Telugu (ఇం)కోతి కొమ్మచ్చి రెండవ భాగం_ముళ్లపూడి వెంకటరమణ_2010_203 P_KRSA102B102_B - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

ః ననన. . " వ , వా అ. + ఖీ . జ జె నం నాన ం 4 ట్‌. ప గ ॥ = గ | . 1! న ళీ | | స! [0 . / న / నే | లే శ... గస

న్డ్‌ గ్ర

_ ఈోర/ రీయటేయం 'రింఘుశీ బాగం // మున్ల్న ఆ ెరో(ఎవీములి లోల్రం వుభువ అలు (పైదచకటాన్‌ ళా ఛీ

1061 [0010140111 -2 ఉలి[001020200)/ ౧1 1411206401 ౪6౧1౬22 [20021141 (ప్రచురణ: 07 (పతులు: 1000 (పథమ (ప్రచురణ: డిసెంబరు, 2009 ద్వితీయ ప్రచురణ: జనవరి, 2010 తృతీయ ప్రచురణ: నవంబరు, 2౦010

అ ముళ్లపూడి వెంకట రమణ "7/0. 9, ౮1660౪7223 026 00.

షణ ఉుణుజు812జంలయడు

1౭41! 600028

01: ౦044-2495 19087

౮0791 4& 1114502603 : బాపు ప్రచురణకర్త ; వరప్రసాద్‌రెడ్డి (శాంతా బయోటెక్సిక్స్‌) హాసం ప్రచురణలు (సంచాలకుడు : గ95 ప్రసాద్‌) ప 101, 540/21021027202 0001276

120102824062 4612026 500049

|: 040-23047638 ముద్రణ: కళాంజలి గాఫిక్స్‌, హైదరాబాద్‌ సోల్‌ డిస్టిబ్యూషన్‌: విశాలాంధ్ర పన్లిషింగ్‌ హౌస్‌, హైదరాబాద్‌ వెల: రూలు 150.00

న్‌

వరప్రసాద్‌ హృదయలేఖిని నుంది...

'హాసం, హాస్య-సంగీత పత్రిక ద్వారా మూదెళ్లకు పైగా హాస్య, సంగీత ప్రియులను అలరించిన

అనుభవం ఆలంబనగా ఈ ప్రచురణల రూపంతో పాఠకుల ముందుకు తిరిగి వచ్చాం. హాస్యం, సంగీతం

అనే అంశాలతో కూడిన పుస్తకాలను సాధ్యమైనంత తక్కువ ధరకు పాఠకులకు అందించాలన్న సదుద్దేశ్యంతో ప్రారంభించబడిన మా సంస్థ వెలువరిస్తున్న 27 వ ప్రచురణ ఇది. శాంతా బయోటెక్సిక్స్‌ ద్వారా మెలైన జెషధాలను, టీకాలను అందుబాటులో అందించి పలువురి ప్రశంసలందిన అనుభవానికి యిది పొడిగింపు వంటిది.

2005 ఉగాది నుండి 'హాసం' ఇప్పటికి 26 పుస్తకాలు వెలువరించింది. మా తాజా ప్రచురణ “కోతి కొమ్మచ్చి” మొదటి భాగం జూన్‌ 30, 2009న ఆవిష్కరించబడింది. బాపురమణలు స్వయంగా విచ్చెసి “స్వాతి బలరాం గారినీ, నన్నూ మా ఎమ్బీయస్‌ ప్రసాద్‌నూ, 'భాగవతం' ప్రచురణకర్త దా॥ విజయమోహనరెడ్డి గారినీ స్వయంగా సన్మానించారు. హైదరాబాదులోని రవీంద్రభారతిలో భారీ యెత్తున జరిగిన ఆ సభ పుస్తకాభిమానులకు యింకా కొరత రాలేదని మరొక్కమారు నిరూపించింది.

వెలువడిన వారం రోజుల్లొగా పుస్తకం ద్వితీయముద్రణకు వచ్చింది. నెలలోగా తృతీయ ముద్రణ వేయవలసివచ్చింది. ఈ సారి రెండు వేల కాపీలు. ఆర్నెల్లు తిరగకుండా చతుర్ధ ముద్రణ - రెండువేల కాపీలు వేశాం. “కోతి కొమ్మచ్చి” పుస్తకం యింటనుందడం ఒక ప్రతివ్యత్మక విషయంగా వాఠకులు భావించసాగారు. “స్వాతి బలరాంగారు ఆవిష్మరణోత్సవాన్ని వారపత్రికలో హైలైట్‌ చేయడమే కాక, పుస్తకం గురించి 'స్వాతి వార, మాస పత్రికలలో వుచితంగా ప్రకటనలు కూడా యిచ్చి వ్రోత్సహించారు.

“కోతికొమ్మచ్చి” పుస్తకం పాఠకులనే కాదు, సమీక్షకులనూ మెప్పించింది. బతుకుపోరాటంలో ఎటువంటి కష్టాలు ఎదురైనా నవ్వుతూ బతకాలని బోధించిన జీవనవేదంగా - మొక్కవోని ధైర్యాన్ని ఆత్మవిశ్వాసాన్ని, ఆత్మగౌరవాన్ని నూరిపోసిన వ్యక్తిత్వ వికాస పాఠ్యపుస్తకంగా = తెలుగునాట వెలసిన, మసలిన ఆనాటి మహానుభావులతో వ్యక్తిగత అనుభవాలను ఆవిష్కరించిన జ్ఞాపకాల మాలికగా - అడుగడుగునా తెలుగు పలుకుబళ్లను, భావాప్రయోగాలను వెదజల్లిన చమత్మారమంజరిగా - ఒక శకానికి ఆద్యులైన భావుకద్వయం ఎలా రూపుదిద్దుకున్నారో వివరించే చారిత్రక గ్రంథంగా - రకరకాలుగా వర్ణించారు “కోతికొమ్మచ్చి”ని.

రమణ పత్రికారంగాన్ని విడవడంతో మొదటిభాగం పూర్తి అవుతుంది. ఆ తర్వాతి నిరుద్యోగ విజయాలు, సినీరంగ ప్రవేశం, తొలిదశలో ఎదురైన అవమానాలు, హేళనలు, సినీరచయితగా నిలదొక్కుకోవడం, ఓ డైరక్టర్‌ ప్రవర్తనతో విసిగి సినిరంగాన్ని వదిలివెసి వచ్చేసినా ఆ రంగమే రెట్టింపు పారితోషికంతో

జీ

పునరాహ్వానించడం, బాపుతో కలిసి చేసిన “జ్యోతి ప్రయోగం మేలు చేయడం మానేయడంతో ఏకంగా సినినిర్మాతలు అయిపోవడం, ప్రయోగాత్మక సినిమాల నుండి అక్మినేని అందించిన సాయంతో కమ్మర్ష్నియల్‌ సినిమా వైపు మరలడం, “బుద్ధిమంతుడు, “సంపూర్ణ రామాయణం సినిమా నిర్మాణాలలో బెత్సాపొక నిర్మాతలుగా పడిన కష్టాలు... వీటన్నిటితో రెండవ భాగం మరింత పరిచితంగా, రసవత్తరంగా సాగింది. “హాసం” ప్రచురణలకే వన్నె తెస్తున్న 'కోతికొమ్మచ్చి'ని ప్రచురించే అవకాశం మాకు కల్పించినందుకు సర్వశీ బాపు-రమణలకు, సహకారం అందిస్తున్నందుకు 'న్వాతి* ఎడిటర్‌ బలరాం గారికి, తమ బొమ్మలు వుపయోగించుకోనిచ్చినందుకు బాపుగారికి, వారి సోదరుడు శంకర్‌ గారికి కృతజ్ఞతలు. ఇప్పటివరకూ వెలువడిన మా పుస్తకాలన్నీ ప్రజాదరణ పొందాయని తెలియపరచడానికి సంతోషిస్తున్నాను. మొదటి ప్రచురణ వెలువడిన కొన్ని నెలల్లోనే మలి ప్రచురణకు సిద్ధమవుతున్నాయి. ఈ రచన కూడా మీ ఆదరాన్ని చూరగొంటుందని ఆశిస్తున్నాను. “కొనడం మీ వంతు - ఆకట్టుకొనడం మా వంతు” అని “హాసం” నినాదం. మీరీ పుస్తకాలు ఆదరించి, కొని, కొనిపించి మరిన్ని పుస్తకాలను అందించడానికి మమ్మల్ని ఉత్సాహపరుస్తున్నారు. ధన్యవాదాలు. భవదీయుడు, నరవ్రసాజ్‌.. వరప్రసాద్‌రెడ్డి (ప్రచురణకర్త ఓ టం రశ, శ నా పో ణో శో టి సా ఇ శో కేం ములో భె శ్‌ జంారా జూసే 36 దేపీండ్రలారకా హైదవాదాత్‌ శ ; ల్‌ ను. మ వ ఇ వే ట్‌ న్‌ న్‌ / వా ఆ గ్‌ గ ప్‌ 'ఆ్లో ల లతే / 21 ట్‌ ము ర్‌ శో కమో వార వ క 1 క క్ల .షె గ్‌ వే స జా. జీ! నె టై క్‌ క్‌. నా య న = ఎం... తాటక ఆజ. “కోతికొమ్మచ్చి మొదటిభాగం ఆవిష్కరణ సభలో సర్వశీ డా॥విజయమోహన్‌ రెడ్డి, జొన్నవిత్తుల, “అశ్విని” సుబ్బారావు, “స్వాతి బలరాం, రమణ, బాపు, వరప్రసాద్‌రెడ్డి, ఎమ్బీయస్‌ ప్రసాద్‌

సినిమాని వెక్కిరించదానికే తప్ప దై-లాగూలు చొక్కాలూ కుట్టడానికి నేను పనికిరాను మొర్రో అని పారిపోతున్న నన్ను కాలర్‌ పట్టుకుని ఆపారుడి బి ఎన్‌ సినిమాకి నువ్వు పనికి రావటమే కాదు, ఇందులోనే పైకొసావు కా . ఈడి బి ఎన్‌ జద్దిమెంటుకే ఇన్సల్ల్టు . ల అంచేత నే చెప్పినట్టు విను. న ఇష ర్‌ చచ్చినట్టు పనికి రా - పైకి రా వ క ఇ, . . ల. చాచా అని శాసించి దీవించిన స్‌ ( య. | . నిర్మాత డి (దినవహి) భాస్కర | స్మరించి నమస్కరిస్తూ - నంళ్తప్రూడి వెంకట రనుణ ల్‌!

రృ

(10) భక ప్ప

రెండో రాజీనామా తరవాత సంపాదన కుళాయి ధార సన్నబడింది.

బాపు తను ఆర్ట్‌ డైరెక్టర్‌గా ఉన్న ఎద్వర్స్‌టైజ్‌మెంట్‌ ఏజెన్సీలో- ప్రకటనలను తెలుగులో రాసే పని ఇప్పిం చాడు. మాటకి రూపాయి. అమృతాంజనం ఇంటింటి సంజీివిని- అంటే మూడు రూపాయలు. హమామ్‌ సబ్బునే వాడండి... ఇలా.

వాక్యాలు ఇంగ్లీషులోనో హిందీలోనో బాంబేనించి వస్తాయి. తెలుగులో మక్కీకి మక్కీ రాయాలి.

ఒక ప్రకటనలో 'మేరే పరివార్‌ ఏ హై” అని వుంది.

అది ఒక చక్కని కుటుంబం- భార్యాభర్తలు, ముగ్గురు పిల్లలు వున్న ఫొటో చిత్రం... అకువిచ్‌

“ఇది నా కుటుంబం అని అనువదిస్తే- బొంబాయి హెడ్డాఫీసులో జ | టెల్లూ ఎడ్‌వైజరు- ఒరిజినల్‌ మాటలే వుండాలని “ఇది నా పరివారం” న అని మార్చాడు. సం క |

పరివార్‌ అంటే హిందీలో కుటుంబం కాని తెలుగులో నౌకర్లు వాన్‌ అని కదా!...

ప్రకటన వచ్చాక గొడవైంది... ఆ తరవాత తెలుగు భాష కాపీకి ఫైనల్‌ అథారిటీగా బాపుని నియమించారు.

ఇంతలో నా (ఫెండు ఎల్‌ఐసి సుబ్బారావు. రాధాకృష్ణమూర్తిగారనే పెద్ద ఆఫీసరుతో వచ్చి- నన్ను బీమా మాన్యువల్‌ని అనువదించమని కోరాడు.

మాటకి అణా ఇస్తారు. లైనుకి పదిమాటల చొప్పున, పేజీకి ముప్ఫయి లైన్ల చొప్పున 300 ౫ రెండు వందల పేజీలు- అరవై వేల మాటలకి సుమారు నాలుగు వేల రూపాయలు- రెండు మాసాల గడువు.

ఒప్పుకున్నాను. అంతా లా పాయింట్లు, లెక్కలూ, టేబుల్సూ వివరణలతో 'లీగలీస్‌' భాష- దినపత్రికలో అనుభవం వున్నా కష్టమనిపించింది.

కొంత రాశాక, మాటకి అణా చాలదనీ బేడ కావాలనీ పేచీ పెట్టాను.

రాధాకృష్ణమూర్తిగారు శాఖాధికారి దగ్గరకు తీసుకువెళ్ళారు... ఆయన 'ముడియాదు' అన్నారు (కుదరదని).

నేను కూడా పొగరుగా “ఇదీ ముడియాదుఅన్నాను.

“యంగ్‌మాన్‌- యు హావ్‌ సైన్‌డ్‌ ది ఎగ్రిమెంట్‌- ఇట్‌ బైండ్స్‌ యూ అండ్‌ అజ్‌. ఇఫ్‌ యూ వయొలేట్‌...”

గ్గ

అని *...ఉళ్ళ తలళ్లిడువాంగ” (జైల్లో పెడతొం- తమిళ ఇడియం) అంటూ నవ్వేశారు. “చుమ్మా చొన్నే (ఊరికే అన్నాను) బయప్‌డాదె” అన్నారాయన. నా గ భళా . వాలకం చూసి కాబోలు. గ " రెందు వారాల తర్వాత హెడ్డాఫీసునించి-- మాటకి బేడ అహ్రూవల్‌ | శ వచ్చింది! శ కష్టపడి పనిచేశాను. ఇచ్చేముందు ఒకటి రెండు సార్లు మాటలూ, - = వాక్యాలూ చెక్‌ చేసుకుని మరీ ఇచ్చాను. ఆ పుస్తకం ఎన్నో పునర్ముద్రణలు లలు ఎముల వద పొంది- అంతకుముందు వచ్చినవన్నీ టెల్లీస్‌ అనీ ఇదే చక్కటి తెలుగూస్‌ తెలుగనీ ఆఫీసరు మెచ్చుకున్నారు. “నువ్వు రాసినందుక్నాదు. నేను రాయించినందుకు కాలరెత్తుకుంటున్నాను” అంటూ బుజం తట్టారు... రాధాకృష్ణమూర్తిగారు. ఉద్యోగ విజయాలు బీమా పుస్తకం ఊపులో చాలా ఉద్యోగాలు వచ్చాయి. 51.3] (సదరన్‌ లాంగ్వేజెస్‌ బుక్‌ ట్రస్ట్‌) (ఫోర్ట్‌ ఫౌండేషన్‌ వారి సేవాసంస్థవారిది) డైరెక్టరు- బాపు గాడ్‌ ఫాదర్‌ అయిన ఆర్టూర్‌ ఐసెన్‌బర్ల్‌- జోకుల సంకలనం రాయ మన్నాడు. అదే “నవ్వితే నవ్వండి”... అలాగే ఆంత్రోపొలాజికల్‌ సర్వే ఆఫ్‌ ఆఫ్రికా అనే పుస్తకం అనువాదం- 12176 10113 అనే ప్రొఫెసర్‌ రాశాడు. ఇది కూడా ఐసెన్‌బర్ల్‌ సిఫారసే... సా మద్రాసు ఎతిరాజ్‌ కాలేజి రోడ్‌లో చెషైర్‌ హోమ్‌ అనే లాడ్జి ఉండేది. లర్చిో' లల్వంగు విదేశీయులకు చవకగా గదులూ సదుపాయాలూ ఇచ్చే సత్రం- ఈనాటి రూకు అబ్బ్యంతరం ఈటీ మన పున్నమి రెస్తారెంట్సులా. ళి' ఓ రోజు ఉదయం పదిగంటలకి ఆయన గదికి వెళ్ళి తలుపు తట్టాను. షష “కమిన్‌ ప్లీజ్‌ అన్నాడు. గస చిన్నగది. ఒక టేబుల్‌ కుర్చీ. దాని అవతల ఆయన నుంచుని కీ - ఉన్నాడు గోడమిోది అద్దంలో చూసుకుంటూ గడ్డం షేవ్‌ చేసుకుంటున్నాడు. ని “ఇనె మినిట్‌ (ఒక్క నిముషం)... టేక్‌ యువర్‌ సీట్‌ ఆన్‌ ద స్టూల్‌” (స (4 1/5. ఖ్‌ అన్నాడు. ఆయన గడ్డం చేసుకునేదాకా ఆగడం మర్యాద అని అలాగే వై సం ఏళ నుంచున్నాను. "డి క్ష కొద్ది క్షణాలలో ఆయన నాప్‌కిన్‌తో మొహం తుడుచుకుంటూ అజంనోపాళాన్నీ నర్చాండ శోటీచాళెట్టాన్సు ఎదురుకు వచ్చాడు. “ఐ సెడ్‌ సిడౌన్‌” అన్నాడు ధాటీగా. ఆయన ఒంటి మిద బట్టలేదు- దిగంబరంగా ఉన్నాడు! నేను కంగారుపడి తల తిప్పుకున్నాను. ఆయన గమనించాడు. కుర్చీమిద ఉన్న పెద్ద టవల్‌ చుట్టుకుంటూ “01! 1015! ౪6 *6 211 00౧ *౧ఈ006 ౧1౦1ల... 16 0890 (0 ఉండ) 113 19 ౧016 01...అన్నాడు. 10 చైతుల కోతికొమ్మచ్చి-2 |

తరవాత ఆ పుస్తకం చేతికిచ్చి ఏవో పాయింట్లు చెవ్పాడు. నాకేమి బోధపడలేదు- వినపదాలేదు... మరో కొత్త గిరాకీ- సినిమాకి వెండితెర నవల... అన్నపూర్ణా వారి వెలుగునీడలు... తోడికోడళ్ళు రివ్యూ చూశాక అన్నపూర్ణావారికి నామాద అభిమానం ఏర్పడింది. అందులో హీరో (ఎఎన్‌ఆర్‌) బీదవాళ్లమిోద వరాలవాన కురిపించి తడిపేస్తూ వుంటే నేను హెచ్చరించాను _ “నినాదించు ముందుకాస్త నిదానించ మందు అని. మాంగల్యబలం చిత్రానికి నవల రాయమన్నారు. నేను పత్రికలో ఉద్యోగిననీ బయట చెయ్యనని చెప్పేశాను. ఆ రోజుల్లో నేను స్టార్స్‌ దగ్గర నిర్మాతల దగ్గర చాలా ఖచ్చితంగా ఉందేవాడిని. నాగేశ్వరరావు గారింటికి వెళ్తే- నేను మామూలుగా కాల్చే బర్భ్‌లీ, ల కక చార్మినారు దాచేసి, అరప్వాకెట్‌ గోల్లొప్లేకు కొనుక్కుని వెళ్ళేవాడిని. క ర్మినారు దాచేసి అరవ్యా డఖం ౧౦ టా ఎకృ్‌వా ధూ నా (ళు! కాఫి ఇస్త తాగినా, సిగరెట్టు ఆయనకీ ఆఫర్‌ చేసి తరవాత నేను వా, కాల్చేవాడిని. “మోకు అయిదు సిగరెట్లు బాకీ” అనేవారు ఆయన నవ్వుతూ. వడు వతి! రంంవయగనకి రొతీ్‌చ్తడి... ఇపుడు పత్రికకి రిజైన్‌ చేశాక- శ్రీ లాన్సర్‌ని కాబట్టి _ వెలుగునీడలు ఒప్పుకున్నాను. ఆ టైములో బాపు తమ్ముడు శంకర్‌కి టైఫాయిడ్‌ వచ్చింది. ఇసబెల్లా హాస్పిటల్‌లో చేర్పించారు. 21 రోజులు. రాత్రిళ్ళు బాపు నేనూ వెళ్ళేవాళ్ళం. ఇద్లర్ని అనుమతించరు. బాపు యి. స ద్‌ త్న హిల్మన్‌ కారులో పడుకునేవాడు. ఆ కారు శ్రీ నాగిరెడ్డిగారి అబ్బాయి నన క్షా శై వేణుగోపాలరెడ్డిగారు సరదాగా ఎరువిచ్చినది- ఫియట్‌ కొనేదాకా. న |. ఛై స నేను గదిలో పడుకునేవాడిని శంకర్‌ని కనిపెట్టుకుని. రాత్రిళ్ళు తన 1 ఆస్పత్రి వరండాలో కూర్చుని వెండితెర స్కిస్ట చూస్తూ నవల రాసేవాడిని. లో... స్వ క ఖోగీటా- " బాపు అద్భుతమైన డ్రాయింగ్సు వేశాడు. స్టార్సందరివీ... నాగేశ్వరరావు, టి... సావిత్రి, జగ్గయ్య, రంగారావు, రేలంగి, సూర్యకాంతమ్మ,. శంకర్‌కి కొంచెం నయం చవట కాగానే బెజవాడ వెళ్ళాను ఈ నవలకోసం. ఫస్ట్‌ టైము ఫస్ట్‌క్లాసులో ఎక్కించారు ట్‌ ష్ణ. అన్నపూర్ణావారు. 5 గి ధ్‌ అప్పుడు బెజవాడకు ఫస్ట్‌క్లాసు టిక్కెట్టు 32 రూపాయలు. విశాలమైన స స్తీ? హాలులా ఉండేవి పెట్టెలు. పెద్ద మడత మంచం వెడల్పున నాలుగు పరుపుల అం కో . బెర్తులు-వాటికి విడిగా బాత్‌రూమూ... / మే. రైలులో వీటికి సేవలకై వేరే ఓ పెట్టె ఉండేది. అక్కడి నుంచి బట్లర్లు-- - - 1“ గం విస్కీలు తాగేవారికి సోడాలూ అయిసు ముక్కలూ జీడిపప్పు చిప్పూ తెచ్చెవారు. తరవాత స్టేషన్‌లో ఇవి తీసుకుని వెళ్ళీ భోజనం ట్రేలు... ఇడ్లీ ౫ పచ్చడి బెజవాడ బిసెంట్‌రోద్దులోని మోడరన్‌ హోటల్లో ఉంచారు నన్ను నవయుగవారు. పక్కవీధిలోనే విశాలాంధ్ర (పెస్సు. ఇన్‌ఛార్జి ఫోర్‌ మన్‌ కోనయ్యగారు. నేను రాయడం కొంచెం లేటయినందువల్ల, ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననే

విడుదల తేదీ దగ్గరవడంవల్ల-రాత్రింబవళ్ళు ్రెస్సుని పని న్‌ మ చేయించారాయన. ప్రింటింగ్‌ పూర్తి అయ్యాక వారి యింటికి ఈ క్త 51 తీసుకెళ్లి మంచి భోజనం పెట్టి ఆదరించారు. ట్ర ్‌ శా. ఖ్‌. పుస్తకం యాఖై పేజీలు ముస్తాబు చేసి, ప్రూఫులు రాగానే క్ట తల గ” అపఫ్రూవ్‌చేసి ప్రయికార్దరు ఇవ్వడానికై నవయుగాకి వెళ్ళాయి. మాలో శ | అక్కడ చిన్న మానేజరు శ్రీ కాట్రగడ్డ నరసయ్య గారు. | | క్ట ఆయన చదివి చాలా ముచ్చటపడ్డారు. వ్‌వ్క్కన లు న్ని దురి “ఇడ్లీకన్న పచ్చడి బాగుంది” అన్నారు. (ఇది నేను తొలిసారిగా ఆంధ్రప్రభ వీక్షీలో నా కథ బాపు బొమ్మ ఇచ్చినప్పుడు విద్వాన్‌ విశ్వంగారు అన్నారు. ) ఇ పుస్తకం సినిమా కన్న వారం ముందుగా విడుదల అయింది. (లే స్ట 200 పేజీల పుస్తకం, నలభై యాభై బొమ్మలూ, 16 పేజీల ఫొటోలతో-వెల ఒక / [౫ స! ఒక వారంలో-పదివేల కాపీలు అమ్ముడయ్యాయి. భార్యాభర్తలు అక్కినేని, 'అన్నపూర్ణా సంస్థల పవర్‌-అది. న్‌ అయినా 'నేను” కాలరెత్తుకున్నాను. / న ఆ ఊపుతో మరో రెండు వెండితెర నవలలు [4 / ప్రత్యగాత్మ రాశాను. పి. ఏ. పి వారి భార్యాభర్తలూ, అన్నపూర్ణావారి , గ్య స న్‌ా ఇద్దరు మిత్రులూ. గ్‌ రా ఇ *, భార్యాభర్తలు నవల చదివాక దర్శకుడు ప్రత్యగాత్మ * 53 | స క గారు సెబాష్‌ అన్నారు. “రమణగారూ-సినిమా తీసే నై ఇ ఎ | ముందు నేను ఈ పుస్తకం చదివి ఉంటే- టే ఇపుడు తీసిన దానికన్న మంచి సినిమా క్‌ ద్య అ నో తీసేవాడిని” అని మెచ్చుకున్నారు. మ ౩. ఈ (వ్రక్రియ తెలుగులో "ళ₹ జే | జ్య 7 వెొొుదలుపెట్టినవారు నవయుగ భ్‌ | క్‌ (శ శ్రీనివాసరావుగారే. వారు రాయించిన సో. ౯! జ. న స తొలి వెండితెర నవల “గౌతమ బుద్ధ”. నా. ॥ త్‌ ల్‌ | రచయిత అట్లూరి పిచ్చేశ్వర రావుగారు. -! ల్‌ నం ల్లీ ఇద్దరు మిత్రుల నవలకి ఒక చిన్న మాజిక్‌ చేశాను. చిత్రంలో _ _ | స అశ ఇద్దరు మిత్రులు-షేక్‌హాండ్‌ ఇచ్చుకునే షాట్‌ను 240 (ఫ్రేములలో తీసి (' ణ్‌ అంగుళం సైజు ఫోటోలు యుంచి బ్లాకులు చేయించి 250 పేజీల = ( న శ పుస్తకానికి కుడివైపు మూలమిద- 11.05]-గా అంటే చిట్టచివరికి * = * క్ట అమర్చి ప్రింటు చేయించాను. ఖ్‌ | సే పుస్త పుస ప మం. వన పుస్తకం బైండయ్యాక పాఠకుడు పుస్తకాన్ని గట్టిగా పట్టి కుడిచేతి న్‌ా కా

బొటనవేలితో 110% చేస్తే ఇద్దరు మిత్రులూ షేక్‌హాండ్‌ ఇవ్వడం- 40౪7611011 కనిపిస్తుంది. ఇది ఎలా చెయ్యాలో కూడా పుస్తకం ముందు పేజీలో వివరించాను. పెద్దలూ పిన్నలూ ఇది సరదాగా మళ్ళీ మళ్ళీ చేయడంతో కొత్త పుస్తకానికి ఒక్క రోజులో ౦౪ 62% వచ్చాయి. అంటే పేజీ చివర్లు నలిగి చిరిగిపోయాయి. పుస్తకం మూడు వారాలలో పాతిక వేలు అమ్మింది. వెల రూపాయే- ఇది జై ముళ్ళపూడి కానే కాదు- జై ఎయన్నార్‌! జై అన్నపూర్ణా! చిన్నిల్లూ పెద్దిల్లూ వరసపెట్టి మూడు సినిమా నవలలు రాసేసరికి ఓ (ఫ్రెండుకి స్పీడెక్కిపోయింది. “లక్షో కోటో ఇస్తారేమో- నువ్వు సెకండు సెటప్పు- అదే- స్టెప్నీ సర్వీసు పెట్టుకోవచ్చు” అన్నాడు. “నీ మొహం- నా మొహానికి ఫస్టు సెటప్పే లేదు- ఇంకా సెకందెక్కడ” అన్నాను. కాని అక్కినేనిగారి కారుడైవరు నారాయణ ఒకసారి నాకు సెకండ్‌ సెటప్‌- సెటప్‌ చేసేశాడు. ఒకరోజు రాత్రి పాద్చపోయేదాకా ఆయనతో ధు 'ష్ల లం అవ్వుడాయన వగ్స్‌ రోడ్వలో కట్టిన కొత్త ఇంట్లో గక ధాత! నో త్రి (అంజలీదేవిగారి వారుగిల్లు ) వుందేవారు. ఆ పక్కన సాయి మందిరం- “సుందరం” (ఆవిడ నెలకొల్సిందే) పోష్‌ ఏరియా కాబట్టి గో రిన్హ్లు " పెట్టిట్ల అక్కడినించి బస్సులుండవు. అందుకని నాగేశ్వరరావుగారు తన కారులో నన్ను ఇంటిదగ్గర దించి రమ్మన్నారు. సాధారణంగా అద్దె సైకిలుమోద వెళ్తాను. ఆ రోజున కుదరలేదు. అందుకని కారులో దించి రమ్మన్నారు. అలా ఆ కారులో వస్తే బాపు ఇంటిదగ్గరే దిగేవాడిని. (బడాయికి)... ఈసారి రాత్రి లేటయినందువల్ల అయిదారు గుమ్మాల అవతల ఉన్న మా ఇంటిదగ్గర దిగాను. రెండు రోజుల తర్వాత నాగేశ్వరరావుగారిని కలిసినప్పుడు- ఆయన. పకపక నవ్వుతూ పలకరించారు. “ఏంటీ- మికు చిన్నిల్లు కూడా ఉందట” అన్నారు. “ఉన్నదే చిన్నిల్లండి. మిరు ఓసారి వచ్చి నన్ను చూసిన పెద్దిల్లు బాపుగారిదండి” తైర్‌బే ళ్‌ కనక “అదికాదు- మా నారాయణ చెప్పాడు- అందయ్యావుక్కు సిన్న వీడు ఇరుక్కు- క! నాన్‌ పార్‌త్తే అన్నాడే” అన్నారు నవ్వి (ఆయనగారికి “చిన్నిల్ల కూడా వుంది నేను వాం చూశాను అని అర్ధం) హ్‌. న ఆం క్‌ ళ్‌ దరు నవలకి పుదివేలో వచ్చేస్తుందని ఆశపడానుగాని శు . అవటు పాద ఉన్న రేటు అయింది ఇచ్చారు కాని మెచ్చుకున్నారు. [| కాని ఒక్కసారిగా పదిహేను వందలు చెక్కు వచ్చింది కెనెడీ ఖద “పీ టీ 109” ఖా, క. అనువాదానికి. త్రిల్లయి పోయాను. (న నను ఆ పుస్తకాన్ని మిత్రుడు ఎమ్బీయస్‌ (ప్రసాద్‌గారు అందంగా కుదించి లను ననన సో

సాల కా విశాలాంధ్రవారు ప్రచురించిన అనువాద రమణీయంలో అమర్సారు. క్‌ డాం క్‌ రటసుం... "అనువాద రమణీయంలో దీనితోబాటు జూల్స్‌వెర్న్‌ 80 రోజుల్లో భూప్రదక్షిణం క్ష చంపుట... _ కూదా ఉంది. వరా మాష ణ్‌ న హాశ్చిర్యం! ఇది కూడా పునర్ముద్రణ పొందింది! జ ఆాోతళిి కటి హై జే తస్య [హై (1 క్‌ ష్‌.. *కూడా అంటే మిగతావన్నీ బోలెడేసిసార్లు పునర్ముద్రణ పొందాయని సీక్రెట్‌ 2 ఈ ౩ మీనింగు! ళన శ శ య ఇంకా మాటాడితే- ఈ పేజీల్లో నా పుస్తకం సేల్సు టాక్‌ రాసేశానని- ఇది శ గ్ర హై 2 = ఇన్‌ఫిల్‌ట్రేషన్‌ అవుతుందనీ బలరామ్‌గారు ఎద్వర్స్‌టెజ్‌ మెంటు టాక్సు వేసేస్తారు. ఇది త్తే .. చదివినందువల్లే కొన్నామని అబద్దం చెప్పకండి-లేదా ఇది చదవకముందే కొన్నామని శ క్త వ్‌ (ణి త్త ్‌ - _ = అబద్గం చెప్పుండి. పాక క భట్టుగారి ఒట్టుమాద అట్టు! సారి అట్టు గారి ఒట్టుమోద భట్టు!

అనువాదమను వేదన ఇంకో గానుగెద్వలా తిప్పుతోందా అనుకుంటుండగా- ఎమెస్కో ఇంటింటి [గ్రంథాలయోద్యమం - పిల్లగాలిలా వచ్చి తుఫాను గాలిలా చెలరేగింది.

దానికి ఆ ఫోర్సు తెచ్చినవాడు ఫోర్జ్డు సంస్థవారి ఆర్టూర్‌ ఐసన్‌బర్గ్‌- బాపు అంటే ఎనలేని ప్రేమ. ఆ ద్వారా నాకో ఆధారం దొరికింది.

ఎన్‌షీ రకాల పబ్లిసిటీ కాంపెయిన్స్‌ నడిపాం... డ్ర|1 సౌ వా

ఆ సంస్థ శ్రీ మద్దూరి శేషాచలంగారు స్థాపించారు. మొదట్లో స్కూలు ఏక ళో పుస్తకాల కంపెనీ తరవాత వారి కుమారుడు ఎం. ఎన్‌. రావుగారు జనరల్‌ జన్య ర బుక్స్‌ వేశారు. కొన్నేళ్ళ పాటు రెండు రూపాయల పుస్తకాలతో ఇంటింటా గుండె క యె గుండెలో దీపాలు వెలిగించింది. గ్రరరార రక

అంతకుముందు యువకళాభారతివారి రూవాయి పుసకాలు వచ్చాయి. ళల న

ల్‌ రసన తి కాని అవి నాహిత్య స్ధాయి ఎక్కువ. ఎమెస్మ్కోలో సాహిత్యం ప్రబంధాలూ ఉన్నా జనరంజకమైన నవలలూ నాటకాలూ చాలా ఉందేవి. ఎమెస్కో పుస్తక పఠనాన్ని మప్పి ఒక వ్యసనంలా పెంపొందించింది. అందులో నేనూ ఒక ఉదడతపిల్లని.

బాపు గీతలూ నా రాతలూ కలబోసి గుచ్చెత్తి ఆ 'స్వామి గ్రంథానందంిలో పొర్లుతుండగా మరో ప్రపంచం

లోంచి ఓ పిలుపు... మరో ప్రపంచంలోంచి ఓ పిలుపు

అది స్టిల్స్‌ వెంకటేశ్వరరావుగారి నుండి...

ఆయన నేటి దర్శకుడు పి. సాంబశివరావుగారి అన్న గంగాధరరావుగారి సహచరుడు...

స్టిల్స్‌ గంగాధరరావుగారు నిర్మాత అయి చాలా మంచి చిత్రాలు తీశారు. హైద్రాబాద్‌లో సారథీ స్టుడియో నెలకొల్పాక తీసిన మొదటి సినిమా “మా ఇంటి మహా లక్ష్మి ఆయన తీసినదే. జమున, జగ్గయ్య, గుమ్మడి నటించారు. చిన్న బడ్జెట్‌లో- స్పుడియోలో కాకుండా- ఊళ్ళలో రకరకాల ఇళ్ళలో “నీడలేని ఆడది” అనే చిత్రం తీసి జెండా

_ ఎగరేశారు. ఆయన బాటలో నడుస్తూ వెంకటేశ్వరరావుగారు కూడా ఒక చిత్రం తియ్యాలనుకున్నారు- ఇల్లు వెతుక్కుంటూ కేట్‌ కాలాన ననన నాను కోతికొమ్మచ్చి-2

రమణా కేరాఫ్‌ బాపూ ఇంటికి వచ్చారు.

వరండాలో పిన్నిగారూ, ఆవిడ తోబుట్టువు బుల్లి రాజ్యంగారూ, ఎదురింటి రాణీగోపాలంగారి ఇల్లాలూ, పక్కింటి చారీగారి ఇల్లాలూ అంత గలగల్లాడుతూ కబుర్లు చెప్పుకునే సాయంత్రం వేళ. ఓ చక్కటి ఎర్ర కారులో రావుగారు వచ్చి నాకోసం అడిగారు- .

లేడీస్‌ వరండా క్లబ్బులో పెద్ద కలకలం-

“రవణా- నీకోసం ఎవరో వచ్చారు- కార్లో వచ్చారు” అంటూ కేకలుపెట్టి పిలిచారు.

నేను లోపలి గదిలో మఠం వేసుకుని కూర్చుని గగ్రాంథోను పెట్టి మిద కాయితాలు పెట్టుకుని బరబరా రాసేస్తున్నాను. ఈ కేకలు విని బ్రేకేసుకుని లేచి బయటకు వచ్చాను.

రావుగారు కొంచెం తెలుసు. కాని అంతమంది పెద్దవాళ్ళు ఉండగా “లోపలికి రండి” అనడం కుదరలేదు. నేనే వీధిలోకి వెళ్ళాను.

రావుగారు కారుదగ్గరే నించుని చాలా అభిమానంతో మాట్లాడారు.

“మిరు నన్నెరగరుగాని మారు నాకు బాగా తెలుసు. మా కథలూ సినిమారివ్యూలూ చాలా చదివాను. మోరు రాయాలి” అన్నారు.

“బమిటి?” అన్నాను.

“అదే- సారీ- నేను సినిమా తీస్తున్నాను. దానికి మారు కథా మాటలూ రాయాలి”

• నేనా? నేనే!” అంటూ షాకూ త్రిల్లూ గట్రా అభినయించినట్లు గుర్తులేదు... పాయింటు తెలిసింది.

“తాంక్యూ- కాని నేను రాయలేనండి” అన్నాను.

“ఏం?”

“నేను నిన్న మొన్నటిదాకా - అందరూ తీసే సినిమాలనూ వెక్కిరిస్తూ విమర్శిస్తూ అడ్డమైన రాతలూ కూతలూ రాశాను. నేను సినిమాకి రాస్తే బాగుండదండి”

“నాకు నమ్మకం ఉంది. మోరూ మిలాటివాళ్ళూ రాస్తేనే గదా కొత్తదనం వస్తుంది. నాకు నమ్మకం ఉంది- డబ్బుకి లోటు లేదు- ఎంత కావాలో చెప్పండి” అన్నారు.

“వద్దండి.. మాకు నమ్మకం ఉంది గాని నాకు ధైర్యం ఉండాలి గదా-- కొంచెం టైమివ్వండి” అన్నాను.

తరవాత పిన్నిగారికి, బుల్లి రాజ్యం అక్కగారికీ ఈ సంగతి చెప్పాను. గడపలో కాలెడుతున్న మాలక్షికి మోకాలొడ్డి వద్దనడం తప్పని కోప్పడ్డారు. ఈసారాయన వస్తే ఒప్పేసుకో అన్నారు.

ఇలా చిల్లర పనులు చేస్తుంటే పెళ్ళెలా అవుతుందని బాధపడ్డారు.

ఆ తరవాత వెంకటేశ్వర్రావుగారు వారానికోసారి వచ్చేవారు. “ఇంకా దమ్ముల్లేవండి” అనేవాడిని. “ఇదిగో ఓ దమ్ముకొట్టండి” అని తన సిగరెట్టు తయా, ఇచ్చేవారు. శ వ టూ

వరండాలో పిన్నిగారు చూడకుండా ఆయన కారు చాటునే నిలబడి “ఇర ర్‌ స నాగం సిగరెట్టు దమ్ము కొట్టినా సినిమాకి రాయడానికి దమ్ము రాలేదనేవాడిని...

“పాపం- అన్నిసార్లు తిరుగుతున్నాడు నీకోసం- అలాటి ఆ (ల్రి (7 మంచివాళ్ళని తిప్పలు పెట్టడం నీకు మంచిది కాదు” అని చెప్పారు బుల్లి చర్మ్యుతషంపి _ రాజ్యంగారు. నను

తరవాత వెంకటేశ్వర్రావుగారు- ఓపికపోయి- వేరే రైటరుతో సినిమా తీస్తున్నారని ఆంధ్రపత్రికలో వచ్చింది. అది చూడగానే ఆవిడ “రవణా చూడు” అని కేక పెట్టారు. అది నేను పొద్దున్నే చూశాను. ఆవిడ తిడతారని తెలుసు. ఎదురుగా వెళ్ళాను. బొట్టు మర్చిపోయిన మహాలక్ష్మిలా బంగారుచాయతో మిసమిసలాడే దోసపండులాటి ముఖం- కోపం వచ్చిన సూర్యబింబంలా ఎర్రగా అయిపోయింది. ఆ బంగారు తల్లికి ఎనిమిదోయేటనే బొట్టు చెరిగి పోయింది-(మా చిన్నమ్మమ్మలాగే) అయినా రాజరీవి. “నాతో మాట్లాడకు” అంటూ అటు తిరిగిపోయారావిడ. దయా (ప్రేమా కూడా అంత ఎర్రగా ఉంటాయని అప్పుడే తెలిసింది. బిక్క మొహంతో నించున్న నన్ను చూసి పిన్నిగారు (బాపు తల్లిగారు) వెళ్ళిపోమని కళ్ళతో సైగచేశారు. బుల్లి రాజ్యంగారూ, పిన్నిగారూ కూడా సాహిత్యాభిమానులు. పుస్తకాలు చదువుతూనే ఉంటారు- వాటిని గురించి మాట్లాడుకుంటూనే ఉంటారు. శరత్‌ సాహిత్యం మిద వాళ్ళ చర్చలు వింటుంటే వాళ్ళకి డాక్టరేట్‌ వస్తే బాగుండుననిపించేది. బుల్లి రాజ్యంగారికి నా కథలు కూడా నచ్చాయి- చాలా ఇష్టం. అంచేత ఆవిడ కోపం అంటే నాకు భయం- నిడుమోలు వారంతా బంగారు రంగువారే. బాపు పుట్టినప్పుడు ఆడవాళ్ళు- “మగబిడ్డ- సుఖప్రసవం” అని చెప్తే వాళ్ళ తాతగారు మాతామహులు దిగ్గున లేచారు. “నలువా తెలువా- ముందు అది చెప్పు” అని గద్దించారుట. “నలుపౌఅనగానే వారి పచ్చనిముఖం ఎర్రబారింది. హణ ద బాపు పితామహులంతా సుబ్బరంగా నల్లటి నలుపు- కృష్ణవర్ణం. కృష్ణుడుకూడా నలుపే అని సర్ది చెప్పినా నిడుమోలువారికి కోపంతగ్గలేదని బాపు అంటుంటాడు. ము జు నిడుమోలు వారి అన్నదమ్ముల్లో ప్రకాశభూషణరావు గారు నాకు బాగా తెలుసు. స్మ / సే చనువు- సరదా. నం తేల ట్య/ ఆయన కందుకూరి జమిందారుగారికి దత్తత వెళ్ళారు. ఆయన తమ్ముడు కూడా అంతే. అందుకే నర్సాపురంలో వాళ్ళుండే వీధిని జమీందారు వీధి అనేవారు. హనుమంత భూషణరావుగారు జడ్డి. అన్నగారిది ఎంత ప్రసన్నవదనమో తమ్ముడిది అంత గంభీర వదనం. ఒకసారి బాపు, నేనూ ఒక క్రిమినల్‌ కేసు గురించి రాయబారం చెయ్యడానికి కాకినాడలో వాళ్ళింటికి వెళ్ళాం. గుమ్మం దగ్గిరే “ఆగండి” అన్నారు గట్టిగా. మేం తెల్లబోయి ఆగాం. “ఒరే. మారు మొ మావయ్య ఇంటికి వస్తే-లోపలికి వచ్చి భోజనం చెయ్యండి. అలాక్కాక 'ఆ పని” మాద వస్తే ఇట్నించిటే రోడ్డెక్కి వెళ్ళివొండి- ఇవాళ నా బర్త్‌డే- పిండి వంటలతో తిందురు గాని రండి” అన్నారు. మేం లోపలికి వెళ్ళి పిండివంటలే తిన్నాం. మొట్టి కాయలు వద్దనుకున్నాం. ప్రకాశభూషణరావుగారు తరుచు మెడ్రాసు వచ్చేవారు. బావగారు అంటే ఆయనకి భయం, గౌరవం. పొద్దున్న మెయిలు దిగి అయిదు గంటలకల్లా ఇల్లు చేరి వంటింట్లో కూచునేవారు- అక్కగారితో వేడి ఫిల్లర్‌ 16 చై | కోతికొమ్మచ్చి-2

కాఫీతో పిచ్చాపాటీకి. ఆయన మాట ధాటీకి ఇల్లు దద దడలాడిపోయేది.

మేడమిద పడుకున్న నేను లేచి- వెళ్ళగానే ఎంతో (ప్రేమగా పలకరించేవారు.

“రండి మహాశయా- ఏవిటి నికార్సయిన వార్తలు?” అనేవారు (ప్రేమతో.

నేను ఆంధ్రపత్రికలో పని చేస్తున్నందువల్ల నాకు రాజకీయాల లోగుట్టుమట్టులు తెలుస్తాయని ఆయన అనుకునేవారు.

నేను వా-ర్టి మిడతంభట్లుగాడిని.

ఒక మిడతంభట్లు జోకు -

కర్రా రామమూర్తిగారు మంచి ఎడ్వకేటు- ఆయన కొడుకు వెంకటరమణి (రమ-ణ కాదు-ణి) నా క్లాసు మేటు- మంచి (ఫెండు.

భీమన్నపేటలో వాళ్ళ హౌస్‌. దాన్నిండా వుడ్‌ హౌస్‌ జోకులు చెప్పేవారు, వినేవారు.

ఒకరోజు సాయంత్రం వాళ్ళింటి గేటులో నేనూ రమణి, వాళ్ళన్నయ్య చంద్రం, వాళ్ళ తమ్ముడు హరీ సినీ- మాట్లాడుకుంటున్నాం.

అంతలో రామ్మూర్తిగారు వచ్చారు. నేను వారిని చూసి చిరునవ్వు నవ్వి మర్యాదకొద్దీ రెండడుగులు వెనక్కి జరిగాను. ఆయన నవ్వారు.

“ఒరే చూశారా- మికూ, రవణకీ తేడా? నేను రాగానే వాడు రెండడుగులు వెనక్కి వేశాడు. వాడు జర్నలిస్సు కాబట్టి. నలుగురు కలిస్తే మామూలేగాని అయిదుగురు ఒకచోట చేరితే సెక్షన్‌ 144 వచ్చిపడుతుంది- అది” అన్నారు.

నాకు ఆ ఊహా లేదు- ఆ సెక్షనూ తెలీదు. అయినా నా నవ్వుకి ఆయన అంత అర్ధం ఆపాదించారు. అదే మిడతంభట్లు అదృష్టం!

ఇలాటి అదృష్టాలకు హ్యూవాల్‌పోల్‌ 'సెరెండిపిటీ” అని (వెదకబోవని తీగలు) పేరు పెట్టారు.

ఓసారి (లాంగ్‌జంప్‌) ఆదుర్తి సుబ్బారావుగారు అన్న పూర్చావారి “తోడికోడళ్ళు” షూటింగు చేస్తున్నారు.

ఆ సీను- ఒక పెద్ద ఇంటి కాంపొండ్‌లో ఆ ఇంటి పిల్లలు గాలిపటాలు ఎగరేస్తూ కెరింతలు కొడుతున్నారు. ఇంటి పెద్దకోడలు కన్నాంబగారు కొంచెం దూరంగా కుర్చీలో కూర్చుని వినోదం చూసోంది.

అంతలో చిన్నకోడలు సావిత్రి వచ్చింది. ఆవిడంటే అందరికీ భయం. ఆ భయంకొద్ది పిల్లలంతా వాళ్ళవాళ్ళ గాలిపటాల దారాలు కన్నాంబ చేతిలో పెట్టెసి పారిపోతారు.

ఆ పిల్లల్లో హీరో నాగేశ్వరావు కూడా ఓ గాలిపటం ఎగరేస్తూ యీ ఉన్నాడు. సావిత్రి అతన్ని చూసి “ఏమిటండీ మిరు కూడా ఈపిల ఎ“ాహమై్యై -

.... చేష్టలు అంది. భభ .. క ల 6ల్లు అందుకు నాగేశ్వర్రావు నాదేముంది- అటు చూడు- వదినగారి ి ళ్ళ చేతిలో ఎన్ని గాలిపటాలున్నాయో” అన్నాడు. గుప్పిటినిండా పడగల కక గస మ రా దారాలతో దొరికిపోయిన వదిన గారు నిగ్గతో కంగారుతో శ న్‌ా ఉక్కిరిబిక్కిరైవోయింది. బ్య | నే య

ఆ చిత్రం విడుదలయ్యాక చాలామందికి మొదటి సీను క

నాన “

అర్ధవంతంగా “అర్ధ-గర్భవతి” అనగా ప్రెగ్నెంట్‌ విత్‌ మానింగ్‌గా కనబడింది. పిల్లలందరూ గాలిపటాల దారాలన్నిటినీ ఒక్కసారిగా తెచ్చి కన్నాంబ చేతికివ్వడం అనేది- తమ తమ జీవితా లను జీవన సూత్రాలను పెద్దకోడలి చేతిలో పెట్టేశారు అని సింబాలిక్‌ గూఢార్థం అనీ- ఇది కేవలం డీ. పీ, యే అని (డీ. పీ. అంటే అప్పట్లో దర్శకత్వప్రతిభ అని మేము జోకు వేసుకునేవాళ్ళం) అనుకున్నారు. పేపర్లో చదివి ఆదుర్తిగారికి చూపిస్తే ఆయన హాయిగా విరగబడి నవ్వేసి “హమ్మనీ! నాకు తట్టనేలేదే” అన్నారు. శంకరాభరణంలో ఒకచోట సోమయాజులుగారు దినంగా చాపమిద పడుకుని ఉంటాడు- ఒత్తిగిలి. ఆ షాట్‌ చూసిన ప్రేక్షకులు కొందరు- శంకరశాస్త్రిగారి దేహం ఆ భంగిమలో వీణలాగా వుందని అనుకుని విశ్వనాథ్‌గారికి చెప్పారు. “తాంక్యూ- కాని అది డీపీ కాదు- నేను ఆ ఊహతో ఆ షాట్‌ పెట్టలేదు. జఒత్తిగిలి పడుకోమన్నాను. అంతే. మిగతా డీపీ ఆయన ఘన జఘనద్వయానిదే” అన్నారు. (అంటే ఆయన నడుము కిందిభాగం అని టీక) ఇలాటిదే ఇంకోటి ముత్యాలముగ్గులోది... కాలవలో లాంచీ వెళ్ళిపోతోంది. అందుమోద శ్రీధర్‌. ఇటు గట్టుమోద చెట్టు కింద సంగీత. లాంచి వెళ్తుంటే కాలవలో ఒక పెద్ద అరటిచెట్టు బోదె లాంచివెంట తేలుతూ పోతోంది. అది సంగీత జీవితం అని (ప్రేక్షకులు అన్నారు. పత్రికలూ రాశాయి. “రామ రామ- నేనే పాపం ఎరగను- అది డీపీ కాదు” అన్నాడు బాపు, 1 ఇన్బు....... 2 దీబీఎన్‌గారు గోప్పవారు. చ. గోప్ప మామూలు ప్రొడ్యూసరు.

• • న్‌ కమా జ గొప్పతనం డబ్బుది కాదు. ఆయన గుణానిది. మన సుది. (ప్రేమది. త కాాజ్యా., " ఓపికది. ధైర్యానిది. ఫొగరుది. తన సరిహద్దులు తేల్చుకుని * నేను _ న) జ్‌ సై ఇంతేస్కీ” అని నిర్భయంగా నిజం చెప్పి దర్జాగా తన గొప్ప తగ్గించుకోగల లో ( సీ ఆయన నిజాయితీది. | టు శ ల్‌ వీటన్నిటినీ మించిన గొప్పతనం మరోటి ఉంది, అది నన్ను ల డ్డ జై బాగుచేసి దారిలో పెట్టడం. క. - నాకు సినిమాలు వద్దు మొగ్రో- నాకు చేతకాదు కుయ్యో- నేను ర్‌ న్‌ పనికిరాను గియో అని మొత్తుకుంటున్నా ఖాతరు చేయకుండా “నువ్వు వ. | సినిమాకి పని కొస్తావు- సినిమాకే పనికి వస్తావు- చచ్చినట్టు పనికిరా పైకిరా అంటూ నన్ను తిట్లుచ్చుక్కొట్ట సవరదిసిన మొనగాడు. _ అందులోనూ ఆదుర్తిలాటి దిగ్రర్భకుడు- “వీడెక్కడ దాపురించాడ్రా కల ౩"... వీకు' అని చిరాకుపడుతున్నాోరవణా- నా మాట విను- నువ్వు నా తొలి స్టెయిట్‌ చిత్రం “దాగుడు స్పన్సివ్హూలో చాలా పైకొస్తావు- నువ్వు పైకి రాకపోతే నాకు ఇన్సల్లు- మూతలు” (ఎన్‌టియార్‌, సరోజాదేవి, శ్య్వ్రానం- చచ్చినట్టు వృద్ధికిరా అని సాధించాడు. /. దర్శకత్వం ఆదుర్తి, నిర్మాత ఆయనకి సర్వదా సర్వధా నా నమస్కారాలు థ్రీ డి.బి. నారాయణ స్టే సే ర్‌ 18 తననన కుని

| న్‌ ఆయన సూపర్‌ ప్రొడ్యూసర్స్‌ సరసన నిలవడు. కాని త్ర రట జ్‌ వ. స దర్జాలో ధాటీలో దేనికీ ఎవరికీ తీసిపోదు. వయదలి! ్‌ జ స డీబీఎన్‌గారు కొన్నాళ్ళు ఏవీయం సంస్థలో ప్రొడక్షన్‌ ర క. చూశాడు. అప్పటి సూపర్‌ మాన్‌ 'జీఆర్‌' - ఏవీయంలో పెద్ద టకై ! ఏక న్న రీ మానేజరు-మన్ననలు పొందాడు. తరవాత చెట్టియార్‌ గారి ట్‌ 2౪ క క్స్‌ + /' ఆశీస్సులతో ప్రాడ్యూసరు టోపీ పెట్టుకున్నాడు. ల లూ న కీ “త, గ ఫ్‌ మొదట ఎస్‌. భావనారాయణగారితో భాగస్వామిగా- క్‌ క నా. లో సన స సాహిణీ జెండాపై అమరసందేశం తీశాడు. అంతవరకూ టాప్‌లో [సాత్‌ యము ల ఉన్న 'ఎడిటింగు రంగారావు ఆదుర్తినే దానికి దర్శకుడుగా ల శ్రదహాూ త చాననోనో శనగ. క లీ నియమించాడు, అమర్‌నాథ్‌ హీరో. అది మంచి హిట్టు. ఈ | స్తే హం [| ా . నే 4 విజయంతో- అప్పటికే కొత్త దర్శకుడి కోసం చూస్తున్న ర వం. జో అన్నపూర్ణావారి సంస్థ ఆదుర్తిని ఎగరేసుకుపోయింది. ణ్‌ జ పశ లో అది హైజంప్‌తో సమానం. జ హ్‌ ఇ నన ప ఆదుర్తి అంటే హాయిగా నవ్వడం. పొగరుగా కనబడ్డం. నన్ను సినిమారంగానికి తీసుకు వ చ్చిన వినయంగా వినబడ్డం. కష్టపడి పనిచేయడం. పని తప్ప ఇంకో ధ్యాస లేకపోవడం. డి బీ నారాయణ తొలిచిత్రం, ఆదుర్తికి కూడా... ల ల ల ల ఆదుర్తి అంటే పని తిని, పని విని, పని తాగి, పనిలోనే చనిపోవడం, అంతలోనే పైకి తేలడం. పకపకా నవ్వడం, పుల్లయ్యగారిలాగే ఆదుర్తిగారిక్సూడా “పచ్చి బూతులు” పడితేగాని కథా మాటలూ రుచిగట్టేవి కావు- అదీ “సారా”ంశం. సుబ్బారావుగారు అన్నపూర్ణాలో బిజీ అయిపోవడంతో డీవీఎన్‌గారు ఆయనకోసం ఓపికగా వెయిటింగేలు వ్రతం ఆరంభించారు. ఆయన తీరికే తన కోరికగా... అందాకా ఏదో ఒకటి చెయ్యి మగడా అని ఆదుర్తి అంటే కమలాకర కామేశ్వరరావుగారితో పెండ్లి పిలుపు అనే హిట్‌ పిక్చరు తీశారు డీబీఎన్‌. - ఆరుద్ర మాటలు పకోడీల్లా కరకరలాడేవి. “ఏవండీ- ఇది ఎంతండీ” “వందండి” “ఇందండి”... ఇలా... ఆ చిత్రానికి క్షయిమాక్సు-గారాబంగా పెంచిన కూతురికి- తండ్రి రేలంగి ఒక్క చెంపదెబ్బతో బుద్ధి చెప్పడం. ఆ దరిమిలా డీబీఎన్‌గారు నన్ను డిస్కవర్‌ చేశారు. నేను వెండితెర నవలలూ, కెనడీ, ఎల్‌ఐసీ మాన్యువల్‌ అనువాదాలూ రాస్తుందడగా (శీ డీబీఎన్‌ గారు నన్ను పిలిచారు. | న్‌ న అంతకుముందే పిలిచిన స్టిల్స్‌ వెంకటేశ్వరరావుగారుకి చెప్పినట్టే ళల [1 ల ) ఈయనకీ చెప్పాను- నేను పనికిరానూ అని. ూ గ్‌ న “ఆ మాట నువ్వు కాదు- నేను చెప్పాలి” అన్నా రాయన. న్‌ ల్‌ కి శిల కిచి శ “మిరు చెప్పచ్చుగాని నేను వినాలి కద” అన్నాను. ననా

“వింటావులే” అని వెళ్ళిపోయారు. నాలుగురోజుల తరవాత ఆయన- పసుపు గుడ్డతో ఉసిరికాయంత మూట పట్టుకొచ్చారు. పిన్నిగారిని పిలిచారు. “అమ్మా-మివాడికి నాలుగు వేలిస్తాను ఈ పిక్చరుకి. ఒప్పుకోవడానికి జంకుతున్నాడు. కాబట్టి- ఇవాళ మంచి రోజు- ఒక్క వర్లగింజ, ఒక్క విచ్చురూపాయి (పెద్ద దవ్వ బిళ్ళంత ఉండేది అప్పుడు) ఎడ్వాన్సుగా పొట్లం కట్టి తెచ్చాను. మో దగ్గర ముడుపు కట్టి ఉంచండి. మి దీవెనలూ నా పట్టుదలా అబ్బాయిని దార్లో పెడతాయి. సరే అనగానే కబురు చెయ్యండి అంటాడులెండి” అని చెప్పి వెళ్ళిపోయారు. పిన్నిగారూ బుల్లి రాజ్యంగారూ నావంక కోపంగా చూశారు. ఆ చూపులకి బుద్ధి వచ్చింది. లొంగిపోయాను. ధైర్యం వచ్చెసింది... కష్టాల్లో సుఖాలు నంచుకుంటూ తప్పటడుగులూ తప్పుటడుగులూ వెస్తూ చంద్రబాబుగారిలా ముందుకు వోసాగాను. శ పిన్నిగారి చేతికిచ్చిన బంగారు పసుపు మూటని ఆవిడ దగ్గరే ఉంచాను. గ తొంభై పైచిలుకు పండు ముదుసలిగా ఆవిడ 'పైలోకా లకి వెళ్తున్నప్పుడు ఆవిదతోనే 9, స సాగనంవాను. ఆవిడ దీవెనలు మాత్రం ముడుపు కట్టి భద్రపరుచుకున్నాను. చే తాను ఎంతో ప్రేమతో గురితో తయారుచేసుకున్న “దర్శకుడు”- తనకి చిత్రం ళీ గ తీసి పెట్టకుండా -అన్నపూర్ణాలో దర్శకుడిగా ఎదిగిపోయాడు. అయినా డీబీఎన్‌ బాధపడలేదు. నా డేట్స్‌ ఎప్పుడని సతాయించలేదు. “ముందు నువ్వు బాగుపడు. నువ్వు బాగుంటే అటూ ఇటూగా మేమూ బాగుంటాం” అనేవాడు. అలా మూదేళ్ళు పైచిలుకు దొర్లిపోయాయి. ంం. అందువల్ల కొత్త రచయితగా-డీబీఎన్‌ ఆఫీసులో నాది మళ్ళీ వరాల ఆన ఛరారాలు శక్తుకరా లాగుతా పాలలా. ఫ్‌ టోషన 3. కో గానుగెద్దు ఉజ్లోగం అయింది. కా ర యమి_ ల రోజూ ఆఫీసుకు కార్లో వెళ్ళడం, కబుర్లు చెప్పడం, ఇంటికి చేరడం. లు ల గ కీ ఆ మధ్య ఎప్పుడేనా ఆదర్తిగారికి ఓ లంచ్‌ అవర్‌ ఖాళీ పడితే- మా అందరితో శ. శే సెట్టింగులు. అంటే ఆత్మసుత్తి పరనిందలూ పుకార్లూ, వాటిలో శ చి గ క్ట ౮2 స్తే శ క్ష స్‌ నీలివార్తలతో తాళింపులూ... ష ల శ సరదాగా మామ (మహాదేవన్‌) వస్తే సరిగమపద నిషాలు... త శే ల శా ఆ 'నిషాయిరాలు కొత్తల్లో నా మాద తుంపర్లయి పడ్డాయి. దరిమిలా డా స లచా ఇ” ఉద లేసే చినుకులై అప్పుడప్పుడు చుక్కలై పడేవి. ఎప్పుడేనా-నేను కథ చెబుతూ 0027202146 గండ గళ07౪ ఉన్నప్పుడు ఒక మంచి పాయింటో జోకో పడితే- ఆదుర్తిగారు- “సెబాష్‌- |. స వారిలా! టల కవిగారు మంచి పాయింటేశాడు అనేవాడు. నే ట్య వా క ర క తరవాత రెందు మూడుసార్లు “*కవిగారికి మందు పడితే మాతయనున.. -- .--._- -" 2క్‌ అదరగొట్టేస్తాడు- మంచి మందు కవి” అని జోకు వేసేవాడు. “'దాగుడుమూతలు'కి యిన్‌స్పిరేషన్‌ శళ్చకిగారూ చప్పట్లుకొట్టేవాడు. గారీ కూపర్‌ నటించిన నిజానికి నేను ఏడుస్తూ చప్పరించేది కొన్ని చుక్కలే... వాళ్ళు “మిస్టర్‌ డీద్స్‌ గోస్‌ టు టౌన్‌” ముగ్గురూ నలుగురూ సీసాలు లాగించేస్తే నేను రెండు చుక్కలు 20 తతత తతత న ననన ననా కాడి

చప్పరించేవాడిని ఉద్యోగం పోతుందన్న భయంతో... సాయంకాలాలు ఇంటికెళ్ళినా దొంగలాగ ఫీలయే వాడిని... (శర ఇలా నాలుగైదుసార్లు “మందుకవి” అని బిరుదులు చదువుతుంటే-భరించలేక ల్‌ మ. 4 ఒకనారి తిరగబడ్డాను -లెచినించుని అరిచాను. న వ = /. “సార్‌- మూ మందు కవి జోకులు చాలా అసహ్యంగా ఉన్నాయి. నాకు ళ్‌ తాగుడు అసహ్యం-మిారే ఉమ్ము తుంపరలా జల్లి- నా పేరుతో ఫుల్‌బాటిల్సు తాగుతున్నారు- నా ఎక్కాంటులో రాస్తున్నారు. నాకిలాటి చాకిరీ వద్దు- నేను పోతున్నాను” అంటూ లేచిపోయాను. ఆదుర్తిగారే ఆపారు. “కూచోవయ్యా మగడా- సరదాగా జోకేస్తే భరించలేవు- పెద్ద ఆస్య కవినంటావు- భలేవాడివే- ఈసారి ఫిల్పు నీదే- పుల్లుగా కథ చెప్పెయ- డీవీఎన్‌ ఫిలిం ఓఖే” అన్నారు. అన్నారేగాని ఆయన మంచి మనసులు (కుముదం), మాంగల్యబలం రాతకోతల్లో బిజీ అయిపోయారు. జీవితం కంకరరోద్దు మిద జట్కాబండిలా జాయగా నడుస్తోంది. నాను జాయిగా ఎంజాయిగా ముషాయిరాల్లోంచి నిషాయిరాల్లోకి గ్రావిటేట్‌ చ స అవుషు-న్న-ష్నన్నా-ము... ల ఆ టైములో నన్ను కాపాడి (ప్రాణం పోనినవాడు నిర్మాత కే శ డూండీశ్వరరావుగారు. శ _ స రాజ్యలక్ష్మి ప్రాడక్షన్‌కి ఎగ్జిక్యూటివ్‌ ప్రొడ్యూసర్‌. వ | న ఆయన నాకు తెలీదుగాని నెను ఆయనకి తెలుసుట-- నా సినిమా రివ్యూ ( ౩ వగైరా రచనల ద్వారా... శ ం ఖే నన్ను పిలిపించి చెప్పారు-తాను తీయబోయే రక్తసంబంధం చిత్రానికి క డైలాగులు రాయాలని. శ నేను తాంక్సు చెప్పాను. డీబీఎన్‌గారి సినిమాకి రాస్తు న్నానని కూడా దూండీ “రెందేళ్ళుగా ఆ సినిమాని రాస్తునే వున్నారు కదా- ఈ లోపల ఇది కూడా రాయండి అన్నారు. “డీబీఎన్‌ నా ఫస్టు ప్రొాడ్యూసరు-ఆయనకి చెప్పి ఆయన పర్మిషన్‌ ఇచ్చాకనే రాస్తాను” అన్నాను. “ఆయన కాదనరు- అయినా చెప్పడం మర్వాద- కార్లో వెళ్ళి చెప్పేసి రండి” అన్నారు డూండీగారు. డీబీఎన్‌గారు కాదనలేదు సరికదా “కంగ్రాట్స్‌ రవణా- వేంఠనే పరిగెత్తికెళ్ళి చేరిపో- నీ అదృష్టమే కాదు- నా భాగ్యం కూడా- నీకందులో పేరొస్తే- తప్పకుండా వస్తుంది- నాకూ మంచిదే- శుభం” అన్నారు. నేను కారెక్కుతుంటే “మొట్టమొదట వడ్లగింజ ఎడ్వాన్సిచ్చాను-మర్చిపోకు” అని కకెశారు... డూండీగారు చెప్పిన జీతం కూడా నాలుగు వేలే- అయిదు వందలు అడ్వాన్సిచ్చారు. ఈ విషయం తెలియగానే కొందరు చెవులు కొరుక్కున్నారు. కొందరు నోరు పారేసుకున్నారు. “ఇంత హెవీ పిక్సరుని- ఆరేసిన పూతరేకులా గాలేస్తే ఎగిరిపోయేవాడికిస్తారా” అన్నారు. ననా.

కాని నోరు పారేసుకున్న వాళ్ళే- దరిమిలా ఎవరూ చూడకుండా దాన్ని వెతుక్కుని జేబులో వేసుకున్నారని ఎవరో జోకేశారు. రక్తసంబంధం పెద్ద హిట్టయింది. నావంతు నేను చేశానుగాని- దాని గొప్పదనం- ముందుగా అరవచిత్రం “పశమలర్‌ రాసిన మలయాళ రచయిత కొట్టార్మర్‌ది. గొప్పగా తీసిన దర్శకుడు భీమ్‌సింగ్‌ది. ఆ తరవాతే- తెలుగులో రాయించి చేయించిన నిర్మాత డూండీగారిది, తీసిన (గ్రేట్‌ డైరెక్టర్‌ మధుసూదనరావుగారిది. వారి గొప్పదనం గురించి నాకు ఒక్కడికే తెలిసిన దేవరహస్యం ఒకటుంది- ఎవరికీ చెప్పాద్దు- డీబీఎన్‌గారిది ప్రకటించిన తొలి చిత్రం అయినా తీసిన తొలిచిత్రం రక్తసంబంధమే. ఆ రచనకి నేను మొదట్లో తప్పుటడుగులు వేస్తున్నా- అడుగడుగునా వార నన్ను మెచ్చు కుంటూ-- బాగాలేని డైలాగులను కూడా “చూశావా మధూ- ్‌ే వీ కొత్త రైటరంటే అదీ” అంటూనే ఆ మాటల్ని సవరించి మార్పించి బోర్లించి అతో ల్‌ తిరగేసి దారిలో పెట్టి నాకు దన్నూ థైర్వ్యం ఇచ్చిన డూండీ, మధుసూదనరావు సా * గో గార్లను ఎప్పుడూ మర్చిపోను- /[ క ల్‌ ప్రేమతో గౌరవంతో కృతజ్ఞతతో గుర్తుంచుకుంటాను. ళ్‌ ము అలాగే అయ్యో పాపం కొత్త రైటరు అని కూడా చూడకుండా “నీకీ

• ష్టోమ్హ్నా సన్నాసెక్కడ దాపురించాదాని నన్ను గురించి ఈసడించుకున్న ఆదుర్సిగారిని కూడా మర్చిపోను. రక్తసంబంధం చూశాక ఆయనే నన్ను ప్రేమతో కౌగలించుకుని ఆవేశంతో బుగ్గమాద ముద్దుపెట్టుకున్న ఆదుర్తిగారినీ మర్చిపోను. “రవణా- డీబీఎన్‌ది తరవాత చూద్దాం- ముందీ మూగమనసులు రాసిపెట్టు- నా మొగుడు ఆత్రేయ ఇది చెత్తసీ, సినిమాకి పనికిరాదనీ జడ్జిమెంటు ఇచ్చేశాడు. దీని సంగతి చూడు” అన్న ఆదుర్తినీ మర్చిపోను- కీ డైలాగులతో నేను రాసిన ట్రీట్‌మెంటు చదివి- “రవణా! అద్భుతం” అని మోచ్చు”కున్న ఆదుర్తినీ మరచిపోను. ( ణు ూః ట్ర్‌ ( “రైటరు ఆత్రేయ రాసిన డైలాగుల్ని ఎవరైనా ఫెయిర్‌ కాపి చేస్తారు... కానాల" అల్లా శకస ఇవాళ నేను- వీదెవడో రవణ రాసిన డైలాగుల్ని నేను ఫెయిర్‌ కాపీ ఎజచాస్టా- ఉత్‌ శ ఆల ల ఫి - న / కు ఖ్‌ ఆ కానా తినే చేస్తున్నాను- ఒక ముక్క చేర్చలేను మార్చలేను” అన్న ఆశత్రేయనీ మర్చిపోను. శే నం పదేళ్ళ తరవాత నా ఆఫీసుకు వచ్చి కబుర్లు చెబుతూ “రవణా! అన్నట్టు లా. మేం మూగమనసులు తీసినప్పుడు నువ్వెక్కడ ఉన్నావ్‌- ఫీల్టులోకి వచ్చావాడీ,. న్‌! సే. అప్పటికి- లేదా” అన్న ఆశ్రేయనూ మర్ప్చిపోను- పోలేను. గ్‌ సాక 1 ణే న రక్తసంబంధం హిట్‌ అవడంతో డూండీగారు కొన్ని ముఖ్యకేంద్రాలకు [| (| ం టూర్‌ ఏర్పాటు చేశారు. డైరెక్టరు మధుసూదనరావుగారితో బాటు నన్నుకీ[ ళ్‌ గా వశ " హై. ణ్గా మాలాటి టెక్సీషియన్‌లకు సిసలైన పాఠశాల సినిమా హాళ్ళే అని న్‌ | శ గ ఫస | + స కె జో నీ . ఆర్భాటం లేకుండా ఆడియన్స్‌లో- ముఖ్యంగా పావలా ఆరణాల క్లాసులో దూరిపోయి కూర్చుని సినిమాలు చూస్తే- ఆడియన్సు రియాక్షన్‌- మధుసూదనరావు గారు 22 ననా లతను ననననాకానాాాలనానానానాకాకాననాననను కోతికొమ్మచ్చి-2

క న ఉరమునత్యం వాని ) ర నళ్ళవయుంగం ఎర్యూస్పుంకలిలా + ఈత కవ కాని ఆర్భాటం కూడదు. కొందరు నిర్మాతలు పెద్దా రాల్డుష్య వ్రొహ్తడ్మనాలి పురం పట్టుచాక్కాలు, ఘుమఘుమలాడే సెంట్లూ, తళ షి. (సా తళలాడే క్రిమెంజు (గోల్లెన్‌) పిన్నీసులూ వేసుకుని వైయస్‌ [హ్‌ గారిలాగా ఆరిందాలా అడుగులేస్తూ హాల్లో కెళితే లాక్‌ లా స్రావాన్ని ఆడియన్స్‌కి ఇట్టే తెలిసిపోయేది... న్వ్‌ 11 వాళ్ళు కావాలని హేళనచేసేవారు. చెత్త-బోరు శ మ కక గ అంటూ ఈ సినిమా సీక్రెట్‌ ఏజంట్లను ఏడిపించేవారు. నాణాల లాాాై “ఒళ్ళంతా పాడరు కొట్టుకుని దిగా(డ్రా | ల గ ను | పూలరంగడు” అనేవారు-బూతులు తిట్టేవాళ్ళు కూడా. ల ము మ. ల అలాటి ప్రమాదాలు లేకుందా మేము గుట్టుగానే జ్‌! ల వెళ్ళి చూసేవాళ్ళం. తను సతు మొద నీ సుకు షీ ఒక్కోసారి (ప్రేక్షకుల (ప్రేమాభిమానాలే తిప్పలు దడా వం డణకాంల.. పెట్టేసేవి... సీను బాగుంటే -అరిచేవారు-అమ్మ-ఎంత జోకు దద్తాతకు క సడలి గ్‌ ౨టెఆ వసు వేష ఈ.వెంగమి వేశాడ్రా లంజోడుకు' అంటూ చప్పుట్లు కొట్టేవారు- ఎంత బాగా తీశాడ్రా ఈది బండబడా (నెల్లూరి దెబ్బ) అనేవారు. మెప్పులకన్న ఒక్కోసారి ఆ తిట్లే పెసరట్లకన్న జోరుగా ఉందేవి. భట్లుగారూ! మో అట్లమాద జట్లు! చూసుకోకుందా చేసిన తప్పు ఒకసారి నేను దూడవేశాను. (పేడ అనబోకండి) దూడ అంటే చూసుకోకుండా చేసిన తప్పు. “గుడిగంటలు” సినిమా హైద్రాబాద్‌లో ఆడుతోంది. మేము రెండోరోజు వెళ్ళాం.... బెజవాడలో ఫస్ట్‌దే టాక్‌ సూపర్‌ హిట్‌ అని వచ్చింది. నేను బెలూన్‌లా ఉబ్బిపోతుంటే డూండీగారు “దూకు డొద్దు-అది ఎన్టీవోడి ఫవర్‌” అన్నారు. మర్నాటికి టాక్‌ కొంచెం జంకినా, పిక్చరు నిలబడినట్టె అన్నారు. మర్నాడు ఉత్సాహంగా హైద్రాబాదు వెళ్ళాం- వార దైజ్‌ టాకీస్‌కి. గుడిగంటలు చాలా గంభీరమైన డ్రామా. పరిభాషలో 'హెవీ. ఎక్కడా వెకిలి వేషాలూ వెక్కిరింతలూ లేకుండా సీరియస్‌గా నడుస్తోంది. షో అయిపోవచ్చింది. చివరలో క్లెమాక్సులో రెండు డైలాగులు కొంపముంచాయి. హీరో హీరోయిన్లు ఆవేశంలో ఎదురెదురుగా పరిగెత్తుకుంటూ వచ్చి కౌగలించుకోవడం- అక్కడ నేను రాసిన డైలాగులు: హీరో: కస్తూరీ! నన /

హీరోయిను: వస్తున్నా! ఈ రెండు కేకలూ రాగానే జనం గొల్లుమన్నారు- నవ్వేశారు- తొ కస్తూరీ! వస్తున్నా! / గ) మరోసారి కూడా వచ్చాయి. ఇద్దరూ కౌగలించుకున్నారు. స. ౬ బం చ్‌ షో ఇంకా అభాసయిపోకుండా సినిమా అయిపోయింది. క లే ప ీ్‌ నేను మానసికంగా కుప్పకూలిపోయాను. అంతకు ముందు అన్ని ట్రయల్సులో ఎవరికీ ఈ రసాభాసం తప్పుగా తోచలేదు. ఖీ తుల ఈ అపశబ్లాలు రాసినవాడిగా తప్పు నాదే అని బాధ పడ్డాను. డూండీ గారికీ డైరెక్టరుగారికీ క్షమాపణలు చెప్పాను. “రాసింది నువ్వే అయినా తీసింది మేమే కదా” అని నవ్వేశారు. అంతకుముందు బెజవాడలో (ఇప్పుడు విజయవాడ) ఏసీ హాళ్ళు లేవు. వేసవి కాలంలో మరీ దారుణం- అప్పట్లో ఆ ఎండల గురించి ఒక కథలో రాస్తూ ప్రఖ్యాత నాటక రచయిత ప్రఖ్య శ్రీరామమూర్తిగారు (కాళరాత్రి) ఆ ఊరికి బ్లేజ్‌వాడ అని పేరు పెట్టారు. బ్లేజ్‌వాడ చూశాక- గుంటూరు ఏలూరు చూసుకుని హైద్రాబాద్‌ వెళ్ళాం. అప్పుడు- చమరియా పిక్చర్స్‌ మానేజరు విజయభట్టుగారుకూడా వచ్చారు. (తరవాత ఆయన చాలా మంచి చిత్రాలు నిర్మించారు. ) హైద్రాబాద్‌లో ఓ చిన్న గమ్మత్తు- మేము సికిందరాబాదులో పారదైజ్‌ సినిమాకి వెళ్తున్నాము. పారడైజ్‌ చాలా పేరున్న హాలు. అంతకుముందే అక్కడ ఒకటి రెండు సినిమాలు చూశాం. పారడైజ్‌ మానేజరు- కారులో ఆ హాలు గురించి చెప్తుండగా నేను బడాయికి పోయి- “య్యాస్‌. ఐ నో పార దైజ్‌. ఆపోజిట్‌ “లిడో బార్‌” అన్నాను. “భాట్‌ నాన్సెన్స్‌!” అని అరిచాడు భట్టుగారు ఒక్కసారిగా. భట్టుగారూ పారదైజు మానేజరూ జమిలిగా షాకైన పాయింటు ఇది. పారదైజు సినిమా పాతికేళ్ళనించి ఉన్న ప్రఖ్యాత సినిమా వాలు. 'లిడో బారు నిన్నగాక మొన్న పుట్టిన పుట్టగొడుగు. ఉంటే గింటే పారడైజు ఎదురుగా లిడో బారు ఉంటుంది తప్ప- లిడో ఎదురుగా పారడైజు ఉండే ఖర్మ ఏమిటి” అని అరిచారు. నేను కంగారుతో భయంతో బెదిరిపోయాను. డూండీగారు నవ్వి సర్దుబాటు చేశారు. మధుసూదనరావుగారు నా బుజం పట్టుకుని అదిమి ధైర్యం పోశారు. నిషావతారాలు గుడిగంటలు చిత్రం క్షయిమాక్సు భాగాలు కేరళ పశ్చిమకోస్తాలోని వర్కెలా దగ్గర తీశారు. అక్కడ సముద్రపు గట్టు- కొండపక్కన అయిదు వందల అడు గుల ఎత్తున- షార్చ్‌గా కోసినట్టు ఉండేది. అసుర సంధ్య వేళ చూస్తే భయం వేసేది. ఎన్‌టిఆర్‌, కృష్ణకుమారి, జగ్గయ్య ముఖ్య నటులు. 24 ైత౭౭తతతతతతతతతత2త2తపడావ=== | కోతికొమ్మచ్చి-2 |

ఏదో (బ్రహ్మాండమైన ఉద్వేగభరితమైన సీను అని భయపడి ఊపిరి బిగబట్టి చదవకండి. షూటింగులయ్యాక సాయంకాలాలు నటులూ టెర్నీషియన్లూ ఏడిగానూ కలివిడిగానూ విందులూ అరవిందులూ చేసుకుని రిలాక్సయే వేళ. సరదాగా వచ్చిన ఒక స్టారుగారు- ఆయనకి ఆ షెడ్యూల్‌లో వేషం లేదు- లొకేషన్‌ చూడ్డానికీ, వీలు కుదిరితే ఎన్‌టిఆర్‌తో కబుర్లు ఆడదానికీ వచ్చాడు. కాని ఆ అవకాశం చాలా తక్కున దొరికేది. రామారావుగారు చిటికెలో నిద్రపోయేవారు - అర చిటికెలో లేచి పనిచేసేవారు. ఆయనకి పేకాటలాటి మైనర్‌ వైసెస్‌ లేవు- అదర్‌ వైజెస్‌ తెలీదు. ఒక సాయంత్రం డైరెక్టరుగారు, ఆర్జ్హు కృష్లారావుగారూ, ఓ పెగ్గును రెండు గంటలసేపు సాగదీసి తాగే నేనూ కూర్చున్నాం. డూండీగారు ఇలాటి నీసు ముట్టరు. నాలుగో గెస్టు-సరదాగా వచ్చిన చిన్న గెస్టు నటుడు. దూండీగారు ఫారిన్‌ బాటిలు తెప్పించారు- రెండు గుక్కలు మింగాడు గెస్టు డ్రింకరు. “ఎబ్బెబ్బే-ఇది పద్ధతికాదు” అన్నాడు జనాంతికంగా. “డ్రూండీజీ- మోది పెద్ద మనసు-- కాని ఇలా చిన్నా చితుకూ వాళ్ళకీ ఫారిన్‌ డ్రింకు ఇవ్వడం మంచిది కాదు- చాలా ఖర్భయిపోతుంది. ఫరెగ్జాంపుల్‌- నేనున్నాను. న్మాచి తప్ప ఏమిచ్చినా ముట్టను- భరించలేను- అలా ఎవరో య ల. విదేశీ ఇవ్వాలి తప్ప మిగతావాళ్ళకి వాళ్ళ స్టేటస్‌ని బట్టి ఇండియన్‌ పోస్తే చాలు” అన్నాడు అందరికీ చిరాకేసింది ఆ గొప్ప స్టారుమోద. ఆ పూటకి అలా జరిగింది. ఆ మర్నాడు మధుగారు, కృష్ణారావుగారు డూండీగారి సలహాతో ఓ కుట్ర చేశారు. సాయంత్రం అందరం బాటిల్‌ దగ్గర ముసిరే లోపల రెండు సీసాలు రెడీ చేశారు. / ఒకటి (ఫెంచి బ్రాందీ-రెందోది నాటు సరుకు. . మెల్లిగా ఫారిన్‌దాన్ని డికాంటర్‌లో పోసి ఆ కాళీ సీసాను నాటుబ్రాందీతో న! నింపారు. నాటుసరుకు ఫారిన్‌ బాటిల్‌లో పోశారు. పార్టీ స్టారయ్యాక మధుగారు- “థి ౮

• నాకు నాటు బ్రాంది చాలు- ఇంట్లో కూడా రోజూ తాగేదదే కదా అన్నారు. త ద కృష్ణారావుగారు కూడా డిటో- నేనూ అంతే అన్నారు. జూనియర్‌ని కదా నేనూ “పా అంతే అన్నాను. (| శ మేం ముగ్గురం నాటు కీసాలోని ఫారిన్‌ పోసుకున్నాం. | ఆ మహానటుడు మాత్రం ఫారిన్‌ సీసాలోని నాటు పోసుకుని తాగాడు: లొట్టలు వేస్తూ మెచ్చుకుంటూ తాగాడు- “అదే నే చెప్పేది- (బ్రదర్స్‌- ఏమి అనుకోకండి- నేను చిన్నప్పటినించే ఫారినే- అయితే స్కాచి- కాపోతే మార్చెల్‌- ఇంకోటి భరించలేను”అన్నాడు. “నెనూ అంతే- మామూలు తప్పు ఎక్కదు- ఎదవ న్యాచ్చి- ఎంత తాగినా ఎక్కదు అన్నారు మధుగారు ఎక్కిళ్ళు నటిస్తూ, డీబీఎన్‌గారి కథ చెప్పబోయి ఈ జోకిల కిలలోకి వచ్చెశాను. ఇదిగో ఇలాగే ఏదో వంకన దీబీఎన్‌ సినిమా వాయిదా పడుతూ వచ్చింది. చనన తతత. 26

ఎడిటర్‌గా తంటాలు పడుతున్న ఆదుర్తిగారికి తొలి చిత్రం అమరసందేశం ఇచ్చిందే డీబీఎన్‌. అది సాహిణీ బానర్‌. భావనారాయణగారితో కలిసి తీసింది- అది కాగానే వేరు కుంపట్లు పెట్టుకున్నారు డీబీఎన్‌ తన పేరుతోనే పెట్టుకున్నారు _ దినవహి భాస్కర నారాయణ- డీబీఎన్‌- అప్పటికే సుబ్బారావుగారు అక్కినేనిగారి కంపెనీలో బుక్‌ అయినందువల్ల-ఆయన ముందు పైకి రావాలన్న కోరికతో- వస్తే తనకీ మంచిదన్న నమ్మకంతో ఆశతో నారాయణగారు- వేరే డైరెక్టరుతో పెండ్లిపిలుపు తీశారు. అది బాగానే ఆడింది. లాభాలు చూసింది-- వెంటనే ఆదుర్తిని అడిగితే ఆయన చాలా బిజీగా వున్నారు. అయినా చూద్దాం చేద్దాం అంటూ జరుపుతున్నారు. రైటర్ని పెట్టు-రాయించు అన్నారు. మంచికో చెడ్దకో నారాయణగారు నన్ను పెట్టుకున్నారు. నేను నసపెడుతూ భయపడుతూ ఒప్పుకున్నాను. ఇద్దరు- అసిస్టెంటు దడైరెక్టరూ నేనూ- ఎవరు ఎంత చెప్పుకున్నా సూత్రధారి డైరెక్టరు రావాలి కదా. ఆదుర్తిగారు డైరెక్టరుగా ఇంకా ఇంకా బిజీ . న అయిపోయి- బాబూ మూవీస్‌ అనే సొంత కంపెనీ ళన న “సళ " ౧. పెట్టుకున్నారు. మంచి మనసులు అనే సూపర్‌హిట్‌ గ్లో ఖ్‌ // సినిమా తీశారు. టి / / స | సిన్మా... డీబీఎన్‌గారు షరా మామూలే- చూదాం (జ / వలు. శ ఫ సి చేదాం- కథ రాయించు అనడం... పగలంతా కన్యా స్యాం. శీ క | గ. | గ పనులు- సాయంత్రం పార్టీలు. బాబూ మూవీస్‌కి

• కూ మ కొత్త కథలో పాయింటు ఆత్రేయ గారికి చెప్పి మం౦ంణభచభిమసదసులు ఆర్నల్లయింది. అది సినిమాకి పనికి రాదు అన్నారు ఆత్రేయ. అయినా ఇంకోసారి టై చేస్తాను అన్నారు. ఈలోపల నన్ను డూండీగారు పిలిపించి తన దగ్గర వున్న పాశమలర్‌ (రక్త సంబంధం) స్కిష్ట రాయమన్నారు. అప్పటికి నేనింకా డీబీఎన్‌ ఇచ్చిన రూపాయి- వడ్ల గింజ ముడుపు మాదే బతుకుతున్నాను. అయినా ముందుగా డీబీఎన్‌కి చెప్పి ఆయన సరే అంటేనే రాస్తాను అని చెప్పాను. డూండీగారు నవ్వారు. “అలాక్ళానీ- అయినా ఇది సినిమా. వాసన్‌, విజయా కంపెనీల్లా పెర్మనెంటు కాంట్రాక్టులు వుంటే తప్ప- నువ్వు ఎన్ని సినిమాలయినా చెయ్యచ్చు- సల్లే- వెళ్ళరా- వెంటనే నాకు చెప్పాలొఅంటూ కారులో పంవారు. డీబీఎన్‌గారు నసపెట్టలేదు. బెట్టుచేసి పోజు పెట్టలేదు. తనకే కొత్త పిక్సరు వచ్చినంత ఆనందపడ్డారు. “శాబాస్‌-వెళ్ళిరా- రాజలక్ష్మీ- డూండీ సంస్థ చాలా పెద్ద సంస్థ. నిన్ను పిలవడం నీ అదృష్టం- అదేనా నా అదృష్టం కూడా. నా పిక్చరు రేపు కాపోతే ఎల్లుండి రాయచ్చు- వెళ్ళిరా- శుభం” అన్నారు. వెళ్ళాను. వెంటనే స్కిప్టు ఇచ్చారు. అంత హెవీ పిక్సరుని నాలాటి ఫెదర్‌ వెయిట్‌గాడికి ఇవ్వడమా అనీ 26 తననన ననున కోతికొమ్మచ్చి-2

తానా ఖా టీ సుందర్‌లాల్‌గారు నాతోపాటు డూండీని కూడా బయటికి పంపేసాడనీ (సాని గోస పుకన్నారు ఇంద్టులో పెంచి తష వ్వ్‌. “ఇ _- రెండు వారాల్లో స్మిస్ట అయింది. పొడుగాటి గడ్డాలు పెంచి తపస్సులు

• భో గ న్ను ఫై "శే చేయకపోయినా స్కిప్పు బాగానే వచ్చింది. క్ష్‌ న న్‌ ॥ "| ణ్య స 'ఆ-వీడిదేం ఉంది ఇందులో. అరవ సినిమా కాపీకదా- ఎవదేనా | లీ - జ | రాసి పారేస్తాడు అన్నారు. శై బ్రహ. త్‌ శు కకత కక (స ఈ మహానుభావులే రెండు వారాల క్రితం- 'అమ్మోా పాశమలరా-- న్‌ గ టై ఇటే ల గ్‌ అది రాయాలంటే లాకాయి లూకాయి వాళ్ళు చాలరు. ఆత్రేయే చాలడేమో- ల వవాకమలలాలహజలజాజజలలునకు ఏల్‌వీ ప్రసాద్‌ లాటి వాడి చెయ్యి పడాలి అని దీర్హాలు తీసినవాళ్లు. ఇపుడు- “ఇది ఎవడేనా రాసి పారేస్తాడు అన్నారు. “ఎవడు పడితే వాడు రాసి పారేస్తే పిచ్చరు గారంటీ ఫ్లాపు” అని కూడా అన్నారు. ఇది రాస్తూండగానే ఓసారి ఆదుర్తిగారు డీబీఎన్‌ కోసం ఓపూట (లంచవర్లో) సిట్టింగు పెట్టారు. కొత్త దానికి తోడు భయం-బెదురు- ఎలాగో చెప్పినా ఆదుర్తిగారికి నచ్చలేదు. నచ్చకపోతే ఆయన తప్పు కాదేమో. లంచవర్లో భయపెడుతూ పరిగెడుతూ కథ వింటే (జ్‌! ఎలా నచ్చుతుంది. / హక | వెళ్ళిపోతూ “వీదెక్కడ దాపురించాడు రా నారాయనా- నారాయణా” అని డీబీఎన్‌[ "4 1 గారిమోద చిరాకుపడ్డారు. టై ఇలా శే డీవీఎన్‌ పని డిటో- వెయిటింగేల్‌. జ న్లే అ తరవాత నెల్లాళ్ళలో రక్తసంబంధం (పెస్‌షోలూ ప్రీవ్యూలూ వేశారు. | శే సజ ల న్‌ అందరూ సినిమా బాగుందంటున్నారు. రమణగారి డైలాగులు చాలా టం బాగున్నాయంటున్నారు. న. అప్పట్లో సినిమాలు మామూలుగానే పది పన్నెండు షోలు ఉండేవి. సినిమా బాగుంటే పాశమలర్‌ తో సహా 87 మరిన్ని షోలు పడేవి. సినిమాలకు రచన చేసి, నేను అన్నిటికీ వెళ్ళేవాడిని. ఒకరోజున ఒక షో పూర్తి కాగానే “ఎవడు- ఎక్కడా దక్షిణాదిన నాలుగు రవణ” అంటూ ఆదుర్తిగారు అడిగారు. భాషల్లో 59 సినిమాలు నేను పరుగెత్తుకెళ్ళి దండం పెట్టాను. లీసిన కె.పి. కొట్టార్మర - “వార్నీ నువ్వా- మన డీబీఎన్‌ తాలూకు కదూ- నువ్వేనా” అంటూ ఉత్సాహంతో టు గా, నరా సంతోషంతో కావిలించుకుని ఎత్తుకుని ఒక రౌండు తిరిగి దింపారు. ఎ లుంం న సినిమాలో..... “అయితే నన్ను మర్చిపో” “నిన్ను మర్చిపోనా! ఎంత సులువుగా అనేశావామాట! అలాటి మాట మా అన్న ప్రాణం పోయినా అనడు... ఇప్పుడు తెలిసింది. మన మోజు పాలపొంగు- మా అన్న (పేమ పాలసముద్రం... “రాధా!” “అవును- మా అన్నని నొప్పించి ఏడిపించి నిన్ను పెళ్ళాడి సుఖపడే ఖర్మ నాకు వద్దు- నువ్వే నన్ను మర్చిపో” నా ౯

అన్నా చెల్లెళ్ళ (ప్రేమ గురించిన మాటలివి. రక్తసంబంధం చిత్రంలోనివి. వాళ్ళు ఏకాంతంలో ఈ మాటలు మాట్లాడుకుంటున్నప్పుడు- చెట్టు చాటున ఉన్న అన్న విన్నాడు. అతని చేతిలో పిస్టల్‌ ఉంది. ఇటు చెల్లెలు- అటు ప్రాణస్నేహితుడు. తన చెల్లెలికి చాలా పెద్ద సంబంధం కుదిర్ప్హాడు. ఇప్పుడు ఇది తెలిసింది. కసి పెరిగింది. తన చెల్లెలి భవిష్యత్తును పాడుచేసే ఈ పాడు (ఫ్రెండును పేల్చిపారెయ్యడానికి సిద్ధపడ్డాడు... (సైండు ఏం చెప్తాడా అని చూస్తున్నాడు. “అయితే అలాగే కానీ రాధా- నాకన్నా నీ అన్నే నీకు ముఖ్యమైతే- అలాగే కానీ- కానీ అంటూ వెనక్కి తిరిగాడు. మ. నరు “రాధా- ఇంత జరిగాక- ఇది మర్చిపోను- ఒకవేళ బుద్ధి శ్ర [స వచ్చి నన్నె కోరుకుని నువ్వు మళ్ళీ వస్తే- పెళ్ళి పందిట్లో నన్ను ప అవమానించిన మి అన్న మళ్ళీ పదిమంది ముందు నా కాళ్ళ మోద పడి క్షమాపణ చెప్పాలి” “అది నా కంఠంలో ప్రాణం ఉండగా జరగదు అంది రాధ. పిస్టల్‌ నెమ్మదిగా కిందికి వాలింది. | శ్‌” క్‌. మర్నాడు ఉదయం- | ః్‌ ౌ వ వే అన్న కొత్త బట్టలు కట్టుకుని, బొట్ను న | ణ్‌ ” - తీర్చుకున్నాడు. క , భల - చెల్లెలిని సావిట్లోకి తీసుకు వచ్చాడు. | | బ్‌. ( న్‌ “రాధా- కొత్త పెళ్ళికొడుకుని చూడు” ం ఖ్‌ జ వ | వ చే “అక్కరలేదన్నయ్యా-- నీకు నచ్చిన వాడేనా గ్‌ | జ్‌భర్త' (= $ ' “దానికి తిరుగులేదమ్మా లాంఛనానికి ఒక్క స ుమననానలు ననున యత ముం జ ఎయు ఇ. సొరి చూడు- లేకపోతే పెళ్ళవాళ్ళకి కోపం వస్తుందిగదా” రాధ నెమ్మదిగా- తల ఎత్తకుండా- కన్నులు ఎత్తి చూసింది. ఇది కలా భ్రమా! “అన్నా!” అంటూ పెద్దకేకపెట్టి అన్న పాదాల మిద వాలిపోయింది. ఈ మహోజ్వల ఘట్టం రక్తసంబంధం చిత్రం లోనిది. రక్తసంబంధం అనేక విధాలుగా నాకు స్పెషల్‌. హెవీ డ్రామా శ్చాంపు పడినందువల్ల నాకు కామెడీ రైటర్‌ అనే ముద్ర తప్పింది. తొలి చిత్రంలోనే ఎన్‌టిఆర్‌, సావిత్రి, కాంతారావు వంటి గొప్ప నటులకు రాసే అవకాశం అదృష్టం నాకు

న శ క్స్‌ ! రామారావగారికి- స్టార్స్‌లోగాని, టెర్నీషియన్స్‌లోగాని న. కే తరతమ భేదాలు లేవు. ఎవరూ అని కాదు. ఎలా అనే. శ పనే ఆయనకు గుణం, ధనం. డైలాగులు మార్చి పరిమార్శే

• | _ ం.. శా. ॥ స తిక్కలూ పంతాలూ లేవు. ప మే స ఖ ' శే. ఆయన పనిలోకి వస్తే- అంతవరకూ అట్టలూ కర్రల క శ కే క జ ' సెటింగులా ఉన్న న్తూడియో వ్లోరు-ఆలయంలా ॥ య కే |. ల సమము న్‌ ప స్వ్య్కబపయులల. జిన నౌరిపోరేది. అంతా దైవీక ళా స వాతావరణం ఆవరించెది. ఒక గాంభీర్యం పవిత్రత ఒక రీవి. ట్‌ ట్ర జ సిగరెట్టు అలవాటున్న నటులు కూడా బయటకు వెళ్ళేవారు. ఆయన పెజెన్సు నా! అలాటిది. | (౧ 1 తీసే సీనులు కామెడీ అయితే ఇక ఆయన్ని పట్టపగ్గా లుండవు. ముఖ్యంగా జ గ శీ నటనలో... అయిడియాలు ఫౌంటెన్‌లా ఉప్పాంగుతుంటాయి. ఉత్సాహం ళ్‌ = మామూలు డైరెక్టర్లు ఆ ఉప్పెనలో ఉక్కిరిబిక్కిరి అయిపోతారు. ఛాలా గట్టివాళ్ళయితే తప్ప తట్టు కోలేరు. న నాలాగే వెతక మనిషిలా 'కనబదే” దైరెక్టరు న. సః హెమాంబరధరరావుగారిలాటి వాళ్ళు క్తుప్తంగా టూకీగా ( ఇ: “సగం చాలు అనే వారు. ళు కాక. “అంతేనా- కొంచెం మసాలా వేసాం బ్రదర్‌” అనే (౯ క్ష గ వారు రామారావుగారు.

