు, 82, ఆత్మన _స్తత్వవిజ్ఞానాత్‌ తత్వం (బ్రహ్మైవ కేవలమ్‌,

[నూత'సంహిత - ము కీ కాండము తా॥ వాస్తవమైన ఆత్మజ్ఞానము వలన జీవుండు (బ్రహ్మమేయని తెలియనగున శక, అహం (బ్రహ్మాస్మి వాక్యాచ్చ జ్ఞానా న్మోకో భవే నృజామ్‌.

['సనత్కు_మారసంహిత తా॥ నేను (ట్రహ్మామున్షై యన్నాను , అను వాక్యముచేం గల్గిన జ్జాసమ మనుష్యులకు ము కి గలుగుచున్నది,

వంబీకరణ భా ష్యము రి 85. యథాఘశేషు నష్టేషము ఘటాకొళో న నశ్యతి

తథా దేహేమ నష్టేష నై వనశ్యామి సర్వగః, [ఆవ్వ్వైతానుభూతి,)]

శా॥ కుండలు నష్టమైనపుడు ఘటాకాళ మెట్లు నంచుట లేదో అశ్హే శరీరములు సళించినప్పుడు సర్వత నిండియుండు నేను నశించుట లేదు.

88, (సతివింబది చలత్వద్యా యథా బింబస్య కర్ణి చిత్‌

నభ వేయు _స్తథాభాస కర్తృత్వ ద్యాస్తు నాత్మనః, [అవైై తానుభూతి,] తా॥ (పతివింబమునందలి చలనము బింబమున కెట్లులేదో అట్లు చిదాభాసుని యందుంగల కర్తృత్వాదు లాత్మకు లేవు, శ్రి, జన్మా స్తిక్వ వివృద్ధయః పరిణితి శ్చాసక్షతి ర్నాశనమ్‌ దృశ్య వై /2] భవన్ది షడ్వికృతయో నానావిధవ్యాధయః స్టూలక్వాదిచ సీలకాద్యపి మితి ర్వర్ణ్యాళమాదీ (ప్రథాః దృశ్య న్తే వవుషో నచాత్మన ఇమే తద్విికియా సాక్షీణః. [శంకరాభార్య సర్వ వేదాంత సిద్ధాంత 'సం్టగహమూు,] కా॥ జన్మించుట, ఉండుట, పెరుగుట, మార్ప్చుచెందుట, కృశించుట, నశించుట _ అనునవి షడ్భావ శరీరవికారము లనంబడును,. మజియు నానావిధ వ్యాధులు, బలియుట మొదలగునవి * నలుపు మొదలగుగుణములును, వర్ణాళమాది వ్యనహారములును ఈ శరీరమునకు. గనుపడుచున్న వే కాని శరీరము నకు సాక్షీయగు “ఆత్మకు కనబడవు.

88, తత్వమసి _ ఈ మంత్రము శుకరహస్యోసనిష త్తునందును, సామవేద మగు ఛాందోగ్యమునందును జెప్పంబడియున్నది. టీక: తత్‌ = ఆ ఆత్మ, త్వంవ=నీవు, అసి= అయితివి. ఆఅత్మ _ లేదా పరమాత్మ నీవై యున్నాసని భానము.

88. “అయమాత్మా _బహ్మా” = ఇది మాండూక్యము, బృహదారణ్యకముల6 గలదు. అహంబహ్మాస్మి” _ ఇది బృహదారణ్యకమునంగలదు, “ఆనందో బహ్మ” ఈప్రజ్ఞానమా సందంబహ్మ ౫ ఈ ర0డును బుగ్వేదీయ ఐత రేయోసనివ క్తునందు. జిస్పంబడినవి,