1. ే “వద్దు- ఘాటెక్కువ- తుమ్ములొస్తాయి” రో “ఓజ్రే- మోకెలా కావాలో అలాగే-” | హేమాంబరధరరావుగారికి నేను ఒక చిత్రానికి పని స రాజకీయ బేతాళ కథలలో “స్వామి ద్రోహి కథ అనే /4ీ ఇ . చిన్న కథ ఆధారంగా అల్లిన ఆ చిత్రం టరు కథా న్న నాయకుడు” 150 పేజీల ట్రీట్‌మెంటు రాసిచ్చి ఓకే అన్నాక వేరే ఖా ఓ. పనుల రద్దీ వల్ల డైలాగులు రాయలేదు. భమిడిపాటి ణే రాధాకృష్ణగారికి అప్పుగించాను. అది మూడు భాషల్లో హిట్టయింది. ఎన్‌టిఆర్‌ కథా గ్ర. క. ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననన

నాయకుడు, ఎంజిఆర్‌ నమ్‌నాడు, రాజేష్‌ఖన్నా అప్నా దేశ్‌... ఇక పౌరాణికం అయితే రామారావుగారి నటన మహో జ్వలం, మహోన్నతం, విశిష్టం, నిర్చుష్టం.... ఎంతటి వారైనా- ఆయన నటనా వైభవం చూసి తల వంచి నమస్కరించవలసిందే- తనకిచ్చిన ్రిష్టను తనే స్వయంగా కాపీ చేసుకునే వారు- రచయిత ఎవరైనా. అన్ని పాత్రల మాటలూ ఆయ నకు కంఠతా. ఆయన దీక్షాదక్షతలు అసామాన్యులకు కూడా అందవు. అందుకే చలన చిత్ర నక్షత్ర మండలంలో ఆయన (ధ్రువతార. ఎన్నో తారలు కళ తప్పి కనుమరుగవుతున్నా ఉల్కలు రాలిపోతున్నా ఎన్‌టిఆర్‌ మాత్రం నిత్యమై సత్యమై వెలిగే అఖండ జ్యోతి. ఆయన రాజు, రారాజు, రాజాధి రాజు, ధీరో-. మధ్యాహ్నమార్తాండునిలా ఉజ్వలంగా దుర్నిరీక్ష్యుడై వెలుగుతున్న వేళ- ఒక పేడివేషం (బృహన్నల) వేసి విజయుడై నాధించిన సాహసి. హరనాథరాజులాటి అందగాడిని హీరోగా పెట్టి తన స్వంత చిత్రంలో తాను విలన్‌గా నటించిన హీరో. అర్జునుడు, కర్పుడు, దుర్యోధనుడు, భీముడు, భీష్ముడు. ఇలా-బాక్సాఫీసు టాప్‌ హీరోలకు ఉండే రూల్సుని ఛిన్నాభఖీన్నం చేసి నిర్భయంగా అన్ని వేషాలూ వేసిన రియల్‌ 'హీరో'.... “ఆయన ఏ వేషం వేస్తే అదే హీరో అవుతుంది” అని ప్రేక్షకులు కోటి మాటలతో మెచ్చుకున్న మహానుభావుడు. జీవితంలోనూ నటనలోనూ కూడా ఆయన ఆవేశ పరుడు. మేకప్‌ వేస్తుంటేనే- తాను ధరించే పాత్రను అనుభూతికి తెచ్చుకుని పరవశుదైపోతారు. ఆ దీక్ష చూస్తుంటే- సెట్‌లో అందరికీ భయం గౌరవం ఏర్పడేవి. హైడ్రామా, క్షయిమాక్సు ఉండే సీనులకి మరీను. ఒకసారి- ఉదయం మరచెంబు మంచినీళ్ళతో సెట్‌ లోకి ప్రవేశించారా-అంలే- కన్నులు మూసుకుని కూర్చునే వారు. అది ధ్యానమో గాధనిద్రో తెలిసేది కాదు. షాట్‌కి పిలవగానే డైలాగులు చెప్పేసి వెళ్ళి సీటులో కూర్చునేవారు. జోకులు, సరసాలు, చర్చలూ లేవు. లైట్‌ బాయిస్‌ వేసే ఆన్‌ ఆఫ్‌ కేకలు తప్పితే అంతా నిశ్శ్ళబ్దం. . లంచి విరామంలో- భోజనానికి-కాదు కాదు- అల్పాహారానికి తప్ప- మళ్ళీ రెండునించి పని ముగిసేవరకూ సెట్‌లోనే. ల మధ్యలో ఒకరిద్దరు నమస్తే సార్‌ అంటూ పలకరించబోయి- సావిత్రిగారి లే సైగలు చూసి తప్పుకున్నారు. ప ఆట క్ష సావి్రిగారది ఇందుకు పూర్తిగా విరుద్ధం, స్ట వు! ఎంత తీవ్రమైన డ్రామా అయినా, ఏడిపించే ఏడుపొచ్చే నటన డైలాగులు థీ సా “గీ అయినా ఆమె హెవీ ఇమోషన్స్‌ని చేతి రుమాలు దులిపినట్టు చిటికలో దులిపేసి క క్‌ ఇ. శ హాయిగా నవ్వి రిలాక్సయిపోయేది. అది ఆవిడ పద్ధతి. | జ్ర సూ స్య చాలామందికి దీనిమోదే నమ్మకం. | - ఆర్టిస్టు పాత్రను ధరించాలి తప్ప అందులో లీనమై పోకూడదు. తాను! శో ధరించిన వాత్రను- దానిపక్కనే వుండి నడుస్తూ నడిపించాలి... ( ట్ర 2222222222

శబ్దం, నిశ్శబ్దం, నిట్టూర్పులూ, మందహాసాలూ, అట్ట హాసాలూ అన్నీ తగు మోతాదులో మేళవిస్తూ హావ భావా లను, ఆంగిక వాచికాలనూ ఒక లయబద్ధమైన (శ్రుతిబద్ధ మైన క్రమశిక్షణతో- పాటలో ఆర్మెస్ట్రాలాగే టైమింగ్‌తో నడపాలి. మహానటి సావిత్రి ఈ విద్యలో సరస్వతి. అలాగే అక్స్మినెని, గుమ్మడి, రంగారావు లాటివారు. ఎన్‌టిఆర్‌లా ఆవేశంతో నటించి పేరు తెచ్చుకున్న మహానుభావులూ ఉన్నారు. హిందిలో దిలీప్‌ కుమార్‌, లారెన్స్‌ ఒలీవియర్‌, రిచర్డ్‌ బర్దన్‌, రాడ్‌ స్టెజర్‌-- స్టయిజర్‌- ఆవేశం కోసం షూటింగ్‌ మధ్యలో బయటికి వెళ్ళి- స్టుడియో కాంపొండులో రెండు ఫర్లాంగులు పరిగెత్తి, ఒగురుస్తూ వచ్చి 'షూట్‌ అనే వాడు. ఆవేశం నటించడానికి ఆయాసం, కోపం చూపించదానికి తాపం ఉండాలన్న ఈ పద్ధతి కొన్ని అనర్జాలకు దారి తీసింది. స్టేజి నాటకాల రోజుల్లో-ప్రహవ్లాద చరితం వేసినప్పుడు-. (4 నరసింహన్వామి వేషధారి- మూడురోజుల దీక్ష, ఉపాసన, ఒక రోజు స్త ఉపవాసం ఉందేవాడట. భా ల క్క ఫో నాటకం నమయానికి ఆయన ఆ(గవోవేశాలతో '( ్గ న్‌ మ్ల - _ ఊగిపోయేవాడు. స్టేజి మాద ఆయనని అదుపు చేయడానికి మొలకి కళళ య)? ఇనుప గొలుసులు కట్టి పట్టుకుని ఉండేవారట. నడా న నరసింహస్వామి స్తంభం చిల్ఫుకుని రావడం, హిరణ్య కశిపుడిని వడిలో పడవేసుకుని పొట్ట చీల్చడం ఘట్టాలు రాగానే సంకెళ్ళు దీసి స్టేజి మాదికి వదిలేవారు. ఆ స్వామి వారు నిజం సింహంలాగే గర్జిస్తూ రంగం మోదికి దూకి హిరణ్యకశిపుడిని ఈడ్చికొట్టి, వడిలోకి పడగొట్టి, పొట్ట చీల్చి పేగులు తీసి నెత్తురు తాగుతున్నట్టు అభినయం చేసేవాడు. హారతులెత్తి స్వామిని స్తోత్రం చేస్తుండగా తెరదించేవారు. ఒకసారి- నరసింహ పాత్రధారి పాత్రలో లీనమైపోయి, వడిలో ఉన్న హిరణ్యకశిపుడు గోలపెడుతున్నా తెలుసుకోలేక నిజంగానే పొట్ట చీల్చేశాడట! _ అనిసెట్టి ఇంక రాయను- పేజీలు ఎర్రబారిపోతాయేమో... ఖ్‌ క్‌. ల రక్షసంబంధంలో చాలా గొప్ప పాటలున్నాయి. సంగీతపరంగానూ సాహిత్యపరంగానూ కూడా అన్నీ హిట్‌. సరదా పాటలూ ఉన్నాయి. యాభై ఏళ్ళయినా గ్‌ 1. గుండెలో జేగంటలు మోగించేవీ ఉన్నాయి. ఖ్‌ూా చాలా పాటలు ఆరుద్రగారివి. “బంగారు బొమ్మ రావేమే- పందిట్లో పెళ్ళి జరిగేను” భా లో నట్ట "ఆల్‌ టైమ్‌ హిట్‌. ఇప్పటికీ పెళ్ళి పందిళ్ళలో గానసభలు చేసే చేయించే పాట అది. అవిక కే "తై అలాగే సినారె, అని సెట్టి సుబ్బారావు కొన్ని రాశారు. అనిసెట్టిగారి పాట ల. ల “చందురుని మించు అందమొలికించు ముద్దు పాపాయివే” అన్నది నాకు చాలా ఇష్టం. | క నాకూ అజంతాగారికీ అనిసెట్టిగారంటే చాలా ఇష్టం... ఎందుకంటే ఆయన న్‌ ననన

మాకు అప్పుడప్పుడూ అయిదూ పదీ అప్పులిచ్చేవారు. మళ్ళీ అడిగేవారు కాదు- మర్చి పోయే వారు కూడా కాదు. “మేం లోగడ మికు చేబదుళ్ళు నలభై...” అంటుంటేనే- చేతిలో సిగరెట్‌ యాష్‌ని చిటెకేసి విదిలించి “పల్లదు అంటూ అంతఃపురంలోంచి (గది, వరండా) రెండు కాఫీలు, సిగరెట్టు తెప్పించి అయిదూ పదీ అప్పు ఇచ్చేవారు. అనిసెట్టిగారు ఆ రోజుల్లోనే లక్షాధికారి కుటుంబం వారు. అయినా ఆస్తిని తృణీకరించి, కొన్ని ఉత్తమ నియమాల కోసం విప్లవోద్యమాన్ని స్వీకరించారు. అజంతా, అనిసెట్టి, శ్రీశ్రీలాంటి వాళ్ళు కవితలూ వచన రచనలూ కథలూ వాటి గురించి కబుర్లు చెప్పు కుంటూ ఉంటే నేను ఓ పక్కన కూర్చుని శ్రద్ధగా వింటూ ఉండేవాడిని. అదే ఓ పెద్ద ఎడ్యుకేషన్‌! రాజలక్ష్మి సినిమాల్లో పాటలు అన్నీ ఒరిజినల్‌ అరవ సినిమాల కాపీలే. పాట ఏ భాషనించి ఏ భాషలోకి వెళ్తున్నా సేఠుగారు (సుందర్‌లాల్‌) గ్రామఫోను ప్లెట్సు (అరవంలో ఇసై తట్టు అంటారు) తెచ్చి మ్యూజిక్‌ త డైరెక్టరు ముందు పెట్టేవారు. ఆ పళ్ళేలే ఆ ఫిల్ముకు సంగీత దర్శకురాళ్ళూ వేళ్ళ శ్‌ మ ఛో రప్పులూను., [9 ॥ ఆళ ఎవరో ఒకసారి డూండీగారిని అడిగారు-కొన్ని ట్యూన్లయినా షస క మార్చరాదా అని. ( “అమ్మో- రాజలక్ష్మీ ఫిలిమ్సులో ట్యూన్స్‌ మారృడమే- జనాలు షాకైపోతారు- కన్‌ఫ్యూజ్‌ అయిపోతారు” అని నవ్వేశారు. అలాటి కాపీ ట్యూనులక్కూడా ఘంటసాల మాస్టారు గారు ఇవి నకళ్ళు కాదు అసళ్ళే అనిపించేలా రూపొందించే వారు. ఒకే ట్యూన్‌ సౌందర రాజన్‌ గొంతులో ఒకలా శంఖారావంలా వినబదేది -అదే మాస్టారి కంఠంలో పాదచక్కని పాటతల్లిగా కనబడేది వినబడేది. ఎవడి స్లోనాడిదే- మనకి మన స్టోను బెస్టు- అవతల వాడిది రొప్ప్టు... నా తొలి చిత్రంగా రావలసిన దాగుడుమూతలు అనేక కారణాలవల్ల వాయిదాలుపడి- ఇది ముందుకొచ్చింది. _ దాగుడుమూతలు బాగా వెళ్ళినా ఇంత పెద్ద హిట్టు అయి ఉండదు. నాకు ఇంత పేరు వచ్చి ఉండదు. నన్ను ఛీకొట్టిన ఆదుర్తిగారే మూగమనసులు నాచేత చెయించి ఉండరు. చూశారా చూశారా ఈ న్వాతి కొమ్మచ్చి! ఎక్కడో రక్తసంబంధం గురించి చెప్పబోయి మూగ మనసుల్లోకి దూకి మళ్ళీ దాగుడుమూతలుకి దొర్లుకొస్తున్నాను. మూడేళ్ళుగా “శర”వేగంతో వస్తూనే ఉన్న దాగుడు మూతలుని ఆపి- ముందస్తుగా మూగమనసులు రాయమన్నారు. ఇది జరిగింది సేలంలో. అప్పుడు ఆదుర్తిగారు “కాట్టు రోజూ” అనే అరవ సినిమా త తీస్తున్నారు- టి. ఆర్‌. సుందరం స్టుడియోలో... నన్ను హోటల్‌ రూములో ఉండి- మూగమనసులు కథ ఫ్‌ లా రాయమన్నారు. ఇదే పని అని ఆయన అన్నా వేరే పనిలేక నేను [2 య. 1 శో దీనిగురించే ఆలోచించసాగాను. శ్ర 22న

ఎక్కువ (ఆలో)చించనూ లేదు-సాగదీయనూ లేదు- తొలిరోజునే దారి దొరికింది. నోట్సు రాసుకున్నాను.

హంసపాదులూ దోసపాదులూ పిచ్చిబొమ్మలూ గీస్తూ కథ నడిపే ఒడుపులు వెతికాను...

ఆదుర్తిగారు చెప్పిన కథ ఇది...

ఒక అమ్మాయిగారూ ఒక పడవ అబ్బాయీ తమ మనసులకే తెలీకుండా ఒకరి మిద ఒకరు మనసు పడ్డారు. అమ్మాయి జమిందారు కూతురు. వాళ్ళని కలిపే ఛాన్సే లేదు-

కాని ఆ పడవ కుర్రాడు రోజూ అమ్మాయిగారిని గోదారి మిదుగా రేవు దాటించాలి. అక్కడినించి జట్కా ఎక్కి కాలేజికి వెళ్తుంది అమ్మాయిగారు. సాయంత్రం మళ్ళీ జట్కా రేవు, నావ, అడంగి...

వాళ్ళు ఏ పూర్వజన్మ పుణ్యం వల్లనో ఇష్టపడితే?...

ఎమవుతుంది?

పెళ్ళా- కపష్టాలా-చావా?

ఆదుర్తిగారు చెప్పిన సంగతులు ఇవే- ఆత్రేయ గారికి లొంగని గుర్రం ఇదే-

నేను నాలుగురోజులు హోటల్‌ వరండాలోనే పచార్లూ షికార్లూ చేస్తూ మధ్యలో ఏవో నవలలు చదువుకుంటూ ఉండేవాళ్డి.

ఆ నాలుగురోజుల్లో ఒక ఎక్స్‌పెరిమెంటు. గదిలో విస్కీ బ్రాందీ, రమ్ము లాటివి ఉండేవి. నాకు అన్నప్రాశన జరిగింది. కాని రుచి మరగలేదు.

ఒకరోజు ఏం తోచక అన్నీ కలిపితే ఏమవుతుందని దుర్చుద్ధి పుట్టింది.

ఉదయం టిఫిను తిన్నాక తలుపులు మూసేశాను. అన్ని డ్రింకులూ కొంచెం కొంచెం చాలు కలిపితే మండుతుందా పేలుతుందా చూడాలనుకున్నాను.

అన్నీ కలిపితే ఉగ్గు గిన్నాడు. కింద పదిపోకుండా- నేలమోదే తలుపుకి జేరబడి కూర్చున్నాను... గుటుక్కున మింగేశాను... చేదుగా మందులా ఉంది. కాని కింద పడి పోలేదు.

కాళ్ళు బారజాపుకున్నాను... దేవదాసులా కుక్క పాట పాడాను... దగ్గు నాదే బాబూ అని కూడా అన్నాను-

• ఏదోలా ఉంది- తాగేశాక అవుట్‌- గోవిందా అంటూ అలాగే ఒరిగి పోయాను.

" మర్నాడు కోలుకున్నాక ఆదుర్తిగారు బుజం తట్టి ధైర్యం చెవ్పారు... “ఇంతవాటి తీట ఉంటే నాకు చెప్పచ్చుగా - ఎంత డోసో ఎలా తాగాలో నెర్పవాడిని- సరి సరి- ఉన్న నాలుగురోజుల్లో ఒక రోజు చెడ... బ్బావు... ఈ పూటనించి పని చూడు” అని వెళ్ళిపోయారు.

మిగతా మూడురోజులూ అస్సలు- ఆయన చెప్పినా తాగలేదు- సరస్పతోడు! పక్కగదిలో ఎ. ఎమ్‌. రాజా, జిక్కీ ఉందేవారు- ఆ సాయంత్రం నా వరస చూసి రాజాగారు జాలిపడ్డారు. ఫుడ్‌ పాయిజనింగేమో అన్నారు. “మాకలాటి పాయిజన్స్‌ పని చెయ్యవు-మా పాయిజన్‌ వేరు లెండి-దానికి విరుగుడు వన్స్‌ మోరే-అంటే మరో పెగ్గే” అన్నారు ఆదుర్తి గారు నవ్వుతూ. లో సాయంత్రం ఆదుర్తిగారు వచ్చెసరికి నలభై అర ఠావులు గ ఫీ (గ హో. రాసేశాను. భయపడుతూ చేతికిచ్చి వరండాలో ఓ మూలకి జారుకుని రాలే. 4 సలల కూచున్నాను. ( మైకా జాల చ్‌ స్టే “ఏమిటిది?” అన్నారు ఫైలును పక్కన పడేస్తూ, ననా

“నోట్సేమిటి 0) “అదే- మూగమనసులు” కూర్చుని బూట్లు విప్పుకుంటున్న ఆదుర్తిగారు మూగమనసులు పేరు వినగానే చివాలున వాలి స్రిప్పను అందుకున్నారు. వెనక్కి వాలి, మరో కాలికి ఉన్న బూటుని కాలితోనే విదిలించుకు విసిరేశారు. భయంతో, కంగారుతో, ఏడుపుతో, నీరసంతో నా గుండెలు కొట్టుకుంటున్నాయి. కళ్ళూ, చెవులూ, ముక్కూ బుర్రా అన్నీ బిగబట్టి కూర్చున్నాను. టెన్‌షన్‌... నేను కళ్ళు మూసుకు కూర్చున్నా. ఆయన చదువుతున్న పేజీలన్నీ నా కళ్ళ ముందు పెద్ద అక్షరాలల్లో కనిపిస్తున్నాయి. గూబలు అదిరి పిగిలేటంత నిశ్శబ్దం... గంటలో రోజులో యుగాలో తెలీదు. గుందె కొట్టుకుంటూనే ఉంది-- నేను రాసిన డైలాగులు మనసులో కళ్ళ ముందు అరుస్తున్నాయి... “రవణా” అని పొడూఘుపాటి పిలుపు వినపడింది. గొంతులో గుందె కుప్పిగంతు వేసింది. ఆదుర్తిగారు లేచి వచ్చి లేవదీసి- నావంక రెండు క్షణాలు తదేకంగా చూశారు. ఎంతో (ప్రేమతో య్యిష్టంతో గుందెలకు అదుముకున్నారు. వెనక్కి వాలి నావంక చూశారు. “గుడ్‌” అన్నారు. “ఇంతకన్న ఎక్కువ పొగిడితే నీ గుండె ధామ్మంటుంది” అన్నారు. ఇవన్నీ నాకు గాఢమైన జ్ఞాపకాలు. ఆ ఉన్నవి ఉన్నట్లై చెవ్వాను. సేలం షూటింగు అయిపోయాక మెదడ్రాసు వెళ్ల బడ్డాను. “దాగుడుమూతలు ఆరంభించనా” అని అడిగాను. “చూదాం- టైముంది. ముందరీ మూగమనసులు ల గి తెమలనీ” అన్నారు ఆదుర్తిగారు. “ఇదే దాగుడు వ్వ పట మూతలనుకో” అన్నారు. శ న య శీ డిబిఎన్‌గారు నిట్టూర్చారు. ల 77 లే న ఆ రోజునే ఆశ్రేయగారి రచనా కేంద్రానికి నన్ను లె రా ని [న | తీసుకు వెళ్ళారు ఆదుర్తిగారు. “5వణ్రా- నుషం మాట్లాదక- ఐమోి ఎరగనట్లుండు” వాను కతలు వ్వె వ్‌ [మో అన్నారు. నే రాసిన ట్రీట్‌మెంటు కాగితాలను ఆత్రేయ ముందు పెట్టారు. “నేను చెప్పిన అయిడియాకి ఈ కథ పనికొస్తుందేమో చూడు అన్నారు. “అలాగే- కాట్టు రోజా షూటింగు బా... గా జరిగిందా?” అన్నారాత్రేయగారు. “ఆ గొడవ నీకెందుకు. ముందు ఈ కథ చదివి చెప్పు- టైము ఆర్నల్లు కాదు- అర్దగంట- ఇంకో అర్హణా కూడా ఎక్కువివ్వను- ఇచ్చిందే ఎక్కువ- చదివి ఫోను చెయ్యి” అని లేచారు ఆదుర్తి, 3శీ కనాను నునన కోతికొమ్మచ్చి-2

ఆ(్రేయగారి కార్థానాలోకి చాలా కథలూ, డైలాగుల ఫైళ్ళూ, పాటల కట్టలూ వస్తుంటాయి.

అశోకా వీధిలోని ఆయన ఆఫీసు- ఒక చిన్న కారు షెద్దులో. దుక్కిపాటివారి పూచీఖత్తుమోద గాయని సుశీలా మోహన్‌ రావుగారు అద్దెకు ఇచ్చారు. ఆ షెడ్డులో ఫైళ్ళు- పక్కన డాబాలో కాపురం.

స్కిప్ట కోసం ఎవరేనా వస్తుంటే- వాళ్ళ ఫైలు తీసి పైనపెట్టి- “ఇదిగో- మీ పనే చూస్తున్నాను” అనేవాడు- ఫైలు చూపిస్తూ- అదెవరిదో సరిగ్గా చూసుకోకుండా-

“గృర్రూగారూ. ఆ ఫైలు మంది గాదు- నాది మిరు చూడరు రాయరు- ఈ జన్మకి రాయరు. నేను పోయి సూయిసైడు చేసుకుంటున్నాను. ఇది చెప్పడానికే వచ్చాను. మిరు రాయక్కరలేదు” అని ఆ ప్రాడ్యూసరు 'వెళ్ళుట నటించేవాడు.

“ఎడ్రసియ్యి- అక్కడికే పంపిస్తాను” అనే వాడు ఆతశ్రేయగారు నవ్వి,

ఆ (్రొడ్యూసరు దణ్జంపెట్టి “నా మగడా- మారు మగడా” అని కూలబదేవాడు.

ఆత్రేయ చాలా గొప్ప కవి. రచయిత. కాని అనుకున్నది తనకి తృప్తిగా కుదిరేవరకూ ఎంత రాసినా కాయితాలు ఇచ్చేవాడు కాదు.

గప న్స ఎందరు ఎన్ని తిట్టినా శాపనార్థాలు పెట్టినా అంతే- మాటైనా అంతే [బి ్యే య పాటైనా అంతే- తో ఆయ లట గట ష్‌ కాని చివరికి ఇచ్చేవి అక్షరాలా మననుగల మాటలు. మం లో ఫోన. 1. హాలాహలంలోంచి ఉప్పాంగిన అమృత జ్వాలలు నూ, ఇ హాలాహలంలోంచి ఉప్పాం శత జ్వాలలు. మడ దప్రటో ం (ఈ /్‌ ఆయనను చాలా కాలంగా అర్ధం చేసుకుంటున్న క్రిటిక్‌ రొబ్బ లానిని కుత్వుతి! హరిపురుషోత్తమరావుగారు రెండు మాటలలో ఆత్రేయ సంక్షిప్త శబ్ద చిత్రం కట్టారు. “ఆత్రేయ డైలాగులు రాయక ప్రొడ్యూసర్లనీ- రాసి (పేక్షకుల్నీ ఏడిపిస్తాడు” అని, అది అక్షర సత్యం! “నవ్వినా ఏడ్చినా కన్నీళ్ళే వస్తాయి. చిత్రకారుడు - శంకర్‌ ఏ కన్నీటెనకాల ఏముందో తెలుసునా?” అని ఇంకెవడనగలడు? “నీకున్న అందం, వయసూ సొగసూ నా దగ్గిరా ఉన్నాయి. అయినా | ” నా భర్త నన్ను వదిలి నీ యింటికి ఎందుకు వన్తాడు అంటుంది ఒక ళా శు ఇల్లాలు, తన మొగుడిని వశపరచుకున్న ఉంపుడుగత్తెతో. య

“నువ్వు తాళి కట్టిన ఆలివి... నన్ను కాదని నా మొగుడు ఎక్కడికి 7 అ జాన్‌ పోగలడు- అని నీ ధీమా. నేను వెలయాలిని ఎక్కడికి పోతాడో అని- నా ; జ భయం” అంటుంది ఉంపుడు గత్తె. (వభ.

“ఆగశ్రేయ అందర్ని ఏడిపిస్తుంటాడు- వాడికి జాలి లేదు- అసలు తై ల హృదయమే లేదు” అని అందరూ నన్ను ఆడిపోసుకుంటారు... ఇవాళ నాకు న. హార్ట్‌ఎటాక్‌ వచ్చింది. ఇపుడేనా నమ్ముతారా నాక్కూడా హార్ట్చుందని?” హ్‌

• ఇవి ఆయన కన్నీటి ముత్యాలలో కొన్ని. ఆత్రేయ - శంకర్‌ కుంచెలో

ననన

తగినంత పరిచయం తర్వాత (స్నేహం కుదరలేదు. అవసరాన్నిబట్టి అవకాశాన్నిబట్టి ఒక్క సినిమాకి మాత్రం కలిసి పని చేశాం. ఇంకో సినిమాకి కలవకుండా పని చేశాం. అది జగపతి వారి “ఆస్తిపరులు, నేను ట్రీట్‌మెంటు రాశాను. ఆయన డైలాగులు) ఆయన ప్రొడ్యూసర్లతో ఆడె అబద్దాలూ దాగుడుమూతలూ చూశాక- ఓసారి అడి గాను -

“సినిమా ్రిఫ్టలు అయితే సరె- కాని పది బంతుల పాటలు కూడా ఎందుకింత లేటుగా ఇవ్వడం, తిట్లు తినడం హింసపడటం- ఇవన్నీ ఎందుకు గురువుగారూ” అని.

“అబ్బాయ్‌. అడగ్గానే ఒప్పేసుకుంటే కిరాయి ఆడదానికి కూడా విలువుండదు. మాటైనా పాటైనా అంతే... కాస్త బెట్టుండాలి. అడగ్గానే ఇస్తే (పాట) వాళ్ళు దాన్ని చిత్రికపట్టి ఒకేసారి రేప్‌ చేస్తారు. అందువల్ల ఇంకో గంటలో రికార్డింగు అనగా పాట రాసిస్తే (ఇచ్చినట్టు నటిస్తే) చచ్చినట్టు కళ్ళకద్దుకు మరి తీసుకెళ్ళి రికార్డు చేసుకుంటారు.

“డైలాగులైనా అంతే- వేడివేడి పకోడీల రుచి చల్లారిన బజ్జీలకు రాదుగదా- అంచేత ఒకోసారి ముందే రాసేసి రెడీగా పెట్టుకున్నా ఆలస్యంగానే చేతికిస్తాను- వాడికేం కావాలో ఏది మంచిదో నాకే తెలుస్తుంది” అని ట్రేడ్‌ సీక్రెట్‌ పొట్లం కట్టి నా గుప్పెట్లో పెట్టారు.

పూర్వం సముద్రాల వంటి పెద్ద రచయితలు కూడా ఈ టెక్సికే వాడే వారుట! “ఒరేయ్‌ అబ్బాయి ఈ పూటకింతే పలికిందిరా” అంటూ ఒక్క పాటని అయిదారు వాయిదాల్లో ఇచ్చేవారు...

ఇంకోతికొమ్మచ్చి:

1967లో సాక్షి చిత్రంతో నేను ప్రొడద్యూసరు వేషం కట్టాను. సాక్షి నామ సంవత్సరం అన్న పేరుతో జెండా ఎగరేశాం నేనూ బాపూ. పాటలకి ఆరుద్ర, దాశరథి గార్లను పెట్టుకున్నాం.

ఆత్రేయ మిద గౌరవంతో ఆయననీ ఓ పాట రాయమని అడిగాను.

రోజులూ వారాలూ పరిగెడుతున్నాయి. ఆలస్యం అయిన కొద్దీ నేను మురిసిపోతున్నాను. ఆత్రేయ క్షీరసాగరమథనం చేసి అమృతభాండంలో ఆ పాటను తడిపి చేతికిస్తాడని ఆశపడ్డాను.

అప్పటి రచయితల రేటు- నాలుగున్నర నిమిషాల పాటకి మూడు వందలు. ఆరు నిమిషాలయితే నాలుగు వందలు.

నేను అయిదు వందల రూపాయలు పచ్చనోట్లు ముందే ఇచ్చెశాను.

నెలలు నిండినా పాట పండలేదు.

సినిమా ఒకటే షెడ్యూలులో పూర్తి అయిపోవాలి. ఆత్రేయ పాటనీ, ఆశనీ వదులుకుని పులిదిండికి (సాక్షి తీసిన ఊరు) వెళ్ళివోయాం.

19 రోజులలో షూటింగు పూర్తిచేసుకుని తిరిగి మెడ్రాసు ల వచ్చేశాం. | త్‌ ఖా.

తరవాత డబ్బింగు ఎడిటింగు వగైరాలు... నాల్‌ వా

సినీమా జులె 1న విడుదల అయింది. ర్యా. అందాయి. లో మ రో!

ల్‌ 9, ఈ ను వక్షిట గారు పై క్‌ |

సాక్షిని తాష్కెంటు ఫెస్టివల్‌కి తీసుకెళ్ళారు. ఆర్న్నల్లు శీ [5 మా? గ ఎక్కడెక్కడో ఆడారు. కనా నాతో

36 ౭౭౭2232222 | కోతికొమ్మచ్చి-2

మేం కొత్త సినిమా- బంగారుపిచ్చుక కూడా మొదలు పెట్టాం. ఆ సమయంలో మొదటి చిత్రం ఎక్కొంటు తయారు చేస్తూ ఉండగా- ఆత్రేయకి ఫ్‌ పాటకోసం ఇచ్చిన ఎడ్వాన్సు అయిదువందలు గుర్తుకొచ్చింది. , కలి మానేజరుని పంపాను. సా “నేను మానేజర్లతో మాట్లాడను- మీ ప్రాడ్యూసర్ని రమ్మను” అన్నారు ఆత్రేయగారు. ణ్‌ ఆత్రేయగారి ఆఫీసు మా ఆఫీసు పక్క వీధిలోనే. నడిచి వెళ్ళాను. డబ్బెంతో “04 చ2ెట్‌ రాయకుండా ఖాళీ ఓచరు తీసుకెళ్ళాను. ఉగ మం “మోకు అయిదు వందలిచ్చాను ఎడ్వాన్సు. మారు పాట ఇవ్వలేదు” అన్నాను. “ఇపుడు మాత్రం ఇవ్వనన్నానా” “ఇంకెందుకు- పిక్సరు రిలీజు కూడా అయిపోయింది” “దాందేముంది. నెక్ట్స్‌ పిక్చరుకి చూసుకుందాం” “దానిక్కూడా పాటలు రెడీ- షూటింగుకి వెళ్తున్నాం” “ఇపుదేం చేదాం-డబ్బు వాపసివ్వాలా” అంటూ లాల్వీ జేబులో చేయి పెట్టుకుని వెనక్కి జేరబడ్డారు. “అక్కల్లేదు. తీసుకున్న డబ్బుకి రసీదు ఇస్తే చాలు. ఇదిగో ఓచరు” అని దాన్ని ఆయన ముందుంచాను. ఒక్కక్షణం దానికేసి చూశారు. వెనక్కి జేరబడి “బ్లాకెంత వైటెంత?” అన్నారు. 'హా! మానవా” అనుకున్నాను. “మొత్తం బ్లాకే ఉంచుకోండి. రసీదు అక్కర్లేదు” అనేసి వెళ్ళిపోయాను. అయినా ఆత్రేయ గొప్పవాడుగారే! మూగమనసులుకి నా ట్రీట్‌మెంటు బాగుందన్నారు ఆత్రేయ. “సుబ్బారావ్‌! నన్నెక్కడేనా నాలుగురోజులు దాచెయ్‌. మొత్తం కథ రాసేస్తాను” అన్నారు. ఆదుర్తిగారు వెంటనే హైద్రాబాద్‌ ఆబిడ్స్‌ తాజ్‌మహల్‌ హోటల్‌లో అందరికీ రూమ్స్‌ బుక్‌ చేశారు. ఆత్రేయ, ఆదుర్తి, సుందరం పిళ్ళి (బాబూమువిస్‌ వొర్చ్‌నర్‌) 8. విశ్వనాథ్‌ (అవును. కళా తపస్వి విశ్వనాథ్‌ గారే. సౌండ్‌ ఇంజనీరుగా వాహినీని వదిలేసి- ఇక్కడ అసోసియేట్‌ డైరెక్టరుగా వచ్చారు, ఆత్రేయ వీరదిక్షతో కూర్చుని నా స్రిష్ట పక్కన పెట్టుకుని ఫుల్‌ శ ట్రీట్‌మెంట్‌ రాస్తున్నారు. ళ్ళ | కు న్‌ ఆదుర్తిగారు దీనికి పారలల్‌గా- ఇంకో అవుట్‌లైను కూడా వర్క్‌ (స్య లో. చేస్తున్నారు. ఎందుకంటే ఒకవేళ ఈ కథ అక్సినేనికి నచ్చకపోతే- యనోస్టో ల ఆయన కాల్‌షీట్లు చేజారిపోకుండా ఇంకో సెటప్‌ రెడీగా ఉంచాలి. వ్‌ నాలుగు రోజుల్లో రాయడం అయ్యాక ఆత్రేయ ఆదుర్తిని రూముకి కాశ 6 పిలిచారు. ర్యూన్నీగుం వేస ఇశ్రషోండ “సుబ్బారావ్‌- ఇపుడు చెస్తన్నాను. నీ కథ ఓకే- చాలా బాగుంది- చాలా అపురూపమయిన కథ. నీ రవణెవడో బాగా రాశాడు. ఎందుకంటే- దాన్ని మార్చి అంతకన్నా బాగా రాయాలనుకుని ఈ డడ 3?

| ల ల. నాలుగు రోజులూ తంటాలు పడ్డాను. అందరూ ఆ(శ్రేయ క్షే ఖ్‌ న్నే రాసిన డైలాగుల్ని ఫెయిర్‌ కాపీ చేస్తారు- ఇవాళ- నేను- ఇ స్ట వీడెవడో ఈ రవణ దడైలాగుల్ని నేను కూడా కాపీయే "టై క్‌ శ. న ్‌ చేస్తున్నాను. అంతే- అక్షరం కూడా మార్చలేకపోయాను. / క ల స క్‌ ఇది ఆ రవణకే ఇవ్వచ్చు గానీ-నేను రాస్తాను-నేనే రాయాలి” “2 శశ శే ర. స త్త | గది బయట కిటికి పక్కన నించుని ఉన్నాను. చాటుగా ప జ న్‌ జగ్‌ వ శ కాదు. భయ గౌరవాల వల్ల. కవిగారి జడ్డిమెంటు ఎలా శ ఖో న | న. ల శ వస్తుందో అన్న ఉత్కంఠతో. రీ జా . స్యహళ్ళట ఈ మాటలు వినగానే చల్లటి పిడుగులాటిది గుందె వ గ్‌ వ్‌ - లో జ లోంచి దిగి వెన్నెముకలోంచి అరికాళ్ళదాకా ప్రవహించింది. వే జట నో, / ళు శ తెలీకుండానే గుప్పిళ్ళు బిగించుకుపోయాయి. వ్‌ ఖ్‌ గ శ్‌ శే స్థ ఇంతకన్న ఆనందమేమి- ఇంతకన్న అదృష్టమేమి- వ వలదని జ్‌ వ్‌ ఎవరెవరో ఎలా మెచ్చుకున్నా ఒక గొప్ప రచయిత- హై ఎక క ల్‌ వ ద కేక్‌ రై మెచ్చుకోవడం కన్న గొప్పేముంది- ఆడది మెచ్చిందే ల్‌ న కనకం కలం హలా. - అందమన్నట్లు. ఇది గొప్ప పట్టాఖిషేకంగా ఫీలయిపోయాను. నిజానికి మూగమనసులు కథ అంతా నాదికాదు. కాని ఆత్రేయ ఆర్నెల్లు ప్రయత్నించి పనికిరాదు అని వదిలేసిన కథ. ఆదుర్తిగారు ఎక్కడో చదివిన చిన్న కథ- దానికి హింది సినిమా మధుమతిని మిళాయించి పునర్జన్మలూ అవీ కలిపారు. కాని అసలు కథ కదల్లేదు. అప్పుడే కొత్తగా వచ్చిన నన్ను పిలిచారు. ఒక పేద పడవ కుర్రాడు, జమిందారుగారి కూతురూ ప్రేమించుకున్నారు. పెళ్ళి ఈ జన్మలో అసాధ్యం. అసలు వాళ్ళు (పేమించుకున్నారని చెప్పడం ఎలా? (ప్రేమించుకుంటున్నట్టు వాళ్ళకే తెలీదు- ఆడియన్స్‌కి తెలపడం ఎలా? ఆ ప్రశ్నలు పట్టుకునే గోదారిలో ఈతలు కొడితే నాకు పట్టువిడుపులు దొరికాయి. అందర్‌ కరెంట్‌- నదీగర్భంలో ప్రవహించిన అంతర్వాహిని సరస్వతిలా కథ నడిచింది. గోపన్న రాధల కథ- దాన్ని నడిపిన తెడ్డు గౌరి పాత్ర.. ఆ పిల్ల ముక్కుమోద కోపం, ఆ బుంగమూతి చందం, దాని అల్లరి, గిల్లికజ్జాలు, అసూయ, కసి కడుపుమంటతో ల వాళ్ళకి హాని చేయబూనడం, చివరకు వాళ్ళని కలపడం శ న ఖు సా ట్ర క కోసం తాను బలైపోవడం- ఇవే వస్తువులు. స వార వా లై (| చివరలో- భర్తని పోగొట్టుకున్న అమ్మాయిగారు- ఏ సయే సం అలు దురుద్దేశం లేని అబ్బాయిని కౌగలించుకుంటుంది. [1 సళ తై గ జు: పెళ్ళయ్యాక- ఆమె తనువు అక్కడ భర్త కౌగిలిలో- బ్‌ ల 1 1 నే ఢా కాని మనసు ఇక్కడ- గోపి గుండెలో-- గా 144): ట్ల ఓ +, ఇప్పుడు- “చావు అందరినీ విడదీస్తుంది. కాని ( ట్‌ క్యు! మ్‌ జ్‌ న్య. ఒక్కోసారి కొందరిని కలుపుతుంది... మనలాటి వాళ్ళకి యా 38 బై౭తతతతతతతతతతత2త23222డలజ |. కోతికొమ్మచ్చి-2 |

ా చావులోనే కలయిక నాధ్యం” అంటుంది ఆమె. 00 వాళ్ళు సుడిగుండంలో ఇద్దరై తిరుగుతూ చివరికి గోదారిలో 'సష్మశ్ష్వ ర్న గోదారిమాద మూగమనసులు షూటింగు జరుగుతుంటే బాపూ ఎ చు నేనూ సీతారాముడూ లాంచిమోద వెళ్ళి- అంతకుముందున్న న్న్న మకా మాటలను మార్చి ఈ చివరి డైలాగును అమర్వాము. అకక తే” హై సావిత్రి, నాగేశ్వరరావుగార్లు ఈ డైలాగునే చాలా మెచ్చుకున్నారు. చనం... కథలో ప్రాణం అంతా ఈ దైలాగులోనే ఉంది అన్నారు. సాధారణంగా ఆశ్రేయగారు కామెడీ సీనులు రాయరు. ]౫ల1 2 00166) 50606 619263 (దీని తరువాత ఒక కామెడీ సీను వచ్చును) అని రాసి వదిలేసేవారు. అలాటివి రాయడానికి వేరే రైటర్లు ఉండేవారు. మూగమనసులుకి మాత్రం చాలా కామెడీ సీనులు అసోసియేట్‌ డైరెక్టరు విశ్వనాథ్‌గారే సమకూర్చారు. కథా ప్రకారము (స్కీన్‌ ప్లే) సిద్ధమైపోగానే ఆదుర్తి గారు స్టార్‌ మాటింగు ఏర్పాటు చేశారు. అప్పుడు సావిత్రి, అక్కినేని అక్కదే ఉన్నారు. బెజవాడ నించి నవయుగ వాసుగారు, శర్మగారు, చంద్రశేఖరరావుగారు వచ్చారు. సికిందరాబాద్‌ క్లబ్బులో పెట్టారు మాటింగు. | ఆ పెద్దలతో పాటు విశ్వంగారూ నేనూ కాట్రగడ్డ నరసయ్యగారూ (నవయుగలో చిన్న మానెజరు) కూర్చున్నాం. ఆ(త్రేయగారు కథని నిదానంగా స్పష్టంగా చక్కగా చదువుతూ నెరేట్‌ చేశారు. అందరికీ నచ్చింది. “గోదావరి మిద చాలా వర్మున్నట్టుంది” అన్నారు నాగేశ్వరరావుగారు. “చాలా ఏమిటి- అంతా అక్కడే- ఫుల్‌ అవుట్‌ డోర్‌” అన్నారు సావిత్రిగారు. “కాస్టు బాగా అవుతుందేమో” అన్నారు శర్శగారు. “అందరికీ నచ్చిన కథ- ఈ ఖర్చుకి భయపడనక్కర లేదు- చేదాం- పేరు కూడా బాగుంది. నిన్నటి పికృరు మంచిమనసులు., పెద్ద హిట్‌- ఇవాళ మూగమనసులు - ఇంకా పెద్ద హిట్‌” అన్నారు వాసుగారు నవ్వుతూ. “అయితే ఇహనేం” " “గోద్రావరిమాద పదడవబ్బాయి, రాధ, గౌరి అల్లరి ఇవన్నీ చాలా కొత్తగా (| ఉన్నాయి- చాలా బాగున్నాయి అన్నారు సావిత్రిగారు. ళా కన “అవన్నీ మా రవణ రాశాడు” అన్నారు ఆదుర్తి గారు. + య! న్య ళా “మి రవణేవిటి- మా రవణ కూడా. నాకు ఆంధ్రపత్రికనించి స్త [ా తెలుసు” అన్నారు అక్షినేని. “ “ఇక్కడే అన్నీ అనుకున్నాంగదా- మ్యూజిక్‌ కూడా ఇక్కడే న మొదలెదదాం - ఇక్కడైతేనే ఆ(శ్రేయగారు మనకి దొరుకుతారు” అన్నారు ఆదుర్తిగారు. తానా. పం

“ఓఖీ” అన్నారంతా. రాత్రి ఎనిమిది గంటలకు సికింద్రాబాదు క్లబ్బులో పెద్ద పార్టీ ఇచ్చి సెలబ్రేట్‌ చెశారు. మూడోనాటికల్లా మామ (మహదేవన్‌), పుగళేంది, మైకేల్‌ (తబలా) వచ్చెశారు. అప్పట్లో- మెదడ్రాసు నించి హైద్రాబాదుకు ఏరోప్లేన్‌ టికెట్‌ 85 రూపాయలు. తాజ్‌మహల్‌లో అందరికీ రూములు బుక్‌ చేశారు. మూడో అంతస్సులో రెండే పెద్ద రూములు- ఒకటి మామకి, మరోటి ఆత్రేయకి- కింద మా అందరికీ, అప్పటికి నాగేశ్వరరావుగారు హైద్రాబాదు షిష్టవలేదు. పని ఉన్నపుడు వచ్చి వెళ్తూ ఉండేవారు. ఇపుడు ఆ హోటల్‌లోనే రూము తీసుకున్నారు. 69, 64 గదుల్లో సంగీతం ఆరంభమైంది. ఆత్రేయ గారు పాటలు రాయడం, వెంట వెంటనే మామ వరసలు కట్టడం- సాయంకాలం ఆదుర్తిగారు తన షూటింగు ఆపి వచ్చి పాట వినడం, ఓకే అనడం... సంగీతం, సాహిత్యం కలిసి డ్యూయెట్లు పాడాయి. జుగల్‌ బందీ (టన నననో టి కా పాటకో పూట, పూటకో పాట- వ పు నా పాట నీ నోట పలకాల సిలకా న. ॥ య! ముక్కుమాద కోపం నీ ముఖానికే అందం- గోదారీ గట్టుందీ- [ 1 కన స్ట సం! ఈనాటి ఈ బంధమేనాటిదో డట వ త నళ శ్ల య. /| జ కే స్టభ్టు / 1 గౌరమ్మా నీ మొగుడెవరమ్మా శు వ. ఇ ] శ. మానూ మాకును కాను- రాయీ రప్పను కానే కాను- స్మ ముద్దబంతి పూవులో మూగకళ్ళ ఊసులో తా శ పాడుతా తీయగా చల్లగా టు న ప (్‌ ఇలా ఒకదాన్ని మించి ఒకటి తల్లి గోదారిలా ఉప్పొంగాయి- పేని మడాచేవన్‌ గానసురు న నానా క్‌ బాల గోదారిలా లాస్యం చేశాయి. వరద గోదారిలా పరవళ్ళు తొక్కాయి- మగని జ [// శాంత గోదారిలా రీవిగా నడిచాయి. కేసుకు ుకమంటలలంంంటలాలాయాాడిడిల ఆ వారంరోజులూ మా అందరికీ సంక్రాంతి, దీపావళి, దసరా సరదా సంతోషాలు అన్నీ కలబోసిన పండగ-- ఆ మధుర క్షణాలలో మామ, పుగళేంది, ఆత్రేయ, ఆదుర్తి, విశ్వనాథ్‌, వాళ్ళ మధ్య నేనూ ఉండటం, ఊపిరి పీల్చడం నా భాగ్యంగా భావిసాను. (అప్పుడూ యిప్తుడూ ఎప్పుడూ... ) ॥ ఆం సోాదలిలై. త కచ నోవరిళి. గతనోవంతు.. మో తిట్లే మాకు అట్లు! "ఖే శ ల ల "శ. “గోయిందా గోయిందా!” శ న్న “త్రీ ఏసెస్‌ గోయిందా!” “అక్షినేని, ఆ(శ్రేయ, అదుర్తి! (మూడాసులు, అవ్వుట్‌] క “ముళ్ళపూడి ముంచేశాట్ట!” యనా 40 ైతతతతతతతతతతతతతతతతతతత22ంంజ= | కోతికొమ్మచ్చి-2 |

" . వ, “ఆడిమొహం - ముంచేటంత మొనగాడా” లాయ “కాక! అక్కినేని ఎదుర్రొమ్ముమోద జమున కాళ్ళంట!” అని కత ల |. .. రాశాదంట! లతల రాడా “వామ్మో! గుడ్డు పేలిపోవూ!” క కః మట కి “సావిత్రి అక్సినెనిని ఒరే గిరే అంటాదంట!” ర బారు “ఇది విన్నావా బ్రదర్‌- ఈ సినిమాలో కామెడీ పద్మనాభం సావిత్రికి నోరన్న్మంటోంతాదితే సెట్టు కదినిపాడుంది మొగుడంటి! చ [్ర శ్ర న్‌ గంండదెపోటొచ్చి ఇ సచ్చిపోతే అప్పుడు సావిత్రి ఏయన్నార్‌ని పెళ్ళాడతాదంట!” వ్‌ భ్‌!

“కొయ్‌ కొయ్‌. ఇది కట్టు కథ, నేన్నమ్మను” ళో చ /

“నీ కర్మ. మొన్న సకినేటిపల్లి రేవులో సూటింగు ౧౮ న లం (స చూశాను. కద వాకబు చేసి కనుక్కున్నాను. ఈ సినిమాని ౮ సా. దగ్గిరుండి వురమాయింపులు బెత్తాయింపులు చేస్తున్న /| // గ | య అమలాపురం తాతరాజుగారి తాలూకా మడుసుల్నడిగే బ్‌/:4 స్ట్‌ జై శ. ల్‌ "

“ముండమోనిన అమ్మాయిగారికి బండిగోవన్న దే జోలపాడ్డం తీశారు- నేజూశాను” టీ “అదే నిజమైతే నువ్వన్నట్టు గోయిందే!”

మూగమనసులు షూటింగు సగం దాటేసరికి దాని గురించి చెలరేగి షికార్లు చేసిన పుకార్లు ఇవి...

మెడ్రాసు చేరేసరికి ఇవి కలుపుగడ్డిలా విస్తరించాయి.

ఎన్‌టిఆర్‌ కాంపులోనూ, మిగతా స్టూడియో సర్కిల్సులోనూ ఇంకా చిలవలు పలవలుగా పాకి గుర్రపు దెక్కలా విస్తరించింది.

ఇవి మళ్ళీ కోనసీమకు కూడా వచ్చాయి.

అక్కినేనీ ఆదుర్తీ హడిలిపోలేదు- బెదిరిపోలేదు- నవ్వశారు.

వెక్కిరింతలే కాదు- హెచ్చరికలు కూడా వచ్చాయి.

ఒకసారి అక్షినేని ఆదుర్తి చిన్న లోపాయికారీ మీటింగు పెట్టారు... వాసుగారూ శర్మగారు కూడా వచ్చారు.

“పోనీ ఈ - హీరోగారు జమున కాళ్ళు పట్టుకుని పారాణి దిద్దే సీను తీసి పక్కనపెడితే?” అన్నారు. ర మం రి హనీ నన్ను పిలిచి అడిగారు. “ఆమేమో “ఇది ఎక్కడేనా ఉందా- చదివావా- కాపీ కొట్టావా- లేక కేవలం కనా. ల పెత్యునా అన్నరు ను కత మును నా పైత్యం కాదు- కాళిదాసు కవిత్వం” అన్నాను. ననన ఇలాటి ఘట్టాలు పురాణ కథల్లో ఉన్నాయని చెప్పాను. ధొంివొరు కవిత్వం శివుడి తపస్సు భంగం చేయడానికి మన్మథుడిని పంపినప్పుడు- లన

దూత రతీమన్మథుల గృహానికి వెడితే- ఆ సమయంలోశ్త్‌" " * మన్మథుడు రతీదేవి పాదాలకు పారాణి దిద్దుతున్నాడని ఒక కథ. ఆ పని సగంలో ఆపి- మన్నథుడు శివుడి తపోభంగాని మ లం. ఆయన కపి సం అయి కం ల్‌ క స్త అయిపోవడం- రతీవిలాపం కథ చెప్పాను. ఖం లాంగ్‌ అలాగే సాక్షాత్‌ శివుడే పార్వతీదేవి ముందు మోకరిల్లి - ళ్‌. ' . ల జజన్ను శ ఆమె చనులమిద మకరికా పత్రాలు చిత్రించడం- దానికి * ల అకీస్త్‌ బలే చే సంబంధించిన రావణబ్రహ్మ స్తోత్రం చదివాను. క వ “ధరాధరేంద్ర నందినీ కుచాగ్ర పత్ర చిత్రక క్‌. న నం ప్రకల్ప శిల్పనైపు శ్‌ త్రి ట్రోచనే రతిర్మమ” ప తనుతనకనతపనునననమునుటుుకుటుతమునముయతన (అంటే అమ్మవారి చనుమొనలమోద శ్రీ న్వామివారు చక్కని చిత్రాలు రచించారని అర్ధం, “అమ్మో- దేవభాషనించి కొటేషన్‌- నమ్మేశాం- ఇక చాలు” అన్నారు డైరెక్టరుగారు. అందరూ నవ్వేశారు. ఇలాటి బాలారిష్టాలను దాటుకుంటూ బారీతకొట్టి- ఏటికి ఎదురీదుకుంటూ పోయాను. “రమణగారూ- మిరు చెప్పిన దారి బాగుంది. ధైర్యంగా ఆ రూట్‌లోనే వెడదాం- చెప్పండి. ఈ పిక్చరు ఫ్లాపవుతుందని దీవించేవాళ్ళకి తాంక్యూలు చెప్పండి- మా తిట్లై మా అట్లు అని చెప్పండి” అన్నారు డైరెక్టరుగారు. ఆయన అన్నట్లే జరిగింది- ఆ తిట్లే మాకు బొబ్బట్లు- అవే పెసరట్లు... మూగమనసులు విడుదల అయ్యాక- అవే చప్పట్లుగా కురిశాయి. చప్పట్లు కురవడానికి ముందు చాలా ఇక్కట్లు వచ్చిపడ్డాయి. పదిరోజులు షూటింగయ్యాక- గోదావరి ఒద్దున పఫ్లయి వుడ్‌తో వేసిన సెట్టు వర్షంపడి తడిసి ఒరిగిపోయింది. సుబ్బారావుగారు అది తీసేసి సిమెంట్‌తో చెక్కతో సెట్‌ వేయించారు. దానిమోద గుమ్మడి, సావిత్రి, సూర్యకాంతం, నాగభూషణం లాటి వాళ్ళు నటించారు. ఖర్చు తగిలినా పని బాగా జరిగింది. ఆనకట్ట మాద క్లయిమాక్సు, గోదావరి వరదమిద ఉండగా కొన్ని / యో సీనులూ తీశారు. భద్రాచలంలో బయలు దేరి షూటింగు చేస్తూ ధవళేశ్వరం 1] స దాకా వచ్చాం. వారం రోజులు రూన్సీరాణి లాటి పెద్ద లాంచీలూ, తొంభై , క్ష గ ఆ |, అడుగుల పొడుగూ, పదిహేను అడుగుల వెడల్పూ ఉందే పంట్లూ, (సీళ్ళలో సా ఏ! తేలే షాట్‌ఫారాలు) ఐఎల్‌టిడి వారి పెట్రోలు బోటూ, విక్షోరియా స్ట్రమరూ-- ట్‌ న ౯ (ఓయు అంతా ఒక చిన్న సైజు నెవీ(నౌకాదళం)లా ఉండేది. 0 టే దా వాటిమోదే ఉండటం, పనిచేయడం అన్నీను. ఏ. శ పా ప్రయాణం చెస్తూన్నప్పుడు డైరెక్టరుగారు ఎక్కడ చెప్తే అక్కడ లాంచీలు క క ే! ( ఆపడం, షూటింగు చెయ్యడం, ముందుకు సాగడం... | | ఈ పులిహోర, పెరుగన్నం, మసాలవడలూ చిన్న లాంచీలో తెస్తూ నా కాయ సే జ్ఞా" ఉందేవారు. గోదావరిమోద ఊరేగే వనసంతర్పణ. 42 తతత కోతికొమ్మచ్చి-2 |

ఈ వానా వరదల్లో షూటింగు చేసిన కామెరామన్‌ పిఎల్‌ రాయ్‌, సెకండ్‌ స! 1/ గ యూనిట్‌ కామెరా ఎంకె రాజు, సెకంద్‌ యూనిట్‌ డైరెక్టరు విశ్వనాథ్‌గారు.

జ. వం నాయంత్రం ఎక్కడ చీకటి పడితే అక్కడ లంగరు వేసేవారు. ఈత వచ్చినవాళ్ళు కా ద్‌ గోదారిలో రానివాళ్ళు పెడదారిలో జలక్రీడలు ఆడి అలసిపోయి భోంచేసి లాంచి లో (ఉడ్తా చొ టాపులమిద వరాసగా పడుకునెవాళ్ళు.

తగ టా ఓ గంటసేపు హిందీ తెలుగు సినిమా పాటలు టేప్‌ రికార్టరులో గోలపాటలూ సన్తడాాచా-22. జోలపాటలూ పాడి నిదర పుచ్చేవి... రటూలటిలందుచ్చు తొలివెలుగు రాగానే అంతాలేచి టిప్‌టాప్‌గా ఉండే వారు. ఆరు నుంచి షూటింగు మొదలు. టిఫినుకీ భోజనాలకీ ఇంటర్‌వెల్‌ ఉండదు. పనులు చేసూనే ఎవరి వీలు వెంట వాళ్ళు లాగించేసేవాళ్ళు. ఆనందోత్సాహాలు పరవళ్ళు తొక్కే ఈ చైతన్యానికి మూలబిందువు - ఆదుర్తి... జంట రచయితలు తాపీ ధర్మారావు, ఆరుద్రలకు తాపీ-ఆదుర్గా అని . వెద నిక్‌నేమ్స్‌ వుండేవి. అలాగే కామెరామెన్‌ పి. ఎల్‌. రాయ్‌, ఎం. కె. రాజులకు మా రో తాబేలూ కుందేలూ అని పేర్లు పెట్టారు. షి

మూగమనసులుకు పి ఎల్‌ రాయ్‌ చీఫ్‌ కామెరామన్‌. ఎంకె రాజు సెకండ్‌ జ్‌ రబ్‌ ణం పలు యూనిట్‌కి కామెరా.

రాయగారు ఒక్కమషాట్‌ తీసేలోపల రాజుగారు ఆన కట్టమీద నుంచి నాలుగు

షాట్‌లు షూట్‌ చేసి, రెండు సార్లు కిందపడి లేచి, మూడు బాండదేజీలు కట్టించుకుని, ఇరవై అడుగుల ఎత్తున్న హెడ్‌ లాక్స్‌మాద కెగిరి నిలబడి సిగరెట్‌ కాలుస్తూ ఉందేవాడు. అంత వేగం అంత హుషారు--

“మైడియర్‌ రాజూ- స్లో అండ్‌ స్టెడీ” అనేవారు రాయ్‌గారు.

ఆదుర్తిగారూ విశ్వనాథ్‌గారూ ఈ రెండు రకాలకీ సారథులు.

రాజుగారు బంగారు పిచిక. ఈ ఫీల్టుకి డబ్బుకోసం రాలేదు. ఫోటోగ్రఫీమిోద డేమ-సరదా- ఇస్తే గిస్తే కాస్త

దబ్బు... వచ్చె జీతానికి నాలుగింతలు ఖర్చుపెట్ట కాకినాడ నించి కోటయ్య కాజాలు, పూతరేకులూ మంచంమిఠాయి తెప్పించి అందరికీ విందించేవాడు.

ఆయన తిరిగే మాగ్నెటిక్‌ జోన్‌లో దెబ్బలూ ప్రమాదాలూ మామూలే-రొటీన్‌--

ఒకసారి ఆ జోన్‌లో షూటింగు చేస్తుండగా ఒక పెద్ద యాక్సిడెంట్‌ జరగబోయింది. ఆయనక్కాదు- హీరోయిన్‌

సావిత్రిగారికి.

అది ప్రాణానికే ప్రమాదం అనీ, తృటిలో ఘోర ప్రమాదం తప్పిందనీ షాట్‌లో పనిచేస్తున్న అక్మినేనికీ సావిత్రికీ

తెలుసు- కొంచెం దగ్గర్నుంచి చూస్తున్న సీతారాముడికీ బాపుకీ నాకూ తెలుసు- ఇంకెవ్వరికీ తెలియదు.

అది ఐ ఎల్‌ టి డి లాంచి-ఇండియన్‌ లీఫ్‌ టొబాకో వారిది. పెట్రోల్‌ బోటు. గోదాట్లో-లోతూ వాటం సరిగ్గా

ఉంటే- గంటకి నలభై మైళ్ళ (అప్పటికి కిలోమీటర్లు రాలేదు) వేగంతో పోయేది.

జోరుగా పోనిస్తే అది నీటిమోద నిలిచేది కాదు- కప్పలా ఎగురుతూ వాలుతూ పోయేది. కాని అంత వేగంతో

నడపరు. ఇరవైలోపే.

ఈ షూటింగులో ఆరుమైళ్ళ వేగంలో-ఆనకట్ట దగ్గర నడిపిస్తున్నారు. దానికి మోటారు కారుకి మాదిరిగా

సావన. 43

కాలా ఆం... ల వాభాజ్రాణాణజల స్టీరింగు వుంటుంది. హీరో హీరోయిన్లు డ్యూయెట్లు కు. || పాదరూ నీళ్ళమాద దాన్ని కారులాగానే నడుపుతారు. ష్‌ _ చూడ్డానికి షోగా వుంటుంది. వాద్డానికి సేఫ్‌గానూ

• ల ' ఉంటుంది. శీ క ఈనాటి ఈ బంధమేనాటిదో పాటని తీస్తున్నారు. వ (=, - వేరే లాంచిలో డైరెక్టరు కామెరావాళ్ళు ఉన్నారు. ర నాల్‌ ః అప్పటికి సినిమాలు బెట్‌దోర్‌లో తీయడం చాలా (- | తక్కువ. ఊటీ, కొదైకెనాల్‌, బృందావన గార్దెన్స్‌, న్‌ క __.____సాతనూరు డామూ...

మూగమనసులు సినిమాని ఎక్కువగా బెట్‌డోర్‌లోనే తీశారు. రాజమండ్రి ప్రాంతాలు గోదావరి నదిని ఎక్కు వగా వాడుకున్నారు.

ఈ సినిమాకి పనిచెస్తున్నవాళ్ళంతా హేమాహేమిోలు. సావిత్రి, నాగేశ్వర్రావు ఆంధ్రుల అభిమాన జంట.

అన్నపూర్ణావారి సినిమాలు, మంచిమనసులు సినిమా తీసిన ఆదుర్సిగారు అభిమాన డైరెక్టరు. ఆ(త్రేయగారు అందరికీ తెలిసిన మనసుకవి. మామా మామా పాటతో మహాదేవన్‌ కూడా ఆంధ్రుల అభిమానం సంపాదించు కున్నారు.

ఇంతమంది కలిసి పనిచేస్తున్న ఈ సినిమూ షూటింగు చూడటానికి జనం విరగబడి వచ్చారు. లాంచిలో షూటింగు జరుగుతుంటే గోదారి గట్లమిద జనర కోలాహలం.

పాట షూటింగులో ఒక షాట్‌లో సావిత్రి వయ్యారంగా వెనక్కి వాలింది- జెండా కొయ్యమిదికి. ఆ కొయ్య ఇంకా వెనక్కి వాలి విరిగి పడిపోయింది నీళ్ళలోకి. సావిత్రి కూడా నీళ్ళలో పడిపోయింది.

ఆ పడటంలో ఆవిడ చీరకొంగు బోటుకింద మోటారు చక్రంలో ఇరుక్కుపోయింది- లుంగ చుట్టుకుపోతోంది బోటు వెడుతుంటే సావిత్రిని ఈడ్చుకుపోతోంది. ఇంకొంచెం ముందుకు వెళ్తే ఆనకట్ట నీళ్ళు జలపాతంలా వెళాాయి. అక్కడికి బోటు వెళ్తే సావిత్రి కూడా ఆ జలపాతంలో పడికొట్టుకుపోతుంది. (ప్రాణాలు పోతాయి.

నాగేశ్వర్రావుగారు అరుస్తున్నారు- సావిత్రీ- నా చెయ్యి పట్టుకో- ఇటు రా అని. ఆవిడ పడవ అంచు పట్టుకుని ఉంది. ఓ పక్కన చీర ఊడిపోతుందేమోనని భయం- సిగ్గు.

గట్టుమూద జనం అంతా ఇది కూడా షూటింగులో భాగమే అనుకుంటున్నారు- చప్పట్లు ఈలలు కేకలు-

“హార్నీ- ఇటెంపు ములిగి అటెంపు తేలుద్దిరా”

“మట్టగిడసలా ఎలా ఎగురుతుందో”అంటున్నారు.

కామెరా యూనిట్‌ ఉన్న లాంచిలో వాళ్ళకి కూడా ఏం జరుగుతోందో అర్ధంకావడానికి కొంతసేపు పట్టింది.

అప్పుడు ఈతగాళ్ళు నీళ్ళలోకి దూకి ఈ లాంచివేపు వస్తున్నారు.

ఈ లోపల నాగేశ్వర్రావుగారు సావిత్రికి చెయ్యి అందించారు. కాని ఆవిడ రాదు- కారణం చీర లేదు.

లాంచిడైవరు సింహాచలం అప్పుడు లాంచికి రివర్సు గేరు వేశాడు. జోరుగా వెళ్ళే లాంచిని ఆపాలంటే అదొక్కటే మార్గం. (లాంచీలకు (బేకులుందవు)

లాంచి వెనక్కి వెళ్తోంది. ఏటివాలుకెదురు కాబట్టి జోరు తగ్గింది. అప్పుడు ద్రైవరు ఇంజన్‌ ఆఫ్‌చేసి- నీళ్ళ లోకి దూకి బోటుని ఆపాడు.

ఎప్రన్‌ దగ్గర ఆనకట్ట లోతు ఎక్కువుండదు. అందుకని అలా ఆపాడు. ఇంతలో ఈతగాళ్ళు వచ్చారు.

తతో 222222

నాగేశ్వర్రావుగారికి సావిత్రి సమస్య అర్ధమయింది. బోటులో యా ఉన్న కాన్వాసు గుడ్డను అందించారు. లాంచి వాళ్ళు కూడా య ఇ చుట్టూరా నిలచి వాళ్ళ దగ్గరున్న పాగా గుడ్డలు అందించారు. హా స స. ట ౧ ట్‌ కా సనమ అవి చుట్టుకుని ఆవిడ చెయి జాపింది. పైకి లాగారు. = వ్‌ ల మటీయో ఎహెయ్‌- అద్దులే అంటూ ఆదియన్సు అరుస్తున్నారు. సాంత్రే రూ సంధీక్షల్రం ఒం సావిత్రి బోటులోకి వచ్చింది. ఆ విధంగా సావిత్రీ వస్రాపహరణం, మరియూ మానసంరక్షణం జరిగాయి. అదయ్యాక సావిత్రి ఏడుస్తూ ఇంటికి పారిపోలేదు. షూటింగ్‌ కాన్సెల్‌ అనలేదు. అరగంటలో ముస్తాబై మళ్ళీ బోటులోకి వచ్చింది. షాటు తీశారు. ఇదీ ఆనాటి నటుల పద్ధతి. వృత్తిధర్నానికి ప్రాడద్యూసర్ల క్రైాాకాశాణానాంణాంతాల్ల ల త్రకాతానానాణాాతానానాకలాపానాాప్రాఇజ్ఞో క్షేమానికీ అంత విలువ నిచ్చేవారు. | లా నవనాయక ఆట్టే న స యాత? -జేస న్‌ బుద్దిమంతుడు షూటింగు అవుతుండగా- అక్షినేని "ఇ శ ౫ గ కా క్ట న ప స స్త్‌ గారికి చాలా దగ్గర బంధువు- గుడివాడలో హత్య చేయ 2 ప బడ్డారని కబురు వచ్చింది. ్ట ణ్‌ _ ఆయన షూటింగు ఆపి పరుగెత్తలేదు. వెళ్ళితే- అక్కడ ం | మరింత అల్లర్లు అవుతాయి. షూటింగు ముగించి-!& | త . స్టిమితపడ్దాక వెళ్తాను అన్నారు. . థి య న్‌ స క క్ష న. క అలాగే వద్మకఠ్రీ అల్లురామలింగయ్యగారు- .. త్‌ే క మెడ్రాసులో ఉండగానే-వారి కుమారుడు- 18 ఏళ్ళవాడు | మునలలత ల్‌ కము మూడురోజులు కర్మకాండ ముగించి- ముత్యాల ననన ముగ్గుకోసం రాజమండ్రి వచ్చేశారు. మేము కంగారుపడి రావద్దని ఫోన్‌ చేసినా వినలేదు. “నాయనా- ఇక్కదేనా అక్కడేనా ఏదవటమే కదా--- నాకోసం షూటింగు ఆపకండి” అంటూ లొకేషన్‌కి వచ్చె శారు. ఆ మూడురోజుల్లో ఆయన చేసిన సీను- కోతి పిచ్చి పట్టిన వాడి వేషం! చూస్తూంటే గుండె చెరువయి పోయేది మాకు. కనాన వాయాలాకాకాబ్తూవాకాలా- ఆబ్టాణాజ్ఞ గ ఆయన్ని ఓదార్భబోయిన మమ్మల్నే ఆయన ఓదార్సి షూటింగు / | + కే నడిపించారు. | . వెంకటేశ్వర్లు అల్లు అరవింద్‌కు తోడబుట్టినవాడు. పదేళ్ళ స్ట్‌ వయసులో అతను మా తొలిచిత్రం సాక్షిలో చాలా మంచి వేషం వేశాడు. శ త్‌ న శ మూగమనసులు చాలా చాలా లాభాలూ, వాటిని మించిన గొప్పు లో పేరూ సంపాదించింది. . | ం హిందీలో “మిలన్‌ పేరుతో ఎల్‌. వి. ప్రసాద్‌, తారాచంద్‌ బర్‌జాత్యా . 1 గారలు ప్రొడ్యూస్‌ చెశారు. డైరెక్టరు ఆదుర్తిగారే. లక్ష్మీకాంత్‌ ప్యారేలాల్‌ ం [ ఇ * ష్ఞైసంగీతం- పాటలు సూపర్‌ హిట్‌. నూతన్‌, సునీల్‌దత్‌ నటించారు. ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననే “బో

సినిమా సిల్వర్‌ జూబిలీ ఆడింది. విజయోత్సవాలు... గోల్తు మెడల్సు, సిల్వర్‌ షీల్టులు, ల ళీ పార్టిలు.... బా ఆన అయినా నేను సిల్వర్‌ జూబిలీకి కూడా వెళ్ళలేదు. 0చనీ జా కారణం- ఆదుర్తిగారు నాకు ఒక్కరూపాయి కూడా ఇవ్వలేదు. ఇచ్చిందల్లా పార్టీల్లో లో కూ రెండు పెగ్గులు మాత్రమే. గ ల దబ్బు ఇచ్చేశామనుకున్నారో ఇవ్వకృర్లదనుకున్నారో ఇవ్వకూడదనుకున్నారో ఇప్పటికీ చానా ఆయనకి పరాకు, నాకు చిరాకు. హిందీ మిలన్‌ సిల్వర్‌ జూబిలీకి ఎందుకు రాలేదని ఆదుర్తిగారు అడగాలేదు, ఎందుకు పిలవలేదని నేను నిలదియ్యనూ లేదు. న. కం ల తరవాత ప్రసాద్‌గారు షీల్టుని మా యింటికి పంపించారు. ర్‌ -ం శే ( ఈలోగా డీబీయెన్‌కి దాగుడు మూతలూ డూండీకి ఇ అ. జే గుడిగంటలూ-ఆ తరవాత ఆదర్తిగారికి తేనె మనసులూ కన్నె జపం 1 మనసులూ కూడా రాశాను. జో వ ఈలోగా సాచి లెంపకాయ కొట్టి- సారి చెప్పడం డో (| | మర్చిపోయానన్నట్టు ఇంకో విడూరం- | జ్‌ క మూగమనసులు ముగింపుకు వస్తూ-ముస్తాబులవుతున్న ల న. ప రోజులు- 'మిలన్‌'లో సునీల్‌ దత్‌, నూతన్‌ ఓ రోజు అందరం కబుర్లు చెప్పుకుంటూండగా “అన్నట్టు నీకు పెళ్ళవలేదటగా ఇంకా” అన్నారు ఆదుర్తి, అవునన్నాను. “ఎందుకని- నీకు ముప్పయి ఎళ్ళుంటాయా?” అన్నారు. అవునన్నాను. “ఎందుకంత లేటు?” అన్నారు. “డబ్బుల్లేనివాడికి పిల్లనెవరిస్తారు?” అన్నాను. “అదేవిటి- డబ్బుల్లేవని పెళ్ళి మానేస్తారా- చేసుకో- నేనిస్తాను డబ్బు” అన్నారాయన. బాపుకేసి చూసి “రవణకి మారే పెళ్ళి పెద్దగదా- సంబంధం ఫిక్సు చేసెయ్యండి-” అనేశారు. “ఇంకా లేటయితే అస్సలు పిల్లనివ్వరు- ముదర పెళ్ళికొడుకంటారు” అన్నారు. అందరూ గలగల నవ్వేశారు. అప్పటికే పెళ్ళి మాటలు జరుగుతున్నాయటగాని నాకు తెలీదు- బాపు చెప్పేవరకూ. నండూరి రామమోహనరావుగారి చెల్లెలు శ్రీదేవిని ఇవ్వడానికి నండూరి పార్ధసారధి, బాపు ఇంగ్లీషులో మాట్లాడుకుంటున్నారుట. ఆదురిగారు రెండు వేరే వేరే షూటింగుల్లో చాలా బిజీగా ఉన్నారు. హైద్రాబాదు కలకత్తాల మధ్య తిరుగుతున్నారు. ముహూర్తం పెట్టేశారు- జనవరి ఇరవై ఆరు ఉదయం. దేశమంతా చేసుకునే పండగలో ఈ పెళ్ళి కూడా ఓ తట్టు 2222222

చిన్న పండగ.

పెళ్ళి ఇంక వారం రోజులుంది. ఆదుర్తిగారికి బాపు ఫోనులో మైదరచాదు కక్‌ త్రం ఒల్టింనుముతున్నికు చెప్పాడు. ఓఖి అనేశారు ఆదుర్తి. ళు

కాని డబ్బు పంపడం మర్చిపోయారు!

కట్న కానుకలు లేవుగాని ఖర్చు మాత్రం రెండు వేలు. అంతే సో . నా బడ్జెట్‌...

ఇంతలో అటువేపు ఈ పెళ్ళికోసం పొలం అమ్మబోతున్నారని క్షీ తెలిసింది. వాలం అమ్మవద్దని చెవ్పాను. “మికు- పెళ్ళి కావలసిన ఇంకో అమ్మాయి ఉంది. నాకోసం అమ్మవద్దు. నేనే సర్వతాను- తరవాత నాకు ఇవ్వవచ్చు” అన్నాను.

అందువల్ల నా బడ్జెట్‌ మరో రెండు వేలు పెరిగింది. ఆదుర్తిగారు ఇచ్చేస్తారు కదా అన్న ధైర్యం.

అరవ సినిమా పాశమలర్‌ ఆధారంగా రాసిన సినిమాకే నాలుగు వేలిచ్చారు కాబట్టీ = మూగ మనసులుకి వ్రాణం లాటి ప్కీన్‌ప్లే, డైలాగులు సమకూర్చినందుకు అయిదు వేలైనా ఇస్తారనీ నాలుగిచ్చినా చాలనీ అనుకుని ఆ ధైర్యంతో ఆశతో ఉన్నాను.

సుబ్బారావుగారు ఫోనుకి దొరకటం లేదు. ఆ రోజుల్లో సెల్‌ఫోనులు లేవు. అన్నీ బెల్‌ ఫోనులే. లైనులు దొరకవు.

పెళ్ళికి ఇంకా ఆరు రోజులుంది.

బట్టలు కొనాలి- శుభలేఖలు అచ్చువెయ్యాలి. జరిగే పనేనా-

పెళ్ళి జ-ర-గ-దు అని భయం పెరుగుతోంది. ధైర్యం తరుగుతోంది.

సారథి స్పుడియోలో ఫోనులు రెందే. ఒకటి బాసు గారిది- రెండోది వంద మందిది.

ఆదుర్తిగారికి కాల్‌ బుక్‌చేసి కూర్చున్నాను మెదడ్రాసు అప్పర్‌ సామి కోయిల్‌ ఫ్రీట్‌లో.

అంతలో బాబూ మువీస్‌ నించి దైవర్‌ వచ్చాడు. అతని పేరు సహదేవన్‌. సుందరం పిళ్ళె- “డాయ్‌ చ్చగా దేవా” అని అరుస్తుంటాడు.

డబ్బు వచ్చేసింది అని పరుగెత్తాను. బాపు ఇంట్లో అందరికీ ఆనందం.

పిన్నిగారూ బుల్లిరాజ్యంగారూ పెట్టెలు సర్దుకుంటున్నారు. ఆఫీసుకు వెళ్లూ వెళ్తూ మా ఇంటి దగ్గర ఆగి 'అమ్మా- పెట్టి సర్దు అని ఓ గావు కేక పెట్టాను.

సుబ్బారావుగారి శీలాన్ని శంకించినందుకు నాలిక్కరిచేసుకుంటూ ఆఫీసుకెళ్ళాను.

అక్కడ సుందరం పిళ్ళి అయిదు వేల కాషు చేతికిచ్చి- కంపెనీ కారిచ్చి- బట్టలు కొనుక్కో అని పంపలేదు.

“వావ్వా- శాలై వాంగపోలాం. లేడీసె అయి చిండివా- నల్ల వెల పేశువాంగ- వునకు బడ్జెట్‌ ఆయిరం రూబా” అన్నాదు ఉదారంగా.

నరాలు జివ్వుమన్నాయి. వాక్‌ నషాళానికి కొట్టింది.

“లం-కో అని గుండెలు అవిసేలా అరిచింది మనసు.

తెలుగులో అరిచినా లాభం లేదు. వాడికి తెలుగు తెలీదు.

“నువ్వు నాకు అరువిప్పిస్తావా- నువ్వు నాకు ముష్టి వెయ్యడమా- నీ దరిద్రగొట్టు డబ్బు నాకు అక్కర్లేదు- మో బాసుకి చెప్పు” అని అరిచేసి ఆఫీసులోంచి బయటకు పరుగెతాను. వనన

రెండు మూడు సందుల అవతలే మా ఇల్లు. పరుగెత్తుకొచ్చి “పెళ్ళి కాన్సిల్‌” అంటూ అరిచి వరండాలో బెంచి గ్గ మిద కూలబడ్డాను. 6 ష ఓ నిముషం తర్వాత పిన్నిగారు మంచినీళ్ళు తెచ్చిచ్చారు. క? శంకర్‌ ఫాను వేశాడు. న క లట? అయిదు నిమిషాలాగి కోడంబాకంలో డీబిఎన్‌కి ఫోన్‌ చేశాను. టా కాం. ఇంటక్షలం సుందరం పిళ్ళె ఇలా మాట్లాడాడని, ఆదుర్తిగారు దొరకట్లేదని | డీబీఎన్‌ నాకేమా బాకీ లేరు. రెందేళ్ళు దాటుతున్నా ఆదుర్తి ఆయన కథని మొదలెట్టలెదు. అయినా ఓ గంటలో డీబీఎన్‌ ఫోన్‌. వచ్చేశారు. “లక్కీగా తారాచంద్‌ గలాడా వచ్చాడు. నా కారు బుక్కు తాకట్టేసుకుని ఇచ్చాడు. ఎనిమిది వేలుంది. తీసుకో” అన్నారు. ఒక్క వెయ్యి మాత్రం తీసుకున్నాను. “ఇది చాలు- మిగతా మూడువేలు డూండీగారిస్తున్నారు” అని అనుకోకుండా అబద్ధం చెప్పాను. డూండీ గారు కూడా నాకేమి బాకీలేరు. అయినా ఏమి రాయని చోటకన్నా ఏ కాస్తో రాసిన చోట చెయిజాపడం మేలుకదా అనుకున్నాను. డీబీఎన్‌ వెళ్ళగానే దూందీకి ఫోన్‌ చేశాను. ఆయన బెజవాడలో ఉన్నారు. ట్రంక్‌ కాల్‌ చేశాను. చెప్పాను సంగతి. ఆయన వెంటనే మెడ్రాసులో చీఫ్‌ ప్రొడ్యూసర్‌ సుందర్‌లాల్‌ నహతాకి ఫోను చేసి చెప్పారు. ఓ గంట తరవాత సుందర్హాల్‌ నహతా మానేజరు చిట్టిబాబు వచ్చి మూడువేలు కాషు ఇచ్చి వెళ్ళాడు. అందులో రెండువేలు బాపు చేతికిచ్చాను. బాపు వెంటనే ఆంధ్రప్రభ ఆఫీసులో నండూరి పార్ధసారథికి ఫోన్‌ చేశాడు. ఆగిపోయిన డొక్కు బొగ్గు బస్సులాగా మూలుగుతూ గురక పెడుతున్న 'పెళ్ళివారి గుంపు ఒక్కనారిగా గర్దిం చింది. ముందుకు ఉరికింది. ఈ ఊపుకి కారణం బాపు. పిఠాపురం సంస్థానంలో రాజావారి అభిమాన చిత్రకారుడు రత్నంగారు. ఆయన దర్బారులో చేరాడు. ఆయిల్‌ పెయింటింగులు వేసేవాడు. అన వళీర్య ఆయన సోదరుడు మునిరత్నంగారు జ్యోతిషశాస్త్రంలో పండితుడు. గస లా మా సంగతులు తెలిసిన రత్నంగారు నా పెళ్ళి సంగతి ఆయనతో గ, చెవ్వాడు. ఆయన బాపుమాద గౌరవంతో మమ్మల్ని తన ఇంటికి పిలిచాడు. లో గ్‌ స". నా నామనక్షత్రాలు అడిగాడు. నా జాతకచక్రం వేశాడు. టం చాయ్‌ |! దా దాన్ని బట్టి- వాళ్ళింటి హాలులో- పెద్ద ముగ్గు వేశాడు. అష్టాదశదళ ళ్య్టాష పద్మం. పద్ధెనిమిది రేకలున్న పద్మం ముగ్గు. తెల్లటి ముగ్గు. మధ్యలో పసుపు ఎరుపు కుంకంబొట్లు-నిమ్మపళ్ళు. తను పెద్ద కుంకంబొట్టు పెట్టుకుని 43 ననన ననన నానా క సవపాాక

పూజలు చేస్తున్నాడు. దేవతాశక్తుల్ని ఆవాహనం చేస్తున్నాడు. నాకు భయంవేసింది. నవ్వు కూడా వచ్చింది. “ఏమిటిది బాపూ. ముషప్పావలా పందిపిల్లకి జొరం కాస్తే మూడురూపాయల కోడిపిల్లని దిష్టితీసి బలేశారట. అలాగా ఈ పేదింటి పెళ్ళికి ఈ పూజలూ ఆర్భాటం ఏమిటి- నరబలి కూడా వేయిస్తావా” అన్నాను నవ్వబోతూ. “షి షో” నోరుమూసుకున్నాను. “ఈ పెళ్ళి దేవుళ్ళుపెట్టిన ముహూర్తం. జనవరి ఇరవై ఆరు ఉదయం పదిన్నరలోపు జరిగి తీరుతుంది” అన్నాడా పండితుడు. “ఇంక వారమే టైముంది. డబ్బుకుదరలేదు. ఎలా?” అన్నాడు బాపు. “యోగబలం ఉంటే దేవుడే అన్నీ పంపిస్తాడు. ముహూర్తాలు పెట్టుకుని పుస్తెలు పురమాయించండి” అన్నాడాయన. నిజం! ఆయన అన్నట్టే- అనుకున్నవాళ్ళు ఎగేసినా అనుకోనివాళ్ళు అన్నీ అందించారు. బాకీ ఉన్నవాళ్ళు ఎగేసినా బాధ్యతగల డూండీ, డీబీఎన్‌లు అన్నీ చేయించారు. పాండీ బజారులో శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ జుయెలరీ అనే బంగారం షాపు యజమాని చిట్లి బాబుగారు మంగళసూత్రం చేయించి ఇచ్చారు. ప్రసిద్ధ సంగీత దర్శకుడు సుసర్ల దక్షిణామూర్తిగారి అల్లుడు ఈ చిట్టిబాబుగారు. సుసర్లవారు గొప్ప సంగీతం అందించారు. “నిదురపోరా తమ్ముడా” అనే లతా మంగే ష్మర్‌ పాట సుసర్లవారు చేసిందే. కిచకిచ... మర్కటబుద్ధి! కొమ్మలు మార్చకు- ఇది నీ పెళ్ళి కథ- నీ కథే!... అఫ్‌కోర్స్‌- కోతీజీగారు ఇక్కడ చిందువెయ్యడాని క్మారణం-తరవాత వచ్చే నా పెళ్ళికథ- ఆరు గొలను- దోసకాయల జోకులు ఇంతకుముందే చెప్పేశావు అని హెచ్చరించడానికి! డైరెక్టరు ఆదుర్తి గారిలోనూ, రైటర్‌ని నాలోనూ మహా నటులు దాగి న్‌ ॥ ఉన్నారని మెడ్రాసు వచ్చిదాకా తెలీదు. ల శర షూటింగులు చకృబెట్టుకుని మెడ్రాసు వచ్చారు ఆదుర్తిగారు. సారంగవాణి శ్ర శస్త్ర రోడ్డులోని తన కొత్తింటికి (అక్కినేనిగారి ఇల్లు కొనుక్కున్నారు) పిలిచారు రో మమ్మల్ని రుత నయము బాబూ మూవీసూ డబ్బూ ఇవేమి ఎరగనట్టు మా ఇద్దరికీ మర్యాద చేశారు. కొన్ని ముచ్చట్లు కూడా జరిపారు. గడప దగ్గర ఆపి పేర్లు చెప్పించారు. శ్రీదేవీ నేనూ వచ్చాం అని చెప్పాకనే లోపలికి రానిచ్చారు. పట్టుచిరా పట్పపంచె పెట్టి దీవించారు. మంచి భోజనం పెట్టారు. మా మనసుల్లో ఉన్న అసలు సంగతి ఇద్దరికీ గుర్తు రాలేదు. ఇద్దరం యథోచితంగా నటించాం. ఆ నటన ఎణ్బర్దంవాటు సాగుతూనే ఉంది.

• అది పక్కన పెట్టి - తేనె మనసులూ కన్నెమనసులూ డైలాగులు రాయించారు. ఒక్క తేడా ఉంది. | మూగ మనసులుకి డబ్బు ఇవ్వడం మరిచిపోయారు. తేనె, కన్నెమనసులుకు మర్చిపోవడం మర్చిపోయి ఇచ్చారు. నా

న్‌ మ. (/ ని | ఆ రెండు సినిమాలకీ కథలు నావికావు... నా పేరు వేసినా. | . న క “క ఫ్‌ క్‌ ( - కన్నె మనసులు చిత్రానికి ఏడువేలు అడిగాను. నేను స్కిప్పు ం న. ప గ గళ శ న పూర్తిగా రాసి ఇచ్చి ఓకే చేయించుకుంటాను. ఈ లోగా దడబ్బువద్దు. జే న్‌ సళ గ్‌ శ / 1. చ పని పూర్తయ్యాక మొత్తం డబ్బు ఒక్కసారే ఇవ్వండి అన్నాను. న లం త్తు. 1సాతీ].. “నేను షూటింగుకి వెళ్తున్నాను. వారంరోజుల్లో తిరిగివస్తాను. కన్నె మనసులు ట్రీట్‌మెంటు వారంరోజుల్లో రెడీ చెయ్యాలి” అని చెప్పి వెళ్ళారు ఆదుర్తిగారు. వారం తర్వాత ఫోను. “నేను హైదరాబాదు నించి కలకత్తా వెళ్తున్నాను... ఊళ్ళోకి వచ్చె టైముండదు. అందుకని స్మిస్ట ఏర్‌పోర్టుకి తెచ్చివ్వండి” అన్నారు. ట్రీట్‌మెంటే కాబట్టి, అప్పటికే రెండు మూడు సార్లు చర్చలు జరిగాయి కాబట్టి నేను అనుకున్న కథను రాసి నూట యాభై పేజీల బైండు బుక్కుతీసుకుని ఏర్‌పోర్టుకి వెళ్ళాను.

• బైండు బుక్కు చేతికిచ్చాను. “ఐవిటిది?” “కన్నెమనసులు కథ” “అప్పుడే రాసేశారా?” “మోరు వారంరోజులు ట్రెమిచ్చారు గదా- తీసుకెళ్ళి చదవండి” అన్నాను. “ఎడిసినట్టుంది-- ఏదోమాటవరసకి వారం అంటే వారంలో రాసి పారెయ్యడమే- ఇదే ఆత్రేయ అయితే ఆరునెలలు టైము తీసుకునేవాడు. హోటల్లో కూర్చునేవాడు” “నాకా అలవాట్లు లేవు. వాటి అవసరమూ లేదు. ఇంట్లో కూర్చుంటే అదే చాలు” సుబ్బారావుగారు పుస్తకం పేజీలు ఫ్లిక్‌ చేస్తూ జాలిగా నవ్వారు. “సుందరం పిళ్ళె హోటల్లో రూం బుక్‌చేస్తాడు. అక్కడ కూర్చుని కావలసినంత టైము తీసుకుని బాగా రాయండి” అన్నారు. “ఇది చదవరా?” “వారంలో గీసిపారేసిన పేజీల్లో ఏవుంటదీ?”అన్నారు. “మూగమనసులు నాలుగైదు రోజుల్లోనే రాశాను” అన్నాను. అము కొ ఆయన బుక్కునా చేతికిచ్చేసి సుందరం పిళ్ళితో ఏదో యాతనా ో మాట్లాడుతున్నారు. నా తా ఇంతలో ప్లేన్‌ డిపార్చర్‌ ఎనౌన్సుమెంటు వచ్చింది. యుల 24 గు కునష్రులు ప్రాణం ఉసూరుమంది. మూగమనసులు తీసినవాడేనా ఈ పెళుసు మనసు వాడు?... “*లగురవేసిన బంతి 50 తతత కోతికొమ్మచ్చి-2

కత పప్రభ్రాంవణూహ శస ఎందాక నిలుచురా (ఉమంపయూను సున్సో విశ్వదాభిరామ వినురవేమ” స్యళ వివేంయయమైస్తు్యనిన పెట్టటయ్ట్ర[ డా న్య్లూక మరుని తయా నష. క్తస న ది విరిచి తలపైకెత్తి తా రక్త సంబంధంతో ఎగరేసిన జెండా కిందికి జారలేదు రొమ్ము విరిచి తల పైకత్తి ళ్ళ ద్ద గ జేజేలు పలుకుతూనే ఉంది. నస ల శ. రో క్ష న గ మొదటి రెందేళ్సూ మరీనూ. ముత్వాల చిచ్తు బుడిలా వెలుగులు వెదజల్సింది. ను బీ [| రమాన శశ కనా గా = జయా /[గాఖ్య స ఆ రెండేళ్ళలో నేను పది చిత్రాలకు రాశాను. వాటిలో ఎనిమిది పొట్లు. వాంగ్‌ ఇ తద్‌ సొ ఆ ఎనిమిదీ కూడా లాకాయి లూకాయి సినిమాలు కాడు. జ. క్‌ ల టు? |! ( ల శ త్త [ న ఎన్‌టిఆర్‌తో మూడు - రక్తసంబంధం, గుడిగంటలు దాగుడుమూతలు, ః “తఎసో గల శల.” ఖీ అక్కినేనితో అయిదు - మూగమనసులు, ప్రేమించి చూడు, ప్రాణమిత్రులు, ఇళ ్‌. డల టక్‌ [్‌ జమీందారు, నవరాత్రి. సల క. | షన (విశాలనేత్రాలు, పెళ్ళాడి = (య (౧ ఎ౨మయమన€. చూడు కథలకి పని చేశాం కాని సినిమాలు మొదలు పెట్టలేదు. ) లం +కికిక్‌,: అన్నీ వంద రోజులే! భూ ఉఎగురవేసిన బంతి ఎందాక నిలుచురా / ్రై గద్సు వారలు విశ్వదాభిరామ వినురవేమ” అని నవ్వింది ఆకాశవాణి. జా ధా తీయన ఆలం అలాగే జరగబోయింది. టి! హు ఖో కాని నేను - ఎగరవేసిన బంతిని కాను. క భి జరు (టో శా ఎవరో కోపంతో కసితో నేలకేసి కొట్టిన బంతిని. అందువల్ల (|, . శ్నీ న న ంా కిందపడ్డ ఫోర్సుకి రెట్టింపు జోరుతో పైకి ఎగిరాను. 1 య 11 1 త! వ ఖీ స స క శ స జ న స ఆం(ధ్రప(త్రికలో రెండు వందల జీతగాడిని - విసిరికొడితే - మే నే హై. | ట్య ప్రీలాన్సురెటరుగా రెండువేల కెగిరాను, టో న ఎ స న త అది మానేసి సినిమాలో చేరితే నాలుగు వేల రైటర్ని అయ్యాను. శ స. జట వ! ల్లీ త క మ ఆదుర్తి సుబ్బారావుగారు - నా పెళ్ళి తాళిబొట్టుకి ఇస్తానన్న £. శ కన. న. ం జ్తో దబ్బుని ఎగ్గొట్టితే సహించి - ఆయన కన్నెమనసులు కివ్వవలసిన . క్త చ | శ్‌ ణో అర్థ నామ్ముకి ననపెడితే -' విసిరికొట్టి ఒక్కనారిగా ఆయనతో ఏం శ్‌ ము నక స మ యుల! లే చెయ్యవలసిన మూడు సినిమాలు ఎగతాళిగా ఎగరదన్ని - చ | ఏకదమ్మున పదిహేను వేలకి హైజంప్‌ చేశాను. ఎగరేసిన బంతి పైకి ఎగిరినా ఎప్పుడో అప్పుడు నేలకూలాలి అన్నది గ్రావిటీ ర్త సూత్రం. (భూమి ఆకర్షణ శక్తి శ్‌ కాని కొన్ని బంతులు భూమి చక్రాన్ని దాటిపోయి పై గ్రహం ఆర్చిట్‌లోకి శ | లో న దూరిపోయి అక్కడే సెటిలయిపోయి షికార్లు చేస్తుంటాయి. కింద పడవు..... / [నై బాపు రమణల బంతి ఆ బాపతే. ల అలా ఎగరడానికి ముడిసరుకులు: కోరిక, పట్టుదల, పనికసి, పొగరు, అజ్ఞానం ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననన ప

మిళాయించిన ధైర్యం. ఇవే. డబ్బు కాదు. మాకు దబ్బు లేదు. కాని పనికసి ఉంది. (తళా స | ఆ విధంగా రైటరుగా తన్నిన తాపులతో రమణ పైకి ఎగిరి ప్రొడ్యూసర్‌ స్య + సర్కిల్‌లో పడ్డాడు. జ్యోతి పేపర్‌ తన్నిన తన్ను దానికి దన్ను ఇచ్చింది. వో బాపు మనమే సినిమాలు తీదాం అన్నాడు. నవయుగ శ్రీనివాసరావుగారు చేయి అందించి పైకి లాగారు. శ డో మా దగ్గిర దబ్బులేదు. కాని శక్తి ఉంది అని సిగ్గుభయంలేకుండా ( చెప్పడమే ఆయనకి నచ్చింది, అక్షినెని దుక్కిపాటి గార్ల సిఫార్సులు లేకుండా 'మమ్మల్ని నమ్మి ఛాన్సు ఇవ్వమన'డం ఆయనకి మరింత నచ్చింది. ఆ విధంగా బాపు రమణల చలనచిత్ర జైత్రయాత్ర 1967 నుంచి నిర్విఘ్నంగా సాగుతోంది. వాళ్ళిద్దరి - అంటే మా ఇద్దరి జయాపజయయాత్ర ఆరు హిట్లు మూడు ఫట్లుగా సాగుతూనే ఉంటుంది - వాళ్ళు చాలు అనేదాకా

• లేదా ఆదియన్సు చాలు అనేదాకా - ఆడియన్సు అంతమాట అనరు..... వాళ్ళది చాలా గొప్ప టేస్టు - ఆ మాట మీరు కాదంటారా? భో ఆనాడు నేను కింద పడకుండా నన్ను గగనసీమలోకి ఎగరేసి నిలబెట్టి కాపాడిన మహానుభావుడు దిగ్గర్భకుడు పి. పుల్లయ్యగారు. తల్చుకుంటే కొంచెం సిగ్గేసినా చాలా పొగరేస్తుంది. ఆ కథాప్రకారం ఈ విధంగా నడిచింది. - కన్నెమనసులు స్ర్కిప్టు ఇచ్చేసినా దబ్బివ్వక విరసమాడిన సుందరం __] పిళ్ళెని తోకపట్టి తిప్పి ఆదుర్తి మీదకు గిరాటేసి - ఒక్కసారిగా ఆదుర్తితో వ్‌్‌్భాూా రెండు మూడు సినిమాలూ, వేరే ఒకటి రెండు ప్రపోజల్సూ వదిలేసి, నేను సినిమాకి గుద్‌బై చెప్పి బాపుతో బెజవాడ వెళ్ళిపోయాను జ్యోతిలో చెరడానికి. _ దిగ్దర్భకుడు పి. పులయ్యగారు ఇండట్టీలో చాలామందికి కోపం వచ్చింది. డిబీయెన్‌గారు నా మీద (ప్రేమతోనే మరింత రెచ్చిపోయారు. “ఆదుర్తి అజాతశత్రువు. గాంధీ ఆఫ్‌ ఫిలిం ఫీల్టు - మావాడితో పెట్టుకుంటే నీకు పుట్టగతులుందవు - సారి చెప్పి చేరిపో” అన్నారు. |! “కుదరదు” అన్నాను. న్న ళో ఇ ౧ “యు విల్‌ గో టు గట్టర్స్‌” (మురికికాలవలు) అన్నారు ఆవేశంతో. “తాంక్యూ” సంఖ ఆఫ కిం ఛ్రి |] నేను బెజవాడ చేరేసరికి 1966 జనవరి 1..... నిజంగానే అక్కడ అండర్‌[గ్రౌంద్‌ ద్రెయినేజి కోసం గోతులు తవ్వుతున్నారు. ఆ గట్టర్స్‌ చూడగానే నవ్వొచ్చింది. డీబీఎన్‌కి టెలిగ్రాం ఇచ్చాను. వ్‌ అకాల ననన కోతికొమ్మచ్చి-2

నుల! క £్‌ “గట్టర్స్‌ ఆర్‌ రెడీ - బట్‌ అయామ్‌ నాటొ' అని. | = మ్‌ స ఓ, డీబీఎన్‌గారు కోపంతో ఫైర్‌ అయిపోయారు. ట్రంకాల్‌ చేసి మరీ ట్‌ కశడ ఫో లట | శే తో లూ అకక బంజో క్‌ “నీకింత పొగరు తగదు - నీ మంచి కోరి చెబుతున్నా రవణా -- జ్ఞాన క సీ నా తరువాత పిక్చరు నీకే ఇస్తాను - వచ్చెయ్‌” (అప్పటికి ] / శ శ డే దాగుడుమూతలు రిలీజయి హిట్టయింది, అన్నారు బుజ్జగింపుగా. ॥ న ము న్‌ న్‌ తరువాత పుల్లయ్యగారు ఫోన్‌ చేశారు. “రవణయ్యా -- ఏవిటీ పిచ్చి పనులు - నీ ప్రాణమిత్రులు కథ 7 ప్రాణమిత్రులు లో నావిత్రి, జగ్గయ్య ఓకే అయింది. నాగూభాయ్‌, సావిత్రి, జగ్గయ్య అందరూ బాగుందన్నారు. వచ్చి వని ఎలయదలెట్ట” అన్నారు. “ప్రాణమిత్రులు” కు “వద్దండి - నేను రాయను - కథ ఇచ్చాను కదా - ఇంకోళ్ళ చేత ఆధారమైన '“బెంట్‌ రాయించుకోండి - నాకు దబ్యులు అక్కరలేదు” అన్నాను. వం. క్యా? శై లర ల లపల ల లారా రానా స 070011 ఆయన “నువ్వె రాయాలి - ఇంకెవడికీ ఇవ్వను అన్నారు. [| ణ్‌ త | “నెను అన్ని సినిమాలు వదలుకుని వచ్చేశానని మీరు జాలిపడి క న్‌ వ్‌ _ పిలుస్తున్నారు ఎ న్‌ మం త్య సె రా; “జాలీ లేదు ఆలీ లేదురోయ్‌ మగడా - నీ రాత నచ్చింది రోయ్‌ - టీ టో ప

• రా - వచ్చెయ్‌” అన్నారాయన. వ్‌] వ ఈ ళ్‌ వ ఆయన చెప్పినకొద్దీ నాకు పొగరు పెరిగింది. కారణం ఇన్‌ఫీరియారిటీ శక 2. కట యం కం శా త క్‌ ఆక్టా వా న హ్‌ కాంస్లెక్సు..... జూలిపడే పిలుస్తున్నారని గాధమైన అనుమానం. అప్పుడింకో క్లిక్న * న న్‌్‌ మ
• షరతు పెట్టాను. న్నీ... ట్ట ॥ న్‌! “మీరు నా మీద జాలి కాకుండా నిజంగా నా పని మీద నమ్మకంతోనే శీ హా జ్‌న్న్‌యకం శథాలజై పిలుస్తున్నారంటే - నేను రేటు పెంచుతున్నాను. మీరు ప్రేమించిచూడుకి. *ా అతయ్య లంతా ఏడున్నర వేలిచ్చారు. తరువాత పెళ్ళాడి చూడుకి పదివేలన్నారు. అది జనానా అగ 6 ర ఆ ఇచ్‌ కక | అం ని ప ము తనని ఎప్పుడో తెలీదు. ఇప్పుడు (ప్రాణమిత్రులు సినిమాకి పదిహేను నేలు కాయో ఇవ్వాలి..... అప్పుడు కూడా కాపరం మెడ్రాసుకి మార్చుకోను. ఇక్కడే బెజవాడలోనే ఉంటాను. వారం వారం అక్కడికి వస్తాను. నా సొంత ఖర్చులతోనే వస్తాను. బస, భోజనం, సిగరెట్లు అన్నీ నావే - సీనులు వినిపించి వెళ్ళిపోతాను. రేటు పదిహేను వేలు. ఇష్టమైతే చెప్పండి. ఆత్రేయ పదివేలకే వస్తాడు” అన్నాను. “హరి నీయమ్మ..... అంతేనా?” అన్నారు పుల్లయ్య్వగారు. ఆ కేకకి ఎ లే లో మ ఆ 0 న్నాయి ఆల్లయ్యు అ తాాెా్స+ “గాడ ఖోను బలిపోయింది. ళ్‌ తక. ష్‌ న్‌ య్రక్టీ. న స మూడు నిముషాలకింకా ఓ నిముషం మిగిలి ఉన్నందువల్ల నేను ననే ౭ ఇంకా ఫోన్‌ కట్‌ చెయ్యలేదు. క ఖై మళ్ళీ ఆయన పొలికేక - “రవణయ్యా” ముళ్లపూడి వెంకటరమణ నన నర!

ళ6బ్పంగ్ర్‌”

“ఇంకా అక్కదే ఉండి సచ్చావా”

“సచ్చినట్టు”

“సరే. అఘోరించు - ఇక్కడ నీకు సారాయి కూడా పొయ్యను - అదీ నీ ఖర్చీ” అని ఫోన్‌ పెట్టేశారు.

గర్వంతో గుండెలు ఉప్పాంగాయి. వెనక్కి చూశాను - బాపు, నండూరి, జ్యోతి రాఘవయ్యగారు ఉన్నారు.

“ఫిఫ్‌టీన్‌ - బ్లడీ - తౌజండ్స్‌” అని అరిచాను.

ఆ తరువాతివారం నించి వాహనయోగం లెవెల్‌ కూడా పెరిగింది.

రైలూ, అద్దె కారూ బదులు విమానం ఎక్కించింది జీవితం.

వాటె ప్రమోషన్‌!

అప్పట్లో హిందూ పేపరు వారు మెడ్రాసు - హైద్రాబాదు విమాన సర్వీసు నడిపేవారు....

ది హిందూ ప్లేన్‌.

అది తెల్లవారుజామున మెడ్రాసులో మూడుగంటలకు హిందూడెయిలీ, స్పోర్ట్స్‌మెన్‌ వీక్లీ పత్రికలు వేసుకుని హైద్రాబాదు వెళ్ళి అక్కడ ఒక పెద్ద లోడ్‌ నో దించేది. అక్కడ నించి విజయవాడకి షార్ట్‌హాల్‌ హాప్‌. అక్కడ మిగతా పేపర్లు “ల్యుగ్టస్త భకత దించేవారు. ప్త

అక్కడి నించి మెడ్రాసుకు బండి ఖాల్లీ కాబట్టీ అయిదుగురు వాసెంజర్లను సక్స / ల ఎక్కించుకునేవారు. " త్‌, జ్‌ డా

న లో

టిక్కెట్‌ విజయవాడ నించి మెడ్రాసుకు నలభై అయిదు రూవాయలు. --'” ప్రయాణంకూడా నలభై అయిదు నిముషాలే.....

అది డకోటా..... ఆ ప్లేనులో ఎక్కినపుడు వెల్లకిలా పడుకున్నట్టే వుందేది..... ప్లేను కదిలి స్పీడు అందుకున్నాక మామూలు లెవెలుకి వచ్చేది. మళ్ళీ దిగాక రన్‌వే మీద పరుగెడుతూండగా వేగం తగ్గడం - విమానం వెనక్కి వాలేది. అప్పుడు కాళ్లు పైనా, తల కిందాను.... జాగ్రత్తగా ఉండాలి. హిందూ పేపరు కట్టలు తెచ్చినప్పుడు ఉపయోగించే పగ్గాలూ బెల్టులూ మాకు వాడేవారు.

సుఖాలు మరిగిన పాసెంజర్లు ఇది ఎక్కడానికి జంకేవారు - భయపడేవారు. నాలాటి వాళ్ళు సాహిసించేవాళ్ళు. ఇది ప్లేను - చవక కాబట్టి.

ఈ ప్లేను సర్వీసు పెట్టిన కొత్తలో కొన్నాళ్ళు బెజవాడ పేపరు ఏజంటు నిమ్మగడ్డ వెంకట కృష్ణారావు గారు, వారి అబ్బాయి రాజేంద్రప్రసాద్‌ ఏరోడ్రోముకి వచ్చేవారు పేపర్ల కోసం...

కృష్ణారావు గారు దేశభక్తులు, కాంగ్రెస్‌వాది. ఆంధ్రపత్రిక, కాశీనాథుని పంతులుగారి అభిమానులు.

కృష్ణాజిల్లా, డోకిపర్రు గ్రామంలో 1909 సెప్టెంబరు 8న సామాన్యరైతు కుటుంబంలో జన్మించారు. కౌతవరంలోని నేషనల్‌ స్కూల్‌లో విద్యనభ్యసిస్తున్న రోజులలో దేశభక్తి కిరణాలు ఆయనపై ప్రసరించి స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో అడుగుపెట్టారు. .

వ్‌డీ ననన కోతికొమ్మచ్చి-2

. . “ళల _ | | శైవం కై ₹ ఇతో న వ స్‌ ॥ న | ..| టే స్‌ ళీ | న శ జా + నే గ్గ శో క్ట ళో 1 | ప ఫా నిం హి? తంతే 3 వ జ శా ః [్రో కు జే ఇ వ్వ శ హక. ; వా భె ల డగ. న్‌ న్‌! ఎనో ్‌ కా రగ త్‌ న్‌ +] మాం క్ష శ కే సయ కం (| స్‌ో | _ నా. (| హై . వ గల? ఇ జ క్త షే జీ ఇ మెల | టే శే , నిమ్మగడ్డ వెంకట కృష్ణారావు చేతల గు వోటర్‌ ఖ్‌ డా న టు లా యా ఎటుల భయానక వాడ నాలమడడాలారయ వ వం బడ వారక లాయ నా తా మా లాట వ మా ఇ మనా నా యం భయ యాం ా ట్‌ గీ న. నై లే లో 4 గ్‌ జ్య క్‌ గాలీ వ ర లా స. వాం. (౮ కటాంాలుటూ.. ఉంది 2ల్‌ బాలి లాసాల్‌ - టం. గ్‌! న లలు అ నవి ఆ | బల్‌ శ్‌ ణ్‌ గలాజా క ఆ ప్‌ ఖీ లే వా /ఊఈాగ. ఆంటి ా తళా వ జంపి విచా ల వలో... గ్‌ ల్‌ ళీ న్‌్‌ ట్‌ | శ జ 7 ఖో 0 టిం పటా య / టట లి లో సే గో ళో పు శై [ + లు జో చ్‌ ॥్‌ మ... న ఓ /్‌ / 7 " న ఫో ట్రా గ్ల పాం చ న ష్‌ క్ష జ అ టు ] ఇ) ర. శో వే శ్‌ ఖే నా ష్‌ క , చే ఆటా. న్యు ల ” క్‌ లో ళ్డా ర ల - క్‌ క? ల్‌ జా, టో పట్ట శ జ శ య | బ్‌ క ప = ల ౬ లి ఇ మహాత్మాగాంధీ కృష్ణారావుగారికి రాసిన పోస్ట్‌ కార్ట్‌ 1943లో 'శ్రీ దుర్గా ఖద్దరు భాండారు” స్వంతంగా నెలకొల్పి, ఖద్దరు వ్యాపార నిమిత్తం యావద్భారతదేశం పర్యటించారు. మోతీలాల్‌ నెహ్రూ, గోవింద వల్లభ్‌ పంత్‌వంటి ప్రముఖ నాయకులకు విజయవాడ నుండి ఖద్దరు వస్త్రాలు పంపించేవారు.

• ఖద్దరు వ్యాపారం కొనసాగుతుండగానే 1949లో శ్రీ శివలెంక శంభుప్రసాద్‌ గారి ప్రోత్సాహంతో వార్తాపత్రికల విక్రయసంస్థ (న్యూస్‌పేపర్‌ ఏజన్సీ) ప్రారంభించారు. 1957లో బుక్‌షాపు ప్రారంభించి, 1960లో పుస్తక ప్రచురణ ముళ్లపూడి వెంకటరమణ కలల వన

రంగంలో అడుగిడి పిలకా గణపతి శాస్త్రి 'విశాల నేత్రాలు, కోమలదేవి కే. “బంగారు పంజరంి, 'బఐదడుకొండలు, “భూగర్భంలో సాహసయాత్ర మొదలగు జ్‌ వాడ వు యయ జ

పుస్తకాలను ప్రచురించారు. తజ హాలో అల

1957లో శ్రీ కృష్ణారావు ప్రచారసంస్థ (పబ్లిసిటీ కన్సల్‌టెంట్‌ను కూడ నా నో ణో ప్రారంభించారు. ఇది ఆంధ్రలో ప్రారంభించిన మొట్టమొదట తెలుగు గ్‌ కా 7” _ చలనచిత్రాల, వాణిజ్య ప్రకటనల ప్రచార సంస్థ కావటం విశేషం. వ వాట

శ్రీ కృషారావుగారికి ఎనమండుగురు కుమారులు, నలుగురు కుమార్తెలు ఉన్నారు.

దేశం కోసం అనేక కష్టనవ్వాలను చిరునవ్వులతో ఎదుర్శొని జీవిత నార్ధకతను సాధించుకున్న ధన్యజీవి శ్రీ నిమ్మగడ్డ వెంకట కృష్ణారావు.

మహాత్మాగాంధీ కృష్ణారావుగారికి రాసిన పోస్ట్‌ కార్ట్‌ ఆయన దగ్గర ఉందేది. దాన్ని ఆయన అపురూపంగా దాచుకునేవారు - నాకు ఒకటి రెండుసార్లు చూపించారు. నేను మునివేళ్ళతో ఆ కార్డుని ముట్టుకుని దండం పెట్టాను. కళ్ళకి అద్దుకున్నాను.

“పంతులూ - స్మోరెంత” అనేవారు. సంతానం ఎంతమంది అని.

ఒకటి రెండు అంటే నవ్వేవారు - పధ్నాలుగుమందిని అర్జెంటుగా కనెయ్‌ అనేవారు. “అయినా పంతులూ

_ మా ఊరెందుకొచ్చావయ్యా - నీలాటి మంచోళ్ళకి ఇది చోటు కాదు” అనేవారు.

“మీలాటి మంచివాళ్ళుండగా నాకేం భయం” అనేవాడిని.

“హద్దదీ... నే జెప్పింది మరవబాక - ఎందరు కొడుకులుంటే అన్ని గొడుగులన్నమాట - ఒకటి గాపోతే ఒకటయినా ముది ఒయిసులో నీడ కాస్తది” అనేవారు. వి-మానభంగోపాఖ్యానము

నా విమాన ప్రయాణ వైభోగం ఒక్కసైడు మాత్రమే - బెజవాడ - మెడ్రాస్‌... మెడ్రాసూ - బెజవాదా మామూలే. చికు బుకు చికు బుకు రైలే.....

బాపు పబ్లిసిటీ కంపెనీలో దాచుకున్న ఒక బ్లాకుల మూటని వాళ్ళు పంపించారు.

అప్పట్లో బొమ్మలు - రేఖా చిత్రాలు ఫొటోలు అవీ సీసంతో పోతపోసి బొమ్మలు చేసి ఆ జింకు ప్లేట్లను కర్ర దిమ్మలపై మౌంటు చేసి సన్నటి మేకులతో బిగించేవారు. రెండంగుళాలనుంచి ఏడెనిమిది అంగుళాల మీద అంగుళం మందాన ఉందేవి.

అవన్నీ బాపు కష్టపడి వేసి ఇష్టపడి దాచుకున్నవి. వాటిని మెద్రాసునించి బెజవాడ చేరాలి. ఆ భారం -- అక్షరాలా భారం నాది.

అలాటి బాగేజీ హిందూ ప్లేనులో ఒప్పుకోరు. బాగేజి ఏవిటి కాబేజిలాగా అనుకుంటున్నారా...

మీలాటి రైలు పాసెంజర్లు మోసుకెళ్ళేదాన్ని లగేజి అంటారు. మా అయిక్సాసు ఏరో ప్లేను ట్రావెలర్స్‌ తోసుకెళ్ళేదాన్ని బాగేజి అనే అంటారు.

ఈసారికి రైల్లో ప్రయాణం తప్పనిసరి అయింది.

మామూలుగా ఉండే సామాను - ఒక లెదర్‌ సూట్‌ కేసు. ఒక హౌల్తాలుతోపాటు - వంద పొనులు తూగే ఈ

వ్‌ద్ర వానాానాానననననన ననా తననన ననన నులాలనననననతననననననా నాననా కోతికొమ్మచ్చి-2

• సాం సఖి బ్లాకుల మూట - అవును మూటే - ఆ బ్లాకులకి తగిన పెట్టె . = ఇ శకొనలేక ఒక పాత గొంగళీ జంబుకానాలో మూటకట్టాను. కంచ ర కా జక, క ఆ వారం పుల్లయ్యగారు (ప్రాణమి(తులు మూడో | ను స్ట కక | త్‌ . ఇన్‌స్తాల్‌మెంట్‌గా రూ॥లు రెండు వేలు కాష్‌ ఇచ్చారు. అన్నీ ఈ. _ ₹ గొ పెద్దనోట్లు - అంటే వంద కాగితాలు. అవి కూడా సూటోేసులో స్‌ ల ల లో పెట్టాను - ఒక చొక్కా మడత కింద. పెట్టెకి తాళం వేసే హహ *ఇ అలవాటు లేదు. ట్‌ వ వ్ల క కాంచి - ః ్ష [ పుల్లయ్యగారి మంటి - సామంత - 'సెగటీ కే క్త / శ రామచంద్రయ్యగారు సర్మారుకి టిక్కెట్టు బుక్‌ చేశారు. ముందు శాంతకుమారిగారు.. తిట్టారుగాని - చివరికి నా రైలు టిక్కెట్టు ఖర్చు పుల్లయ్యగారిదే. భర్త, పిల్లలతో... నాకు సంతోషం పొంగినపుడల్లా ఆయనని “యు విల్‌ కమప్‌ ఓల్డ్‌ మాన్‌!” అని దీవించేవాడిని..... పుల్లయ్యగారిని ఇండట్టీలో - ముఖ్యంగా తమిళ చిత్రరంగంలో చాలా గౌరవించేవారు. శివాజీ గణేశన్‌లాటి వాళ్ళు డాడీ డాడీ అనే పిలుచుకునేవారు. ఆయన మాటకి తిరుగులేదు. అంతటివాడు - ఎందుకో నా మీద డ్రేమతో దయతో చనువిచ్చి ఆదరించేవారు. నేను వచ్చినపుడల్లా శాంతకుమారిగారు నాకోసం ప్రత్యేకంగా గుత్తివంకాయ లాటి వెజిటేరియన్‌ వంటలు చేసిపెట్టేది... నేను ఇష్టంగా తింటుంటే - ఏమీ సరిగ్గా తినకుండా కెక్కిరించి తిని పోయే భర్తను తిట్టిపో సెది. “ముదనష్టవాడా -- నీకన్న సిన్నోడు - మా రవణగాజ్హి చూసైనా తినడం నేర్చుకో - తినకపోతే సస్తావు” అనేది. “రవణయ్యా - ఈసారి నేను పిల్చినా మా యింటికి రాకు - వచ్చినా మా బువ్వ తినకు. ఈ రాకాసి శాపనార్థాలతో సంపుతాంది” అనెవారు పుల్లయ్య గారు. సర్మారు రాత్రి ఎనిమిదిన్నరకి. ఐడింటికి, పెట్టె బెడ్దింగు బ్లాకుల మూట వేసుకుని కారెక్కుతున్నాను. డీబీఎన్‌గారు వచ్చి - ఆదుర్తిని వదిలేసి నేను ఎంత నష్టపోయానో మళ్ళీ చెప్పి తిట్టి - వెళ్ళారు. కారెక్కి పదిగజాలు వెళ్ళి అశోకా వీధికి మలుపు తిరుగుతుండగా డైరెక్టరు బి ఏ సుబ్బారావుగారు (పల్లెటూరి పిల్ల, భీష్మ) పలకరించారు. ఎస్వీరంగారావు గారి లాగే సుబ్బారావుగారు కూడా మా ధవళేశ్వరమే. ఆయనతో మాట్లాడుతుండంగానే (దైవరు హారన్‌ కొట్టాడు టైమయిందని. లేచి కారులోకి దూకి పొమ్మన్నాను. కారు బీచి రోడ్డెక్కింది. అది పరుగుడు కాదు - ఎగురుడే - నా బుర్ర కూడా తిరుగుడే తిరుగుడు..... సెంట్రల్‌లో దిగేసరికి సర్కారు కదులుతోంది. పోర్టర్లు వచ్చారు. అప్పట్లో పోర్టర్ల పేరు కూలీస్‌. ఏయ్‌..... “సర్మారు - ఫైవ్‌ రూపీస్‌” అని అరిచాను. అప్పట్లో కూలీ రూపాయే..... వాళ్ళు పెట్టే బేడా బ్లాకుల మూటా పట్టుకుని పరుగెత్తారు. నేనూ పరుగెత్తాను. రైలు చివరి పెట్టె గార్డుది. దగ్గరపడింది. కూలీలు సామానులు రైల్లోకి విసిరెశారు. ముళ్లపూడి వెంకటరమణ లలల 22నే పళ

మాలతీ చందూర్‌గారు అంతకు ముందే తరిగి వుంచుకున్న కూర 65 ముక్కలు (ప్రమదావనం, పోపులో వేసినట్టు - అంతకు ముందే చేతిలో = ఉంచుకున్న అయిదు నోటును పోర్టర్ల చేతుల్లో పెట్టి - ఫిలియాస్‌ ఫాగ్‌లాగా పశ రైల్లోకి తూలిపడి, లేచి నిలబడ్గాను. వ! జ్‌ కే స దె జ ష్‌ జ “సూళ్ళూరుపేటలో పెట్టి మారచ్చు. టికెట్టు ఉందా” అన్నాడు. కా ్హాన్నో జ క్తి “ఫస్‌ట్లాస్‌..... పత్రీబీ. లోయర్‌....” అన్నాను టికెట్టు చూపిస్తూ. ఫా గార్డు బోగీలో పరపురుషులు ఎక్కకూడదనీ, ఫస్టుహాల్చు సూళ్ళూరుపేట రాగానే దిగి పక్కపెట్లో ఎక్కాలనీ గార్జు చెప్పాడు. నేను హైక్లాసు పాసెంజరుననీ, ఇందులో ఉండమన్నా ఉండననీ - అతనికి వినపడకుండా గొణుక్కున్నాను. రెండు నిముషాల క్రితం ఒళ్ళంతా పూనేసిన నిషా మొత్తం చెమటగారి ఇగిరి ఎగిరిపోయింది..... ఓ అరగంటలో రైలాగింది. తొంగి చూశాను, ఎళావూరు అనే చిన్నస్టెషను..... దిగబోతే గార్డు వద్దన్నాడు. సూళ్ళూరుపేటకి ఇంకా గంట టైముంది అన్నాడు. అంతలో ఎదురువేపునించి రావలసిన రైలుకి సిగ్నలు పడింది. *ఎదురు బండికి సిగ్నలుపడింది అంటే మన బండికింకా టైముంది. మీరు కావాలంటే పెట్టె మారిపోవచ్చు - మీ బోగీ ఏదో గుర్తుందా అన్నాడు గార్డు. “ఫస్టుక్తాసు - బీ కాబిన్‌ లోయర్‌” అంటూ నేను రైలు దిగి పెట్టె, బెడ్డింగు పట్టుకుని పరిగెత్తాను. నాలుగు బోగీలు దాటి అయిదోది వచ్చింది. అదే - అప్పటికే తలుపు తీసి ఉంది. పెట్టె, బెడ్డింగు లోపలికి విసిరేశాను. ఆ తుపాను ఊపు చూసి ఓ పాసెంజరు లేచాడు. ఆ కొద్దిక్షణాల్లోనె అతను నన్ను గుర్తుపట్టాడు. అతను 'ఫైల్వాన్‌ యాక్టర్‌ నెల్లూరు కాంతారావు. “గురూజీ రండి రండి” అన్నాడు. నేను చూశాను. “ఇంకో సామానుంది గార్జు న పెట్లో. తెచ్చేస్తా” అంటూ పరిగెతాను. లా - వెనక్కి వెళ్ళి బ్లాకుల మూటని కిందికి లాగాను. కాల్‌ హ్‌ = మ చాలా బరువుంది. అది మామూలు మూటకాదు. కే ఆ బాపు బొమ్మల బ్లాకుల మూట - అతని రెండేళ్ళ మపంవనయయలయక్న న ఉం కన దిబేషే న అన్న యల ాదాననా్తువడి కష్టార్దిత సారాంశం అది. వదిలేస్తే ఎలా? ముట్పుంన్తేనాడు న క శ పరుగెడుతున్నాను. రామా రామా అంటూ ా ఎ. నాలుగడుగులు వేసేసరికి రైలు కదిలింది. దమ్ము బిగబట్టి ముందుకు పరుగెత్తాను. ఒకటి..... ఒకటి..... రెండు..... రెండు..... ఇంక రెండు బోగీలు దాటితే - నేను ఎక్కవలసిన పెట్టె - అంతలో రైలు వేగం పెరిగింది. ఎళావూరు మామూలుగా ఆగాల్సిన స్టేషను కానందువల్ల స్పీడుకు గార్డు కంట్రోలు ఉండదు. రైలు మరింత జోరు అందుకుంది. క్రమంగా నా పెట్టెదూరం అయిపోతోంది. నేను వెనకపడుతున్నాను. లలన కోతికొమ్మృచ్చి-2

అంతకు ముందు నెను దాటిన మూడో బోగీ జోరు పెరిగి - రెండో బోగీ నా వరసకు వచ్చేసింది - ఇంక ఒక్కటే పెట్టి - మూట కూడా బరువెక్కిపోతోంది. ఎదర - ఫస్సుక్షాసు బోగీలో - నా సూటుకేసులో రెండువేల రూపాయల కాషు ఉంది. పెట్టెకి తాళం లేదు. ఎప్పుడూ ఉండదు - ఇప్పుడూ లేదు. 0 బొమ్మల దిమ్మల మూట కింద పడేస్తే రైలు ఎక్కెయ్యవచ్చు - కాని నా డబ్బు కన్న బాపు కష్టం ఎక్కువ..... క్షణంలో మళ్ళీ ఓపిక తెచ్చుకుని చివరి బోగీ పట్టుకుందికి సిద్ధపడ్డాను. ఆ పెట్టె తలుపు తెరిచే ఉంది. రైలు వేగానికి ఆ తలుపు ఊగుతోంది. నేను చేతిలో మూటని పెట్టెలోకి విసరిపదేసి..... పైకి దూకి బోగి ఎక్కేశాను. అంతలో ఊగుతున్న రైలు తలుపు వెనక్కి ఊగి విసురుగా - బొమ్మల మూటని కొట్టింది. ఆ విసురు దెబ్బకి మూట ఎగిరి నన్ను కొట్టింది - నేను ప్లాటుఫారాన్ని కొట్టాను - అంటే ముందు నేను కిందపడిపోయాను - నా మీద మూట పడిపోయింది. వెల్లకిలా పడిన నేను లేవబోయాను. లజ రైలు ఆఖరి బోగీ కూడా వెళ్లిపోయింది. అరిచినా వినేవాళ్ళు ఎవ్వరూ పష ఫో ల చ

• లేవబోయిన నేను అలనటతో ఆయానంతో అలాగే త మ కుప్పకూలిపోయాను. ఒగురుస్తూ పడుకున్నాను. టు స్‌ ల వెళ్ళిపోతున్న రైలులో నా రెండువేల డబ్బుమూట! లా నష్టా వెల్లకిలా పడి ఉన్న నా గుండెల మీద లక్షరూపాయల బాపు బొమ్మల మూట! కొంచెం దూరంలో సిగ్నలు లాంపు ఊపిన స్టేషను మాస్టరు నన్ను చూశాడు కాబోలు - ఈ చివరకు వచ్చాడు. వంగి చూశాడు. బతికే ఉన్నాను.... కాబోలు! ఆ చిన్న స్టేషను పేరు ఎళావూరు. ఆ మాస్టర్‌పేరు రామ్మూర్తిట. ఎళావూరు రామ్మూర్తిగారు ఆ రాత్రివేళ నాకు చాలా సాయం చేశాడు. అక్కడినించి గూడూరు రైల్వేస్టేషనుకు ఫోను చేశాడు. అటు వస్తున్న సర్కార్‌ ఎక్స్‌ప్రెస్‌లో ఫస్టుక్లాసు పాసెంజరు లగేజి ఉందనీ - ఆ బోగీలోనే ఉన్న పాసెంజరు నెల్లూరు కాంతారావు - నెల్లూరులో ఆ లగేజి - ఎర్రరంగు లెదర్‌ సూటుకేసు, ఒక హోల్తాల్‌ - తనతో పాటు " దింపేసు కోవాలనీ చెప్పారు. ఎళావూరులో వస్తున్న వాసెంజరు మిస్టర్‌ రమణన్‌ - సర్మారు తరవాత వస్తున్న దొంగల బండి (మెడ్రాస్‌ వైజాగ్‌ పాసెంజరు)లో నెల్లూరు చేరతారనీ లగేజిని క్లెయిమ్‌ చేస్తారనీ మెసేజి ఇచ్చాడు.
• అదే మెసేజి నెల్లూరు రైలుస్టేషనుకి కూడా ఇచ్చాడు. ముళ్లపూడి వెంకటరమణ న

ఆ తరువాత - నాకు రామ్మూర్తిగారు - స్టేషను అవతల ఉన్ని : _ శా* క్ష. వెత్తలిపాకు కొట్టునుంచి రెండు అరిటిపళ్ళు తెప్పించి పెట్టారు. , నఖ వై ఖ్‌

అప్పటికి టైము రాత్రి పదిన్నర. | | గ్‌ | ణం. 1

దొంగల బండి రాత్రి ఒంటిగంటకి వస్తుంది. అది నెల్లూరుకు [య ఫ్‌ ( / / శీ మర్నాడు ఉదయం ఏడుగంటలకి చేరుతుందని చెప్పారు. లే క

ఆహా! విధివిలాసము నేమనదగును! యహుతుతత ముయతులు. పేకనననతును

న్‌ “గూఢచారి 116 లో

రాత్రి ఎనిమిది గంటలకు నాలుగు పెగ్గులు ఫారిన్‌ విస్క బిగించి, రెండువేల కాషు, తైెరుసాదం (పెరుగన్నం, పొట్లంతో తాంబూలం నెల్లూరు కాంతారావు, కృష్ణమూర్తి తక్కువగా - సిగరెట్టు కాలుస్తూ విలాసంగా సెంట్రల్‌ స్టేషనుకు వచ్చాను.

అప్పటికే రైలు వెళ్ళిపోతోంది. ఒక్కసారి టాప్‌గేరులో పరిగెత్తి కూలీలను ఉరికించి రైలు చివరి పెట్టెలోకి ఉరికిన నేను - ఆ రాత్రి రైల్లోకీ కిందకీ ఇన్ని పల్టీలు కొట్టి ఉల్పాసీదాగా ష్లాట్‌ఫారం మీద పడిలేచి - చివరికి పుట్టెడు లగేజితో వెల్లకిలా పడిపోతానని - ఎళావూరు రామ్మూర్తిగారి చేతి ప్రసాదం తింటానసీ..... ఆహా! కలలో కూడా అనుకోలేదు.

3201660 1116: దీని తరువాత కొనేళ్లకి - ఒకసారి చిరంజీవి, బాలకృష్ణ, బాపు ఎక్కిన ప్లేను నెల్లూరు దగ్గిర పొలాల్లో కూలిపోయి చతికిలపడింది. అప్పుడు - అమ్మయ్య బతికాం అన్న త్రిల్‌ మిస్సయి - ఇలా పొలాల్లో కూలిపడ్డాం అని షాకు తిని విధిని తిట్టుకుంటూ లగేజిని పిల్లల్నీ మోసుకుంటుకుంటూ అరమైలు దూరం నడిచి రోడ్డు చేరారు. అదీ విధి విలాసమే!

దొంగల బంది రాత్రి ఒంటిగంటకు ఎళావూరు వచ్చింది బొగ్గురవ్వలు చిమ్ముకుంటూ -

కో ఇంకో కొమ్మచ్చి; చాలా కాలం క్రితం - బాగా చిన్న వయసులో రక చయయ. ఓసారి రైలు టిక్కెట్టు చాలా చవక గదా అని ఆ పాసెంజరు ఎక్కాను. ము ప్న మా పాం మెద్రాసు నించి అడంగి చేరిెసరికి మూడురోజులు పట్టంది..... క క చిరుతిళ్ళమీద సరదాకొద్ది ఆ బండి ఎక్కినందుకు జేబులో డబ్బులన్నీ " చెల్లిపోగా ఒక పూట పస్తు కూడా ఉండవలసి వచ్చింది. అంత నిదానం ఆ రలు!

ఎక్కడ ఎవరు తుమ్మినా దగ్గినా ఈ బంది ఆపేస్తారు. (రైల్వే) ఎదర రెండెడ్లబండి వచ్చినా ఈ బండే ఆపేసే వారు,

ఆ రైలు రాగానే స్టేషను మాస్టరు రామ్మూర్తిగారు రైలుదాకా తోడు వచ్చారు. రైలంతా చీకటి - ఒకటో రెండో పెట్టెల్లో గుడ్డి దీపాలు ఉన్నాయి. దీపం ఉన్న పెట్టె తరుడు క్లాసు. నాది ఫస్టు క్లాసు కదా అని పేచీపెట్టాను.

రామ్మూర్తిగారు ఆ చీకట్లోనే కాస్త తెల్లగా నవ్వుకుని పక్కపెట్టై ఎక్కించాడు. అది ఫస్సు క్తాసే. బండి కదిలాక గాని నా పూలిష్‌నెస్‌ నాకు తెలీలేదు.

రైలు మెల్లిగా వెళ్తోంది - ఆ చీకటి పెట్లో నాకు భయం వేసింది. సడన్‌గా ఛస్‌మని అగ్గిపుల్ల గీసిన చప్పుడు. అటు చూశాను. పక్షనే! ఎవడో. మీసాల ఆసామి నిదానంగా చుట్ట ముట్టించాడు. చుట్ట కాబట్టి పుల్ల మంట నిలిచింది. గిరజాలజుత్తూ బుర్రమీసాలు ఒక్కక్షణం కనిపించాయి.

0 ననున ననున కోతికొమ్మచ్చి-2

గజదొంగ? బందిపోటు దొంగ - కొండవీటి దొంగ - గోలుకొండ దొంగ.... రైలుగాలి తగులుతున్నా చెమటలు పట్టేశాయి.... అంతలో నాకు బుర్ర పనిచేసింది.... నాకు భయమేల - అంటే భయం లేదని కాదు - భయపడాల్సిన అవసరం లేదని. వాడు దొంగే అయితే దోచుకోవడానికి నా దగ్గిర ఏముందని - బొమ్మల బ్లాకులు ఉన్నాయి - అవి వాడికి పనికిరావు - జేబులో సిగరెట్టు పెట్టె, పదో పాతికో రూపాయలు..... వాచీ అలవాటు లేదు - ఉంగరాలూ లేవు - ఇంక భయమేల - అలాగే సీటు మీదికి ఒరిగి బ్లాకుల మూటని కౌగలించుకుని పడుకున్నాను. పొద్దున్న ఏడుగంటలకి ఎవరో తట్టిలేపారు. నెల్లూరు కాంతారావు - అది నెల్లూరు స్టేషను. కంగారుగా లేచి బ్లాకుల మూట అందుకుని పరుగెత్త బోయాను. “తొందర్లదు - బండి ఇక్కడ అరగంట ఆగుతుంది” అన్నాడాయన. రైలు దిగి స్టేషనులోనే మొహం తొల్పుకున్నాను. అంతలో సూట్‌కేసూ, హోల్గాలూ గుర్తుకొచ్చాయి. అందులో నా రెండు వేలూ ఉన్నాయో లేదో - కంగారు తెలిసిపోతే? కాంతారావు గుట్టు తెలిసి పెట్టె తెరిస్తే - ? హమ్మో! అబ్బెబ్బె - కాంతారావు ఈజె పక్కా జెంటిల్‌ మన్‌..... ఇతరుల పెట్టెలు తెరవడు. ఎలాగో భయం అణుచుకుని నిర్లక్ష్యం అభినయించాను. “అన్నట్టు - సర్మార్లో నా పెట్టె ఉండాలొ అన్నాను ఎటో చూస్తున్నట్టు నటిస్తూ. “ఆ ఆ - దింపించాను. రాత్రి సెకండ్‌ షో అవుతోంది - హాలు వరండాలో పెట్టించాను - పెట్టె బెడ్డింగు. అక్కడే ఉంటాయి - భయం లేదులే” అన్నాడతను. భయం లేదనడానికి నువ్వెవరు -నా సొమ్ము నా పెట్టె - సినిమా హాలు వసారాలో తాళం లేని తోలుపెట్టె - అందులో రెండు వేలు - కొత్త వంద నోట్లు - చొక్కా మడత చాటున - కనక మహల్‌లో - ఆ మూలసౌధంబు లీ 0 _ దాపల... క 1 శో (క ఫీ “అటు కాదు ఇటు - హోటలిక్కడ” = జ్‌ ట్ట “నా పెట్టె బేడా” ో న “పెట్టే బేడా పావలా అర్జా అక్కడే ఉంటాయి గురూ - మా హాలు ఇనప్పెట్టె - ఇ్యళో ముందు కాఫీతాగి పోదాం రా” హోటల్‌ రద్దీగానే ఉంది. కాంతారావుగారి పలుకుబడి వల్ల - కిచెన్‌ దగ్గరే రెండు సీట్లు దొరికాయి. కాంతారావు ఇడ్లీ, గారె, నాకు డబుల్‌రోస్టు పెసరట్టు మిర్చి సెపరేట్‌ ఆర్దరు చేశాడు. అవి వస్తూనే ఉన్నాయి. అతను హుషారుగా లాగిస్తూనే ఉన్నాడు. నా ధ్యాసంతా కనక మహల్‌ సినిమా హాలు వరండాలో - బ్లడీ పూల్‌ వరండాలు ఎక్కడికీ పోవు - అక్థడే ఉంటాయి - వరండా కాదు మగడా - వరండాలో నా సూటుకేసు - ఆ కేసులో కాషు రెండు వేలు - కొత్త నోట్లు - ముళ్లపూడి ఎెంకటరమణ ననన గ,

ఆ డబ్బు నా దబ్బు - కవష్యార్దితం ఆ కష్పార్దితం అయితే ఖచ్చితంగా ఉంటుంది... బేవార్సు డబ్బయితే = బు(ర బెజవాడలో రాత మెడ్రాసులో - ఇలా రాసే బాపతైతే - పెట్టెలో డబ్బే కాదు - పెట్టే ఎగిరిపోతుంది.....

కాదు కాదు నాది కష్టార్దితం - పుల్లయ్యగారి మనసు మంచిది. చెయ్యి మంచిది. కాపోతే నోరే కాస్త ఇది - బూతులు - పవిత్ర బూతులు.....

కాంతారావు బిల్లు చెల్లించి బయటకు వచ్చి వేళకి నేను పరుగెత్తి కనక మహల్‌కి వెళ్ళడం -- వరండాలో నా * పెట్టె బేడా చూసుకోడం - గుండె రుల్లుమని టత్రిలవడం.....

మోకాళ్ళ మీద కూచుని చారవగా తాళం లేని పెట్టెను కొద్దిగా తెరిచి అటూ యిటూ దొంగచూపులు చూస్తూ నా డబ్బుకోసం - నా కొత్త నోట్లకోసం తడిమాను - చేతికి పెళపెళలాడుతూ తగిలాయి.

అంతలో ఎవడో దుష్పుడు నా బుజం మీద దభీమని కొట్టి బుజాన్ని గట్టిగా పట్టుకున్నాడు - దొంగ దొంగ అంటూ - నేను హడిలిపోయి లేచాను.

“ఈ పెట్టె నాది - అందులో డబ్బు నాది.....” అన్నాను. సమయోచితంగా 'సార్‌' అని కూడా అన్నాను.

అతను హాలు రౌడీ కాబోలు - బుజాన్ని (ప్రేమతో అదిమేస్తున్నాడు.

“రేయ్‌ పెంచలయ్యా - ఉడుచు ఉడుచు” అన్నారు ఎవరో. ఆయనే - కాంతారావు.

పట్టు వదిలాడు పెంచలయ్య,

విష్ణుమూర్తిలా వచ్చి నన్ను విడిపించినవాడు - ఇంకెవరు కాంతారావే.

“సార్‌ - డబ్బుంది”

“డబ్బేంది”

“టూ తొజంద్‌ - పుల్లయ్యగారిచ్చింది”

వణ స్‌ (| భ్‌

“తాళం వెయ్యలేదా” హా "శాట్‌ నే ల.

“వెయ్యాలని తోచలేదు - మామూలుగా వెయ్యను” ఉ కషం

“అదే మా కనక మహల్‌ గొప్ప. మా నెల్లూరోళ్ళు దేవుళ్ళు” షమ. కో పే ఎటిఆోరి అన్నాడు. “అది సరే - హోటలుకి పోతామా. బండి తిరిగి రాత్రి పన్నెండు పైనే” అని కూడా అన్నాడు కాంతారావు.

“లేదు సార్‌ - ఇంక రైలెక్కను. బెజవాడకి టాక్సీ బుక్‌ చెయ్యండి” అన్నాను.

టాక్సీ వచ్చేలోగా స్థిమితపడ్డాను. పెట్టెలో డబ్బు తీసి పైజామా జేబులో కుక్కుకున్నాను.

టాక్సీ వచ్చింది. ఎక్కుతూ కాంతారావుని అడిగాను.

“నిన్న రాత్రి నేను సర్భారులోంచి కిందపడినప్పుడు మీరు చూశారా?”

చూశానని తలూవాడు కాంతారావు.

“అరవలేదేం?”

“అరిచాను. దేంజర్‌ దేంజర్‌” అని అరిచాను.

“మరి రైల్లోంచి పడిపోతున్నప్పుడు రైలు ఆపచ్చుగా”

“నేను కుస్తీపట్టే శాండోనేగాని రైలాపే ప్రాక్టీసు చెయ్యలేదు గురూ - నా అయినా నువ్వు రైలుపెట్టీ సందులో పడి సచ్చిపోయావనుకున్నాను” గే “అప్పుడేనా రైలాపచ్చుగా?” ట్‌ టై త్‌ జే మ ళ్‌ ఘః క్‌ + " “వైెయిను లాగితే ఆగుతుంది గదా” స్‌ వా “వార్దీని బండబడ! మనకి తట్టనేలేదె! అయినా గురూ చెయిను 4 లాగి ఏమి లాభం - సచ్చినోడు బతికొస్తాడా” అన్నారు కాంతారావుగారు. నా పహిల్వాన్‌, స్టంట్‌మాన్‌ అయినా కాంతారావుగారు అందరితో స్నేహంగా ఉండే గుడ్‌ మాన్‌. జెంటిల్‌మన్‌. తన పరిధిలో నటుడుగా మంచిపేరు తెచ్చుకున్నాడు. ఒక పొరబాటు ఆపరేషన్‌ బెడిసికొట్టినందువల్ల - నూజివీడు ఆస్పత్రిలో ప్రాణాలు విడిచారు. ఆ దేవుడు ఆయనకి ఆత్మశాంతి ప్రసాదించాలని ప్రార్థిస్తున్నాను. గోదారి కథలు రాసిన సీతారాముడి చిన్నన్నయ్య బి. వి. రమణరావు గారు కూడా మంచి కథకుడు. నాటక రచయిత. హాస్యం, చమత్కారం ఆయనకిష్టం. వందసార్లు వేసిన భర్త మార్మందేయ లాటి నాటకాలూ ఎన్నో కథలూ రాశారు. తాం ఆల్‌ క్ట. ఒక కథలో పెళ్ళాంతో సినిమాకి వెళ్ళడాన్ని సతీసహగమనం అని క యె - చమత్కరించారు. | +... హైద్రాబాద్‌లో చీఫ్‌ డ్రగ్‌ కంట్రోలర్‌గా చేసి రిటైరయ్యారు. న కల్ల క స్ట వ. ఖే 'మధు - చృందస్‌ - అంటే రకరకాల మధువులలో ఏయే డ్రింకు క్‌ || శీ ఎప్పుడు ఎలా తీసుకోవాలో వాటి సొగసులూ ఛందస్సులూ, వ్యాకరణీకాలూ న్‌ ర శై ఎరిగినవాడు క్‌ కా వ. ్‌ యాయి. (“మలల 1... నేను హైద్రాబాదు వెళ్ళిప్పుడల్ల క న. జ్ఞ పొద్దున్నే వారింటికి వెళ్ళి ఓ దండం పడేసి “లో వం వంటకు చెప్పుకునేవాడిని. హ్‌ ౫ హద్దూ పొద్దూ ఎరగని కొత్త బిచ్చగాణ్జి. ఒక రోజు పొద్దున్నే ఫస్టు ఫిల్లరు . 5 గా కళ కక్‌ కే థ్‌ కం. ఇ కాఫీ వేళకి వెళ్ళాను. వు అప్పటికే రమణరావు గారు స్నానం చేసి పూజగదిలో ఉన్నారు. కొంచెం లాటే ఆశ్చర్యం అభీనయించి హాల్లో కూర్చున్నాను. | ౯) ష్‌ ఓ తాతే టా క్‌ ఆయన సాయి ధ్యానంలో ఉన్నారు. ఇల్లాలు భాస్కరమ్మగారు ఘుమఘుమలాడే (ఉళ్థి సా శ కాఫీ ఇచ్చారు. త య. పా వ వలచే టి బాట్‌ సై చింతపిక్క వేస్తే ములగని చిక్కని కాఫీ. అసలు కాఫీలో చింతపిక్క ఎందుకు క్ష ఇ స స్త్‌ కే వేసారో గదా అని అరాంతరన్యాసము. స ప్‌ _ న న ణి ప దకనాలనేతాల నవలలకు. ముళ్లపూడి వెంకటరమణ | తైై౭౭౭తతతత22తత2త2తఊత2త2త2త2తతతత2తతత2త2త2ఊత22ఊ2ఊ2ఊ2ఊఊడడా = (ఏ

ముందుగా కాఫీ ఆఘ్రాణించి, తరువాత ఆస్వాదించి ఆపైన సిగరెట్టు పరిగ్రహించి - ఆ రోజుల్లో సిగరెట్టు కాల్చడం ఊపిరి పీల్చడం అంత మామూలు. అది ఆత్మహత్య, పరహత్య వకకాలంలో సాధిస్తుందన్న సత్యాన్ని (శ పైన్సు ఇంకా చాటలేదు. యా భయా ల్లో సి హ్‌ ద తప్పు కాదనీ గొప్ప అనీ అనుకునే రోజులు. మావారు సిగరెట్టు కనే వాసనేస్తారు. అది “బాంటుంది” అని వూసులాడుకునే రోజులు. పసిపిల్లలకు వ! ప్రాణహాని అని కూడా తెలియదు... గాలే ఈ ఆత్మహత్య గురించి ఐసెన్‌బర్లు వేసిన ఒక జోకు. ఆయన సిగరెట్టు కాలుస్తుంటే చూసి ఒకడు - “సర్‌ - సిగరెట్టు ఈజే స్తో - కిల్లర్‌. మెల్లిమెల్లిగా ప్రాణాలు పీల్చేస్తుంది” అన్నాడుట. “డోంట్‌ వర్రీ - ఐ యామిన్‌ నో హర్రీ - మైసెల్ఫ్‌” అన్నాడు ఆయన నిదానం అభినయిస్తూ. న్య్వొతిశ్రీలారా - సర్హారు ఎక్స్‌(థైస్‌లోంచి తూలిపడి దొంగల బండి మీద ఊరేగి - చావు తప్పి కన్ను లొట్టపోయి ఇల్లు చేరినా - ఇంకా నిషా దిగలేదా - బుద్ధిలేదా - సిగ్గులేదా - ఇంకా ఈ సోది ఏమిటి అనుకుంటున్నారా

• ఈ తాగుడు వాగుడు స్మోకుడు కంపు ఇంకా భరించాలా అని ఆగ్రహమా - - అవును - కొన్ని దుర్గుణాలు సాధు వచనాలకు లొంగవు. వాటి పత్రి వేరే..... “ఫలానా దేవుడికి బూతుల పత్రి అని సామెత. ఆగ్రహం, అసహ్యం - వెగటేసేదాకా - కలిగించడమే నా కోరిక. కొన్ని దుర్దుణాల మీద కోపం వచ్చి రోత పుట్టాలంటే ఒక్కొక్కసారి ఇదే ఉపాయం.... దోసు మీరవచ్చు డోకు రాదు..... కామిగాక మోక్షగామి కాడు అన్నాడు ఒక పెడదారి పట్టిన జడదారి. వజ్రం వజ్రేణ భిద్యతే - వజ్రాన్ని వజం తోనే కొయ్యాలి అన్నాడు మరొక మహనీయుడు. అలాగ పెడదారే చాలా గొప్పదారి అనుకుంటున్న నాకు - నన్ను పూర్తిగా మార్చకపోయినా పూర్తిగా దారి తప్పిపోకుండా కావాడిన కథ చెప్తున్నాను. ఇది కల్పించిన కథ కాదు. ఉపదేశం, రహస్య మంత్రం కాదు. సున్నితంగా సుతారంగా బుగ్గమీద చిటికేసినా అది గుండెలో దూరి గోరంత దీపమై వెలిగింది. గాలివాన వచ్చినా చలించని ఆరని చిన్నారి దీపకళికగా నిలచింది. బెర్నార్డ్‌ షా తొలి పలుకుల్లా, నార్లగారి ఉపోద్దాతాలలా నా పలుకు సుదీర్హం కాదు. ఇంక హరికథను ఆపి అసలు కథను టూకీగా చెప్తాను. _ సాయిభక్తుడు రమణరావు గారు పూజలో ఉన్నారు. గంటసేపు. ఆ విలువ ః తెలీని నేను చీకట్లో ఉన్నాను - అదే వెలుగనుకుంటున్నాను. క పూజ ముగించి ఆయన హోల్లోకి వచ్చి కూర్చోగానే నేను హేళనగా సో సి ( “ఏమిటి సార్‌ - మీకు కూడా ఈ పూజలూ హోమాలూనూ. మరీ ఇలా య సూ గంటలకొద్దినా - ఈ చాదస్తం - ఇదెప్పట్నుంచి అన్నాను నవ్వుతూ. రశ. 22న నానన కోతికొమ్మచ్చి-బ

“తమసోమా జ్యోతిరమయ” అన్నారాయన నిశ్చల నిర్వికార స్వరంతో.

చీకటిలోంచి వెలుగులోకి నడు - - ఈ మాటలకి అర్ధం తెలుస్తూనే ఉంది.

కాని దాని తాత్పర్యం శాంత పసిఫిక్‌ సముద్రంలా అవారం అగాధం -

అర్ధం కాలేదన్నట్లు చూశాను.

“పూర్వం ఒక బ్రాందీ సీసాతో మూడు గంటలలో ఎక్కే నిషాని మించిన పరమానందం ఈనాడు ఒక్క కొబ్బరికాయతో ఒక్క గంటలో లభిస్తోంది.

సీసాకాయ నించి కొబ్బరికాయకి ప్రమోట్‌ చేశారు బాబాగారు. అంటే - మొన్నటిదాకా మనం ఓ సీసాకాయని

• మందు బాటిలుని ముందుపెట్టుకుని సిగరొత్తులు కాలుస్తూ సొళ్ళుకబుర్లు చెప్పుకుంటూ మూడు గంటలు కూర్చునేవాళ్ళం.... నాగరికుల్లా ఇంగ్లీషులో హలోలు చెప్పుకుని, వెళ్ళేటప్పుడు గమ్మత్తయిన మత్తులో తూలుతూ జంతువుల్లా పాకుతూ ఇళ్లకి వెళ్ళేవాళ్ళం.

న ఇప్పుడు నేను ఆ రక్తి మధువును వదిలి భక్తి మధువును సేవిస్తున్నాను. న ఆ ల క సిగరొత్తులు పారేసి అగరొత్తులు వెలిగిస్తున్నాను - సారాకాయి బదులు న లూ క్‌ కొబ్బరికాయ కొట్టి స్వామికి చెప్పి అమృతం, మనశ్శాంతీ, ఆరోగ్యం మా. శ్‌ ఇ ఓ ఆరగిస్తున్నాను. మధుసేవ మాని మాధవసేవ ఆరంభించాను - య ఈ! సు న! నీక్కూడా సారాకాయ నించి కొబ్బరికాయకి స్వామి ప్రమోషన్‌ ఇవ్వాలనీ హ్‌ అపు, తో నువ్వు వెలిగించే దీపాలకన్న గొప్పువై ఆరివోని దీపాలు నీ కంట నిలపాలనీ కోరుతున్నాను. నేను ప్రసాదం అనుకుంటూ పెట్టె నైవేద్యాన్ని నువ్వు ఉప్మా అనుకుంటూ తిను” అన్నారు. నేను వెంటనే మారిపోయి దీక్షలు తీసుకోలేదు గాని - నాకు తెలియకుండానే నా రెండు చేతులు కలిసి ఆయనలో వెలుగుతున్న ప్రశాంత కాంతికి నమస్మరించాయి.

• రమణరావు గారు సంసారి సన్యాసి. బిరుదులకు అతీతుడు. కష్టసుఖాలను రాగద్వేషాలను ఊపిరితీసి వదిలినంత సులువుగా హాయిగా నిగ్రహించి వర్జించగల రాజర్నిగా పరిణామం పొంది పరిణతి చెందుతున్నారు. నా (ఫెండు నాకు గురువు కావటం నా భాగ్యం.....

డబ్బుదేవుంది సార్‌! వెధవ డబ్బు! కుక్కన్తన్తే రాల్‌తుంది!

రాల్‌డం సంగతి తెలీదుగాని కుక్కన్తన్తే కరుస్తుంది. .. చాలామంది పెద్దాళ్ళకీ చిన్నాళ్ళకీ కూడా ఈ పలుకుబడి అలవాటు... ఇం (౫ శ

ఇది నోట్లో 'నానుడే' అని అందరికీ తెలుసు. రల డబ్బు వెధవ దబ్బు కాదు. సాక్షాన్మహాలక్ష్మి - అన్నపూర్ణ, నిత్యసుమంగళి.

ఈ సామెత గురించి పిఏపి ప్రొడ్యూసర్‌ సుబ్బారావుగారికీ నాకూ ఒక మడత పేచీ వచ్చింది. అదే - డబ్బు

దగ్గరే -- ఎంత పెద్ధ చిన్న మనుషులకయినా పేచీ వచ్చెది అక్కడే గదా! ఆదుర్తి, బియ్యే సుబ్బారావులు కాకుండా నాకు తెలిసిన సుబ్బారావులు ఒక పియ్యేపిలోనే నలుగురు ఉండేవారు.

అందువల్ల ప్రొడ్యూసర్‌ గారు వాళ్ళని వాళ్ళవాళ్ళ ఉద్యోగాల పేర్లతో పిలిచేవారు. ! మానేజరూ (పొట్లూరి వెంకట సుబ్బారావు” ఆర్టూ (జీవీ సుబ్బారావు)! ఇంజనీరూ! "

ప్రాడ్యూసరు సుబ్బారావు గారు విలాసపురుషుడిలా కనిపించే కార్యసాధకుడు. మై (

అమాయకంగా కనిపించే కుశాగ్రబుద్ది. అందగాడు, మితభాషి, ప్రసన్నవదనుడు. “| లా .

వెన్నెల్లో చిరునవ్వులా, పూలతోటలో పిల్లగాలిలా పదకొండింటికి సెట్‌కి వచ్చి న . అందర్నీ పలకరించి, పన్నెండున్నరకి స్తో ఫేడౌట్‌ అండ్‌ డిసాల్ప్‌ అయిపోయేవాడు. - .

సాయంత్రం అయిదుగంటలకి వచ్చి పాకప్‌ దాకా ఉందేవాడు. ౯.

గిట్టనివాళ్ళ భాషలో షో - కిల్లా - డి - కాని నిజం చెప్పాలంటే ఆయనని చూస్తే శృంగార దేవతలు కర్పూర తాంబూలం వేసుకుని నవ్వుతున్నట్టు ఉంటుంది.

అందాల వయారిభామలపై శ్రీనాథ మహాకవి పలికిన చాటుపద్యం ఒకటి గుర్తుకు వస్తోంది.

“మకరధ్వజుని కొంప ఒక చెంప కనుపింప చీర కట్టినదయా చిగురుబోడి”

అలాగే శృంగారపురుషులపై చెప్పిన మరోచాటువు.....

“వొము కుబుసముకన్న పలుచని

పూతరేకుల వలువలు పూతరేకుల షోకు మించిన సన్న సన్నని పంచెలు”

మామూలు ప్రొడ్యూసర్లలా - ముఖ్యంగా భానుమతి, రామకృష్ణ, నాగిరెడ్డి చక్రపాణి, కెవిరెడ్డి, దుక్కివాటి, జగపతి లాటి ప్రాడ్యూసర్లలా ఫిలింపొలంలో దుక్కిదున్ని నారుబోసి, నీరుబెట్టి, పంటకోసే ప్రొడ్యూసరు కాదు.

కథేమిటీ - అదేమిటీ - ఇదేమిటీ? ఎందుకు లాటి ప్రశ్నలు వేసి సతాయించడు.

• “నాకేం తెలీదు - అంతా మీదే. పూచీ మీదే” అన్నట్టు ఉందేవాదు.

మిగతా కంపెనీల్లో - మనకేం భయం. అంతా పైవాళ్ళు చూసుకుంటారు అన్న ధీమా ఉన్నా ఇక్కడ మాత్రం

• పెద్దాయన మనమీదే పెట్టాడు భారం అన్న గౌరవంతో (ప్రేమతో భయంతో చాలా జాగ్రత్తగా పనిచేసేవారు అందరూ.

సుబ్బారావు గారు అన్నీ తెలుసును అన్న అహంకారీ కాడు; ఏమీ తెలీదు అన్నంత అమాయకుడూ కాడు.

అది పదును చూసి వార్చిన అన్నమూకాదు; బొటాబొటీగా నీళ్ళు పోసి వండిన అత్తెసరూ కాదు.

మల్లెపూవు లాటి బట్టలు నలగటం గాని, చిరునవ్వు ఎర్రబడటం కాని, గొంతులో అప(శ్రుతిగాని ఎన్నడూ చూడలేదు.

సుబ్బారావుగారు నాకు చాలాకాలంగా తెలుసు.

ఇల్లరికం - ఎగుడు దిగుడు రోజుల్లో జర్నలిస్టుగా వెళ్ళేవాడిని.

భార్యాభర్తలు రోజుల్లో ఆ చిత్రానికి వెంది తిర నవల రాశాను.

ఆ తరువాత అదే కంపెనీకి డైలాగ్‌ రైటర్‌గా పనిచేశాను. ్ను మధ్యలో కులగోత్రాలు చిత్రానికి బాపు పేపరు, పోస్టరు ఉప నే స. _ డిజైనులు వేస్తున్నపుడు అతనితో వెళ్ళేవాడిని. న్‌ా లీ సరై. నాగేశ్వరరావు పబ్లిగ్గా నవ్వుతున్న ఫొటోతో ఫస్టు పోస్టరు క వా న. 9 వ్ర ఇ న గ గ స్ట వ గ్‌ స వేసింది బాపే..... అందరూ చాలా మెచ్చుకున్నారు. ళా శ వ్‌ మై నవరాత్రి చిత్రానికి నన్ను మాటల రచయితగా టం లె రా పెట్టుకున్నపుడు - వెయ్యి రూపాయల చెక్కు అడ్వాన్సుగా ఇచ్చారు. గ్‌ క్‌ స్ట క్త భగ "ల నా జీతం ఎంతో చెప్పలిదు. అడిగాను. తా శ |. శ . ఇందాక చెప్పిన కొటేషనే వినపడింది. “డబ్బుదేవుంది సార్‌! కసా! స గీ హం వెధవ డబ్బు - కుకృన్తన్తే రాల్తుంది” అన్నారు. దమ్ము పీలుస్తూ, న శర న్నే క లె జా వద్వలెండి - నా జీతం ఎంతో తెలిస్తే బాగుంటుంది” అన్నాను. ఈ || / “రమణగారూ - సినిమాల్లో పెద్ద టెర్నీషియన్లకి జీతాలుందవు - యం! /.. | రెమ్యూనరేషన్‌ అంటారు. కొత్తగదా మీకీ భాష - ” అన్నారు వెనక నించున్న / లీ గ్గ న్ని “కాత్రో పాతో - నాకిచ్చెది ఎంతో చెప్తే బాగుంటుంది” , | కరో / చెప్పకపోతే రాయరా అన్నారు సుబ్బారావుగారు నవ్వి. ! (7 "ఫు “అంత ధైర్యం లెదండి - కాని తెలుసుకుందామని -” అన్నాను / ' భయంతో. . (1 ఖగోహ్రీలు “రమణగారూ - ఇది పిఏపి ఆఫీసు - చాలా?” అన్నారు. | /| తలవంచుకున్నాను. “సారీ - తెలీక అడిగాను” అన్నాను. సినిమా షూటింగు అవుతుండగా - డైలాగులు ముందే ఓకే అయినా - చిన్న చిన్న రిపేర్లు వస్తే చెయ్యడానికి దగ్గిరుంటే బావుంటుందని - షూటింగు జరిగినన్నాళ్ళూ సెట్లోనే ఉన్నాను. ముఖ్యంగా తూర్పుగోదావరి, కోనసీమ యాసలు మిళాయించిన డైలాగులు - అక్కినేని గారు మళ్ళీ మళ్ళీ అడిగి చెప్పించుకునేవారు. తాతినేని రామారావుకి దర్శకుడిగా ఇది తొలి చిత్రం. అంతకు ముందు చిత్రంలో ఆయన అసోసియేట్‌ డైరెక్టరు... నాకు మంచి మిత్రుడయాడు..... అప్పట్లో ఆంధ్ర పత్రిక రిపోర్ట్దరుగా తరుచు కలిసేవాడిని. ఒకసారి ఇంకో పత్రిక రిపోర్టరు సెట్‌కి వచ్చి రిపోర్టు రాశాడు. డైరెక్టర్నీ ప్రాడ్యూసర్నీ, హీరోనీ అందరూ పొగుడుతారు - మీ అసిస్టెంట్లకే ఎంకరేజిమెంటు లేదు పాపం అని బాధపదేవాడు. ముళ్లపూడి వెంకటరమణ | ాాిా్ళా్ళ్ళా్ళాాాాాాాాానంయంక గ్ర

ఒక వారం రిపోర్టులో “ఈ చిత్రములో అసోసియేట్‌ దర్శకుడు అనాలా లర తాతినేని రామారావు ప్రతిభ ప్రతి (ప్రేములోనూ కొట్టవచ్చినట్లు | (0 రం క్ట కనిపిస్తున్నది” అని రాశాడు. ఆ లా" నా న అప్పటికింకా షూటింగు పూర్తి కాలేదు. దైరెక్టరుకే దిక్కులేదు. [ శూర () నన అయినా అసిస్టెంటు ప్రతిభ కొట్టవచ్చినట్టు కనబడ్డం - చదివి “” కో, నేను, ఒకరిద్దరు - రామారావుని ఆట పట్టించేవాళ్ళం - “ఏడీపీ (అసోసియేట్‌ డైరెక్టరు ప్రతిభ) ఏ షాట్‌లో కొట్టవచ్చినట్టు కనిపిస్తోంది?” అని. అది పిఐపి కాబట్టి. దర్శకుడు ప్రత్యగాత్మ కాబట్టీ రామారావుకి హాని జరగలీదు. మరో కంపెనీ అయితే వురి శిక్షో అండమాన్సో పడేది. ఖ్‌ గ్త్‌ న. రామారావు చాలా మంచి దర్శకుడు. తెలుగేకాదు - హిందీలో (కెసి న్నే “౨ బొకాడియా కోసం) సూపర్‌పిట్‌లు తీశాడు. కథనంలో పొందికకి వేగానికి క ఇ అతన్నే ముందు చెప్పుకోవాలి. స్టో స్‌ ఆ వ్‌ | ల నా (మ్రైండు జైహింద్‌ సత్యంగారి అల్లుడు రామారావు. , కం 2 1$ _ సత్యంగారు - ఉభయ భాషా ప్రవీణులలో - పి. పుల్లయ్యగారికి శ ఈ 1 సరిజోడి..... తూ లే “హోల్డ్‌ ఆన్‌! హే మర్మటశ్రేష్టా! ఎక్కడి నించి ఎక్కడికి వస్తివి? పిఏపిలో టు క నీ జీతం గురించి - గుర్తుందా - చివరికి ఎంతిచ్చారు? ఆ సంగతి చెప్పేసి - జ | ఆ తరవాత రూటు మార్చు” లో చెప్పేదేవుంది..... ఆ సినిమా పూర్తిచేసి పివఏపి అధినేతకి తాంక్సు చెప్పి తాతినేని రామారావు నమస్కారం చేసి - బెజవాడకి బయళ్టేరాను. ఛీఫ్‌ ఫిలిం ఎడిటర్‌ - అయినా కంపెనీకి అనేక విధాల సహాయపడే మిత్రుడు, అందరికీ ఇష్టుడు సిత్తప్ప (బాబాయ్‌) హాల్లో ఉన్నారు. నాకు అప్పటికి అందినది నాలుగు వేలే..... మిగతాది ఎంతిస్తారో - ఎప్పుడిస్తారో - అడగవచ్చునో లేదో తెలీక హాల్లో తారట్లాడుతున్నాను. సిత్తప్ప వచ్చి ఓ సీల్డు కవరు చేతిలో పెట్టారు. “నీ మరందాలుం, పిఏపి తన్‌ కడమై మరకాదు - ఇంద - అయ్య అనిపిచారు” (అబ్బాయ్‌ - నువ్వు పరాకుపద్డా - పిఏపి తన డ్యూటీ మరిచిపోదు. ఇదిగో నీ చెక్కు అయ్యగారు పంపారు.....) చెక్కు తెరిచి చూడ్డానికి ధైర్యం చాలలేదు. జేబులో కుక్కేసుకున్నాను.

• జై బెజవాదా! ఆ(దుర్తి) సుబ్బారావుగారిలాగే ఈ సుబ్బారావుగారూ పరాకు చిత్తగించారన్న మాట..... రట నలల కోతికొమ్మచ్చి-2

ఏడిశాడు - ఒక కవిగాడితో మనం రేటు మాట్లాదతామా!.....

పెద్దపెద్ద న్థార్లకు వాళ్ళు చెప్పిందే మనం ఇచ్చుకున్నట్లై - ఈ కవిగాళ్ళు మనం ఇచ్చిందే పుచ్చుకు పోవాలి..... ఇదే ప్రొడ్యూసర్ల పాలసీ.

కోపం రోషం తన్నుకొచ్చాయి.

వీధిలోకి వంకాయల కావిడి వచ్చినా - బేరం రెండువేపులా సమాన మర్యాదలో ఉంటుందే -

మనం వీశ ఎంత అంటాం. కూరలవాడు రూపాయి అంటాడు.

మనం ముప్పావలా అంటాం - వాడు పద్దానుగణాలు అంటాడు. మనం వద్దు పో అంటాం.

, వాడు పోతాడు. లేదా గిట్టుబాటయితే ముప్పావలాకే వేస్తాడు - లేదా వెళ్ళిపోతాడు.

కూరల కావడి వాళ్ళకున్నవాటి కిమ్మతు కవిగాళ్ళకి లేదు.

ఇంక్విలాబ్‌ జిందాబాద్‌!

విష్లవం వర్ధిల్లాలి!

దబ్బు వచ్చినా రాకపోయినా ఈ జబర్దస్తీని ఖండించాలి. జరుగుతున్న అన్వాయాన్ని చాటి చెవ్పాలి అనుకున్నాను

• అజానంకొదీ.

ఇ (లు

బెజవాడ వెళ్ళాక ఆ చెక్కుమీద ఐమూలగా గీతగీసి వెనక్కి పంపాను.

ఇలాటిపని మొన్ననే - ఆదుర్తిగారి చెక్కుకు - ఐడున్నర వేలు కూడా చేశాను.

ఈ చెక్కుల వాపసు బిజినెస్‌ అలవాటైెపోతోందేమోనని భయం వేసింది.

తిప్పి పంపుతున్న చెక్కుతోపాటు సుబ్బారావుగారికి ఉత్తరం కూడా _ రాశాను. త జ్‌.

“నా జీతం ఎంత అని నేను నాలుగైదుసార్లు అడిగినా - మీరు ఇవా పీఎపి మహాసంస్థ, అక్కడ మీకు ఎన్నడూ తేడాలు రావు అని ళ ( ్రై “జ్ఞ జి ం అభయహస్తాలు చూపెట్టారేగాని ఎంతో చెప్పలేదు..... అందువల్ల టే | తప్పనిసరిగా ఇప్పుడు నేనే చెప్తన్నాను. నవరాత్రి సినిమాకి నా రేటు క్‌ హో తనకి రంపొను పదివేలు. అయిదే చాలు అని మీరు అనుకున్నారు. అయిదే ఇస్తాం అని అప్పుడే చెప్పేసి ఉంటే - అయిదువేలు నాకు చాలదు పదివేలు కావాలి అని చెప్పేవాడిని.

మీరు నవరాత్రికి పిలిచేనాటికీ నా జీతం పుల్లయ్యగారి దగ్గర ఏడున్నరనించి పదికీ - ఇపుడు పదిహేనుకీ పెరిగింది. మీరు అది తెలుసుకోకుండా అయిదు ఇచ్చారు. అయిదో వెయ్యి వెనక్కి పంపిస్తున్నాను. మీకు ఇష్టం అయితే పది ఇవ్వంది -- లేకపోతే ఇంతకుముందిచ్చిన నాలుగే చాలు....”

ఇది రాసిన మర్నాడే పిఏపి నించి జ్యోతి ఆఫీసుకి ఫోను వచ్చింది. సుబ్బారావుగారే మాట్లాడారు.

“వేము ఇంతకుముందు సినిమా కులగోత్రాలు రాసిన ఆశ్రేయకే ఏడున్నర ఇచ్చాం - ఇందప్రీలో ఆత్రేయే హయ్యస్టు గదా” అన్నారు సుబ్బారావు గారు.

నాకు రోషం వచ్చింది. _

“ఆత్రేయ అంతటి మహారచయిత ఏడున్నరకే రాయడం దురదృష్టం. మీరు ఆ రేటుకి రాయించుకోడం ఇంకా

ముళ్లపూడి వెంకటరమణ వలన ననా గ.

న నన స్ట్‌ ఇన్‌సల్‌టు.... ఏది ఏమైనా ఆత్రేయ కొలబద్దగా - నా | _ వాల్యూ ఎంతన్నది మీరే చెప్పడం బాగాలేదు - నేను | - ఆ(త్రేయ కన్న గొప్పవాడిని. నా పొగరు నాది.... ముందే | య ం . బేరమాడితే - వద్దని వెళ్ళిపోయేవాడిని. నాకు ఆపాటి “ మా. క... శాక్‌... హక్కుకూడా లేకుండా చేశారు. ఏంచేయను. నేను పేదను. | వపా. నై మేరు పెద్దలు. మీ ఇష్టం” అని ఫోను పెట్టేశాను. న వ. క క సుబ్బారావు గారు ఏమీ అనలేదు. మితభాషి - న - | _ మర్నాడే నవయుగ వాసుగారు, జ్యోతి ఆఫీసుకి | - కారు పంపించి నన్ను పిలిచారు. న్‌ సినిమా బాగుందనీ చెప్పారు. ఒక పెద్ద మనిషి కవరు చేతికిచ్చారు. అ పిఎపి వారు పంపారని చెప్పారు. గ్‌ చా అ ఆ (౮ నేను ఇంటికెళ్ళి చూసుకుంటే - అందులో ఆరు వేలుంది. శ్లీ'” ఫి - కాషు! తన్నో రరుచగని శద్చూయిన! వ - హల్‌వా! - వా! తొలి రోజు స్టూడెంటు - కె. వి. రెడ్డిగారికి. మర్నాడు హెడ్‌ మాస్టరు - సూర్యకాంతమ్మ అండ్‌ కో కు- ఈ బిరుదును ఇచ్చింది ఆవిదే. మూడో పాదం ప్రిన్సిపాల్‌ - అక్షినేని, ఆదుర్తి, ఆత్రేయ, అన్నపూర్ణ సంస్థలకు వ అసాధ్యం అనిపించి ఈ పెరుగుదల గ్రాఫ్‌ను సుసాధ్యం అని న్‌ా = బుజువు చేసిన ఘనుడు దుక్కిపాటి మధుసూదనరావు గారు. శ [కీ అక్కడితో ఆగలేదు. స్‌ నా వ ప ఇంట గెలిచి రచ్చ కూడా గెలిచిన హీరో - ప్రొడ్యూసర్‌. తన జ గ క్ష. శ్రసొంత కంపెనీలోనేకాక భరణి, ఏవియం, పద్మశ్రీ, పిఏపి, జగపతి యర క వంటి గొప్ప సంస్థల సరసన అన్నపూర్ణ జెండా ఎగరేసి ఇండస్ట్రీలోనే ళ్‌: తులం క్ష అగ్రగణ్యుడు అనిపించుకున్నారు. ప ఆయా కీ క్రీ _ ఆంధ్రాయాూనివర్శిటీలో గోల్డు మెడల్‌ (ఇంగ్లీషు) గెలుచుకున్నారు. గ మర్‌. క్టే అన్నిటినీ మించి ముదినేపల్లి అమెచ్యూర్‌ డ్రామా కంపెనీ లన్నీ సక్‌" - _ 1 ఎక్సెల్సియర్‌ క్లబ్బు స్థాపకుడు. శే స / చ క ళ్‌ క్‌ వసా. కై వీటన్నిటినీ మించిన దమ్మున్న పవరు ఒకటుంది ఆయన దగ్గర. న క. సుబ్బరంగా మొహమ్మీద నిజం చెప్పెయ్యడం - యు. మ. పవక. అందుకే ఆయనంటే అందరికీ భయభక్తులు. ఆయనక్కోపం వస్తే ల కనాను ననిన నాననా ని కోతికొమ్మచ్చి-2

చెక్కుచ్చుక్కొదతాడు అని జోకులేసుకుంటారు చాటుగా. కోపంతో కొట్టే చెక్కుదెబ్బ దోషిని ఆమడ దూరం అవతలికి విసిరేస్తుంది. _ "అం! ౧౨ (ప్రేమతో కొట్టె చెక్కుదెబ్బ తట్టుకోలేనంత వైభవంగా పట్టాభిషేకం చేస్తుంది. అతితెలివిగా పోయే లౌక్యప్పోకడలను ఆయన భరించలేరు. _ తన ముక్కుని మన చేత్తో చీదించుకునే గడుసువాళ్ళకి వేరే శిక్షలు వేసారు. వాళ్ళ చేతులో వాళ్ళకే తలనించి మొలదాకా ఒళ్ళంతా పిడకలు కొట్టించి ఆరబెట్టి ఎండబెట్టి తగలబెట్టి కచ్చిక చేసి ఆ బూడిదని ఉప్పు నీటిలో కరగబెల్ట పుక్కిలింపించి మరీ తాగిస్తారు. తప్పు ఒప్పుకుంటే కప్పుడు పాలు - లేపోతే పాపాలు - ఇంగ్లీషులో శాపాలు. ఆంధ్ర సచిత్ర వారపత్రికలో మానేసి ఫ్రీలాన్సుగా తిరుగుతున్నవేళ అన్నపూర్ణావారు పిలిపించి - వారి వెలుగునీడలు చిత్రానికి వెండితెర నవల రాయించుకున్నారు. అంతకు ముందు వారి తోడికోడళ్ళు చిత్రానికి రాసిన రైటప్‌ (చిత్ర సమీక్ష అని కొందరు రాసేవాళ్ళు) అన్నపూర్ణా ఆఫీసులో అందరికీ నచ్చింది. అది చదివి శ్రీశ్రీగారు కూడా నన్ను పిలిపించి మెచ్చుకున్నారు. యి అందువల్ల ఆ రివ్యూ కామా పుల్‌స్తాపులతో సహా నాకు కంఠతా పాళీ! వచ్చేసింది. బీచి రోడ్డులో నడుస్తూ ఆ వాక్యాలు మళ్ళీ మళ్ళీ బా... భే అనుకుంటూ ఉండేవాడిని. ల్‌ గాగ టమ్‌సై చ్‌ “బెంగాలీ సాహిత్య సారాంశం రెండు మాటల్లో చెప్పండి” లే గ గ “రెండు కాదు గాని నాలుగు మాటల్లో చెప్తాను. బండెడు పాదధూలీ _ శమ్య్యల్మ గ నో కుండెడు కన్నీళ్ళూను” సా “తోడికోడళ్ళు చిత్రం బెంగాలీ కథే. అన్నపూర్ణావారు బండెడు భన పాదధూళిమీద కుండెడు కన్నీళ్ళు గుమ్మరించి - కథలో బెంగాలీ ధూళి చెలరేగకుండా అణిచేశారు”

“తోడికోడళ్ళు” “అంతేకాదు. ఈ కథని డైంక్టరు ఆదుర్తి అన ”- బు ఆ క్‌ రాణా ాా నా గానా - గంటకి గంటన్నర వేగంతో నడిపించారు. అన్య (] టు క న. జ తి " న “ఈ చిత్రంలో ఆత్రేయ డైలాగులు కొన్ని | సాఖీ స ల వా! ళ్‌ క్షే స | “ అనిపించి పోను పోను ఇదేమిటీ అనిపించి, స్ట ఆ క్త య త్త క్‌! శ్‌ న. . ల భ్‌ క _ ప సా న్‌ అ జ్హ్హ టే శ ర ( జ || చివరికి పరమ య్యిదిగా తయారయ్యాయి”

కో కాక 4 వ ళ్ళ . ఖై = క. జ్‌ వ్‌ జ జ్‌

కం సం గా వ్యా తనన స్తా “ఇందులో హీరో ముందు వెనకలు జ్‌ వవ ఆ. ఆ శీ జి కానుకోకుండా రెతుబిడ వేషం కటి తమ క్‌ ఇ _ జే ఫ్‌ ఇ శా ,! జ్జ షీ ల యా ఖే "ట్‌ ఖీ ప త లాల. క్ర, ఆం 4క్‌ (ఆ జాయింటు ఫామిలీ ఆసి అంతటినీ పేదసాదలకు శ్‌” ౨ టి క్‌ లీ శ క్‌ ॥ ॥ య య ళో! లక్‌ ఇచ్చెస్తున్నాను అని వా! వారని నా! వో స శ షక న [ల ్త్న రాధారి పడవలాటి చెవర్లె కాదలాక కారు

ముళ్లపూడి వెంకటరమణ వలననే 0

షికారెళ్ళిపోయాడు -”

అక్కడ - పత్రికలో ఇచ్చిన విమర్శనాత్మక స్లోగన్‌ - “నినాదించు ముందు - కాస్త నిదానించ మందు”

కోతికొమ్మచ్చి ఆట కట్టిపెట్టెసి పాయింటుకొస్తా - హెడ్మాస్టారు వస్తున్నారు మరి!