84 ' వంచీకరణ భాష్యము 40. సచ్చిదావంద ఏన త్వం విస్మృత్యాత్మతయా పరమ్‌ . జీవఛావ మన్నుప్రాప్తః స ఏవాత్మాపి బోధతః, _ అద్వయానంద చిన్మా్యత శుద్ధస్తామాజ్య మాగతః, తా॥ నీవే సచ్చిదానందన్వరూపివి, ఆత్మతత్వమును మజవచితివి, అత్మయగు సీపు జ్జానను చేత అద్వయానందచిన్మాతుండసై యోగసామాజ్యమునంది (సకొళింప్తము. 41, అహంజో్య్యతి ర్పహిర్జ్యోతిః (సత్యగ్లోతిః సరాత్పరః జో్యతిర్ద్యోతిః స్వయంజో్యతి; అత్మజో్యతిః శివోఒస్మ్యహమ్‌, [8 శంక రా చార్య కృత బవ్మానామొవళి,]| తా॥ అంతరజ్యోతి, బహిర్జోోతి, (ప్రత్యగ్గోతి, సరాత్చరము, జ్యోతికంటి. జోష్టతి స్వయంజో్యతి, ఆత్మజ్యోతి సర్వము నేనే _ నేనే శీవుండనై తిని, 42, ఆసందరూస మాత్క్మాన మజ్డాత్షైన సృథగ్ణనః ఐహిన్సుఖాయ యకతే నతు కళ్ళి ద్విదన్‌ బుధః, శ్రా అజ్ఞానియగువాండు తన్ను ఆనందస్వరూప్ప(డని తెలియక బహిస్సుఖము: లక్రై (ప్రయత్నించుచున్నాండు, విజ్ఞానసంపన్ను( డేనాండును గృహథోగాది సంపదలకు ప్రయత్నింసండు. 48, యదానందరూసం (సకొశస్వరూపం ॥ ,.. నిర్సస్త్మప్రపంచం సరిచ్చేదళూన్యం అహం _బహ్మవృషత్త్యైకగమ్యం తురీయం సర్మబహ్మ నిత్యం తదేవాహ మస్మి, కా॥ ఆనందము, స్వ్యసకాశము, నిస్ప్రసంచము అఖండము నేనే బ్రహ్మమని: తెలియదగినది, తుకీయము, శాశ్వతము, పర(బహ్మ మైనదేదో అదేనేను అయితిని, 44, మయ్యేన సకలంజాతం మయి సర్వం (పతిష్టితమ్‌ మయి సర్వం లయం యాతి తద్బరహ్మద్వయ మన్మ్యహమ్‌, (8 శంకరాచార్యకృత మహావాక్య సిద్దాంత స్తోత్రము.) - తా॥ నాయందే సమస్తము జనీంచెను, నాయందే సర్వము (ప్రతిష్టితమై యున్నది, నాయందే సకలము అయనందుచున్వది, కౌంబట్టి ఆ యద్వయపర బ్రహ్మ మును నేనే,

పవంచీకరణ భాష్యము కర్‌ శ4ఠ, ఆత్మన ఏష (పాణోజాయతే, [థ్రశ్ళోపనిషత్‌ 8. 8.) తొ॥ ఈప్రాణ మాత్మనుండియే పుట్టుచున్నది,. 48, ఇదం బహ్మాస్మీతి సాక్షొక్‌ (పత్యబుద్ధ్యత తస్మాక్‌ సవన సర్వశరీరే "ప్వేకసీవాత్మా నాన్య ఇతి, [ఐకశేయోపనిషళ్‌ శంకర భాస్యుమ్‌] తా॥ సాక్షొత్తుగా ఈపర్మబహ్మమునై తినని గు క్తైటి(గినవాండు సర్వశరీరముల యందు ఒకే ఆత్మగలదు, ఇతర మేమిలేదని గుర్తించును, 47. లోకౌంళరేవాఒజ్యత గుహాంత రేవా తీర్థాంతరే కర్మపరంపరాంతశే శాస్త్రాంతరే నా_స్యనుపళ్యతా మిహ స్వయం పర(బహ్మ విచార్యమాణే, [18 శంకరుల వాక్యము] తా॥ వర్యబహ్మము ఇహనరలోకములయందు!గాని, గుహలయందుంగాని, శీర్జములయందుంాని, యజ్ఞయాగా దికక్క్మసరంఫరలయందుంగాని, కాస్త్రములయందు6 గాని లేదు, విచారించి చూచునారలకు తనయందు తానేయైయున్నది, 48, నవుజణ్యం నపాపం నపొఖ్యం నదుఃఖమ్‌ సమంత్రం నతీర్థం నవేదా నయజ్ఞ ః అహంభఖోజనం నై వథోజ్యం నభోక్తా చిదాసందరూప శ్ళివోఒహం శివోఒహామ్‌. [8 శంక రాచార్య నిర్వాణపట్క_ము.]] తా॥ పుణ్యములేదు, పొసములేదు, సౌఖ్యములేదు, దుఃఖములేదు, మంత్రము లేదు, తీర్చములేదు. 'వేదములేదు, యజ్ఞములేదు. భోజనమును, ఖోజ్యమును, భోక్షను నేనుగాను. చిదానంద స్వరూప్పండగు శివుండను నేనే _ శివుండను నేనే, 49. సత్యం జ్ఞాన మనంతంచ _ (బ్రహ్మలక్షణ ముచ్యతే సత్యత్వాత్‌ జ్ఞానరూపత్వా దనంతత్వా _త్త్వమేవపా, [క శంకరాచార్యకృత తత్త్యోప చేళము.]] -.. లా॥ అసరబహ్మము సత్యమును, జ్ఞానమును, అనంతమును గలదని యెజణుం గుము, అట్టి లక్షణములెల్లి సీయందున్నవి, కనుక ఆ సర్మబహ్మము సీవని తెలిసి కొనుము,

84 ప౦ంచీకరణ భా ష్య ము 50. జ్యోతిర్మయోజఒస్మ్యహం జ్యాయాన్‌ జ్యోతిషాంజో్యతి రస్మ్యహమ్‌, తాః ఈస్రపంచమందు జ్యోతిర్మయుండను నేను జ్యోకులకు జ్యోతి స్వరూ

స్పండను నేనే.

61. చిదాత్మా సర్వదేహేమ వ్యాసితం జ్యోతిరూపకమ్‌ సాజ్యోతి శృతుర్యగేచ గురునేశ్రేచ పశ్యతి. తా॥ చిదాత్మ సకలజీవుల శశీరములయందును _ అనంగా హృదయ గుహల యందు జ్యోతిర్మయ మై (పకాశించురున్నది. అజ్యోతిని నేత్రాగమందును, గురు న్మేతమునందును చూడనగును, 52 (వాహ్మణ్యం కులగోత్రేచ నామ సొందర్యజాతయ। స్టూలదేహగశా ఏతే స్థూలా ద్భిన్నస్య మే నహి, తాః (బాహ్మణ్యమును కులగో(త్రములును, నామపొందర్యజాతులును స్టూల దేహము నాశ్రయించినవిగాన్‌ తద్భిన్నమైన ఆత్మకు లేవు, ళరీరసంయోగమే జననము కశీరవియోగమే మరణము,
62. శ్రైగుణ్య విషయావేదా నిస్తగుణోో భనార్దున జూ వ్‌ జ్‌ నిర్జంద్యో నిత్యసత్వస్టో నిర్యోగకేమ ఆత్మవాన్‌, [భగవద్షీత్‌ - సాంఖ్య - 4క్‌] శా॥ రజస్సత్వతమోగుణముల( దెలుస్ప్సనవి వేదములు నీవా మూండుగుణములు లేనివాండవై, ద్వంద్వరహితుండవై , సత్వగుజో పేతుండవై , యోగకేమరహితుండ పుగా, ధీరు;డపుగా, అత్మజ్రానవంతుండవుగా నుండుమని (శ్రీకృషు. డర్తునుని సంటో షా వే ణి

ధించి సలికెను,

4. అఆత్మాంబురాళౌ నిఖిలోఒపి లోకో మగ్నోసపి నాచామతి నేక్షకేచ ఆశ్నర్య మేత న్మృగతృష్టికాభే భవాంబురాశౌ మృగతే మృషైవ

-. తొ॥ ఈ (పపంచమంతయును ఆత్మయను సమ్ముదమందు మునింగినదయు్యూ

నందలి యొకబిందుపునునై నను (త్రాగదు, మజియు చూడదు; కాని యెండమావులతో సమానమగు సంసారనమ్ముదమున వ్యర్థముగా 'వెదకుభున్నది ఎంత యాళ్చర్యము.

స౦చీకరణ భా ష్యము | 55, అధిష్టానం సమ స్తస్య జగత స్పత్య చిద్ద నమ్‌ | అలయ్‌ న్‌ సోహమస్మీతి నిశ్చిత్య వీఠశోకో భవత్యయమ్‌, తా॥ ఈ సమస్త జగత్తునకు అధిస్టానము సచ్చిదానందము, అట్టి సచ్చిదానంద రూస్పండను నేనని నిశ్చయించి దుఃఖరహీతుం డగుచున్నాండు. 56. నర్వభూతస్థ మాత్క్మానం సర్వభూతాని చాత్యని ఈడుకే యోగయు క్రొళ్మా సర్వత్ర సమదర్శనః, [భగవద్దీక - అక్మసంయమయోగము _ 29 వో] తా॥ తనయాత్మయం దికర ఆత్మస్వరూపములు, ఇతరయాత్మలయందు తన ఆత్మస్వరూపము యోగముచే సమదృష్టిగలవానికి. గలుగును. సర్వత సనుదర్శనులై మం ట్‌ య సాధకులుందురు, 67, చదేహభావేన దాసోహం జీవభావే తదంళకః ఆత్మభావే తదేవాహ మితి జానీపా స్త్తమః తాః దేహభావముతో దాసుడను జీవభానమందు ఆత్మయొక్క అంశమును, అత్మభావమందు నేనే ఆ సరమాత్మనని (గ్రహింపుము, 58. అత్మవిద్యా విహినస్య కోకసాగర ఏవహి ముక్తి రేవాత్య న్‌ష్టస్య నాస్తి సంశయకారణమ్‌. గున్మాగీక] తా॥ అత్మవిద్య నెణుగనివానికి దుఃఖసము[ద్రమే శరణ్యము, ఆత్మనీష్టగలవా6డు ము క్రినాందుననుటలో సంశయ మేనూ(త్రము లేదు, 58, అహర్మకతు రహంయజ్ఞ స్వ్వృధాహ మహ మొౌషధమ్‌ మంకోహ మహమేవాజ్యం అహమగ్ని రహం హుఠమ్‌, [భగవడ్షీక - రాజగుహ్యు నికూపణయోగము 18 వన్లో] ళా॥ నేనే యజ్ఞమును, మహాయజ్ఞమును, పిళ్ళదేవతల కీయందగిన స్వధను, జొషధమును, ఆజ్యమును, అగ్నిని, హోమమును సర్వమును నేనే, 60. స సర్వధీ వృ త్త్యనుభూత సర్వ ఆత్మాయథా స్వప్నజనే క్షీతై కః తం సత్యమానందనిధిం భజేత నాన్నత్ర సజ్జేద్యక అఆత్మపాత।,