బెంగాలీ కథల వేటలో పోటీలూ వేలంపాటలూ జాస్తి కావడంతో అన్నపూర్ణావారు ఆంధ్రా కిచెన్‌ వర్పాటు చేశారు. అప్పటీ వంటవాళ్ళలో నేనూ ఒకరిద్దర్ని జా

మధుసూదనరావు గారు కథలో పాయింటు చెవ్చారు.

తోడికోడళ్ళు, మాంగల్యబలం చిత్రాల మాదిరిగా కాకుండా కథను విడిచి సాములారంభించి హీరో పేరూ టెటిలూ ఆధారంగా కథలు అల్లడం అప్పుడే మొదలయింది.

“పూలరంగడు చక్కని టైటిలు. ఆ మాట చుట్టూ కథ రావాలి. అది హీరో చుట్టూ డాన్సాడాలి. నన్ను పిలిచి విషయం చెవ్వ్పారు. లు ల

పాత అలవాట్లు చావనందువల్ల - నేను ఎప్పటిలాగే ట్రీట్‌మెంటు రాసేశాను. ఆ ల్ల మో వారపత్రిక సైజులో (1/4 డెమీ) 250 పేజీలు రాసి 5002 0201 ఫైలులో | (110% & (౦) అమర్చి సమర్పించాను.

డైరెక్టరు ఆదుర్తిగారు చాలా బిజీగా ఉన్నందువల్ల - నిర్మాత, అసోసియేట్‌ కే || వాళికేను డైరెక్టరు విశ్వం (విశ్వనాథ్‌)గారూ, నేనూ పని ఆరంభించాం. గ. గాణో!

బృందావనం హోటల్‌లో హెవీ టిఫిను నైవేద్యం వల్ల - ఆఫీసుకొచ్చి చదవడం మొదలుపెట్టగానే నాకు ఆవలింతలు వచ్చాయి.

విశ్వంగారు పకపక నవ్వారు. “ఓపెనింగు బావుంది” అన్నారు. అంటుండగానే ఆయనకీ ఆవలింత వచ్చింది.

నేనూ నవ్వాను. “అబ్బెబ్సే - ఇది ఆవలింత కాదు అంటున్నారా” అన్నాను.

ఇద్దరం కొంచెం భయంగా 'హెద్మాస్టరుగారిని (నిర్మాత) చూశాము.

ఆయనకీ అరఫర్లాంగు ఆవలింత!

ఆయనకీ నాగేశ్వర్రావుగారికీ మూఢనమ్మకాలూ శకునాలూ ఆవలింతల చాదస్తాలూ లేవు.

నిర్మాతగారు లేచి ఒళ్ళు విరుచుకున్నారు.

“ఏంలేదు - టిఫినెక్కువైంది. ఆ చౌదరి (బృందావనం హోటల్‌ యజమాని) వద్దు బాబోయ్‌ అంటే వినడు - ఈ లెక్కన పనేం చేస్తాం - పదండి - టాంకుబండు మీద పదడుగులు నడిచి వద్దాం” అన్నారు.

కథారంభంలో ఆవలింతలు రావడం అపశకునం కాదు. దాని వెనక ఉన్న అసలు కథ ఇది.

ఓ కథ లేదా ఒక కథావస్తువు అనుకుని కథను కల్పించి అప్పుడు ఆ కథకు పేరు పెట్టేవారు పూర్వం. పాతాళభైరవి, దొంగరాముడు, తోడికోడళ్ళు, మాంగల్యబలం, భార్యాభర్తలు ఇలా:

హీరోల బలం పెరిగాక పూలరంగడు, యుగపురుషుడు ఇలాటివి రాసాగినాయి. దానికి బాక్సాఫీసు టైటిలు మాత్రమే ఆధారం. దాన్నిబట్టి కథ అల్లడం. అందులో కూడా తేడా వచ్చింది.

పూలరంగడు అంటే సరదాగా హుషారుగా అల్లరి చిల్లరగా విలాసంగా తిరిగేవాడి కథ అనుకుంటారు. కాని ఇది - హత్య, కుట్ర వగైరా ముడి సరుకుతో వండిన వంట.

బార లతను ననన ననా ళననాల ననన

ఇది (గ్రహించినా పూలరంగడు అన్న టైటిలుకు ఏర్పడ్డ చా కమర్షియల్‌ వాల్యూ డామినేట్‌ చేసింది. శీ పా ర య్‌ల్సక్‌ ఒక రచయితగా నాకు మిగిలిన సందేహాలను చెప్పడానికి /| (| సా ఖు శే కవల్కొ -పం' జంకే పరిస్థితి..... జ నో / శై జొమాగునా ౪ కొత్తగా వచ్చాను. అందువల్ల తెలిసో తెలియకో - ఒక శీ ళ్హా భే. కాన పూలరంగడి కారెక్టరుకి ప్రాణం పోసే బదులు - ఆటైటిలు (జై), // నే. జ్జ ని చుట్టూ నడిచే రచన చేశాను. శ ఆ ౧ “బస్తా చర్చలలో సాధకబాధకాలు తెలుస్తున్న వేళ - నాకూ స క శో త్న? ఆదుర్తిగారికీ వచ్చిన పేచీలవల్ల నేను తెగతెంపులు చేసుకుని న్న యో గగ] రూ! ద. బెజవాడ వెళ్ళిపోయాను - జ్యోతి పత్రికకోసం. అక్కడికి / టే వ్ర + వెళ్ళిపోయినా సినిమాకి దూరం కాలేదు. పుల్లయ్యగారు శో షూ // ప్రాణమిత్రులు చిత్రం ఒప్పగించి - నా పరువునీ బఐతుకునీ గ్ర గాడు ౫ కావాడారు. తద్ధహహ్లానాః గ్రా బెజవాదలో ఉందగా ఒక అద్భుతం జరిగింది. క ళు. పరం ఓ అన్నపూర్ణావారు నాచేత రాయిస్తున్న కథలోకి కొత్త / టా ఓం రచయితలను పిలిచారు - నా రాజీనామా వల్ల. గొల్లపూడి, ఎకో స అ డమధనమా యద్దనపూడి వచ్చారు. ఖీ ళన తునన అప్పట్లోనే ఆదుర్తిగారు నా పెరు జోడించి జోకు వేశారు. థ్యుఫ్రేణి చాయా సమర్పకుడు చెల్యధదాణల్‌ పూడీ కంబైన్స్‌ వారి గొప్ప గరంగరం పొంగరం - ముళ్ల, అతఘాత దద్గనయుగా భవన దూపదాతుం గొల్ల, యద్దనపూడీ కంబైన్స్‌ వారి సంతర్పణ. పూడీ కంబైన్స్‌లోంచి ఊడిపడిపోయిన ముళ్లపూదిని మళ్ళీ పిలిచారు. పూలరంగడికి ఈలపాట కుదరటం లేదు. వచ్చి రిపేరులో పాల్గొనాలి అని పిలిచారు - గొప్ప గౌరవమె. బెజవాదకి కబురు రాగానే - ఈ పని నాకు వద్దనీ, అశక్తుడననీ, కారణాలు మీకు తెలుసు గదా అని చెప్పాను. | నవయుగా డిస్టిబ్యూషన్‌లో అప్పటికి వసంతసేన లాటి అక్షినేని పిక్చర్లు నాలుగైదు దెబ్బతిని ఉన్నందువల్ల - ఆ వరసలో తరవాత అన్నపూర్ణా అయినందువల్ల - పెద్ద ఉపద్రవం సంభవిస్తుందని అంతా భయపడుతున్నారు. ఏది ఏమైనా నేను ఆదుర్తిగారితో ఇక పని చేయలేననీ, చేసినా రిజల్టు బాగుండదనీ చెప్పేశాను. “ఈ మధ్య మీరు బెజవాడలో పార్టీలో కలిసి కబుర్లు చెప్పుకున్నారు కదా” అన్నారు శర్మగారు. “ఈ ఒక్కపని - సినిమా చర్చలు తప్ప ఇంక దేనికైనా రెడీ - పనిలో మాత్రం కలవను అని ఖచ్చితంగా చెప్పి

• నా జోలికి రావద్దని బతిమాలాను. తరవాత - నేను ఎంతో గౌరవించే ప్రేమించే అక్కినేని గారు, వాసుగారు కూడా ఫోను చేశారు. ఇందరు మహానుభావులు చెబుతుంటే కాదు అనడం మూర్ధత్వం పాగరు అవుతుందని భయం వేసింది కూడా, అయినా 'నేను మీ ఆఫీసుకి రాను అన్నాను. “సరే మేమే వస్తాం” అన్నారు పెద్దలు. ముళ్లపూడి వెంకటరమణ | వానా “గౌర

ఇ ణ్‌ బెజవాడ రైల్వేస్టేషనులో అయిదో నంబరు ష్లాట్‌ఫారం పక్కన మెడమీద రైల్వే రెస్టు రూములున్నాయి. ఒక్కోటి ఎకరంబాతిక ఉంటుంది. ప్రొడద్యూసరూ పెట లోన. డైరెక్టరూ, ముప్పాళ్ళ, స్వామిగారు, నేను. తా సో న ఉదయం తొమ్మిదినించి మధ్యాహ్నం ఒంటిగంట వరకూ, మళ్ళీ మూడునించి సాయంత్రం వరకూ సిట్టింగులు..... + నీద్ల పూడీ కంబైన్స్‌ చెదిరిపోయిందనీ ఇప్పుడు ఈ చిత్రానికి రచన ముప్పాళ్ళ రంగనాయకమ్మగారనీ బెజవాడ లోనే తెలిసింది. బాల రచయిత్రిగా (ఆంధ్రపత్రిక)చిన్నప్పుడూ, ప్రౌఢ రచయిత్రిగా ఆ ధరిమేనా ముప్పాళ్ళగారు నాకు బాగానే తెలుసు. రిపేర్ల పని ఆరంభమైంది. ఒకపూటలో - రాసిన కథనీ, తీసిన కథనీ -- రివైజ్‌ చేశాం. తీయాల్సినదీ, క్షయిమాక్సు ఎలా చెయ్యాలీ అన్నదీ చర్చిస్తు న్నాం. భో వా న స న నక్త కృళ్ళకాఖ ల ఫా ఏానాణాణారాణ్నా ల కీయ శ సు “అసలు ఈ రవణ మొత్తం ఒక వర్షన్‌ రాశారు గదా - | న. అంత సరిగా అంతా రాసేస్తే - ఈ చిక్కులెందుకు వచ్చాయి -క్‌ స్త్‌ న వ పటు. = ప క్షయిమాక్సు ఏమిటో తెలీకుండా కథని ఎలా ఫైనలైజ్‌ చేశారు”! _ 2 ల అహం న... - అన్నారు ఆదుర్తిగారు. శ నగన షం లగ క్ష్‌ రమణగారు పారిపోయాక - కథలో మార్చులు చాలా ష్‌ న క. క్‌ హ్‌. వచ్చాయి. ళ్‌ క మ మయ్య దానికి నా సంజాయిషీ అసలు ఈ కథకి పనాదిలోనే క | వ జ్జ జ్‌, న. వా తపుటడుగు పడింది. మధుసూదన రు ఎపుడూ చెయ్యని తప్పుటడుగు పడింది. మధుసూదినరావుగారు ఎప్పు శ పూలరంగడు లో అక్సినేని, జమున పని చేశారు. ముందుగా రాసుకున్న ఒక కథకి పేరు పెట్టడం కాకుండా - ఒక పెరుపెట్టి దానికి ఒక కథ రాయించబోయారు. ముందు సరదాగా అనుకున్న పేరు మీద అందరూ మోజుపడి మొగ్గు చూపడంతో - టైటిలుని ఖాయం చేసి కథ రాయించారు. నాకిచ్చిన పరిధిలో నేను 250 పేజీల ట్రీట్‌మెంటు రాశాను. అది నిర్మాత, దర్శకులు పూర్తిగా ఆమోదించాలి..... అంత జరగలేదు. తొలి వరస చర్చలలోనే నేను ఆదుర్తికి గుడ్‌బై చెప్పేసి బెజవాడ పారిపోయాను. అందువల్ల డబ్బు కూడా మూడు వేలే తీసుకున్నాను. తరవాత గొల్లపూడివారు కొంత రాశారు. ఆ తరవాత ముష్పాళ్లగారు. మధ్యలో యద్దనపూడి..... చివరలో నన్ను మళ్ళీ పిలిపించేదాకా నాకేం తెలీదు. ఈలోగా కథలో ఎన్నో మార్పులు వచ్చాయి. మధుసూదనరావగారికి మొదటినించీ ఒక అలవాటు ఉందేది. ఒకసారి - స్క్రీన్‌ప్లే దాదాపు అయిపోయిందనుకున్నాక - ఆయనకి కొత్త - చిన్న అయిడియా వచ్చింది. ల్యే నాలను ననిన ుననననననున కోతికొమ్మచ్చి-2

“చూడండి - ఈ కథలో గుమ్మడి పాత్ర అంత తృప్తిగా ఉన్నట్టు లేదు” అన్నారు. కోక్‌ కొ “అవును. లేనట్టుంది” అన్నారు విశ్వంగారు. ర్‌ త క న. “ఓ పనిచేస్తే? గుమ్మడి వాత్రను తీసేసి - ఆ స్థానంలో సూర్యకాంతాన్ని పెల్టీ కే / లే లం నడిపిస్త?” అన్నారు. 16. విశ్వంగారూ నెనూ ఠారెత్తిపోయాం. ను త్ను బసు ఇ మళ్ళీ బాక్‌ టు స్వర్‌ వన్‌! సూళ్య[ంతం | ఇలా మార్పులు, పలు మార్పులు, పరిమార్పులు. మరోపక్క అక్షినేని చిత్రాలు నాలుగైదు వరసగా దెబ్బతినడం..... ఆందోళన, కంగారు అందరికీ..... ఆ స్థితిలో నన్ను పిలిచారు. నాలుగు రోజులు ముందువెనకా - కిందామీదా పడటం... ఈ కసరత్తులనీ బెజవాడ రైలుస్టేషన్‌ రెస్టు రూముల్లోనే. ఈ నాలుగు రోజులూ ఆదుర్తిగారు బెజవాడలో మా బసకీ వచ్చేవారు. లంచవర్‌ అంతా కాస్త నిద్ర కాస్త కబుర్లూగా బాపు జోకులు నంచుకుంటూ కాలక్షేపం. పని గురించి మాత్రం మాటలు రావు, - " షూటింగు షెడ్యూలు దగ్గరపడుతోంది. క్షయిమాక్సు సెటప్‌ రెడీ చెయ్యాలి. ఒక్కసారిగా బుర్రలో ఘంటారావం. (ఈటీవీ కాదు) 'ఓరీ. కోటి నదులు ధనుష్కోటిలో నుండగా ఏటికి వెదకెదవే! పంచతంత్రంలో మిత్రలాభం కథలోకి తొంగి చూడు అంది ఆకాశవాణి. సాయంత్రానికి దారి దొరికింది. మిత్రలాభం మిత్రభేదం కథల్లో సంజీవకుడికీ పింగళకుడికీ తంపులు పెట్టి పగల పొగవేసి - మన శత్రువుని చంపించిన కరటకదమనకులను కథలో తాలింపు వేసి పూలరంగడి స్షీన్‌ప్లేలో మిళాయించాను. అంటే హీరో అక్షినేని - తన చేతికి మట్టి అంటకుండా - విలన్‌ల మధ్యనే తగాదాలు రేపి ఒకళ్ళచేత ఒకళ్ళని చావగొట్టించడం - తండ్రి మీద ఉన్న అపనిందను పోగొట్టి జైలునించి విడిపించడం - ప ఈ కైమ్‌ కథ ఆనాడు (1966) బాగా పేలింది. శ న్‌ త పూలరంగడు పండగ సంబరాలు చేసుకుంది..... అదే ౭ స్త 111 భ్య అతి = శీ జస - సల అట్లీ . ల్‌ మ శ క్షా ణు క్‌ ఇప్పుదైతే హీరో బు(రకి పని ఉండదు, కందకి పని జ్య | € హం శా ల్‌ చలే పురమాయించి ఆఫ్రికా అడవుల్లో ఫైట్లు తీయించేవారు. | . ష్‌ వికృరు విడుదల అయిన మర్నాడే - టాక్‌ | / చూసుకుని నిర్మాత, డిస్టిబ్యూటరు, నాగేశ్వర్రావు గారు ల గ శ “ఎవరైనా మాకు చెప్పడమే కాని - మాచేత తాంక్యూ క్త 1 ] గా క క 11 చ ల ఇ ళ్ళ చెప్పించుకున్నవాళ్ళు లేరు. ఇవాళ మీకు మేం చెబుతున్నాం పూలరంగడు శతదినోత్సవ సభలో హిందీనటుడు తాంక్సు” అన్నారు ఉద్వేగంతో. రాజేంద్ర కుమార్‌, అక్మినెని, దుక్కిపాటి తదితరులు ముళ్లపూడి వెంకటరమణ లలల ననన టి

గుండె జలదరించింది. కంటనీరు తిరిగింది ఆనందంతో. యా ఓక వారం తరవాత మధుసూదనరావు గారు అన్నపూర్ణా ఆఫీసుకు పిలిపించి ౧] జా పన్నెండువేలు కాషు తాంబూలం ఇచ్చారు. + సో “ఇదేమిటి సార్‌ మొన్న ట్రీట్‌మెంటుకు మూడువేలిచ్చారు. మళ్లీ ఇదీ...” అన్నాను. 7 క టీ _ “తీసుకోండి. మీకు తప్ప ఇంకెవరికిస్తారు. మొన్న మూడూ ఇవాళ పన్నెండూ యాం అందదు

• మొత్తం పదిహేనూ” వ -హల్‌ -వా! ఆదుర్తి అంటే... ఆదుర్తి అంటే హాయిగా నవ్వడం, నవ్వించడం, నవ్వుకోవడం, వెక్కిరించడం..... ఆదుర్తి అంటే వయసొచ్చిన బాల్యం..... య. న్‌ డు మా జీవితాల్లో ఆదుర్తితో విహరించిన రెండు మూడేళ్ళూ గ్లోరియస్‌ వండర్‌పుల్‌ ల / న. మూగమనసులు లోగో చూడగానే ఆదుర్తి గారు ఈల వేసి ఎగిరి గంతేశారు. ఆ ఒం క్షణంనుండి బాపు కూడా ఆయన ఆప్పల్లో ఒకదైపోయాడు. అప్పుడే మేము ఇల్లు మారి కొత్త కాపురం పెట్టాము. అంటే జాయింట్‌ ఫామిలీ - ఒకటే కిచెన్‌ - 13, మోట్రేస్‌ రోడ్‌లోని ఆ ఇల్లు విశాలంగా ఉండేది. మేడ పైభాగం అంతా బాపు స్టుడియో. కింద కాపురాలు. అక్షినేని అంద్‌ అన్నపూర్ణ, దుక్కివాటి, భానుమతి, నావిత్రి, శాంతకుమారి, ఆదుర్పి విశ్వనాథ్‌, మామ, సుందరం పిళ్ళి, డి బి ఎన్‌, పి. పుల్లయ్య, తమ్మారెడ్డి, సి. నాగేశ్వరావు (ఏస్‌ కామెరామన్‌) జర్నలిస్టు కాంపునించి నాటో... నందూరి, జ్యోతి రావువయ్య, రావి కొంద(లావు, ష్‌ ( నన షీ రాధాకుమారి, కస్తూరి విశ్వనాథ్‌ ఇలా ఎంతమందో న టో మహానుభావులు ఆ ఇంటికి వచ్చారు. స్‌ విశాలమైన హాలు అనుకూలంగా ఉన్నందువల్ల రోజూ ఇ అల్ల ప్‌ న మూవీని . స్పా - న్నాగథత వనర సరదా ఎక్కువై ఆ హాలుకి &1.60%411 అని పేరు ననానాలా కలీ నాడ పెట్టేశాం - కానా స్‌ ఆ హాలు వయసు సరిగ్గా ఎలభ్జర్దం. పదెనిమిది నెలలు, క గ లా. ధ థ అక్కదే మేలూ కీడూ అన్నీ జరిగాయి. తరవాత బెజవాడ కన్ను గిలిపి రమ్మంది -- మూగమనసులు లోగో - ముఖ్యపాత్రల్ని ఒక్క ఏడాది తరవాత అదే బెజవాడ మళ్ళీ చెన్నాపట్నం _ సూచించే పడవ, ముద్దబంతిపూవు, పో పొమ్మంది. పంగల కజ్దిలను యిముడ్చుకుంది ద్ర 222222! కోతికొమ్మచ్చి-2

ల డా డా అల్మో అల్లో

ఎదెలా ఉన్నా బెస్ట్‌ ఇయర్స్‌ ఆఫ్‌ అవర్‌ లైవ్స్‌లో ఆదుర్తి నామ సంవత్సరం గొప్పది. /|

ముద్దబంతి పూవులో మూగ కళ్ల వూసులూ ఎనక జలమ బాసలూ ఎందరికీ తెలుసులే, వ ఎద మీద ఎద బెట్టి సొదలన్ని ఇనుకో యినుకొనీ బతుకునూ యింపుగా దిద్దుకో వో.

దాంతో మరొక దీపం - దాంతో మరొకటి - క

చలా ఎన్నో వేలు లకలు..... కే శ జో

ముందు వెలిగించిన దిపం మలిగినా అది వెలిగించిన దీపాలు వందలు వేలు లక్షలు.

॥ న ఉవాాంా.. రావాతాడాప్తాక్తక్తు స్థ ఆ శక్తో నా కక ఈ ఎన్ని దీపాలు మలిగినా తొలి దీపం కాంతి మాత్రం క ॥ కా / వంక మలగదు. కలకాలం వెలుగుతూనే ఉంటుంది. హా సత్తా _ ణ్‌ నా ళు * జైల న క సై అలాటిదే కీ. శే. వి. వి. రాఘవయ్య గారు కా శ యు ళు స ల ఫ్‌ శై సీ. నం జ ఎ శత " = శ వెలిగించిన తొలిదీపం జ్యోతి మాసపత్రిక.

• శై ౩ ౨ ఈ న్నే కా జ్ర అ లకే లీ జో ళ్‌ క్‌ | | | శ న నండూరి రామమోహనరావు, ఆరుద్ర, బాపు - టా 2 చగ్గంంాజ్టాాలాట్లాళ్లై రమణ, రావి కొండలరావు, విఏకె రంగారావు - జ్యోతిలో న శ . శ్ర వెలిగిన తొలి దీప - ఆవళి - ఆ తొలి దీప కళికలు (స్త టా . రారా జ్యోతిర్మయ కథా ప్రపంచంలో ఎన్నో కథలను కో త "| న్‌ | ఎలిగించాయి. కొత్త - వాత రచయితల కథలెన్నో చా్టుచనా యాత్ర పాత్తాడాక్తాత్తటాకక్తుల్లుకైతార్త్హ్హా | ఆనాటి కథావీధిలో విహరించిన మహనీయులు ష్టం 7 ః ఉం ల్‌ ఎందరెందరో..... వ లం ఎం లటైటిత్‌. అక్కా న్‌ న్‌. ళీ శ్‌ క =. స లబ్య్మ లీ వ. జ. శే జం మధురాంతకం రాజారాం, తిలక్‌, మల్తాది, క్ల” ఆబ్బ. చా” నే వ. కొడవటిగంటి, రుద్రాభట్ల, భరాగో, అరిగే రామారావు, |, జ టక మ / న 2 టా జే యక తే. వ ధనికొండ, అవసరాల, భానుమతి, రాచకొండ, బీనాదేవి, గ్యాస్తో ] య | ([. వివేకానంద మూర్తి, తంబు, కాళీపట్నం, మువ్వాళ్ళ, . క ; ప జై పై (| వ్యా సోమంచి, శ్రీసుభా, పూసపాటి కృష్ణంరాజు. భమిడివాటి వ వలా. జ ౯ | క్లే ఖ్‌ జగన్నాధ రావు ఇంకెందరో.... క్‌ చ బాశ చే. స్మా / కే క "గ గ క్‌ శ్‌ గొలుసు కథల పేరిట కొడవటిగంటి, ముళ్లపూడి, న తా రావి కొండలరావులు సమిష్టి వ్యవసాయం చేశారు. కష ్క తన సెక్రటరి, విజేత నవలలతో కథా ప్రపంచాన్ని వే “సక శ ణా లన ్ల ర్‌ వహ జ్‌ సఖే. ఊపేసిన యద్దనపూడి సులోచనారాణి. ఆమె నవల సెక్రటరీ క ఇవే స జై అల్లో ల లా వ రు తీ అలాన్‌ లే ల 5 నార్లు పునర్ముద్రణ పొందింది రికార్డు నెలకొల్పింది. | వ క న అంతకుముందు కథారచయిత్రిగా ఆంధ్ర సచిత్రజ్షైో న యమన మ్య త. వారపత్రికలో ప్రసిద్ధరాలు. ఒక సంచికలో ఆమె ఫొటో పం పసంగిసున అకినేని గారు. వేదికవ ఆ చూపిన పిలకా గణపతిశాస్రిగారు 'షి ఈజె బ్యూటిపుల్‌ రైటర్‌ తా ్రించి ప్రసంగిస్తున్న అక్కనిని గారు, ఎదికపై నీలంరాజు వెంకటశేషయ్య గారు, బాపు ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననన. 74.

ర్‌ మ న టు. జు [ఇం హ్‌ ణే + పే! జే శాల ఖ్‌ టో త్ల | న ల ప్న జ జే = క స్త హా. క్‌. క్‌ కే జీ కల్‌. న; క్‌ క్‌ క కీ | ఇ , క లత... హా గ్‌. ఖ్న న్‌ త్త _ జ క స్మ 11 ప. . టే అక్కినేని, నార్ల వెంకటేశ్వరరావు గార్లతో “జ్యోతి” సంవాదకవర్గం - నిలబడినవారు - బాపు, నేను, విఎకె రంగారావు, రావి కొండలరావు, కూర్చున్నవారు - నండూరి రామమోహనరావు, రాఘవయ్య _ అని పన్‌ చేశారు. తరవాత ఆయనే 'అబ్బో ఏదో అనుకున్నాను. 'షి ఈజె వెరీగుడ్‌ రైటర్‌” అని మెచ్చుకున్నారు. మంచి మ్లో ఉందయ్యా భాషలో అన్నారు. బాపు, నేను కూడా - మేమే ఏమిటి - లక్షలాది పాఠకులు మెచ్చుకున్నారు. గొప్పశైలి. వాక్యాలు తేనెలూరుతూ ఉంటాయి - ఏ పేజీలో పుస్తకం తెరిచినా అక్కడినుంచి చివరిదాకా చదివించేస్తుంది - అనేవారు నండూరివారు. ఆమెవి విశాలనేత్రాలు. బంగారు రంగు. బంగారుకు తావి అబ్బినట్టు అందాన్ని మించిన రచన. ఆ రోజుల్లో మేము బంగారు పిచిక సినిమా తీస్తున్నప్పుడు - ఆవిడని కలిసి - మా చిత్రంలో ఒక పాత్రలో నటించమని అడిగాము. ఆవిడ ఆమెచ్చ్యూర్‌ నాటక సంఘంలో సభ్యురాలు. నండూరి మురళీకృష్ణగారి గ్రూపులో బెత్సాహిక నాటకాలలో . పాల్గొనేది. గవర్నమెంటు ఉద్యోగిని కాబట్ట నాటకాలు పరిమితంగా ఒప్పుకునేది. మేము సినిమాలో వేషం అనగానే సరదాపడింది. చిన్న వేషం అయితేనే వెస్తాను అన్నది. కాని కారణాంతరాలవల్ల సినిమాలో వేషం కుదరలేదు. ఈ కారణాంతరాల వంటి సంజాయిషీ ఇంకొకటి ఉంది. అది ఐసెన్‌బర్ట్‌ అభిమాన ప్రయోగం. ఉద్యోగాలకు సిఫార్సు ఉత్తరాలు ఇచ్చి పెద్దలు - దరఖాస్తు చేసినవాడి పరిచయం - రెండు ముక్కలు రాసి చివరన - *'డూ ద నీడ్‌ పులో అని రాస్తారు. “తగిన విధముగా చెయుము” అని. దానికి నానార్థాలు ఉంటాయి. “ఒక్క ఇండియాలోనే ఇలాటి ప్రయోగం చూశాను. అద్భుతం” అనేవాడాయన. జ్యోతి చేసిన ప్రయోగాలు అన్నీ యిన్నీ కాదు. కవర్‌ పేజీలే కాదు, విషయసూచికే కాదు, ఫీచల్లే కాదు - అన్నిటా కొత్త పుంతలు తొక్కాం, రూల్సు తిరగరాసేశాం. ఎందరో మహానుభావులు చేతులు వేస్తేనే యిది సాధ్యపడింది. మచ్చు చూపిద్దామని తను దాచుకున్న 'సంపది నుండి కొన్ని “రచని శాయి గారు ఏర్చి పంపగా ఎమ్బీయస్‌ ప్రసాద్‌గారు కూర్చి అందించారు. వారికి ధన్యవాదాలు. అవధరించండి. తక్షక కుకారాకుకకాలనా కనను షానా నకాకాఅుననానలయుననను కోతికొమ్మచ్చి-2

వ (శ “| ఖ్‌ న్‌్‌ ప కి | | నస క న సై ర న. ఓం ల చాలీ = (గజ జం సేగ్‌ శు లలా ఖ్‌ శ క క బ్యన్‌ * క నా ళ్‌ | వ టా ల్‌ న్న్న న లే జ్‌ వ్‌ ౪ కే ఖై సే శే + జ్‌ వ వం క్‌ స్టా | న్‌ +" [ "క అనర్హుళ్యా మ న హు కా... టో గవన్తరు టంట తమ. సళ చేణెనక్క స్‌ వ జే. శ ఓ ఖ్‌, టి ల్‌ స్‌ లో ఇట్‌ రీ | లే ( య. ౪ పై న ఖ్యన వ! కి (శ రా. శే టం త భ్‌ కా ₹ టేకి ల్‌ క్ష ! య ఎ వ స; గా న. స జీ య. ల రే? న ట్‌ హీ జో / ం 4 హో ప 1 జ్‌ ల లీ చ - క్యా ర్ట వ ఇ న వ చే జే 1 భీ "౭కే ణి మ్‌ తలం యా స శీ అ య ఎ ౯ టే స. బల" జా శః న జోలో ఖే మేల ప |. న వ శైలజ క్త హ్‌! ర కీ సీ "| పస్తే ఇ శ్ర గోపులు గారు వేసిన “జ్యోతి తొలి “శనంవటిపి, న 1 బటటలు ఒనళ్షతువుల శ ఒబ్న ముఖచిత్రం, కామరాజ్‌ కార్ట్యూన్‌, [త 4ఉమయానవతిక దక్కదని. ఇర్లాలా లోపలి విషయాలను తమాషాగా శి 6ఉగానిపంబిక, కయెలతో చెప్పిన '“తొలిమాట'” ఎప్రిల్‌ 1963 పరి(టంది౧౬౫న్నప . ఎ. విశేవాతః కవర్‌ పేజీమీదే లోపలున్నవన్నీ కఇభలు: రవిళచచంప్రైనా కఐసార్వ చె య వళ! న గా పంచాంగం దొరకడంతో కగుక్‌ బక్రువర్వి మల్లది పపము నష వను డి, కపపోయన (ఫ్ర వ్‌ మునిని మా (యాస్ల₹ పల్‌ ర ర చెలక్‌ హొసివడ్చా సహా) చెబ్బశాం క. కట్టా సుందలో జగన న్‌ 4. రగా జొనకిదాళతి | 5వాహని రచద(సుఆనమూాటయా- అనొయా లంగ్రును మూ (ఎ నవెజబంట్‌ స్తారు) దక్కి వెలటునసు కుదరతదు. పారాత. కలలు 7 కలవరించళల - యుంబజాక రి. పావన (అవచదన్న్‌ా*4త్‌ బావం విధినా వఇంపహహమెంట్యూవైటీ ? మోాబతం పెరగ గారి 2వానకి 102 ఆంతమైందుపైఎని, డాటాహ్రైస్నృ పరత్ర నుందనమిు వలో వటి వా(యటకం కొడు వట నుదితితి పవపలీయంి ౩2ంరిల కు గాది అమో.ు చతుయి పద్దాఖజావం. టెశర్రధైు ఎఢుమంజట, జీవితాన్ని నిర్వచిస్తుంది (17) ఎవని లం చెయూగ్రెత్యన్రా "ల్త్‌ చఎకటో ఫన్నీగా పన్నుతుంది (20) య నా ళ్ళ ఖో | అన్నట్టు -సర్దారనక్ట్రన్హాయు సదవత్త్రద ౧౮) ఫ్రూర్ణ్రూశత్త యమా వేళాకోళం చేస్తుంది (81) రం రు. లట “౫ పొళందంలు జారి పడుతుంది (41) హాజ్య(దక 3; 2రింటు ఇస వక్టున కం. ఓప్తాసు.మంచంని్క్టు ల (మోరూయంజువారు) కావెదాంచోోకూటు సరదాగా వుండీ (4) ఐంన్ను పంతము ారినఎలు కేటి”. న వినోదం కలిగిస్తుంది (67) క్షజ్రైో ) ఇంకం చేజ్‌ తొప్పక ం నె మంచి కథలు చెబుతుంది (శీక ఇక ఎపోంలపయనుబతం షల (| (ళ్ళ జ్‌! సం పాటలు వినిపిస్తుంది (87 గ్‌ 1 త్‌ో, సినిమాటలాడుతుంది (104) | || జ వచ్చే నెలనుంచి (మ | / మ! ఫ్‌ ఆలీ ఆమ వి ఆని సిరియల్‌ [పచురిసుంది (5% ముళ్లపూడి వెంకటరమణ | వోనతతతతతతతతతతతతతతజతతత2తతత22222డడకాకాడా //ట్తి

నో కె..ల్తి నం పైర్‌ (0 పండ భల కాం "మడ్డ యు తీయ స్ట నంత తండ్రి డ్స్‌ సరో హల్సిద్ధ్య్నీలో రక (| ద. రగా స్టా / 8 నాను యా జే | హో స్ట్‌? / స / ళీ కనే సమా మ చ కాం యం రం ప్ర, గాగ కా ౭ టట క? 0 ల్‌ స్తత. “అల జో ల ఈంమ్యాత శ్‌ ట్‌ స్తా ళ్‌ గ్‌ క్‌ గ సం | ” శ్‌ ఇ. లాలు ని ల్‌ చసా్లాయు లుకు ద్ధలో మ జ్‌ వైజ../ త్‌ సః 7 కాన ' క్‌ అకా ళా ₹ ణః సో గ్‌ నక. గ గ్‌ వే గ్రా ' స న... సిత... 4 జ్‌ వ్‌ ఆ ట్‌ చంచ ళా రకము. అన్టులలబ్టనన్‌ . ఆంవ్యాల్థి కష్ట సప సో ఇైతనన్వ్ర మో. క .(గ(/ అభి తోలు రో నయ. త! నాం ర లం | ల! మె హతా లు శప యన రా (| హ్‌ మంటు ఆరా 0 ్స త ట్‌ య్‌; న గా [. సు గలే ఆ! అము స జ్‌ చ్‌ళఖ వ్యర్య | ఖీ టా లనకణు శు ని వంక 1963 దీపావళి ప్రత్యేక సంచిక లం ఎను కృదం సంచిక ము సకదా $ క చాతక క ఖచిత్రం, సరదా ఫిచర్లు చక్యాతవవి ద్ధి అప్మాణవిస్తు2 లం 1 నో పా( శొరళాలలకు | కప సవా రం61 మ స యుువ్నిటే అభొర్భ్యల్ట 2గిరూనొంి బద్యలో 7 హా ౫ 67 3౮1 ౧0% ౧౮8 | చ (| *టో లట ళ్‌ ణ్‌ ; ఇ క్త ప ఫ్‌ గ్రా సోఇ్ళి ౧83644 . కా ౮151. ( 141 జ క [01 మ్మ. గికకోనతా 658 [6 095 ౪1 8వ) వ్‌ -. క్‌ శాస్త్ర వ ౧8 06 88 ఇ 5 శ 16 | [11 4, అలా జ్యోతి న్‌ . క. కం అ ఫ్ర 68 . గ ఫం. ప్రి ం న 80 తతత టం కోతికొమ్మచ్చి-2

1 కోరమను ! / లో ,, , 1968 ఉగాది ] 1 ల వినోదనున్తు ! వినోదమన్త! | చినొదంయన్తు ! 1. ఇ శంచికతో శ్రీ సంక్షోభకృన్నావునంవత్సర సగంవుూర్లశాస్త్రీయ కాయయెంటర్‌గా

లో ఖ్‌ వ క్ష ఇకో ల

ఆళ్ల జా ల జ్యోతి పన్సాంగమ్‌. యిచ్చిన పేరడీ యం (బవ్మా శ్రీ, శ్రీనుళ్ళాక్క ఆ వినోదార్య సీద్ధాన్థి? అద్వితీయ ఫుులేణ వికటానందళా క్రీ అా (పణీఠతక్‌ వ ంచాంగం, కానభకాననాననాననకనాన ననన పనన కననన నానన మనా నమన నటనా ననన ననన నామా నభా నాన కమనా తానో నాన పనా హానిని ధాననాననినన ననన నతని నాననా టన అనాటి నననవిననో ననా. అనానను ననన ఫననాలన కానన ననా నొపిలా తా నాననా లనూ కాకాననాన వనన నానననని గనునిక! ఏ౮ 9న 0 సూూఢ్యములు కథలకు బాపు జా ్సా చ్‌?

ఈ సంవత్సరమునకు ర5"జు వజాడు ల 0 తటి 6 సంవళ్స రాడిఆ శాయిగుమోకు పంవత్చ యిలస్టేషన్లు, (ఈయన కూడా బే రతేణ విధ॥$ి పము రాంకం వరకు గురు జూధ్యము (ఆనగా ఆత్రేయ సాహితీ థఠొందళలు మాజీ రాజ పమాఖుల్లాగ నళ (సను పం 'చాయతీబోర్డుల నూలు టీచర్లకు కసరతు

వ్య ఇసా జడా ఇక్వలేని వీదవాడీనని _ శస సకాలంలో జీతాలు ఆందక పాఠాలు. “= శీంద (పుణ్యానికి వుత్తరం రాళాడు ల్బ' పు సకిర్లా చెప్పరు) సతి సోమ వారకు నుండి నుంతి నూర్యుడు, (ఇరని టీ, ఏ శ్‌ ఖలీ శనివారము వరకు బుధ మవాఢ్యము (ఫలి బిల్లులవల్ల డి, యే, విల్లులవల్లా ఆంధ ననే మోన. | కం; ఆఫీను రోజుల్లో బుద్గి పనిచేయదు) ఈ ౮ ఎ గా హా హం గా థి (పదేశ ఖర్చులు కెండింతలు పెరుగు ? నా ర్ట ర, ఈ సంవత్సరం శని మాథ్యము లేదు, కౌయిి .కునుడు పకుపాణకుడగుటవల్ల బా ర్‌ ల అనగా కొందరి ఆదృష్టం కూడావుండదు, గ గ్‌ క నె పాలు తక్కు న; తస్మాత్‌. నీళ్ళు ఎక్కు. నం టో! నే శాళలివాసాన శకం కేపరస్‌ దమయ | వరా; సరా్య్థారు పొల ఖర్థా నాలూ లాలా. (శీను వ్ర 1903-64 డిటోో రెండు కుంచముల వర్తము, ముహామకక కథః ఆక. లేలదు మ సెల ఒక జ్యోతి "క్రాఫ్ట్‌ క కరువులో ఆధికమొ సము వచ్చును? జో్యోతిష్టతిశౌ ౪58 మూడో నెల 'అణనననణానిననకనననపానకాా నటనా వానల కపప నునన ుట కుత భనాలనానదా ననా యినా ధిని ననినాళధకాననయా కా ననననమునపనాటటనాననననాన వనాల నలా నవినానా నినా నునన నకటతు పానునానాకానా బనానా కనా నననానపనాకు అననా నక సానుటనొసినిన న తొనలనోలమనొనానాానాననకా ననన ననా నినా. అగ | ఇ. గ శ్‌ న్‌ ఫ్‌ ల యాం కం 1 ఎపద్వాటోపం శస చాయ, భే వ, | ఆన్ని వ ' గటా ట్రై (జ్‌ శ్‌ // /// అననే చల టు. ఫూల్లము కారము ండొ దొల స / / // నా! డు ప ఆభవ అంతము లయు ఆగ లస తనన / [టాకా బీతవోన్‌ వీల్లిళీ చావ్రు లోదు స] బస స్‌ గ్‌ / (రోష క్‌ షన నన క వె ళ్‌ క నున స. న ల! షహైవ ఎలి బీయుము మావలయందు తీయు / స్‌ కాయా గ కన శ్‌ గ్ల ల్‌ స మవ న మ వై వొంయు చేడు మానొటు బ్‌ సుతా ఖా క ఖు ఖా శ టం ట్‌ వ వ్యా స్త వంబోమామ ఎల్‌ నొంగయ / నైవ నేత వేప నా వాపా , ౦0 విర నోర్లగ మండు ే గై హయ న వచచడ నానా (2 కోయిల ఎన మ్యల యుండు లిరాతల వొతిదై. / / త్‌ చెవావమ్య((//2 [ క్‌ చ. ఖీ ఇ (౩ తక నే

• భైూడిలా భైలినా గంగా ఉగూరా ( లో ఈక హు. | మ నా శీ అగిన ౧౯90 భద గా క్‌. | కం స | న టం పే! స!!! లి ధ్యా 6క్హాసతా గాని ట్ల నాం యన

• గ్రాం గ్లంతిగాలర్లూ గ్లూతరంథి 2 గాడి [ లా అలకా మళ్టాలియుంట

• సస నాదామ్లై. గ్‌ ః న. ఆ. ఫ్‌ గాభ న న్న వన్షాజగు గ్లూ2ం2 గాం ౧ర్జా లంక గ్‌ న్న యా గాటన గ్లూసంు త. గ కై రుసైర్లు ల / + గ శ 1 వాం? భా క. | దంచి ంగక్మావ్రు పళ్ల అట ముళ్లపూడి వెంకటరమణ | చౌత్‌ 01

ప స ఆ టయ ర ఈ శన యానా ఆ ను న ఇ ల ఈ గధ! తంటా ఆ తి జ్‌ గ్‌ నై ల్‌ ల్‌ో 1 ఖీ న్‌్‌ నే లీ స్‌ త్‌ శ నీ టా || లో ల జో న్‌ శత ఖీ న మ వ లే చసత * 2 ర మ చ పట్ల క క నీ | ి న్‌ జై ల న (గ కః ల న్‌ + న వ సవ స | శ ఇకా డుపకులో - -' శ్‌ = అ త్రై శ్‌ మై న ఇ ది 140. న్వంత సెద్యం నంత అని సా వ డా సదూంతో మౌశుర్యమెని ర నో. 1. సనీపాటలన్న నాకయిష్టము లట. / ఈ ల కమ్యూనిజం అంటుంది సు! సొటలు (వాయటం సాపని గళ లేం (హు, గ్‌ గి 2. కులకొంత రంకుల కాంత మధ్య 11. నౌకా వాణీజ్యంలి శయ చగ మమ మనవందనద న భీ లేకి నా కి 68 అల వె తవ నయా క. కా సగాని కోసానాని రావడం వ్‌ , క సో టీ టు కన శ్‌ శశీ ళీ మావా ఆవ... సట్‌ * 8. సత్యాాగహం అంపే సర్కారుతో య తిద న మూ] మ జయంతి ధరా యా హం క్ట చరలాటి 0 శ గే. ల్‌ సట కా యలు 7 | శీ, పూర్వకొలాల్లో మానసహాని [స్ట బంగొాడను స్మగిల్‌ చేసేది 1 ( జ స గా ల ల్‌ ఎజ్‌ ఎం ఎనో జీ సై ' 'పపొణహోనికి కారణభూతం,. చాలామంది "బామా హెమీలు వ క్ట శనా పాణహానికి చో న ( లొ |. ఎ ఈనాడు ప్రాణహానికి హేతువు. | గ |ద్రో మాత్రం కాడు స్ట] [ నా తాం నాను ఉం. ద సై సం // ఈ ' 0. రాజాజీసామరస్యానిక్మిమొనగాడు | ||. ఈనాడు అంతా తారుమార కు క శ ్నే య కా ల కీ క శానటలో ( జం యట వర్‌ 9 క ళల స్మ. మా న యా చకా అ హా్య్యమ్టలీ య! . ఆచ్యంతములే అందుకు సొక్షీ. ఆశలు దున్ను ము్యునవి | పకటన ఉం క ౯ ఎౌటపోత్రుచూ నతు [| 8. చిన్నయానందం కొందరికి ధరలు మిన్ను ముట్టినవి ప్త చె వన గ జ న్‌ పబంవప్తానేబ... (శే ముంపు. జిన్‌మయానండం అనేకులకు 15. హిమాలయాల్లో చన్‌లులు నాం వా వ్వ శ ద్భా్ల రా ఫ్యా 7. చీనీ ఈనాడు తీపిగాదు పోరాడిన మన సేనలకు టో కీల షా క్‌ గ్‌ శ వ గ శ స్‌ చాటు కటువు చలిలేదు గిలిలేదు ఒకో జ్‌ (4 అబ్‌ శ ట్‌ - / రి, ఉదోోగులలో రెందురకొల న | గ లీ ల | 16. తప్పెల్ల సీది అంపే | | స ల వ యం తపాల సీడి ఆంటుంది స శ్య ల నానా 2'సవాదు కొందరు లో చా! శీ ” ళ్‌ రం. కానసి వారు కొందరు చయినా శేళ్యల్య 1 ప | నం లో ఇ _ ఖ్‌ | ర్ధి అపోజిషన్‌ పార్టీలకు కీ, అడుగువో దిక్‌ గజదిచ్చునప్ట (డె! మారా! హ్‌ యూదా కెద . కారణం పండిట్‌ జీ వ స్మాగమెరె_ లా ఈ (/ ఇ క శో లి నె క్ట ర్య భల వెసెకి ॥ న్య: న్‌ ] కక షు / గే ం యర టో గ దురాలోచన దూరాలోచనకి తేడా దీర మెనది, వ. 11. ఒక లక్ష దొపాయలు గడించేదాకా మనం పూరందరితో మంచిగా (్‌ వుండాలి. ఆ తరవాత పూరందడా మనతో దుంచిగా వుంటారు. అగస్తు 1968 నాటి కషసంచిక న. చ్‌ సా క్ష మి డాక్టర్‌ త చు రవ్యుడూ దాదులాడకంతి. మీ లోగుటు ఆయనకి దానిలో కార్ఫూన్స్‌, వఠాఖి తెలుసు. ౯ పన్‌చాంగమ్‌, ఛలోకోకులు ు పన్‌చాంగమ్‌, ఛలొకొక్తులు... ఆళాదాది : తనకు జరగనంతకాలం ఏం జరిగినా సంతోషంగా వుండేవాడు, నిరాశావాది : గజం బద్దలు, అదుగు ఒదిలు కొలిచేవాము, ప్రై నాననా ననన కోతికొమ్మచ్చి-2

బ్‌ ాముడాాా | అబువ్చున్‌ భోతంలా బదడుత్తుకోవార / అన్న స్ట ఉఎఎ భా ఫా సాకృ శ్రీగో కృ చ హ్యూస్‌ స్త వచరా నజ ళా పు అ ల కుంఈద క౦0ఉ గ౦జోసో తీ సై మొకసషా ష 066౨1 సై వేఅఆ మూ షా అపు అరీదే కుక్కలు కరనవు -ః కొజో నజ ళా కు ౦0 రా కరికే పక్కలు మొరగవు ల్‌ విఅరా ఐ౦కరాొ పు నా కరవక మొరిగే కుక్కలు ఈరమపు సీ ఫథా₹ా క ౦0 ఆ జే రారా ఆరివళ 5రిచే పక్కలు చురలపు పాపవీపం కవ మేవన ఆరనని కరవని కుక్కువిక్కడా దొరకపు | | బో టం అట మె, శె ౦0 వెం రామూ శఏనసీళా పరా స్వా తె వి విం౦ంళలన గ ఇక్కడంతా క్షేమం ఉళ ల కాం అలి య ౦రా (బి ళీ / స మ కరువులో అరీకమాసం వీరారా బార వా [ద శం ( త దలిదొానికి అను[ప్రాసం వి పు 4 1 ఇ జగాన ముప్పాతిక మువ్వీసం నం సహస న నా గ్‌ | 1 జనాళికి తృణాలే (గానం య గ్‌ కార | గ్గ గ్య 1) అవీ లేపంపే ఉపవాసం ఇంచి సర్ధి ంంంక కధది అబు? 4055206 0సణంట రంల రంగల్లున్నలు మ్‌యౌస్య | చే - పపంచపదులు (డిసెంబరు '63 శాంపిల్‌ దాంపత్యం _ షి మ్మ లీశీ ప్ర ( 63), అతగాడి పేరు గురాచారి వ య న సాపొత్య వజిల్‌ - ముడి విష్పు, అతనో "పెద్ద చురాచారి షు లెటరేచర్‌లో నండూరి, ఆరుద అతన డెచడూ మతో దారి గ న్‌ క స్ప సగ జాబు-జవాబు అతనికంట భార్య కొచైగా అనాకారి | అతవిపాలిటి కావిడ దుహామార్‌ చు కటరేచర్‌ గ ౯ - ల + శా భో శ ఇ తేట త గ్‌ చం స్‌ ఈ జాము మీ జవాబు చూవి ను. / శ లే రాయండి రాయండి సార్‌ వార్టిర్‌ డీలా మేఠ్‌ | రాయబోయే రచవ! మోటారు రాకడల పోకడలు పొండి ” రా మ్మోహనరాప్పక గేరు నం జ్య పౌండును ఏండి ఆవెన్‌చండి స్పీడు లిమిట్‌ లేని రోడు ,.. మ్వైలెన్‌ ధామస ప్రవృర్తవి స్పేడు వర్కు చేన్తుంది సెదడు, (అ నెత్తుంలో యుురల బిల లబ! చననననననననననననననవననననడడాడవనానననన ముళ్లపూడి వెంకటరమణ | కోత 8

త్య గ టం * జ్‌ శర నీవే ఉన్న / భ్‌ జ స న ణి క. క |; ఆ 1 ఇ ఆ ఈ. చానకనాననననునినననాంనిా యు. ్గా టీ జ్‌ ॥] ర్ట! క లీ చ క్ష న మ. మ న | ు. భే శ్‌ తైబగువాడికి ఒక ప్రత్యేకతా పుంది. కొన్నికొన్ని లక్షణాలనుబట్ట్‌ ఎంత శ్రీశ్రీ గ్య త క మండిలోవున్నా తెలుగువాడిని ఇపే పసిగటవచ్చు. ఉదాహరణకు : యా భి స్ట లు యట మీ దోవన మీరుపోతుండగా, ఎపడైనావచ్చి, మీ చెయ్యి మెలిపెట్టి మీ వాచీలో _బము చూసుకుని వళ్ళిపోతీ, వాడు ఖచ్చితంగా తెలుగువాడే అయివుంటాడు, రోడ్డు కడ్డంగా నుంచుని కొర్లు, ైకిల్ల, రిక్షాలు, ఆవులు మొదలైన వేటినీ క్క-చెయ్యకుండా గంటల తరబడి రాజకీయాలు, సినిమాలు చర్చించే వాడు వెలుగువాడనడానికి సందేహం లేదు. మీరు దినపత్రికగాని, మరో పథత్రకగాని కొనీ కొనడంతో పే, “” ఒక్కనారి చూసిస్తాను, "ప్‌ప రిసారా? "* అని అడిగి పుచ్చుకుని, తిరగేసి, తెలుగుతనంపై చురకలు, నిర్లత్యుంగా మీమీద పడేసి చక్కాపోయెవాడు విలుగువాడే. జ్యోతి లోగో, వెక్కిరింత బన్సులోగాని, రైలోగాని ఆపగుప కూర్చోవలసిన సీటులో నలుగు ప్రకటనలు... రికీ కూడా ఇరుకట్యుట్లు కూర్చోగల నేచ్ప ఒక్కు- ఆలుగువొడికే పుంది, తలయగుదేశం గొప్పవాళ్ళకు మాత్రమే జన్మభూమి, వివరాలకు 106] నాటి జనాభా లెక్కలు చిత్తగించండి. అన్నటు అన్నిట్‌కంచఇ ముఖ్యమెనలషణం : లలుగువాళ్ళని తిటిపోసి, టి త్‌ న యజ్యు ళం జైల ఇనా ల ఆరనవాళ్ళని, బెంగాలీవాళ్లను మెచ్చుగునేవాదుకూడా ₹లుగువాదే, శాాా౭రంత్‌ అలుగువాడు, నాం ననన టల ఒం ఇంటు వబ వాలు నామన వాలులా వభ వల వశ సలలను శశ వళ ఎం = అ క్‌ బహుమతి |! బపాుువుతి !! ర్ట అవుందసన్తా చవేజూల | నీ అ ఇల్ల ఏష 1 ఆలి ఇల్‌ అద్భుత మాయా స్పెషల్‌ నుతలములు . ( త్త ః పన్నులతో ఆ పన్నుఅను దంచి పేస్తున్న శొాలవము జ సతు వంగర ్ధి న్‌ | ౧ఎలుం ౦ల్రఅ/ 1౪౦ ల ఖీ కౌవున చేటి నీటి తీరున సర్ఫార్టీలు, ఇతర పల్లికు ఊశావావో ల్‌ ఇ ర న పన్నులు రిపల్లిక్‌ విరాళాలు సీ కటు పన్నులు $ | ఇది చేతిలో పెట్టుకుని తలకు మంగు రాను స్ట దొంగ చాళబా పన్నులం వగయిరాలతో బాధ | కాన్నచో ఈల ల నవ్పీ పోవును కోర్టులో థి సడలేని 'సన్న కారు భూకామంగులంతా భూము న్‌ జయము ఆందముగు ్త్రీకా నశ మళా, కీశ్ళృనొ పూలు అ | అను అమ్ముకొని (బతుకు జీవుడా అఆనాలనుకుంటు ఇ కీ బన్సు డబ్య్యూ లేనివారికీ కాళ్ళ నొప్పూలు ౪ థి నౌషెరో గావున ఇందులో అన్నీ వికయ దప్తా ॥ ఫీ సీణనితారు విధ్వాంనులకు వేళ్ళ నొప్పూలం ఉంగరం ర్‌ క్ట జీజూుల మతళలబులు గలవు, ఆమ్మ॥ ఫు కొలువులు ఇ వేల బేడ "సస్పెమలు పావలా ఎగ ప్రాం న్పెషలు థి ' | థి అరణాలు, రెండు ఉంగరములు శొనినవారికి థి శ్ర రచయిత: ధాన్యపు గింజల నూకళాజూ _ | రి పదిహాను రూపాయల రోలీ కమార్యా 25 రూూల క్రీ ఫ్‌ వల రూపాయన్నర మ్యాక్రమే, నేచ్బ టాళ్ళు స రినువాచి ఉచిత బహునుతి, అ న (ఆంధలో మొా[ఠచే) అదనం, థి కీయ: ఏ నుదట ది దపటిది: విది టదిన ఉం ర లతను నరాలను రన టను నాఆ=2త2డారిా2వరునడంంవననుననటినుా ళాల ణు 8డీ ననన ననినన ననన కోతికొమ్మచ్చి ణా.

ఇక ఫీచర్లు తలుచుకుంటే ఒళ్ళు గగుర్పొడుస్తుంది. శ్రీశ్రీగారి పన్‌చపదులు, - - - “అరవ్వాడి దోతై మీద ఆలోచించి రాశై ఏవో విట్లు వేశై ఏవో ఫీట్లు వేశై తరవాత చూస్కుందాం పాసై” ళ్ళ ళ్‌ గళ. ఆరుద్రగారి కూనలమ్మ పదాలు - ర్తూస్టన్ట్య ర్‌ ఏకపత్నీ వ్రతము | . ఎలుగెత్తి మనమతము వేల్పు భార్యలు శతము శ్‌ నె క ఓ కూనలమ్మా! ళ్‌ ం అతడు ఆమెల ఫైటు సంర అతివ ఛాన్సులు బబైటు లే [| ఆడదెపుడూ రైటు జ! ఓ కూనలమ్మా! ఆరుద్ర బాతాఖూనీ

• కుషితో నాస్తి దుర్భిక్షమ్‌
• లోకులు (కాకులు క్ష ఎ చచ్చుబుడ్డి వెలగదు. అడ్డమైన రాతలు : . 'లావొక్కింతయులేదు - రమణారెడ్డి కాంతయు లేక సౌఖ్యమూ లేదు - మునిమాణిక్యం ల్లా? ్‌ బుచ్చిబాబు చమత్‌ ఖారాలు: ఉక్‌ ద్ర వీ మహామహుల మొదటి మాటలు, చివరి మాటలు కందుకూరి : ఒక్క “వెధవ” నుందనివ్వను స్వర్గంలో. విశ్వనాథ : మంత్రసానితో: ఓహో కిన్నెరసానీ . శీతాకాలంలో పురుదైతే: హాహాహూ హూ చలం మంత్రసానితో: ఫో లేచి ఫో - డాక్టరుతో. కాళీగా ఉన్న పురిటి ఆస్పత్రి వరండాలో ననన 5

నర్సు ; చెలియా - “కని రావా నండూరి సుబ్బారావు : ఆరిపేయవె దీపమూ వేమన : మనర వేమా! పఠాభి పన్‌ - చాంగం: పొగాకు పగాకు సుమా! ఎయిర్‌ హోస్టెస్‌ : వి - మానవతి నిందింపు నిన్‌ దింపు | సినిమా వ్యాపారంలో - అదృష్టం కలిసొస్తే వాసన్‌ లేకపోతే ఉపవాసన్‌ అహంభావకవి. వారనారి ఇంటికి చాలా రూకపోకలు జరుగుతాయి. లుంగీకి ప్రీలింగం లంగా - కార్‌ట్యూన్‌లు, కవర్‌ ట్యూన్‌లు: సంక్రాంతి ముగ్గులా ముద్దులొలుకు నారి జ్యోతిలా అందాలు చిందే వయారి తెలుగు తార వయారి కృష్ణకుమారి ముఖచిత్ర సుందరి నార్‌! ఈనారి ఓసారి ప్రతిభా శాస్త్రి గారు, ఒక మిత్రుడు - రాత్రి దేవదాసు సినిమా చూసి ఇంటికెళ్తున్నారు. రిక్షా దగ్గిర - ఆ మిత్రుడు శాస్త్రి గారు తొడుక్కున్న చడావులు చూశాడు. “గృరూజీ.... జోడు తప్పు తొడిగారు..... కుడి ఎడమైంది” అన్నాడు ఆ మిత్రుడు. మై ఇపోచాట్టా అవి కొల్పాపూరు చదావులు. రెందూ ఒక్కలాగే ఉంటాయి. ల '_ శాస్త్రిగారు అదే చెప్పి రిక్షా ఎక్కి “కుడి ఎడమైతే పొరబాటు లేదోయ్‌” ఠో అంటూ దేవదాను పాట య్త శో గయుయరజాద వాడుకుంటున్నారు. పట కో న్‌ ప ఎమో అంతలో మిత్రుడికో సందేహం చ హై వచ్చింది.

1. కానా “గురూగారూ..... కవిగారు తప్పులో కాలేశారు - ఈ పాటకి అర్ధం నే! * తెలీలే.... కుడి ఎడమవడం ఏమిటి నా తలకాయి” అన్నాడు. , ను గళ సై “అంతే బాబయ్యా - తాగినోడి పాటకి అరాలేవుంటాయయ్యా” అన్నాడు /( స ( థి సం సహ. రిక్షావాడు. రర 222 నడతతతతతతావవవాానా |. కోత్తికొమ్మచ్చి-2

/ ఒక కృష్ణాష్టమికి ప్రత్యేకం కృష్ణ భగవానుడి గురించే వ్యాసాలూ కథలూ బొమ్మలూ వేశాం. (ఢేమతో భక్తితో వేశాం.... కాని - సేల్సు నేలకి వాలిపోయాయి! ఇలాగే ఓసారి పురాణంగారు ఆంధ్రజ్యోతి వీక్షీకి గురజాడ ముఖచిత్రం వేశారు. అప్పుడూ ఇంతే - గురజాడ కవర్‌ చూసి - ఈ్యగోమోర్‌ పుడ్‌ రైతుల బొమ్మలు వేయొద్దనీ సినిమా ఫొటోలే వేయాలనీ ఉత్తరాలు వచ్చాయి. కృష్ణ సంచిక దరిమిలా, సులోచనారాణిగారి సెక్రటరీ సీరియల్‌ నవల ప్రారంభించాం. సూపర్‌ హిట్‌) అక్షరాలా తారాపథం అందుకున్నాం..... !

• అంటూ వేము స్త కి న అరవైైవూడులో వెక్కిరించినా గన్‌, శిేని న్‌ ర్రాీ హాయిగా నవ్వేసి ముందుకు సాగిన / / లక్కలని ఎత్వల్సేన్చు అక్కినేనీ! / త్‌ ౮ / లొగతేని దూరొలత్త్య్ర తెలుగు సినిమా నావను ారొళ్తన్చ్య ఓడగా పెంచిన ధీరో! | ్‌ నే .. లో హార్చరు || శ లో నాగు || నిర్మించిన హీరో! ద్‌ గా లు ర ము సల లఛ్రీ అసాధ్యుడా! అఖండుడా! వీటో నేటి! ఓ మా అందరి హీరో నూరాముడురిపి ంచే నీకు మా జోహారో! హిటరాటూఫ) హాప్‌ బర్త్‌ లై పల ఇస్రో | ఎవ్విరిడె! ర్‌ క్‌ 1963లో శ్రీ అక్కినేనివారు అక్కినేనివారు వెలిగించిన “జ్యోతి” వెలిగించిన '“జ్యోతి' అఖండ దీపమై వెలిగి శోతలో వే సిల్వర్‌ జూబిలీ చేసుకుంది. =. [1 త రాన కొందలరాన్ము బాఖ్య ఇండార్సి న్తు ఆరంభంలో చేరిన మేము (బాపు. త్య జా అ ర నేను) నాలుగేళ్ళే పని చేయగలిగాము. ( జో జం ్నే పత్రికకు చాలా మంచిపేరు వచ్చింది. క్త క ర్త మె లీ లాభాల బాటలో పడింది. జై ఖో శే త్తి క్షా థా న కా! క కో 1966లో రావువయ్య గారు కీ గా ము ట్రీ తా ,/ మమ్మల్ని మె[డ్రానులో షాపు మూని | టో. బెజవాడ వచ్చెయ్యమన్నారు. ఒకరి కింద . జ. త శి క్రై, పనిచేయడం కాకుండా ఒక పత్రికలో. క + ఖాగస్వావింగా న్వతం(త్రంగా .. - శ . | | బతుకుదామన్న ఆశతో వేము నరే[ జనా టో అజ్టీ క్త అన్నాము. వెళ్ళాక కొన్నాళ్ళు మరింత! * అ జతే అ క్రై [కీ ల ( య శ వ. అ [తీట ముళ్లపూడి వెంకటరమణ జల 74

సరదాగా పనులు చేశాము. తన వాటా ఆస్తి అమ్మి బాపు పదివేలతో (పెస్సు కొన్నాడు.

నా ద్వారా బాపు ద్వారా కమర్షియల్‌, సినిమా ఎద్వర్స్‌టైెజ్‌మెంట్లు వచ్చేవి. అప్పట్లో పెద్ద కంపెనీల యాద్స్‌కు ఒక ట్రిక్‌ చేసేవాళ్ళం. కొన్ని ప్రకటనలు మేమే డిజైన్‌ చేసి, ఆ కంపెనీవారికి చూపించి, ఆరునెలలు ఊరికే వేస్తామని చెప్పి పర్మిషన్‌ తెచ్చుకునేవాళ్ళం.

ఆ ప్రకటనలు వేరే కంపెనీకు చూపించి ఫలానా అమృతాంజనం వారు, సబ్బు కంపెనీ వారు మాకు ఈ ప్రకటనలు ఇచ్చారు. కాబట్టి మీరు కూడా ఇవ్వండి అని అడిగేవాళ్ళం. వాళ్ళు అవి చూసి, సాటి పెద్ద కంపెనీలు ఇచ్చాయి కదా అని వారు కూడా తమ ప్రకటనలు ఇచ్చేవారు.

అన్నట్రిది విన్నారా - కల్పన కాదు జరిగిందే. నేను ఎల్‌ వి ప్రసాద్‌ గారి “ఇల్లాలుకు రచన చెసినప్పుడు ఆ చిత్రానికి కొత్తరకం ప్రకటన తయారు చేశాను.

ప్రకటన అని చెప్పకుండా - మామూలు పత్రికా వార్తలా రాసి, వార్తలాగానే చిన్న హెడ్డింగుతో వేశాం.

హైకోర్టు లాయరు గోపాలరాజుగారి భార్య మొన్న మధ్యాహ్నం గుండెపోటుతో మరణించారు. సాయంత్రం బంజారాహిల్స్‌ శృశానవాటిక వద్ద ఆమెకు ఉత్తరక్రియలు జరిగాయి.

అవి ముగించి గోపాలరాజుగారు ఇంటికి చేరేసరికి ఇల్లాలు ఎదురొచ్చింది.

రాజుగారు దిగ్ర్భాంతి చెందారు. ఇది కలా నిజమా నా నగ్ని ॥ అని తేల్చుకోలేక పోయారు. సాటి లాయర్లూ బంధువులూ సాన యీ మం పనివారూ అందరూ చూశారు. ఆమె 'నేనీ ఇంటి ఇల్లాలిని. ల్లో (షు నాలా ఉట నేను ఎక్కడికీ వెళ్ళలేదు” అంటోంది. కాదని బుజువు క (నె తా శ చేయలేకపోయారు. పోలీసులు దర్యాప్తు చేస్తున్నారు.

• అని మామూలు వార్తలా రాసి ఆంధ్రపత్రిక దినపత్రిక మొదటి పేజీలో ప్రకటన ఇచ్చాం. అప్పటికి ఇలాటిది కొత్త కాబట్టీ పత్రికవారు కూడా వార్తలాగే వేసేశారు.

అలాగ మరో రెండు రోజులు ఆ వార్త తరువాయి సంగతులు వేశాం.

మూడు రోజుల్లో పెద్ద దుమారం రేగింది.

నాలుగోరోజు సాయంత్రం ప్రకటనలో - ఈ మూడు రోజులూ ఆంధ్రపత్రికలో వచ్చినది వార్త కాదనీ ఇల్లాలు సినిమా కథ అనీ ప్రకటించాం.

ఇల్లాలులో కొత్త నటుడు నాగేశ్వరరావు (రైల్వే ఉద్యోగి) గీతాంజలి నటించారు. ఈ ప్రకటన వల్ల సినిమాకి చాలా పెద్ద ఓపెనింగ్సు వచ్చాయి. సినిమా బాగా ఆడింది. ప్రసాద్‌ గారి సూపర్‌ విజన్‌లో - అప్పటికి గొప్ప ఫిలిం ఎడిటర్‌ అయిన అక్షినేని ఈం లం. 1/ సంజీవరావు డైరెక్ట్‌ చేశారు. ళీ పాలే ఓ

ఇలాటి మనా (టిక్కును తరవాత మరి కొందరు కాపీకొట్టి వ, “ ప్రయోగించబోయారు కాని ఎడ్వర్స్‌టైెజ్‌మెంటు మానేజర్లు ఒప్పుకోలేదు. పా ల

ప్రకటనల టోక్రా కథ చూశారుగా. వ.

ఇలా రకరకాల సరదాలతో పత్రిక నడిచింది. కాని పత్రిక వ్యాపారం నడిచే తీరు మాత్రం సరదాగా లేదు. డబ్బు తెచ్చే ఇక్కట్లెన్నో ఈగల్లా ముసిరాయి. 'మనం కలిసి పనిచేద్దాం అన్న భావన పోయి 'మీరు చెయ్యండి - నేను చేయిస్తాను” అనేది మొదలైంది, తప్పొప్పులు తలకెత్తుకుని నువ్వా నేనా అని తగవులాడుకోడం తగదని బాపూ నేను బిచాణా ఎత్తేసి పాతికేళ్ళ నేస్తం మెడ్రాసుకు వాపను వెళ్ళిపోయాం. జ్యోతి మాకు కీడు చేసిందనటం లేదు. మేలు చెయ్యడం మానేసింది. జ్యోతి పొమ్మనగానే మెద్రాసు మమ్మల్ని పిలిచి వకదమ్మున ప్రొడ్యూసర్లని చేసేసింది. “అని వెండితెర మీద నా పేరు పెద్దక్షరాలతో ఈ చివర్నించి ఆ ఫ్‌ చివరిదాకా వెయ్యండ్రా - ఒక్కసారి అది కళ్ళారా చూసుకుని శ లర్‌ చచ్చిపోతాన్రా” అనేవాడు మాతో. భ్‌ ఆ మరుసటి ఏడే సాక్షి చిత్రం మేమే సొంతంగా తీశాం. కాని ఆయన పేరు వెయ్యలేదు - “అ పేరు వస్తే - అది చూసి ఆయన అన్నంత పనీ చేస్తాడని కం భయంవేసి..... నాక్షి నామ సంవత్సరం అన్నదముల మధ్య పొరపొచ్చాలు రెచ్చిపోయాయి. తగాదాలు పెంచుకోడం కన్న తప్పుకుని దూరంగా పోవడం అందరికీ మంచిదన్న భావంతో వాటాలూ గీటాలూ వదులుకుని మెడ్రాస్‌కు వాపస్‌ అయిపోయాం. తంతే బూర్లె బుట్టలో పడ్డట్టు - రెండొందల జీతగాణ్ణి రాధాకృష్ణ గారు పుట్‌బాల్‌లా తంతే ఫ్రీలాన్సులో పడ్డాను. అక్కడినించి సినిమాలకి ఎగిరాను. అక్కడ ఆదుర్తి గారు పుట్‌బాల్‌ ఆడితే ఎగిరి జ్యోతి పత్రికలో పడి - అక్కడ చెల్లని చెక్కుల్లా బౌన్సు అయిపోయి (్రొడ్యూసర్లం అయిపోయాం. సాక్షి నామ సంవత్సరం ఆరంభించాం. హన్నా మీకెంత పొగరు అని చివాట్లు తిన్నాం. అంతా మన మంచికే - దెబ్బలు తగిలితే మరీను. తరువాతి రోజుల్లో కూడా ఇలాటి ఫుట్‌బాల్‌ తాపులే హాని చేసే బదులు మేలు చేశాయి. ఓసారి సారథి స్టుడియో మానేజరు చివరి నిముషంలో మాకు ఇచ్చిన సెట్టు - వేరే ఎవరో గొప్ప ప్రొడ్యూసర్ల కోసం వెనక్కి లాక్కుని పొమ్మంటే - ఆ కలతలోంచి కంగారులోంచి “ముత్యాలముగ్గు” పుట్టింది. మరోసారి పద్మాలయా ప్రొడ్యూసర్లు “గదా” చేస్తే “పెళ్ళి పుస్తకం” వరంగా లభించింది. ఎన్నో బోనసులిచ్చింది. అందువల్ల కీడు కూడా మేలు చేస్తుందని తెలుసుకున్నాం..... అందువల్ల కవ్వాల టానిక్కుల మేజిక్కులు ఎంజాయి చేశాం. కప్టాలను కూడా ఇష్టపడటం నేర్చుకుంటే సుఖాలు పొగరు పెరక్కుండా కాపాడతాయి అని గ్రహించాం. ల లలల లపై ల్‌ / సెర్లో బెద్దేస్తే నీరంతా కదులుద్ది. ల కష్ట మడిసిమీద దెబ్బేస్తే ఊరంతా తగులుద్ది. మూ, న ముళ్లపూడి వెంకటరమణ నడ

ా ఆజా జనవరి ఫస్టున మెడ్రాసులో పాలు పొంగించాం..... ఒకళ్లు ఇచ్చేదేమిటి [ క మ - మనమే సినిమా తీద్దామనుకున్నాం. శ్‌ నై లీ శ్‌ శమ ఉత్సాహం, పట్టుదల పెట్టుబడిగా కథ అల్లుకున్నాం. శ షన | ॥ మ ఉన సస హైనూన్‌ సినిమా ఆధారంగా ఆంధ్ర సచిత్ర వార పత్రికలో రాసిన కథే శ వ్‌ | ముడిపత్తిగా తకిలీ మీద నూలు వడికి ఆ దారం ఆధారంగా మగ్గమేసి సినిమా స రా కథ నేసేశాం. (1 / య్‌. వాుకాన్య మూదు మాసాల్లో కథ కుదిరింది. ' 042% 000088 |; కథకి సాక్షి అన్న పేరే అనుకున్నాం (క్ష ్‌ 11101 (0౮0) ల “౫౦ సి!డ0 18 20 191206 ఇ [0|| శాల్తీలు - విడివిడిగా స ఇ

• “మనుషులు, జంతువులు, పక్షులు, [క్రిములు - ఇలా కనిపించినా జీవకోటి అఖండం. ఒకటే దేహం. న ప్రపంచంలో ఎవరికి ఎక్కడ దెబ్బ తగిలినా దాని ప్రభావం ప్రపంచం డో గ్‌ క్షీ న అంతటికీ తగులుతుంది. ఎక్కడ ఏ బవ్రాణి చనివోయినా అఖండ జీవ గ్‌ స లో దేహంలో ఒక కణం, ఆ కణంలో అణువు చనిపోతాయి. “ఆ. “5 కణం, ఆ కణంలా అణుఐ వాన వైడు ఈడ సెర్గోబెద్దేస్తే నీరంతా కదులుద్ది. మడిసిని దెబ్బకొడితే ఊరంతా తగులుద్ది. "హై నూన్‌ లో కౌబాయ్‌ హీరోని అలాగే పక్కింటోడికి దెబ్బలు తగుల్తుంటే - నాకేం అని “సాక్షిలో బల్లకట్టువాడు చేసేశాం తలుపేసుక్కూచుంటాం గాని - అదే పక్కోడి కొంప తగలడుతుంటే నాకేం పా అని తలుపేసుక్కూచోలేం గదా - మనమూ ఓ బాల్చీ నీళ్ళు మంటమీద పోస్తాం. కాని ఈ సంగతి తేటగా తెలియబరచుకోం - అఈనాకాకాాల ్రనోడాక్తకకాతాలాకుకనా బల్లకట్టు కిష్టయ్యకి కష్టం వస్తే - ప్రాణం మీదికొస్తే శత జ్‌ ఊరంతా పిరికిదై కళ్ళూ చెవులూ మూసుకుని తలుపు క శ ఖో 1 లేసుకొని రామా కిష్టా అనుకుంటూ ఊరికి వూరే లా జై ౯ టా కీ దాంకుంది. సు. " స టీ హైనూన్‌లో చూపింది ఒక్క పాయింటే గాని మేము
• “ఇ కీ స్తైల **జ్న పల్లెటూరి జన జీవనాన్ని కలుపుకుని పడుగూ పేకల్లా క | ఇ శీ శ | వినోదం కూడా మిళాయించి సాక్షి తీశాం. స హాలీవుడ్‌ సినిమాల్లో మ్యూజికల్స్‌ తప్ప - ఒక్క న యె క (౧౧ కస శ శ్‌ బ్యా. కే పాయింట్‌ మీదే ఒక సినిమా తీస్తారు. అంచేత వాళ్ళ జ ఆ. జా తలల. కీ సినిమాలు గంట గంటన్నరే ఉంటాయి. మన సినిమాలో కవలల... ఊంఆజ తీజజ అన్నంతోబాటు పప్పూకూరా గోంగూరా, పులుసూ చారూ కృష్ణ, శివరామకృష్ణయ్య, రామన్నపంతులు కాలక్షేపం కావాలీ, లలన కోతికొమ్మచ్చి-2

సాక్షిలో ఈ జా(గ్రత్తలు తీసుకున్నాం. కథలో కొత్తదనం, కధనంలో వేగం చూసుకున్నాం. స్టార్‌ వాల్యూ జోలికి పోలేదు.

కథే సూపర్‌స్టార్‌..... కథలో ఏ పాత్రకి ఎవరు బాగుంటే వాళ్ళు.

కృష్ణు విజయనిర్మల, జగ్గారావు, విజయలలిత, నాక్షి రంగారావు, రామన్నపంతులు, రాజబాబు, భూషణ్‌, కనకదుర్గలను అనుకున్నాం.

అనుకోడం ఖర్చులేని పని. అనడం చెయ్యడం డబ్బుతో పని.

ఒకనాడు నేను నవయుగా ఫిలిం డిస్టిబ్యూటర్స్‌ ఆఫీసుకు వెళ్ళాను. హెడ్డాఫీసు బెజవాడ. వారం వారం మెడ్రాసులో రెండు రోజులు కాంపు.

సినిమా రచయితగా అప్పటికే నేను నవయుగా వారికి తెలుసు. ఆ ్‌్సా మూగమనసులు షూటింగులో కూడా పనిచేసినందువల్ల నవయుగా ప్రి స “గలే శ పెద్దలందరికీ కొంచెం దగ్గర అయ్యాను. అక్షినేని, దుక్కివాటి గార న్న్న / క కళ

నేక క గా ళో 1 1 జ్యా

ద్వారా రచయితగా కూడా బాగా తెలుసు. ఆలో

ధైర్యంగా నా ప్రపోజలు చెవ్వాను. తిసుల చళ్ళ

నేనూ నా స్నేహితుడు బాపు ఒక చిన్న సినిమా తియ్యాలనుకుంటున్నాం. అంతా చిన్న నటులు, కొందరు కొత్తవారు. మాటలు నేను. సంగీతం మామ(మహదేవన్‌) అంతా అవుడోర్‌.... పల్లెటూళ్ళలో తీసాం. సెట్లుండవు. తప్పునిసరి అయితే తప్పు మేకప్పూ విగ్గులూ వుందవు.

దినికి బడ్జెట్‌ రెండున్నర లక్షలు. మేము యాభై వేలు తెచ్చుకుంటాం. మీరు మమ్మల్ని నమ్మి రెండు లక్షలు పెట్టుబడి ఇస్తే ఓ కొత్తరకం మంచి సినిమా తీస్తాం.

“మీరు రచయిత. మాకు తెలుసు. డైరెక్టరు ఎవరు?”

“బాపు గారండి”

“అంటే?”

“ఆయన గొప్ప ఆర్టిస్టండి. ఎన్నో బొమ్మల కథలు వేశారండి. సినిమా కూడా తీయగలడండి. అతనిమీద నాకు చాలా నమ్మకం అండి. మీరు కూడా నమ్మచ్చునండి

" వాసుగారు చిరునవ్వు నవ్వి శర్మ గారికేసి చూశారు. శర్మగారు తలవంచుకున్నారు. ఖం చెప్పలేదు.

“నాగేశ్వరరావు, దుక్కిపాటి గారు మీకు బాగా తెలుసనుకుంటాను?”

“అవునండి - ”

“మీరామధ్య అక్సినేని గారి బయాగ్రఫీ కూడా రాశారు - ?”

“అవునండి - ”

“వీరు ఇలా సినిమా తీయాలనుకోడం వాళ్ళకి తెలునా?”

“తెలీదు. చెప్పలేదు..... ఇది లక్షలతో వ్యాపారం కదండి - ఇలాటి దాంట్లో సిఫార్సులూ అవీ నాకిష్టం లేదండి _ భయం - మీకు మీరుగా నమ్మగలిగితే ఛాన్సివ్వండి - లేకపోతే వెళ్ళిపోతాను” అంటూ లేచాను.

ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననే

ఆయన కూదా లేచారు. నాకు గుడ్‌బై చెప్పటానికనుకున్నాను. అయినా అంతటివాడిని కానే - “మిష్టర్‌ రమణా!” అన్నారు వాసు గారు. ఉలికిపడి చూశాను. ఆయన చేయి జాచారు. అప్రయత్నంగానే నేనూ చేయిజాపాను. ఆయన షేక్‌హ్యాండిచ్చి నా చేతిని అదిమారు. “నేను ఓకె - మీరు తియ్యండి” అన్నారు. “ఎందుకు ఛాన్సిస్తున్నాను ॥ తెలుసా? మీకు సినిమాలో ఇద్దరు పెద్దవాళ్ళు (ఫెండ్సయి ఉండి కూడా తిన్నగా కీ నా దగ్గరకే వచ్చి అడిగారు - ఐ లైకిట్‌ - బహుశా సిఫార్సుతో వస్తే... ఏమో - వ్య కట ఐ దోన్‌ నో” అంటూ శర్త గారి వంక తిరిగి “ఏమంటారు?” అన్నారు. గా “బాగుంది..... శుభం - వాళ్ళ సెల్ఫ్‌ కాన్ఫిడెన్స్‌ ఈజ్‌ గుడ్‌” అన్నారు లో శర్మ గారు. | “రమణగారూ - ఒక చిన్న సలహా - అదే - సజెషన్‌..... మీకు రైటర్‌గా అనుభవం ఉంది - మాకు మూగమనసులు, దాగుడుమూతలు, నవరాత్రి రాశారు. ఇప్పుడు ప్రాణమిత్రులు రాస్తున్నారు

• మాకు బంధువులే - అంతేగాదు - మా నండూరి (మురళీకృష్ణు వారి అమ్మాయిని చేసుకుని మరింత దగ్గరయ్యారు. గుద్‌” అన్నారు. క ణా “బాపు గారికిదే ఫస్టు అంటున్నారు - ఎంతో కొంతైనా తో ఛా అనుభవం ఉందికదా - అందువల్ల - తొలిసారి మీరు (సక జ డైరెక్టరుగానూ, మీ ఫెండు.... సహాయకుడుగానూ వుంటే....” గ “కుదరదండి - నేను రచయితనేనండి. అతనికి ఉన్న పట్టు నో కరన్‌ ( నాకు లేదండి - అతనే డైరెక్టరు - నేను రైటర్నేనండి” అన్నాను. షా ఓీనియక్‌ థి హ్య్మ్యోజ వాసు గారు ఒక నిముషం మాట్లాడలేదు. “మంచిది - అలాగే - అయితే మరొక్క్మమాట - చీఫ్‌ టెక్నీషియన్‌గా మహదేవన్‌గారిని మీరే అనుకున్నారు. మా తరపున సేఫ్టీకోసం ఫొటోగ్రఫికి మరొక్క సీనియర్‌ని పెట్టుకుంటే బావుంటుందని - ” “నిజమేనండి - అది మాకూ మంచిదే - చెప్పండి” అన్నాను. “మన అన్నపూర్ణా చిత్రాలన్నీ తీసే సెల్వరాజు గారు - - ఫర్వాలేదా” అన్నారు వాసు గారు. “తప్పకుండా నార్‌” అన్నాను. “షెడ్యూలు వేసుకుని డేట్స్‌ ఎప్పటినించో రాయండి” క్‌ న వ వ “స్కిఫ్ప రెడీగా ఉందండి..... షూటింగు ఇరవై పాతిక రోజులు - ఒకటే ం 'షెడ్యూలండి - షూటింగు తరవాత ఎడిటింగు బాక్‌గ్రౌాండు మ్యూజిక్‌ వగైరాలకి ( వ. ఒక నెల” అన్నాను. వా కై వాసు గారు శర్మ గారి వంక చూశారు. ్‌ | “సింగిల్‌ షెడ్యూలు - ఒక నెల -- మహదేవన్‌, సెల్వరాజ్‌, రమణ - బాపు” _ = అన్నారు వాసు గారు. లు చల తమ ళ్‌ ట్రై అలానా నోవా ను కోతికొమ్మచ్చి-2

బయటకు వస్తూండగానే గుండె గుభేలుమంది - అప్పటికే మేము చె యస కకక ఉజ్జాయింపుగా బడ్జెట్‌ అనుకున్నాం. టు ఆలీ 1111

మహదేవన్‌ 10,000 ఎ భూ చ ల్‌

రమణ 7,500

అన్నీ పదివేల లోపే ఉండాలి.

కాని సెల్వరాజ్‌ రెమ్యూనరేషన్‌ 16,000. అక్షరాలా పదహారు వేలు!

మొత్తం అనుకున్న బడ్జెట్‌ రెండున్నర లక్షలు!

టి.నగర్‌ నించి ఆళ్వారుపేటకి హైజంప్‌ చేశాను. గేట్లో ఆగి మేడకేసి చూశాను.

“హౌయ్‌ డైరెక్టర్‌!” అని గావుకేక పెట్టాను ఆనందంతో.

“దూకుడొద్దు దూకుడొద్దు రామయ తండ్రీ!”

“ఎవరది?”

“నేనే - శ్రీదేవిని. కథ క్రమంగా చెప్పకుండా కప్పదాట్లు వెసినప్పుడు చెప్పమన్నారు”

“ఎక్కడ?”

“బెజవాడకి ఎగిరేముందు మెడ్రాసు మోబ్రేస్‌ రోద్దులో కొత్తకాపురం కథలో కప్పదాట్లేశారు. మీ నోట్సులో ఉంది.... అదే - మీ ఆల్క - హాలు కథ చెప్పి ఇల్లాలు కథలు దాటేస్తున్నారు - మీ తప్పులు కమ్మేసుకుందికి - ౫” అంది ఇల్లాలు.

“రహో - అదా - నాకేం సిగ్గులెదు _ భయమూ లేదు - కేవలం పరాకు. జరిగిందిది - ఒక్కసారి అక్షినని

_ గారిని మన ఇంటికి భోజనానికి పిలిచాను - రారులే అన్న ధైర్యంతో. కాని ఆయన (ప్రేమతో సరేనన్నారు. మనింట్లో నాలుగు పేము కుర్చీలు (ఒకోటి 27 రూపాయలు - ఇప్పుడు ఒకోటి పన్నెండు వందలుట!) తప్ప వేరే ఫర్నిచర్‌ లేదు. సాపాటు తుంగ చాప మీదనే. అన్నపూర్ణమ్మ గారు, దుక్కిపాటి గారు కూడా వస్తారని చెప్పారు. ఎంత ఆనందమో అంతన్నర భయం - ఆ భయాన్ని మించిన అంతమ్ముప్పావు ఠఅెరర్‌. ఎందుకంటే అప్పటికి మూడు రోజులుగా మనిద్దరికి మౌన కలహం - మాటల్లేవు - చూపులు కూడా కలవకుండా కాపరం నడుసోంది. కారణం - ఒక చిన్న కథ - కదా!

నాలుగు రోజుల క్రితం నువ్వూ, అమ్మాయీ (బాపు భార్య భాగ్యవతి, ఎక్కడకో పేరంటానికి వెళ్ళారు. బాపు

ఆఫీసుకి వెళ్ళాడు. పోస్టు వచ్చింది. నీ పేర ఒక్క ఉత్తరం - మీ జ అమ్మగారు రాసింది - కవరుమీద (ఫ్రం అడ్రసు లేదు - ఆలోచన గా అమ్‌. శ లేకుండా చింపి ఉత్తరం చదివాను. ఉత్త క్షేమ సమాచారాలు - శబ క్‌ శకస చా ఉభయకుశలోపరి బాపతు - మొన్న మన బొల్లాపు ఈనింది - న్యా కకక: 3 కోదెదూడ నెేసింది - తల్లి బిడ్డ క్షేమం - మేం జున్నాందుకుని తిన్నాం. టో ర నిన్ను తలుచుకున్నాం. నీ వాటా జున్ను మల్లన్నయ్య తిన్నాడు - ఇలా

శ్రేలీ “ింపాను సాగింది..... కవరు మడిచి గదిలో దిండుమీద పదేశాను -

అమ్మ కూడా ఇంట్లో లేదు - మన సింగిల్‌ కిచెన్‌ జాయింటు వంట (వంటమనిషి పెట్టాడు బాపు) అమ్మకి నచ్చలేదు. అందుకని తను వసారాలో చిన్న కుంపటిమీద చారెడు బియ్యం ఉడకేసుకుని పచ్చడి మెతుకులు తిని మహిళా సభకో గార్దెన్‌ స్కూలుకో వెళ్ళిపోయేది. పన్నెందున్నరకి పేరంటానికి వెళ్ళిన మీరిద్దరూ ఇంటికి వచ్చారు. నేను భోజనానికి లేచాను. నువ్వు గదిలోకి వెళ్ళి చీర మార్చుకుని వచ్చావు - నేను భోజనానికి కూర్చున్నాను. మంచినీళ్ళు పెట్టుకున్నాను. నువ్వు కంచం గించం పెట్టావు. అన్నం గిన్నం మీద మూతలూ గీతలూ తీశావు - కాని వడ్డించలేదు - ఎడం చెయ్యి నడుం వెనక పెట్టుకుని నించున్నావు - నేను వడ్డించుకోబోయి నీకేసి చూశాను. రా ఆబ్‌ ఉడి క్‌ డా “| స! కోపంగా ఉన్నావు - “ఏమిటి” అన్నాను. 035 ల్‌ “నా ఉత్తరం ఎందుకు చింపారు?” అన్నావు. (|. గం తీగ క? “అందులో ఏం లేదు” క ఎని “ఏం ఉందని కాదు - నా ఉత్తరం - నాకు రాసిన ఉత్తరం మీరెందుకు న గ్నీ రుటుే చింవారు వో “చింపాను - కొంచెం చదివాను - తవ్వా?” “తప్పే - ఇతరుల ఉత్తరాలు చదవడం తప్పు కాదా?” “నేను ఇతరుడినికాదే - నువ్వు నేను ఒకటే కదా - నువ్వు నా భార్యవి - నేను నీ భర్తని - నీకూ నాకూ మధ్య రహస్యాలు ఏవుంటాయి - నాకు తెలియకూదనిది ఏముంటుంది గనక?” “మనసు....” అని ఒక్కసారిగా ఏడుస్తూ గదిలోకి వెళ్ళిపోయావు. నా గుండి గతుక్కుమంది - మనసు చివుక్కుమంది. నేను చెయ్యి కడుక్కుని గదిలోకి వచ్చి చూశాను. బోర్లగిలా పడుకుని వెక్కివెక్కి ఏడుస్తున్నావు - జెబ్బమీద చెయ్యివేసి అదిమాను. నీ ఉక్రోషం నా చేతిని విసిరి కొట్టింది. ఆ రోజునించీ మూడురోజులు మనకి మాటల్లేవు. మూదో రోజు సాయంత్రమే అక్షినేని దంపతులు, దుక్కిపాటి గారూ విందు భోజనానికి వచ్చారు. నువ్వు భాగ్యవతితో కలిసి మౌనంగానే వంటచేశావు - ఆ రోజు మామి (వంటావిడ) రాలేదు. వడ్డన కూడా చేశావు. “కొత్త పెళ్ళికూతురా?” అన్నారు నాగేశ్వరరావుగారు - నిన్ను రో చూడగానే. క € కో అవునండి” అన్నాను నేను. చ “పెళ్ళయి ఎన్నాళ్ళయింది?” ఆ = ఆ “ఏడాది” అన్నాను. “" 6ఉకజయెచి “అయినా మాకు కొత్త పెళ్ళికూతురే - నీ పేరేమిటమ్మా” అన్నారు ట్రే చక నొ నానన కోతికొమ్మచ్చి-2

నాగేశ్వరరావు గారు. క్‌ నాలం ర నాననా కణాల లాలా క్‌ కాలా ను. | “శ్రీదేవి సార్‌” - టై “అన్నీ మీరే చెబుతున్నారు - ఆమెకి సిగ్గా?” [| క్‌ శక టా అ న. శ “కాదండి - కోపం - నామీద” అన్నాను వెకిలిగా నవ్వి, (“ తంత అభా ల్‌ నువ్వు చుర్రుమని చూశావు. అన్నపూర్ణగారు హాయిగా నవ్వేశారు. సా త్‌ + (లా తా సప “అన్నపూర్జా - నీక్కోపం వచ్చి ఎన్నళ్ళయింది?” అన్నారు స ను జ జ్య ళ్‌ అల [1 క్‌ వరాల గాలు. వ గ. ఆవిడ మళ్ళీ నవ్వారు. నీ వ్‌*! ఇలమలా చ్‌ “కోప్రత్రాపాలుండాలి - అవే రుచి - కాని అవి చుట్టపక్కాల్లా ( శ ప్‌ య వస్తూ పోతూ ఉండాలొ అన్నారు అక్సినేని. స న్‌ అరల కీళ్ళ దరూ నవ్వారు స వా హ్‌ న అం ఆ మ + అక ము ఓ నువ్వు తప్ప..... ల్‌. ప జీ ఫ్‌. = లం పాల్‌ క త్ర రాధత్రి..... ఆ -్‌ ణి చ్‌ 2 అనే ఖ్‌ స్త మ్‌; నా గదిలో చికటిలో “బాలరాజు కథి మహాబలిపురం షూటింగులో చీకటి లోపల నా మదిలో శీదెవి (మా అబ్బాయి వర, చేతిలో బాపు నా మది లోపల చీకటిలో చిన్నకొడుకు రమణలతో) భాగ్యవతి (మా నాకు భయం వేసింది - ఏడుపులా ఇది వేసింది. అమ్మాయి అనూరాధతో) “స్సారీ” అన్నాను. “మా నాన్నగారు కరణం, పోస్టుమాస్టరు కూడా - నేనోసారి దాత టపాలో ఓ కార్డు చూసి చదువుతుంటే ఆయన కోప్పడ్డారు - తప్పమ్మా గ ల! ఆ ఇంకోళ్ళ కార్లులు చెతికొస్తే - అడ్రసు తప్పు ఇంకేం చదవకూడదు (గ్ర ట్ర అన్నారు” అంది శ్రీదేవి. అజ నుర్మునే నంద నందనుడు శ్రీకృష్ణుడిని తలుచుకుని చక్కటి నెమలి కన్ను ఆలంబనగా బాపు అందమైన లోగో వేశాడు. నందనా ఫిలింస్‌ అనే పెరుతో పార్ట్‌నర్‌షిప్‌ ఫరం రిజిస్టరు చేశాము. ఇక డబ్బుదే ఆలస్యం..... పెట్టుబడి వాటా తలా అయిదేసివేలు. 72 బాపు పదివేలిచ్చాడు. బాపు పినతండ్రి సత్తిరాజు శేషగిరిరావు గారు, 1 గ 7 డూండీ గారి (ఫ్రెండు సురేష్‌కుమార్‌ ఎలియాస్‌ ఈడ్పుగంటి ఆశీర్వాదరావు (1 (త్ర, ( చెరో అయిదూ ఇచ్చారు. నా దగ్గర అయిదు వేలుందిగాని - నా మిత్రుడు అక్షినేని గారి చేయి ముళ్లపూడి వెంకటరమణ నునా నాననా ననన 05

పడాలన్న సెంటిమెంటుతో నేను ఆయన్ని కలిశాను. “నేనూ బాపూ సినిమా తీస్తున్నాం, పెట్టుబడికి అయిదు వేలు అప్పు కావాలొ అన్నాను. “చెక్షా కాషా అన్నారు ఆయన. ఇంకేమీ అడగలేదు. “చెక్ళేనండి. ఆర్నెల్లలో తిరిగి ఇచ్చేస్తాను” అన్నాను. ఇక్కడో చిన్న బీరఖా - అంటే సంగీతం భాషలో స్వర సంచారం. చిన్న సంగీత షికారు. నేను ఆంధ్ర పత్రికలో ఉండగా నాగేశ్వరరావు గారు పగ్స్‌రోడ్‌లో అంజలీదేవి గారి ఇంటి పక్కనే చక్కని బంగళా కట్టుకున్నారు. గృహప్రవేశానికి పిలిచారు. ఆ రోజు వచ్చే లోపల నేను పత్రికలో రిజైన్‌ చేశాను..... నాగేశ్వరరావు గారికి చెప్పలేదు. గృహహప్రవెశానికి వెళ్ళలేదు. కొన్నాళ్ళ తర్వాత వాహినీలో చూసి పలకరించాను. “ఫంక్షన్‌కి రాలేదేం?” అన్నారు. “నేను పత్రికలో రిజైన్‌ చేశాను” అన్నాను. ధట “అలాగా - ఇప్పుడదే పత్రిక?” (౯ జ | “ఫ్రీలాన్సు జర్నలిస్టుగా వార్తలు తెచ్చుకుని అమ్ముకుంటున్నానండి” కే “బాగుంది - సరే - ఫంక్షన్‌కి రాలేదేం?” అన్నారు మళ్ళీ. ల్‌ 7 చే. “మీరు పిలిచినపుడు నేను పత్రికలో ఉన్నాను, ఫంక్షన్‌ రోజుకి లేను. 741 ఆ ముందు రోజే రిజైన్‌ ఇచ్చాను. నాకు పత్రిక ప్రతినిధిగా హోదా పోయింది. చా అందుకని రాలేదు. కాని వచ్చానులెండి. ఆరు రూపాయలు పెట్టి ఒక చిన్న రో ష్‌! కంచు కాలింగ్‌బెల్‌తెచ్చి, మీరు చూడకుండా లోపలికొచ్చి మీ టేబుల్‌ మీద పెట్టి కనబదకుండా వచ్చేశానండి” ఆయన విశాలంగా నవ్వారు. “ఆ కాలింగ్‌ బెల్‌ పత్రికవాళ్ళిచ్చింది కాదా?” “కాదండి - నా సొంతం - పెర్సనల్‌ గిఫ్ట్‌” " “రేపోసారి ఇంటికి రండి” అని వెళ్ళిపోయారు నాగేశ్వరరావు గారు. మర్నాడు వెళ్ళాను. అయిదువేలు కాష్‌ చేతికిచ్చారు. ఏమిటన్నట్టు చూశాను. య “ఉద్యోగం మానేశారు కదా - ఉంచండి - వేణ్తీళ్ళకి చన్నీళ్ళు తోడు” అన్నారు. | నే గ ఆ దబ్బు బల్లమీద పెట్టేసి దండం పెట్టాను. 'ష . “తాంక్యూ ఒం వద్దండి” శ్‌ తేరా “ఫరవాలేదు - జర్నలిస్తూ - యాక్టరూగా కాదు - ఒక స్నేహితుడిగా గాజా అర 96 తతత. కోతికొమ్మచ్చి-2 |

ఇచ్చాను - కాగదా గారు రాసినట్టు ఇది లంచం కాదు” అన్నారు నవ్వుతూ. “తెలుసండి - అయినా నాకు పట్టుదలండి..... మనం అడిగితే మన (ఫెండు ప్రాణమెనా ఇస్తాడు కాని ప్రాణం పోతున్నా మనం (ఫెండుని పూచికపుల్లకూడా అడక్కూడదు” అన్నాను తల వంచుకుని. - ఆయన నా బుజం మీద చేయి వేసి ప్రేమతో వాత్సల్యంతో అదిమారు. ఇలా ఆయన ముందు హైక్సాసు కొటేషన్లు వల్లించిన వాడిని ఆరేళ్ళ తర్వాత ఆయన్నే అప్పడిగాను..... ఆనాడు డబ్బు లేక కాదు - నా కొత్త జీవనానికి ఆయన చల్లని చేయి తగలాలనే..... కోతికొమ్మచ్చి షికారు సమాప్తం. త విధంగా అక్షినెని గారిచ్చిన అయిదు వేలు నందనా ఫిలింస్‌ అకౌంట్‌లో నా పెట్టుబడిగా వేశాను. ఏం సినిమా - ఎవరితో అని ఆయన అడగాలేదు - నేను చెప్పాలేదు ఆర్నెల్ల తర్వాత ఆయన నాక్షి చిత్రం చూశారు. “రమణగారూ - ఎంత పొరబాటు చేశారు. సాక్షిలో ఈ వేషం వెయ్యమని ముందు నన్నెందుకు అడగలేదు - నాకు మాట మాత్రం ఎందుకు చెప్పలేదు?” అన్నారు. “సార్‌ - మీరు టాప్‌ హీరో - నేనూ బాపూ అన్నిటా కొత్తవాళ్ళం - మా సామర్ధ్యం కొంతయినా బుజువు చేసుకోకుండా - మీ అభిమానాన్ని అడ్డుపెట్టుకుని అడగటం ధర్మం కాదనిపించింది. (ప్రూవ్‌ అయినాక | అదగాలనుకున్నాను... అందుకె నవయుగా డి(స్రిబ్యూటర్స్‌ని డబ్బు అడిగినప్పుడు కూడా మీ పేరు చెప్పలేదు..... మా ఇద్దరి పర్సనల్‌ రిస్కుమీదె వాసు గారిని అడిగాం” అన్నాను. బళ నాగేశ్వరరావు గారు నిట్టూర్చారు. . నత క “షారబాటు చేశారు. ఆ వేషం నాకిచ్చి ఉంటే మీకింకో లక్ష లాభం . తనా. ద నులునో |

• వచ్చేది.... నాకూ ఒక మంచి పాత్ర చేసిన తృప్తి, సంతోషం దక్షేని..... ని సర్లెండి..... కథ రెడీ చేసుకోండి. పికృరు చేద్దాం” అన్నారు. న అప్పుడు మేము సారథీ కాంపొండులో - మసక వెలుగులో స్యా కూర్చున్నాం. న కుర్చీలలో కాదు. లాన్‌లో ఓ పక్కనున్న ఇటికరాళ్ళ మీద. పెద్ద బడ్జెట్‌లో సినిమాలు తీసే ప్రొడ్యూసర్లు ఎందరో క్యూలో ఉండగా - ఆయన - పెద్ద పెట్టుబడి - తట్టుకోలేని బాపు రమణలకు ఛాన్సిచ్చారు.... రాసిన రమణ, తీసిన బాపు సామర్దానికి అది గొప్ప సర్టిఫికెట్‌..... ఆశీర్వచనం..... పొతిక వేలతో ఆంధ్రాబాంక్‌లో అకౌంట్‌ ఓపెన్‌ చేసి - ఆ రసీదు కాపీని నవయుగా వారికి పంపించి, వారిని . యాఖై వేలు అడ్వాన్సు అడిగాం. మూడు రోజులలో మద్రాసు బ్రాంచికి చెక్కు ఎగ్రిమెంటు కాపీ పంపించారు..... ఎగ్రిమెంటులో మేము నలుగురం పార్ట్‌నర్స్‌మి. మానేజింగు పార్ట్‌నర్‌గా చెక్కు సైనింగు పవరు నేను కోరుకున్నాను. సురేష్‌కుమార్‌, శేషగిరిరావుల పేర్లు నిర్మాతలుగా వేశాం. ముళ్లపూడి వెంకటరమణ లలనా క

ముఖ్యనటులకు, టెర్నీషియన్‌లకు అడ్వాన్సులిచ్చాం. పెద్దజీతగాడు సెల్వరాజ్‌ పదహారు వేలు, మహదేవన్‌ పదివేలు, కృష్ణకి నాలుగు వేలు, బి.ఎన్‌.రెడ్డిగారి సినిమాలో హీరోయిన్‌ వేసింది కాబట్టి విజయనిర్మలకి ఆరువేలు - ఇలా జీతాలు సినిమాలో వచ్చే పెద్దా చిన్నా పాత్రలన్నిటికీ - తన మనసులో కట్టుకున్న రూపాలతో రేఖా చిత్రాలు వేశాడు బాపు. ఆ రూపాలలో వాళ్ళ చిరా రైెకలూ, పంచెలూ, పంట్లాంలూ, నిక్కర్లు అన్నీ ఊహించి వేశాడు. ఆ తరవాత కాస్ట్ర్యూములు కొని కుట్టించే పని ప్రొడ్యూసర్లకి ఒప్పుగించి, బాపూ నేనూ లొకేషన్‌ చూసుకుందికి వెళ్ళాము. కథ రూపు తేలగానే ఇది అంతా పల్లెపట్టులో తీయాలనీ, మాకు తెలిసిన గోదారి తీరానే తీయాలనీ అనుకున్నాము. మాఫ్రెండు సీతారాముడు (భావరాజు వెంకట సీతారాముడు - వాడే మా ఆర్హు డైరెక్టరు - సాక్షినించి అందాల రాముడు దాకా) అప్పుడు ధవళేశ్వరంలో జూనియర్‌ ఇంజసీరు. గోదారి, డెల్దా, కాలవలు - పదవల మీద ఉద్యోగం కాబట్టి డెల్లా అంతా బాగా తెలుసు. పెద్ద గోదావరి దాటించే ఫెర్రీ, పుట్టి, కాలవ మీద బల్లకట్టు, ఏది మెరక ఎక్కడ పల్లం, నదిలో సుడీ వడీ లోతుపాతులూ అన్నీ బాగా తెలుసు వాదికి. ఓసారి పురుషోత్తపట్నం దగ్గర - ఒక వ్రాణిని కావాడటం కోసం తమ ఊబిలోపడి, రక్షించబడి, బతికి బట్టకట్టి - సైనసైటిస్‌ అనే జబ్బూ, అనుభవం, గోల్టు మెడలూ సంపాదించుకున్న ధీరో..... “సాక్షి వొత్రల రూపకల్పన పైవరుస - రామన్నపంతులు, భూషణ్‌, జగ్గారావు, దా శివరామకృష్ణ, సాక్షి రంగారావు, దిగువ - ఆనందమోహన్‌, చలపతిరావు, బొడవాటి మరావు, రాజబాబు భో ఆహో నాలో. క్‌ టీ ళో - మం జే . మె శీ డా కే ర, ; తో క్‌ శ స్త్వ "1 స వ

త వాదికి ఆనకట్టనించి కొండ మొదలుదాకా అందరూ నేస్తాలే ళ్‌ - ఒరే ఒసేలనించి చిన్న సారూ పెద్ద సార్ల దాకా. చ క్త అదో గొప్ప ఎడ్యుకేషన్‌. శ ఎక్న్యట జ్న ు త్త ల ం న; ] 7 నాక్షి కథకి రంగస్థలం ఒక బల్లకట్టు రేపు కాబట్టి మేం కూదా చే లల 2 ౧. | ఆనకట్ట దిగి కాలవరేవుల్లో తిరిగాం..... వక్‌ సక్టై = ల | 5! న క . బొబ్బర్లంక, పిచికల్లంక, ఆత్రేయపురం, ఆలమూరు. | ఖై ఇ / హ్‌ ఇ చైెీ, _ పులిదిండి, కట్టుంగ - అటువేపు రావులపాలెం ర్యాలి, వద్దిపర్రులాటి ౬ కో జై ల * _ఊళ్ళస్న్‌ చూశాం. ఖా వ క్స్‌ పై వ్‌ . ఆ టైములో సీతారాముడి కంట్రాక్టర్‌ (ఫఫెండు - కనుమూరి న జాబ వా = * వెంకట్రామరాజు గారి ఇంట్లో మకాం పెట్టుకున్నాం. ఊరి పెద్ద క్ష; సెసిదెంటు సూన్నాణరాజు గార్నించి - బల్లకట్లు వాపన్నదాకా లొకేషన్లు వెతుకుతూ.... ్న గ్య ల శ శ. క్ష అంతా నేస్తాలయిపోయారు. అన్నీ చూశాక బాపు పులిదింది గ్రామాన్న కథాస్థలంగా ఎన్నిక చేశాడు. అక్కడి నీలాటి రేవూ, రేవులో రావిచెట్టూ, రేవుకి గొడుగు పడుతున్న పెద్ద మర్రిచెట్టు - స్తానాలు చేసే ఇల్లాళ్ళూ, జలకాలాదే కన్నెపిల్లలూ చిన్నపిల్లలూ, ఈతలు కొట్టె కుర్రపిల్లలూ, బారీతలు కొట్ట హీరోలూ, అరమోద్చిన కన్నులతో యోగనిద్రలో ఉందే ఆవులూ గేదెలూ, నావలూ రాదారి పడవలూ లాంచీలూ - వీటన్నిటితో రేవు సందడిగా ఉంటుంది. అటూ ఇటూ అరిటి, కొబ్బరి, చెరుకు తోటలూ - పదవలూ నావలూ నచ్చనివారికి అవతలి గట్టున యిస్ఫీడుగా పోయే బొగ్గు బస్సులూ, కాలవొద్దున పుణుకులూ పుల్లట్ల వులేలూ, రేవుకి కొంచెం పక్కగా బల్లకట్టూ అంతా ఎంతో హాయిగా ఉందేది..... కళ్ళకే కాదు మనసుకూ పందగ..... జీ ॥ బై న్న గ సే స ళ్‌ అల నళ్ళి గొ ల” ం క్‌ ్న సి న్‌ ఘా క పా ళ్‌ త వరో గిలా ల బ్‌ సే ల్‌ ( యం) లు లో 1 టు కం? న్‌ జు; కో గాలు. “ఈ శో గ్‌్ష? య ల చ న క స ్సే ల తో షా ధాం పక ే శ యా? _ త్ను డై త సత. రసో న య్‌ ప టే కా ళ్‌ శ ల ల కహ హు. యా అ రే. 0 రా ఇ యి వాంగ | ఇ ఖా న్‌ క్త 'కై/ క ల! | ఆటల (1 న! .. ఫి కీ అలు శ స లో గస హ్‌ షో 1 శ కమ. ? ఇనచ క షల్‌ జట యో + వా ప: మేష, ి నున్నా ఫభిస్స్‌ ఆఈకుదుటుత్తేజకదంగా కనిక చంపూలకు వాల కెవ మహనదేవక్‌ దో2ం.పాళకు యూ తలా గుగెల్లోమాదుమోగేసుగడంసమకూలిడు న క త! నిక్హతల సుసేగ్‌కుమౌ గ్ల నా. అన్‌ క క్‌ ఒహో ఘ్రా ఆన (అవిలంన్‌ విడునల ముళ్లపూడి వెంకటరమణ పలల

న. షష పల్లెటూళ్ళో యూనిట్‌ సభ్యులు అరవై / సజు | స దెబ్బైెమందికి వసతులు కల్పించాలి. వంటా [కన 1 / న్‌. క. / య. వార్చులూ భోజనశాల, పడక గదులూ, క్‌. జ ( 7 త శ ఖా కుజ కై బాత్‌ రూములూ (కొన్ని కంపెనీలు | లో లలన ॥ శ్‌ ల్‌ కాలకృత్యాలకు కాలవగట్లకే పొమ్మనేవి) అన్నిటికీ గ్‌ ర టా. వసతులూ కల్పించాలి.... . ల్స్‌ క ్జ్శ్గ్‌్‌ క్ష = ఇ ప్‌! జ్‌ జై హ్‌ / జ్జ పులిదిండి రాజు గారు తన సాంత ఇంటిని న్‌ స్తై ఎ వత్త జి 1౯ [1% కైన రబ్‌ జజ 1 / క్ష ల్‌ (న శ ఖాళి చేయించి, దాని చుట్టూరా ఉన్న కొన్ని మో క గ క ళా = పొలాలు అదెకు తీసుకుని వాటిలో పాకలు ఆ శా ఆల న. టు! గ్‌ా జ యట మొదటిసారి మెగాఖోన్‌ పట్టిన బాపు.. మెడ్రాసునుంచి వచ్చే కామెరా యూనిట్‌ లాలా... (థెద్దలారీలో జెనరేటర్‌, ఇంకో బస్సులో కామెరా) రావడానికి వటిగట్లను బలపరచాలి. అంతా వార్‌ ఫుటింగ్‌. రాజుగారూ సీతారాముడూ రంగంలోకి దిగారు. మేము మెడ్రాసు వెళ్ళి పాటలు రాయించడం, దికారింగు, మేకప్‌, మి ఫీ. దుస్తుల తయారీ వగెరా పనులారంభించాం - బాపు సినిమా (ప్రిప కు మెరుగులు న కు డు రూ గు జ్జ రాం 'హైటదాబాదు నించి సహాయంగా కబీర్‌దాసు గారు వచ్చారు. లాంగ్‌ షాట్‌, గో క్లోజ్‌ షాట్‌, మిడ్‌ షాట్‌ వగైరా మెలకువలన్నీ నేర్పిన గురువు కవీర్‌దాసుగారేనని "తై గ్‌ న అ ఆ ల, నీ బాపు ఇప్పటికీ సగౌరవంగా చెప్తూ ఉంటాడు. స్ట (1 వొటల రచన ఆరంభించాం. ఆత్రేయ, ఆరుద్ర, దాశరథి, కొసరాజు గార్లను నా రో అనుకున్నాం. చాలామంది - రకరకాల వాట వరసలు కట్టించుకుని వాటికి మాట వరసలు (పాటలు) రాయించుకుంటారు. బాంబేలో నౌషాద్‌లాంటి వాళ్ళూ అంతే. " టల క ర్య మి జ అ న మై “రామునితో కపివరుండిట్టలన్నాడు' అని వా = జ్ఞ | ౩ స్త వ బకత క్‌ |. = ఆక్త్తో జ ॥॥ ము లా సూ వా ఎడు ఉంటే తాళం ప్రకారం - “రాముని తోకా - . క గ నా కై మ. వివరుండిట్టూ - లన్నాదమ్మా సీతమ్మా అని ౨. స్‌ ళ్‌ ఖు / ప ల క్‌ ౪ 8 స... 'యురమన నీవిటు - లొదిగియుండగా - న ల్‌. న శవనవా్ఞ్శ క టే ల్‌ శల ఒళటి _ జానూ. జ ం” వ మా శ కే _ ఏ మొహా - బృ్బతుకో ఐసా హై” ఇలా చాయ ల ౩ మామ (మవాదేవన్‌), పవుగళేంది ఇది ంంాడటాాటేల 2 మై __. అవద్దంటారు. రాసిన పాట, దాని భావం, దాని ళ్‌ - శ్‌. స్ట క హృదయం తెలుసుకుని దానికి అనువైన రాగం తాళం

• న మతలువాడలతు వును. నలా లట ౨ అమర్చి ట్యూన్‌చేసేవారు. త్‌ మా ఆర్ట్‌ దైరక్టర్‌ సితారాముడు, మాకెంతో మూగమనసులుకి సంగీతం కూర్చినప్పుడు సాయపడిన పులిదిండి రాజుగార్లతో మేం... ఆత్రేయ, మామల వద్ధతులు చూసి నేను ననన కోతికొమ్మచ్చి-2

| కై. ం | ౫ త్రిలయిపోయాను. ఆత్రేయ గారు తేట తెలుగులో వ. , + ౬. మాటవరసలు పలికే వారు. మామ, అప్పు నా కు సై వాడె ల్‌ ఖ్‌, ఫై ॥ క్త (పుగళేంది) వాటికి పాట వరసలు అమర్చవారు. య క " గ "| ప ల క్‌ | ఆ శ వో క. రై అదే వద్భతి సాక్షిలో కంాడా ట్‌, క్‌ ణి న ఖీ స్టా రజ. కా అవలంబించాం.

• జ త క . ర్ట కే వ - క్షా రెండు పాటలు తప్ప అన్నీ రెడీ అయ్యాయి. 2 క్ష ై [| శ | కు ఒకటి ఆరుద్రకి కుదరక - రెండోది ఆత్రేయ న. లే త్త అ నట్‌. తోసారు ఛో నిట్టింగు బౌెంగంళూరంు ఉద్‌లాండ్స్‌లో బాపు తొలిసారి షూట్‌ చేసిన మీసాల కృష్ణుడి గుడిలో... పెట్టుకున్నాం. కబీర్‌దాస్‌, సారథి, శేషగిరిరావు, బాపు, నేను, సురేష్‌ కుమార్‌ అయిదు రోజులు అనుకున్నవి యితరులు మూడురోజుల్లో అయిపోయాయి. ఒక పాట ననన వూ(తం కుదరలేదు. మెొండికేనింది. ఆరుద్రగారు గిల్టీగా ఫీలవుతున్నారు. ఉడ్‌లాండ్స్‌ లాన్స్‌లో పచార్లు చేస్తున్నారు. అలాటి సిట్యువేషన్‌లో (సందర్భంలో) పూజ్యులు మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి గారుంటే ఏమాలోచించేవారు. ఎలాటి పల్లవి పలికేవారు అనుకుంటూ గురువు గార్ని తలుచుకున్నారు. చావు భయంతో గజగజలాడుతున్న పిరికి కిష్ణయ్యలో ధైర్యం పోసి బతికించాలి. అది సంగతి. అనుగ నుసూన్వుు పల్లవి పలికింది: (గ గ 'అలిత్రకడుప్పుచ్య్లా) ల్‌ బతకరా బతకరా పచ్చగా” భి ఈ అందరం త్రిల్లయిపోయాం. ఓ గంటలో పాట పూర్తిచేశారు కలాన్ని ఆరుద్రగారు. సాయంత్రానికి మామ ట్యూన్‌ చేశారు. (ఈ పాటకి కామిడీ రాజబాబు చేసిన పారడీ; అమ్మ కడుపు చల్లగా అత్త కడుపు చల్లగా బతకరా బతకరా ఆర్నల్లో ఏడాదో బతకరా బతకరా హాయిగా! డైరెక్టరుగా బాపు తీసిన తాలి షూటింగు ఇదే) ఒక చిన్న గుడిలో మధ్యాన్నం రెండు గంటలకు మొదలై సాయంత్రానికి పూర్తి అయిపోయింది షూటింగు! మిగిలిన ఒక పాటా రాయని భాస్మరుడు ఆత్రేయ గారు రాయవలసింది. బద్ధకంలోంచి ఆయన ఇంకా మేలుకోలేదు. పాటకి 250/300 ఇస్తున్న ఆ రోజుల్లో నేను ఆయన మీద గౌరవం కొద్దీ పాటకి అయిదు వందలు ముందే ఇచ్చేశాను. అయినా ఆయన చ్చ పాట రాయలేదు. మేము షూటింగుకి బయలుదేరే నాటికి కూడా వ యాన కా కాగ తెమల్బలేదు. మేము ఆశ చెరిపేసుకుని రైలెక్కి వెళ్ళిపోయాం. ఈనాటి అడడ కనక కాయలో. బుణబంధ మేనాటిదో అని పాడేసుకున్నాను నేను. ముళ్లపూడి వెంకటరమణ లలన |

రికార్దింగుకు ముందు మామ మమ్మల్నిశ్తాైా [| |; న. సల చు న్‌ క క ్‌ ల్‌ పిచ్చి - '“ఆర్మెస్తాకి మా బడ్జెట్‌ ఎంత - ఎన్ని టా. ణు వ్‌ నన "స్ట? | జా | హా ర? 22 భ్‌ రన శం వాద్యాలు పెట్టవచ్చు” అని అడిగారు. కం ద యి 'ఫుల్లార్మెస్తా నించి నిల్లార్మెస్తా దాకా మీ క్ష్‌ ర ఇష్టం = పాటలు బాగుండాలి అన్నాం. ట్‌ ఖో (/ య జ వ్‌ వ ల సన లంటి శా పాటలన్నీ రికార్లయివోయాయి. ఘంటసాల, న్‌్‌, ; ష్టం. త. గ ప్న సుశీల, పి. బి. శ్రీనివాస్‌ పాడారు. ఒక పెద్ద ల చే న జా పాట - కొత్త గాయకుడు (1967లో) కె. బి. కె. స్ప్సు యల్‌ ఇ స్‌. న 2 మ భా గ లాల వ్‌ జో తా ఓ ' మోహనరాజు గారు పాడారు. / చవ వాం వ్ర ల్‌ వ నో మ చే ల వానా ప స స న ఇంకో మంచి పాట - పివి శ్రీనివాస్‌, నన న్‌ లో మం న క నా ం ర్ట తణట. ంట్రలఅటల కాంంండా ఎస్‌. పార్ధసారథి పెరుతో అంధ్రపట్టికల్‌ నేను “నాక్షి మూలకథ ల మెదడ్రాసులోనే తీశాం. ఊరి బయట - ఆరు రాసినపుడు క్షయిమాక్స్‌కి బాపు వెసిన యిల(స్టెషన్‌ బయట - ఒక నాటకం కంపెనీ స్టేజి కట్ట అక్కడ తతత

• తీశాం. ఇది నిజంగా నాటకం పాటే. కృష్ణ, విజయనిర్మల, విజయలలిత వేశారు. సవతుల చెలగాటం, కృష్ణుడి ఇరకాటం. అటు భామ, ఇటు రాధ. “ఆలూ - ఎ(ర తేలూ, దాని కాలూ - నీకు చాలూ అంటూ సాగుతుంది. ఇందులో సహదర్శకుడు (కి.శే.) పెండ్యాల నాగాంజనేయులు (సంగీత దర్శకుడు పెండ్యాలగారి తమ్ముడు) కళ్ళకి గంతలు కట్లుకుని తొక్కుడు హార్బ్చోనీ వాయించే సన్నివేశం - పక్కా గ్రామ నాటకాల సరదా సీను - హెలెట్‌, మేము అజ్ఞానంకొద్దీ, కుర్రతనపు దూకుడుతో 'పంధొమ్మిది రోజుల్లో తీసిన చిత్రం” అని పబ్లిసిటీ ఇచ్చాం. దానివల్ల కొందరు పెద్దలు మామీద 'ముదర న న న _- ము గి ని జోకులు వేని చా లా య స + పొంగిపోయారు. బిఎన్‌రెడ్డిగారు - ఘాటుగా ] * దమ్ములాగి (శ్రీశ్రీ, ఆరుద్రలలాగే ఆయన
• వ కూడా గుప్పిట్లోంచి దమ్ములాగేవారు) సు ఫ్‌ జో. ం . య “వ్ల? అన్నారు. _ న | -__ “పంధొష్ముది రోజులు కాకపోతే తాంభె వ = శ = [ / “ వ. = కాం తొమ్మిది రోజులు షమూట్‌చేస్కో అదేం మో క్త ప క్త పే _ క్‌ జా “క్‌ ఇల 7 *గొప్పకాదు. తీసింది బాగుందా అన్నదే న ॥ - కై. - నా క్వశ్చన్‌” అన్నారు దమ్ము విడిచిపెడుతూ. _ జ క్ట య 2 ప ప ల్‌ కనా జ్‌ ఆయున లక్ష అడుగులు షూట్‌ వ స చేసేవారుట. జే" _ ఇ (| ____చక్కన్నగారు “పంధొమ్మిది రోజుల్లో నటు ప నన మడ లు తముననమనము నల కప యో. రీసేది పంధిమి ది దోజులే అదుడో లు రు, ఆ ఘట్టాన్నే సినిమాలో తీసినపుడు చూపిన విధం ఠ ద గాం క్రననాననాననాననననానా నలల కనాలని నతాననననననననననా నా నాభ తననన లన ననా నన పనన నన నననననననననాడననననన ననన ణు 02 కనను ననన వు కోతికొమ్మచ్చి ల

బాపు - రమణ గార్ల స్టెల డిఫరెంట్‌ బాపుగారి ఫస్ట్‌పిక్చర్‌ “సాక్షి . అందులో నేను హీరోగా యాక్ట్‌ చెశాను. ఆయన స్టైల్‌ డిఫరెంట్‌గా ఉంటుంది. నిచురల్‌ స్కూల్‌, ఐ సీన్‌ అయినా, ఏ లొకేషన్‌ అయినా సెలెక్షన్‌ చాలా బాగుంటుంది. (ఫ్రేమింగ్‌ కూడా మిగతా దెరెక్టర్స్‌కి, ఆయనకి చాలా డిఫరెన్స్‌ ఉంటుంది. ఆర్టిస్టులకు సీన్‌ ఎక్స్‌ప్లెయిన్‌ చేసే తీరుగానీ, ఏదైనా గానీ హండ్రెడ్‌ పర్సెంట్‌ ఇది బాపు గారి స్టైల్‌ అని చెప్పొచ్చు. ఆయన తీసిన ఫస్ట్‌ పికృరే రష్యాలోనిక[్‌ “౫-౧ ' సరె ల వన్య . కాష్కెంట్‌ ఫిలిం ఫెస్టివల్‌కి వెళ్ళింది. చాలా మంచి | ఎం మయ అట చ లరు తెచ్చింది. మ్యూజికల్‌గా కూడా చాలా డి అజ శై ఫీ స్‌ జీ వ్‌ పెద్దహిట్‌ అయ్యింది. పదేళ్ళ గ్యాప్‌ తర్వాత ఆయన | శ స్రీ ఇ “మాలి ( చెరెక్షన్‌లోనే విజయావారి శాజేశ్వరి విలాస్‌ కాఫీ[ , ౨౫౫౩, [| య శే గా ళ్బ ఖై క్షబలో యాక్ట్‌ చేశాను. అది నావెల్టీ ఉన్న సబ్జెక్ట్‌ ( జ్ర . ఈతే లను “లో కమర్షియల్‌గా కూడా బాగానే అడింది. ం ఇ ్‌ ఇ 1 ఇ శ == అలై మూదో సినిమా 'కృవ్లావతారం'. అందులో శీ జో య ల్లో యే - న్‌ , ల్‌ నా క్యారెక్టర్‌, దైలాగ్స్‌ చాలా డిఫరెంట్‌గా ఉంటాయి. క భా “పంక్తి? అ వ్ల ఇప్పటికీ టీవీలో ఆ సినిమా వచ్చినప్పుడు చాలా! 4. వచ ఆ కా ఇంట్రెస్టింగ్‌గా చూడాలనిపిస్తుంది. బాపుగారంతటి మంచి డైరెక్టర్‌తో పనిచేసినందుకు ఐ యామ్‌ వెరీ హ్యాపీ. ముళ్లపూడి వెంకటరమణ గారు 'సాక్షికి ముందే 'తేనెమనసులు” నుంచే నాకు పరిచయం. ఆయనది కూడా ఓక డిఫరెంట్‌ స్టైల్‌. సినిమా చూసి ఇది రమణ గారు రాసిన సినిమా అని చెప్పొచ్చు. తర్వాత బాపు, రమణ కాంబినేషన్‌లో 'సాక్షి స్తార్ట్‌ చేసినప్పుడు నిర్మాతగా కూడా రమణ గారు పూర్తిగా ఇన్‌వాల్ప్‌ అయ్యేవారు. షూటింగ్‌ జరిగినన్ని రోజులు లొకేషన్‌లోనే ఉండి చూసుకునేవారు. ఆ తర్వాత రమణ రు లేకుండా బాపు గారు చేసిన సినిమా 'రాజేశ్వరి విలాస్‌ కాఫీ క్షబోొ. ఈ సినిమాకి పాలగుమ్మి పద్మరాజు గారు . ___ రెటర్‌, చక్రపాణిగారి సూపర్‌విజన్‌లో జరిగింది ఈ ఫ్‌ మా గ శరన సినిమా. స్నా టం. యో లం శ గే బాపు గారు లేకుండా రమణ గారు సత్యచిత్ర తజ జైన. సు బేనర్‌లో నేను నటించిన పలు చిత్రాలకు రచన నక్ష జ! కర భజ తా.“ . శం చేశారు. వీళ్ళిద్దరూ కలిసి సత్యచిత్ర బేనర్‌లో చేసిన న నిస ల యో ళా 'ఏది ధర్మం ఏది న్యాయం చిత్రంలో నేను గెస్ట్‌గా

• తవ |: నాకా (1 ;,నటించాను. నేను 380 చిత్రాలు చేసినా “సాక్షి ళా శ్రీ సప. న్‌ ళీ న్‌ క్‌ ల జ్జ “ఇగ చిత్రాన్ని మాత్రం మరువలేను. క టో స్‌ ర వా బాపు - రమణ గార్లతో ఎప్పుడు కలిసి వర్క్‌ || ై లా వే చేసినా పర్పనల్‌గానూ, ప్రాఫెషనల్‌గానూ నేనెంతో . |! మూ 7 సో దా హ్యాపీగా ఫీల్‌ అయ్యాను. నేను బాగా ఇష్టపడే టల్‌ షం. యా వ్యక్తుల్లో బాపు, రమణ గార్లు ముఖ్యులు, 'కృష్ణావతారం' లో (శీదేవితో ఓ సన్నివేశం ఆ సూపర్‌స్టార్‌" కష్ణ పనన (౬

కౌని సాక్షి ఇరవై తొమ్మిది రోజులాడింది. కె క క న. అంతే కాదు. దాని డబ్బు అది తెచ్చుకుంది. అంతేక్ట్‌ " శక్తే కాదు - పండితుల ఆశలనూ అశర్యాలగూ | న్‌ ల . ధిక్కరించి... నవయుగా వారిచ్చిన పెట్టుబడీ, క --- నూ. దానిమీద కమీషనూ వారికి ఇచ్చేసింది. | క క వ - ష్‌ గం |

అంతేనా అంటే ఇంకా ఉంది. మాకు | లోల శ! రతం శే కూడా లాభాలు ఇచ్చింది. అంతేనా అంటే ఇంకా | | న. . కే నూ వ ఉంది మరి. మాకెవరూ ఫిలిం ఫెస్టివల్‌ పెద్దలు[ ' ( " కలోళ్ళ మైల - శే తెలియకపోయినా, మేమెవర్నీ అడక్కపోయినా - | ఒం శ్చ ఇం తో క్ష ఇ ॥ ఢిల్లీ నుంచి మమ్మల్ని పిలిచి సాక్షి చిత్రాన్ని - [. లాం సా లా. కా తాష్కెంట్‌ ఫిలిం ఫెస్టివల్‌కి (సోవియట్‌ రష్యా గె అయ్‌ తీసుకెళ్లింది. “సాక్షి వర్కింగ్‌ స్టిల్‌ - కనకదుర్గ, రాజబాబు, కిల్లీకొట్టువాడిగా

వేసిన సితారాముడుని డైరక్ట్‌ చేస్తున్న బాపు వా కా ననన

క ఈక త వాళ్ళ ఖర్చుతో సబ్‌టైటిల్సు వేసుకుని ప్రింటును రష్యా

భం వ్‌ తీసుకెళ్ళింది. అంతే కాదు. ఆ తరవాత రవ్యానించి చైనా

వాయు 3 మంగోలియాలలో ఏడాదిన్నర షికార్లు చేయించింది. చివరకు రిజర్వు ర బాంకు వారి ఎక్స్‌వోర్ట్‌ ఇంవోర్‌ రూల్సును మన్నించి వెనక్కిపంపింది..... నే లీ క్‌ గ్‌ అలాగే మరో తొమ్మిదేళ్ళ తర్వాత మా సీతా కల్వాణం లందన్‌, టీ టె షికాగో, బెర్లిన్‌, పారిస్‌ ఫెస్టివల్స్‌కి వెళ్ళింది. ఈ సినిమా కూడా మేము అడక్కుండానే, అప్లికేషన్‌ పెట్టుకోకుండానే - ఫెస్టివల్స్‌కి ఆహ్వానాలు

అందుకుంది మా సీతా కల్యాణం (పింజల సుబ్బారావుగారు తన కుమారుడు ఆనందరావు పేరిట తీసింది). సి ర్మాత లుదడ బల్ట న ర లేక పా న టు. ఇబ్బందిపడుతూ - సినిమానే చుట్టేసేక్ట్హ్మ్‌ _-= ॥ _ పరిస్థితి వచ్చేసరికి - మేము అన్నపూర్తా టే క్‌ బక వణ కై సై 2 న కృష్ణప్రసాద్‌ గారితో వేరే ఒప్పందం' శంక ఆం చం లే. లీ చేసుకుని అయిదు లక్షలు డ బ్బు య. ॥ శ వ . క సర్దుబాటు చెసి షూటింగు తగు విధంగా సీ శక టై జ | కై నడిపి చిత్రం పూర్తి చేశాము. న యక లా సా .

ఈ ప్రయత్నంలో మాకు చాలా కే ల 1 ఇ జ్యా నవ్చం వచ్చింది. డి(న్సిబ్యూటర్‌ న స శై / కృష్ణప్రసాద్‌ గారి మాట (జగపతి కే | న నును. వ . రాజేంద్ర ప్రసాద్‌ గారి అన్నగారు) పే మ వయలలయడలాడయాముయనపాముణానే ములను! కరుకైనా చాలా ఓపిక, దయ కలవారు. లండన్‌ చలనచిత్రోత్సవం (1978)లో “సీతాకల్యాణం” ప్రదర్శితమైన మా ద్వారా వచ్చిన నవ్వాన్ని నాలుగేళ్ళు సందర్భంగా - కృష్ణశాస్త్రి, డెరెక్‌ మాల్మమ్‌, బాపు, పింజల ఆనందరావు, ఓపిగ్గా ధరించారు. మోహన్‌రావు, గూటాల కృష్ణమూర్తిగారలు (తే పైనతన

ఆ తరవాత - ఆ బాకీని, దరిమిలా చేరిన ఇతర బాకీలను కూడా అణా పైసలతో తీర్చివేశాము. ఒక్కసారిగా పదిన్నర లక్షలు జమ కట్టాము. ప్రసాద్‌ గారు మాకు ఉత్తరం రాశారు. సినిమాల్లో నష్టం వచ్చినప్పుడు చాలా మంది నిర్మాతలు (పెద్దవారు కూడా) ఆ డబ్బు తరవాత చూసుకుందామని దాటవేస్తారని, అలాటిది మీరు టెక్నిషియన్‌లు మాత్రమే అయినా డిస్టిబ్యూటర్‌ డబ్బు పూర్తిగా తిరిగి ఇచ్చారని మెచ్చుకున్నారు.

ఆ ఉత్తరం ఒక గొప్ప మెరిట్‌ సర్టిఫికెట్‌గా దాచుకున్నాము మెము. ఇది ముత్యాలముగ్గు సినిమా తరువాతి మాట..... అంతకుముందు కూడా ఇలాటిది జరిగింది.

శ! సాక్షి చిత్రం తరవాత బంగారు పిచిక తీశాం. అందులో శ్రీ ఫిలిమ్స్‌వారికి లో న యాభై వేలు బాకీ పడ్డాం. ఆ తరవాత “బుద్ధిమంతుడు కథ రెడీ చేసుకుని అక్షినేని చో స్య గారి కాల్‌ షీట్లు సంపాదించినా - నవయుగా, శ్రీ ఫిలిమ్స్‌ వారు మా చిత్రం చా! బిజినెస్‌ వద్దు పొమ్మన్నారు. ఎఎన్‌ఆర్‌ నొచ్చుకున్నారు. ఎఎన్‌ఆర్‌ ఫెయిల్యూర్‌

ల ర సినిమాక్కూడా పెట్టుబడి వచ్చేస్తుంది అన్నారు. త ల్‌ అప్పుడు అక్కినేనిగారి పూచీఖత్తుమీద లక్ష్మీఫిలింస్‌ ఛార్జ్చుకి మారాం. ఆ ఛార్జులో బుద్ధిమంతుడు హిట్‌ అయింది. రెండు నెలలలో లక్ష్మీ ఫిలింస్‌ వారు

యాభై రెండువేలకి ఓవర్‌ఫ్లో (లాభాలు) చెక్కు పంపారు.

వెంటనే బంగారు పిచిక ఖాతాలో నవయుగా (శ్రీ ఫిలింస్‌) వారికి బాకీ ఉన్న యాభై వేలకి చెక్కు రాసి శ్రీ ఫిలింస్‌ డిస్టిబ్యూటర్‌లు చంద్రశేఖరరావు, శర్మగార్లకు అందజేసి తాంక్యూ చెప్పాం.

చంద్రశేఖరరావు గారు కూడా ఆశ్చర్యపడి లేచారు. నవయుగావారి (అప్పటికి) పదిహేదేళ్ళ చరిత్రలో వత్తిడి చెయ్యకుండానే అడక్కుండానే అప్పు తీర్చిన ప్రాడద్యూసరు ఈ బాపు రమణ ఒక్కరే (ఇద్దరే?) అని మెచ్చుకున్నారు. ఆ మంచిమాటే గోలు మెడలుగా మెడలో వేసుకున్నాం..... ఆ తరవాత చంద్రశేఖరరావు గారు అక్సినేని గారికి ఈ సంగతి చెప్పారుట.

“నా (ఫెంద్సంటే ఎమీటనుకున్నావు - నా (ఫైెండ్సుకి ధనం లేకపోయినా గుణసంపద ఉంటుంది. కాబట్టె ఆ లొట్టలేస్తూ లాభాలు మింగేసి కూచోకుండా ముందుగా మీ అప్పు తీర్చారు. అలాటివాళ్ళని మీరు నిన్న వద్దుగాక వద్దన్నారు. ఇవాళ వాళ్ళు ఏ క్లాసు ప్రొడ్యూసర్లు” అని దెప్పిపొడిచారు.

“బాబోయ్‌ - నీతో ఇదే చిక్కు మెడకేస్తే కాలికేస్తావు - కాలికేస్తే మెడకేస్తావు” అన్నారు చంద్రశేఖరరావు గారు.

ఈ ధనం గుణం అంటే - మా మిత్రులు అల్లు రామలింగయ్య గారు గుర్తుకొస్తున్నారు.

మేమిద్దరం అంటే ఆయనకి చాలా (ప్రేమ. వాత్సల్యం లాటి అభిమానం. ఆయనతో మేం తీసిన సినిమాలలో బుద్ధిమంతుడు (ఆమ్యామ్యా) అందాలరాముడు (తీతా), ముత్యాలముగ్గు, మంత్రిగారి డబ్బు జేసిన వియ్యంకుడు మరువరాని చిత్రాలు. క్ష అన్నట్టు ఆ రోజుల్లో ఆంధ్ర దేశాన్ని ఊపేసిన ప్రయోగం - నిత్య వ్యవహారంలో విచ్చురూపాయిలా చెలామణి అయినది - పత్రికల సంపాదకీయాల్లో కూడా చోటు సంపాదించుకున్నది - ఒక్కమాట - “ఆమ్యామ్యా”

అది అల్లు రామలింగయ్యగారి సొంత ప్రయోగం - ఆయన క్రియేషన్‌. అయినా డైలాగ్‌ రైటర్‌గా నాకు క్రెడిట్‌ వచ్చేసింది. నేను కొన్ని సభల్లో కూడా ఇది వెల్లడించాను. అందుకు ఆయన నవ్వేసేవారు.

“పోదురూ - మీరు మీ డైలాగులో చోటివ్వకపోతే - మీరు ఇంకేదో రాస్తే - ఇది మిగిలేదా బతికేదా - దాని కైడిట్‌ మీదే” అనేసేవారు.

ముళ్లపూడి వెంకటరమణ నలల | గ

రామలింగయ్య గారికి మా మీద గల నమ్మకానికి అభిమానానికి మరో శాంపుల్‌, ఒకరోజు సాయంత్రం ఫోను చేశారు. “మీ ఆఫీసుకు రాత్రి తొమ్మిదింటికి వస్తున్నాను. సీక్రెట్‌. మీరొక్కరే ఉండాలిస్మండీ” అన్నారు మా ఆఫీసు - 10, రాజా ప్టీటుకు రాత్రి వచ్చారు. ఎలా వచ్చారో తరవాత తెలిసింది. వాళ్ళ ఇంటినుంచి _ కారులో బయళ్లైరి పానగల్‌ పార్కు దగ్గర దిగారు. అక్కడ టాక్సీ ఎక్కి మైలాపూరులో దిగారు. అక్కడ ఆటో ఎక్కి మా ఆఫీసుకు వచ్చారుట. కూడా ఎవరూ లేరు. = ఆయన రాగానే నేను ఆటో చూసి ఆశ్చర్యపడి లేచి ఇదేమిటి అన్నాను. లోపలికి పదండి అన్నారు గంభీరంగా. ఆఫీసులో చిన్న మానేజరు శర్మ తప్ప ఎవరూ లేరు. లోపలికి వెళ్ళాం తలుపులు మూసేశారు. చొక్కా పైకండువాల చాటు నుంచి లీ ఒక పొట్లం తీశారు. న అయ్యా! ఇది పయ్బైనిమిది వేలు. నా బిడ్డకి కట్నం కోసం. మీ దగ్గర ధనం ప లేదు గాని గుణం ఉందని తెలుసు. అందుకే మీకిస్తున్నాను - నెల కావచ్చు నాలుగేళ్ళు ల... నమటిళతి. కావచ్చు. నాకు వడ్డీ అక్కర్లేదు - అసలు పదిలంగా ఉంటే చాలు. నేను అడిగినప్పుడు ు నన్నే. - అడగ్గానే ఇస్తే చాలు. ఈలోగా మీరు వడ్డీకి తిప్పుకున్నా సరే.... ఇది నా బిడ్డ ల లే కోసం. మీ దగ్గర - మీ దగ్గిరే పదిలంగా క్షేమంగా ఉంటుందని నా నమ్మకం.....” శ అంటుంటే ఆయన గొంతు కాస్త బరువెక్కింది. కన్ను చెమర్చిందేమో కూడా. కాని ఆ గదిలోని మసక వెలుతురులో కనపడలేదు. కాని ఆయన మాటలు - ఆ చిన్న ఉద్వేగంతో నాకు మాత్రం కళ్ళు చెమర్పాయి. ఏణ్జర్ధం తర్వాత ఆయన ఫోన్‌ చేశారు. వస్తున్నా అన్నారు. రాత్రి తొమ్మిదికి ఆటోలో వచ్చారు. నేను ఆటోని పంపేసి ఆయన్ని మా ఆఫీసు కారులో తీసుకెళ్ళి వైద్యనాథ అయ్యర్‌ వీధిలో దింపెశాను. ఓ నెల తర్వాత పెళ్ళి శుభలేఖ వచ్చింది. ఎ గే బాపూ నేనూ సత్యం గారూ (మా పార్ట్‌నర్‌ ఎన్సెస్‌ మూర్తిగారు) పెళ్ళికి వెళ్ళాం. సత్యంగారి చేతులమీదుగా . పదివేల రూపాయల బంగారు గొలుసును కట్నకానుకలుగా చదివించాము. అల్లు గారు పెళ్ళిపందిట్లో తిరుగుతూ నా బంతిలో కొచ్చి వంగారు “నే జెప్పలా - - మీకు గుణం లేదు గాని ధనం ఉంది - అదీ గొప్ప” అన్నారు. “సార్‌ - ఉల్చా - మీరు అట్టు తిరగేశారు” అన్నాను. క్షణం ఆగి పొారమాట గుర్తు చేసుకుని భళ్ళున నవ్వారు. “రవణాజీ - అదే మీతో వచ్చిన చిక్కూ అన్నారు. “ఈసారి పురాణం తీస్తున్నారట కదా” అన్నారు అల్లు గారు ఆఫీసుకొచ్చి. “ప్పరాణం కాదండి - ఇతిహాసం - అదే - సంపూర్ణ రామాయణం” అన్నాడు బాపు. “ఏదో ఒహటి - పురాణం కాబట్ట మాబోటివారికి ఈసారి మాకు వేషం ఉండదు కాబోలు” _ “ఉందకేం - పెద్ద వేషమే ఉంది” “మరి చెప్పరేం - కాల్‌షీట్లు ముందే చెప్పండి డైరీ నిండిపోతే ఆనక కష్టం .

“పెద్ద వేషమే గాని కొల్తల్లో కాస్త తేడా వస్తోంది. అదే ఆలోచిస్తున్నాం” అన్నాడు బాపు. నిరిజ్ళం పల్లోం ఈహ్రమూ? ఎంళీ

“అబ్బ - చంపుకు తినక చెప్పండి - కొల్తలు తేడా ఉంటే. క్చిస్తేవా షు. "జ , సర్దుకుందాం. పొడుగైతే కత్తిరిద్దాం - కురచయితే టాకా వేసి మ్‌ ర్క లట! అతికిద్దాం” అన్నారు అల్లు గారు. ం నష స్‌ చం, ళ్‌

“పొడుగూ వెడల్పూ కాదు - మనిషి ఎత్తు ఆరు అడుగుల త సట అం

ళట ఇల్లే జరా ఇల్ల ఆర్టీ . వాయన తళ న ప్రమా

అబ్బా - వేషం ఏమిటో చెప్పండి - వేపుకు తినక - ” “శ్రీరాముడు” అన్నాడు బాపు. అల్లు గారు త్రిల్లుడై ఆంజనేయుడై ఆనందంతో డాన్సాదేశారు. ఆర్మాన్‌! బూటాన్‌!!

దివి పెళ్ళిపందిరి వేసె

భువి మల్లిపూవులు విదిసె

పులిదిండి గ్రామానికి ఒక్కనారిగా పెళ్ళికళ వచ్చేసింది. శ్రీరామనవమి పందిళ్ళలా సందడే సందడి. పిల్లల కేకలు మరీను. ఆటలు, పాటలు, ఈలలు, గోలలు.....

సాక్షి కోసం పచ్చి దోర తాటాకులతో వేసిన గదుల ఘుమఘుమలు, తడకలు దడులు - భోజనశాలలు - తెల్ల ఇటుకలతో అంచులు కట్టి వేసిన దారులు, అలికి వేసిన ముగ్గులు, వాటి మధ్య కేకలు వేస్తూ పరుగులు తీసే బొందు లాగూల, గోచిపాతల, పరికిణీల పిలలతో ఊరంతా కళకళలాడుతోంది.

లావుపాటి కరెంటు తీగలకి కట్టిన ఎలక్టిక్‌ బల్బులు - ఊరంతా ఒక దెబ్బన వెలిగించే చిచ్చుబుడ్డి దీపాలూ... కన్నుల పండగంటే పండగే -

“సీకటి కోసం ఎతికినా దొరకట్లేదురా”

“ఇయాల సినేమా వతారంట”

“్పినేమూ కాదెపౌ - నాటకం అంట”

“మాపిటికి సినేమా యిప్పార్లు దిగుతారంట”

“కాదెహె - సర్మసు వత్తాదంట”

ఇలా రకరకాల ఊహాగాన సభలు జరుగుతున్నాయి. రేవులో కూర్చుని విన్నాను.

ఒక రోజు ఉదయం పదిగంటలకు నటులు, టెక్నీషియన్లు దిగారు. అప్పటికి అందులో ఎవ్వరూ సూపర్‌ స్టార్లు కారు.

నటులు కృష్ణ, విజయనిర్మల, విజయలలిత, లక్ష్మి, (భారతి), కనకదుర్ద, రాజబాబు, రామన్నపంతులు, రంగావర్హుల (నాక్షి రంగారావు, కొంగర జగ్గారావు, బొడ్డవాటి కృష్ణారావు, ఆనందమోహన్‌, బొందలవాటి - శివరామకృష్ణయ్య, చలపతిరావు, భూషణ్‌ (స్టిల్స్‌కూడా) వచ్చారు.

ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననే | ౯

విజయనిర్మలతో వాళ్ళ అమ్మ గారు శకుంతలాదేవి, విజయలలితతో త వాళ్ళ అక్క విజయ, ఆమె రెందెళ్ళ కూతురు (ఇప్పుడు తల్లి తెలంగాణ 1 శ్‌ ్‌ నె నాయకురాలు శ్రీమతి విజయశాంతి) వచ్చారు. లై

కామెరామన్‌ పి.ఎస్‌. సెల్వరాజ్‌, అసిస్టెంటు పాచ్చూ, మేకప్‌ మాధవరావు, కన్‌ (| యై కామరా యూనిట్‌ పదిమంది దిగారు. కామెరా యూనిట్‌లో ఒక చిన్న (ళో జనరేటరు, పెద్ద పెద్ద లైట్లతో ఒక భారీ 75 1వ” జనరేటరు వచ్చాయి. 5 ) శ టే 10 1% పవర్‌గల ఆర్క్‌ బూట్‌ లైట్లు వచ్చాయి. నాక్షి షూటింగ్‌ చాలా రోజులు రాత్రిళ్లు కూడా జరిగింది. ఆర్కు బూటు లైట్లు వెలిగించాల్సి వచ్చినపుడు సెల్వరాజుగారు ఆర్మాన్‌ (ఆర్క్‌ లైట్లు ఆన్‌ చేయండి) బ్రూటాన్‌ (బూట్‌-ఆన్‌) అంటూ కేకలు వెసేవారు. అవి వినివిని అలవాటైన పిల్లలు షూటింగు. అయిపోయిన చాలా రోజుల తరవాత కూడా రాత్రివేళ 'ఆర్మాన్‌” 'బూటాన్‌” అని సందులో కేకలు వేస్తూ తిరిగేవారు.. ఈ ఎపిసోడ్‌కు ఆర్మాన్‌, బూటాన్‌ అని టైటిల్‌ పెట్టడానికి అదీ కథ.

వంటవాళ్ళు ముగ్గురు రెండు రోజులు ముందే వచ్చి గాడి పొయ్యి వగైరాలు చూసుకున్నారు. షూటింగు వంటల విషయంలో చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి. అయిదు రోజుల పెళ్ళిళ్ళలోనే ఆయాసాలు అజీర్జాలు, మందుల పేచీలు చాలా ఉండేవి. అలాటిది నెల్లాళ్ళు షూటింగంటే - వంటలు చాలా జాగ్రత్తగా చెయ్యాలి - నూనెలు జాస్తి పదకుండా చూడాలి. రుచులు మారుస్తూ బోరుకొట్టకుండా చూడాలి.

అందుకని ఇలాటి విషయాలలో అనుభవంగల మెడ్రాసు వంటవాళ్ళు సుబ్బయ్య & మణ్‌ ముఠాని తెచ్చాం. వాళ్ళు పెద్ద పెద్ద కంపెనీలకు పని చేసేవాళ్ళు.

అలాగే బాత్‌రూముల విషయం కూడా - ఆరు బాత్‌ రూములు, ఆరు లెట్రిన్‌లు కట్టించాం. పెద్ద పెద్ద తారుద్రమ్ములతో వడినీళ్ళు కాచి అందించడానికి ఇద్దరు మనుషులు... క్లోరిన్‌ జల్లుతూ ఎప్పటికప్పుడు మరుగుదొడ్లు శుభ్రంగా ఉంచడానికి ఇద్దరు మనుషులు.

బసలు కూడా నెల్లాళ్ళ మకాం దృష్టిలో పెట్టుకుని చేశాం. రాజు గారి డాబా ఇంట్లో (కృష్ణు విజయనిర్మల, విజయలలితలకు) పక్కా గదులు అమర్హాం.

మిగతావారికి తడకలతో డార్మిటరీలు - ఇద్దరికి నలుగురికి చొప్పున గదులు కేటాయించాం. కామెరామన్‌ బసకోసం పిడబ్యుడి వారి హౌస్‌బోట్లు తెప్పించాడు సీతారాముడు. అవి కాలవమీద తేలి ఉండే చక్కని ఇళ్ళు. ఒక బెడ్‌రూము, డ్రాయింగురూము, బాత్‌రూము, వంటిల్లు ఉంటాయి. పూర్వం ఆఫీసర్లు, దొరలూ గోదావరిమీద పంటకాలువల యిన్‌స్పెక్షన్‌ పనులకి ఈ హౌస్‌ బోట్లు వాడుకునేవారు.

మూగమనషులు తీసినపుడు, గోదావరి మధ్య లంకల్లో సావిత్రి, నాగేశ్వరరావులు బసచేసినపుడు ఇలాటి బోట్లనే తెచ్చాం..... ప్రేక్షకుల తాకిడి లేకుండా గోదారి మధ్యన లంగరేసేవాళ్లం. ఈ బోట్లు చూసి సావిత్రి నాగేశ్వర్రావులు త్రిల్లాశ్చర్యపడి లేచారు. లేవగానే కాఫీలు తాగారు.

ఇంత వివరంగా ఎందుకు చెప్తన్నానంటే - చిన్న బడ్జెట్‌లో పొదుపుగా తీస్తున్నా - సౌకర్యాలకు ఏమీ లోటు లేకుండా - సంతోషంగా సరదాగా పనులు చేసుకోవచ్చనీ - కొన్నిచోట్ల కష్టపడ్డా ఆ కజ్టాలు కూడా చాలా రుచిగా ఉంటాయనీ - మామూలుగా అనుభవించే సుఖాలకన్న అవే మధురంగా తీపి గుర్తులుగా ఉండిపోతాయనీ చెప్పడానికే

• అన్నీ వన సంతర్పణల్లా సరదాగా ఉంటాయి.

56

హీరోయిను విజయనిర్మల అమ్మగారు శకుంతలాదేవి గారు - అరమరిక, అంభస్తు హోదాలు పెట్టుకోకుండా

108 కానన ననన కోతికొమ్మచ్చి-2

ఆ పల్లెటూరి వంటింట్లోకి వచ్చారు. అన్నీ చూశారు. శుభత గురించి | (| హెచ్చరించారు. తరవాత అక్కడి వారితో కలిసిమెలిసి కబుర్లు చెప్తూ రోజూ హం వ్‌ న ఒక స్పెషల్‌ అయిటమ్‌ చేసి వడ్డించేవారు. ళల టు టు

ఒకటి రెండు రోజులు లైట్‌ బాయిస్‌ బెదిరి దూరంగా ఉన్నా వారిని _ నొ స! ఆవ్వ్యాయంగా పలకరించి వారికీ భోజనం వడ్డించేవారు. వారు అమ్మగారూ క శ్‌ కా తోటీ అమ్మగారూ అంటూ మురిసిపోయేవారు. యారు చుడ కదన

నేను చివరి పంక్తిలో అన్నం తింటుంటే ఆమె కూడానా పక్కన కూర్చుని వడ్డించేవారు - తినేవారు.

పెద్దవారు ఇలా చేయడంవల్ల - యూనిట్‌ మొత్తం ఒక కుటుంబంగా కలిసి మెలిసి తిరిగేవారు.

ఒకనాడు మా షూటింగు పరిస్థితులను ఇన్‌స్పెక్షన్‌ చేయడానికి బెజవాడనించి పెద్ద మానేజరు నవయుగా శర్మగారు, చిన్న మానేజరు నర్సయ్య గారూ వచ్చారు.

యూనిట్‌ అంతా షూటింగు స్పాట్‌లో ఉంది. నేను వాళ్ళని రేవు దగ్గరే పలకరించాను. షూటింగు స్వాట్‌కి తీసుకువెళ్ళాను. వాళ్ళు సెల్వరాజుతో మాట్లాడారు.

బెజవాదనించి కారులో వచ్చారు గదా అని వాళ్ళని కాంప్‌కి తీసుకువెళ్ళి అక్కడ పందిళ్ళూ పాకలూ చూపించాను.

వేడివేడిగా పూరీ, బంగాళదుంప కూరా పెట్టంచాను.

తిని కాఫీ తాగుతుండగా నర్సయ్య గారు అడిగారు.

“ఇలాటి టిఫిన్లు మా ఇద్దరికేనా - ఇక్కడ పనిచేసే వాళ్ళకి కూడా ఇలాటివే పెడతారా” అన్నారు.

రోషం భగ్గుమంది.

అయినా ఆడ పెళ్ళవారం కాబట్టీ అణుచుకుని వినయం, చిరునవ్వు ముఖాన పులుముకుని “అందరికీ ఒకటేనండి” అన్నాను.

అయినా కోపం తగ్గలేదు. రోషం మీద బులబులాగ్గా పరిచిన వినయం నటిస్తూ “సార్‌, మేం చిన్న ప్రొడ్యూసర్లమే

గాని ఎవరికీ ఏమీ తక్కువ చెయ్యమండి. అన్నపూర్తా, జగపతి, పియ్యేపీల్లాగే

మేం కూడా కొడాక్‌ ఫిలుమూ కోడికూరా అన్నీ అమరుస్తామండి” 1 ఇ అనేశాను. ప న్‌ లే త

శర్మగారు సర్ది చెప్పారు. “మాకూ మీ కాంపు గురించి మంచి స్త స్ట్‌ క్‌ రిపోర్టులే వచ్చాయి... కాని కొన్ని కంపెనీల్లో సన్న సువారం, ముతక తో వ యీ సువారం ఉంటాయి. పెద్దవాళ్ళకి స్పెషలు, మిగతా వాళ్ళకి మామూలూ అని ఉంటాయి. మా నర్సయ్య గారు అందుకోసం అన్నారు” విజయనిర్మల [40202101

బాపు దర్శకత్వంలో విజయనిర్మల వరసగా మూడు చిత్రాలు చేసి హ్యాట్‌ట్రిక్‌ సాధించింది.

మూడు వరసగా హిట్‌ అయితేనే హ్యాట్రిక్‌ అంటారు. వ్యాపార రీత్యా రెండో చిత్రం బాక్సాఫీసు దగ్గర కాస్త జంకినా - క్లాసు (ప్రేక్షకులలో నాటికీ నేటికీ కూడా బాపు రెండో చిత్రం బంగారు పిచిక క్లాసిక్‌ స్లాప్‌ మాత్రమే.

రెండు హిట్‌ల మధ్య కొలువు తీరిన ఈ ఫట్‌ చిత్రం మీద - హాస్యబ్రహ్మ జంధ్యాల గారు మంచి జోక్‌వేశారు. “బాపు గారు రెండు ఫ్లాపులు తీశారు. ఒకటి టూ ఎర్లీ, రెండోది టూ లేటొ”

ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననే

నెను బాపు గారి ఎకలవ్య శిష్యురాల్ని

'సాజ్లి నా మూడో సినిమా. ఫస్ట్‌ పిక్చర్‌ 'రంగులరాట్నం'. ఆ తర్వాత విజయా వారి తమిళ పిక్చర్‌ చేశాను. మూడో సినిమాకి బాపుగారు “ఆఫీస్‌కి రామ్మా సినిమా తీస్తున్నాను. యాక్ట్‌ చెయ్యాలి అని కబురు పెట్టారు. కృష్ణగారిని కూడా అక్కడే ఫస్ట్‌టైమ్‌ చూశాను. 'బెట్‌డోర్‌లో వన్‌ మంత్‌ ఉండాలి. నీకేం అభ్యంతరం లేదు కదమ్మా అని అడిగారు బాపు గారు.

“లేదండీ నేను చేస్తాను అన్నాను. ఆ సినిమాచేసేటప్పుడు + _ మానాన్నగారు రామ్మోహన్‌రావు గారు, మా అమ్మగారు నావెంట | క హస ఒబ్న వచ్చెవారు. అఆ షూటింగ్‌ జరిగినంత కాలం మేమంతా]! ర స శక్‌ లో లు ఫ్యామిలీలాగా ఉన్నాం. ఆ సినిమాలో 'అమ్మకడుపు చల్లగా.... . న సూ / ఎ | అత్తకడుపు చల్లగా..... పాటని బాపు గారు చాలా నేచురల్‌గా 1 ్ర వ సీ ఇన పెళ్ళి జరిగేటప్పుడు ఉందే ప్రాసెస్‌ అంతాడీటెయిల్డ్‌గా తీశారు. . "చ్చే ల ల

• ల వోనీ వళ... “సై క్ట ళ్‌

కృష్ణగారికి విగ్గు లేదు, నేచురల్‌ హెయిర్‌తోనే చేశారు. ( ళ్‌ శ జపష కై బ్బ |

నాకు మేకప్‌ లేదు. ముఖానికి పసుపు రాసేసుకుని, కాటుక వీ - వ. వు" కో

పెట్టుకోమనేవారు. ఈ పాట చేస్తున్నప్పుడు రాజబాబు గారు ఇ శ్ర జా అ ఆల

“ఇది మీసాల కృష్ణుడు టెంపుల్‌. చాలా పవర్‌పుల్‌ ఇక్కడ కమంలవచిటీ. న కృష్ణగారికి, మీకు పెళ్ళి సీన్‌ తీస్తున్నారు. లైఫ్‌లో కూడా మీ ఇద్దరికీ పెళ్ళి జరుగుతుంది అన్నారు.

ఆ టైమ్‌లో రాజబాబు అలా అంటే *భా ఏమిటా పిచ్చిమాటలు” అని కసిరాను. ఆ తర్వాత అదృష్టమో ఏమో తెలీదుగాని కృష్ణగారితో మూడు, నాలుగు సినిమాలు చేసిన తర్వాత కృష్ణ గారు, నేను పెళ్ళిచేసుకోవాలని డిసైడ్‌ చేసుకున్నాం. అది బాపుగారి చిత్రంద్వారానే జరిగింది. నిజంగా నా జీవితంలో మర్చిపోలేని సంఘటన.

ఆ తర్వాత బాపుగారి డైరెక్షన్‌లో “బంగారు పిచిక చేశాను. బాపు, రమణగార్లతో సినిమా చేస్తే ఒక ఫ్యామిలీలో

. | ఉన్నట్టుగా అనిపించేది. బాపు గారు నా కళ్ళమిద ఎక్కువ షాట్స్‌ తీసేవారు. ఆయన ఒక ఆర్టిస్టు కాబట్టి ఏ షాట్‌ ఎలా తియ్యాలనెది ఒక ఐడియా ఉంటుంది. ఆ సినిమా చేసే టైమ్‌కి నేను చాలా బిజీ అయిపోయాను. మ టనే : “ఒకే షెడ్యూల్‌లో ఈ సినిమా పూర్తి చేసెయ్యాలమ్మా.....” అ! న. _.. * ఆయన అంటే డే అండ్‌ నైట్‌ నేను, చంద్రమోహన్‌ పని చేశాం. జ ్ట . జ “=. క్ష ముప్పై రోజులు అలాగే పనిచేశాం. లాస్ట్‌ రోజు షూటింగ్‌ చేసేటపు | క. గి థా .) కళ్ళుతిరిగి పడిపోయాను.

“లు ఆం న్య లచ్చ... చాలా హింసించాను, బాధపెట్టాని అని బాపు గార

కంల జీ టో | బాధపడ్డారు. “అలాంటిదేమీ లేదందీ' అని చెప్పాను. “ న్‌ జ వలీ లా |. సమే ఆ తర్వాత బాపుగారితో “బుద్ధిమంతుడు” చెశాను. ఆ సినిమా జ శ క. చాలా పెద్ద హిట్‌ అయింది. దాని తర్వాత నేను, ఆయన కలి ళ్‌ న. న. ళ్‌ ఇ లి కుదరలేదు. మ | వ్‌ఖ్‌ జు స్మ తెలుగు సినిమా వజ్రోత్సవాలకు ఆయన కూడా వచ్చారు.

న న న న అప్పుడు “సాక్షి క్లిప్పింగ్స్‌ చూపించినపుడు అప్పటి జ్ఞాపకాలను 1 చూ పోవాల స్శాఆ ళు ప ॥ జం క రం. మాతో పంచుకున్నారు. ఎప్పటికైనా ఆయన డైరెక్షన్‌లో మళ్ళీ నా రాం | అం యాక్ట్‌ చెయ్యాలని ఉంది నాకు. స. బాపుగారి వల్లే నేను డైరెక్టర్‌ అయ్యాను. అది కూడా న్‌ ట్య ఆా.ాబీ _ మర్చిపోలని విషయం. నిజం చెప్పాలంటే నేను బాపుగారి నుంచే // _ టం డైరెక్షన్‌ నేర్చుకున్నాను. ఒకవిధంగా నేను ఆయనకి ఏకలవ్య ళ్‌ లయకు. లాలన ట్ట. తల్ల యయ -వనోదలిమి!్‌ ల. (౨ “సాక్షి జరిగేటపుడు రోజూ షూటింగ్‌ ప్యాకప్‌ అవగానే ాాాా ఎ ఎం. జా తర్వాతి రోజు షూటింగ్‌కి సంబంధించిన స్మెచెస్‌ వేసెవారు. ఆ (1 | ము 6౪ ర్రిలగ ౪. సద స్మెచెస్‌ చూసి అదేమిటి, ఇదేమిటి అని నేను అడిగే ప్రశ్నలకు ఒకో [క | “సా “ ఓపికగా జవాబు చెప్పేవారు. మూడో సినిమాలో నటిస్తున్న నాకు డైరెక్షన్‌ చెయ్యాలనే టం తం! ల అబన్సీ చిన్న కోరిక అప్పుడే కలిగింది. అలా నేర్చుకునెదాన్ని. / సీన్లునో * [౫ కము కంల. కృష్ణగారితో నా మ్యారేజ్‌ అయిన తర్వాత నేను డైరెక్షన్‌ మ | 'చేస్తాను అన్నాను. “ఇప్పుడే వద్దు. ఇప్పటికి నువ్వు 10, 12 111 న. సినిమాల్లోనే యాక్ట్‌ చేశావు. డైరెక్షన్‌ చెయ్యాలంటే 50, 70 శ్‌ న్య ఆలిలు కడం! దద్గంపచ్రులు “1సినిమాలు పూర్తయితే బాగుంటుంది. ఇప్పుడే చేస్తే ఆర్టిస్టుగా గల్‌ గ... కృష్ణగారు చెప్పినట్టే పదేళ్ళు ఆగాను. నేను డైరెక్ట్‌ చేసిన మొదటి సినిమా 'కవితి అనే మలయాళ సినిమా. నేను ఆర్టిస్టు కాదు కాబట్టీ డైరెక్టర్‌గా నేను స్కెచెస్‌ వెయ్యలేదు. నా సినిమా సెట్‌ని క్యారమ్‌బోర్డు మీద నినియేచర్‌ వేసుకొని కొండపల్లి బొమ్మలు, స్కిప్ట్‌ దగ్గర పెట్టుకొని బాపు గారు ఎలాచేసేవారో అలా షాట్‌ డివిజన్‌ చేసుకునే దాన్ని. అవన్నీ తీసుకొని సెట్‌కి వెళ్ళి చాలా ఎక్స్‌పీరియన్స్‌ ఉన్న డైరెక్టర్‌లాగ రోజుకి నాలుగు సీన్స్‌ జప్పుడే తీసేశాను. ఎస్‌. వి. రంగారావుగారిలా మలయాళంలో తిక్కురుసి చాలా పెద్ద ఆర్టిస్టు. “ఏంటమ్మా నువ్వు కొత్త డైరెక్టర్‌లా అనిపించడం లేదు. చాలా ఫాస్ట్‌గా తీస్తున్నావు. నేను నమ్మలేకపోతున్నాను” అన్నారు. ఆ సినిమాకి మలయాళంలో నాకు అవార్హు కూడా వచ్చింది. తర్వాత అదే పేరుతో తెలుగులో తీశాను. నేను డైరెక్టర్‌ అవ్వడానికి మెయిన్‌ ఇన్‌స్పిరేషన్‌ బాపు గారే. డైరెక్టర్‌ అనేకాదు, బాపు గారి “సాక్షి సినిమా చెయ్యడం వల్ల కృష్ణగారిని కలుసుకోవడం, ఆ సినిమా తర్వాత మా పెళ్ళి జరగడం, నేను డైరెక్టర్‌ని కావాలన్న థాట్‌ రావడం జరిగింది. బాపు గారితో పాటు రమణ గారు కూడా నన్ను ఎంతగానో ప్రోత్సహించారు. ఇలా బాపు గారు, రమణ గారు మా లైఫ్‌లో చాలా ఇంపార్టెంట్‌ వ్యక్తులు. _ = నటి, దర్శకురాలు విజయనిర్భల ముళ్లపూడి వెంకటరమణ లనే |

నిగం ఈ ౧౩౯ బంగారు పిచిక వచ్చినపుడు ఫుల్‌ లెంగ్త్‌ కామెడీలు జనాల్లో ఇంకా ఎక్కలేదు. క్షా. అందుకని అది అప్పుడు 'టూ ఎర్లీ? - మరీ పెంద్రాళే హ్‌. వ? లా దరిమిలా ఇరవయ్యేళ్ళ తరవాత - అదే కథని (విజయ నిర్మల కొడుకు “ళల, మ. నరేష్‌తో) 'పెళ్ళికొడుకు' పేరుతో మళ్ళీ తీశాం. అప్పుడూ ఫట్టే - అప్పటికి ఫ్‌ స్థ శైలు ౪1 కామెడీలు చాలా వచ్చాయి. సో | కై స అందువల్ల ఈ రిపీట్‌ - టూ లేట్‌ అన్నారు. క చేత్తో త్రీ బైట్స్‌ ఆఫ్‌ యాన్‌ ఆపిల్‌ అనే సినిమా చూశాక దాన్ని కాకెంగిలి చేసి న. వే ఫిలిం తీద్దాం అన్నాడు బాపు 1968లో. నేను వద్దన్నాను తెలిసో తెలీకో - గలి “ఇది మన బజార్లో బాగా నడవదు అన్నాను. ఇద్దరి కిద్దరం ససేమిరా వ సినిమా తీశాం. వ్లాపయింది..... “నువ్వొద్దంటున్నా తీశాను. సారి” . వ్‌! ( పాకు ఇరవయ్యేళ్ళ తరవాత బాపు వద్దంటున్నా ఆ కథ మీద మోజుకొద్దీ నేనే రూ (| నీ పట్టుబట్టాను - మళ్ళీ తీద్దాం హ్‌ జో రాం అని. పెళ్ళికొడుకు తీశాం. | ర్త నో మాడు పగిలింది. ఈసారి నేను స్‌ో కణ యు ఈసా శక అన్నాను రంగరపళ మందానంన కీ స జంధ్యాలగారి జోకు దాని ఆక గురించే. ని ల రెండో సినిమా ఫెయిలవటానికి పూర్తి బాధ్యత నాదే. స. క థ్‌ లీ కా... జ ఈననవ లా స మయులామయో విజయనిర్మల రెందో చిత్రంలో సాక్షిని మించి నటించింది. కాల్‌షీట్ల రద్దీవల్ల కొన్నిరోజులు రాత్రిళ్ళు కూడా పనిచేసింది. బి.ఎన్‌. రెడ్డిగారి రంగులరాట్నంలో ఆమెకు మంచి పేరొచ్చింది. అప్పుడామె సినిమా పేరు నీరజ. సోపు - సీపు - కన్నాడీ మొదలైన తమిళ చిత్రాల్లో కూడా నటిస్తోంది. లలల లాలా ఆ విధంగా అక్షినేని, దుక్కిపాటిగారల దృష్టిలో సోపు - సీపు - కన్నాడి లో విజయనిర్మల, నాగేష్‌ (పడింది. సాక్షి చూశాక వారికి మరింత గురి 5 ల్‌! న / /, _ అందువల్ల మా మూడో చిత్రం బుద్ధిమంతుడుకి యుల తమరు స్‌ నొ ఖే 0 నిర్మలనే హీరోయినుగా ప్రపోజు చేస్తే - వారు వెంటనే 4. 4 శక్తే క ల జ తా గి గా (వ వ య న క క సాక్షి చిత్రంలో కృష్ణతో ఆమె సమ ఉబ్లీగా [0 జామ 9, శీ మహకు మ + శీ నటించి, ఇటు పల్లెటూరి రొమాన్సునూ, అటు హై ర్రై6 జ 6061 |! క - తేథంనిఎు అఎడ!యిడుతం న (డ్రామానూ అద్భుతంగా పండించింది. య ో వు... ఖు లత (2 లంకొళ్లిత ల్‌ క్షే కే 2 అనకు ననుననానననననుు కోతికొమ్మచ్చి-2

అమ్మ కడుపు చల్లగా పాటలో వారిద్దరి నటనా అద్భుతం అని పేరు తెచ్చుకున్నారు. నిర్మలది చాలా పట్టుదల కల వ్యక్తిత్వం. బాపుతో మూడు చిత్రాలు ॥ జ్‌ మ పని చేశాక తాను కూడా దర్శకత్వం చేపట్టానుకుంది. సైలెంట్‌గా హ్‌ ల్‌ న్‌ | పనిచేసింది. చాలా నవలలు చదివింది. నోట్సు రాసుకుంది. కొన్నాళ్ళు హం జు కేం (౯ క ఆ జాస్తి సాధన చేశాక 'కవిత అనే మలయాళ చిత్రానికి దర్శకత్వం వహించింది. క. ౩కి జ పి నేనూ బాపూ ఆ సినిమా చూశాం. చాలా బాగుంది. ల క్ట న న ] ఖ్‌ గజ ష్‌ తశ క జు పై* ఆ తరవాత ఆమె తెలుగులోకి వచ్చి మీనా వంటి యాఖై చిత్రాలకు - .. ళ్ల్శ 1 శశ స్తే రూపకల్పన చేసింది. హం! ఫై! బి క్‌ గిన్నెస్‌ బుక్‌ ఆఫ్‌ వరల్డ్‌ రికార్డ్‌లో గౌరవ స్థానం సంపాదించింది. కవ. న బాపును గురుతుల్యుడిగా మన్నించి గౌరవిస్తుంది. తాను అతనికి ఏకలవ్య శిష్యురాలిని అంటుంది. ఇది గురువుకే గర్వకారణం. నొకి షూటింగుకు పులిదిండి వాసులేకాక ఆ చుట్లు పక్షల నాలుగైదు గ్రామాల వారు అన్ని విధాలా యె ఉల ట్ర యూ సహకరించారు. | క ఒక కారణం - మేము పోలీసు బందోబస్తు పిలవలేదు. కత శీ క్షన్‌ తొలిరోజు కొత్తదనంవల్ల పిల్లా పెద్దా మూగడం, ఈలలూ కేకలూ (నప, వెయ్యడం జరిగినా మేము ఊరిలో పెద్దలతో పాటు కుర్రాళ్ళను కూడా మంచి / లోకా | నె చేసుకోవడం వల్ల అంతా సరదాగా జరిగింది. నారో షూటింగ్‌ లొకేషన్‌ మారేటప్పుడు స్టాఫ్‌తో పాటు సామానులు కూడా హర్రీ మవోసేవారు. సాయుం చేసేవారు. కాని భోజనాల వేళ కాగానే గ వి మాయమైపోయేవారు. గుక్కెడు మంచినీళ్ళు కూడా తమకి ఇవ్వనివ్వలేదు. అంతటి గొప్ప సంస్మారం వాళ్ళది. షూటింగు అవుతుండగా - రెండు మూడు రోజులకోసారి - తీసిన ఫిలింను మెడ్రాసు లాబొరేటరీకి పంపించి డెవలప్‌ చేయించేవాళ్ళం. అప్పటి ఎడిటర్‌ సత్యంగారు తీసిన షాట్‌లను ఆర్జరులో వేస్తూ ఉందేవాడు. ముడి ఫిలిం కొడాక్‌ కంపెనీవారి ఫ్లస్‌ ఎక్స్‌, కొన్ని సీనులకి డబుల్‌ ఎక్స్‌, ట్రిబుల్‌ ఎక్స్‌లాంటి ఫాస్ట్‌ ఫిలిములు కూడా వాదేవారు సెల్వరాజు గారు. అందువల్ల వీలైనంత త్వరలో వాటిని డెవలప్‌ చేయించి - రష్‌ ఫిలింప్రింటు చేసేవాళ్ళం..... షూటింగు పులిదిండిలో 19 రోజులు జరిగింది. 16 రోజులు కాగానే - ప్రింటయి, ఒక వరసలో అమర్చిన ఫిలిం ప్రింటును పులిదిండికి తెప్పించారు సెల్వరాజు. అయిదారు మైళ్ళ దూరంలో ఉన్న డేరా సినిమాహాలుకి | - తీసుకువెళ్ళి _ మేం తీసిన మొదటి సినిమా రష్‌ ప్రింటును - సౌండు లేకుండా - సైలెంటు ప్రింటును చూసుకున్నాం. పన్నెండు వేలుంది. షాట్‌లు అందంగా స్వచ్చంగా పులుగడిగిన ముత్యాల్లా కనిపించాయి. త్రిల్లయి పోయాం. ః అజ్ఞానంవల్ల, దూరదృష్టి బొత్తిగా లేనందువల్ల - సౌండు ట్రాక్‌ 35౫/4 ఫిలింమీద కాక - మా దగ్గర ఉన్న ముళ్లపూడి వెంకటరమణ వలనను (6

య న మ్‌. సౌండు టేప్‌ రికార్టరు మీద రికార్టింగు చేసేశాం. ౨. 1 ఆ సౌండు ట్రాక్‌ని ఒక వరసలో పెట్టడం చాలా పెద్ద పని. చ - వ. ' టైము తీసుకునే పని. అది తెలీక - గడుసుదనం అనుకుని మూర్ధంగా సతో ల ట్‌ న్‌ ఆ పని చేశాం. త్త క ఆ తప్పుకి వెంటనే శిక్ష పడింది. 'ఛే బెజవాడ ఫోను చేసి మానేజరులిద్దరినీ పిలిచి టూరింగు టాకీసులో స రెందు గంటల సైలెంటు రష్‌ చూపించాము. ఒక మాటా పలుకూ ఇల్లాగే . *సాపాసాలు లేని ఆ రష్ను శర్శగారికీ నర్సయ్యగారికీ చూపించాం. వాళ్ళు " ; గంభీరంగా తల పంకించి వెళ్ళిపోయారు. నవయుగా శర్మగారు, బాపు మేము మిగతా రెండు రోజులూ షూటింగు చేసి షెడ్యూలు ముగించి యూనిట్‌ని మెడ్రాసు పంపేశాం. బాపు, నేను, శేషగిరిరావు గారు, సురేష్‌కుమార్‌ బెజవాడలో ఆగి నవయుగా ఆఫీసుకు వెళ్ళాం హీరోల్లాగా - పెద్దలు దర్శనం కూడా ఇవ్వలేదు. చిన్న మానేజరు వచ్చి - “మీ సినిమా మాకు నచ్చలేదు - మీరు వేరే ఏర్పాట్లు చూసుకోండి. మూడు మాసాల్లో మా దబ్బు మాకు ఇచ్చేయాలి అని చెప్పారు. గుండెలు గుభేలుమన్నాయి. కళ్ళు బయర్లు కమ్మాయి. మేము చూపింది సైలెంటు రష్‌ ఇంకా దబ్బింగు, ఎడిటింగు, సంగీతం -- ఎన్నో ఉన్నాయి కదా - ఆ పరిస్థితులన్నీ వివరించి చెప్పే అవకాశం కూడా ఇవ్వలేదు నాకు రోషం తన్నుకు వచ్చింది. న్‌ా కిందనున్న చంద్రశేఖరరావుగారి గదిలోకి దూకుడుగా వెళ్ళాను. గ. న్‌ అట ఆట వ్‌ బల ట్‌ ల్లీ కోపం, రోషం, భయం, ఆవేశం ఊపేస్తున్నా అలాగే నించున్నాను. హీ త్‌ గె “కూర్చోండి - మంచినీళ్ళు కావాలా” అన్నారు చంద్రశేఖరరావుగారు. ల్‌ ఈ గ్ర వద్గని తలూపి కుర్చిలో కూర్చుని స్పిమితపడ్డాను. ల్‌ (ఎ ఢా (6 “పిల్ల నచ్చిందని చెప్పి, పెళ్ళి మూహూర్తాలు పెట్టుకున్నాక - ఇపుడు

• నచ్చలేదు వేరే చూసుకోండి అన్నారు ఆ పిల్లనెవరు చేసుకుంటారు సార్‌” అన్నాను. ఆయన తలెత్తి చూశారు. “నవయుగా వారు తీయించిన ఫిలిమును నెత్తినేసుకుని వెళ్తే ఎవరు తీసుకుంటారు? పూర్ణా పిక్చర్సా, చమరియానా విజయానా? ఇది ధర్మం కాదండి - పెద్దవాళ్ళు - సౌండుతో ఉన్న పిక్చర్‌ చూడకుండా - మాకొద్దు అని తీర్పు చెప్పేస్తే మేమేం కావాలి?” అన్నాను ఆవేశంతో. రావు గారు ఒక్క నిముషం ఆలోచనలో పడ్డారు. “మీ బాధ మాకు తెలుస్తోంది. కాని మా సమస్యలూ, ఆర్ధిక సాధక బాధకాలూ చాలా ఉన్నాయి. మీరు రెండు లక్షలడిగారు. ఇప్పటిదాకా ఒక లక్షలోపే అయింది. బడ్జెట్‌ సరిచూసుకుని మిగతా లక్షలో వీలయినంత తగ్గించుకుని శే శత కాలనలలనననననన ననున నునన నననననెను కోతికొమ్మచ్చి-2

ఎంతలో చెయ్యగలరో చెప్పండి. నేనిక్కడే ఉంటాను - మీరు ఆ వరండాలో కూర్చుని లెక్కలు వేసుకోండి. అప్పుడు వాసుగారితో మాట్లాడి చూస్తాను” అన్నారు. వాసు గారు, చంద్రశేఖరరావు గారు తోడల్లుళ్ళు. నవయుగ సంస్థలో - వాసు గారు సినిమా ఫైనాన్సు, పెట్టుబడి, వ్యాపారం చూసేవారు. చంద్రశేఖరరావు గారు వసూళ్ళ ఇన్‌ఛార్జి. గది బయటకు వెళ్తుంటే చిన్నాఫీసులో శర్మ గారూ నర్సయ్య గారూ కనిపించారు. ఆ వరండాలో కూర్చోలేక నేనూ, సురేష్‌కుమార్‌ ఆ వీధి చివర ఉన్న పార్క్‌లోకి వెళ్ళాం. సినిమా ముగించడం అంటే బడ్జెట్‌ బాగా తగ్గించాలి. అందుకని మిగతావారికి ఇవ్వాల్సిన వాటిలో చిలక్కొట్టుళ్ళు గా మామ ఎక్కువగా - ప్రొడ్యూసర్లం కాబట్టి మా జీతభత్యాలనే ల. లల్లో ర్త తగ్గించుకున్నాం. ఒకళ్ళిద్దరి దగ్గిర చిన్న చేబదుళ్ళు, రేండు ఓడ మూడుచోట్ల - సినిమా విడుదల తర్వాత ఇస్తామని చెప్పి ఒప్పించాం. శ్రీ ఫిలింస్‌ (అంటే నవయుగాకి సిస్టర్‌ కంపెనీ) వారు ఇస్తామన్న రెండు లక్షలలో - షూటింగు పూర్తి అయేనాటికి ఇచ్చింది 75వేలు అయితే - ఇంకా ఇవ్వాల్సిన లక్షా పాతికలో యాఖైవేలు తగ్గించి, ఇంకో 75 వేలు ఇవ్వడానికి లెక్కలు వేశాం. డీలా పడ్డ బాపునీ, శేషగిరిరావుగారినీ పిల్చి లెక్కలు చెప్పాం. ॥ బాపు ఎద్వకేటు - పినతండ్రి శేషగిరిరావు గారు మైనరు జమీందారు అయినా ఈ విషయాలు తెలీవు, తెలుసుకోరు. వాళ్ళకి స్థూలంగా పరిస్థితి తెలియపరిచి, పార్కులోనే కూర్చోమని నేనూ సురేష్‌గారూ మళ్ళీ నవయుగాకి వెళ్ళాం. చంద్రశేఖరరావుగారికి కుదించిన బడ్జెట్‌ చూపించాం. “ఇది నా పని కాదు. ఈ ఫైనాన్సు వ్యవహారాల్లో నేను కలగజేసుకోను. అయినా - తప్పిపోయిన పెళ్ళి సంబంధంతో పోల్చారు కాబట్టి - ఆ దృష్టితో వాసుగారికి చెప్పి చూస్తాను” అంటూ మేడమీదికి వెళ్ళారు. పదినిముషాల తర్వాత కిందికి వచ్చారు. “పాటల సౌండు జతచేసి - ఓ వారంలో పాటలూ, మీకు నచ్చిన అయిదారు సీనులూ డబ్‌చేసి చూపించండి. రెడీ చేసి పిలవండి. నేనూ, వాసుగారూ మెడ్రాసు వస్తాము” అన్నారు. అన్నట్టే వచ్చారు. చూశారు. ప్రసన్నులయ్యారు. 75వేలు ఇస్తామని పాతికవేలు ఎడ్వాన్సు ఇచ్చి పని కొనసాగించమని చెప్పారు. షూటింగు తరవాత ఫస్టు ఎడిటింగు, తరవాత డబ్బింగు, తరవాత ఫైనల్‌ కట్టింగ్‌, చివర రీరికార్దింగు - అంటే బాక్‌ గ్రౌండ్‌ మ్యూజిక్‌ వగైరా ముస్తాబులు. అంతా అయ్యాక టైటిల్‌ మ్యూజిక్‌. కొత్త అయిడియా వచ్చింది. " కొన్నాళ్ళ క్రితం బెజవాడ వెళ్ళినప్పుడు మారుతీ (టాకీసు)బెనర్జీ గారు పల్లెటూరు నుంచి మాదిగ డప్పుల మేళాన్ని పిలిపించి, ఒకరోజు ఉదయమే కచెరీ పెట్టించారు. కేవలం డప్పులూ, వాటికి కంచు కంచాల వాయిద్యాలూ, వాటిమీద టంగు టంగున కొట్టడానికి పలుదోము పుల్లలు తెచ్చి వాటిపై వాయించారు. అరగంటసేపు విని

క కల త్రిలయిపోయాం. ఛీప్‌ మామూలుగా టైటిల్‌ మ్యూజిక్‌ అంటే రకరకాల వాద్యాలతో సందడిగా / | సంగీతం చేసి రికార్డు చేస్తారు.