ర్‌8ి పంచీకరణ భాష్య తాః జా్యగత్స్వప్ననుషు ప్రి వృత్తుల ననుభవించిన ఆత్మ ఏలాగున ఒక్క_(డ్‌ అట్టి సత్యస్వరూపుండు, ఆనందరూపుండైన ఆత్మ తానుగా తెలియవలెను, అట్లు తె యక దేహేంద్రియములు తానుగా కెలిపిన ఆత్మహత్యాపాతకను. 61. సర్వతో త్స్సృజు భేదడ్డానమ్‌. తా॥ అన్నియెడల నీవునేనను భేదజ్ఞానమును నదలి పెట్టు ము, కల శుద్ధోని బుద్దోపి నిరామయోసి సంసారమాయా పరివర్షి తోసి సంసారన్వపస్నం త్యజ మోహని(దాం ॥ మదాలసా వాకశి మువాచ పుత్రమ్‌, ల తా॥ నీవు సరిళుద్దుండవు, జ్ఞానస్వరూపివి, నిరామయుండవు, సంపారమాయ వర్జితుండవు మోహన్మిదను వీడుము, సంసారన్వప్నమును వీడుము _ అని మదాల; తనప్ముతున కుపదేశించెను. 68, నాహం [ప్రాణో నైన శరీరం స మనోహాం నాహంబుద్ధిః నాహమహంకారధియో చ యోత్రజ్ఞాంళ సోన్మ్యహ మేవేతి విదుర్యమ్‌, తా॥ నేను [ప్రాణమును శరీరమును, మనసును, బుద్ధిని చిత్తాహంకారమ. లును గాను _ ఎజుకయే స్వరూసముగలవాండను నేనే, 64. యోన్యధా సంత మాత్మాన మన్యధా ప్రతిపద్యతే | కింతేన నకృళం కర్మ చోరేణాళ్మాపహోరిణా. [భారతము - ఆదిపర్వము - 7 సర్ణ - 28 శా॥ ఎనండు దేహేంద్రియాతీతుండును, సచ్చిదానందరూప్పండును అయిన ఆత్మను దేహముగా అనుసంధించునో వాండు ఆత్మాసహారియెన చోరుడు, ॥ 65. యచ్చాప్నోతి యదాదత్తే యచ్చా త్తి విషయానిహ ॥ యచ్చాస్య సంతతోభావః తస్మాదాత్మేతి కీర్త్యతే ॥ కీ శంక రాచాయ్యలం) శా॥ ఇది యన్నిటిలోను వ్యాపించును, ఇది యన్నిటిని _గహించును, విష యములనెల్లు భోగించును, సర్వదా సద్భావముగలిగి యుండును, గాన ఇది అత్మయని కీర్తింపంబడుచున్నది, " .

వ౦ంచీకరణ భాష్యము 80 60. పకఏవహి భూతాత్మా భూతేభూతే వ్యవస్థితః ఏకథా బహుధా కం దృశ్యతే జలచర్శదవత్‌ , తా॥ భూళాత్మ యొక్కండే. (వతిభూతమందు నున్నాండు. ఏకత్వనందు వ్యష్టియు, బహుత్వమందు సమష్టియు సీటిలో చంద్రబింబమువలె నున్నది, 87. సళ్యత్వ మాత్మ నాత్మాన మమలం సరమం పదమ్‌, [ఈ హర్మపురాణము _ సౌకీచాక్యుము] ల... శాః నీయొక్క సరమపదమైన ఆత్మను ఆత్మచేతనే చూచుకొనుము, శకి, వేమనపలుకుల విలోకింపుండు. కం॥ తనలో సర్వంబుండంగ ” తనలోపల 'వెదకలేక ధరణిని వెదకే తనువుల మో'ెడి యెద్దుల మనముల దెల్బంగవళమె మహిలో వేమా: ఈవేమన సూ క్రికి మూలము బృహదారణ్యకమున నిట్లున్నది. అవద రా మం[తము; యోఒన్యాం 'దేవళా ముపా_స్పేజన్యో సావన్యోఒహ మస్మీతి నసవేద పకురేవ చ్‌ స" దేవానామ్‌, తా॥ దేవత'వేరు, నేను వేరు _ అనుభావనతో ఉపాసించినవాండు పళువు, సజొతి, విజాత్సి స్వగతభేదములు లేకుండినయెడల అదై్వైతపిద్ధి కలుగును. షట్బ్కకములు _ లేదా = షట్కమల ములు నలయౌాకారముగా నుండుటచే చ్యక్రములని.దళములుండుటచే.అనంగా జేకు శఅుండుటబే కమలములనియు. లేదా-పద్మములనియు వీని నందురు, ఇంతవణకు యోగ శాస్త్రములో చ్మక్రములని కములములని (సయోగములు కానవచ్చుచున్నవి, ఇవి యాజు_సహ్మస్రారముతో 6గూడి యేడగుచున్నవి, ఇది వేయిటేకుల కమ లము. సహ్మసకిరణుండు, సహ సాతుండు, ఇత్యాదులలోని సహ్మస్రశద్ది మనేకార్థమే శొక, అత్యధికార్థ మేకాక పూజ్యార్థమందిడియు వాడంబడుచున్నది, చక్రములు _ లేదా = కమలములు : 1, ఆధారము _ 2. స్వాధిష్టానము = $. మణిపూరకము _ $. అనొహతము = ఈ విశుద్ధము 6. ఆజ్ఞేయము = ?. సహస్రారము,

ఠి పస౦చీకర అణభాసష్యము

1. ఆధారచ్మ్శక్రము :

దీనినే మూలాధారమనియు నందురు, ఆధారమనంగా ఆదరువు, అన్ని చకము. లకు ఆదరువై ముఖ్యమై యలరారుచున్నది. రంధ్రముల నుండిగాని = దోమకూపముల్ల, నుండిగాని (ద్రవాదు లేమి వచ్చినను (ప్రాణిభరించి నిలువరించుకొనును; కాని ఆధార చక్రము నియతి తప్పిన నిలునలేండు.