స ఖే బెజవాడ “ఆర్మిస్ల” విన్నాక బాపుకి గొప్ప అయిడియా వచ్చింది. మనది టే. లో ఆాశాేళ/ పల్లెటూరి కథే కాబట్టి ఈ డప్పులూ చెంబూ తప్పేలాలే మన టైటిల్‌ మ్యూజిక్‌ వా ఖీ స్‌ లో అని నిశ్చయించాడు.

బెనర్జీ, డూండీల సాయంతో ఆ మేళం పన్నెండు మందిని మెడ్రాసు తీసుకొచ్చి నే విజయ గాగర్దెన్‌లో మహాదేవన్‌గారికి వినిపించాం. ఆయన - చాలా బాగుందనీ కొత్తరకంగా ఉంటుందనీ మెచ్చుకున్నారు. డప్పులూ చెంబులతోనే రెండు మూడు గతులతో తాళాలతో కంపోజ్‌ చేసి రికార్డు చేశారు. రిహార్సలు అవుతుంటే అక్కడి ఆర్మెస్తావారే కాక పక్క స్టుడియో వాళ్ళు కూడా వచ్చి విని మెచ్చుకున్నారు. ఫస్టు కాపీ వచ్చింది. ఒకరిద్దరు శ్రేయోభిలాషులు చూశారు. తరవాత నవయుగ. శ్రీఫిలింస్‌ డిస్టిబ్యూటర్లు చూసి బాగుందన్నారు. ఇక విడుదలే తరువాయి. ఆంధ్రా సీడెడ్‌ నైజాంలతో పాటు మైసూరు కూడా బిజినెస్‌ ఏరియా. అది కూడా అమ్మితేగాని మాకు రిలీజు కష్టం అనిపించింది. మైసూరు మీద ఇరవై పాతికవేలు వస్తుంది. అది వస్తే - సినిమాకి పనిచేసిన ఆర్టిస్టులూ, టెర్నీషియన్లూ అందరికీ బాకీలు పెట్టకుండా డబ్బు ఇచ్చేసి రిలీజు చేసుకున్న భాగ్యం దక్కుతుంది. బెంగుళూరులో మ్యూజిక్‌ సిట్టింగులు అవుతున్నప్పుడే బెనర్జీ (సురేష్‌కి బంధువు) వచ్చి వాట వరసలూ మాట వరసలూ విని ముచ్చటపడ్డారు. మైసూరు తాను కొంటానని మాట ఇచ్చారు. ఆయన వృత్తిచేత లాయరు. ఇలా సినిమాలు కొని రిలీజు చేయడం ఒక సైడ్‌ బిజినెస్‌. సినిమా అయిపోయేలోపలే ఎడ్వాన్సు ఇవ్వాలి. ఆయన ఇవ్వలేదు. ఇస్తారనుకున్నాం. కాని ఆయన అలా అనుకోలేదు. మేమొకటి తలచగా ఆయన వేరొకటి తలచాడు - దైవంలా - “గదా - ” గదా! ఆ డబ్బులేందే బండి నడవదు. ఎలా? మెయిన్‌ డిస్రిబ్యూటరు శ్రీఫిలింస్‌ (నవయుగా) చిత్రం చూసి బాగుందన్నారు. రిలీజుకి తొందరపడుతున్నారు

• పెడుతున్నారు. బొంగుళూరు. దగాన్మ్కర్‌ని వదులుకుని మైసూరు కొనుగోలుదారులకై భక్తవత్సలతో మేం... భరణీ స్టుడియోలో షోలు వేస్తున్నాము. జ గె శ శా ఇకాంళకు కాడాఖయాణాలవానాలా నాానాలనాణ్ఞ ఒకనాదు బెంగుళూరునించి ఇద్దరు వ | క్ష తో ఆ _ బ్రదర్స్‌ వచ్చారు. వారు మైసూరుకు 1. నూ. ( చ జ్‌ న్నే వ 8 నా ణా | ౨౩తో చు ల ప [. మంచి పికృర్లకోసం వెతుకుతున్న గొప్ప వలంత జై స్థలే 1 శా వశ. డిస్టిబ్యూటర్‌ భక్తవత్సల, సురేంద్ర. నో ల క జ్‌ త | వాళ్ళు - వాపానీ నృడియో ఇీ ల స- లో మూలస్తంభం లాటి మూలా నారాయణ క్‌ / శా 116 కానాల నును ను కోతికొమ్మచ్చి-2

న్వామిగారి తమ్ముడు మూలా రంగప్పగారి కుమారులు. వారికి మైసూరు రాష్టంలో చాలా సినిమా హాళ్ళున్నాయి. డిస్ట్రిబ్యూషన్‌ ఉంది. వేరే చాలా పరిశ్రమలు ఉన్నాయి.

వారు వచ్చి సినిమా చూశారు.

షో అవగానే భక్తాగారు లేచి “ఏక్స్‌లెంట్‌” అన్నారు. నేను ఆనందంతో ఆయన దగ్గరికి పరిగెత్తాను - షేక్‌ హాండిస్తాడన్న ఆశతో.

“వేరీజ్‌ ద డైరెక్టర్‌?” అన్నారాయన.

ఓ మూల కూర్చున్న బాపుని పిలిచాను.

“యువార్‌ బాపూ!?!” అన్నారు భక్తా సందేహంగా చూస్తూ.

బాపు తల పంకించాడు. వెంటనే రెండు చేతులా బాపుకి షేక్‌హాండిచ్చి అదిమి ఊపేశారు.

“దిసీజ్‌ ఎక్స్‌లెంట్‌. వుయార్‌ హాపీ. వేరీజ్‌ ద ప్రొడ్యూసర్‌?” అన్నారు.

నేను ముందుకు వచ్చి దండం పెట్టాను. అప్పుడాయన భువి నుండి దివికి.... అదే - దివి నుండి భువికి సూటేసుకు వచ్చిన దేవుడిలా కనిపించాడు.

ఇంకో రెండు నిముషాలు మాట్లాడి సినిమాని చాలా మెచ్చుకున్నాడు.

ఇక్కడ చాలా సినిమాలే చూశారు. కాని ఇంత నియోరియలిస్టిక్‌ తరహా చిత్రం ఇదే అన్నాడు. మైసూరు

ఏరియాకి ఎంత కావాలి అన్నాడు.

అంతకు ముందు బెనర్హి పదో ఇరవయ్యో ఇస్తానన్నాడు. దానికే - అప్పటి అవసరాలవల్ల మొగ్గాను. ఈ భక్తాగారెవరో - ఎంత కావాలీ అనగానే ఆశ, నమ్మకం పెరిగాయి. 'పాతికి అన్నాను ధైర్యంచేసి.

“౧౧౦౧ల” అన్నారు భక్తా.

“బెంగుళూరు వస్తే ఎగ్రిమెంటు చేసి చెక్కిస్తాం” అన్నారు - తమ్ముడు మితభాషి సురేంద్ర. బాపు బుద్ధిమంతనం

వాళ్ళు ఆ రాత్రే కార్లో బెంగుళూరు వెళ్ళిపోయారు. వాళ్ళకది అలవాటే.

మేం మర్నాడు నవయుగావారికి చెప్పాం - ఇలా మైసూరు వాళ్ళు సినిమా చూసి కొన్నారనీ పాతిక వేలనీ చెప్పాం. వాళ్ళకి మరింత నమ్మకం ధైర్యం కలిగించడం కోసం ఇది మంచిదనిపించింది.

ఆ మర్నాడు బెంగుళూరులో శారదా మూవీస్‌కి బాపు సొంతకారులో వెళ్ళాం. మా కంపెనీకి మాకు అదొక్కటే కారు. అతదొక్కడిదే ఆ కారు. ఫియట్‌ కారు. నెంబరు 7557.

అప్పుడు బెంగుళూరు సిమ్లా అంత చల్లహా ఊటీ అంత అందంగా ఉండేది. చేతికొస్తున్న చెక్కులా రుచిగా చెయ్యూరిస్తోంది.

ఉద్‌లాంద్స్‌లో దిగి ఫోనుచేసి పదకొండు గంటలకి వెళ్ళాం శారదా మూవీస్‌కి - నలుగురం.

అప్పటికే సురేంద్ర గారు ఎగ్రిమెంట్లు రెడీ చేశారు. రిలీజు నాటి నుండి అయిదు సంవత్సరాలు శారదా మూవీస్‌ బెంగుళూరుకు లీజుకిస్తున్నట్టు, ఆ తర్వాత వారు ఆ ప్రింట్లు వాపసు ఇచ్చేట్టు ఒప్పందం.

సంతకాలు పెట్టారు లీగల్‌ పార్ట్‌నర్స్‌. బాపు, నేను లీగల్‌గా సైలెంటు భాగస్వాములం.

ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననన (౯

భకా ఎగ్రిమెంటు మీద సంతకం పెడుతుంటే - అంత వరకు తలవంచుకు ౯ ాాా ౮ కూర్చున్న బాపు - 'సార్‌ - వన్‌ మినిటొ అన్నాడు. ఆతా రీ ఆయన సంతకం ఆపి చూశారు. నత్త లా కయి “మా పిక్చరు కొనే ముందు ఇంకోసారి ఆలోచించండి” అన్నాడు బాపు. భక్తా గారు ఆశ్చర్యంగా చూశారు. మిగతా పార్ట్‌నర్స్‌ ముగ్గురం అయోమయంగా చూశాం. “ఈ పిక్చరు రాసింది రమణ గారు. తీసింది నేను. ఆయన పని ఆయన బాగానే చేశాడుగాని డైరెక్టరుగా నాకు తృప్తిగా లేదు. టెక్నికల్‌గా కొన్ని లోపాలున్నాయి. దిద్దడానికి టైము లేదు; డబ్బూ లేదు. మీకు వార్నింగివ్వడం నా కనీస ధర్మం. ఆపైన మీ ఇష్టం” అన్నాడు బాపు. మాకు ప్రాణాలు పైకెగిరిపోయాయి. గుండె ఆగిపోయింది. చెమటలు పట్టాయి. భక్తా గారు కూడా నివ్వెరపోయి గుర్లప్పుగించి చూస్తున్నారు. “మిస్టర్‌ బాపూ! యు మీన్‌..” అన్నారు భక్తా. “.ఐ మీన్‌ వాటై సెద్‌” అంటూ బాపు లేచి గది బయటకు వెళ్ళిపోయాడు. తలుపు తీస్తూ ఆగి “అ యామ్‌ నాటె పూల్‌ - బట్‌ - చెప్పడం నా ధర్మం - తరవాత మీ ఇష్టం” అని తలుపు లాగేశాడు. నేను కంగారుపడి ఏదో చెప్పబోతున్నాను. “రమణా - డోన్‌ట్‌ గెట్‌ పానికీ” (ఖంగారు పడవద్దు) అని తలవంచుకుని చెక్కుమీద సంతకం పెట్టెశారు భక్తా. నా చేతికిచ్చారు. నేను ఒక మైకంలాటి ఆనందంలో మునిగిపోయాను. అం! 6 ౧612060110060/ - జర ౧001240 206 4ఉ౧[082006 వా ష్య (

• 211 26 6 520006 1౧16” అన్నారు. ల్‌ ౯. క “బ్రాప్ర గారు బికాం. బీ. ఎల్‌. కాని ఆ రూటు వదిలేశారు. బిజినెస్‌ నే క న స్తు క్‌ ధ్యాస ఉండదు అన్నాను నీరసంగా. 0 నాం. “రండి బౌరింగ్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌కి (క్షబ్బు) పోదాం. లంచ్‌ కాగానే బయలుదేరితే - రాత్రి ఎనిమిదికల్లా మెడ్రాసు చేరిపోతారు - 0216 15 006” అన్నారు భక్తా. (లో) బడ్జెట్‌ 2. 5 లక్షలు - సిగరెట్‌ అరలక్ష - సాక్షిలాగే బంగారు పిచికకి కూడా రెండున్నర లక్షల బడ్జెట్‌ వేశాం - ఇది కూడా ఒకటిమ్ముప్పావులో తీసేయగలమన్న దురభిప్రాయంతో. ఆ రోజుల్లో పెట్రోలు ధర గాలన్‌ (నాలుగున్నర లీటర్లు) ముష్పావలా నించి ఒక్కసారిగా రూపాయి పావలాకి పెరిగింది..... ఘోరం నేరం అని అందరూ ఘోషించి గావు కేకలు పెట్టారు. 11 ప్ర కానాల ననలావానకొనును నునా ననననవానునును కోతికొమ్మచ్చి-2

పొజిషన్‌లో ఉన్న ఇందిరాగాంధీ గారు మోటారు కారు మానేసి నాలుగ్గుర్రాల బగ్గీలో పార్లమెంటుకి వెళ్ళారు. ప్రొటోకాల్‌ సెక్యూరిటీ సిబ్బంది (ఆమె రక్షణ కోసం) ఆమెకి ముందూ వెనకా ఎస్మ్కార్డులు 18 మంది విదేశవాళీకార్లలో ఫస్ట్‌ గేర్తో వెళ్ళారు. తాను కూడా ధరలను నిరసిస్తూన్నట్లు తెలపడానికి, పొజిషన్‌లో ఉన్నవారిని గేలిచేస్తూ అ - ప్పోజిషన్‌ (పొజిషన్‌లో లేనివారు) వాజపేయి గారు రెండెడ్ల బండిలో ఊరేగారు. వారి వెనక తొమ్మిది (దేశవాళీ అంబాసిడర్‌) భారత పౌరులుగా మనం కూడా మన వంతు కృషి చెయ్యాలని మెం కూడా పెట్రోలు వాడకంమిద పగ్గాలు బిగించాలని సిగరెట్లు వెలిగించి మరీ దీక్ష పూనాం. ఆ తీవ్ర దీక్షలో సిగరెట్ల వాడకం మీద పరాకు చేశాం. సినిమా చివర ఎక్కౌంట్లు బేరీజు వేసుకున్నపుడు తేలిందిదీ! బంగారు పిచిక సినిమా తీయడానికి అయిన మొత్తం ఖర్చు రెండున్నర లక్షలు. అందులో ముడి ఫిలిము, జీతాలు, బట్టలు, ప్రయాణాలు వగైరాలకు ఖర్చు రెండు లక్షలు అయితే సిగరెట్ల ఖర్చు మాత్రం అరలక్ష మాత్రమె! అందరం షాకైపోయాం. కాని పూర్తిగా మా తప్పే కాదని గ్రహించాము. దాని కథ ఇదీ: ఆ రోజుల్లో అన్ని సినిమా కంపెనీల్లోనూ చిన్నా పెద్దా నటులు, టెర్నీషియన్‌లకి టిఫినూ, కాఫీలతో పాటు వాద్వున, మధ్యాహ్నం (రండు పూటలూ) మనిషికో సిగరెట్టు వొకెట్టు, అగ్గిపెట్టె ఇవ్వడం దివాజుగా ఉందేది. వాళ్ళ వాళ్ళ స్థాయిలను బట్టి స్టేట్‌ (555) ఎక్స్‌ప్రెస్‌, గోల్డు ప్లేకు, కాప్‌స్టన్‌, విల్సు, సిజర్సు, చార్మినార్‌ (ఆంధ్రలో డెక్కన్‌), పాసింగ్‌ షో, వాచి, బీడీలు - ఇలా ఇచ్చేవారు. నెలరోజులు షూటింగు కాబట్టి, వెళ్ళేది పల్లెటూరు కాబట్టి ఇలాటివన్నీ హోల్‌సేల్‌గా కొని స్టోరరూములో పెట్టేశాం. అది మానేజర్ల అధీనంలో ఉందేది. అలాగే ఓ భోషాణంలో బ్రాందీ విస్కీ సీసాలు. ఈ వసతి క్రమంగా పెడదారి పట్టంది..... (ట!) ప్రతివాళ్ళూ ఖరీదైన సిగరెట్లే అడగడం (కాల్బని వాళ్ళు కూడా అవి తీసుకుని ఆనక కైలాసం (మెడ్రాసు) కొట్టులో అమ్మేసుకోడం - ఇలా జరిగిందిట... ముడి ఫిలిము, వసతులు, భోజనాల దగ్గర, బడ్జెటు జాగర్తలు తీసుకుంటున్న నేను సిగరెట్ల దగ్గర పరాకు చిత్తగించడంలో (తమరు పరాకు చిత్తగిస్తున్నారు - అనేది చాలా కాలం సిజర్సు సిగరెట్టు అద్వర్‌టైజ్‌ మెంటు) ఈ అనరం జరిగింది. ౯ ఆఅతరం6క ₹ [టా ళ్‌ (ర ఆశ రాం మా మూడో పిక్చరు బుద్ధిమంతుడు (చిత్రకల్పన ఫిలింస్‌) ర | ఆరంభించినపుడు ఒక ఖచ్చితమైన రూలు పెట్టెసుకున్నాం. ళా € ష్ష్‌ చిత్రకల్పన ఫిలిమ్స్‌లో సిగరెట్లు, మందూ బంద్‌ అంటూ దేవిడీ ఈ లే మన్నా పెట్టేశాం. ఎవరికైనా సరే - ప్రొడ్యూసర్లు, స్టార్లు ఎవరైనా సరే ఆ - ఈ రెండూ మాత్రం సప్లయి చెయ్యరు. కొనుక్కోవాల్సిందే. 1 మా అదృష్టం కొదీ అప్పుడు 'అక్కినేని గారే నూ హీరో ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననన

అయినందువల్ల (ఆయన అస్సలు తీసుకోరు) ఆయనే ఈ ఆదర్శాల్ని మన్నించినందువల్ల - సిగరెట్ల విషయంలో - మిగతా అందరూ ఈ నియమాన్ని పాటించారు. ఆ తరవాత కూడా కొంతకాలం మిగతా పెద్ద కంపెనీల్లో రెండిద్లీ - ఒక వడ, దళసరి అడుగు ఉన్నగాజు గ్లాసులో కాఫీ - మేము మాత్రం ఎవరికి ఎంత కావాలంటే అంతా పెట్టేవాళ్ళం. పెద్దస్టార్లకి ఏం పెట్టామో అదే మిగతా వాళ్ళందరికీ (చికెన్‌, మటన్‌ సహా) వడ్డించేవాళ్ళం..... దరిమిలా పరిస్థితులూ, మర్యాదలూ చాలా మారి పోయాయి. సన్నసువారం ముతకసువారం - అంటే పెద్దల కోటి, పేదలకోటి - వచ్చాయి. సినిమా ప్రొడక్షన్‌లో చిల్లర సాదరు ఖర్చులు వేలూ, లక్షలూ దాటి కోట్లకి చేరుకున్నాయని విన్నాము. బంగారు పిచిక - దేశదిమ్మర్ల ముఠా పిక్నిక్‌లా క్‌ ఉంటుంది. చిన్నా పెద్దా నటులు నలభై యాభై దాకా ఉన్నారు. ర్యా భష త్త రోడ్‌షో ఫిలిం..... ర్న లో ఖ్రి (గ బీదవాడిగా నటించే గొప్పింటి కుర్రాడికీ, గొప్పుదానిలా ( ణో ళ) | నటించే బీదపిల్లకీ మధ్యన నడిచే ప్రేమ కథ..... ర గ (స ర్ట కదా అ సట ( గ్‌ వ్‌ ల కథా మూలం ఏదయినా మేము అల్లుకున్నది చాలా చక్కని శీ కెట్ట శం ఖీ ష గ్గ చిక్కని కథ. షమ (కీంలశమ్న సు ల వాలకాల్‌! ఖై టీల గెర్ట ఇటేక్‌ వబైపేిి. మవోలవేలో మట్ళుసపోజల్‌ లనే తే, ఫతోమాత త. మమ్‌ వలాం. తచష్టీయుతతేతా వ వేరయా వంపి పెళ్ళిలో పాటిసాలలు శో ప యక్వయ్య జూటే గటు అనే నల శంతి గంక్సో ఒక్షోవ బోలు రా శ | త ష్ట్ర ౫ య! తం. (నట న మ ఈ

• జ్‌ టు” . న ఓ అ - శ క్ష | ఖ్‌ ల ౯ క స్లో షి న , న వట క [1 న ల షా త్‌ తష లో శ [1 (1 ను న 1 ళీ శ్రీం క చమాటు క వట్టిమిరెలు = న్‌్‌ మిషారి స్టే ల ఖః టై ల లయన్‌స్పు ఖై య్‌ ఎ ఆష్‌! ట్ట " ఘే శక పీసు - క్యు ఆంటీవి (౮! ఖీ 120 అాాలానానననన లలనా ళన ళల ను కనలనుననపాన ను కోతికొమ్మచ్చి-2

_ న్‌ లల ల ల్‌ | బాపు ఎక్కడ స్పాట్‌ సెలక్ష్‌చేస్తే అక్కడ కాంపు వేస్తూ - దగ్గర్లోనె వండుకు | . జ. ? ' తింటూ ముందుకుపోతూ ఉందేవాళ్ళం. ల ఈ కీ (| విజయనిర్మల, చంద్రమోహన్‌, వాళ్ళ వెంట రాజబాబు, రామన్న పంతులు, ఇ | . =... సీనియర్‌ నటి శాంతకుమారి, రాళ్ళబండి కామేశ్వరరావు, భూషణ్‌, సాక్షి ్క 1 శానా ఇ రంగారావు, భూసారపు వెంకటేశ్వరరావు - సుందరం (డూప్లికేట్‌ అక్షినేని) శా తా ఆలా ఎందరో..... ఆరుద్ర, మహదేవన్‌, పుహళేంది గార్లు చాలా గొప్ప పాటలు అందించారు. (1, ౨ ఆరుద్ర _ లో ఓ హో హో బంగారు పిచ్చికా, పోపో నిదరపో (80 వయొలిన్స్‌తో), అంటున్నది రాధ వంటి గ్రేట్‌ సాంగ్స్‌ చేశారు. మీసాల కన్నప్పు గారు ఫొటో[గఫీ. మండు వేసవి అయినా కన్నప్పు శ్రాజాణాణాాకానానాకాలాలాణకాలావాకాళాకారాకాకాా లాల గారు 231003 (ట్రిపుల్‌ ఎక్స్‌, ఫోర్‌ ఎక్స్‌) తెప్పించేవారు. వాటికోసం ్న ద్వారకాలో ఎ. సి. రూము (ఫిలిం ఫాగ్‌ అయిపోకుండా)లో ఉంచేవాళ్ళం క ల శాంతమ్మ గారికి బస - అక్కడే. వ ళ్ళు ఆ చిత్రానికి లొకేషన్‌లు అన్నీ హైద్రాబాద్‌ చుట్టు పక్కలే. సే - ప ఎక వై జే _ నవయుగా వారి షాపూర్‌వాడీ పాలెస్‌, వికారాబాద్‌ రోడ్డు, గండిపేట కు. ళ్‌ గ గెప్ట్‌హౌస్‌..... ఇలా. గంగా ల | - అన్నట్టు ఈ సినిమాకి హీరోగా ముందు కృష్ణగారినే అడిగాం. " సా 9 ల లల్ల శ వ! - జ్‌ సాక్షికి ముందు పిక్చరు గూఢచారి 116లో హీరో వేసిన కృష్ణ ఒక్కసారిగా (___ మహదెవన్‌ ల్‌ గ్‌ గీ తారాజువ్వలా అ లా .___ దూసుకుపోయి సూపర్‌స్టార్‌ దమ్‌ మెట్లు ఎక్కేస్తున్నాడు. అంచేత ఈ (౧ చాలకే ల్‌షీట్లు ఇవ్వడానికి ఆలస్యం అవుతుందన్నారు. [1 ( గళ్‌ కే. నే ఖల స్ట ఇ బాపు, నేను అంతకన్న స్పెడులో ఉన్నాం. న. ్‌ . లే సె అంతలో మొగలిరేకు లాటి కుర్రాడు దొరికాడు. సూపర్‌ ప. త్తు [ ల. అనుకున్నాం. ఆ అబ్బాయి బాలు. ఇంజనీరింగు చదువుతూ న ఖ్‌ న్‌ అట్లా ల (టేత్షో నినిమాలో గాయకుడుగా సరదా పడుతున్నాడు. బాగా మ ఎ ల్లా న్గొళ్ళి నా పాడుతున్నాడు. ఆంధ్రా క్లబ్‌ ఉత్సవాల్లో బెస్ట్‌ సింగర్‌ బహుమతి వ్‌. కాక /్‌ | గెలిచాడు. ఎస్‌. పి. కోదండపాణి గారి దృష్టిలో పడాాడు..... వనన హి వావీ అతడూ తని శేరు శీపతి పండి ధ్యుల ల ల ల అతని పరు శ్రిపతి పండితారాధ్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం. మీసాల కన్నప్ప, బాపు నెల్లూరు. నంగీత విద్వాంసుడు నాంబమూ ' గారి కుమారుడు, ప్రతి సంవత్సరం త్యాగరాజ న్వామి వేషం ధరించి, ఉంఛవృ, సాలాతూూశ్రి న్‌! // రై వ్రతం చేయడం, స్వామివారి ఆరాధనోత్సవాలు జరపడం, నియమ నిష్టలళ€ సుర్రూరుళు గార నిర్వహించడం ఒక వ్రతంగా పెట్టుకున్న మహానుభావుడు - శ్రీ సాంబమూ నాగ్‌

• గారు. వాన [( ఆ యువకుడినే బంగారు పిచికలో వరహాలరాజు వేషానికి అనుకున్నా ర్‌ ముళ్లపూడి వెంకటరమణ లలన |

_కకాలలాంనాణలాలలకాణనంకుంంలలా కా ాఅలఖ గంన్చి దేవుడికో అలవాటుంది కదా - నేనాకటి తలచిన తానొకటి ఖ్‌ ॥ కే | జ లచిడం క న క్‌ | మేము సినిమా వేషం అనుకుంటే - దేవుడు ఆ '“బాలు”గార్ని సంగీత [స లో , ధ్రువతారాపథంలో మహోజ్వలమార్గంలో నడప సంకల్పించాడు. లా శ్రభైుష బల్య్లసై.. అతడే మన “బాలు చంద్రుడు. ముద్దులొలికే ఈ బాలు చంద్రుడు | |. "ల నస __ సకల కళా వల్లభుడు. సీ వాక న్యం వ. పాటతో పాటు సరదాగా నటన, పలు భాషల్లో డబ్బింగు, నేషనల్‌ - నా క ఇంటర్నేషనల్‌ స్టేజి బంగారుపిచికలో పాటలు పాదారు ల డీ ల ల . వేషం వెయ్యకక్షి _=ఎతి పోయినా బాలు గారు” న్‌ వం. 9 బంగారుపిచికలో రెండు. శా వ్య క పాటలు పాడారు. ఆ రోజుల్లో అవి సూపర్‌ హిట్స్‌. సంగీత క వ న | (్రియులకైతే బాలుగారి బంగారు సంగీత అధ్వాయం చిరంజీవం. శాన క బంగారు పిచికలో చంద్రమోహన్‌, విజయనిర్మల ముత్యాల నా! లీ ప 1 మతాబాల్లా వెలుగులు ఎగజిమ్మారు. ఎవరెంత బాగా చేసినా - కా [౫ జంధ్యాల గారు అన్నట్టు - ఫుల్‌ లెంగ్న్‌ కామెడీ టూ ఎర్లీ క త - ॥ అయినందువల్ల బంగారు పిచిక ఢామ్మంది. . కావ్‌ న న 'మన బాపుగారి సినిమావేగదా! తప్పకుండా తీసుకెళ్తా - ఫస్ట్‌ వీక్‌ రష్న సర్దుకోనిచ్చి రేపో మాపో వెడదాం అనుకుంటున్న మోహన్‌ కందా లాటి (ఫెండుకు రెండో వారమే టూలేట్‌ అయిపోయి పిచిక తుర్రుమంది. శతు నొక్షి చూసిన సంతోషంలో బెంగుళూరు డిస్ట్రిబ్యూటర్‌ మ 6 స్తో భక్తాగారు బాపుని పిలిచి యాభైవేలు ఇచ్చి - మంచి హుషారైన క్ష ర కో సినిమా తీయండి అన్నారు. 7 కాని మాట దక్కలేదు. అప్పు మిగిలింది. సం స్య ఆం ఖ్‌ యాఖైవేలు బాకీ ఎలా తీర్చడం అన్న బెంగలో ఉండగా ం నాగేశ్వరరావు గారు కబురు చేశారు. కాల్నీట్లు ఇస్తాను కథ పట్రండి అని. అల్లీ అల్లని కథలు, అయిడియాలు, కాపీకొట్టేవి కొల్లలుగా ఉన్నాయిగాని ఆయన దగ్గరకెళ్ళాలంటే కథతో .- _ పాటు కాసిని కాసులుండాలి. ఎలా? . ఫ్లాప్‌ పిక్చృరు తీసి కూర్చున్న మాకు పెట్టుబడి ఎవరిస్తారు? - అప్పుడే బాపుకి గొప్ప అయిడియా వచ్చింది. బాకీ ఉన్నవాదే అప్పిస్తాడు. పాతబాకీ తీర్చాలంటే కొత్త అప్పు మంజూరు చెయ్యాలన్నది అతని శాస్త్రం. ముల్లుని ముల్లుతోనే తియ్యాలి. అప్పుని అప్పుతోనే తీర్చాలి. క్షే 22 అనాలా నాుమాుానానాలు కోతికొమ్మచ్చి-2

బాపు అప్పారావు అస్సలు కాకపోయినా - నా సోవాసనివల్ల, సు న అవసరం వల్ల ఈ అయిడియా పుట్టుకొచ్చి ఉంటుంది. టా శ న్ళ భక్తాగారికి ఫోనులోనే చెప్పేశాడు - “మీరు మమ్మల్ని నమ్మి 1 చె ఇంకో లక్ష అప్పిస్తే ఈసారి హిట్‌ పిక్సరు తీసి మీ పాతబాకి కూడా మ లో క! శ్ర ర: తీర్చేస్తాం. ఎందుకంటే ఈసారి అక్ష్మినేని నాగేశ్వరరావు గారు మాకు జీ భు 1౧ వే సినిమా చేస్తానన్నారు” అని చెప్పాడు. త వా ఏయన్నార్‌ అనగానే ఓఖే అన్నారు భక్తా. అ $ ఆజ! క యు. బాపు ఆ మర్చాడై బెంగుళూరు ప్లయిట్‌లో వెళ్ళి లక్ష రూపాయలు టి. పో /&్‌ య | | ఆ పొట్లాన్ని అట్లాగే ముడుపుకట్టి - నాగేశ్వరరావుగారిని కలిసి | పటి న త చ - బుద్ధిమంతుడు కథ అవుట్‌లైన్‌ చెప్పాం. ( 1. ఒకడు పరమభక్తుడు - ఒకడు పక్సారౌడీ అని నాటు భాషలో శ మోటుగా చెవాం. మం (/ వి కం ఆయనకి చాలా నచ్చింది. 'ఆస్తికుడూ నాస్తికుడూ కూడా నేనే సు వేస్తాను. కొత్తగా ఉంటుంది” అన్నారు. "పెట్టుబడికి ఏపాటి సత్తా ఉంది" అన్నారు. “పెట్టుబడిగా మా దగ్గర లక్ష్మ ఉంది. సినిమాకి ఆరు లక్షలు అవుతుంది” అని చెప్పాం. 'మీకు ఆస్తి నాస్తి కాబట్టీ - ఒక బంగారు పిచికని యాఖై వేలతో పార్టనర్‌గా తెచ్చుకుంటే పట్టు బలంగా ఉంటుంది. డిస్టిబ్యూటర్‌ని నాలుగున్నర అడగచ్చు” అన్నారు. అంతకుముందు మాకు సాక్షికి ఫైనాన్సు చేసి ఉన్న ఆస్తికుడు ఎన్‌ ఎస్‌ మూర్తి గారికి చెప్పాం. ఆయనా ఉత్సాహం చూపించారు. ఆయనకి సినిమా అనుభవం ఉంది. ఎం.ఎస్‌.నాయక్‌తో (తార చంద్రకళ తండ్రిగారు) _ కలిసి కృష్ణా పిక్చర్స్‌ పేరుతో సినిమాలు తీశారు. మూర్తి గారు నిడమర్తి సూరయ్యగారి కుమారుడు. ఆయనకి రాజమండ్రిలో కృష్ణు మినర్వా విజయనగరంలో మినర్వా సినిమా హాళ్ళున్నాయి. సూరయ్యగారు ఆనాటి ఫుట్‌బాల్‌ మాచెస్‌లో సూపర్‌స్టార్‌. చాలా సరదా అయినవారు. లారా సాయంత్రం వేళల్లో కృష్ణా టాకీసుకి షికారొచ్చి కూర్చునేవారు. “శ అప్పట్లో సినిమా చూడ్డానికి నేల టిక్కెట్టు అర్ధణా, మామూలు బెంచి | నయ. బ్‌! అణా, వెనక్కి జేరబడి కూర్చునే బెంచి బేడ, కుర్చీ పావలా, కొన్నికొత్తహాళ్ళలో క క _ ఆరణాలు, పిల్లలికి అరటిక్కట్టు. శ ల 7 _ చంకనేసుకుని ఎత్తుకెళ్ళే పిల్లలకి ఫ్రీ. ' ] మా దొడ్డమ్మా వాళ్ళు పధ్నాలుగు పదిహేనెళ్ళ చంటి పిల్లల్ని కూడా ! శ ే గేటు దగ్గర చంకనెత్తుకుని లోపలికి జొరబడేవాళ్ళు. గేటువాడు వీల్లేదంటే “ఇంకా రెండు వెళ్ళాలేదు - మూడు రానేలేదు - కాస్త ఒళ్ళు చేసిన చంటి పిల్లాడు అంతే” అని వాళ్ళని మోసుకుంటూ తోసుకుపోయి, గేటు దాటగానే దున్నపోతా! నిడమర్తి సూరయ్యగారు ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననన.

లే కే సీస శతా టీక్కెట్టుకి డబ్బులు చాల్లేదని ఎవరేనా అంటే సూరయ్యగారు అర్దణాకి క్రపగ బొ, ముగ్గురు అణాకి అయిదుగురు చొప్పున పోనిచ్చేవారు. యే కొందరు పెద్దాళ్ళే = సినిమా మొదలెట్టే ముందు జనం లోపలికి వచ్చి . ట్‌ కో. కూర్చుంటుందగా నన్ను (ఏడెనిమిది ఏళ్ళు) స్టేజి ఎక్కించి బూతు పాటలు | పాడించేవారు. హాల్లో ఈలలు చప్పట్లు - “ఒరేయ్‌ గాడిదా - పో వెధవా అని గనే గళ ఓ జనం అరుస్తుంటే నేను స్టేజి మీంచి ఉరికి పారిపోయేవాడిని. నన్ను పంపించిన రౌడీలు కాజీయో, అర్ధణానో ఇస్తే = పిడత కింద జీ పప్పు కొనుక్కుతినేవాడిని. ఒక్కోసారి ఆ కాణీ పెట్టి నారాయణ కొట్లో ఉల్లిపాయ పకోడీలు కొనుక్కుని ఇంటికెళ్ళి అమ్మమ్మ పెట్టే వేడి అన్నంలో అద్దుకునీ చల్లా వణ్ణంలో నంచుకునీ తినేవాడిని. మా అమ్మ దొంగవెధవా అనేది. అమ్మమ్మ మాత్రం నా తల నిమిరి 'చెక్కరవర్తి దొంగ వెధవ కాడే - దొర వెధవ - గడించుకొచ్చాడు” అనేది. కొహోతికొమ్మచ్చి! నిడమర్తి సూరయ్యగారికి సినిమాలు వెయ్యడమే కాదు తియ్యడం కూడా తెలుసు. అంతకుముందే వారి . కుటుంబ పెద్దలు దుర్గయ్యగారి పేరిట రాజమండ్రిలోనే దుర్గా సినీటోన్‌ అనే స్టూడియో పెట్టారు. సంపూర్ణ రామాయణం తీశారు. అప్పట్లో కాల్‌షీట్ల బాధలు లేవుగాని కొన్ని కొన్ని వేషాలకి దొరికినవాళ్ళనల్లా నిలబెట్టి షూటింగు చేసేవారు. అందువల్ల ఆ రామాయణంలో రాముళ్ళూ సీతలూ అయిదారుగురుందేవారుట. వారిలో ఒక రాముడు కోడేరు రాజు గారు, ఒక సీత పుష్పవల్లి అని వియ్యేకే రంగారావు గారు ఒకసారి అన్నారు. ఆ వేషాలు వేసినవారికి రోజుకి శేరు బియ్యం కూలి కొల్చేవారుట. అందులో రామలక్ష్మణులు సీతని వెదికే సీనులో - దూరంగా రాజమండ్రి బ్రిడ్జి మీద రైలు వెళ్ళడం కనిపించిందని _ ఒకరు చెప్పారు. ఆనకట్ట మీద బ్రిడ్జి దగ్గర కూలికి వచ్చే ఉప్పర్లకి కొబ్బరి పీచులూ, అట్ట కిరీటాలూ తగిలించి రాక్షసులు, వానరుల వేషాలు వేసేవారుట. ఉప్పర కూలీలు చాలామంది వేసినందువల్ల దానికి ఉప్పరి రామాయణం అని కొందరు పేగు పెట్టారుట! 1972లో నాకు ఈ రామాయణం గురించి తెలియగానే - క. మా పార్ట్‌నర్‌ సత్యంగారితో కలిసి రాజమండ్రిలో వారింటికి ష్య ఖ | తో వెళ్ళాను. రామాయణం ప్రింటు ఎక్కడో భోషాణంలో ఉంది. అది నైట్రేట్‌ ఫిలిము. అగ్గి తగిల్తే భగ్గుమంటుంది. పైగా నిలవ ఫిలిము. లం శం ఎలాగో దాన్ని బయటకు తీసి బూజూ దుమ్మూ దులిపి పెద్ద రేకు పెట్టెలో అమర్భి, సత్యంగారి అనుమతితో దాన్ని ఖీ క్ట | సే బొంబాయిలో ఉన్న ఫిలిం ఆర్మెవ్స్‌కు చేరవేశాం. అక్కడ లాబొరేటరీ ఓప్పకివొయ లం త అైైతనతతాణలావ= |. కోతికొమృచ్చి-2

వాళ్ళు దాన్ని శుభ్రపరిచి ఒక ప్రింటు తీసి భద్రపరిచారు. పూనా వెళ్ళి చూడచ్చు. మళ్ళీ కొహోతికొమ్మచ్చి! ఇలాటి గొప్ప సంగతులు తన్నుకు వస్తుంటే చెప్పడం తప్పనిసరి. అందువల్ల పాఠకోత్తములు మన్నించెదరు గాక. బుద్ధిమంతుడు కడని - ఒకసారి దుక్కివాటి (5 స్లం ాణాణాలలాలాల్తాలలలాలంలాలాల లాలా లల్ల స్థలం మధుసూదనరావుగారికి చెప్పమన్నారు నాగేశ్వరరావు గారు. కః వ. ఆయనంటే అందరిలాగే మాకు కూడా గురి, గౌరవం. జ్‌ ల న . వ. సాయంత్రం వేళ మెరీనాబీచికి తీసుకువెళ్ళి కథా ప్రకారం | ల ఈ స్మా వా, (ష్కీన్‌ప్లే) చెప్పాం. ఆయన కొన్ని మంచి సూచనలు చెప్పారు. , | _..... ట్కీన్‌పేలో మేము హీరో ఓపెనింగుకి భూమ్మీద సుఖపడితే అనీ ౩ లంట. పాటతో డాన్సు అనుకున్నాం. హీరో గెంతడం, డాన్సు చెయ్యడం క" హ్‌ ప ర. సినిమాల్లో మామూలే కాబట్టి - ముందుగా పెద్ద నాగేశ్వరరావు! జ్య ష్‌ వ్‌ శో తళ... వ (మాధవాచార్యులు, పాత్రతో ప్రారంభించమనీ, అది కొత్తగా ఉండి సో క్‌ చీ | గ క _ మంచి టేకాఫ్‌ అవుతుందనీ చెప్పారు. అలాగే వ్లాను చేశాం. ( శే న్య తే _ జ్లో క్త ల్‌ో 1 ణే స్ట్‌ నటవర్లాన్ని కూడా మధుసూదనరావుగారితో సంప్రదించే 1] ఆ టే నిర్ణయాలు చెశాం. ఎవో హమొళతీ ఓ.- = తనా, అన్నదమ్ములుగా నాగేశ్వరరావు గారు, వారి తల్లిగా శాంతకుమారి, హీరోయిన్‌గా విజయనిర్మల, ఆమె తల్లిగా రుక్కిణి (హీరోయిన్‌ లక్ష్మి తల్లి, అలనాటి హీరో వై.వి.రావు భార్య), విలన్‌ పాత్రకు నాగభూషణం, ఆయన భార్యగా సూర్యకాంతమ్మ, కొడుకుగా కృష్ణంరాజు (బెను. ఆయనే) గుమాస్తాగా ఆమ్యామ్యా అల్లు రామలింగయ్య అనుకున్నాం. హీరో మిత్రబృందంలో - విజయచందర్‌, అశోక్‌ కుమార్‌, శ్రీపాద పట్టాభిగారి తమ్ముడు జిత్‌ మోహన్‌ 4 ౮ పాటలు ఆరుద్ర, కొసరాజు, దాశరథి, సి.నారాయణరెడ్డి, € ం లా జనవరిలో మొదలైన సినిమాని సెప్టెంబరులో అక్మినేని బర్త్‌దేకి రిలీజు వద గరం చేసి తీరాలి కాబట్టి ఆత్రేయని అడగడానికి భయపడద్డాం. డాన్సులకి / మ్‌ తార, సుందరం (ప్రభుదేవా తండ్రి) బ్ర ఈ ర "(నే రం భు కథకి రంగస్థలం య నొక్షి తీసిన పులిదిండి [గగ్రామమె. ఆ తరవాత ర్యాలిలోని జగన్మోహినీ స్వామివారి కోవెల. గోదావరి.

• బుద్ధిమంతుడు స్క్రీన్‌ప్లే రాసుకుంటున్నాను బుద్ధిగా. చండీరాణిగారి దగ్గరినించి పిలుపొచ్చింది వచ్చి కనపడమని. వెళ్ళక్కడ వాలాను. “ఏవయ్యా రవణ గారూ - అన్నట్టు నిన్ను మీరూ గీరూ అనాలా నువ్వు అనచ్చా?” “ఎంతయినా ఆంధ్రపత్రిక వాణ్ణి గదండి - ఒరే అనకపోతే చాలండి” అన్నాను. గలగల నవ్వింది ఆవిడ.

క న కాక ఆంత గోాాాత జే “ఏదో ఓటి... మా నాగేస్సర్రావుతో సినిమా తీస్తున్నారట కదా - చై క్ష శ ఖాస్‌ వ్‌ ఖే క్త ఇ ణా, క్రి చ లీ ల “అది మీరు వేసేంత వేషం కాదండి”

• కై ల వా తా 2 య వ శ కే స క్ష్‌ ల | జ్జ “నేను హీరోయిను కావాలని అడగలేదయ్యా - భానుమతికి తగిన చ క జ! ల్‌... * చిన్నవేషం - అయిదో పదో నిముషాలు చాలు” మ స. శ “అయితే ఓ డియ్యవో (జిల్లా విద్యాధికారి) వేషం ఒకటి ఉందండి వ. _ _ - స్కూళ్ళ ఇన్‌స్పెక్టరన్నమాట - బాపుతో మాట్లాడతాను.” |. చ్‌ ల్‌ ప తో “బాపు గారు నాకు తెలుసు - ఫోను చెయ్యనా?” స క్‌ యతో శ న కయ్‌ “వద్గ్దండి - నేను చెబుతాను” వ్‌ న న్‌ జే ల స + య క్‌ ద మలో ఎత... “కథ చకృన్నగారికి (చక్రపాణి గారు) చెప్పారా? మీ ఫ్రెండే కదా” ॥ సుహాన... “ఇంకా చెప్పలేదండి” జయా. _తడకచడుాణులట్నా..... “చెప్పకండి - మార్చేస్తాడు - నా కథలు మార్చబోయి మానేశాడు అఅఆందు .. “ులాజబణిథుు - కాని గొప్పవాడు. సరే - కాల్‌షీట్లు ఎప్పుడో ఎన్ని రోజులో చెప్పండి”

“మరండి - మా కథ కోనసీమ పల్లెటూళ్ళోనండి-”

'ఫ్‌ర్దే జ వసాను

“అక్కడన్నీ తాటాకు పాకలేనండి”

*ఫర్లే జ వస్తాను ను

“స్ఫూళ్లు పరీక్షించడానికి పడవల్లో తిరిగే పాత్రండి” వ టా

'ఫర్లే = తిరు గుదాం” న న హు! యాస

“అక్కడ ఏసీ గదులూ అవీ ఉండవండి” న్‌ ఫా త్తమ

జక జక ల్‌ జ లే

“మెం కూడా మీ అందర్లాగే ఓ అమ్మ కడుపునే పుట్టాం... ఏసీల్లో నో కాదూ అంటూ గలగల నవ్వుంది. స

నేనూ ఏం చెప్పలేక తలవంచుకున్నాను.

“భానుమతి వస్తుందంటే భరించలేమని భయమా? అదేం వద్దు - నాకు సరదాగా ఉంది - బాపుతో మీతో పనిచెయ్యాలని ఉంది - సాక్షి గురించి విన్నాను - ఈ మధ్య మా స్టూడియో దగ్గరే షూటింగు కూడా చేశారుట కదా

• భరణీకి రాలేదేం? మీ సెట్టుకి చోటు చాలదనా?”

“అబ్బి - ఊరవతల తోటల్లో చౌక అని”

“సఠ్లెండి - డేట్సు చెప్పండి - డైలాగులు రాస్తే... మీరు ముందే రాసుకుంటారుగా.. స్క్రిప్టు పంపండి - అన్నట్టు నేను వేసే పార్టు బెట్‌లైన్‌ చెప్పగలరా”

టూకీగా చెప్పాను.

“హీరోయిను ఒక కుర్రాబ్డి (యేమించింది.... కులాలు కలవవు - ఆమె ఆచార్ల పిల్ల - అతను గొల్ల... ఇద్దరూ పారిపోదామనుకున్నారు. ఒకనాటి తెల్లవారుజాము లాంచీకి రేవులో కలుసుకుని పారిపోవాలి... అనుకున్న ప్రకారం ననన కోతికొమ్మచ్చి-2

తెలతెలవారుతుండగా ఆమె నీలాటి రేవుకొచ్చి కొమ్మలమాటున నిలబడి నం. ఉంది. నా కా “క్రో అతను రాలేదు - పడుకుంటే నిదరొస్తుందని - తెల్లార్లూ ఓ ఉనా షమ నలో (ఫెండుతో పేకాడుతూ జాగారం చేశాడు. చివరికి తెల్లవారుజామునే అవాన్మ హో లా కునికిపాట్లు వచ్చి నిదరోయాడు - తెల్లగా తెల్లవారిపోయింది. అక్టో ప ఇక్కడ నీలాటి రేవుకి జనం వచ్చేస్తున్నారు. నీళ్ళ కావిళ్ళూ, డో స్నానాలకొచ్చె ఇల్లాళ్ళూ, బామ్మలూ... ఆ అమ్మాయి ఎవరి కంటపడ్డా ప్రమాదమే. లాంచి వెళ్ళిపోతుంది. భయం వేసి ఆ పిల్ల లాంచి ఎక్కేసింది. పేకాట మైకంలోంచి బయటపడ్డ కుర్రాడు రేవుకి పరుగున వచ్చాడు. ఆ పిల్ల లాంచి ఎక్కిపోయిందో - భయపడి ఇంటికే వెళ్ళిపోయిందో - నిరాశతో అవమానంతో నీళ్ళలో దూకేసిందో తెలీలేదు. ఆ అబ్బాయి కుంగిపోయాడు. తరువాత తెలిసింది ఆ అమ్మాయి లాంచి ఎక్కి ఊరొదిలి వెళ్ళిపోయిందని. తరవాత అతను పెళ్ళిచేసుకోలేదు. అక్కడే టీచరు ఉద్యోగం చేస్తూ బ్రహ్మచారిగా ఉండిపోయాడు. కొన్ని ఏళ్ళ తర్వాత ఆమె ఆ ఊళ్ళోకి స్కూళ్ళ తనిఖీకి డియ్యీవోగా హౌస్‌బోటు (పడవ) మీద వచ్చింది. “బావుంది - చాలా బావుంది. తర్వాత?” “తరవాత కథ ఇంకా స్పష్టంగా లేదండి - రెండు మూడు రోజుల్లో సెట్టయిపోతుంది” అన్నాను. “క్రాగ్గానే చెప్పుండి - ఫోను చేసినా సరే - ముగింపు నేను కూడా ఆలోచిసాను - ఇందులో నాగేశ్వర్రావు ఏవిటి?” “ఆయనతోనే చిన్న ఘర్షణ ఉంటుంది - స్కూళ్ళలో కుళ్ళును ఉతికి ఆరెస్తాడు - అప్పటివరకూ తాగుమోతు తిరుగుమోతుగా ఉన్న అతడి స్కూలు భక్తి చూసి ఆవిడ వాయించేస్తుంది.” “భలే... తొందరగా రాసుకు రండి - ” అన్నదావిడ. మూదో రోజున భరణీ ఆఫీసు నుంచి ఖోనొచ్చింది. భానుమతి ఇల్లు భరణీ గార్జెన్స్‌లో, భరణీ ఆఫీసు వైద్యరామ అయ్యర్‌ వీధిలో ఉండేవి, క్యు ల నేనెప్పుడు వెళ్ళినా - భరణీ రామకృష్ణగారికి దండం పెట్టి ( జే రామకృష్ణగారు. .సక _ నై నేమీజ్‌ వెంకటరమణ. అయామ్‌ ఫ్రం ఆంధ్రపత్రిక” క గ్‌ అని ప్రవర వల్లించేవాడిని. క లా స్ట్‌ రా జా | చా? చ్‌ ఫ్‌ ఆయన నవ్వుతూనే చిరాకు పడేవారు. ( క ఖో ఇ “తెలుసురోయ్‌ మగడా - దండకం ఆపేసి సంగచ్చెప్పు” ప్‌ ఖ్‌ గీ కాలం అనేవారు. నా. ణ్‌ స్‌ 1 “సర్‌ - వీకాజ్‌ మైనీజ్‌ ఫర్‌గెటబుల్‌ మాప్‌” (నా మొహం సో భి త ఇట్టే మర్చిపోతారు. అందుకని -) అనేవాడిని. జై కయి ర్‌ ఆయన చాలా సరదా అయిన మనిషి భేషజాలు లేవు - లో సా శ్ర 1 ల లా సే జోకులు జో రుగ్గా వేసేవారు. ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననన ౯౯.

న్న్న ఓసారి నేను వాళ్ళ ఆఫీసుకి వెళ్ళాక టీ తెప్పించారు. టీ కాగానే కం కనే. పు లా ణ్‌ త్ర ఆయన గోల్డ్‌ ప్లేక్‌ సిగరెట్టు అందించబోయారు. టప ర్స కూ నేను 'నో-తాంక్యూ' అని నా జేబులోంచి చార్మినార్‌ పెట్టి ౬ నా షే టళ్ళనే టి ధళ్నట్షైలి షై తీశాను. చో ఈ “థన్నేదు - ఇదుందిగా - కాల్చండి” అంటూ చో క మొహమాటపెట్టారు. నేను చాలా నిజాయితీ ఉట్టిపడేలా పోజు పెట్టి - “నా బ్రాండు చార్మినారే సార్‌-” అని సిగరెట్టు తీశాను - .. రామకృష్ణ గారు దిగ్గున లేచి దండం పెట్టి - “ఆ చార్మినార్‌ ఇక్కడ కాల్బకయ్యా మగడా” అన్నారు. నేను తెల్లబోయాను. “ఆ ఘాటు నేను భరించలేను... పైగా ఇది కాల్సిన వాసన నా చొక్కా పట్టుకుని ఇంటిదాకా వస్తుంది - చాలా గొడవ... ఆఫీసులో నాదే కాల్చు - బయట నీ ఇష్టం” అన్నారు. నేను బిక్కచచ్చిపోయాను. ఆంధ్రపత్రికలో అయితే మా అయ్యవారు (శంభుప్రసాద్‌గారు) నా కుర్చీ దగ్గరకొచ్చి నా పెట్టెలోంచి చార్మినార్‌ తీసుకుని కాల్చేవారు - నేను మురిసిపోయేవాడిని. . కో - కొ! పెడదారి పట్టి వాయింటు మర్చిపోయాను. ఇపుడు భరణీ ఆఫీసుకి సినిమా రైటర్‌గా వెళ్ళాను కదా - ఆయన పాయింటుకొచ్చేశారు. “మిస్టర్‌ రమణా! భానుమతిని వేషం వెయ్యమని అడిగావా నువ్వు?” అన్నారు. “నేను అడగలేదండి - ఆవిడే వేస్తానన్నారు...” “వదో ఒహటి - ఎందుకావిణ్ణి కదిపావు... పల్లెటూళ్ళో షూటింగుట?” “అవునండి” -.. న్సవ్వు భరించలేవు” “చెప్పానండి” “అవున్ల - చెప్తే మరింత మొండికేస్తుంది - ఇక్కడ మెడ్రాసులో మాకు కాల్నీటు ప్రాబ్లెమ్స్‌ చాలా వస్తాయి... ఇది పద్ధతి కాదు - మంచిది కాదు-” “నాకూ భయమేనండి - పెద్దపులితో చెలగాటం” అన్నాను. “అయితే ఓ పని చేద్దాం-” అన్నారు. మర్నాడు వాళ్ళ ఇంటికి వెళ్ళాను. ఆయనా ఆవిడా “రండి రమణగారూ - మీ కథ విన్నాను బాగుంది.మా శీ సల య విప్రనారాయణ షేడ్స్‌ ఉన్నాయి.. బాగుంది. అక్కినేని డబుల్‌ గ త సశ కయన్‌. క రోల్స్‌ట కదా - ఈ మధ్యనే ఇద్దరుమిత్రులు చేశాడు గదా డ్రా యర అనుకుని సందేహపడ్డాను - కథ విన్నాక తేడాలు తెలిశాయి. అవా కంతి అనల నినన పనులను నునన నాను కోతికొమ్మృచ్చి-2

గుడ్‌. బాగుంది - ఇందులో పాటలెన్ని?” అన్నారు రామకృష్ణ గారు. “ఎనిమిదండి” “అందులో భానుమతికెన్ని?” “అస్సలుండవండి” “వాట్‌! పాటల్లేకుండా భానుమతి పికృరా-?” “డియ్యీవో వేషం అండి - పాటలు పెడితే బాగుందదండి” . “వాటలు పెట్టకపోతే అస్సలు బాగుండదు. జనం గోల చేస్తారు. తెర చింపేసారు - తెలుసా?” అన్నారు రామకృష్ణ గారు నావంక కోపంగా చూస్తూ. నేను భానుమతిగారి వంక చూశాను. . ఉట క శ _ ఆవిడ ఆలోచిసోంది. ్త న్‌ [స మో “విద్యాశాఖాధికారి అన్నారు కదా - పోనీ పిల్లల్ని ఉత్సాహపరుస్తూ ఫో (ఫి ఒక పాట పెడితే?” అంది. షం జో క | వలా “కుదరదంది - అంతా ఫిక్సయిపోయిందండి” అన్నాను, సు టీ షే గ్గ గో ఆవిడ చుర్రున చూసింది. గి లీ “షూటింగు చెయ్యకుండానే అంతా ఫిక్సృయివోయిందా లా ఇదేవన్నా ను కేవీ రెడ్డిగారి ఫిలిమా?” అంది తీవ్రంగా. “ఇది బాపుగారి సినిమా అండి” అన్నాను లేచి నుంచుని. ఆవిడ రోషంగా చూసింది. “మంచిది - వెళ్ళిరండి” అంది. అ౦థా మా మంచికే వచ్చింది. ఈ డియ్యీవో (ప్రమకథ వల్ల అసలు కథ అలుక్కువోతున్న ఫీలింగు వచ్చింది. ఆ (పేమ కథ మొత్తం చెరిపేసి ఇప్పుడు సినిమాలో ఉన్న డియ్యీవో (గుమ్మడి) గారి కథనే ఉంచాం. బాగా కుదిరింది. అన్నట్లింకో పిట్ట కథ: ఈ సినిమాలో గున్ముడిగారిది మూడురోజుల వేషం. అద్భుతంగా పండించారు. ఆయనకి డబ్బుగా చేతికివ్వడం మర్యాదకాదు అనుకుని నిర్మాత సత్యంగారు (ఎన్‌ఎస్‌ మూర్తిగారు) పదికాసుల ల ల వా 1 బంగారం ఇద్దామన్నారు. కై వ జన్‌ అలి తే 1 మ పులిదిండిలో షూటింగు అయిపోయాక | లు * త్రి, పం. గ్‌. ఫై - మెడ్రాసు వెళ్ళాక పదికాసుల బంగారం 1 శ్తీ ] గ రహే ల. మ్మ కాని గుమ్మడిగారికి ఇచ్చ నమస్నారం పెట్లా 1 బీ చప న్‌ా ళా శ్‌ నా ఖై శ చ్చ ట్ట. ట్‌ వ. పో తేసి శే ై న. యమా శ 1 “ఎందుకండీ - రమణగారి మీద క సా ట్టను జే గ ॥ ఖు స వాన్‌ " ఖో కు! 1స్నేహం కొద్ది సరదాగా వచ్చాను - ఇది వద్దు” 2 గ; న గ జామా వ్య _ం క్లో శ్రే తన్నారు. ! లో | .. జా నం వొొువామాటపెట్టి వదికానులూ

చేతికిచ్చాం - తరవాత ఆ సంగతి మర్చిపోయాం. = చ్చాం వాతఆసం నె 0 యె ల అప్పుడు సవరన్‌ మూడువందలు. క్‌ ల ౫3 2 లా పదేళ్ళ తర్వాత గుమ్మడిగారు ఓ ఫంక్షన్‌లో కలిశారు. ల? లో క లః “మీరిచ్చిన పది కాసులూ పెట్లే పడేసి మర్చిపోయాను. ఈ మధ్య తీసి చూస్తే ఇప్పుడు దాని విలువ ముప్పెవేలని తెలిసింది - మా ఆవిడ నం న గ్‌ఐ చెప్పింది - (భి 7 “మీరు నా మూణ్ఞాళ్ల వేషానికి ముప్ఫెవేలు ఇచ్చారన్నమాట” అన్నారు టే నవ్వుతూ. మమ్మల్ని నిర్మాతగా నిలబెట్టిన చిత్రం గియోవాని గురైషి అనే ఇటాలియన్‌ రచయిత వ్రాసిన కథలు బుద్ధిమంతుడు కథకి (మేరణ. పెపోన్‌ అనే కమ్యూనిస్టుకీ, డాన్‌ కామిలో అనే దైవ భక్తుడికి నిత్యం కో వంంనునకంొ 3 పోట్లాటలు. స. 6 1116 4016 న పెపోన్‌ కమ్యూనిజం గురించి లెక్చర్లు ఇస్తుంటే - ఫాదర్‌ చర్చి గంటలు ' _ __ఈ౦౦౧ 02౧10 జోరుగా వాయించి అల్లరి చేస్తాడు. చర్చిలో ఫాదర్‌ సెర్మన్స్‌ (మతం గురించిన టంుయకాంచాడాయనలలాహజాహుజబటా.2జ ప్రసంగాలు) చేస్తుంటే పెపోన్‌ లౌడ్‌ స్పీకర్లో ఆర్భాటం. అరిచి గొడవ టం + త, పెపోన్‌ కొడుక్కి జ్వరం వచ్చి పడుకుంటే పెపోన్‌ చర్చికేసి చూసి “నీకూ ం త్మన సు నాకూ తగాదాలుంటే నువ్వూ నేనూ తేల్చుకోవాలిగాని పసిబిడ్డ మీద చూపడం లయ తగదు” అని రుసరుసలాడతాడు. కంటనీరు పెట్టుకుంటాడు. యా ఈ కథలు మాకు చాలా నచ్చి మేము పెంగ్విన్‌ పుస్తకాలు కొని ష్‌ (స్‌ చాలామంది (ఫైెండ్సుకి ఇచ్చి చదివించాం. నవోదయా రామ్మోాహనరావుగారికి గ్గ ; చెప్పి ఆయన షాపులో డిస్‌ప్లే చేయించి చాలా కాపీలు అమ్ముంచాం... " రం డక ఆంధ్రప్రతిక అధిపతి శివలెంక రాధాకృష్ణగారికి ఈ మంచి అలవాటు

• ఉండేది. మామూలుగా షాపులో దొరకని గొప్ప పుస్తకాలు తనకి తారసపడితే
• అవి కొని చదివి చదివించి కొనిపించి చాలా ప్రచారం చేసేవారు. 'జడ్డ్‌ డీ అనే చైనా డిటెక్టివ్‌ పుస్తకాలు చదవడం ఆయనవల్లనే _ మాకు సాధ్యం అయింది. డాన్‌ కామిలో కథలు చదవగా చదవగా ఆస్తిక నాస్తిక సంఘర్షణల క్‌ మీద పెద్ద కథ అల్లి సినిమా తీయాలనిపించింది. దాని ఫలితమే శ్‌ స క్ని నే బుద్ధిమంతుడు. అక్స్మినేనిగారు నాస్తికవాది. అయిడియా చెప్పగానే ఆయనకిచాలా వ ాతయముప్పు నచ్చింది... సగర ₹ ఆట ర్‌ం ఆం (1 కథ తయారు చేసుకుని నవయుగా ఆఫీసుకి వెళ్ళాం ముగ్గురం సప్పుడు కవషస్పు
• బాపు, నేనూ, ఎన్‌. ఎస్‌.మూర్తి (నిడమర్తి సత్యం) గారూను. 130 కాలాన నన తానా భనకు కానుకను నాను కోతికొమ్మచ్చి-2

ఇలా అక్కినేనిగారు కథ విని ఒప్పుకున్నారనీ, బడ్జెట్‌ ఆరు లక్షలనీ, మేము ఒకటిన్నర పెట్టగలమనీ చెవ్వాం. నవయుగావారు సుముఖంగా లేరు. ఇప్పటికే చాలా కమిట్‌మెంట్స్‌ ఉన్నాయని, వేరే చూసుకోమనీ, మేము బంగారు పిచిక ఎకౌంట్‌లో యాభైవేలు బాకీ ఉన్నామనీ, అది త్వరలో సర్దుబాటు చేస్తే బాగుంటుందనీ అన్నారు. కొత్త సినిమా తీసే ముందు పాత బాకీలు జమ చేయడం |] ళ్‌, 'అశీ నేసి ఈక నరయుస మర్యాద అని కూడా చెవ్వారు. ; టు ఏపవీయం స్టుడియోలో ఏయన్నార్‌ని కలిసి ఈ సంగతి కో గిన ౪౪౬౪ 4 చెవాం. [ న టా. ప మర్నాడు వచ్చి కనబదడమన్నారు. క్త గట్టీ. కక శ ఆ సాయంత్రం ఆయన నవయుగాతో మాట్లాడారుట. వే / = బాపు రమణలతో వేగడం కష్టమనీ, తాము సిద్ధంగా లేమనీ వారు చెవ్వారట. అక్షినేని కథని ఓకే చేసి కాల్‌షీట్లు ఇస్తున్నప్పటికీ డిస్టిబ్యూటర్‌లు అభ్యంతరాలు చెప్పడం ఆయనకు నచ్చలేదు. పదిహేడు సంవత్సరాలుగా (1969 నాటికి) నవయుగా వారికి నా సినిమాలు ఇస్తున్నా నాళ్ళు ఇలా పేచీలు పెట్టడం మర్యాద కాదన్నారు. అవసరమయితే ఈ పిక్చర్‌కి ఇంకో కంపెనీచేత డిస్ట్రిబ్యూషన్‌ చేయించగలనన్నారు. మాకు భయం వేసింది. “పదిహేడు సంవత్సరాల వ్యాపార, స్నేహ సంబంధాలున్న మీరు - మాకోసం తగాదాలు పెట్టుకోవడం మాకు బాగుండదు, మేమే వేరే దారి చూసుకుని ఎర్వాట్లు చేసుకుని వస్తాం” అని చెవ్పాం. నాగేశ్వరరావు గారు ఒప్పుకోలేదు. 'ఈ వాదాల్లో బాపు రమణలు ముఖ్యం కాదు -న్నేను - అక్షినేనిని - . అదిగాను - వారు కాదన్నారు - దట్సాల్‌ - అదీ పాయింటు” ఆంధ్రజ్యోతి పత్రిక, అప్పుడే కొత్తగా పెట్టిన లక్ష్మి ఫిలింస్‌ల అధిపతి శ్రీ కె.ఎల్‌.ఎన్‌.ప్రసాద్‌ గారితో (ఎమ్‌.పి) మాట్లాడారు. క్ట ప్రసాద్‌గారు ఒక్క ప్రశ్న అడిగారు - “బాపు రమణలతో పిక్చర్‌ చేస్తే మాకెంత నష్టం వస్తుంది అని. మహా అయితే మీ కమీషన్‌ పోవచ్చు - అక్కినేని వూపు కూడా పదిలక్షలు లాం స్తే చేస్తుంది. నా ఫేస్‌ వాల్యూ అంత. మనవాళ్ళ బడ్జెట్‌ ఆరులక్షలే. మీకు నష్టం య క్‌ భయం లేదు. తేడా వస్తే నాదీ పూచి అన్నారు వయన్నార్‌. ఖ్‌ శే ఈ నంగతి తాలిశాక మాకు గుండె రుల్లుమంది. మనను | క జ న చ ఖ్‌ ఇ క్త పులకరించింది... ఖే త జ్‌ క్‌. ఒక జర్నలిస్టుకి, ఒక రచయితకి, డబ్బు తాహతూ లేని ఒక ప్రొడ్యూసరుకి శాం శే అక్షినెని గారు ఇంత గౌరవం ఇవ్వడం, ఇంత నమ్మకం ఉంచడం, ఇంత అచ స్ట (1 (ట్రేమ పంచడం! ఖ్‌ కో జన్మ ధన్యం అయింది.. శై | ఇ ఇక ఆయనకి మాట రాకుండా, నష్టం రాకుండా, తృప్తి కలిగేలా గౌరవం ల! త్తే కె.ఎల్‌ ఎన్‌.పపసాద్‌ , పెరిగేలా, నాలాటి వాళ్ళకి ప్రోత్సాహం లభించేలా నేను నా కథని నదపాలి - "డో ప్రసా ఖే ముళ్లపూడి వఎంకటరమణ నానన

అది నా బాధ్యత.

బుద్ధిమంతుడు మాట దక్కించాడు. మా ఇద్దరి మీద పది లక్షలకి ఫైనాన్నియల్‌ రిస్క్‌ తీసుకున్న అక్కినేని గారికి సంతోషం కలిగించాడు.

ఇ రీష

ఆ చిత్రంమీద - రెండు నెలల్లోనే మాకు వచ్చిన లాభం - ఓవర్‌ ఫ్లో అ క్మ్‌ ఇ అంటారు - యాభై రెండువేలు... అంటే వాళ్ళ పెట్టుబడి, దానిమీద కమిషన్‌ [క్ట] పోగా అన్నమాట- అబు

జో నా

నేను వెంటనే అందులో యాభఖైవేలుకి చెక్కురాసి బంగారుపిచికలో నవయుగా (ఆ

అప్పుడే చంద్రశేఖరరావు గారు పార్టీ చేసుకుని సెలబ్రేట్‌ చేశారు. నవయుగా చరిత్రలో - ప్రొడ్యూసర్లకు నష్టం వచ్చినప్పుడు - ఆ బాకీని పూర్తిగా ఒక్క చెక్కుతో తీర్చసినది బాపు రమణలొక్కరే అన్నారు (ఈ సంగతి ఇదివరకు చెప్పినా - ఆనందం కొద్దీ మళ్ళీ చెప్పుకుంటున్నాను).

ఈ బాకీయే కాదు - భక్తాగారి కూడా - బంగారుపిచికలో యాభైవేలు బాకీపడగా - ఆ దబ్బు రాబట్టుకోవడానికి బాపు మాట నమ్మి ఇంకో లక్ష అప్పు ఇచ్చారాయన. మొత్తం లక్షన్నర.

న టన బుద్దిమంతుడు షూటింగు అవుతుండగానే - రషెస్‌ చూసిన సక. జర మానేజింగ్‌ పార్ట్‌నర్‌ శివరామకృష్ణయ్యగారు ఆ సినిమాను కృష్ణా, వెస్ట్‌ ఉ్తో న యషేంగీ ట్‌ లే బ్ర ల ండ్ల్‌ యమ) జీక్కే గోదావరి జిల్లాల రైట్సుని లక్షా తొంభై వేలకి కొనుక్కుని లక్ష ఎడ్వాన్సు

లలి ళ్‌ [గ స ర్యా ఇచ్చారు.

గ | వెంటనే నేను బెంగుళూరు వెళ్ళి భక్తాగారికి డెబ్బె అయిదు వేలు

5 అప్పు తీర్చేశాను.

ఆయన సంతోషించి - మైసూరుకు బుద్ధిమంతుడు లీజ్‌ రైట్సు కొన్నారు. వెంటనే కొన్నారు. నాగేశ్వరరావు పికృరుకి ఆనాటి మైసూరు మార్కెట్‌ 65 వేలుంది. ఆ రైట్సు 50 వేలకే ఇచ్చి మా కృతజ్ఞత తెలుపుకున్నాను _ భకాగారికి -

మిగతాది త్వరలో ఇసన్తానన్నాను. “పరవాలేదు - నెక్స్‌ట్‌ పికృరుకి అద్వాన్సుగా ఉంచు” అన్నారు.

సంతోషంతో బెంగుళూరు నించి హైద్రాబాద్‌కి లాంగ్‌జంప్‌ చేసి బాపుకి చెప్పాను.

దిలీజ్‌ కాకుండానే లాభాలు చూపెట్టిన బుద్ధిమంతుడు మమ్మల్ని నిర్మాతగా నిలబెట్టిన చిత్రం కూడా.

ఆ తరువాత గాప్‌లో బాలరాజు కథ తీసి, సంపూర్ణ రామాయణం తీసి అందాలరాముడుతో అందుకుని క ముత్యాలముగ్గు మీదుగా జెండాలు ఎగరేస్తూ వెళ్ళాం. ఐనా కమర్షియల్‌ సినిమాలో బాపు రమణలను నిలబెట్టినది బుద్ధిమంతుడు చిత్రమే. ధన్యవాదాలూ కృతజ్ఞతలూ ఎన్ని చెప్పినా చాలదు. (

కానీ ఏమీ చెప్పకుండా - నాకే తెలియకుండా అక్షినేని గారిని సత్మరించే యె భాగ్యం బుద్ధిమంతుడు వల్లనే సాధ్యమైంది. టా ఓ

సినిమా ఆరంభంలో ఇరవై వేలు, సగంలో ఉండగా మరో ఇరవైవేలూ [1 (స ఇచ్చాను. పూర్తి అయ్యాక పాతికవేలు తీసుకుని వెళ్ళి ఇచ్చాము. (1 | తే

'ఇదేమిటి' అన్నారాయన. “మేము అనుకున్న బడ్జెట్‌లో ఇది ఫైనల్‌ - టొ (౯7/1 చివరి ఇన్‌స్టాల్‌మెంటు” అన్నాము. ం మారే-త

ఆయన జాలిగా చూసి నిట్టూర్చారు. “మూడు సినిమాలు ణా క్‌; తీసినా మీరు ఇంకా టెర్నీషియన్‌లే. వ్యాపార లక్షణాలు అబ్బలేదు" 17 నో! స లే ౧౦ (ల స న్య చాలా తక్కువిచ్చామేమోనని భయపడ్ద్డాము. (శ్‌ టట “ప్రస్తుతం సినిమాలో నా రేటు నలభై అయిదు వేలు. డబ్బు _| శ శ లా దగ్గర ఖచ్చితంగా ఉంటాను. మీరు నా సాయంతో తీస్తున్నారు కాబట్టి కంపాద్రాత్రాలా కాం కాలాళకోో మీ కోసం ఓ పదివేలు తగ్గించుకుని ముష్ఫయి అయిదు వేలు తీసుకుందాం అనుకున్నాను. మీరు ఇప్పటికే నలభై ఇచ్చారు. అయిదు ఎక్కువ. అదీకాక ఇప్పుడు పాతిక ఇచ్చారు అంటే మొత్తం అరవై అయిదు” అన్నారు. మాకు గుండె దడ సర్దుకుంది. తక్కువ ఇవ్వలేదు కదా అని. “అంటే - మీరు రెండు వేషాలు వేశారు కదండి. అందుకని రెండు నలభై అయిదులు తొంభై బదులు అరవై అయిదే ఇచ్చాం” అన్నాను. “రమణగారూ - నా రేటు ఫదీ అంటే - ఈ సారికి అయిదు తీసుకోండి అనే రోజులు ఇవి. అలా అనగల, అంటున్న మనుషులున్నారు. డబ్బంటే నాకు ఇష్టం కాబట్టీ తీసేసుకుంటున్నాను గాని - నేను సగం చాలంటే మీరు రెట్టింపు ఇచ్చారు. నేనే మీకు బాకీ” అన్నారు అక్స్షినేని గారు.

• _ “బాకీలు అటూ ఇటూగా తీర్చుకోగలంగాని బుణాలు తీర్చుకోలేం. మీ బుణం అలాటిది” అన్నాను నేను. ఇది జరిగిన మర్నాడు మా వార్ట్‌నర్‌కి చెప్పాం. “రమణగారూ - ఎలాగేనా మీకు దూకుదెక్కువ” అన్నారాయన నిట్టూర్చి... మొత్తం ఇరవై అయిదుకే ఒప్పించే సామర్థ్యం ఆయనది. రామాయణం తరవాత తీసిన అందాలరాముడు సినిమాలో అక్షినేని జీతం లక్షా పాతిక. ఆయన మాకు యాభైవేలు తగ్గించెశారు. బతిమాలినా ఒక్క పైనా ఎక్కువ తీసుకోలేదు - నిజానికి మా భాగస్వామి యాఖైవేలు పెట్టుబడి పెట్టాలి. కాని నిజానికి ఆయన పెట్టిన పెట్టుబడి ఇరవై ఎనిమిది వేలే - అది నేనడగలేదు! ఆయన సంజాయిషీ చెప్పనూ లేదు! అదీ గడుసుతనం... తూనా బొడ్డు! కడిగి జూస్మో స్మార్ట్‌ కామెరామన్‌ ఎస్‌.వెంకటరత్నం పొగరూ విగరూ కలబోసిన గొప్ప ్ర్టే శన కాకా టెక్నీషియన్‌. షాట్‌ సరిగ్గా తీశాడో లేదో జెర్క్‌లూ ఫ్లికర్లూ వమన్నా ఉన్నాయో అని (వ్‌ “జు వీ *గ్యై... డైరెక్టరుక్సి ఒకోసారి నటులకీ డౌటు వచ్చినా - 'కడిగి జూసో అనేసి సిగరెట్టు ఫై ౩ _ ముట్టించేవాడు. కాం క్‌ | కడిగి జూస్కోడం అంటే - పూర్వం మామూలు బ్లాక్‌ అంద్‌ వైట్‌, సెపియా “షై ్ట . “రోజుల్లో మామూలు ఫోటోలను లాబ్‌లో డెవలపింగ్‌ ద్రావకాలలో ముంచి కడిగి ం ర గేం నీళ్ళలో రూడించి తీసేవారు. రెడ్‌లైట్‌ కాంతిలో చూసి బాగో ఓగో జ శ ఈ చూసుకునేవారు. లం" సినిమా ఫిలిముల్లో కూడా ఆ భాషలోనే మాట్లాడే వెంకటరత్నం - ఎప్పుడూ ఎస్‌, వెంకటరత్నం ం /.] ణ్‌ ల ప ఫెయిల్యూర్‌ ఎరగడు. ముళ్లపూడి వెంకటరమణ నన

మాకు బుద్ధిమంతుడు అతనే తీశాడు. హీరో రెండు వేషాలు వెయ్యడం వల్ల చాలా భాగం ట్రిక్‌ ఫొటోగ్రఫీ, మాస్కింగ్‌ వగైరాలు ఉండేవి. అయినా అతని ధీమా, ఆత్మవిశ్వాసం చూస్తే ముచ్చట వేసేది. వీటిలో ఫాస్ట్‌ కూడా... వెంకటరత్నం ప్రఖ్యాత ఆర్హు డైరెక్టరు ఎస్‌. కృష్టారావు గారి తమ్ముడు. ఓసారి అన్నదమ్ములకి పంతాలు వచ్చి రెండేళ్ళు మాట్లాడుకోలేదు. రక్తసంబంధం అప్పుడే (నా తొలి చిత్రం) వాళ్ళిద్దరికీ - నాతోబాటు వానులో లాంగ్‌ డిస్టైెన్సు ప్రయాణం ఏర్పాటు చేశారు. కేరళలోని తేక్కడి అడవుల్లో ఒక రాత్రి మకాం... కొదైకెనాల్‌లో షూటింగు స్పాటుకి వెళ్ళాలి. నీ ఆ రెండు రోజుల్లోనూ అన్నదమ్ములిద్దర్నీ బతిమాలి బెల్లించి మాటలు త్ర కలిపి నవ్వించి (ఫెండ్సుని చేశాను. 1 తం అంతకు ముందు కూడా ఇలాటిది ఒకటి జరిగింది. బాపు, భాను న్ని జ్‌ ం | స్‌ మ (బాపు అన్నయ్య) ఒకేగదిలో ఉంటూ కూడా పేచీలు పడి రెందేళ్ళు ప్ర ల “అలకా'నంద (వ్రతం ఈషా పట్టారు. నేనే వాళ్ళకి సము గంత కూ క్రీ నన మా సంధి చేశాను. కపట జ షో బాపు కోపిష్టి-భాను శాంతమూర్తి, అజాతశత్రువు. బస్సులో ల య ఎక్కేటప్పుడు కూడా రద్సీగా ఉంటే భాను ఒక వారగా (భీ పా న్‌ా క్ట నిలబడిపోయేవాడు. బస్సెక్కమంటే - “వాపం - వాళ్ళకి అర్జెంటు ల సు . కాబోలు - వాళ్ళని ముందు వెళ్ళనిద్దాం” అనేవాడు. అందువల్ల కే నళ భి ఆఫీసుకి లేటై మాటపదేవాడు - చిరునవ్వుతో. వ ్క్‌ ల అతని శాంతవదనం అలవాటయిన ఆఫీసర్లు కూడా ననే. క్రమంగా ఇది తెలిసి - ఏమీ అనేవారు కాదు. వాళ్ళు కూడా / చా ్శ గొ ఆయనను చూసి శాంతం నేర్చుకునేవారు. - లీ శ / ప ః + ర. ఇ | ఆ ఇంట్లో అందరి దగ్గరా అణా బేడా నించి రెండు లు... రూపాయల దాకా అప్పులు చేసిన నాకు - భాను దగ్గర అప్పు బాపు అన భాను అడగబుద్ధి అయేది కాదు. అదీ నేను చూవపించగల్లిన , అ ఉణ్టుఖా గౌరవం......... బొమ్మ వసినది బాపు తమ్ముడు శంకర్‌ క్ర ౧ంణ లాఖీ మ క ఎప్పుడేనా నా వాలకం చూసి అతనే అణా బేదా ఇస్తే వాడుకుని సాధ్యమైనంత _ త్వరలో అప్పు చెల్లువేసేసేవాడిని........ ప అంత మంచివాళ్ళు ఈ తోపులాటలో బతకలేరు.... అందుకని అతనే తా రష్ను తక్కువగా ఉండే పొరుగు లోకానికి తరలి వెళ్ళిపోయాడు. బాపు, నేను మా నే. నా. కన్నీటితో వీడ్కోలు చెప్పాం. న్‌ లే సర గె కొద్ది కాలం క్రితమే బాపు తండ్రి వేణుగోపాలరావు గారు గతించారు. సాల లా ? న. ఆయనదీ అకాల మరణమే. న్న గ ఖ్‌ శో ఇంతలోనే ఎదిగి వచ్చిన పెద్దకొడుకు కన్ను మూశాడు. ఇది ఆ తల్లి నా త్రై ప్రత తైాతతతతతతతతతతతతతతతనవనావవవఐఆంణ |. కోతికొమ్మచ్చి-2

భరించలేదనిపించింది. ఆ మృతదేహాన్ని చూడలేదనిపించింది - మా ఇద్దరికీ.

ఆస్పత్రివారు దేహాన్ని అప్పగించగానే - అజ్ఞానం వల్ల - ఇంటికి తీసుకు వెళ్ళకుండా - నేరుగా శ్శశానానికి తీసుకువెళ్ళిపోయాం. అక్కడ దహనం కూడా చేయించేశాం.

మేం చేసింది ఎంత ఘోరమో నేరమో ఇంటికి వెళ్ళాక గాని తెలియలేదు. కడసారి చూపులు దక్కలేదన్న బాధతో ఇంటిల్లిపాదీ విలపించారు.

కొందరు మమ్మల్ని తిట్టిపోశారు. పెద్దలు శాపనార్థాలు పెట్టారు.......

అమ్మగారు మాత్రం మా మీద కోపగించలేదు - ఏమీ అనలేదు కూడా.

మేము ఆమె బిడ్డలమే. తప్పు చేసిన బిడ్డ్దలమీద అమ్మకు కోపం రాదు. కొంచెం బాధ, చాలా జాలి వెస్తాయి.

అమ్మగారి లాగే మరొక్క జీవి - అన్నయ్య భానుకి మాత్రమే మా మీద కోపం వచ్చి ఉండదు. అతనికి మా మీదే కాదు - ఎవరి మీదా కోపం రాదు - ఎప్పుడూ కోపం రాదు.

శాంతమూర్తి......

| నవ్వేవాళ్ళని బదిపించడం, ఏడిచేవాళ్ళని నవ్వించడం - దేవుడి జోకుల్లో ఒకటి - భాను పోయిననాడు మేము అతని డెడ్‌ బాడీ కోసం వెయిట్‌ చేస్తుండగా - మా బాల్య స్నేహితుడు - ఎల్‌ఐసీ సుబ్బారావు - ఒగురుస్తూ వచ్చాడు.

బాపుని చూడగానే “హరే” అన్నాడు - “హమ్మయ్య అన్నాడు. ఒక్కక్షణం ఆగి “నువ్వు కాదన్న మాట” అన్నాడు.

“అదే - బాపు తాలూకు బాడ్‌ న్యూస్‌ అంటే నువ్వు పోయావనుకున్నాను - నువ్వు కాదన్న మాట - థాంక్‌ గాడ్‌” అన్నాడు.

నేను స్టన్‌ అయిపోయి చూస్తున్నాను.

“నేను కాదు - మా బ్రదరు” అన్నాడు బాపు ముక్తసరిగా. ఇ ్ట త

ధలు . “హదే - వీడు (నేను) ఫోన్‌చేస్తే (దగ్గర్లో ఉన్న ఎల్‌ఐసీకి) నువ్వే /| ఈ సం ర [గ్రైళ్ని

అనుకున్నాను - నువ్వు కాదన్నమాట” సు

అంత బాధలోనూ మా ఇద్దరికీ నవ్వొచ్చెసింది. కు? [తొ

సర్దుకున్నాం...... (1%) "టై!

స్‌ భి

ఇంతకు ముందే ఇలాటి జోకే విన్నాం. వ జు (గ

ఒకడు బజారులో ఓ (ఫెండును కలుసుకుని, “ఏరా - మొన్న సడన్‌గా ముక లో రూటు | పోయింది నువ్వా మీ అన్నా?” అన్నాడు.

“నేనే కాబోసు” అన్నాడా (ఫెండు పరాగ్గా. అదే లైఫ్‌ జోక్‌.

ఎంకటరల్నం కామెరామన్‌గా ఎదుగుతూనే సినిమా నిర్మాణం చేపట్టాడు.

ఒక బెంగాలీ కామెడీ చిత్రానికి తెలుగు రైట్సు కొనుక్కుని, మా దగ్గరకు వచ్చి రాతకీ తీతకీ (రచన, డైరెక్షన్‌)

మమ్మల్ని బుక్‌చేశాడు.

తీరా బెంగాలీ సినిమా చూశాక-దానికి మేము పనికి రామనిపించింది. అది హుషారైన కామెడీ - తెలుగులో

యమగోల టైటిలు - అంతకు చాలా కాలం క్రితం సి.పుల్లయ్య గారు ఎన్‌టిఆర్‌తో తీసిన సూపర్‌ హిట్‌ కామెడీ ముళ్లపూడి వెంకటరమణ కకక నతన ననన నళరాుున నున కీ ఫ్ఫెద్రి

జ స ళ్‌ శ్‌! లో రచయితగా నాకు భయం వేసింది. వ సై టో వ ట్‌ సంాంవాజాా శే క్షే క న | రన్‌ ఆ్రోశృస్తార్తే తృశుత్నడ అది కామెడీయే కాని మాలాటి వాళ్ళు రాసేదీ తీసేదీ కే - సగలాలి ౭ స నాశ ల త కాదనిపించింది. అంటే అది చెడ్డదనీ నాసిరకం అనీ అర్ధం కాదు. క క న్‌ శ , మాకు చేతకాని పని అని. వ నా. ఖ్‌. | శు. 1 న. న. క ్‌ దేనికైనా ఒక్కొక్కృళ్ళకి ఒక్కొక్క రకం ప్రజ్ఞ ఉంటుంది. మాకు జీ మై ( ౯ శ అది లేదు. నేను యముండ వాడు శిఖండి” లాటివి రాసి పండించడం చేతకాదు. 'యమగోలికు మూలం - యమాలయే 0దుకే “రన జీవంత మానుష్‌ (బెంగాలీ) అందుక వెంకట ొళభె న్‌ రత్నానికి నచ్చచెప్పాం - తే శి మా చేతిలో అది పండదనీ, ఇంకొకళ్ళ చేతిలో సూపర్‌ హిట్టవుతుందనీ = నిజంగానే యమగోల సినిమా చాలా పెద్ద హిట్టయింది. తరువాత ర్డీ ట్‌ క్క అతను దాన్ని హిందీలో కూడా తీశాడు. ఆ చిత్రానికి రచన నరసరాజుగారు. ఇల ల వర్శకుడు తాతినేని రామారావు. హీరో ఎన్‌.టి. ఆరే! న్‌ = క మేము ఆ సినిమా ఒప్పుకోకపోవడంవల్ల మా (ఫెండు వెంకటరత్నానిక్‌ . 0 చ మేలు జరిగిందని సంతోషించాం. మాకు బాక్సాఫీస్‌ మొట్టికాయలు తప్పాయనీ పొంగిపోయాం..... మొట్టికాయలన్నీ చెడ్డవి కావు - కొన్ని మేలుకొలిపి మేలు చేస్తాయి. హిట్టుకాయలన్నీ మంచివీ కావు - కైపెక్కించి ఫట్టని కొడతాయి. వరసగా నాలుగైదు హిట్లు తీసిన ఒకాయన - ఒకసారి వాపోయాడు - “అసలీ ఫ్లాపులు ఎలా తీసారండీ హాబూ!! నాకు చాలా ఆశ్చర్యంగా ఉంది అన్నాడు. దేవుడు కరుణామయుడు. ఆయనకి ఆ విద్య నేర్పించాడు. నేర్పడమే కాదు - అలవాటు చేసేశాడు. మప్పేశాడు. హాశ్చర్యాలు అనేక రకాలు. ఒకాయన ఒక హిట్‌ని కాపీకొట్టి సినిమా తీశాడు. అది కాపీ కదా అంటే హాశ్చర్యపోయాడు. “అరె! అది మిమిక్రీ లాటిది - నా విద్య చూసి మీరు త్రిలయిపోతారనుకుంటే ఇలా అంటే ఎలా?” అని. లో ఇలాటి సందర్భంలోనే నేను ఒక సినిమా చూసి హాశ్చర్యపడి గ్‌ టు _ లేచి, అది ముత్యాలముగ్గుకి కాపీ అని ఫిర్యాదు చేశాను. ట్‌ ఈ వలిం ఇండ(న్సీలో ఉన్న రచయితల యూనియన్‌ య గ వాళ్ళు-పదముగ్గురు సభ్యులతో ఓ కమిటీ వేశారు. కమిటీ వారు పా ఫే భృ టన ఏ రెండు సినిమాలనూ చూశారు. చర్చించారు. ౦ ?లల్తీ ముత్యాలముగ్గుకు ఆయనగారి సినిమా కాపీయే అని నిర్ధారణ సా ర! (నీ చేస్తూ ఏకగ్రీవంగా తీర్మానం రికార్డు చేశారు.

ఐతే దర్శక నిర్మాతలు మళ్ళీ హాశ్చర్యపోయారు. మా ప్రతిభకు అభినందించకుండా ఇలా అభిశంసన చేయడం విడ్డూరమనీ సిగ్గుచేటనీ = ఆ తీర్మానాన్ని చింపి చంపి భూస్థాపితం చేసి సమాధి కట్టాలనీ - ఆ సమాధి నిర్మాణ ఖర్చులను తామే భరిస్తామనీ ఉదారంగా ప్రకటించారు. వారికి సహకరిస్తూ ఆ తీర్మాణం ఆత్మహత్య చేసుకుని శ్రీశ్రీగారన్నట్లు మరణించబడింది. ఇది శ్రీకృష్ణలీలా శాఖాధ్యాయః: కాపీ కొట్టడం రైటు అని వీరి మతం. కాఫ్రీ కొట్టడం మా జన్మహక్కు అని కూడా తీర్మానించారు. వీరిని మించిన వీరశిల్పులున్నారు. తెలుగులో తమిళంలో - అన్ని చోట్లా. క రచయిత కథ చెప్పండగా ముఖ్యమైన మలుపు, పాయింట్లు వచ్చాక- ఒకడు “అరె హరె” అనేవాడు. పక్కవాడు ఆశ్చర్యంగా చూసేవాడు.

• “నిన్న సాయంత్రం మనం అనుకున్న లైను ఇదే కదూ” అంటాడు మొదటివాడు.

• “కొనేమిటి -డదైలాగులతో కూడా చెప్పేస్తున్నాడీయన” అని రెండోవాడు. “అంథా ఇదే - సేమ్‌ టు సేమ్‌” “సరే- ఆయనకి అద్దురాకు = సాంతం చెప్పనీ” అప్పటికే బిక్కచచ్చిపోయిన కవిగారు నీరసంగా మిగతా కథ చెప్పి తలవంచుకునేవాడు. “ఇదంతా - ఈ కథంతా మేం నిన్న రాత్రి అనుకున్నదే. నోట్సు కూడా రాసుకున్నాం - ఏమీ అనుకోకండి -- మీరు చాలా టాలెంటెడ్‌ - ఇలాటివి ఇంకో వంద చెప్పగలరు అని భుజం తట్టి సాగనంపేవారు. కొత్తగా వస్తున్న కథకులు చాలామందికి ఇలా జరిగింది. ఎవరో ఎందుకు- నాకే ఇది అనుభవం. బాంబే యాక్టర్‌ రాజ్‌ బబ్బర్‌ దగ్గర. ఎన్‌టియార్‌ సి.ఎం పదవిలో ఉండగా - అప్పుడే పదవిలోకి వచ్చిన రాజీవ్‌ గాంధీగారి మీద ఒక పారడీ తియ్యాలనుకున్నారు. అప్పుడే కొత్తగా అధికారంలోకి వచ్చి ఏ దోషాలూ లేని మంచి మనిషిగా పేరున్న రాజీవ్‌ గాంధీ అంత ర్తీన్‌ కాదని ప్రచారం చెయ్యడం వారి ఉద్దేశం. [రానా గాలా అయా దానికి మిస్టర్‌ క్షిన్‌ అని పేరు పెట్టారు. నన్ను రాయమన్నారు.