ఇది గుదస్టానమందుండెడి నాడులకెల్లి ఆధారమైన చ్యక్రము = మలద్వారమునకు రెండంగుళములపై నుండును. 'దేకులు నొల్లు = అందు వృశషస అను వర్షము: అండును. పీతవర్హము.భూము[ద్ర_నావికేంద్రియముకారణము _ గణపతి అధిదేవత _. హంసలు ఆజణువందలు,

సూ ఆధారే బహ్మచ్యకం (తిదానర్తం భగమండలాకారం తత మూలకందఓ త(శ్రళ కిం భావనాకారం ధ్యాయేత్‌, తత్హైన నర్వకా మేశ్వరపీఠం సర్వకామఫల(ప్రదం. భవతి. 2. స్వాధిష్టానము:

ల

దీనిని సాధిష్టానమనియు నందురు, సాధిష్టానమనంగా మిక్కిలిపదిలముగానుండు. నదియని థావము. స్వ. అధిష్టానము, అనంగా స్వస్య అధిష్టానం = తనకునివాసస్టాన. మని భావము. తాను తనరూపమున వెడలు శుళ్ల శోణితములకు మూలమైనదని పిండి. తార్లము, "

థి

అధిష్టానము = కోళ బలమువలన( గలిగిన తేజము, సృష్టికి మూలమైన రజో

గుణము _ అని నె ఘంటికొరములు, షా ఏ

ఈ కారణమున సృష్టి కధిసతిమైన (బహ్మ (_ప్రజాపతిరూపమున నుండుటదే' సృష్టికమమున కీది మూలమనుట స్పష్టము,

అఆధారచ(క్రమునకు రెండంగళములపై ని ఉపస్థదగ్గర ఈ చ్యక్రముండును, దీనికి ఎకు లాటు, బ. భఎమ_ య.ర-ల. అను వర్ణము లుండును, "శ్వ్వతపర్ణము, జలముద్ర, జీహ్వేంద్రియము.. కారణము. బ్రహ్మ అధిదేవత _ పౌత్తికడుపున నుండును, హంసలు అణువేలు _ దీనినే పక్షీముద్రయనియు నందురు.

నూ॥ ద్వితీయం స్వాధిష్టానచ్మకం _ తన్మధ్వే పళ్చిమాభిముఖం లింగ్మప్రవాళాం కర నద్భళం ధ్యాయేత్‌ తతై 9వ ఓఢ్యాణపీఠనిలయం జగదాకర్షణం భవతి.

పంచీకరణ భాష్యము 80 8, మణిపూరకము: దీనిని మణిపూరమనియు సందురు. మణీయనంగా (శేష్టవాచకము, ఉత్తమ సర్బము _ అని అర్థముకలదు, 'రేచక, పూరక్క కుంభకములలో పూరకమనంగా ఊపిరి. పూరించుట యగును. అనగా సర్వాకారముగా నాభియందు చుట్టచుట్టుకొన్న మణి పూరకమునుండి స్టితిస్వరూపమంఠయు జరుగును. దీనినే కుండలియని దీనిపై వపించు. నతవి కుండలీం్యద్రుండనియు నందురు. క*న్సహిమున్‌ వాగనుశాసనుండు సృజియింసన్‌ కుండలీందుండు తన్మహ- సియస్థితి మూలమై నిలవ”) అని శ్రీరామరాజభూషణకవీం(ద్రులు తన వసుచరితలో ఈ తత్వరహస్యమును వెల్లడించిరి, ఇది సత్వగుణ, ప్రధానమైనది, స్వాధిష్టానచ్నకమున 'కెనిమిదంగళముల మీంద నాభికడ మణిపూరక చక ముండును, దీనికి జేకులు పది, డ.ఢ.ణఎతంథందంధ_నంప.ఫంఅను వర్ణము లుండును. దీనినే పీఠమ్ముద అనియు సందురు, న్యేశ్రేంద్రియము కొరణము.. విష్ణు వధి'దేవత. హంస లాలువేలు, సూ॥ తృతీయం నాభిచ(కం = పంచావర్తం, నర్చవ త్కుటిలాకారం , తన్మ ధ్యే కుండలీళ కి వాలార్క-కోటి సదృశం ధ్యాయేత్‌ సా మధ్యశ క్రిః సర్వసిద్ధిదా- భవతి. 4. ఉఅఆనాహతము: దీనినే ఆహితో చ్మ్యక్రమందురు, ఆహిత మనంగా ఉంచందిడీనది లేదా. ఆ సమంకాత్‌ హితమ్‌ = ఆహితమ్‌ = అంకట మేలైనది, లేదా = ఇష్టమైనడి అనియు నందురు. పహృాదయమందిరమున (ప్రాజవాయుపవున్నచోట నిది యుండుటచేతను: సమస్త వాక్యావకేకాక సణవనాదమున_ కిది శేయద్రమగుటచేతను. ఇది మువ్యాతి ముఖ్యమైనది, న _[. ఆహతము = అనాహతము == దేనిచేతను కొట్టంబడనిది యని! పిండితార్థము, మణిపూరమునకు పదియంగుళములపై ని వక్షస్థల మందలి హృూదయస్థానమున ఈ అనాహతచ్శక ముండును. దీనికి జేకులు సం్యడెండు = కంఖంగంఘ.జ్జించంఛంజి- రుఎఇ=ఎటఎఠ=-అను వర్ణము లుండును, బంగారు రంగు. వాయుమ్ముద, దీనినే లింగ. ముద యందురు. చర్మేంద్రియము కారణము, ర్వ్యుద్రుం డధిదేవత. హంస. లాణు వేలు,