• బరా ఇ స ణే, నేను స్థూలంగా కథ అనుకుని చెప్పాను. బాగుందని-దాన్నే ? ' మ్య . న్‌ డెవలప్‌ చేయమన్నారు. తా త్తే లా, / ఫ్‌, చెక్కర తయారయ్యాక అప్పటి ఎన్‌.ఎఫ్‌.డి.సి ఛైర్‌ మన్‌ డి.వి.యస్‌ _లవ్యా శలాక శీ | రాజుగారి ఇంట్లో (ఫిలింనగర్‌లో) సిట్టింగు పెట్టారు. ఫ్‌ కే హవ కా హిందీకి రాజ్‌ బబ్బర్‌నీ, తెలుగుకి మోహన్‌బాబు గారినీ ఫిక్స్‌ గెల శ . చ వాళ్ళనీ విలిచారు. ఆ మీటింగుకి సి.ఎం. తరవమున క. క / బీ లీ చంద్రబాబునాయుడు గారు వచ్చారు. 9 రాజ్‌ బబ్బర్‌ నో ఖీ మ! నేను కథ చెప్పడం మొదలైన అయిదు నిమిషాల తర్వాత “శబాష్‌ తతత. 17

• క్యా బాత్‌ హై! అన్నారు. బాంబేబబ్బర్‌ గారు. ఇంకో నిముషంలో 'అరే -కమాల్‌ హై! బహుత్‌ కమాల్‌ హై అని గట్టిగా అన్నారు. - = “సేమ్‌ టు సేమ్‌ - యెహి కహానీ - యెహి సీనేం -వా -'కమాల్‌ | చ అన్నారు. పొగుడుతున్నారు అనుకుని నేను సంతోషంగా ముందుకు సాగుతున్నాను. ళు - వీ శ చ న రాజుగారు “ఆపండి” అన్నారు ధాటీగా - స! టా బం నేను ఆపేశాను. అయోమయంగా చూశాను. నాతో వచ్చిన శ్రీరమణగారి ౩% _ ఫో వంక చూశాను. ఆయనకీ ఏమర్ధం కాలేదు. 1 వం. రాజ్‌ బబ్బర్‌, అతని కూజా (అసిస్టెంటు) ఒకరికొకరు షేక్‌హాండ్సి ్న ల్లో స ఆటే ఆట బళ క న్‌ జ సా క చ్చేసుకుంటున్నారు హోరాహోరీగా. త్‌ జ చం “ప్లీజ్‌ - వన్‌ మినిట్‌ అన్నారు రాజు గారు. “ఏమిటి సంగతి” అన్నారు డి.వియస్‌ రాజు కొంచెం ఖచ్చితంగా, వాళ్ళు చెప్పినదాని సారాంశం.... ఇదే కథ -- వాళ్ళు అల్లేసుకున్నారు... బాంబేలో మొదలుపెట్టి విమానం _మెదడ్రాసు వచ్చేసరికి పూర్తి చెసేశారుట! | థ్‌ షో రి ప 'అత| శక టేపు! ఈ మెడ్రాసు రైటర్‌ రమణా సాబ్‌కి ఇదెలా తెలిసింది - ఇదే మం 6 లైనాఫ్‌ థాట్‌ ఎలా వచ్చింది అని వాళ్ళ ఆశ్చర్యం టో హై “అంటే-యూనో.. ద హోల్లీ - కంప్లీట్‌లీ - ఇట్స్‌ మిరకిల్‌ - 10 మస ( ఫళ్లఎె| బహుత్‌ కమాల్‌ హై - సేమ్‌ టు సేమ్‌” అన్నారు బబ్బర్‌. గలే. “ఈ కథ సీయం గారూ నేనూ నిన్ననే విన్నాం. నాకు కథంతా యయా డో తెలుసు- మీరు మిగతాది చెప్పండి - టూకీగా- క్షయిమాక్సు - ఒక్క ముఖ్యమైన ఇన్సిదెంటొ అన్నారు రాజుగారు. రాజ్‌ బబ్బర్‌, అతని తోడూ నీడా కంగారుపడ్డారు -'అద్‌ - అఫ్‌కోర్స్‌ +

• ఐ మీన్‌ - ఉయ్‌ మీన్‌” అని నీళ్ళు నములుతున్నారు. 'మీను'మేషాలు నవుల్తూ, - ఫోను మోగింది. అవసరాన్నిబట్టి మోగే ఫోనులు అలర్ట్‌గా ఉంటాయి. రాజు గారు తీసుకున్నారు. “ఆ - ఊ - అలాగే” అని ఫోను పెట్టెశారు. “అర్జెంట్‌ మీటింగ్‌ - కల్‌ మిలేంగే” అన్నారు లేచి నించుని. అందరం లేచాం. రాజు గారు కదుల్లూండగా రాజ్‌ బబ్బర్‌ ఆయనకు ఒక బిల్లు న అది బాంబే టెయిలర్స్‌ కచ్చిన్స్‌ కంపెనీ వారు ఇచ్చిన బిల్లు - కు (క్‌ ను 32 వేలకి! గ్‌. జులు ౧౯ట్ర/ రాజీవ్‌గాంధీ రూపంలో మిస్టర్‌ క్లీన్‌గా బబ్బర్‌ నటించబోయే (౧ వేషానికి కాస్ట్యూమ్స్‌ ఖరీదు!ట. లలనా కోతికొమ్మచ్చి-2

బుద్ధిమంతుడు అన్నదమ్ముల కద్ధ, ల జే. ఒకడు బుషి - మరొకడు మనిషి ఒకడు యోగి. మరొకడు రీ క భోగి. ఒకడికి దేవుడే లోకం, మరొకడికి కాముడే లోకం. ఒకడికి గీ | గ్య సర్వం కృష్ణల్రీలామయం, మరొకడికి రాసలీలామయం. ఆాక్స _ పూజారి వేషానికి - విప్రనారాయణ రూపం దారి చూపించింది, " బిళ్ళగోచీ పంచ,కండువా, నడుముకు మడి ధట్టీ చాలు. కాని భూమ్మీద సుఖపడితే తప్పు లేదురా- బులబాటం తీర్చుకుంటే తప్పు కాదురా అంటూ రాత్రింగళ్ళు తందనాలాడే విలాస పురుషుడికి ఏం వేషం పెట్టాలి? మేము ఆ కాలపు పిల్ల జమీందార్లూ, మైనరుబాబుల్నీ చూసి సిల్కుచొక్కా పైజామా, కమీజు - క్రిమింజు (బంగారు) పిన్నీసులూ కాలర్‌ కొనకి వేలాడేవి అనుకున్నాం. నాగేశ్వరరావు గారు వేరే దృష్టితోనూ దూరదృష్టి తోనూ ఆలోచించారు. ఇది కమర్షియల్‌ సినిమా - మరీ | బ్రాం తాలం. అఆలు భాతా అంత రియలిస్టిక్‌గా పోవడం తగదు. ఈనాటి హీరోకి బున టి లం. (| త! రేపటి ఫాషన్‌ డైస్సులుండాలి అన్నారు. ం " ఛే ఇతి ( అలీ షాపులో కుట్టి ౦చేవారు. ఖర్చే కాదు - ఆలస్యం. , స మ్‌ ; ॥ గ్‌ " మద్రాసు టెయిలర్లు బాంబేలో క్యూలో పడిగాపులు పడి

• “కే + ల =" ఉందేవారు. ఫ్‌ స స శ | న ళీ త్య ఒకసారి ఏన్‌ కావారావున్‌, మాయా భల ఖ్‌ జ్‌ శ యల ప 1 ఆ న కీ ల యోక క లగ న! ఛాయాగ్రహణ (టిక్‌ ఫొటోగ్రఫీ) మహాశిల్పి రవికాంత్‌ క్‌ ల. త్‌ షీ ' “1 నగాయిచ్‌ బాంబేలో కచ్చిన్స్‌కే వెళ్ళాడు. ళ్‌ క్‌ ] / ళ్ళ చావ “| న్న . క వ ఫలానా (ైస్సులు కావాలని చెప్పి రాసిచ్చాడు. క్‌ |. న్‌ - ఆ టెయిలరు కథ చెప్తేగాని డైస్సులు కుదరవన్నాడు. | ప్రస్తుతం ఈ డిజైన్‌ల ప్రకారం అగ్జెంటుగా . డ్రెస్సులు కుట్టెయ్‌ -తరవాత నీ కొల్తలకి తేడా వస్తే నేను కథే మార్చుకుంటానులే” అన్నాడు రవికాంత్‌. అలాగే మేకప్పులు కూడా. మెడ్రాసులో అప్పటికి మనిషికో మేకప్‌మాన్‌ పద్ధతి రాలేదు. అయిదారుమంది స్టార్‌లకు ఒకదే. య $ంనార మాంబళంలో మేకప్‌ హరిబాబు ఇందుకు ప్రసిద్దుడు. రన 1 మెదకింప అంజలీదేవి, సావిత్రి, ఏఎన్నార్‌, ఎన్‌టిఆర్‌ లాటి వాళ్ళు కూడా శీ ఎకటు పొద్దున్నే అయిదు గంటలకల్లా హరిబాబు హాల్లో కూర్చునేవారు. ల్‌ ఫి! చుసానా! బాతురూములూ కోడిరూములూ అన్నీ అక్కడే. చ క వ ఆలో! హరిబాబు వరసగా మేకప్పులు (ముఖం మాత్రం) పూసివేసి | ; | పంపేవాడు..... అంతా మెడదాకానే, చొక్సాలేని వేషానికి ఛాతిదాకా ళో ముళ్లపూడి వెంకటరమణ లలన | క.

ఒకసారి ఒక అసిస్టెంటు డైరెక్టరు ఎస్వీ రంగారావుకి ఛాతిదాకా వెయ్యమంటే-ఆయనే నవ్వేసి కొట్టిపారశాడు. పైన రంగారావు ఫేసుండగా మెడకింద ఎవడు చూసాడ్రా అని. ఆ రోజుల్లో మేకప్‌ విద్యలో పీతాంబరం భద్రయ్య గారలు ప్రసిద్ధులు. ఇతి కోతికొమ్మచ్చిహి. ౨క్కడున్నాం మనం? హీరోగారి ఫాషనబుల్‌ (ద్రైెస్సుల దగ్గర- అప్పుడు నాగేశ్వరరావు గారు మా గురించి జగపతి రాజేంద్రప్రసాద్‌ గారితో ఇంగ్రీషులో మాట్లాడారు. అంటే మరేంలేదు. పర్సనల్‌గా, చాటుకి పిలిచి అన్నమాట. జగపతిలో అక్కినేని కాస్ట్యూమ్స్‌ పెద్ద లైబ్రరీ ఉండేది-ఆరాధన నుంచి అదృష్టవంతుడు దాకా. అందులోంచి తగిన డ్రెస్సులు సెలక్టు చేసుకుని అవసరమైతే చిన్న చిన్న మార్పులూ చేర్పులూ చేసుకోమన్నారు. విగ్గులు కూడా. ఒక ముంగురు సవరించాం. అందువల్ల బడ్జెట్‌లో మాకు చాలా కలిని వచ్చింది. శ్రీ జగపతి రాజేంద్రప్రసాద్‌గారికి ఆనాదు కృతజ్ఞతాభివందనాలు చెప్పాం. ఈనాడూ మళ్ళీ చెప్పుకుంటున్నాం. అన్నదమ్ముల ఇల్లు లోపలిభాగం (ఇంటీరియర్‌) అంతా సారథీ ఉశోళ్ళె జ స్పుడియోలోని సెట్‌లో తీశాం - ఒకే ఫ్రేములో అన్నదమ్ములిద్దరూ ఉఆళష ఊఊ 2 కనబడే మాస్క్‌ షాట్ల కోసం. గె న్‌ స్స అలాగే కోవెల గోపురం లాంగ్‌ షాట్లు అన్నీ ర్యాలి గ్రామంలో కీ్‌శాం. అక్కడ సుప్రసిద్ధ దేవాలయం జగన్నోహిసీ కేశవస్వామి ఆలయం ఎంపారై క! ఛీ ఉంది. భువనమోహనంగా చెక్కిన నిలువెత్తు శిల్పం. ముందుభాగం విష్ణురూపం, వెనకవైపు జగన్నోహిని-జఘన మోహనంగా ఉంటుంది. పురాణ కథల ప్రకారం - పరమశివుడు మోహినీ దేవిని చూసి ఆకర్షితుడై తరమడం, తీరా దగ్గరకొచ్చాక ముందువైపు శ్రీమహావిష్ణువుగా కనిపించడం...... ఇది క్షిరసాగర మథనం కథలోని అద్భుత ఘట్టం..... . మేము మా కథ అవసరాలను బట్టి - కోవెల గోపురాన్ని మాత్రమే వాడుకుని, లోపల గర్భగుడిని, కృష్ణవిగ్రహాన్ని సెట్‌లో వేరే వేసుకున్నాం. ఖే గోపురం పైభాగాన్ని - సెట్‌లో వేసినవాటితో మేళవించి తీశాం. లీమహోలో కథలో క్లైమాక్స్‌లో మాధవుడి మహిమ, మరియు మానవుడి కృషివల్ల గోపురం పైన కలశం పైకి లేచినట్లు చూపించాం. అది చేసినపుడు ఆర్హు డైరెక్టరుతోబాటు మా బాల్యమిత్రుడు పర్మనెంటు ఆర్జు డైరెక్టరు (సాక్షి బంగారు పిచిక, అందాలరాముడు, సీతారాముడిని పిలిచాం. అతను వృత్తిరీత్యా సివిల్‌/'మెకానికల్‌ ఇంజనీరు అయినా ఈ సరదాలున్నాయి. టా మూగమనసులులో గోదారి దృశ్యాలలో ప్రముఖ పాత్ర వహించాడు. నే ఇక్కడొక పిట్ట కథ. తాప రక్తసంబంధం తీస్తున్నప్పుడు ఆర్డు డైరెక్టర్లు కృష్ణారావు, జి.వి. సుబ్బారావు కేతుం తననుతాను కోతికొమ్మచ్చి-2

గార్డు. వాళ్ళు విదేశాలలో ఆయిల్‌ పెయింటింగులో శిక్షణ పొంది డిగ్రీలూ పేరూ గడించిన ప్రసిద్దులు.

• వృత్తిరీత్యా సినిమాలో ప్రవేశించారు. రక్తసంబంధంలో హీరో పేద కార్మికుడు. అతడూ, చెల్లెలూ (ఎన్‌టిఆర్‌, సావిత్రి) ఉండే పూరిపాక సెట్టు వెయ్యాలి. ఆర్టు డైరెక్టర్లిదరూ తమ కళాఖభినివేశం అంతా ఉపయోగించి, పేదవారి పూరిల్లు ఎలా ఉంటుందో అలా - చివికిన తాటాకులూ, విరిగిన చూరులూ, బరకాలతో కప్పూ, మట్టి పొయ్యి, సగం కాలిన కొరకంచులూ, దాకలూ, తెడ్లూ, ఈతాకు చాపలూ, నులకమంచం అన్నీ సహజంగా ఉండేట్టు అమర్చారు. ఎగ్జిక్యూటివ్‌ నిర్మాత డూండీ, డైరెక్టరు మధుసూదనరావు, సత్రకాయగాణ్ణి నేనూ త్రిలయిపోయాం. కాని పై అధికారులు సెట్‌ చూసి కోప్పడ్డారు. గ్‌ చ్‌ వగా “ఈ సెట్‌ ఇలా దరిద్రం ఓడుతూ ఉందేమిటి -వాట్‌ నాన్సెన్స్‌ - ఏ నా ఖు బేవకూఫీ హై - ఈ సెట్‌లో పని చేసేది అత క్యా ఖహై సె పని చబసెది లాకాయి లూకాయి అన్నా న టు ము | వాళ్ళ స్టేటన్‌కి తగినట్టు పూర్‌ మాన్స్‌ హట్‌ బాగా రిచ్‌గా. కాట వేయించండి” అని ఆర్దరిచ్చారు. నవా కళాకారుల కలలు గొహోవింద! సీతారాముడి లాటి అనధికార ఆర్టు డైరెక్టరు వల్ల మా సినిమాల్లో - మా వరకు - సహజత్వానికి దగ్గరగా ఉందేలాగే జరిగింది. నాక్షి బుద్ధిమంతుడు సినిమాల కోసం సీతారాముడు గ్రామంలో ఇళ్ళకు వెళ్ళి వాత ద్వారబంధాలు గుమ్మాలూ గడప మార్చకుండా కొన్నాడు. పై కప్పుమీద చివికి చితుకుతున్న పాత తాటాకులూ నాచు పట్టిన పాత పెంకులూ, తాటి దూలాలూ, వాసాలూ జాగ్రత్తగా తీసుకుని వాటికి బదులుగా కొత్తవి చేయించి వాళ్ళ ఇళ్ళకు అమర్చాడు. అలాదీన్‌ దీపం కథలా పాత సరుక్కి కొత్త సరుకిస్తుంటే-ఆ “ఇళ్ళూ-వాకిళ్ళ” వాళ్ళు విడ్డూరంగా చెప్పుకునేవాళ్ళు. “పంతులూ - మరీ.. మా ఊళ్ళో ఎవెలిసిపోయిన మొగుళ్ళూ, బోసిపళ్ళ ఇల్లాళ్ళూ ఉన్నారు. ఆళ్ళని బదలాయించి కొత్త జంటల్ని పరటా ఇస్తావా” అని భళ్ళుభళ్ళున నవ్వేవాళ్ళు. ఇలాటిదే బాపుగారి కార్టూన్‌లలో ఓ జోకుంది. ఓ ముసిలాయన్ని పిలిచి *నీకు కొత్త యవ్వనం ఇప్పిస్తాను - పదెళ్ళు చిన్నవాడివైపోయి జోరుగా కాపరం లాగించవచ్చు” అన్నాడట ఒక కిల్లాడి. ముసలాయన కాసేపు ఆలోచించాడు. న. ట్‌ “అలాగ్గానీ - నేను పడుచువాడిగా మారిపోతే నా ఫించనుకేం కను త్‌ ర పు దెబ్బ తగలదు గదా” అన్నాట్ట. కంల కా ల క ర ఈ ఊపు మీదే ఇంకో-తి. క ళ్ళ ణా మ లీ సిటీలో ఉద్యోగం చేస్తున్న ఒక కుర్రాడు పల్లెటూరు నించి వచ్చిన ల 4 భ శీ తాతకి సిటీ విశేషాలు చూపిస్తున్నాడు. ఒక పదంతస్తుల మేడ దగ్గరకు తీసుకువెళ్ళాడు. అక్కడ లిఫ్టు ముళ్లపూది వెంకటరమణ ననన

ఉంది. వాళ్ళు చూస్తుండగా ఒక ముసలావిడ లిఫ్టలోకి వెళ్ళింది. తలుపు మూసుకుంది. పైకి వెళ్ళి ఆవిడ దిగివోయాక లిఫ్టలో ఒక పడుచు పిల్ల ఎక్కింది. | ఓ నిముషం తరువాత లిఫ్టు దిగి తలుపు తెరచుకుని ఆ పడుచుపిల్ల ఉషారుగా ఎగురుకుంటూ వెళ్ళి పోయింది. ముసలాయన గుడ్లప్పగించి చూస్తూ నోరు వెళ్ళబెట్టాడు. “మనవడా! తెల్లోడి బిస! ముసలమ్మ ఆ గదిలోకి దూరిందా? మళ్ళా పడుసుపిల్లయిపోయి బెయిటికి వచ్చేసింది!! అబ్బాయా- మన నాయనమ్మని దెచ్చి ఇందులో ఓసారి పెడితే పోలా?” అన్నాడు సిగ్గుపడుతూ- బుద్ధిమంతుడులో మరో విశేషం - రాత్రి షూటింగుతో -శోభనం నాటి పూల చెండులా నలిగి, వాడిపోయి, అలిసిపోయి నిదరోయిన ఊరు-తెల్లవారేసరికి అప్పుడే వేసిన మొగలి పూలజడలా కళకళలాదేది. తెల్లారగట్టె ఊరి వాళ్ళంతా గుమ్మాలు కడిగి ఘుమాయించే పేదతో అలికి గోధుమరంగు వాకిళ్ళనిండా అరుగులనిండా తెల్లని ముగ్గులతో, సీజన్‌ కాబట్ట గొబ్బెమ్మలతో, పచ్చటి గుమ్మడి పూలతో ముస్తాబు చేసేసేవారు. పిల్లల అల్లరి, పెద్దల పిలుపులు చివాట్ల సంగీతాలతో పెళ్ళపందిరిలా వెలిగిపోయేది- ఇదంతా సీతారాముడి పూనకమే. నాగేశ్వరరావు గారు త్రిలయిపోయారు. “నేనూ పల్లెటూరి వాడినే (కృష్ణాజిల్లా) కాని ఇలాటి వైభవం ఎప్పుడూ చూడలెదు” అన్నారు.

• కాని మొదట్లో - ఊళ్ళోదిగేముందు ఆయనకి అంత నమ్మకం లేదు. మేమెక్కిన కారు కోనసీమలో ప్రవేశించి గౌతమీ బ్రిడ్జి, రావులపాలెం, ర్యాలి, ఊబలంకల మీదుగా పులిదిండి వస్తుండగా ఆయనకు భయం వేసింది. “ఈ అవుడ్దోరులో ఈ బాపురమణలు ఏ లంకల కెళ్లారో, ఏ బురదలో ఏ రొంపిలో దింపుతారో' అని భయం నాననా నాననా పట్లుకుంది. 'బుద్ధిమంతుడు'లో విజయనిర్మలతో బెట్‌దోర్‌ షూటింగ్‌ ర ల్‌ శ తనలో లానే ఊబలంక బొర్లు చూడగాని తనలొ తా స్ట్‌ (రాలు. ౫ న్‌! క ంం, కీేసన శ్వ గే ట్స్‌ నా. జ గ న. గొణుక్కున్నారు. “ఊబలంకట ఊబలంక -- టి చా న సా తోటలు ౮ ల... క్‌ ఊబిలో దిగడం - బురదలో ఈత” | న కన్నా శనై. 4 శం ఒకు న చె న క్ట . "జీ. _ వెనకాలే కూర్చున్న నాకూ దిగులేసింది - స్‌ పా టీ “కే చ శై మనం లొకేషన్‌లో ఎన్ని ఏర్పాట్లు చెసినా ఈయనకి ప | జ శీ జ నచ్చకపోతే ఏం గతి అని. నరాలు బిగబెట్టి హల్‌ 7 సట 7 శ షె టి మ వక జ్‌ ను | + క ప్రాణాలుగ్గబట్టి కూర్చున్నాను. . క్‌ 1 క పులిదిండి గ్రామంలోకి ప్రవేశించి కారు క్‌ ౮. కొ దిగగానే ఎదరంతా కన్నుల పండుగ - కళ్ళాపి న్‌ా సా స గ చల్లి తీర్చిన ముగ్గులు - చక్కటి సంగీతం... (. జే... ర. | క్ట రాజుగారి ఇల్లు సెంటర్‌గా రెందెకరాల న్త నే సట! వై స్త డా ల న లు 1 న్న ఇగో, పాలం మధ్య కట్టిన తాటాకు పాకల ఇళ్ళు మ మా పా నగ. క మావిడాకుల తోరణాలు! మంగళ వాద్యాలు! యం లు యార్‌... అడేకమములాతులమి! నాగేశ్వరరావు గారు ప్రసన్నంగా చూసి కేతుం. నాననా నననననొకానననననినో కోతికొమ్మచ్చి-2

చిరునవ్వుతో రాజుగారి బిల్దింగులోపలికి వెళ్ళారు.

• వుచాగ

శ శ 11 భో ఈ [గ ఆయన కోసం ప్రత్యేకంగా ఒక గదిని ఏర్‌ కండిషన్‌ చేయించాం. యప గ దానికి ఎటాచ్‌ద్‌ బాత్‌రూం. ఆ

తి క ర మి పది నిముషాల తర్వాత ఆయన బట్టలు మార్చుకుని బయటికి లో వచ్చారు. పందిట్లో కూర్చున్నారు. నా వంక చూసి చిరునవ్వు కమిట్‌

| న కాకుండా తలపంకించారు. లపప్తధాిాలు క జీ ఈగ చమూ నేనూ, నా వెనక సీతారాముడూ, ఆ వెనక రాజుగారూ, డైనింగు న హాలులోంచి సుబ్బయ్యమణి (అలవాటైన వంట వాళ్ళు), వాళ్ళని చూశాక

ఆయన చిరునవ్వు నవ్వారు.

సుబ్బయ్యమణిది అరవ పద్ధతి. వాళ్ళు కొంచెం ముందుకు వంగి, కుడి మోచేతిని ఎదడమచేత ఉంచి కుడి చెయ్యి మూతికి అద్దు పెట్టుకుని (ఎదుటివారికి మన పలువరస కనపదకూడదు - అది అరవ మర్యాద) 'వణకం యా అన్నారు (నమస్మారం అయ్యా).

అంతలో సీతారాముడు వెనక్కి వెళ్ళి (అంతకు ముందే తరిగి ఉంచుకున్న మాలతీచందూర్‌గారి కూరముక్కల్లా)

" లౌడ్‌స్పీకరు స్విచాన్‌ చేయించి మా సినిమాలో పాటను ప్లే చేయించాడు.

సడెన్‌గా - హడిలిపోయేలా పాట పేట్రేగింది.

“భూమ్మీద సుఖపడితే తప్పు లేదురా బులబాటం తీర్చుకుంటే తప్పు కాదురా- తప్పే లేదురా” అంటూ.

అందరం ఆయన వంకే చూస్తున్నాం.

పల్లవి రెండుసార్లు రాగానే నాగేశ్వరరావు గారు సైగచేశారు ఆపమని. పాట ఆగింది.

“వాట ఎవ(ర్రాశారు?”

• “ఆరుద్ర గారండి” అన్నాను నేను. “కొత్తవాళ్ళు కొన్ని విషయాల్లో సీనియర్లను సంప్రదించాలి. పెద్దవాళ్ళకు చూపించాలి” అన్నారాయన.

నాకేం అర్ధం కాలేదు.

“తప్పేమిటండి?” అన్నాను.

“పాటలో మొదటి మాటే “భూమ్మీద అని హడల గొట్టేలా చప్పుడవుతోంది. నా మొహంకేసి చూడండి - భూ అని గట్టిగా పలికితే - నా మూతి వికారంగా కనపడుతుంది. భూ - చూడండి - పంది మూతిలా పొడుచుకు వస్తుంది. అది మీకు తట్టలేదా” అన్నారు నాగేశ్వరరావు గారు - అని మళ్ళీ మూతి ముందుకు సాచి చూపెట్టారు.

“సర్‌ - ఇది లాంగ్‌ షాట్‌లో వస్తుందండి.... ఓపెనింగు కదా. అంచేత మూతీ అవీ కనపడవండి - రంగు రంగుల జెండాలతో బెలూన్‌లతో

జ్‌ మ్న్‌ అలంకరించిన పెద్ద ఓడమీద వస్తుంది” అన్నాను తడుముకోకుండా - మ్‌ అతి మె

ఆయన కొంచెం తెల్లబోయారు. | గ్య ॥

“క్షోజ్‌ షాట్‌లు ఉండవా?” అన్నారు. లేరా

“అప్పుడు *సర్చుకుంటామండి” అన్నాను. హ్‌ క?

ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననన “క

ఆయన పకపక నవ్వేశారు. మేము ఆశ్చర్యవోయాం. గ్‌ భి సో | “మీరు కొత్తవారు. నేను పెద్దవాణ్ణి. తొలిరోజు ఆ మాత్రం హడలగొట్టి _శృవ్షు * ళన హడావిడి చెయ్యకపోతే ఎలా-మీకు భయభక్తులు ఎలా” అన్నారు. ౧ ళ్‌ టు ళు హమ్మయ్య అనుకున్నాం... కాని అసలు తప్పువేరే ఉంది. న కంస హమ్మయ్య అనుకున్నాం అసలు తప్పు 0 మా? పాటలు రాయించాక ఆయనకి చూపించలేదు. రికార్టు చేశాక / వినిపించనూ లేదు. ఏకంగా లోకేషన్‌కి వచ్చాకనే. ాా అది మా తప్పే...తప్పని అప్పటివరకూ తట్టలేదు....... అనుభవం ప లేదు గదా. ర్యాలి షూటింగుకి జనం చాలామంది కావాలి. నాగేశ్వరరావు గారి షూటింగంటే జనం వేలకొద్దీ వచ్చేస్తారు. కంట్రోలు చెసి నిభాయించడం కష్టం. కోవెల పెద్దలతో మాట్లాడి ఒక విశేష పూజ, జాతర లాటి సంబరం ఏర్పాటు చేశాం. అంతవరకే ప్రచారం చేయమన్నాం. జనం బాగా వచ్చారు. గుడి తలుపులు మూసి లోపల హీరో గారితో షూటింగు ఆరంభించాం-ఒకటి కాదు రెండు వేషాలు. సీతారాముడు-కోవెల బయట పళ్ళకొట్లూ, బుదగలూ బూరలూ అమ్మకాలూ, పీచుమిఠాయి దుకాణాలూ కాయ్‌ రాజా కాయ్‌ లాటరీలూ, చిన్న రంగులరాట్నం, భజనమేళం ఏర్పాటు చెశాడు. గుడి సింహద్వారం మూసి ఉంచి లోపల షూటింగు చేశాం. ముందుగా పూజారిగారి షాట్లు తీశాం. ఆ తరవాత హీరో రెండో వేషం -చిన్న హీరో వేషం తీశాం. - చిన్న నాగేశ్వరరావు గోపురం ఎక్కడం, సగంలో ఆగి కష్టపడటం, తరవాత పైకి గోపురందాకా పాకడం అన్నీ తీశాం. ఆ తరువాత జరిగే డ్రామా అంతా హైద్రాబాదులో వేసిన గోపురం సెట్టులో తీశాం. దీన్నే సినిమా చీటింగ్‌ అంటారు. ఎందుకంటే సినిమాలో చూపించినట్లు- మనిషి గోపురం పైకి ఎక్కితే దెవాపచారం. ప్రజలు సహించరు. మాకూ భయభక్తులున్నాయి. అందుకని ఈ విధంగా చేశాం. నత్తా అకాల ఇరా ర్యాలి గుడి ఇలా చేనీనా హై(దాబాదులో స వ రడ క్త" ల షూటింగు చూనిన పెద్దలు మమ్మల్ని వసత క్‌ శ ఖండించారు (మాటలతోనే). శి క టా తష ల క ఫ్‌ , దైవావచారం అనీ మాడి టు స న, చచ బూడిదైపోతామనీ ధైర్యం చెప్పారు కొందరు ను స స శ మా కర్ర రం సం ళ్‌ జీ స క తాయ లీ 2 సీతారాముడు ఇంజనీరింగు ఫీట్లు టు [ణల చా చేసి గోపురం కలశం పైకి లేవడం ఏర్పాటు న్‌ ఫ్లైల 7 వ్‌ లా నా. సు మా చేశాడు. టన శీ క్‌ న్‌ శ సళ భా సట న స. మం |... ర్యాలి గుడిలో షూటింగయ్యాక మరో న క ల న ల ల రర ల ర నూ కొత్త సమస్య. హీరో అక్షినేని గురించి. ॥ : వసం గా ప షైకోవెలలోంచి ఎలా బయటికి వ యా లంటి... * తీసుకువెళ్ళాలి. ఎలా పులిదిండి క్యాంపు శశడీ కనాన తననుతాను ననిన కోతికొమ్మచ్చి-2

చేర్చాలి అని. బయట నాలునైదు వేలవుంది భక్తజనులు ఉన్నారు. నో నాగేశ్వరరావుగారిని చూసినా, అసలు అక్కడ ఉన్నారని తెలిసినా దొమ్మీలు ల అలచారరి” 1 జరిగిపోయే ప్రమాదం. $ నో వావ నాగేశ్వరరావు గారికి అప్పటికే జుట్టు పల్చబడి ఉంది. మామూలుగా న వ! గ ఎత్తు జుట్టున్న విగ్గు పెట్టుకుంటారు. ఆ విగ్గు తీసేసి, ఆయన రివాజుగా క్‌ ర వేసుకునే సింపుల్‌ స్‌ పంచె, లాల్ఫీ పైకండువా వేసుకోమన్నాం. సున ఫ్‌! అలం! కోవెల పక్కన ఉండే మరో దారి - అవతల గుమ్మంలో మూడు మా సైకిళ్ళు పెట్టాం. ఆ సైకిళ్ళు నడిపించుకుంటూ తలలు వంచుకుని ఆయనకి అటూ ఇటూగా ఉండి నడుస్తూ - సందు చివరకి వెళ్ళాం. అక్కడ సైకిళ్ళెక్కి ఊరు బయట ఉన్న జటకా బళ్ళ స్టాండు చేరాం. అక్కడ కారు సిద్ధంగా ఉంది. సందు చివరకొచ్చి మలుపు తిరుగుతుండగా రోడ్దు మీద ఒక అబ్బాయి గుర్తుపట్టాడు. “వురే - నాగేస్సర్రావోడ్రోయ్‌” అని అరిచాడు. పక్కవాడు ఇటు చూశాడు. “ఈడాడు కాడేహె - నాగేసర్రావు క్రాపింగేది - సినేమా ద్రెస్సులేయి - ఈడి మొఖం - ఈడాడు కాదడ్రా” అంటున్నాడు పక్కవాడు. మేం నాలుగడుగులు వేసి-కారులో దూరిపోయాం. " గ కారు కదుల్తోంది. “ఓర్నీ-కారెక్నారా ఈడాదే ] గి కామోసు” అంటూ వాళ్ళు కారు కేసి పరుగెత్తుకు మ చత కారు ముందుకు ఉరికింది. క్రి నం . / // [కాజ 11 లగ లాలి ౯ ౫0 ఆ సందులోంచి జనం అంతా దండెత్తి వస్తే- మేము + / క ర్ట ఫో లో ఎలో కాదు సుమా కల కాదు సుమా-కాదు సుమా కథ ర్యాలిలో జరిపిన పెద్ద రథోత్సవం తరవాత కొన్ని ఊరేగింపులూ, ఎలక్షన్‌ సంబరాలూ పులిదిండి పక్కనున్న వెల్చేరులో తీశాం. అక్కినెని - డాన్సులూ సినిమాలో స్టెప్సూ. కొత్తకొత్త డాన్సులూ అక్కినేని తోనే వచ్చాయి. ఆయన ద్వారానే పాపులర్‌ అయాయి. అంతకుముందు జావళీలూ, భరతనాట్వాలూ ఎక్కువగా ఆడవాళ్ళతోనే ఉందేవి. అబ్బాయిల డాన్సులను పాపులర్‌ చేసింది ఆయనే. ఆయన స్టెప్పులు వేస్తుంటే చప్పట్లతో ఈలలతో హాలు మారుమోగిపోయేది. బుద్ధిమంతుడులో డాన్సులు తార, సుందరం తీశారు. సీతారాముడు 90 అడుగుల పొడుగూ 14 అడుగుల వెడల్పూ ఉన్న పంట్లు తెప్పించాడు - పంటు అంటే నీళ్ళలో తేలే వ్లాటుఫారమ్‌. (పెద్ద తెప్ప) ఆ పంట్లకి రంగురంగుల జెండాలతో, బుడగలతో, తోరణాలతో అలంకరించారు. వాటి మీద డాన్సులు. ఆ ముళ్లపూడి వెంకటరమణ కలలే ఇ

క్‌ దాలాలాలనాలా ళ్ళి ఉపా కోరా "కె రోజుల్లో పంట్లకు చాలా డిమాంద్‌. దొరికేవి కావు. న . గోదావరి మీద రైలు బ్రిడ్డి. పక్కన రైలు కమ్‌ రోడ్దు బ్రిడ్జి హక్‌ పం _ప ల్‌ వ ఆ ద లా హ్‌ ్శ న క ఖ శ. ఇ కటేవరకు కార్లూ లారీలూ గోదావరి దాటాలంటే పంట్లే ఆధారం, ఇ సై శా 25 ల | ల్ల 1

నో చక (|. కైకా” ఈ శ ఈ గట్టున కొవ్వూరూ అటు రాజమండ్రీ రేవుల్లో లారీలూ, శ శీ జే జౌ ర్థ కార్లూ దిగడానికి వాటంగా రాంపులు కట్టి రోడ్డుకు కలిపేవారు. క్‌ | ౯ | ఎ తే ఇ బళ్ళు నెమ్మదిగా రాంపు మీదుగా దిగి పంటు ఎక్కేవి. పెద్ద లాంచీలు ఫి సటళశాాశ ల్‌ సా. * చా వాటిని తోసుకువెళ్ళాలి. అద్దరి చేరాక పంటుమీంచి రాంపుమీదుగా శ అ న ం న ( నానన దిగి అవతలి గట్టు ఎక్కాలి. తేడా వస్తే అంతే సంగతులు.

ఇ జమువిడే పన్‌ 1! | అంతుకుముందు బాగా దిగువన నాలుగు వంతెనలతో గౌతమీ రోద్దు బ్రిడ్జి ఉందేది. కాని చుట్టు దారి. పాతిక మైళ్ళు ఎక్కువ దూరం... డీసెల్‌, పెట్రోలు దండగ అని కొందరు పంట్లమీదే వెళ్ళేవారు.

కొందరు పంటు కంట్రాక్టర్లు-కసికొద్దీ గౌతమీ బ్రిడ్జిని అక్కడక్కడ అప్పుడప్పుడు పెల్చెసి బ్రిడ్జి పనికిరాకుండా చేసి-తప్పనిసరిగా పంటు మీదే లారీలూ బస్సులూ గోదావరి దాటాల్సిన పరిస్థితి కల్పించేవారు. రెట్లు గిరాకిని బట్టి ఒక బండికి వందనించి వెయ్యిదాకా ఉండేవి.

అప్పట్లో పాకిస్థాన్‌తో విడిపోయి బంగ్లాదేశ్‌ ఏర్పడింది. అప్పుడు సహాయపథకం కింద రాజమండ్రికి కేటాయించిన ఉక్కునంతా అక్కడ ఫరక్కా వంతెన కట్టడానికి మళ్ళించినందువల్ల (ఇందిరాగాంధీ హయాములో)-ఇక్కడ రాజమండ్రిలో రైలు-రోద్దు (బ్రీడ్డ నాలుగేళ్ళు ఆలస్యం అయింది.

ఈ రైలు-రోడ్డు వంతెన పూర్తి అయ్యాక అటు గౌతమీ బ్రిడ్జి కూల్చే పేల్చే కంట్రాక్టర్లకూ, ఇటు పంటు నడిపె దోపిడీదార్లకు ఆటకట్టింది. వాళ్ళు వేరే దోపిడీ దార్లు వెతుక్కుని వెళ్ళిపోయారు.

కొహోతి కొమ్మచ్చి-

కాశీమజిలీ కథలా - ఈ కథ - ర్వాలి, పులిదిండి, రాజమండ్రి, బంగ్లాదేశ్‌లో ఫరక్కా వంతెనల మిదుగా హైదారాబాదు చేరుకుంది.

హౌరా! భయపడకండి - హౌరా తీసుకువెళ్ళను.

పెద్దపెద్ద తిరునాళ్ళకి అలంకరించిన తెప్ప ఉత్సవాలకి మల్లే తెప్పలకన్న పదిరెట్లు పెద్దవైన పంట్లమీద గోదావరి నదిమీద ఊరేగుతున్నట్లు 'భూమ్మీద'-పాటను తీశాం. హీరోతోపాటు అరదడజనుమంది (ఫైెండ్సు, ఆపైన ఇరవైమంది ఆడామగా డాన్సర్లు-భూమ్మీద సుఖపడితే తప్పులేదురా అంటూ

అందులో హీరో గారి పఆండ్పుగా కొత్త నటులు ల అ క. అశోక్‌కుమార్‌, (టంగుటూరి) విజయ చందర్‌ (తరవాత పెద్ద 1౨౫ 2 జ్ఞా (వాడ్య్యూనరై కరుణామయుడు, రాజాది రాజు - క్‌ ఉక త

టు గ శద త చ న న

(బాపు-రమణలతో), ఆంధ్రకేసరి పేరుతో టంగుటూరి ప్రకాశం టే లలో 1. జల శక్తో గారి చరిత్ర చిత్రాలు నిర్మించాడు. అప్పట్లో అతని పార్ట్‌నర్‌ చిట్టిబాబు కొ ఇట్ట. హా వాడు కూడా ఉందేవాడు) శ్రీపాద పట్టాఖిగారి తమ్ముడు జిత్‌ మోహన్‌ * వలి లే క మిత్రా, దేవదాస్‌ కనకాల (ఇప్పటి హీరో రాజీవ్‌ కనకాల న్‌ వ్‌, క స్‌ న క్ష వ కేతర ాాాాాననననననన ను కోతికొమ్మచ్చి-2

శ్రీపాద పట్టాభిగారి పాప్యులారిట శ " క్త ంాజ స జ్‌ సి ళా క గ్పరించి ఒక జోకు. ఖే “ఎలో జ్ఞీక్న | ఖు టి శ్రీపాద పట్లాభి-విశాఖపట్నం అనిజష్టి. ఇ ల ఖ్‌, ఆం కళ జి న టి స క! ళళే క! కార్నమీద రాసినా - పోస్టువారు దాన్ని అ లో ల , హ్హా రాజమండ్రి తుమ్మలావలో వారి ఇంటిదగ్గర ” * [| జై ౨౨ [8౨ స్త్‌ బబ శ ౧ శ [| స ల సాం బోటుమీద- పాట షూటింగు కోసం. క్షం ఆయ లో ఖే పెట్టిన ఆర్మెస్తా జిత్‌ మోహన్‌దే- (ఆయన "౪. గ్‌ (సళ్ల కూతురు అయిదారెళ్ళ పాప సుబ్బలక్ష్మి మా గ శ్రీ జ్య గడీ ఖీ నా | వంశవకంలో నటించింది) టి | స్ట్‌ శే తో క శ లీ | మయాజులుగారి కొ షం ఆ 1౯౨ ల జక్‌మోహనే వేశాడు వంశవృక్షం సెట్స్‌పై జ్యోతి, సోమయాజులు, సుబ్బలక్ష్మి.. యితరులు “ఓ రచయితగారూ!” “ఎవరది?” “కబుర్లు మాని కథ చెప్పుండి నార్‌” “మరే మరే - సరే సరే...... పట్టాభిగారి గురించి మరోసారి........” బోటుమీద పాట రాజమండ్రి గోదావరి మీద తీశాం. హవ్వారె హవ్వా హెలెస్సా, గుట్టమీద గువ్వ - పులిదిండిలో పంట కాలవల మీద తీశాం. మిగతావి - జానపద బ్రహ్మ కొసరాజు రాఘవయ్య చౌదరిగారి అద్భుతమైన వాట “బడిలో వఏముందీ-గుడిలోనే ఉంది”, దాశరథిగారి *నను పాలింపగ నడచి వచ్చితివా, సినారెగారి “తోటలోకి

• రాకురా” పాటలన్నీ హైదరాబాద్‌ సెట్‌లలో తీశాం. “తోటలోకి రాకురా” పాటకి డాన్సు తంగప్ప మాస్టర్‌. కొంచెం కోపిష్టి 'తోటలోకి రాకురా - గడసరి తుమ్మెదా”

• అది ఆయన నోట సడగరి అని పలికేది. సెట్‌లో ఎవరో నవ్వారు. తనని గురించే అనుకుని ఆయన కోపం వచ్చి
• స్టుడియోలోంచి బయటకు వచ్చి కాలినడకన అమీర్‌పేట రోద్దుమీద వెళ్ళి పోతున్నారు. అది అర్థమయ్యాక నేను పరుగెత్తుకళ్ళి ఆపాను. మీరు గడసరి అనే బదులు సడగరి అన్నారు - అందుకే ఎవరో నవ్వారు అని చెవ్వాను. కొందరికి ఇలాటి మాటలు పొల్లువోతాయని-మా అమ్మాయి అనూరాధా (కార్తిక్‌) గోపాల చూడామణి అనమంటే బోకాల చూడామణి అంటుందని కాఫీ అనమంటే-ఫాకీ అంటుందనీ నచ్చచెవ్వాను. దరిమిలా మేము సంపూర్ణ రామాయణం తీస్తున్నప్పుడు - ఒక పెద్ద నటుడు “దశరథ రాజకుమారా' అనటానికి 'దరశధ' అనేవాడు. ఆ షూటింగులో అయిదారుసార్లు అలాగే అన్నాడు. చివరికి డబ్బింగులో సర్దుకుందామని బాపు ఆ టేక్‌ని ఓకే చేశాడు. నిజానికి ప ఫబ భభ మ అనే అయిదు అక్షరాలే డబ్బింగులో ఇబ్బంది పెట్టేవి. అవి పలికినప్పుడు పెదిమలు కలుస్తాయి. లాంగ్‌ షాట్‌ అయితే ఫరవాలేదు గాని క్లోజ్‌ షాట్‌లో - సరిగా పలకకపోతే అవి పట్టిచ్చేస్తాయి. , మొత్తానికి తంగప్ప గారిని మళ్ళీ సెట్టులోకి లాక్కొచ్చే సరికి తాతలు దిగొచ్చారు. తరవాత ఎవరూ సెట్‌లో నవ్వలేదు. శ ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననన ౯

కాకా ఆ లా ల క్స్‌ అలాగే నను పాలింపగ నడచి వచ్చితివా పాట దాశరథి వ్‌ పహ. గారు రాశారు. ఘంటసాల మాస్టరు గారు వొడారు. ఆయనకి ఈ ం కస న పాట చాలా నచ్చింది. *“చాలా మంచి వాట. నాలుక్కాలాలు బతికే _ వ ( (పాట - ఇంకో రెండు మూడుసార్లు పాడుకుని సాధన చేస్తాను నై ౯ ల ్లా వ / శ్‌ న్‌ గ్‌ శ బాబూ, అప్పుదు చెద్దాం రికార్దింగు” అన్నారు.

• వ్‌ ఇళ్టి శ 1 _ మహదేవన్‌, మేమూ అందరం పొంగిపోయాం - ఆ / జ శ కాల క్ర (. క! మాహానుభావుడు అలా అన్నందుకు - ఘంటనాల గారు అంత స య: రాక న. న 1 బాగానూ పాదారు ఆ పాట. త వ ష్‌ ఆ పాటను తీసినపుడు - పూజారి నాగేశ్వరరావు గారు, కృృష్ణభగవానుడి పాత్రలో శోభన్‌బాబు...... పూజారి - దేవుడి కాళ్ళదగ్గర కూర్చుని పాదాలు తాకుతూ పాటలూ మాటలూ పలకాలి. ప్రతి షాటూ అవగానే శోభన్‌బాబు లేచి వచ్చి నాగేశ్వరరావు గారి పాదాలు తాకి కళ్ళకద్దుకునె వాడు. “అపచారం అపచారం- మన్నించాలి' అనేవాడు. నాగేశ్వరరావు గారు శోభన్‌బాబు బుజం తట్టి క్రాకాకా అనాను నాకాను “ఫరవాలేదు బాబూ - ఇది నిసిమానె కదా- అన్నిసార్లు ఈ! మొక్కితే నాకు ఇబ్బంది. అయినా సీ అంతవాదిని నువ్వు” జ న. హో అంటూ సముదాయించేవారు - జ మ. “నేను నా అంతవాడిని కావచ్చు. కాని మీ అంతవాడిని స [గ్‌ ల నాను. ఎపుటెక మీరు నాకు పూజనీయులే” అన్నాడు [్‌ ర్ట జ్‌ కటా కయ న బు, గ నే న్‌. ట్ట హే 2 అదీ గొప్పవాళ్ళ గొప్ప సంస్కారం. | నం... కా బే కి మరొకటి - ఏ. చనా ణే స మేము తంజావూరు దగ్గర త్యాగయ్య చిత్రం తీస్తున్నాం. | క్‌ స్త | టా. తెలుగులోనే కాక తమిళం, కన్నడం, మలయాళం [జే ' న్‌ నా ఫ్‌ యా... ' భాషలలో కూడా సూపర్‌ హిట్టయిన విశ్వనాథ్‌ గారి శంకరాభరణం సినిమా దేశాన్ని ఊపేస్తున్న రోజులు. కర్ణాటక సంగీతంతో సామాన్యులకు కూడా విందులు చేస్తున్న రోజులు. సోమయాజులు గారు అక్కడున్నారని తెలిసి అన్ని భాషల జనం తీర్చానికి వచ్చినట్టు తండోపతండాలుగా వస్తున్నారు. చిన్నా ఏమి పెద్దా తేడా లేకుండా - అందరూ ఆయున పాదాలు ధ్ర తాకి-కాదు-గౌరవాభిమానాలతో అదిమి కళ్ళకద్దుకుని వందలూ వేలుగా నే లో గ వందనాలు చేస్తున్నారు. స్తై జీ క |! శంకరాభరణం సృష్టికర్త విశ్వనాథ్‌ గారికి మేము మనసులోనె గ ఇ డగా డే వందనాలు చేసుకుంటున్నాము. స నం. ఒక రోజున ఎడతెరివి లేకుండా ఈ పాదావివందనాలు కేడి ట్ర కానన నతన నునన నన ననున కోతికొమ్మచ్చి-2

జరుగుతున్నాయి. ఆ వరసలోనే నవోదయా రామ్మోహనరావు గారు (మా కవ న కోసం బెజవాడ నుండి వచ్చారు) కూడా వెళ్ళి శంకరశాప్రిగారిని చూశారు. _ " = సే ం శ్‌ ఎస అందరిలాగా ఆయన వంగి పాదాభివందనం చేయలేదు. చిరునవ్వు ర “౮ స్తై నవ్వి కళ్ళతోనే పలకరించి ముందుకు సాగిపోయారు. ॥ వ ౫ అప్పటికే శంకరశా(స్తిగారు ఈ పాదాభివందనాలకు బాగా | ॥ . జు నే అలవాటుపడిపోయారు. తెలియకుండానే ఒక వ్యసనంలా అయి! ' జు గ ఉంటుంది. క వ న కమ్యూనిస్తు రామ్మోహనరావు గారు తన కాళ్ళకి మొక్కకుండా త న వెళ్ళిపోయేసరికి ఆయన ఆశ్చర్యంతో చూశారు. మా వంక చూశారు. [టా య అత్తాగయ్య “ఎవరు వారు?” అన్నారు కనుబొమలెగరేసి నా వంక చూసి! తస్మాత్‌ జాగ్రత్త! పరాక్‌! బహు పరాక్‌! శంకరశాస్త్రి గారు ఎంతో చదువు సంస్కారం ఉన్నవారు. భేషజాలు లేనివారు. మాకు మంచి మిత్రులు. ఇది ఎందుకు చెప్పడం అంటే- ఎంత మంచి వాడికైనా కాస్త పరాకు చేస్తే - అహంకారం మనం పీల్చే ఊపిరిలా లోపలికి దూరిపోతుంది. గ్‌ ర గ ఇక్కడ ఇంకో చిన్న పిట్టకథ - ఆయనని చూడవచ్చిన అభిమానులకు (గైస్తో // శా ఆయన దేవుడే- జ జీ ఓసారి తంజావూరులో ఆయన ఓ చెట్టుచాటున నిలబడి సిగరెట్టు క్‌ి, నె న? అయిదారుగురు అభిమానులు ఆయన్ని చూశారు. ఆయన ముందు ఖో , వంగి దండాలు పెట్టారు. క్ష. “అయ్యగారూ - మీరు సిగరెట్టు కాల్చ్బ్చకండి - వేము చూసి భరించలేము” అన్నారు ఉద్వేగంగా. ఇదంతా చెప్పడం- ఆయనని తక్కువ చేసి చెప్పడం కాదు. శంకరశాస్త్రి పాత్ర ధరించాక ఆయన ప్రేక్షకుల దృష్టిలో ఎంత ఎదిగిపోయారో చెప్పడానిక. అపచారం అనుకుంటే-పాఠకులు మన్నించాలి కోరుతున్నాను. తా ఈ సంఘటన జరిగాక బాపూ నేనూ ఆ పూటకి సిగరెట్లు మానేశాం. న్‌ - సంగీత విశ్వవిజేత విశ్వనాథ్‌గార్కి వందనాలు. షా శ్‌. వ టి అంతకుముందు కొన్నేళ్ళ క్రితం పుల్లయ్య గారు ప్రాణమిత్రులు (గ తీస్తున్నప్పుడు ఇలాటిదే జరిగింది. నాగేశ్వరరావు గారు జగ్గయ్యగారి దగ్గర నౌకరు. అందరూ ఒరే ఒరే అనాలి. రావి కొండలరావు ఒక గుమాస్తా. అతను కూడా నాగేశ్వరరావు గారిని ఒరే అంటున్నప్పుడు - అక్కినేని గారు

క్యా అట్లా నానా నా లాఅాలన్లు ట్టు సా వ్రణం లాలా ాాాాల ఆ ఏ కోలా సైారాగానా ల ాగాాగాాాళాళాళ్త శ్రోక్రేసేవారు - 'కొండల్రావూ - అను క న ల్‌ క్‌ క. ఇ ౪ అను - బయటికి రా - నీ పని పడతా” గ జక ల్‌ ఫె . అనేసి నవ్వేసేవారు. కొండ(ల్రావు || శా ( ఆ ఖ్‌ ఇంకో చిత్రమైన కథ- ళ్‌ 7 స త్‌ే | స ఆ స ౮ చం వ | (వతిభా వారి చిత్రంలో గ క్ష య . కే నాగేశ్వరరావు కొత్తగా వచ్చిన హీరో. క్‌ ల ॥ జా షీ ఆనాటి పెద్ద నటులు - “| న భి. నం! గోవిందరాజుల సుబ్బారావు, కన్నాంబ, క కే ఆలె "ఏవీ సుబ్బారావు వంటి వారి పక్కన 'రాధాగోపాళం” షూటింగ్‌ టైములో విశ్వనాథ్‌, బాపు మధ్యాహ్నం భోజనాలవేళ- అప్పటి మానేజరు సూర్యనారాయణ గారు నాగేశ్వరరావుకి పెద్దవాళ్ళ వరసలో కాకుండా చిన్నవాళ్ళ బంతిలో కూర్చోబెట్టి వడ్డించారు. 'నేను హీరోని. వాళ్ళ వరసలో కూర్చుంటాను” అని అక్ష్మినెని అంటే - “ఆ టైమొచ్చినపుడు చూద్దాం. అందాకా ఇక్కడ కూర్చో అని ఆర్దరేశారు. చాలా ఏళ్ళ తర్వాత అక్కినేని పెద్ద స్టార్‌ అయి ప్రాణమిత్రులు హీరో చేస్తున్నప్పుడు - సూర్యనారాయణ గారు ఆ అక్కడే మానేజరుగా చేరారు. సెట్‌లో అక్మినేనిని చూడగానే పరుగున వచ్చి ఆయన పాదాలకు మొక్కి ఈ సంగతి గుర్తు చేశారు. “నా మీద కోపం పెట్టుకోవద్దు బాబూ అన్నారు. అక్కినేని ఆయనను లేవదీసి హత్తుకున్నారు. “బాబాయ్‌- బాధపడకు. నెనెప్పుడో మర్చిపోయాను ఆ సంగతి. ఇప్పుడు నువ్వు గుర్తు చేస్తేనే తెలిసింది. రండి - నా బంతిలో కూర్చోండి - కలిసి భోంచేద్దాం అన్నారు. ఇలాటిదే - చాలాకాలం క్రితం జరిగింది - నేను చూడలేదు - కాని విన్న కథ - గొప్పు కథ-- జవహర్‌లాల్‌ నెహ్రూ గారు ప్రధాని అయ్యాక ఒకసారి - పోలీసు శాఖలో గౌరవ వందనం స్వీకరించడానికి వచ్చారు. అయిదు నిమిషాల ముందు ఒక పోలీసు ఆఫీసరు పరుగున వచ్చి ఆయనకు మొక్కాడు. “పండిట్‌జీ - మీరు బ్రిటిష్‌ జైళ్ళలో ఉండగా నేను చాలాసార్లు - పోలీసు ఆఫీసరుగా - మిమ్మల్ని చాలా మాటలన్నాను. లాఠీ దెబ్బలూ కొట్టాను. కాని అదంతా నా డ్యూటీలో ఉంది టూ (శ్ర చేశాను. నన్ను క్షమించండి- కాపాడండి” అన్నాడు. టు ల్‌” పండిట్‌ జీ ఆ పోలీసు ఆఫీసరు బుజం తట్టి సముదాయించారు. స లై గ జీ లే అట్ట ఏ | టి నాం. వా “కమీషనర్‌! బ్రిటిష్‌ హయాంలో నువ్వు ఆఫీసరుగా తెల్లదొరలకు ఎంత జోను గటమ. న విధేయత, గౌరవం చూపించావో-అదే లాయల్టీని ఈనాటి భారత జషస్నృులా భఖ “ముక

• ప్రభుత్వానికీ, భారత దేశానికీ చూపించు - ఆనాడు నన్ను కొట్టింది నువ్వు ( మళ జని: గ క క కేవ() తానును నననననాకాన నాలను కోతికొమ్మచ్చి-2

కాదు - బ్రిటిష్‌ లాధీ - నువ్వేం బాధపడకు - హాయిగా నీ డ్యూటి చెయ్యి” అన్నారట.

జైహింద్‌! జై భారత్‌!

సెన్సా-రింగ్‌ సర్మస్‌

“ఆ జమున డైలాగుల్లో ఓ డజను డైలాగులు కట్‌ చేసి ఇచ్చెయండి”

“ఎందుకండి?”

“వాటిలో బూతులుంటాయి” చే ట్‌. / ఎలసగయ్‌

“ఉంటే - ఏవో చెప్పండి - కట్‌చేసి ఇచ్చెస్తాం” న. త శ్రమ య్‌ జ

నా 1 ౭ యం ల్‌ బ్‌ మ ళో ళో

అబ్బా! అవి అలా దొరకవండి - అసలే కోనసిమ భాష గ్ర పా ( కో అందులో ఆవిడ చాలా స్పీడుగా మాట్లాడుతుంది-జల్లెడద వెయ్యడం త్‌ స్‌? గడ కష్టం. అంచేత ఉజ్జాయింపుగా మీరే కాసిని కట్‌ చెసెయ్యండి - న న్యా క్లియర్‌ వ్యూ (కట్స్‌ లేకుండా) క్లిన్‌ సర్టిఫికెట్‌ ఇచ్చేస్తాం” జే

ఇది మూగమనసులు సెన్సారు టైములో జరిగిన సంభాషణ.

ఇప్పుడైతే సెన్సారు కమిటీ మెంబర్లు డైరెక్టరుతో వాదించరు- అసలు మాట్లాడరు.

పూర్వం కొంతకాలం ఇలాటివి ఉండేవి. రిటైర్దు చీఫ్‌ జస్టిస్‌ పాకాల రాజమన్నారుగారి లాటి వారు కూడా - మెంబర్‌షిప్‌ పూర్తయినా సరదాగా సెన్సారు కమిటీ మీటింగులో కూర్చుని తీర్పులూ మార్పులూ చెబుతూ ఉండేవారు. అటు సంసారపక్షం - ఇటు సెన్సారవక్షాలూ సరదాల రోజులు.

సెన్సారు అన్నమాట వినగానే చాలా మందికి బూతులు కట్‌ చెయ్యడం అనే అర్ధం ఒకటే తోస్తుంది. సమాజానికి మంచిదికాని, గవర్నమెంటుకి నచ్చని ఏ విషయానికి అద్దు చెప్పినా అది సెన్సార్‌ అవుతుందని చాలామంది అనుకోరు. మాటలూ పాటలే కాదు-హద్దు మీరిన శృంగార దృశ్యాలను కూడా కట్‌ చెస్తారు, చెయ్యాలి. అమెరికా లాటి కొన్ని దేశాల్లో పెద్దలకు, పిల్లలకు వేరే వేరే సినిమాలుంటాయి. అందరూ చూసె సంగీతం, డాన్సులూ, ఫైటింగులూ-ఇలా వేరే వేరే ఉంటాయి. పిల్లలు చూడకూదని కొన్ని పెద్దలు చూడవచ్చు.

మనకి అలా కాదు - అవ్వా తాతలకీ, కొడుకూ కోడళ్ళకీ, మనవలూ మనవరాళ్ళకీ ఉగ్గుపాలకీ పెగ్గుపాలకీ ఒకటే హాలు. అందరికీ నవరసాల విందులు కూడా అందులోనే ఉంటాయి. కూరా, పప్పు, పులుసూ, ఆవకాయా, గోంగూరా, గారె బూరె సమస్తం ఒక్క పళ్ళెంలో పెట్టాలి - తినాలి.

అందువల్ల ఎల్‌సీయం కట్టి అందరికీ విందు చేయడం మన అవసరం...... అంచేత సెన్సారు వాళ్ళ పని చాలా పెద్దది. కష్టమైనది. క్షిష్టమైనది కూడా.

కరవమంటే కప్పకి కోపం, విడవమంటే పాముకి కోపం. కట్‌చేస్తే నిర్మాతకీ, చెయ్యకపోతే సెన్సారుకీ తగాదాలు.

ఇందులో నాకు తటస్టపడ్డ కొన్ని తమాషాలు:

ముందు చెప్పిన “జమున మాటల్లో బూతులుంటాయి -కాసిని కోసి ఇచ్చెయ్యండి” అన్నది మూగమనసుల్లో జరిగింది.

అప్పుడు ఆ సినిమా డైలాగ్‌ రైటరుగా నన్ను పంపించారు -సెన్సారు మీటింగుకి.

బుద్దిమంతుడు సెన్సారు మీటింగుకి నిర్మాతగా రచయితగా వెళ్ళాను.

సో ముళ్లపూడి వెంకటరమణ లలనా | సె

“దారుణం! అపచారం! శ్రీ కృష్ణపరమాత్మని - మనుషులు పడుకునే నులక మంచంమీద కూర్చో పెట్టారు - అటుకులు తినిపించారు-కట్‌కట్‌' అన్నారు సెన్సారింగ్‌ మెంబరు - నలభై ఏళ్ళ క్రితం. “మాడమ్‌! రామాయణంలో రాముడు తిన్నె మీద కూర్చుని శబరి పెట్టిన ఎంగిలి పళ్ళు తిన్నాడు. భాగవతంలో కృష్ణుడు కుచేలుడు పెట్టిన అటుకులు పిడికెడు తిన్నాడు. మా సినిమాలో పూజారి పెట్టిన అటుకులు శోభన్‌బాబు తినకూడదా?” అన్నాను. ఆవిద “ఓహో” అన్నారు కోపంగా. భక్తకన్నప్ప చిత్రంలో (అవును - ఆయనే) దేవాలయంలో ఒక భక్తురాలు దేవుడికి నిలువు దోపిడీ ఇచ్చుకుంటానని మొక్కుకుంటే- దానిక్కూడా బూతు అర్ధం చెప్పేశారు....... అవును ఆవిడే.... దేవుదే అది విని షాకు తిని కొయ్యబారిపోయాడు. ఆశత్రేయని కొందరు బూశ్రేయ అనేవారు. ఆ బిరుదు - ఆయన తనకు తానే ఇచ్చుకున్నారు -ఇంకొకళ్ళకి ఆ ఛాన్సు ఇవ్వడం ఇష్టంలేక. ఆదుర్తి సుబ్బారావుగారి దర్శకత్వంలో నేను పని చేసిన దాగుడుమూతలు సినిమాలో ముద్వ మీద పాట ఒకటి ఉంది. అందులో అస్సలు బూతుల్లేవు - అయినా బూతుకీ శృంగారానికీ తేడా తెలీని అధికారులు దానికీ కత్తెర వేశారు. న్‌ు వ్ర | ఖ్‌ 'అడగక ఇచ్చిన ముద్దే ముద్దు - అందీ అందని అందమె ముద్ద ద్రోబ్సిట | ఆలా అనే పలవితో సాగే ఆ పాటలో చివర-- 'ముద్దుకు ముద్దు అని వస్తుంది. యి నే ॥ నా స ఇల న్న ట్రై ] సెన్సార వారు 'ఖాట్‌ అన్నారు. చ మ క _ ముద్దులు చాలా వచ్చాయి. చివరగా ముద్దుకి ముద్దు అన్న మాటలు మాత్రం కట్‌ చెయ్యమన్నారు. _ ఆదుర్తిగారు అద్దు చెప్పలేదు - వాదించలేదు. “ఓఖే ఓఖే” అనేసి పాటలో ఆ మాటల సౌండు మాత్రం కట్‌ చేశారు. + అప్పుడు సినిమాలో సరోజాదేవి, ఎన్‌టిఆర్‌ల పెదిమలు కదులుతున్నాయి. కాని మాటలు వినబడలేదు - పాటలో ఆర్మెస్టా మాత్రం వినపడింది. సెన్సారు వాళ్ళు వద్దు అన్న ముద్దుమాట ముద్దున్నరగా వినబడి, ముద్దుమ్మువ్వావుగా కనబడింది. ఈలలతో, చప్పట్లతో హాలు గొల్లుమంది. జి.టి.(త్యాగరాయ)శాస్త్రి, కపిల కాశీపతి, డి.రామలింగం వంటి మేధావులు కూడా సెన్సారు అధికార్లూగా వచ్చారు. మేధావులేకాని అతి చాదస్తం. ఆ రోజులనాటి ఒక సెన్సార్‌ కట్టు. హీరో, హీరోయిన్లు పార్కులో కలుసుకోవాలనుకుంటారు, ఫోను చేసుకుంటారు. 'పార్కు అంటే మా ఇంట్లో వెళ్ళనీరే - ఎలా” అంటుంది హీరోయిను. 'గుళ్ళోకెళ్తున్నానని చెప్పి పార్కుకి వచ్చెయ్‌ - పాడేసుకుందాం” అంటాడు హీరో. కేన కనాలని ననిన నపననకుననను పతాకను నును నినున నునా ముయాత మనన కోతికొమ్మచ్చి-2

• తరం శాస్రిగారు 'కటొ అన్నారు. ఎందుకూ అంటే “మాడస్‌ వనాని ఈ ఆపెరాండీ” (అంటే పెద్దలని మోసగించే కుట్ర ఇది) ఇలాటివి ర. న యువతకు నేర్పకూడదు అన్నారు. క్త గ ( [0 ట్స పోలీసులకూ, ధర్మాసుపత్రి గేటులోనూ అణా బేదా లంచం గ స్త ఇస్తే - “ఛి ఛి - పోలీసులు లంచం తీసుకోరు. తీసుకోరాదని - న్ని వాలీ న్డ్‌ రూల్సున్నాయి-తప్పు' అనేవారు. ఒకసారి కొసరాజుగారి పాటలో దాని ఠస్సాదియ్యా అనే మాట వస్తే, ఠస్సా అంటే బూతు మాట అని కట్‌ చేశారు. తస్సాదియ్యా అంటే ఎద్దులకు మదం దించి మచ్చిక చెయ్యడం. “దీనికో (మధురవాణికి) ఠస్సా వేసి రంజింప జేదాం' అంటాడు గిరీశం. ఇలాటివి కోట్‌ చేశాక తస్సాదియ్యా అంటే కాడీబండీ లాగే ఎద్దులకి పొగరు దించడం అని అర్ధం ఉన్నా | వాడకంలో రైతులూ కూలీలూ అందరు వాడేదనీ నిఘంటువు కూడా చూపించాల్సివచ్చింది. ఒకసారి కపిల కాశీపతి “ఆరి భదవా” అనే మాటకి పేచీ పెట్టారు. భడవా అంటే తార్పుడుగాడు అని అర్ధం అన్నారు. మా తెలుగు లోగిళ్ళలో ఆ మాటకి అంత నీచమైన అర్ధం లేదనీ, ప్రతి తాతా పిల్లలు అల్లరి చేసినపుడూ, ముద్దొచ్చినప్పుడు కూదా ఆరి భదవా అంటారనీ, నేను ఆంధ్రపత్రికలో బుడుగు కార్య్యూన్‌లో వాదాననీ, నిఘంటువులు పట్టుకుని సెన్సారు చేయవద్దని వాదించాను... సరే అన్నారు. అలాగని ప్రొడ్యూసర్లు, రైటర్లు అందరూ పాలూ, పాపాలూ తేడా ఎరగని పసిపాపలు అనటం లేదు. పాలేకాదు పాపాల పండితులు కూడా. పచ్చిబూతులు రాయించేసి, అదేమిటంటే - హవ్వ - ఇందులో బూతెక్కడుందండీ!! అని హాచ్చెర్యపడివోతారు. కొందరు రెండర్జాల మాటలకు స్పెషలిస్టులున్నారు. వీళ్ళచేత వేరే రాయించి- సినిమాలో చేరుస్తారు. అడిగితే బూతులేందే నీతేమిటండీ అంటారు. మాటలేకాదు సీన్సు కూడా తీస్తారు. సెన్సారు వాళ్ళు ఎలాగూ కట్‌ చేస్తారని తెలుసు కాబట్టి అదే నిడివికి పాల దృశ్యాలు తీసి సెన్సారుకు చూపించి పాస్‌ చెయించుకుంటారు. తరవాత వాళ్ళక్కావాల్సిన పాపాల సీనులు చేరుస్తారు. " ఇది నేరం. దీనికోసం రూల్సు ఉన్నాయి. కట్‌చేసిన దృశ్యాలు లిస్తును హాలులో అట్టమీద కట్టి - ఎప్పుడైనా ఎక్కదైనా ఆ సీనులువస్తే పట్టిచ్చి ఆ సినిమాలను ఆపేసే అధికారం సెన్సారు మెంబర్లకు ఇచ్చారు. అవి ఆచరణలో _ అంత సులువు కాదు. " కొందరు మహాశిల్పులున్నారు. బూతు నా రాతలో లేదు. నీ బుర్రలో ఉంది అనేట్లు చేయగల సమర్ధులు. “ఆరేసుకోబోయి పారేసుకున్నాను హరీ, 'అబ్బ నీ తీయని దెబ్బ' పాటలవంటివి. ఆరేసుకోబోయినదేమిటి -పారేసుకున్నదెమిటి? క / 'అమ్మ నీ తీయనీ బుగ - ఎంత లేతగా ఉన్నదో మొగ్గ”! చ మహాశిల్సి వేటూరికి మనసారా తనువారా పాదాభివందనాలు. మ్‌ గ్గ గ్గ గ! “బాలరాజు కథి తీస్తున్నపుడు ఇంకో తమాషా-సెన్సారు క” న అధికారి నాలుగైదు కట్స్‌ చెప్పారు. / ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననన | చే!

“అలాగే సార్‌ - ఆఫీసుకెళ్ళి - కట్‌ చేసి పిక్సర్‌ అండ్‌ సౌండ్‌ నెగెటివ్‌లు రేపు తెచ్చి సబ్మిట్‌ చేస్తానన్నాను. “అలా అనేస్తే ఎలా” అన్నారు ఆఫీసరు గరు. నాకర్థం కాలేదు. “కట్స్‌ చెప్పారు కదా - కట్‌ చెసి తెచ్చిస్తాను” అన్నాను. “అది కాదండి - కట్‌ అడగ్గానే సరే అనేస్తే ఎలా- ఇంకో మాటేమైనా చెప్పండి” అన్నారు. అప్పుర్ధమైంది - ఆయనకు డబ్బు కావాలని. “నాకలాటివి ఇష్టం లేదండి” అన్నాను. ఆయన తలవంచుకున్నారు. మాట్లాడలేదు. ఆ సమయంలో నాకూ తో” బుద్ది కొంచెం కలుపు గడ్డి మెసింది. నా ; ల్‌ో “సరే - ఏం చెయ్యమంటారు సార్‌” అన్నాను పక్కకి చూస్తూ, అజర్థకోనో డోన్‌ “కాషు వద్దు - ప్రమాదం. రేపు మా ఇంటికి ఓ బియ్యం బస్తా న ట్ర పంపండి-చాలు” అన్నారు. ట్‌ న నాకు ఏడుపు వచ్చింది. అడగడం కూడా చేతగాని ఆయనమీద | జాలి వేసింది...బఐసా పంపాను. మర్నాడే తిరిగి వచ్చెసింది. ఏమిటని అడిగాను. కొందరు మెంబర్లు ఒప్పుకోలేదు. మీరు పంపిన బస్తా నాకు అవసరమే కాని వాడుకోలేను. నేను అడిగిన కట్స్‌ చేసి సబ్మిట్‌ చేయండి అన్నారు. చేశాను. ఆయనకో వందనం. అభివందనం. గౌరవాభఖీవందనం....... బాలరాజు జోలికెళితే భస్మమైపోగల్రు అని భయపెట్టారు భావనారాయణ ఎస్‌. గారు. భా గుణింతం బాగుంది కదూ--

• “మేం బాలరాజు 'కథి అని కదండీ పేరు పెట్టాం?” అన్నాను నేను. న ఎల్లళ గ (లో “కథలూ గిథలూ అని వేషాలేస్తే దొా- దు - అది డైనమైట్‌ లాటి టబైటిలు. _ష| జ ఎవర్‌గ్రీన్‌ - సూపర్‌ హిట్‌ తెలుసా - నీ లల ఎగ నిర్మాత భావనారాయణ _. పీళేరుకి ఆ పేరు పెడితే - అక్కినేని సినిమా “శవ. = ఇ అనుకుని జనం తండోపతండాలుగా బళ్ళ జ్ఞ 1 స్తే కొద్దీ ఇరగబడి వచ్చేస్తారు. తీరా అది కాదని తెలిస్తే తెరలు చించేస్తారు. తగలేస్తారు” క్‌ క్ట = “అని కూడా హెచ్చరించారు. $-ష్షైా “శే చక! అఫ్‌కోర్సు - నేను డిబిఎన్‌ గారు తెచ్చిన మనిషినని నా మీద ప్రేమ కొద్దీ తా... అయినా మేము మనసు మార్చుకోలేదు. పోస్టర్లమీద పిల్లల మొహాలు ప్రింటు [్‌ చేసి వేస్తే - అది చూసి కూడా అక్షినేని సినిమా అని ఎందుకు అనుకుంటారు ్షేబ్‌డే 2ాాతతతతతతతతతనతతతతతతతతతతననవవాలాలు |. కోత్రికొమ్మచ్చి-2

అని మా మొండి ధైర్యం. తెగించాము. జ్‌ ఇ ల న్‌ ల భో టీ ఫీ న బాలరాజు కథ చాలా మంచి సినిమా. గొప్పు సినిమా. పిల్లలకోసం శ్రీ క ము చ్త క్‌ ఎ.పి.నాగరాజన్‌ గారు రాసి తీశారు. క క ఇ ప్‌" క. నక లం ళ్‌. “వా! రాజా! వాగ” అనే పేరుతో తమిళంలో వచ్చిన సినిమా అది. ల్‌. ౮ / టం, = మా పార్ట్‌నర్‌ సత్యం గారు ఆ సినిమా డిస్కవర్‌ చేశారు. ఆయన చూసి వచ్చి, న. న! &ి వ. పసల నచ్చి మెచ్చి మాకు చూపించారు. అందరికీ నచ్చింది య: ఫై! ఏ! ఎ.పి.ఎన్‌.గారిది కలర్‌ సినిమా అయినా మేము బ్లాక్‌ అండ్‌ వైట్‌లో చిన్న జ “శ క జు టు ల వా! రాజా! వా! న నాననా నా బడ్జెట్‌ చిన్నదైనా నటులంతా గగ న | |! గొప్పవాళ్ళు దొరికారు. త్ల క్‌ అన ఒరిజినల్‌లో వేసిన బాలరాజూ, చెల్లైలూ అరవపిల్లలు అయినా | | ను వో '' ముద్దుగా ఉన్నారని వారినే తీసుకున్నాం. ప్రభాకర్‌, సుమతి. గ త్య ఖీ - న! జ ఆనాటి బాలనటుడు ప్రభాకర్‌ - ఇవాళ మద్రాసు టి.నగర్‌లో స గేల త శే. ఇ. చాలా పెద్ద వ్యాపారస్తుడు..... చిన్న జెరాక్స్‌ మిషన్‌తో ఆరంభించి - ళం. ౮1] _ |. ' ఇవాళ కోటీశ్వరుడుగా ఎదిగాడు. మాకు ఫోటో కాపీ లాటి పనులుంటే వహ నా! గ్‌ _ - ఈనాటికీ మేము ప్రభాకర్‌ స్టుడియోకే వెళ్తాము. శ | ్లే్టి బాలరాజు కథలో సూర్యకాంతమ్మ గారు మా పాలిట ను టలు మనలా! శ్రీమహాలక్ష్మి. ఆ తరవాత సాక్షి రంగారావు, మిక్కిలినేని, హేమలత, మాస్టర్‌ ప్రభాకర్‌ = బాపు దైరక్షన్‌లో... అల్లు రామలింగయ్య, బండ రామచంద్రరావు, పనిగండం మల్లయ్యగా విలన్‌ నాగభూషణం, శిల్పాచార్యులుగా ధూళిపాళ వెశారు. సాక్షిలాగే - ఇరవై - ఇరవై అయిదు రోజుల్లో అంతా మహాబలిపురంలోనే తీశాం. పండగలే తప్ప తిథి వారాల దృష్టి మందగించినందువల్ల వినాయక చవితి పండగ నాడు విడుదల చేశాం. చవితి కాబట్టి చతికిలపడి కంగారు పెట్టనా పంచమినాడు పుంజుకుని సినిమా మంచి హిట్టయింది. మంచేకాదు - పెద్ద హిట్టయేదే కాని పదివారాలకే నూరేళ్ళు నిండించేశారు డిస్టిబ్యూటర్లు. “రోజుకు రెండువేలమంది పిల్లలు చూస్తున్నారు. ఆపేస్తే ఎలాగండీ అంటే “బెజవాడలో పిల్లలందరూ చూసేశారు. ఇంక రారు. పిల్లలు అయిపోయారు. అసలు లేరు” అన్నారు. కారణం-రౌడీ రాణి (విజయలలిత) దండెత్తి వచ్చింది. ఆడే సినిమాని ఆపేసింది. మమ్మల్ని వెళ్లగొట్టింది. గల్లాపెట్టని కొల్లగొట్టింది. మాకు జెల్లకొట్టింది. య బాలరాజులో పాటలన్నీ హిట్టే. ఆరుద్రగారి మహాబలిపురం వాట-ఆ స్‌. ఊరినీ శిల్పాలనీ సమగ్రంగా సంపూర్ణంగా చూపించింది. మామూలుగా అక్కడికి యా + ష్టం క స్వయంగా వెళ్ళినా చూడలేని వివరాలతో మాట పాటలతో కన్నుల విందు న కర! న్‌ చేసింది. బాపు అంత బాగా తీశాడు. ((/ ఇ చు న. కొసరాజు గారు రత్నమాణిక్యాలు వొదిగారు. ఒక రాయిని తొక్కుతాం- ళా మరొక రాయికి మొక్కుతాము-ఏమిటీ విడ్డూరం అంటూ చక్కని పాటలో చెక్కిన నా ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననే

జా. ల ల్‌ ము శిల్పాల్లా నిలబెట్టాడా మహానుభావుడు. ( నీ స = జా న మహదేవన్‌ గారి సరళ స్వరాలు-సము(ద్రం న వాం న్‌ ఆజా న వే ఒద్దున ఆడుకునే పిల్లల్లా ఎగిరి గెంతి, పిల్లిమొగ్గలేసి గే, శ [7 వూ = నవ్వి నవ్వించాయి. ఆడి ఆడించాయి - పాడి నే కా హా జ్‌ = వొదించాయి.

• న | తొలిరోజు అలవాటు కొద్దీ విఘ్నాలు రుచి నై / శ. జో + చూపించినా వినాయకుడు బాలరాజు కథ చిత్రానికి న న అ లల ! లాభాల వర్షం కురిపించాడు. స శే కన్ల్యా వ న్‌ [ నె ్తూాళ న ఆ తరవాత, ఆయన దీవెనలతో-ఆ శక్తితో - అ తానాకు క్‌ శ క తలకు మించిన సాహసానికి వడిగట్టి-మా జన్మలను లే న $ ఖై 2 ధన్యం చేసిన “సంపూర్ణ రామాయణం) చిత్రానికి సంకలుం చెపుకున్నాం. బాలరాజు కథ మహాబలిపురం షూటింగులో మేము పం బప రున్న నవవ బాలరాజు పేరు జోలికి పోతే భస్మమైపోతారని
• మా మంచికోసమే -- భయపెట్టిన భావనారాయణ గారికి జై కొట్టాం. బాలరాజు కథను కనిపెటి కొనిపెటిన నిర్మాత సత్యం గారికి డబుల్‌ ల ల ఇందంటా వన్వెలంలు నదిజల్లే +ుళిరా జై కొట్టాం - ఆర! - ఆ ఉత్సాహంతో సంపూర్ణ రామాయణం తల పెట్టామ్‌! స సంపూర్ణ రామాయణం ల. తల “విడ్డూరం విన్నావా! రామాయణం తీస్తున్నారట! ఎవరని అడగవేం య్‌ అ " న్‌
• తీసేవాడు కార్టూనిస్టు బాపు, రాసేవాడు కమ్యూనిస్టు ఆరుద్ర, ఆడికి కక్ష్య శు న తోడు కామెడీ రైటు రవణ!” సి అడ స “ఎన్‌ టి ఆర్‌తోనే?” మాసు కళ శ చ క్రర్తూ వ, పస్‌ జీ కాదు న్‌ శోభన్‌బాబుతో! మకోటదిన్నా ఏచొబనర్ప ఉంలకురనూటత? ఇకందిరా పాటల” “గోవింద గొహోవింద!” మాయలు సళనుకారాం తెలుగులో వచ్చిన తొలి రామాయణం నిడమర్తి దుర్గయ్య గారిది. న్‌, కు లక్మి మప మ్యన్యతోటి యులు. బలవెదటన్‌ అటంచముంతును. కం నిదటాల పమ క ్‌ తరవాత శంకరరెడ్డి జ గ జ్యో ళ€ త్‌ గారు తీసిన లవకుశ. దానితో ఎన్‌టిఆర్‌ ఇంటింటా ప్రతి పూజగదిలోనూ యవ రాం! ళ్‌ - కాదు- ప్రతి ఎదలోనూ జగదభిరాముడుగా కొలువు తీరాడు. కొన్ని జా లో (తో ఖీ! లక్షల పట్టాభిషేకాలు చెయించుకున్నాడు. అందువల్ల ఎవరూ రామాయణం . గో ( సా జోలికి పోలేదు. క స్సే బ్‌ యయా కాని, రామారావు గారు '“సీతారామకల్యాణం” వరకే తీశారు. ర ల్తో క్త సముద్రాల రచన. సంగీతం సాలూరీ, గాలి పెంచలా. దర్శకత్వం ఎన్‌.ఎ.టి. క్షే5ధ తానలననుతుననకాతత ననిన ననన పవనము కోతికొమ్మచ్చి-2

లూ యూనిట్‌ (ఐ.ఎన్‌. మూర్తితో). ఇందులో అందాల రాముడు యావ్తోస్పై హరనాథ్‌,గీతాంజలి- లేత సీత. ప్రాముఖ్యత అంతా ఎన్‌ టి యగ వ ఆర్‌ అద్భుతంగా ధరించిన రావణ(బ్రహ్మకే. ఇందులో ఖ్‌ రా గ్ర] యి ఆతా 'సీతారాముల కల్యాణము చూతము రారండి పాట ఆల్‌ టైమ్‌ స్‌! షస ్మకావావుం. ఎవర్‌ గ్రీన్‌ సూపర్‌హిట్‌. స్ట అరవంలో టి.కెఎస్‌భగవతి. ఎ.వి.నాగరాజన్‌ తీశారు. అవి క్‌ జా్మోొొ సాధారణ రామాయణాలు కావు. ఒక చిత్రంలో భగవతి ధరించిన రావణబ్రహ్మ పాత్రకే హాలు న్‌ ప్రాముఖ్యం. ళ్ళ టీ" ఓ. ఎ.పి.నాగరాజన్‌గారి చిత్రంలో రాముడు ఎన్‌ టి ఆర్‌ గారే గాని శివాజీ గబేశన్‌ . య = లజ ధరించిన భరతుడి పాత్రకే ప్రాధాన్యత. /. అంతకు ముందు బెంగాలీలో 'సీతి పేరుతో ఒక రామాయణం వచ్చింది. సి(చిత్తజల్లు). శే పుల్లయ్యగారు ఆరంభించినా, ఆయన కుమారుడు సి. ఎస్‌.రావుగారు పూర్తిచెసిన “లవకుశ ఎ.పి.నాగరాజన్‌ చిత్రానికి బెంగాలీ సీత ఆధారం అంటారు. ఆ మధ్యలో శోభనా సమర్ట్‌ (నూతన్‌ తల్లి; కాజల్‌కి అమ్మమ్మ), (ప్రేమ్‌ అదిబ్‌(ముస్లిం)లు సీతారాములుగా నటించిన 'రామరాజ్య' వచ్చింది, అందువల్ల వాల్మీకి మహర్షి చెప్పిన రామాయణాన్ని మార్పులు చేయకుండా సీతారాముల కథగా పూర్తిగా తీసిన తొలి చిత్రం బాపూ రమణల సంపూర్ణ రామాయణమే. దీనికి శ్రీమతి నిడమర్తి పద్మాక్షి (శ్రీ నిడమర్తి సత్యంగారి భార్య) నిర్మాతగా వ్యవహరించారు. బాపుతో కలిసిపోయి రమణ పేరు వచ్చెసిందిగాని నిజానికి రామాయణ చిత్ర రచయిత ప్రధానంగా ఆరుద్ర గారే. నేను సహరచయితను. స్కీన్‌ ప్లేకి బాపు, నేను, ఆరుద్ర అందరం కృషి చేశాం. రెందు మూడు మార్లు రాసి వడబోసి 'కథా (ప్రకారాన్ని (స్క్రీన్‌ప్లే) ఖచ్చితంగా నిర్మించుకున్నాం. ఎంత ఖచ్చితం అంటే మేము రాసుకున్నది 19,600 అదుగులుంటే బాపు తీసినది - అంటే నికరంగా తీసిన నెగెటివ్‌ 19,300 అడుగులు మాత్రమే. అప్పటి బిఎన్‌ రెడ్డిగారి లాటివారు, ఈనాటి కాస్ట్‌లీ డైరెక్టర్లూ లక్షన్నర అడుగులు షూట్‌చేసి - దాన్ని పదిహేను వేలకి కుదిస్తారు. బాపుకి ఆదర్శ హీరో కె.వి.రెడ్డి గారు. శ్రీనివాస శిరోమణి గారి వద్ద వ్రాయసగాడుగా పని చేసి ఇరవై రెండు రకాల రామాయణాలు చదివి, ఎన్నో విడతల డిక్టషను రాసిన అనుభవం నావరకు నాకు చాలా సహాయపడింది. భి రా న ప్కిస్టతో పాటి- ఆరుద్ర గారు చాలా పాటలూ సమకూర్చారు. సు పల + (ఉన శీ వెడలెను కోదండపాణి పల్లవిగా రామకథా కథనం ఆయనదే. రామా పా గ్ల భల లాలీ మేఘశ్యామా లాలీ, శబరి పాటలు కృష్ణశాస్త్రి గారు, రావణుడి ల వా ష్‌ టీ న్‌ క దర్సారులో డాన్సు పాట “ఎవ్వడు నిను మించువాడు నారాయణ రెడ్డి స్‌ + గారు రాశారు. శూర్పణఖ పాట “చూసింది-నిన్ను చూసింది కూడా గ క; నారాయణరెడ్డి గారిదే. న రామాయణంలో సూపర్‌ హిట్‌ పాట - గుహుడు పాదే “రామయ ముళ్లపూడి వెంకటరమణ లలన నే.