ఖిల్లి సంబచీకరణ భాష్యను

నూ॥ చతుర్ధం హృదయాధారం అష్టదళకనులం అధోముఖం తన్యధ్యే కర్లీ శాయూం లింగాకారం జో్యతి ర్ల్యాయేక్‌, శైవాహం సకలా సర్వేంద్రియ వళ్య్యా భవతి. శ్‌, విశుద్ధము:

విళుద్దమనంగా నిర్మలమైనదని యర్థము. జీవులెల్లి కంఠగత(ప్రాణములు గల నవుటచేత గొంతులోనుండు గాలిలో ఏమాత్రము నలకవడినను, కఫాదు లడ్డుపడినను నిలుననీయక తన న్వచ్చతను చాటుకొనంజూదును,

అనాహతమునకు ఎనిమిదంగుళముల మీంద = (రాజయోగసారమందునను, కాలజ్ఞానమందును పండెండంగుళములు విశుద్ధద్యక్రముండును,_ దీనికి జేకులు సదియాటబు _, అంజ ఇంఈ,ఉ, ఊంబు. యూ, ౧.౧౮. ఏ ఐఎ ఓఎకొ అం, అః,అను వర్ణము చుండును, శ్వేతవర్ణము _ ఆకాళమ్ముద, దీనినే మత్స్యము(ద్ర యనియు. నందురు 'శో(ఢ్రేందియము కారణము. కంఠస్థానము _ జీవు( డధిదేవత _ హంసలువేయి,

సూ॥ పంచమం కంఠచ్యక్రం చతురంగుళమ్‌, త్యత వామే చం్యదనాడీఇడా _ పింగళానూర్యునాడీ _ తన్మధ్యే సుషుమ్నాం ధ్యాయేత్‌, శైవ ఆనాహతకళా,అనాహక సిద ర్భృపతి,

ధి

శ ఆశ్ఞేయము: .

దీనినే ఆజ్ఞావ్యకమనియు నందురు, ఇది (భూమధ్యస్థానమందుండి వాయు వంచకమునకు కూడలియై ఇడా _ పింగళా _ సుమమ్నలకు నిలయమై. సద్గురు వంస్టానమై ఎజుకకు గుజిలై. సర్వశ్ర అక్ఞాపూర్వకముగా (ప్రవ్నరించునది కనుక దేనిని అజ్ఞాచకమనియు, ఆసమంతాళ్‌ జ్జేయం = అజ్జేయం = అంతట కెలిసికొనందగిన దగుటచే ఆజ్జేయచ్మకమనియు. నందురు, ఇది పరబ్రహ్మావలోకమునకు ప్రాముఖ్య మైనది,

విశద్ధమునకు ఆఅంగుళములమీద (వదంగుళములని కాలజ్ఞానము.) (భూమధ్య మందు అక్ఞేయచ్యక ముండును, దీనిని కోలాటమండస మందురు, దీనికి జేకులు 'రెంగు,అం.శం, ఆను వర్ణము లుండును, అగ్నికొంతి. (ప్రకాశముుద్ర _, మహ _త్తత్వము. పరమాత్ము, డధిదేవత . హంసలు నేయి.

సూ॥ షష్టుం భూమధ్యచ్యకం త్యత్ర అంగుస్టమాత్రం జ్ఞాననేత్రం దీపళిఖాకొరం ధ్యాయేత్‌ వాచానిద్ధి రృవతి, .

ప౦చీకరణ భా స్యము రిషి

షట్బ కములపై శఠరోనుధ్యమందు సహస్రారచ్మక ముండును. దీనినే (బహ్మ రం[ధ్రమనియు నందురు. ఈ (బహ్మరం[ద్రమును భేదించుకొని (ప్రాణవాయువును వద లిన పునర్జన్మము తేదందురు,. దశవిధనాయువుల వళ మొనర్బుకోన్న సపరనుహాంసలకు. మాత్రమే ఇది సాధ్యమగును, .

క (బహ్మరంధ్రస్థానమున ఈ సహస్రార చ్యక్రముండును, దీనికి 'రేకులు వేయి. ఇందు సర్వసర్వాత్మికమైన (పణవవీజ ముండును, హకార్య సకార వీజద్వయము. ఆత్మస్‌ందుపుతోంగూడి హంస = సోహం అనుచుండును.

“అహం బ్రహ్మాస్మి” అను మహావాక్య చతుష్టయార్దమే ఈ సోహం తెలుప చుండును, సగుజ నిర్గుణ = న్వరూప్పండగు సచ్చిదానంద గురుమూర్తి సర్వసాకిదై ఈ స్మ్యహ్యస్రారకమలమున కధినేతయై యుండును. హంసలు వేయి. అకాశమ్ముద్ర,

నసూ॥ స్తప్పనమం 'అహ్మరం్ళధ్రం నిర్యాణచ్యకం నూచికాగఖేద్యః = ధూమశళిఖా కారం ధ్యాయేళ్‌, తత్ర జాలంధరసీఠం మోక్యసదం భనతి,

ఈ షట్బ్మక్రములతో. గూడిన సహస్రార పర్యంతము హంసలు అనంగా ఉచ్చ్వాస నిశ్వాినములు ఇరువది యొక్క వేయు ఆజుపందలు తిరుగుచుండును,

శ్రుతిః షట్టతం గణనాధస్య షట్పహ(సం ప్రజాపతేః

షట్పహ్మసం మహావిష్టోః॥ షట్స్పహ్యసం మహేశ్వరః సహ్మసం జీవరూపస్యః సహ్మ్ససం ఈశ్వరాత్మనః సహసం గురురూపస్యః ఏకం బుధ్యా (పకల్పయేక్‌,

కే చ్మకములు అధిపతులు సంఖ్య

1, ఆధారము గణసతి 8061

లీ స్వాధిస్టము (బిహ్మ 6000

8, మణిపూారకము విష్ణువు 6000

+. అనాహతము రద్రుండు 8000

ర్‌... నిశద్ధము జీవుండు 1000

రి. ఆజ్టేయము ఈశ్వరుడు 1000

7, సహస్రారము పరమాత్మ 1001.

| దినమునకు ఉచ్చ్వాస నిశ్వాసములు _-21400.

కి సంచీకరణ భాస్యము "హంసల నివరణము హకారము సకారము బిందువు సూర్యనాడియను చం్యదనాడియను ఇడానాడి శేజోనాడి పింగళానాడి ఎడమ ముక్కు యను సుషున్నూ కుడి ముక్కున వాయువును పీలుచును, నాడి వాయువును పీల్చుసు, ళోజితము. వాయువును శుక్తము స్టిరిముగా నిర్విషయ జ్ఞానము, (ప్రపంచవిషయ జ్ఞానము నిలుపును, శివవీజము, శక్తి బీజము, సూచన; ఇందలి హకారము శివవీజము, సకొరము శక్రివీజము ఈ 9న "శ కుల సంయోగ సంబంధమే బిందువు. --షట్ట్బ్యక వివరణము సమాప్తము... ఆయుః పరిమాణము న్లో శతాయు ర్మానుషాజాం చ శతద్వంద్వం చ రశసాం సహ్మసమాయు ర్వ్యృక్షాణాం తదర్ధం గుల్మ సంతతేః ష్మట్టింళ న్మృగపక్షీజాం సహస్రం ఫణీకొకయోః చొషష్టి ర్య్యా'ఘ మార్దాలే శతం కేసరి హూ స్లినాం జలూకచొాకరాజాం చ మండూకానాం శత్మతయం ద్వా్యతింశ దాయు రళ్వానాం షోడళా జాదికా స్మృతాః హంసానాం వంచదశకం కుక్కుట స్యాష్ట వర్షకం తథా (కోష్ట్ట నృగాలానాం వరాహాణాం (త్రయోదశ గృధోలూక సహ్మస్రంచ కీన కాక్షే తథైవ చ ఉష్టాతాంచ శతంనర్షం గర్జభానాం చ వింశతిః వింళద్వర్షం విహాంగానాం వర్షం జీవేజ్‌ పిపీలికాః అండ జో ద్భిజ్జ జంతూనాం పంచమాసాః (పకీర్తితాః 'స్వేదజానాం చై కమాసం జంతో రాయస్య నిర్ణయః, కా॥ మానవులకు నూరు సంవత్సరములు. రాక్షసులకు. రెండు. నూరుల్సు నృక్షములకు వేయి, పొదలు మొదలగు లతలకు అయిదు సందలుు మృగములకు _

భ౦చీకరణ భాష్యము క్రి వళ్తులకు ముస్పదియాజు, పాములకు _ కాకులకు. వేయి, పెద్దపులికిపిల్లికి అయివది నాల్గు, ఏను(గు,పింహములకు నూరు, జెలగంచ్యకవాక. మండూకములకు మూడు నందలు, గుజ్జములకు ముస్పది రెండు, మే(కలకు-గొట్లైలకు పదియాజు, హాంసలక పదియైదు, కోడికి ఎనిముది, నక్కలకు_కుక్కూలకు ఎనిమిది పందులకు సదమూండు, (గద్దలకు, గుత్తగూబలకు వేయి, రాబందులకు వెయ్యి, ఒంచెలకు వంద నంవత్సర ములు, గాడిదలకు ఇరువది సత్తుల కిరువది, చీమలకు ఒక సంవత్సరము, (గుడ్డవలన భూమి నుండి పుట్టువానికి అయిదు మాసములు, చెమటవలన పుట్టు నల్లులు = పేలు “మొదలగు వానికి ఒక మాసము అని (ప్రాజికోటి కాయుష్య నిర్ణయము, గురు వాక్యము కో! అతో 'చిహ్మాత్మ విజ్లాన మువకిష్టం యథావిధి ” గా ళో (మో షుయాచార్యేణ తే ధీరః సమ్య క్షత ప్రయత్నవాన్‌, తా॥ ఓ ధీరుండా! ఆచార్యుండనగు నాచేత (బహ్మాత్మ విజ్ఞానమును (కమ 1వకారముగా నీ కుపదేశింపంబడిసది. ఈ విషయమున [సయత్నశీలుండవై (ప్రవర్థింపుము, ల్లో॥ భూత్వా విముక్త బంధ స్త్వం ఛిన్న దై్వైకాత్మ నంశయః నిర్వ్యంద్యో నిన్సృహో భూత్వా నిచరస్వ యథాసుఖమ్‌, తాః సీవు బంధనిము క్తుండవై తివి, ద్వైతాత్మ సంశయము ఇఖండింసంబడి నందున ద్వంద్వాతీకుండవు, ఆళారహితుండవు నైతివి; కొవున ఇంక సీకెట్లు సుఖమో “అట్లు సంచరింపుము, శిష్యవాక్యము

1. ధన్యోహం ధన్యోహం నిత్యం స్వాశ్మాన మంజసా వేద్మి ధన్యోహం ధన్యోహం (హ్మో నందో విభూతి మే స్పష్షమ్‌, ళు 2, ధన్యోహం ధన్యోహం దుఃఖం సౌంసొరికం న వేక్షేఒద్య

$0 పంచీకరణ భొష్యము ధన్యోహం ధన్యోహం న్వస్యా జ్ఞానం సలాయితం కాపి, - 8, ధన్యోహం ధన్యోహం కర్తవ్యం మేస విద్యతే కించిడ్‌ ధన్యోహం ధన్యోహం (ప్రాన్దన్యం సర్వమం్శత్ర సంపన్నమ్‌, ఢీ, ధన్యోహం ధన్యోహం (పశమిత కరణ స్పమాపా తాత్మాహం ధన్యోహం ధన్యోహం స్త్వం చిత్తన్వరూస నూత్మాహమ్‌, క్‌. ధన్యోహం ధన్యోహం తృ ఫే ఇ క్మే కోసమా భవే ల్లోకే

• ధన్యోహం ధన్యోహం ధన్యో ధన్వః పునః పున ర్ధన్యః [యాజుషీయ అవధూతోపనిపత్‌ ౫ అః వంచీకర ణభావ్యము నమా వము :._ తవ న వనాని నక కం॥ రూపించు వేదళఖలను టి |] దీపించయు మహాత్మతత్వడదీప్ప ల దిళలన్‌ | ే చూపించు ముక్తి మార్గము || ఈ పంచీకరణభాష్య మెల్ల విధాలన్‌, -

అఒుగ్ల ల్‌ త్‌ ప్సొ పుల సట్టిక పుట పంక్రి తస్ప్యు ఒప్పు 20 10. జేయము జేయము 81 ౨1 తృష్ణ వ్‌ త్త్పష్ష శిక్ష -లైర్రి పంచ్యప్రాణములలో ఉదానమును గలుపవలెను, 84 గా అంఠకరోణ అంతఃకరణ శీర [4 విర్వ్యాజస్వీయ నిర్వ్యాజస్పీీయ ర్‌! రి మయోమోదాది మయామోదాది శ్‌ 21 శుబేచ్ళ శుభేచ్ళ (0 [10 నస్వవ్నము స్వస్నము క! ౯7 స్వాధిషాన స్వాధిష్టాన 80 1 సముడ్భూత సముద్భూత 80 శీ పదా సదా 600 | అఖిలఖేద అఖిలభేద $ిర్‌ 1వ కక్మపరంపర కర్మపరంపర [6 కేశ భనార్జున భవార్జున 111 లలి 'ర0డంగళములు 'రెండంగుళములు (00 లగి తన్మధ్వే తన్మధ్యే 1 10 దంగళములు దంగుశములు రిని క తన్యధ్యే తన్మధ్యే గ్ర క్‌ ఆఖుపందలు ఆజఖువందలు రికీ “| స్టిరిముగా స్థిరముగా ర్‌ [. ఎనిముది ఎనిమిది కిర్‌ గి ప్రాజికోటి ప్రాణికోటి గ్‌ 1 షుయౌా మయా [గ 15 సంశయః సంశయః [గ్ర క్షే న్వస్యాజ్జానం స్వస్యాజ్ఞానం