“ జొ కనన ననన... తండ్రీ” పూజ్యులు కొసరాజు రాఘవయ్య చౌదరి గారిది. కిష్కింధలో చై... వశీ వానరుల నృత్య హేల గీతం 'వానజల్లు కురిసింది మహాకవి దాశరథి ట్ట పజ జ గారిది. ఇలా ఎందరో మహానుభావులు మాతో చేయి కలిపారు. అదే ల. పరాపమష్త్తు స “అమ్మో - రామాయణమే - గురువాయూరప్పా - ముడియుమా 1 న - మనవల్ల అవుతుందా - చేయగలమా అంటూ భయభక్తులతో శ జే “జ్యూ సంగీత నిర్వహణ చేపట్టిన 'స్వరబ్రహ్మ మహదేవన్‌, ఆయన ప్రాణానికి క్క నా... న ముక ప్రాణం పుగళేంది గారలు ఈ రామనామ మంత్రానికి “రా” జీవ, 'మ కళాదర్శకుడు శేఖర్‌ జీవ స్వరాల మేళవింపు. శోభన్‌బాబు కూడా ఇలాగే భయ గౌరవాలతో స్పందించాడు. నా “శక్తికి మించిన భారం - ఆపైన ఆ రాముడి దయ” అన్నాడు. క స యి ఒకప్పుడు బిఎన్‌ రెడ్డి గారికి వెన్నుదన్నుగా నిలబడి పని చేసిన శేఖర్‌, " న రామనాథ్‌లలో శేఖర్‌ గారు మా కళాదర్శకుడు. ఈనాటి మేటి భాస్క్మరరాజు గారు / న్‌ు! కు | ఆనాడు కొత్తగా చేరిన శిష్యుడు. ( హా దా ఛాయాగ్రహణం క.ఎస్‌. ప్రనాద్‌ (జస్టిస్‌ వాకాల రాజమన్నార్‌ గారి మేనల్లుడు), "| య “0 _ మాయా ఛాయాగ్రహణం-ఆనాటి సీతారామకల్యాణంలో ఒక్క నెగెటివ్‌ని 45సార్లు + హః టే ఎక్స్‌పోజ్‌ చేసిన ధీశాలి రవికాంత్‌ నగాయిచ్‌. 1 వ లస ఆనాటి మార్కెట్‌లో ఈస్ట్‌మన్‌ కలర్‌ నెగెటివ్‌ మాలాటి సామాన్యులకు నషం హలా చిటారుకొమ్మన మిఠాయి పొట్లం. ఎంతో కష్టపడి, మరెంతో ఖర్చుపడి ఆనంద్‌ / ; గో (ఎల్‌.వి.ప్రసాద్‌గారి కుమారుడు) బాబు సహాయసహకారాలతో 75 రోల్సుకి (/ న్న / ల ఇంపోర్ట్చు లైసెన్స్‌ సాధించాం. అంటే ఇరవై వేల అడుగుల కథకి1:3 నిష్పత్తిలో (1 అరవై (+15వేల అడుగులు ట్రిక్‌ ఫోటోగ్రఫీకి) పుగళేంది ఇందులో 1:౫ రేషియోలో - హనుమంతుడి తోక పెరగడం, ఎగరడం, నన లంకా దహనం, రాక్షస మాయలు, రామ రావణ యుద్ధం, అస్తాలు- ఎన్నో రవికాంత్‌ నగాయిచ్‌ గ్రియ్ర్యాల్సి, సెట్‌నిండా బిలబిలలాడుతూ సురలూ భూసురులూ, దానవులూ, న నాతనానాజన 60క . జ జ్ఞజ్య్యజ్ఞ మానవులూ, వానరులూ, గదలూ ఖడ్గాలు, పైనించి మేఘాల ఉరుములూ శై మెరుపులూ పిడుగులూ, వర్నాలూ.... వీటితో ప్రసాద్‌ స్పుడియో అంతా శస ' ఆరక్రమంచాం..... ఆం జపా - జ కా | లంచవర్‌లో భోజనాలూ, ఇళ్ళనించి వచ్చే (శావణమాసపు పిండి న తస న క వంటలూ.... అంతా భువీ దివీ కలిసి వన సంతర్పణ చెసుకుంటున్నట్టుందేది. ్‌ో మ్‌ దేనికీ దబ్బుకి తడుముకోకుండా లక్ష్మీ ఫిలింసు వారి కటాక్ష వీక్షణాలు...... . అన్ని సెట్లూ ప్రసాద్‌ స్టుడియోలో వేసినా చోటు చాలక కొన్ని ఎదురువైపు *' ఉన్న బవియం స్పుడియోలో వేశాం. ఒకపూట చెట్టియారు గారు వచ్చి చూశారు. .... “వమప్పా-ఏవియం, విజయా వాహిని మాదిరి పెద్ద స్పడియోలు ఎత్తే. ్షేద్‌ట్ర 222222

పడం మాద్రి ఉందడాది-నీవెట్లా తీస్తావప్పా” అని అడిగారు. క / ఖు త “మా (ఫెండు శారదా మూవీస్‌ భక్తవత్సలంగారు ఇందులో ఇ మా పార్టనర్‌” అన్నాను గర్వంగా. 4 - |) _ భక్తాగారు-మైసూరు రాష్ట్రంలో ఏవియం సినిమాల కన్నిటికీ ఇ డ్‌ టరు. సుఖ నకనలలని ఆయనతోపాటు ఆయన హైద్రాబాదు దోస్తు- (అప్పటి షుగర్‌ మంత్రి) బాలగౌడ కూడా ఒక పార్ట్‌నర్‌. “ఎఅపుడియా - సందోషం - ఆఘటం ఛ్‌ జాన వాల ప ం ను న నన సట రః ఇ ఇ చెట్టియారు గారు-కొంచెం స్టిమితపడి. సా కో న్‌ ట్‌ ల చే (+ వ. టకు న్‌ న కా వు / నాలుగేళ్ళ తర్వాత ఎంజల సుబ్బారావుగారి టు (టక. ఉట నకాం సినిమా సీత్క పూదోట నెట్ట ఆ బయం లేనే ల్‌ చెట్టియారు గారి ఇంటి కాంపౌండులో సెట్టులా

• _ ళ. ట్‌ ఇ || మార్చి తీశాం. ప ౫ నా | ళ్‌ స్‌ శ జ... శ | పేరు గొప్పే కాని..... అన్నట్టు జరిగింది. య బ్య త్‌ 7” ', శ] (1 శ క్లైమా కొత్త వాటాదార్లు కోటీశ్వరులే గాని చిన్న ్మో స్ట సు చు రో (ఐం ' మతలబు జరగడం జరగబడింది. శే కే పార్ట్‌నర్‌ షిప్పులో వాటాదార్లు అందరికీ జ్‌ ఇధి ఛాయాగ్రాహ కుడు 3యసన ప్రసాద్‌, అక్కినేని, భాగస్వామి సమానమైన బరువు బాధ్యతలు ఉంటాయి. అంటే ఎన్‌ఎస్‌ మూర్తి, తమ్మారెడ్డి గార్హతో మేం... లాభం వస్తే ఎలా పంచుకుంటామో నష్టాలు కూడా నన అలాగే పంచుకోవాలి. తమ వాటా డబ్బు కట్టాలి. ఇక్కడ ఒక పార్ట్‌నర్‌ తన బీదచుట్టం పేరుతో వాటా తీసుకుని సంతకం పెట్టించాడు. మరో ఆయన తన ఆధిక్య మైనరు కొడుకు చెత దస్కత్తు పెట్టించాడు. మాకు ఫి ఓ జు శ మాం ల - / యా లా ఆ ల స్యా కొ జ భా త ఖా 1 లీక చెప్పలేదు. బాబూ జగజీవన్‌రామ్‌ గారు-ఇన్‌కమ్‌ టాక్సు శ పం లం”. ౧ గో . కట్టడం 'మరిచి'పోయినట్లు. ఇ 1 | “1 టా ద్ని ఉయ్‌ / శ ల శ ఖు” గళ్ల. జే అంటే ఒకవేళ సినిమాకి భారీ నష్టాలు వస్తే శే న! (2. లం ల శ ష్‌ భరించదానికి-ఒక వాటాదారుకి డబ్బే లేదు. రెండోవాడు ౫ టా! నైట్‌ రం నరస మైనరు కాబట్టి వాడికి పూచీయే లేదు. నష్టం అంతా క్ట క లీ లీ ఫ్‌ ౩ 2వగ్‌ టా జతల! మేం ముగ్గురమే భరించాలి. ఖ్‌ ళు ట్‌ క్త క. | ఈ సంగతి సంపూర్ణ రామాయణం విదుదల = న్‌ా. | క (్జగ శీ [ అయిన వంద రోజులదాకా మాకు తెలీలేదు. వంద స 1 క్‌ / రోజుల ఫంక్షన్‌ గురించి ఫోనులో చెప్పి ఇన్విటేషన్‌ [క స్తే టే “ఇ. పంపుదామనే ఉద్దేశంతో ఫోను చేశాను. యే హత కే. ౯ శ ల “సంపూర్ల రామా ' శతది క ఉదయం పదిగంటల వేళ. సంపూర్ణ రామాయణం, త్సవ వదుకల లక్ష్మి ఫిలింస శివరామకృష్ణగారితో.. “పడుకున్నారు” అన్నారు. ముళ్లపూడి వెంకటరమణ లలన నన ఛీ

“లేపండి - పది కావొసోంది కదా” అన్నాను. ల గాం త్‌ ఏ “లేవనంటున్నాడు. ఏడుస్తా ఉండాడు అని జవాబు. లి ళల అప్పుడు తెలిసింది - మా పార్ట్‌నర్‌ సుభాష్‌ వయసు ఆరేళ్ళని. అ లో ఈ జోకు జరిగి నలభై వఏళ్ళయింది. గతం గతః ఎవరినీ నిందించరాదు... లి ర్న + అందులోనూ గొప్పవాళ్ళని. ఒకళ్ళు చెప్పకవోడం తప్పుకాదు. తెలుసుకోకపోవడం వ. భం నా తప్పు. లో కస ఈ సంగతి మీకూ నాకూ స్వాతి పాఠకులకీ వారి క్లోజ్‌(ఫెండ్సుకీ ముత్యాలముగ్గుని మిమిక్రీ చేసినవారికీ తప్ప ఎవరికీ చెప్పరాదు. చెప్పితే- రాజకీయ నాయకులు అన్నట్టు - అవసరమైతే నిజంగానే కసింత దేస్సెవకి పాల్పడినంత ఒట్టు! అన్నట్టు ఇది జరిగిన తర్వాత సినిమాకి తెలుగు, తమిళ, హిందీలలో లాభాలూ వచ్చాయి. నష్టాలు కాదు- లాభాలే వచ్చాయి. హిందీ (డబ్బింగు)లో సిల్వర్‌ జూబిలీ చేసుకుందని మా గ్రెండు, బాంకు ఆఫీసర్‌, ఎడిటర్‌, ఆ రచయిత అయిన ఎమ్బీయస్‌ ప్రసాదుగారు చెప్పారు. హిందీ డబ్బింగు పనులు చూసిన మా పార్ట్‌నర్‌ సత్యంగారు, పింజల సుబ్బారావు, ఎమ్మెస్‌ నాయక్‌గార్లు మాత్రం చెప్పలేదు; మర్చిపోయారు -జగజీవన్‌రామ్‌గారి ఇన్‌కంటాక్సులా...... స్‌ నేలా క నేను ఏమీ ఎరగనట్టు వాళ్ళవాళ్ళ లాభాల వాటాలు పొట్లాలు కట్టీ ఇవ్వదమూ ఇ | జరిగింది. వాళ్ళూ ఏమీ ఎరగనట్టు తీసుకోవడమున్నూ జరిగింది. ఆ దరిమిలా (న్థాచే రామాయణానికి గ్రహణం పట్టింది. అది పరహస్తగ్రస్తమై మాకు దూరమైపోయింది. ళ్లు గ రాముడు కిడ్నాప్‌ చేయబడ్డాడు! గా త కాని రాముడు మాకు దగ్గరయ్యాడు-తన కథను నాచేత మళ్ళీరాయించి బాపుచేత వ తీయించుకుని (సీతాకల్యాణంలోనూ, రామోజీ రావుగారి శ్రీ భాగవతం లోనూ)-ఈసారి న్దడ్ళా తన గుండె లోనే దాచేసుకున్నాడు. / ఫస్టుకాపీ రాగానే డిస్టిబ్యూటర్లు - శివరామకృష్ణయ్య, చిట్టబ్బాయి (చలనాని ఉమామహేశ్వరరావు), వాళ్ల - . యింగ్లీషు మేనేజర్‌ సీతారామయ్య గారలకు చూపించాం. నిడివి 19,300 అడుగులు - అంటే మూడున్నర గంటల పై మాటే - నేను ఒకప్పుడు విఠలాచార్య సినిమాలు హేళన చేస్తూ రాసిన సినిమా రివ్యూల భాషలో దాదాపు మూడుమైళ్ల ఏడు ఫర్దాంగుల పొడవు. కాని అందరూ మెచ్చుకున్నారు. ఎవరూ బోరు అనలేదు. నిడివి ఎక్కువ వుంది కానీ ఫలానా చోట ఫలానా సీను కట్‌ చేయవచ్చు అని ఒక్కరు కూడా చెప్పలేకపోయారు. / అయిదారు షోలు వేసి చిన్నా పెద్దా (ప్రేక్షకులకు చూపించాం.. నిడివి ఎక్కువే గాని - చాలా బాగుంది అన్నారు. న భూతో న భవిష్యతి అని పడికట్టు మాటలు కూడా చెప్పారు. చిట్టబ్బాయిగారు మొహమాటాలూ, భయాలూ లేని మనిషి ఆయన కూడా యింకోసారి చూసి “రమణా -- ఫర్లేదు. పూర్వం నా చిన్నప్పుడు అరవంలో మంగమ్మ శపధం, జగదల ్రతాపన్‌, ఆర్యమాల నాలుగేసి గంటలు - చూశాం గదా. అంతెందుకు - మన తెలుగు లవకుశా పెద్దదే - రాజ్‌ కపూర్‌ అంతవాదే - సంగమ్‌, మేరా నామ్‌ / జోకర్‌ సినిమాలు - పొదుగెక్సువైతే - డబుల్‌ యింటర్వెల్స్‌ పెట్టి విడుదల చేశాడు. మన రామాయణం గురించి

క్ష్‌ టవ ళనాలుే. స్యా అం న. శ మనకేల భయం? దర్దాగా చేసేద్దాం” అన్నారు ధీమాగా. జ లజ ప్‌ క్‌ శి ఈగో (1 తగినంత భారి ప్రచారంతో (అప్పటీకి టీవీల ఫ్‌ ళం క ఇ మీమాట = హంగామా రాలేదు. పత్రికల్లో ఫుల్‌పేజి ప్రకటనలూ శ క [1 మోస్తరుగా రేడియోలూ - ఫోర్‌ షీట్‌ పోస్టర్లు క ట్రే చ | మాత్రమె) మార్నింగ్‌ షోతో రిలీజ్‌ చేశాం. ష్‌ స క + ( ||| హౌస్‌ నిల్‌! వే + న శ లో ఉదయం ఆట హౌస్‌ఫుల్‌ కాలేదు - హౌస్‌ నిల్‌] న సో న వా ఖ్‌ ' శ ఎ మార్షింగ్‌ షో ఓపెనింగు కలెక్షను 130/- రూపాయలు నో | ' క్ర ' ౩ 1మాతమే! . క్ర _ న్స్‌ జ స్త ౦ | | శ చ మాట్నీ ఎంత అని కనుక్కుందికి దమ్ములు న్య | క్‌ శ. న్‌ జ చాల్లేదు. భయం కూడా వేసింది. క తు నే త పెఠేల్‌ పెఠేల్‌మంటూ గూబలు అదరగొట్టే “సంపూర్ణ రామాయణం” శతదినోత్సవ వేడుకలలో నిశ్శబ్దం... దుక్కిపాటి, బాపు, లక్ష్మీ ఫిలింస్‌ చిట్టబ్బాయి, ఆరుద్ర సాయంత్రం కూడా చడీచప్పుడూ లేదు - ఖాలీ నానన హాల్లో ప్రొజెక్టరు నడిచే గురక చప్పుడు తప్ప. కారణం - ఎన్‌ టి ఆర్‌ జోస్యం? హీరో శోభన్‌బాబు గారు ఎన్‌ టి ఆర్‌ ఇంటికి వెళ్లారు రేపు రామాయణం రిలీజనగా - నమస్కరించారు. యస అలవాటు ప్రకారం ఎన్‌ టి ఆర్‌ ఎడం చేత్తో అభయహస్తం చూపి క్యాచ్‌ ము దీవించారు. యా రా మడ్‌ //[ న జా (టి వాం గరి న రామాయణం సినిమాకు పని చేశానని విన్నవించాడు శోభన్‌బాబు. 012 టాలీ “ఎప్పుడు రిలీజు?” అన్నారాయన. ద్ర అతా “రేపేనండి” “ఎలా వచ్చింది?”

“భాగుందండి”

“ఆ సంగతి ఎల్లుండి వచ్చి చెప్పండి” అన్నారు ఎన్‌ టి ఆర్‌,

ఎల్లుండి వెళ్లి చెప్పడానికి కొత్త రాముడికి మొహం చెల్లలేదు.

రామ - రవణ సంగ్రామం దీనికి ఇంకోతికొమ్మచ్చి కథ చెప్పాలి. రామాయణం తీసేముందు, ్రిప్టు రాస్తూ ఉండగానే రమణ ఎన్‌టిఆర్‌ గారి ఇంటికి వెళ్ళి పరిచయం చేసుకుని తాము సంపూర్ణ రామాయణం చిత్రం తీస్తున్నామని చెప్పాడు.

“ఎందుకు - మేము తీస్తున్నాముగా? అన్నారాయన.

• “ఎప్పుడండి?” ముళ్లపూడి వెంకటరమణ | వాతా 1 (1

“సముద్రాల వారు స్రిప్పు రాసి ఆరెళ్ళయింది”

“ఆరేళ్ళనించి మీ దస్తాల్లోనే ఉంది కదా - మీరింకా అల్లూరి సీతారామరాజు, దుర్యోధన చరిత్రలు ప్లాన్‌ చేస్తున్నారు. చాలా పరిశోధనలు జరుపుతున్నారు అని పత్రికల్లో కూడా రాశారు”

“అవును కదా - మరింకేం?” అన్నారాయన నవ్వి,

“వ్వీర్రు సిద్దమయెసరికి ఇంకా కొంతకాలం పడుతుంది. ఈ లోపల బాపూ నేనూ మూర్తిగారూ రామాయణం తీస్తున్నాం”

“అంటే - నిశ్చయించేశారా” అన్నారు కొంచెం తీవ్రంగా. “అది ౯ పక్కన పెట్టి వేరే తీసుకోవచ్చు కదా?” అని కూడా అన్నారు. య్య. కరసనల

“అది మాకూ చాలా ఇష్టమైన కథ” వా గ్గ న్న (న్లోజ

“అంత గట్టీగా నిశ్చయించేసుకుంటే ఇప్పుడు మాకు చెప్పడం దేనికి” 7 కా అన్నారు ఇంకా తీవ్రంగా. గా ల బో య సి న్ని

“పెద్దలు - మా లాటివారికి మార్గదర్శకులు”

కొద్దిక్షణాలు మౌనం.

కోపంగా హుంకరించకపోయినా నవ్వుతూ హహ హాంకరించారు.

“మంచిది. అట్లే కానివ్వండి - కాని ఒకటి - మీరు తీస్తానంటున్నారు కాబట్టి మీకు అయిదు సంవత్సరాలు మాత్రం టైమిస్తున్నాము... హా తరవాత - మీ రాముడి మీద ఈ తారకరాముడి దండయాత్ర తప్పదు!” అన్నారు అట్టహాసంగా.

5 గిల్లు అన్నట్లె “శ్రీరామ పట్టాభి షేకం”. 'సంగీతి సీతగా తీశారు. కాని కయ గయుర్భు రామయ్య మెచ్చలేదు-కారణం.... సముద్రాల వారు వ్రాసిన సస్రిప్టును భో ఎన్‌టిఆర్‌, త్రివిక్రమరావు గారు, కొండవీటి వెంకటకవి ఇంకా మరెందరో ( ళ్‌ [క్‌ 1 మషస్మ్య... “య్యింహ్రూవు” చేయడం. సముద్రాలవారు 'నా రాముడి కథ అనిఎంతో .- వా ఏలే తఆత్‌ "శే మమకారంతో రాశారు. తరువాతివారు ఇంకో కారంతో ఇంహ్రవు చేశారు. క క. ముత్యాల ముగ్గు చూశాక బాపుమీద గురి గౌరవం కుదిరాయి రామారావు గారికి.

ఆ సినిమా చాలా నచ్చింది.

“ఏం బ్రదర్‌.... మా శోభనం రోజులు గుర్తుకొచ్చాయి. చక్కని పెరడు - చిక్కని మల్లెపందిరి - చల్లటి వెన్నెల- ఆ రోజులు - తీయని గ్నాపకాలు - వాహ్‌!” అన్నారు కన్నులు అరమోద్సి.

మాకు పొగరు పూనే లోపల బరువుగా నిట్టూర్చారు. వాహ్‌-గొప్పకథ. లవకుశ, బాలనాగమ్మ ఛాయలు-బాలవర్ధిరాజు రావు గోపాలరావు గుహలో దూరాడు. అక్కడ గనక ఇంకాస్త డ్రామా పెంచి ఉంటే మీ పిక్చరు సిల్వర్‌ జూబిలీ చేసుకునేది” అన్నారు నిట్టూరుస్తూ.

“పిక్సృరు ఉన్నపళంగానే సిల్వర్‌ జూబిలీ చేసుకుని-ఇంకా ఆపైన నడిచిందండి” అన్నాను నేను-వినయం అభినయిసూ.

. “ఐ సీ..... అదే ఇంకాస్త డ్రామా పెడితే గోల్టెన్‌ జూబిలీ కూడా ఆదేది కదా” అన్నారు హాయిగా నవ్వేసి. 1ర్ర2ై. లలనా ళననననిన నానాలుకని కోతికొమ్మచ్చి-2

భవ ./ ర నొ లా సాం యా లే ఇ డోలి లం స న ట్‌ ఆట్‌ 00 క. ల న ర్‌. జ ము స న. టట యం నళ టో. ర ర య్‌ 1 యు న ప ఉపక్తునై “ఇప్పుడు దాని వరస చూస్తే 75 వారాలు కాదు; ప్రజల మనసుల్లో, మాటల్లో హండ్రెడ్‌ ఇయర్స్‌ ఆడుతుంది” అని నేను అనలేదు- అతి వినయంవల్ల, బాపు దగ్గర రామ పట్టాభిషేకం బొమ్మల కోసం మా ఇంటికీ వచ్చేసి (విచ్చేసి) బాపునే అడిగారు. రేపు మేము ౧ ట శ ఓ ఓ అ వానాంకకానాూా న తీయబోయే శ్రీరామఫట్ట్లాభిషేకంలో సీత పాత్రకు ఎవరు బాగుంటారు అన్నారు. / క ఖ్‌... 1 'సంగీతి అన్నాడు బాపు. న. వ [ ర. ఆయన అంతకుముందే ముత్యాల ముగ్గు చూశారు. అందువల్ల ఆ చ యాడ. (౬ 1 పేరు చెప్పగానే ఆమోదించారు. తరువాత బాపుచేత రామపట్టాభి షేకం పానెల్‌ క్‌ మ పో /౯ 1 జ్ర + శీ | వేయించుకున్నారు. అది ఆధారంగా ఆయన సినిమాహాలు మారీ పైన దాన్ని ఖీ, /| జ బ్‌ 1 సిమెంటు కాంక్రీటుతో చెక్కించారు. శై చం సళ్లని తా కలలే . గస "శ్‌. అంతేకాదు-బాపు వేసిన రామాయణ వట్టాలను- 10౫/6! లో (| నేం ళ్ళ 1 సీలింగుమీద పెయింటింగు చేయించుకున్నారు. మ యనం ఆంత ను. రామాయణం చిత్రం ఫవాప్‌ అవుతుందని రామారావు గారు ఆనాడు క గా ల అల నర న (౧9 మ్రటర్తాట్పుక మనని అనుకున్నట్టే- ఆంధ్రలో (పేక్షకులు కూడా నాలుగైదు రోజులు అలాగే

• “యో. అనుకున్నారు. ఎన్‌టిఆర్‌ ఉండగా ఇంకో రాముడిని నిలపడానికి వీళ్ళకెంత గుందెధైర్యం అనుకున్నారు. ఈ కార్దూనిస్సు, కమ్య్యూనిస్సు బాపతు వాళ్ళు రామాయణం జోలికి పోనేల అని హేళన చేశారు. ల లు లు మెడ్రాసులో శోభన్‌బాబు షాకు తిన్న బాధతో వారం రోజులు షూటింగుకి వెళ్ళలేదు. బెజవాడలో మేమూ అంతే. గెడ్డాలు పెంచేశాం. కాని డబ్బు పోతుందని భయం వేసినా ధైర్యం పోలేదు. ఇంత కష్టపడి మనసు పెట్టి పనిచేశాం. ఇది ఫెయిల్‌ అవదు అనే నమ్మకంతో పబ్లిసిటీకి కొత్త మార్గాలు ఆలోచించాం. బాపు కార్టూన్‌లతో కొత్త డిజైనులు వేస్తున్నాడు. _ భద్రాచలంలో రాముడు ముందుగా మందహాసం చేశాడు. అక్కడికి పిలిపించుకున్నాడు. కె ఎల్లెన్‌ ప్రసాద్‌ గారి తమ్ముడు జయదేవ్‌ గారు మమ్మల్ని భద్రాచలం తీసుకువెళ్ళారు. కళ్ళు మూసుకుని దండం పెట్టాం.... ఆదెదీ ఆడించేదీ అంతా నువ్వే- మా డ్యూటీ మేం చేశాం - నీ డ్యూటీ లు నువ్వు చెయ్యి.... ముళ్లపూడి వెంకటరమణ 2222న గ

ఆనాటి “లవకుశ - రాముడి) ప్రభావ భాయలూ మబ్బులూ మెల్లిగా | ఇ కస తొలిగాయి. నం తతో శపడు. ఖా అభినవరాముడు 999 కిరణాలతో దేదీవ్యమానంగా ల స్వ హా ఉదయించసాగాడు. రే “అదేంటీ -సినిమా బాలేదన్నారే -” అంటూ ఆశ్చర్యపోయారు రా గాయని వింజమూరి లక్షిగారి లాటి (పేక్షకులు. - 'సీత్రారాములు బాగున్నారు. రావణాసురుడు, కుంభకర్ణుడు, దశరథుడు, కైక, ఆంజనేయస్వామి అందరూ బాగున్నారు. సెట్టింగులు వాటలు మాటలు వాహ్‌! ట్రిక్కులు అద్భుతం” అన్నారు (ప్రెక్షకులు. చిట్టబ్బాయి గారు మమ్మల్ని అన్ని కేంద్రాలకూ తీసుకువెళ్ళారు. ప్రేక్షకులతో కలిసి చూశాం. “మీ జన్మలు ధన్యమయ్యాయి - అటు చూడండి-నేలక్లాసు చూడండి” అన్నారు విశాఖపట్నంలో. బాల్మసీ టిక్కెట్టు కొనుక్కుని చివరి బెంచి క్లాసులో కూర్చోపెడుతున్నారు కొందరు వృద్వల్ని - వాళ్ళకి తెర దగ్గరగా ఉంటే బాగా కనిపిస్తుందనీ, బాగా వినిపిస్తుందనీ. చివర పట్టాభిషేకం దృశ్యం రాగానే హాలు హాలంతా చెప్పులిప్పేసి లేచి నించున్నారు చేతులు జోడించి. మౌ కళ్ళలో సళ్ళు తిరిగాయి. ఆ కన్నీళ్ళు మేము పడిన కష్టాల జ్ఞాపకాలని శుభ్రంగా కడిగేసి ముగ్గేసి తోరణాలు కట్టాయి. బెజవాదలో విశ్వనాథ సత్యనారాయణగారి వంటి మహాకవులు హాలుకి వచ్చి పది నిముషాలకన్న ఉండలేమని చెప్పి కూర్చుని - మూడుమ్మువ్వావు ఘంటలూ చూశారు. బాగుంద(ర్రా అన్నారు. “ఆ శబరి పాటలో శహన తర్వాత కల్యాణి రాగం పెట్టారు-చాలా బాగుంది” అని కూడా అన్నారు. రాముడు చేసిన మరో అద్భుతం-మరో రామలీల.... మెడ్రాసులోని శోభన్‌బాబు థియేటర్‌లోనే సంపూర్ణరామాయణం షో వేశారు. అది ఎన్‌టిఆర్‌ అడిగి వెయించుకున్నారు. సినిమా మొత్తం చూశారు. శోభన్‌బాబుని పిలిచి గుండెకు హత్తుకున్నారు. టీ తెప్పించి కప్పు బాపు చేతికి అందించి “శభాష్‌ బాపు గారూ - నేను అనుకోలేదు ఇంత గొప్పగా తీస్తారని” అని మెచ్చుకున్నారు. అదీ ఆయన ఘనత! మహానుభావుల గొప్ప సంస్కారం! ఒక తమాషా. నాకూ రామారావుగారికీ తగాదా రామాయణంతోనే మొదలుకాదు-అంతకు పదేళ్ళక్రితం వాహినీలో రక్తసంబంధం చిత్రంలో ఆరంభమైంది. _ _ సముధాల (జూ, “ఎవడా రమణ! నేను తల్చుకుంటే అతన్ని తీసేసి (రైటర్‌గా) సముద్రాలజూనియర్నిః= _. త్‌ ౨ పెట్టగలను” అని సెట్‌లో కేకలు వేస్తుంటే - డూండీ వాళ్ళు - నన్ను వెళ్ళి క్షమాపణ .- ఫ్‌ వ్‌ ళ్‌ ఈ క శ్రి శి మాజీ * చెప్పి సంధి చేసుకోమన్నారు. కై జ ల్‌ / “దారేపోయే దానయ్యల మాటలు విని రోజుకో నింద నమ్మేవాళ్లకి - నా తప్పేమిటో న = చ - చెప్పకుండా నన్ను బెదిరించేవాళ్లకి నేను భయపడను క్షమాపణ చెప్పను... చెప్పండిపు * = క * ఆయన తల్చుకుంటే నన్ను తీసేసి జూనియర్‌ని పెట్టగలరు. అలాగే నేను తల్చుకుంటే లల నన కోతికొమ్మచ్చి-2

ఆయన్ని తీసేసి అక్కినేని హీరోగా సినిమా తీస్తాను” అన్నాను నేను క్‌ ననా పొగరుగా - అజ్ఞానంకొద్దీ. ో ల అప్పటికి నేను సినిమా తీయడం కాదు కదా- ఒక్క పిక్చరు సల __ టీ రాయడం కూడా పూర్తి అవలేదు. స లాం వం అయినా ఆయన నామీద కోపగించలేదు. యా “అంత ధైర్యంగా తిక్కగా జవాబిచ్చాడంటే - ఆ కుర్రాడిలో ఖ్‌.

్ల న్లో ) నారా, 6 (సీం! పొగరుండి ఉండదు. అది రోషం అయివుంటుంది - మేమే పొరబాటుగా సలాం. నిందలు నమ్మాము” అని క్షమాస్తంతో నన్ను చిత్తు చేశారు-

వెంటనే కాకపోయినా 1969లో అక్ష్మినేని హీరోగా నిజంగానే సినిమా తీశాను. బుద్ధిమంతుడు! తరవాత రామాంజనేయ యుద్ధం సమయంలో ఆయన ఎదుట ఆయన గదిలో సిగరెట్టు కాల్చి - మళ్ళీ క్షమాస్తం దెబ్బ రుచి చూశాను. ఆయన లవకుశ తీద్దామన్నారు. నేను వద్దన్నాను. “మీ దగ్గిర మీరె ఓడిపోతారు అన్నాను. శ్రీనాథుడి కథ తియ్యమంటే - 'సార్‌ - ఎవరైనా కింద నుంచి పైకి ఎగిరిన తోటరాముడి కథ చూస్తారుగాని “౫... శైనించి కిందికి దొర్లిన శ్రీనాథుడి కథ చూడరండీ' అని చెప్పాను. అయినా ఆయన- 'నా కోసం తియ్యండి' అని ఆజ్ఞాపించారు. 'మీరు రాయించిన నారాయణరెడ్డి గారి స్కిప్తూ పాటలూ నాకు నచ్చలేదు” (బాగులేదని కాదు.. నాకు బాగులేదని) అన్నాను. ఆయన ఓపికతో నవ్వేసి-మీకు నచ్చినట్టు రాయండి - రాయించుకోండి' అన్నారు. పాటలన్నీ రెడ్డిగారి చేతనే మళ్ళీ రాయించుకున్నాం. పాటలకి డబ్బివ్వబోతూ ఆయనకు చెప్పాను. “ఎందుకూ మేము రాయించినప్పుడు ఇచ్చేశాంగా. మళ్లీ ఎందుకూ” అన్నారు. “మేము కోరితే మళ్లీ రాశారు గదా అందుకు” అన్నాను. నవ్వారు. అంతేకాదు-మాకు రాసే తీసే పనులలో శ్రీనాథ - రచయిత, అఖభినేత, దర్శకుడు ఎట్టి ఇబ్బందులూ ఆటంకాలూ రాకుండా హ్‌ స్‌ు 3 యా కరికోా వ. ల నరాలా నలా అవకార మ్యూజిక్‌ రికార్దింగుకి కావలసిన ఆరు లక్షలు ్‌ కు న + ఒక్కసారిగా చేతిలో పెట్టి- పని బాగా నడపండి డో వ గ ళ్‌ క అన్నారు. [| . ల! ఇది మా గొప్పకాదు. ఆయన సంస్కారం- డై జ - "మా మీద ఉంచిన నమ్మకం, గురి. మేము ఆ . శ్‌ నే క్త ఎస్సే 5 మేరకు మా లోపం లేకుండా మా ధర్మాలను మశ "| శీల గాస్‌... మరొకసారి? ఆయన ముఖ్యమంత్రిగా . సట 2 ఆప్‌ క్‌ “ల ఉండగా పిల్లలకి వీడియోలో పాఠాల గురించి ణు బా ల్‌ శే సా ఒక స్పెషల్‌ మిటింగు జరిగింది. విద్యామంత్రి జే జ 1వ / జ హై క్ట ళ్‌ [ లా | చ టా చతు... _ ఇంద్రారెడ్డి, సెక్రటరీలు బి.వి.రామారావు

గగన చ నాలళ్ళె త 0 తీ స జ | (కాశీపాండ్యన్‌), డి.వి.ఎస్‌ రాజుగారు, ౮ . కాళ్తో 1 ల జ శ్‌ (1 జే నతు యు.వి. రాఘవేంద్రరావు టీ! వం కే “ట్ట సక్‌. ల తః "ఇ చాక! గారూ ఉన్నారు. పిల్లల శతకాలన్నీ వీడియో గో క్క నావా ళ్‌ క్‌ ళ్‌ క్ష; ఏ శ్‌ భే టు ఛా శే పాఠాలుగా తీసి నేర్పండి అన్నారు సిఎం

• లే ః | క. ఖా ౫, ఇచ గారు. అందరూ చప్పట్లు కొట్టేశారు. _ ఆట స జ్ఞ వ తే ళ్‌ జీ న కే ఖీ గ్‌ షై. ( అన్ని పద్యాలూ బాగుందవంటి | స జ. శ ఇ | 6 క క్త శ మ్ల వజ జ్‌ “ శ్‌ వ్‌ టి ఖ ఇ అన్నాను. ౨౦ అం గద్దించారు. కొన్ని సై తో శ స జ్‌ వం క్‌ పద్యాలలో కులాల పరిట తిట్టు, కొన్నిటిలో శే ఖై -. మ ల షం గ్ర క శృంగారం-బూతు-రమణుల చనుమొనల హవ ఎ తగా 2 ట్ర్‌ మీద (కుచములపై రాయని మేను లాంటివి _ స = ఫు క్‌ న. క్‌. 7 నః ష ర వే న్న శోక వం క్టేదాలా ఉన్నాడని శతకాలు గొవ్చవైనా వీడియో పాఠాల సందర్శంగా ఎన్సీయార్‌ చేతుల మీదుగా సత్కారం పీఃలకి టూ ఎల్ల నారో అన్నాను. ఆయన పకపక నవ్వేశారు. అలా అయితే మీరే సెలక్టు చేసి రికార్డు చెయ్యండి అన్నారు. పెద్దలు దీనికీ చప్పట్లు కొట్టేశారు! సిగ్గుపడ్డాను....... .. దయచేసి-ఇది బాపు రమణల బడాయి అనుకోవద్దని మనవి. ఒకవేళ గొప్పలే అనుకున్నా అంత గొప్ప వాళ్ళతో అనుభవాల గురించి ట్‌ కేం గొప్ప చెప్పుకున్నా తప్పు లేదనిపిస్తుంది. షా ర రామారావు గారు చండశాసనుడనీ ఎదుటివాళ్ళని నోరెత్తనివ్వరనీ _ (క పళ - ఒక అపప్రధ ఉంది. కం మా విషయంలో - ధైర్యంగా ఎదిరించడమే మాపట్ల ఆయన అభిమానానికి కారణం అని ఎఖుకపరచుకున్నాం. రామాయణం తీసే వేళ - రాముడు మాకు మూడు వరాలిచ్చాడు. తన తండ్రి దశరథుడు కైకాదేవికి ఇచ్చిన లాటివి కావు. ఆమె అడిగినలాటివి అంతకన్నా కావు. అన్నట్టు దశరథుడు అనగానే ఒక చిన్న ఇంకోతి కొమ్మచ్చి. దశరథుడు బహుపత్నీవ్రతుడు అందువలన జ్ర రాముడు ఏకపత్నీవ్రతుడు త్రై అటూ రాముడు మాకిచ్చిన మూడు వరాలు- ఎస్‌.వి.రంగారావు, జమున, మే (౮ రవికాంత్‌ నగాయిచ్‌. తీ వ హై . అప్పటికి బాపుకి ఇది అయిదవ చిత్రమ-తొలిసారి పౌరాణికం. క్త అయినా రావణ వాత్రకు రంగారావు అంగీకరించడం, రాజమాత 166 చానా నాలను నులు. కోతికొమ్మచ్చి-బ2

కావాలని ఆశపడిన కైక పాత్రకు జమున సరేననడం-అనితరసాధ్యమైన ట్రిక్‌ ఫొటోగ్రఫీకి (మాత్రం) రవికాంత్‌ నగాయిచ్‌ని ఓకే అనడం-మూటికి మూడూ మాకు రామవరప్రసాదాలే. రంగారావు గురించి అందరూ మమ్మల్ని భయ పెట్టారు. “మీరు ఆయనని నిభాయించలేరు. సురాహార దీక్షలో పడితే అంతే సంగతులు - ఒకవేళ దీక్ష విరమించినా పదినాళ్ళు పాత్రలో మమేకం కావచ్చుగాని పదినాళ్ళు మైకమే..... మీవల్ల కాదు” అన్నారు. అలాగేమీ జరగలేదు. అలాటి నిత్య డౌటేశ్వరులకి షాకిచ్చారు రంగారావు గారు. మా బాల్యమిత్రుడిలా పసివాడిలా మాతో కలిసిపోయారు. హాయిగా పనిచేశారు. అంతే కాదు-ఉదయం సై న కళ ఆ" క్షే ఆరుగంటలకే వచ్చి మమ్మల్ని మేలుకొలిపి, పనికి ఉసికొల్చేవారు. / గా చ ఖై శ్రే కైకవేషంకోసం అడగదానికి వెళ్తే జమునగారు ముందు కోప్పద్దారు. ల ( ట్‌. లే +” * (“సీత వేషానికి ఎవర్నో పెట్టుకుని నన్నుక్రైక వెయ్యమంటారా- ఇది మర్యాద . శ ల | జ్‌. ౨, కాదు” అన్నారు. | న్న న | శ న హ్‌ | న 65 ర్డ్‌ ల్లీ " కశ లో షం 3 గ . అమ్మా - సీత వేషానికి మీరు చాలా బాగుంటారు కాని - సిత చే [1 వనే స లన్నీ 1 అమిత మితభాషి మాటలుండవు - ఒకే విధమైన భంగిమ-తలవంచుకుని శ ఓ + | క్‌ జ . శ్ర కూర్చోడం-ఆ పాత్ర ఎవరేనా చెయ్యగలరు. కాని కైక పాత్రను మీకు మా. టు మేటలు జ సాటిగా నిర్వహించగలవారిని ఒక్కర్ని మీరే చెప్పండి-నటిగా మీ ప్రతిభను వెలికితెచ్చె పరుసవేది అది-ఒక ఛాలెంజ్‌- ఒక మంచి తల్లి. క్రమంగా మారడం, కుటిల నీతికి వశమవడం,. కన్నకొడుకు కోసం చేయరాని తప్పులు చేయడం, భర్త మరణానికి కారకురాలు కావడం, కన్న బిడ్డ నోట నిందలు పడటం - ఎంత గొప్ప గ్రాఫ్‌ ఉందో ఆలోచించండి” అని నచ్చచెప్పాం. ఆమె ఆలోచించుకుని మర్నాడు మమ్మల్ని పిలిచి సరేనంది.... టాప్‌ స్టార్‌డమ్‌లో ఏలుతున్న ఒక నటి- నటనకు విలువనిచ్చి కైక పాత్రకు ఒప్పుకోవడం-నిజంగా మా భాగ్యం . _ అనుకున్నాం- ఆ రోజులలో హీరో శోభన్‌బాబుకి నలభై, ప్రతినాయకుడు శం రంగారావుకి అరవై (కోట్లు కాదు, లక్షలూ కాదు సుమండీ) ఇచ్చాం. తానో ౮. శ శ్రీమతి జమున- తన వేషానికి రేటు కట్టి డబ్బుగా ఇవ్వద్దు అంది. కరనా (లగా ఆవాకు ఒక అంబానిదర్‌ కారు కొని తాళాలు ఇచ్చేశాము. టో (ముష్ఫయ్యేడున్నర) ళా ఆమె పనిచేసినది మొత్తం పది రోజులు. స్పుడియోలో వారం రోజులు, అవుట్‌దోర్‌లో మూడు రోజులు. రవికాంత్‌జీతో మరో కోతికొమ్మచ్చి. మా ఛీఫ్‌ కామెరామన్‌కు పాతికవేలే. రవిగారికి - ట్రిక్కులు మూడే ఉంటాయి అనుకుని డూండీగారి ద్వారా వెళ్ళి - మూడిటికీ మూడు మూళ్ళు తొమ్మిదివేలకు మాట్లాడాము. తీరా బాపు వేసుకున్న ప్లాను ప్రకారం - అవి నలభై యాభై పైన తేలాయి. రాక్షస మాయలు, దివ్వానస్తాలు కాకుండా - హనుమంతుడు ఎగరడం, ఆకాశవీధి, లంకా దహనం, కుంభకర్ణుడు ముళ్లపూడి వెంకటరమణ నన |. గ

గా గా గాం గొ రదు వ సంజన ప్‌ ముత = ణే _ జీ ఓీజనను రవిగారికి అన్ని వివరంగా చెప్పాను. బాపు త్తు (౬ శీ బొమ్మలు చూపించాను. మమ్మాంర్త్‌ ్‌ న్య రోమ్ము (లే కం శ నేల్నే క శ = రవి గారు టత్రిలయిపోయాదు... ఇంత వ -రళ్ళ శశీ. ౭ _ గొప్పగా ఊహించి రూపకల్పన చేసిన బాపుగారికి , - ఈ, శీ = “హాోట్సాఫ్‌ అన్నాడు. ఇలాటివి ఊరికే చేసినా ళ్‌ స్త శీ ఇ ఖ్‌ హ్‌. | వు నే స న ల నేను సరే తాంక్యూ అనెయ్యకుండా మొత్తం . ల | ! శో పిక్సరుకి నలఖైవేలు ఇవ్వగలనన్నాను - ఆయన ల్‌ | ర్‌ _. నస జ ళ్‌ " యాఖై అడుగుతాడని భయపడుతూ. వజ వ ॥ || క్‌ $ గ్‌ రవి గారు ఓఖే రమణాజీ అన్నాడు. రవికాంత్‌ నగాయిచ్‌, పివి శీనివాస్‌లతో మేం.. “వ్సీక్సు దూకుదెక్కువ రమణగారూ” అన్నారు మా ఛీఫ్‌ ప్రొడ్యూసరు గారు అలవాటు ప్రకారం. ఫస్సు కాపీ చూశాక - రవి నగాయిచ్‌ పనితనానికి నలఖైవేలు ఇచ్చినా ఫరవాలేదు - కూలి గిట్టిందిలెండి అన్నారు. సినిమా విడుదల అయాక, ట్రిక్‌ ఫోటోగ్రఫీ వల్ల ఎంత లాభపడ్డామో బాగా బోధపడింది. “అదే నే జెప్పేది - ఆ ట్రిక్సుకి ఎంతిచ్చినా తప్పులేదు - అలాటి వాటికి బాగా ఖర్చుపెట్టాలి” అన్నారు. నేను నోట్‌ చేసుకున్నాను. ల న్రీవ్చ పొత్సీలల్లి -శీతుతీంగాతివ్రి ళ్‌ అగా శాలరరోవనననినాన మ లగాళ్ళ సీయం! రంగా రాంప్ట) కనను అక హోయిగుతివే టంసురీంగార్కార్టి నో అ అ ఇలంయిననాం ఛా చాయం లాలాటిలనేు య కఠిన పదజాలంతో క్లిష్ట సమాస భూయిష్టాలైన వాగ్జాలంతో పూర్వం క లు. స్టేజి నటులు, భూనభోంతరాళాలను అదరగొట్ట రంగస్థల నటులూ చాలామంది ఉన్నారు. సినిమాల్లో ఎలాటి భాష అయినా అర్ధవంతంగా భావస్పోరకంగా చెప్పడంలో - ముఖ్యంగా రావణ, దుర్యోధన, కర్ణపాత్రల్లో ఎన్‌.టి.రామారావు, ఎస్‌.వి.రంగారావు సుప్రసిద్ధులు. వీరికి దీటుగా ధాటీగా ధూళిపాళ, పి. జె. శర్మ (స్టేజి మీద) డైలాగులు చెప్పేవారు. చాణక్యలో అక్షినేనిగారి 1 రట తననన లలన నతననన తననన నునన కోతికొమ్మచ్చి-2

దైలాగులకి ఇప్పటికీ చప్పట్లు కొడతారు.

ఎన్‌.టి. ఆర్‌.గారు - మణుగున్నర (పన్నెండు పీశలు) తూగే కిరీటం భరించి మరీ చెప్పేవారు డైలాగులు. అది చూడ్డానికి సులువేకాని అంత బరువు మోస్తూ బాలెన్స్‌ తప్పకుండా భావం చెడకుండా డైలాగ్స్‌ మరిచిపోకుండా చెప్పడం రారాజు రామారావుకే సాధ్యమైంది.

అలవోకగా సునాయాసంగా అందాలొలుకుతూ డైలాగు చెప్పడం మాత్రం యశస్వీ రంగారావు గారికే చెల్లింది. - రామాయణంలో అంత హాయిగా, సులువుగా, వయ్యారంగా డైలాగులు చెప్పి ఆహ్లాదం పరచడం ఆయన ప్రత్యేకత. అయితే, ఎంతవాడికైనా అహంకారం అలంకారం కాదు - కానేరదు.

ఒకసారి - రామాయణంలో ఆయన ఒక సంభాషణను అలవోకగా అనాయాసంగా చెప్పారు. అంత ధారణశక్తి కూడా విశేషమే.

రావణ సంభాషణ :

“ఇదేనా ఒకనాడు నయనానందకరమై శోభిల్లిన కొలువుకూటము! నేడు శూన్యమై శోభావిహీనమై కల్పావసాన వేళా సంభూత జీమూత సన్నిభమైన కారు చీకట్లలో (మగ్గుతున్న ఈ ఆసనములన్నియు ఇక మామకనిర్వదనా నివేశనమ్ములై - మత్మీర్తి దాహన భీషణానల ఘోషణమ్ములై కంట చిచ్చువెట్ట నేనొం..టరిగ తిలకింపనా!”...

ఈ దడైలాగుని ఒకటి రెండునార్లు కళ్ళతో చూసుకుని, కనులు మూసుకుని మననం చేసుకుని సొంతం చేసుకున్న రంగారావు గారు ఒక్క టేకులో పొల్లుపోకుండా చెప్పేశారు. డైరెక్టరు ఓకే అనగానే అతనే కాదు - సెట్లో. ఉన్న మేమందరం చప్పట్లు కొట్టేశాం.

ఆయన సంతోషంగా కుర్చీలో కూర్చున్నారు - రిలాక్సయ్యారు. టీ తాగారు - సిగరెట్టు ముట్టించి విలాసంగా పొగ విడిచారు.

“అదిరా సంగతి. అదిరా ఎస్వీఆర్‌ అంటే - ఈ సోకాల్డ్‌ స్టార్స్‌లో - ఎవదైనా ఎంత గొప్పవాదైనా ఈ రంగారావులా మర్చిపోకుండా మాట తప్పకుండా చెప్పమనండద్రా - ఛాలెంజి... చెప్పలేరు. వాళ్ళంతా నా ముందు బలాదూర్‌” అన్నారు అహంకారంగారావుగారు.

మాకు ముందు భయంవేసింది. తరవాత రెండోది... "పైవాడు కూడా గమనించాడు - ఇంకో టేకులో పాఠం చెప్పేశాడు.

“మహావీరా - మంటత్రవిద్యావిశారదా మారీచా నీకేల ఈ ముని ముచ్చువృత్తి?” ఇదీ రంగారావు చెప్పవలసిన డైలాగ్‌.

నా ాలరడాయాాలాడకకా చయాకాతా కటా క్రమ యానరా్య్ట అది పట్టిచ్చేసింది - దశరథా అనలేక దరశథా అని

| ఒకి జ్‌ = పలికి తిప్పలు పడ్డ విశ్వామిత్రుడిలాగే - ఈ సీనులో

గ అ ల. ( మంత్రవిద్యావిశారదా అన్న మాట దగ్గర ఇరుక్కుపోయారు.

క ఇ ల విధ్యావిశారధా అన్నారు రంగారావు గారు -

| స ఒ్‌ వ ర్న క్డే బాపు ఆయన దగ్గరకు వెళ్ళి - “వత్తులు లేవు సార్‌”

నూ * - అని చెప్పాడు మెల్లిగా.

/ న బో గ్‌ “వాట్‌! వత్తుల్లేకుండా దైలాగా, సరిగా చూడండి.

క్త వాజ్‌ , పవన ప జ్ఞ గ్రావ్లుడు బ్రాహ్హడురా” అన్నారాయన.

కీ యంన.............త... 'వత్తుల్లేవు సార్‌' అన్నాను నేనూ ముందుకొచ్చి, ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననన | గీ

అయినా “విద్యా విశారధా”' అని ఒకదానికి వత్తు చెప్పారు. అగు క నం ఆట న్‌ శ ని - మ ఆ కటొ చెప్పసరికి - ఈనారి 'విధ్యావిశారదా” అన్నారు. గక” ల ఇంతకు ముందే అందర్నీ హేళన చేశాడన్న పంతం కొద్దీ బాపు మళ్ళీ ౮ శ 'కటొ అన్నాడు. మళ్ళీ ఇంకో టేక్‌. ట్‌

• రుచులు జీ ఆయనకు కుదరడంలేదు. టెన్షన్‌ పెరిగిపోతుంది. దైలాగులో ల్లా వరదా" పఫబభమలకి పేచీ కాని తథదధనలకి లిప్‌ సింక్‌కి సమస్యేలేదు. త వం టో “'సర్రెండి' అని బాపు వదిలేయబోతే ఈసారి ఆయనే పంతం పట్టారు. చేతకాక కాదు - ఆ తిక్కవల్ల అంతకుముందు తాను మాట తూలిన కాంప్లెక్సుతో ఆయన కూడా పంతం పట్టారు. పగహారు టేకుల ఖరీదైన ఫిలిం (కోడక్‌) పకోడీల్లా నమిలేసి ఉమ్మేశారు. లేచి చిరాగ్గా మేకప్‌ రూములోకి వెళ్ళారు. సాయంకాలం అవుతోంది. నేను వెనకే వెళ్ళి “ఎలాగా బేక్‌ బైమయింది - టిఫిన్‌ తెప్పించనా” అన్నాను భయం భయంగా. “తిన్నాగా తట్టెడంత... టిఫినొద్దు ఆ దమ్ములాగనీ” అంటూ వెలిగించి ఘాటుగా దమ్ములాగి వదిలారు. 'పొగరు తగదు - అహం దెబ్బకొట్టింది - రవణా సారి అన్నారు. “యస్సార్‌ - రాముడిక్కోపం వచ్చింది రావణాసురుడి మీద” అన్నాను.

• ఏమనలేక నవ్వేశారాయన. “సరే - టిఫిను తెప్పించు - అది తినేసి వస్తే టేకులు తినకుండా ఉంటానేమో” అన్నారు. ఇంకోతి: టిఫినంటే గుర్తుకొచ్చింది. పెద్ద న్టార్త మేకప్‌ రూములు రాజణీల అంతఃపురాల వంటివి. వాటిలోకి నేను దూకుడుగా చొరబదను. రంగారావుగారి కాల్‌షీట్లు మొదలైన రోజున పలకరించడానికి వెళ్ళాను. తలుపు తెరుచుకోలేదు. బులబులాగ్గా తట్టాను. ఖీ యూ ఈ శి “త్రీసే ఉందిరా గాడిదా - రా- టిఫిను పెట్టు” అని 7] స వినబడింది. సయం ఎనొణయి,.... నెమ్మదిగా తోసి తెరిచి చూశాను. ధూమ ధామంలో మ సంర ఆ (పొగరెట్ల సిగ మధ్య) ఆయన ఉన్నారు. గది నిండా తెరిచి హొ అఆ యుణే్లుల నో. పరిచి ఉన్న టిఫిను కారేజి గిన్నెలు. ఇడ్లీ, వడ, సాంబారు, చికెన్‌, మటన్‌, ఫిష్స్‌ ఉల్లిపాయలు, కిళ్చీలు, చూయింగ్‌గమ్‌ పాకెట్లు, సిగరెట్‌ డబ్బా, అగ్గిపెట్టలూ ఉన్నాయి. అయోమయంగా చూశాను. “మీరా - వాదనుకున్నాను - రండి - ఆ మూల బల్ల లాక్కుని కూచోండి...” అన్నారు. “మళ్ళీ వస్తాను - మీ టిఫిను అయ్యాక” అన్నాను ఆ ఘటోత్కచ బకాసుర ఫలాహార పలాహార రాశిని చూస్తూ నా ప్రొడ్యూసరు కళ్ళతో ఫోటోలు ఎక్స్‌రేలూ తీస్తూ, 1170 అతనలా నుల కోతికొమ్మచ్చి-2

“రేయ్‌ మాధవుడూ...!” అని గర్జించారు రంగారావుగారు. మేకప్‌ మాధవరావు నిదానంగా లోపలికొచ్చాడు. “ఏంట్రా ఇవన్నీ అంతా గలీజుగా” అన్నారాయన. మాధవరావు బెదరలేదు ఆశ్చర్యపడలేదు - “ఇదండీ - ఇడ్లీ గిడ్లీ వడా గిడా - ఇదంతా నాన్‌వెజ్‌ - బిలాల్‌ నుంచి మటన్‌, బుహారీ నుంచి చికెన్‌ 65, కొరమీనూ - ” అలా చెప్తూనే ఉన్నాడు. “ఇవన్నీ నేను తినడానికే?” “మీ తరవాత మాక్కూడానండి-” “అవన్నీ సరే - బల్లమీద ఈ చూయింగ్‌ గమ్‌ పాకెట్లు ఏంట్రా?” “అయన్నీ ఫస్టు ఫస్లు కత్తుల రత్తయ్య ఫిలిం టైములో తెప్పించామండి స - అయ్యే కంటిన్యూ అయిపోతున్నాయండి” అన్నాడు మాధవరావు ॥ నిదానంగా నిశ్చలంగా నిర్వికారంగా. దన్తటనానడనాకావడననననయానిజంిని మలో నేను రంగారావుగారికి దండం పెట్టీ “అవగానే కబురు చెయ్యండి” ” అని చెప్పి సెట్‌లోకి జారుకున్నాను. తరవాత ఆయన - వేస్టేజి గురించి మందలించారు కాబోలు - శ మేకప్‌మాన్‌ నా దగ్గరకొచ్చి “పొరబాటేంటండి?” అన్నాడు కామ్‌గా. “చూడు - మేము గొప్ప ప్రొడ్యూసర్లం కాము. రంగారావుగారి టిఫిను అయ్యాక మీరంతా దడైనింగుహాల్లోకి వచ్చి టిఫిను తినవచ్చు - అందరికీ పెట్టే టిఫిను - మీకూ పెట్టగలం. నాన్‌వెజ్‌ కూడా వడ్డిస్తారు - కావలసినంత, తినగలిగినంత, కాని అది మధ్యాన్నం లంచికే” అని చెప్పాను. చెప్పకపోతే అన్ని డిపార్టుమెంట్లవాళ్ళూ ఇదే మార్గంలో వెళ్ళే ప్రమాదం ఉంది అనిపించింది. ప్రొాడ్యూసరు గారు మెచ్చుకున్నారు. “అదే నే జెప్పేది - కొంచెం స్రిక్సగా ఉండాలి - ఇదే కాదు - మధ్యాన్నాలు నాన్‌వెజ్‌, నాయంకాలాలు స్వీట్స్‌ కూడా కట్‌చెస్తే బెటరు - ఈ వర్మర్లందరూ ఇళ్ళ దగ్గర రోజూ స్వీట్లు తింటారా ఏం?” అన్నారు. “రోజూ తినరు కాబట్టే ఇక్కడ మనం పెట్టాలి” అన్నాను. “అలా అయితే పెద్దవాళ్ళు ఓ పదిమందికి పెట్టండి. ఈ చిన్నాళ్ళందరికి ఏల - అదీ నే జెప్పేది” అన్నారు. “సార్‌ - పెద్దాళ్ళకు అరగదు - చిన్నాళ్ళకి దొరకదు-పదేసి బియ్యం బస్తాల బరువుండే లైట్లు మోస్తారు- మొహాలు బద్దలుగొట్టె వేడిలో పనిచేస్తారు” అన్నాను కొంచెం ఖచ్చితంగా. “అదేనే జెప్పేది” అంటూ వెళ్ళివోయారాయన. దేశాన్ని పాలించే పార్లమెంటు అసెంబ్రీలలో ఖర్చు నిముషానికి లక్షల్లో ఉంటుంది. అలాగే సినిమా టైము కూడా. ప్రొడ్యూసర్లకి క్షణానికింత అన్నట్టు మీటరు కాల్లూ ఉంటుంది. రామాయణంలో నటీనటులంతా ్రతిభావంతులే-ఏ ఒక్కరూ సామాన్యులు కారు. అందువల్ల కొన్ని విషయాలు చెప్పినప్పుడు వాళ్ళు - అలవాటు కొద్దీ ఆశ్చర్యపడినా, కోపగించినా-నా కష్టం గమనించి, నా మాటను మన్నించేవారు. ఒకరోజున రంగారావు గారు పిలిచారు. ముళ్లపూడి వెంకటరమణ నత 0!

“రవణా-మా (ఫెండు పది రీళ్ళ సినిమా ఎడిట్‌చేశాడట! ఒకసారి తొంగి చూసి పొమ్మని పోరుతున్నాడయ్యా-వెళ్ళి చూసి వస్తాను” అన్నారు.

అది కాల్‌షీట్‌ నడిచే టైము. ఆయనతో ఆ సీనులో నటించేవారు పదిమంది ఉన్నారు. ఆయన వెళ్ళిపోతే-గంటన్నర గైరుహాజరయితే అందరూ పనిలేకుండా కూచోవాలి. లేదా ఇళ్ళకి పోవాలి.

తెగించాను - వేరే దారిలేక.

“సార్‌- ఏదేనా ఒక్కబద్ధం చెప్పేసి వెళ్ళిపొండి” అన్నాను.

“అదేవిటి - ఏవిటా తిక్కృమాటలు”

“ఇంకోటి తోచక - మీకు డొక్కలోనో ఇంకెక్కడో నెప్పి అని చెప్పి వెళ్ళిపొండి - అంతే తప్పు సరదాగా ఎవరిదో రష్‌ప్రింటు చూస్తానంటే- సెట్‌లో అందరూ నొచ్చుకుంటారు. మీకన్న చిన్నవాళ్ళయినా వాళ్ళందరికీ అవమానం -- రామాయణానికీ అపచారం-” అన్నాను.

రంగారావు గారు తెల్లబోయారు.

“అంతేనంటావా”

జవ్పీ యిష్టం”

. “ఏఫ్రోనీ రేపు మధ్యాన్నం లంచవరు లేకుండా ఇవాళ మిగిలిన వర్ము లాగించేద్దాం” అన్నారు.

“కడుపు నిండిన మీకు లంచి మానడం పెద్ద విషయం కాదు. కాని చిన్నవాళ్ళంతా ఆకలికి తట్టుకోలేరు. - అనవసరంగా భోజనం మానేసి పనిచెయ్యరు - మాకు ఓవర్‌ టైము బేటాలతో మాడు పగులుతుంది”

“అంతేనంటావా” అన్నారాయన నిట్టూర్చి.

ఒకసారి- ఫుల్‌ ఫ్లోర్‌ సెట్టులో నూట యాభైమంది పనిచేస్తున్నారు. సాయంత్రం వేళ... జమునగారికి ఇంటినుంచి ఫోను వచ్చింది నన్ను పిలిచారు. /

“ఫోనొచ్చింది. మా అబ్బాయి బీచికి తీసుకువెళ్ళమని ఏడుస్తున్నాట్ట - నేను వెళ్తేగాని ఊరుకోడు - వెళ్తాను” అన్నారు.

“మీరిప్పుడు వెళ్ళకపోతే మీ అబ్బాయి ఓ అరగంట బద్భి పడుకుంటాడు. కాని ఇపుడు షూటింగు ఆపివెళితే మా అబ్బాయి పాతికేళ్ళు ఏడవాల్సి వస్తుంది” అనేశాను రోషంగా. అప్పుడు మా అబ్బాయికీ అయిదారేళ్ళే.

ఆవిడకీ కోపం వచ్చింది. విసురుగా మేకప్‌ రూముకి వెళ్ళిపోయారు. ఆవిడ నిజంగానే రోషనారి - కంటనీరు పెట్టుకున్నారని ఆవిడ టచప్‌ ఆయా చెప్పింది.

“మీకు దూకుదెక్కువ. ఆవిడ తిరిగి రేపు కూడా రాపోతే ఏం చేస్తాం” అన్నారు ప్రొడ్వూసరు గారు. టా రీ

నేను తలవంచుకున్నాను. న్యా ట్ర

అంతలో జమునగారే వచ్చేశారు. | శ ( 9 వో 1 స

“మా అబ్బాయి పేచీపెట్టి పడుకున్నాడుట - పని చేద్దాం | 1 (| స్‌ .. |) లెండి” అన్నారు. రా? "స్యపటై టి

వేలూ, లక్షలూ గంటకీ, పూటకీ, రోజుకీ ఛార్జి చేసేనటులు గ వై గల న్స్‌ క్ష గ కనన ళకతకులన ననన నాకును నకును కోతికొమ్మచ్చి-2

వాళ్ళు పనిచేసే రోజులు లెక్కెడతారు గాని పనిగంటలు - లేటుగా రావదం, పెందరాళే ఏదో వంకన వెళ్ళిపోవడం లా లెక్క చూసుకోరు - చూదనీరు. చెప్పితే చిరాకు, చెప్పకపోతే పరాకు. నేను చాలా చిన్న ప్రొడ్యూసరునైనా- పని గంటల గురించి పట్టించుకుని ధైర్యంగా అడిగేవాడిని. రంగారావు, శోభన్‌బాబు, జమున, గుమ్మడి అందరితో గౌరవంగానే అయినా స్పష్టంగానే చెప్పవలసి వచ్చింది. నన్ను పేచీకోరు తగవులమారి అనుకోకండి - ప్రొడ్యూసర్ల కష్టాలమీద స్టార్స్‌కి ఎంత చులకనో తెలుసోంది గదా - శోభన్‌బాబుతో కూడా పని గురించే తగాదాలు వచ్చాయి. | ఒకరోజున అయిదు గంటలకే ఆయన మేకప్‌మాన్‌ వచ్చి ఆయన కుర్చీ, మరచెంబు, ఫ్లాస్కు తీసుకెళ్ళి పోయాడు. నేను తెల్లబోయి చూస్తున్నాను. హు | విగ్గు దింపేసి ఆయనా కదిలారు. గ. ఈ ష్‌! “సార్‌ అన్నాను | య్‌ ఏ కళళ జా థ్‌ లో + అవును - ఇవాల్టినించి కొన్ని నియమాలు పెట్టుకున్నాను. నా || సాయంత్రం ఆరు తర్వాత పనిచెయ్యను - ఆదివారాలు షూటింగు (/॥ అ్యోల్త ఉందడదు-” అన్నారు. / “అది మీ ఇష్టం-కాని ఈ సినిమాకి మాత్రం సదెన్‌గా అలాటి రూల్సు పెట్టకండి దయచేసి” అన్నాను. . “రవణ గారూ - నేను ఒక నిర్ణయానికి వచ్చాక మార్పులూ, క్ర నాలా సాన్యా టై. సేమినహాయింపులూ ఉండవు. ఒకరికిస్తే మిగతావాళ్ళు కూడా ౯ వ్‌ంణా ల న్య! ॥ వె _- అడుగుతారు. కాంప్రమైజ్‌ కాలేను-అయినా మీ రామాయణం ల టి ( నో స్ట, 4 . కోసం నేనెందుకు రూల్సు మార్చుకోవాలి” అన్నారు శోభన్‌బాబు. - శమ చే నన“ ఇ ట్‌ న “ఇది రామాయణం కాబట్టే - మిరు పొద్దున సెట్‌కి వచ్చి ! గ్గ అ జ్‌ ళ్‌, శ ఒళ్ళంతా నీలిరంగు వేసుకుని (రాముడు నీలమేఘశ్యాముడు వస ల గ | గదా) ముస్తాబయేసరికి రెండు గంటలు పడుతుంది. పదకొండుకి క స్‌? | లే ్టో .వ్నే , సెట్‌కి వచ్చి రెండు గంటలు పని చేస్తారు. శ ఆజ కీ టే శి “మళ్ళీ వుధ్యాన్నం భోజనాలూ, టచవ్‌లూ, ల అనో. రెండుగంటలు-ఈలోగా మీ విజిటర్సు-ప్రొడ్యూసర్లు కబుర్లు....... ం. ఎలా పనిచెయ్యడం? చిత్రం ఎలా పూర్తి చెయ్యడం - దయచేసి పల్‌. ఒంటి ఈ పిక్చరుకి మీరిచ్చిన టైము పూర్తిగా ఇవ్వండి. లేకపోతే-” అన్నాను తలవంచుకుని. “లేకపోతే?” అన్నారాయన షార్చ్‌గా చూస్తూ. “ఏంచేస్తాం.... మా మాట మీరు వినకపోతే మీ మాట మేమే వింటాం” అన్నాను. శోభన్‌బాబు పొదుపుగా చిరునవ్వు నవ్వారు.

ధిక్‌! ఇదా సిత! తొలిరోజు రావణాసురుడు గారు సెట్‌లోకి అడుగుపెడుతూనే సీతను చూడగానే - “థిక్‌! ఇదా సీత! ఈవిడగారినా నేను ఎత్తుకుపోవడం! ఈ పిల్ల కోసమా యుద్ధం చెయ్యడం! ఆ జమున అనుకున్నాను - ఆవిదైతే బాగుంటుంది” అన్నారు. “ఆవిడ కైక వేస్తున్నారు సార్‌” అన్నాడు బాపు. అంతలో తండ్రి నాయక్‌గారు పంపగా చంద్రకళ వచ్చి రంగారావు గారికి నమస్కరించింది. దీవించారు. “నువ్వా-లక్షణంగా ఉన్నావు-విశాల నేత్రాలు-ఇందాక మాటలు నువ్వేం వినలేదుగా-ఏవో జోకులేసుకుంటాంలే-మామూలే. సరిసరి-చంద్రకళకి ఆశీర్వాదం -సీతకు నమస్మారం” అన్నారు-నవ్వుతూ. అందరం నవ్వాం. రా ాాాలాాకాలా నల వాానానా కాలాల సీత వెళ్ళి అశోకవనం 'సెట్టులో చెట్టుకింద సీతలా మడకాళ్ళుక్లీ ఇట శా గో ల మ శీ. శ పావు క క క వేసుకుని కూర్చుంది. కావిరంగు నారచీర. ్ట్‌ క జా తాని. ॥ కే ఎదుట-పొగమంచులో ౪/౧16౪-౦౧౪/౧16 పట్టు వస్రాలలో జర్‌ వ | “జి క్ర ్మా్తే ॥ కల | కందువాలూ తెల్లటి ముత్యాల ముప్పేట హారాలూ మధ్య ఆయన వెన్నెల్లో ఖీ స్హైన్‌ క చాల్లే క్త మల్లెపూల రథంలా వెలుగుతున్నారు. జే ళా జ క / -జాఖాక్తే | (1 “సీత్రాసుందరీ-యవ్వనం కొండమీద సెలయేరు లాటిది. లీ జ నచ ల. . శే వెళ్ళిపోయే నీరు వెనక్కి రాదు-లేనిపోని చింతలతో మధురక్షణాలను భ్‌ టు - " న క + శి ప ను వృథా చేయకు-నన్ను కటాక్షించుూ” అంటూ ఉంటే- ఆ నటనా... వినయంలో కూడా ఆయన శృంగారం, ఆ రీవీ లేవ - చూసి మేమందరం ముగ్దులం అయిపోయాం. తర్వాత వచ్చే రాజసభ ఘట్టాలలో అరివీర భయంకరుడుగా శూరుడుగా ధీరుడుగా ఆయన అభినయం అనితరసాధ్యం. రాముడి చేతిలో ఓడి “నేడు పోయి రేపు రమ్ము” అనిపించుకుని తలవంచుకుని పరిదీనుడుగా వెనుదిరిగిన వేళ కూడా ఆ మహానటుడికి - నారాయణరెడ్డిగారు రాసినట్టు... “సరిలేరు నీకెవ్వరూ!” అనిపించింది. చివర పతాక సన్నివేశంలో బాపు ఒక అద్భుతం చేశాడు. . ఎప్పుదూ సింహాసనం మీద రీవిగా సింహం లాగే కూర్చునే రావణుడిని - రాజసభా మందిరంలో అన్నిటికన్న చివర ఉన్న మెట్టుమీద కఠిన శిలమీద దీనావస్లలో కూర్చోబెట్టి ఆయన మనస్తాపాన్ని చిత్రీకరించాడు. థ ట్‌ మం రంగారావుగారే ఆ షాట్‌ సెటప్‌ చూసి అద్భుతం అన్నారు. క్షణం పసిపిల్లవాడిలా ఆనందంగా చప్పట్లు కొట్టారు. “ఈ రంగారావుని నేలమీద కూర్చోబెట్టి సింహాసనం కన్న క్‌. త్‌ే ఎత్తుగా నిలబెట్టిన మొనగాడివి నువ్వేరా” అని భుజం తట్టారు. తోరా, దూరం నుంచి చూస్తున్న నాకు ఆనందంతో గర్వంతో ఇల 9. కంటనీరు చిమ్మింది. రా తత్త మేం! రావణబ్రహ్మ దశముఖుడై -పదిముఖాలతో పదిరకాల 1/1 “లీ మ్‌ న్ని హావభావాలతో-కామ (క్రోధ లోభ మోహ మద మత్సరాలను ష్‌ ప్రదర్శించిన శిల్పం అసదృ్భృశం-అనితర సాధ్యం....... తెలుగు తే 2222222 | క్రోశ్రికొమ్ముచ్చి-2

చలనచిత్ర ధరిత్రి చరిత్రలో ఒక యశస్వీ రంగారావు లాటి మహానటుడు -అక్షరాలా తే! క సానా నభూతో నభవిష్యతి.... రామాయణంలో ఆయన పుత్రశోకంతో పాడే పద్యం నస లీ మ త ప అం పా కోసం- తన ఇంటిలో చిన్న సిట్టింగు పెట్టారు. [10 పన అవే శ గాయకుడు మాధవపెద్ది సత్యం గారినీ పుగళేంది గారినీ బాపునీ పిలిచారు. (1 న జ పుత్రులందరినీ పోగొట్టుకుని పెద్దకొడుక! చిన్న కొడుక! అని పేరు పేరునా |. (| శ్‌ 1 శ, న వచనంలో ఆరంభమైన పద్యం క్రమంగా రాగంలో కలిసి నడవడం. ' ఖీ / వ స మ ఈ “తరుణ సుతులార హితులార తమ్ములార టే స న్‌ గ్‌ అనుగు జనులార మణులార దనుజులార ః 1. “శ గ్‌ సమర ఘోరాగ్ని కీ రీతి సమిధలగుచు జ -

న. ఎ కదలి పోతిరి వీని నేకాకి జేసి - ఏకాకి జేసి” . _ | అని అందులో వస్తువును రాగాలతో సాగదీయకుండా అర్ధవంతంగా... _

భావయుక్తంగా ఆ పద్యాన్ని కంపోజ్‌ చేయించుకున్నారు. తను నటించినపుడు ముఖకవళికలూ కదలికలూ స్వరస్థానాలూ ఎరుకపరచుకుని బోధపరచుకుని హరాయించుకుని ఆ విధంగా రికార్దింగు చేయించుకున్నారు. దాని ప్రకారమే నటించారు. అలాగ పద్యంలో సాధ్యాసాధ్యాలను సాధకబాధకాలను తెలుసుకుందికి కృషిచేసిన మరో గొప్ప నటుడు-దశరథ పాత్ర నడిపిన గుమ్మడి గారు. సంపూర్ణ రామాయణంలోనూ ఆ తరవాత తీసిన సీతాకల్యాణంలోనూ కూడా ఆయనే దశరథుడు. (దశరథుడి వేషం ఈటీవీ భాగవతంలో మళ్ళీ వచ్చింది. అప్పుడు ఆ వాత్ర బాలయ్యగారు ధరించారు) రామాయణంలో శోకదశరథుడి పాత్రను అత్యద్భుతంగా (| ళు నడిపారు గుమ్మడిగారు. ఆయన పాత్రల్లో లీనమై య 6 ౧౫ కరిగిపోరు-పాత్ర పక్కన నిలబడి లోతుపాతులు అదనూ పదునూ న్‌ సా 20 చూసుకుని - చక్కగా నేర్పుగా నడిపిస్తారు. స్తారేల 4 గ్గ ్రగ దశరథుడుగారికి ఓ చిన అలవాటుండేది-డైలాగులు ే! "/2/ ష్‌ మార్చడం - ఆ న ర్చ టన “భోజనం చేశారా” అని డైలాగు అంటే - “అన్నం తిన్నారా అంటే బెటరుగా, హాయిగా, తేటగా ఉంటుంది” అనేవారు. __ ఒకవేళ-'అన్నం తిన్నారా అనే డైలాగు ఉంటే 'భోం చేశారా" అందాం- కాస్త హెవీగా, డిగ్నిఫైడ్‌గా ఉంటుంది అనేవారు. సీతాకల్యాణం ఘట్టంలో - పరశురాముడు రాముడిని కలిసే సన్నివేశం తీస్తున్నారు. పరశురాముడి చేతిలో నుంచి విష్ణధనుస్సును అందుకుంటూ రాముడు ఆయన అవతార తేజాన్ని పరి[గ్రహించే వేళ - సభలో అందరినీ ఒక మాయ ఆవరిస్తుంది. రాముడికీ - పరశురాముడికీ, వసిష్ట- విశ్వామిత్రులకి తప్ప

మిగిలినవారికెవరికీ స్పృహ ఉండదు. పరశురాముడు అంతర్జానం అయ్యాక కోట్‌, అందరికీ మెలకువ వస్తుంది. అప్పుడు దశరథుడు కలవరంతో రాముడినిక్టీ = శ చిశ చూసి భుజాలపై చేతులు వేసి నాయనా - క్షేమమేనా' అని అడుగుతాడు. (( శై నం శక్‌ . ౩. చ రాళ్ళ లే

రాముడు “మీ వాత్సల్యమే నాకు సర్వరక్ష అంటాడు. శా. జో //. ల్‌ శే జా త్య

గుమ్మడి గారు ఆ డైలాగు విని నవ్వేశారు. | క (| స్ట టా /| న్‌

“రమణగారూ - సర్వరక్షకు బదులు “శ్రీరామరక్ష” అంటే పోలా?” కీ క న. .

రు సంనే ౯ [ క్య1 కు ప నా

“పోతుంది సార్‌-అంతా పోతుంది - తండ్రి అడిగేదే శ్రీరాముడిని. ఆ త్‌" ఈ? మే క శ్రీరాముడే శ్రీరామరక్ష అనడం ఆ శ్రీరాముడు ఒప్పుకోడు గదా అన్నాను.

నేను సర్వరక్ష అని ఎందుకు వేశానో - అప్పుడు అర్ధమైంది ఆయనకు.

“అడ్డడ్డడ్డా-అవును గదా” అంటూ నవ్వేశారు. “అంతేలెండి - కవులు డైలాగులు ఒకటి రెండుసార్లు ఆలోచించి రాన్తారు అన్నారు.

“మేము మార్చి పరిమార్చస్తాం” అనలేదు.

ముందర సందేహించినా తరవాత కైక పాత్రను స్వరూప స్వభావాలను సమగ్రంగా ఆకళింపు చేసుకుని నటించిన మహానటి జమున గారు - ఆవిడ లేకుండా ఆ రామాయణ కథను ఊహించలేము.... ఆమె సహజ సుందరి. దానికి శృంగారం, వయ్యారం, కాఠిన్యం, అటు పుత్రవాత్సల్యం అన్నిటినీ అత్యద్భుతంగా మేళవించి నటించింది. ్రేకకలోకంతో సీరాజనాలు అందుకుంది. క

రామాయణ మహామాలా రత్నమ్‌ వందే అనిలాత్మజమ్‌

రామాయణ రత్నమాలలో హనుమ కొలికి పూస. వో నరుడి కథను వానరుడు నడిపిన అద్భుత కథ.

భగవంతుడికే సాయం చేసిన భక్తాగ్రేసరుని దివ్య కథ. రామాయణం ప్రాణాక్షరం వంటి హనుమపాత్రను అర్జా జనార్దనరావు గారు అత్యద్భుతంగా నిర్వహించారు.

ఆ వేషంలో ఉన్నన్నాళ్ళూ ఆయన భక్తిశ్రద్ధలతో హనుమద్విభూతిని ధరించి ఎంతో నిష్టతో ఉండేవారు.

ఉదయం అయిదు గంటలకే స్నానాదులు పూజ ముగించుకుని వచ్చి మేకప్‌ వేసుకునేవారు. రోజంతా పాలూ స్రారాకాాకానులనవానా నునా తతకునత్తుర్తక్రవా వారా న్తామ్వ్యా కొబ్బరినిళ్ళూ స్త్రాతో పీల్చుకు తాగడం తప్ప వేరే ఆహారం క్ష్‌ = ఉందడదడు......... శ ప 1 తనకి షాట్‌ లేనప్పుడు సెట్‌లో ఒక వారగా కన్నులు శ లే _. "మూసుకుని ధ్యానంలో కూర్చునేవారు+పారిజాత తరుమూల 1 నవ . వాసినమ్‌, భావయామి పవమాన నందనమ్‌' అన్నట్టు. జ వ ర = షూటింగు అయిపోయాక కొబ్బరికాయ కొట్టి స్వామికి పై క || = కర్పూర హారతి ఇచ్చి, నమస్కారం పెట్టేవాళ్ళం. దృష్టిదోషం చ టా * పరిహారం అయాక మేకప్‌ తీసేవారు. చ మా మూతికి మేకప్‌ రీత్యా కొన్ని ఇబ్బందులు ఉన్నా సంభాషణలు లలన కోతికొమ్మచ్చి-2

చక్కగా స్పష్టంగా చెప్పేవారు. హనుమంతుడు ఎగిరే ట్రిక్‌ షాట్‌లకు-పొట్టకింద చిన్న కుషన్‌ ఉంచుకుని దానిమీద బోర్లగిలా పడుకుని గంటల తరబడి హనుమ ఆకాశవీధిలో ఎగురుతున్న భమ కలిగించే మూవ్‌మెంట్లు ఇచ్చెవారు, చూసేవారికే ఆ కష్టం తెలిసేది. ఇక చేసేవారికి సహన శక్తి ఆ భగవంతుడే ఆ హనుమంతుడే ప్రసాదించాడు. విడిగా బయట చూసినపుడు ఆయన కళ్ళు సాధారణంగా సన్నగా చిన్నగా ఉన్నట్టనిపించినా, ఆ పాత్రను ధరించాక - అవి సదాశివజ్యోతులై దుర్నిరీక్ష్య్రంగా ఉందేవి. రామాయణం చిత్రంలో ఇంటర్‌వెల్‌ దగ్గర- నేపథ్యగానంలో

• రావణుడు సీతను ఆకాశమార్గంలో తీసుకువెళ్తున్నపుడు - “ఆకసాన పయనించు జానకి రణమ్ములు ఒలిచె యి) ఆభరణమ్ములు ఒ వ్‌ 2. ఆత్మేశునకవి ఆనవాళ్ళుగా - క న హనుమ చేతిలో విడచె” మూ ప్‌ అన్న పదం రాగానే నదీతీరాన సూర్యుడికి ఆర్ధం ఇస్తూ అంజలి ౬౨౧1 లీ ళ ఘటించిన హనుమ రూపం తొలిసారి తెరమీద కనిపిస్తుంది. అంతవరకూ _69 సి గూ క (0లో సంర గ్‌ హాలంతా నిశ్శబ్దం..... రెస్పాన్సే లేదేమిటి అనుకున్నాం. 6 షాటు 06 హనుమ రూపం కనబడగానే హాలు హర్షధ్వానాలతో చప్పట్లతో మారుమోగిపోయింది! భగవంతునికే సాయము చేసిన హనుమంతునికిదె మంగళమ్‌! ఇంటర్‌వెల్‌ తరవాత హనుమ సుగ్రీవుడు పంపగా ఒక వృద్ధ బ్రాహ్మణుడుగా రామలక్ష్మణులను సమీపిసాడు. ఆ పాత్రను-మా మిత్రుడు-మాకేమిటి-సర్వజన మిత్రుడు శ్రీ శ్రీపాద పట్టాఖీ గారు ధరించారు. ఆయన నాటక రంగంలో సుప్రసిద్ధులు. ఎన్నో నాటకాలకు ప్రయోక్త ధారాళంగా పద్యాలు చెప్పగలిగిన విద్యావంతుడు. మా సినిమాలు సాక్షి నించి ముత్యాలముగ్గు వరకూ మాకు ఎన్నో విధాల సహాయ సహకారాలు అందించిన సన్నిత్రుడు. ఆయన ఇల్లాలు కౌసల్యగారు మా ముళ్ళపూడి వారి ఆడపడుచు. డా నలబ్లాయేళ్ళనాడు -నమ్మెలూ వవర్‌కట్‌లూ నవున్యలు హనుమ- మానవరూపంలో వచ్చిన వచ్చిపడితే-ఆవిడ టెలిఫోను ఆఫీసరుగా ఎంతో సహకారం ల ్నర్రీపాదపట్టాభి _ అందించేవారు. . ఇ నే న్‌. శ్రీపాద వారింటి వంటలు ముఖ్యంగా ఆవిరికుడుము ఇ. వు ర! సే! (వాసెనపోలు), బెహరా పచ్చడి అంటే బాపు, నేనూ (ప్రాణం ప లే న రంల [ పెట్టైవాళ్ళం. అని అమృత(ప్రాయాలు.... ప గ్‌ క + కము ంకే ట్‌ క (1 ఒక చిత్రంలో ఆయన చిన్నవేషం వేశారు. ఎడిటింగులో అది ౪ జ చి
• బాగా కుదించుకుపోయింది. ఆయన వీపు మాత్రం చూపే షాట్‌ క్స్‌ వ గే త ప్‌ మిగిలింది. నేను సర్దిచెప్పబోయాను. ఫ్‌ స్‌ [ | 'ఫర్రేదు, మీ పిక్సర్‌కి నేను వెన్నెముకలాంటివాడిని అవుతున్నాను ల | నే గ లా మ ఖా ల న న శ ముళ్లపూడి వెంకటరమణ వలనా | ౯5

అననన న న అన్నారు పట్టాభఖీ గారు హాయిగా నవ్వెసి... గ్‌ ఆనాటి నాటక సంప్రదాయాల ననుసరించి ఈ రామాయణంలో గుహుడి కే జీ ళ్‌ పాత్రను కూడా అర్జాగారే ధరించారు. ల త రవికాంత్‌ నగాయిచ్‌ మాయా ఛాయాగ్రహణం యావద్భారతదేశానికీ ఒక హా నే జ సువర్గాధ్యాయం. ఆ అధ్యాయం తెలుగులో బాపు ఫాంట్‌లో బొమ్మలు గీయడం తీవ వ్రాయడం వంటి ఒక అద్భుతం. క . ఆ అద్భుతాన్ని రవికాంత్‌ నగాయిచ్‌ అనే మాయా ఛాయాగ్రహణ శిల్పంలోకి

• తీ మలచి ప్రాణప్రతిష్ట చేయడం మహాద్భుతం. బాబూభాయ్‌ మిస్త్రీ అంతకు ముందు ట్రిక్‌ ఫొటోగ్రఫీలో రవికి గురుతుల్యుడు బాబూభాయ్‌ మిస్త్రీియే లాలా. నంబర్‌ వన్‌. ఆయన తరువాత దక్షిణాదిన మాయాబజార్‌ తీసిన మార్య్శస్‌, త బార్‌ట్లే-రెహమాన్‌, కమల్‌ఘోష్‌ ప్రసిద్దులు. శ ౫) ౧ ఇ స్మ సే / జే న్‌్‌ శ్‌ ఆ తరువాత వచ్చిన శిష్యులు ఎస్‌. వెంకటరత్నం, క్‌ క ల క క కే నం. ౯ మహాదర్శకుడు భీమ్‌సింగ్‌ అన్నగారి కుమారుడు - _ శ్లీ షె భో 1 బం జే లోక్‌సింగ్‌. విజయచందర్‌గారి రాజాధిరాజులో స్య ప . త్‌ క ఫొటోలలోంచి గొప్ప దృశ్యాలు సాధించాడు. స 1 క్ట స స్త కీ కాని ఆల్‌ టైమ్‌ గ్రేట్‌ రవికాంత్‌ జీ....గురువును. __ గో = కచ ఇ క వించిన శిష్యుడు. నంవూర్జ్మ రామాయణం, క్షీ క ఖా శ! న్నే వావ చో దాన్నిమంచి సీతాకల్యాణం ఆయున సృష్టించిన క్షా లక త్త ఆ కాశి _ లై లు ల ఎ జ జిల శే అమరజ్యోతులేె. లో బం జహా యేట నా" ఆ రెండింటికీ రూపశిల్పి, దర్శకుడు బాపుగారే. ఎంకి కు వాదా అజ్మీ సహాయకుడిగా పనిచేసిన అయినా బాపుగారి చిత్ర కల్పనా దృష్టి సృష్టి లేకపోతే-ఈ క్‌ సింగ్‌ - బాపు, అనిల్‌ కపూర్‌, జ్యాతిలత్‌.. ట్రిక్సు ఇంత గొప్పగా వచ్చేవి కావని అనేవారు రవికాంత్‌. ఆరంభంలో బాబూభాయ్‌ శిష్యుడు రవికాంత్‌కి ఇలాటివి నల్లేరుపై బండి నడకే అని మేమూ నిశ్చింతగా . ఉండబోయాం. కాని నల్లేరు బాటలో పల్లేరు మొలిచింది. బాపు కాన్సెఫ్టలు ఎదురుగా పెట్టుకని రవి ఎన్నో రాతలూ గీతలూ లెక్కలూ గిక్కలూ చేశాడు. రాకపోతే నుదురు మీద కొట్టుకునేవాడు. ఓ మూలకెళ్ళి కూర్చుని-గొణుక్కుంటూ ఉండేవాడు. 'స్లజ్‌-లెట్‌ మి గో-ఎరక్క ఒప్పుకున్నాను” అనేవాడు. కాని బాపు, ఆ వెనక నించున్న నేనూ మా ఓక్కృమొహాలూ చూసి నవ్వేసేవాదు. కుంభకర్ణుడికి నలభై అడుగుల వెడల్పు మంచం చేయించాడు. వాటికి తగిన మినియేచర్లు చేయించాడు. మనుషుల్ని పడుకోబెట్టాడు - తిరగేసి మరగేసి మొగ్గలు వేయించాడు. రాక్షసుడి సైజు పదేసి అడుగుల ఈటెలూ బల్లేలూ, వాటికి దీటుగా ముక్కులో దూరే ఆరు మిల్లీ/సెంటీ మీటర్ల మినీలూ చేయించాడు. అంతకుముందు డూండీగారి వీరాభిమన్యు చిత్రంలో-సీసాలో మనుషులూ పిల్లలూ (౦౫ 7064౧00) వాటితో కట చనన ననన కోతికొమ్మచ్చి-2

కటి తంటాలు పడటం చూశాం. (యర్రా ఆనాటి కవి గొప్పగా తీసినట్టే-ఇప్పుడు ఈ రామాయణానికి ఈ పని కో వాటన్నిటినీ మించిన పని. రా సా చిన్న ప్లాష్‌బాక్‌...... నల ఆనాడు ట్రిక్సుకి డూండీ, రవీ ఇస్తున్న ప్రాముఖ్యం చూస్తే నాకు భయం ఆననలనాలవనను వేసింది. వీళ్ళు కథ విడిచి సాముచేస్తూ-ట్రిక్కుల మాయాజాలంలో పడిపోతున్నారని ఉననవ నననననమమి. ననననానోనునలననననోి. అనుకునేవాడిని.... కాని చెప్పే నాహసం చాలదు. శ మాననననోననననననా నానన. ననున ఓసారి డూండీ గారు కొంత రష్‌ చూపిస్తే నా భయం గురించి సణిగాను. అహానతాలననినాోతి. యన నవ్వేశారు- పూర్తి పిక్చరు రీరికార్దింగు అయ్యాక చూడండి అప్పుడు తెలుస్తుంది అన్నారు. సినిమా అనగానే హైదరాబాద్‌లో ప్రీవ్యూ షో వేసి నన్నూ బాపునీ కూడా పిలిచి చూపించారు. వీరాభిమన్యులో విశ్వరూప ప్రదర్శనానికి ఆనాడే బాపు ఎన్నో రేఖా చిత్రాలు సమకూర్చి ఆ కాన్సెప్టకి రూపురేఖలు దిద్దాడు. అంతకు ముందే బాపు బొమ్మలు చూసి మెచ్చుకున్న డైరెక్టరు మధుసూదనరావు (వీరమాచనేని)గారు బాపుని పిలిచి - వీరాభిమన్యు మొత్తం పిక్చరుకి షాట్‌ బై షాట్‌ బొమ్మలు వేసిపెట్టండి అని అడిగారు. _ “సాధ్యం కాదు సార్‌” అన్నాడు బాపు టూకీగా. వీరాభిమన్యు చిత్రం మొత్తం చూశాక డూందీగారు పిలిచారు. ఎలా ఉంది అన్నారు. మేము జవాబు చెప్పేలోపలే , తెలిసిపోయిందిలెండి అన్నారు మా మొహాలు చూసి. లా రామాయణం సినిమా విడుదలైన మొదట్లో చాలా ఆ గంప 6ంది గో దా స ౨ రిటాయలం ఆమారుంట్యి జంకింది..... తొలి రెండు మూడు వారాలూ ఆదుకుని ప్రాణం ో న్న పోసి జవసత్వాలు (ప్రసాదించింది రవికాంత్‌ మాయా ఇ్నుగ్ట్రు 11! ఛాయాగ్రహణమే. అందువల్ల పబ్లిసిటీ కూడా ఆ మార్గంలోనే ద ల చేశాము. ఆ టెన్‌షన్‌ సమయంలో శోభన్‌బాబు దగ్గర్నించి ఫోనులు-పబ్లిసిటిలో 'సీతారాముల ఫొటోలతో డిజైనులు ఎక్కువ వెయ్యండి అని-- నేను తరవాత ఆయన ఇంటికి వెళ్ళి - పెద్ద స్తార్‌ల ఇమేజి పాలిట్రిక్సు, ఎన్‌టిఆర్‌ ప్రభావం వివరించాను. 'ఎన్‌టి రామగ్రహణం నడుస్తోంది. కొంచెం ఓపిక పట్టండి” అని చెప్పాను. నాలుగోవారం నాటికి రామగ్రహణం పట్టు సడలింది; క్రమంగా విడిచింది. కొత్త రా్మమోదయం ఆరంభం అయింది. లి సినిమా పది కేంద్రాలలో శతదినోత్సవాలు చేసుకుంది. క గర అప్పుడు ఈ విధంగా ఫుల్‌ పేజి ప్రకటన వేశాము- లీ (క్త క అభినవ రాముడి అఖండ విజయం!

• టల ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననన

ఉదతనాయం

కడలి గట్టున ఉదతవైతే

బుదడత సాయము చేయనా

కాలమెల్లా రామచంద్రుని

వేలి గురుతులు మోయనా క

-=ఆరుద్ర కనిపించింది కొద్దిక్షణాలే అయినా - సంపూర్ణ రామాయణంలో సర్వజనాభిమానం సంవాదించుకున్న న్లార్‌ --ఒక ఉడత.....

లాంగ్‌షాట్‌లు సముద్ర తీరాన తీసినా - కొన్ని ట్రిక్‌షాట్‌లు మెడ్రాసు గిండీ ఫారెస్టులో తీశాము. ఉడత నీటిలో మునిగి వచ్చి ఇసుకలో పొర్లడం, తడి వంటితో సముద్రంలో మునగడం - మళ్లీ ఇసకలో పొర్లడం......

ఆ తరవాత రాముడు తన చేతుల్లో ఎత్తుకుని దాని మూపును నిమిరి మునివేళ్ళతో దువ్వడం - దాని మూపుమీద మూడు బంగారు చారలు ఏర్పడటం - లాటివి తీశారు. అందరూ మురిసిపోయారు. .

ఎక్కడో-బాగా అలవాటైన పెంపుడు ఉడతలు తప్ప- సాధారణంగా అవి చేతికి దొరకవు. ఒకవేళ దొరికినా-భయంతో కొరికేసి విదిలించుకుని పారిపోతాయి.

ఈ సినిమాలో ఉదత చాలా సాధువుగా నడుచుకుంది. షూటింగు అయిపోయాక నెను దాన్ని ఇంటికి తీసుకువెడదామని కూడా అనుకున్నాను. కాని దాన్ని తెచ్చిన వాళ్ళు - అడివిలో చెట్ల మధ్య వదిలేశారు. అయితే అది చెంగున గెంతి పారిపోలేదు. నెమ్మదిగా గుబురుల్లోకి వెళ్ళిపోయింది.

అడవిలో ఎలకలూ పాములూ ఉదతలూ పట్టి జీవించే ఇరుళాస్‌ జాతి వారు దాన్ని పల్టీ తెచ్చారుట.

రాముడి చేతిలో ఉన్నపుడు అది కరవకుండా పారిపోకుండా ఉండటం కోసం దాని పళ్ళు పీకేశారనీ, నిన్న తిన్న జామకాయలు తప్ప ఇవాళ వొద్దుటినించి దానికి తిండి లేదనీ, షూటింగు అయ్యాక వదిలేసినపుడు అందుకే ఎగరకుండా మెల్లిగా దేకుతూ పాకుతూ వెళ్ళిందనీ చెప్పారు.

అలా అడివిలోకి వెళ్లాక-పళ్లులేక-ఏమీ కొరకలేక-తిండిలేక మాడి చనిపోయి ఉంటుందని ఊహించాను.

నిజంగా అంతవరకూ నాకిది తెలియదు-తెలిసినా ఏమీ చేయగలిగి ఉండేవాడిని కాను. కంటనీరు పెట్టుకుని నిట్టూర్చడం తప్ప-

ఇది జరిగి దాదాపు నలభైయేళ్ళు అయినా ఇంకా మర్చిపోలేదు. ఎక్కడేనా మూగజీవుల్ని చూసినప్పుడల్లా ఇప్పటికీ గుండె కలుక్కుమంటుంది. గి

అప్పటికి జీవకారుణ్య సంఘాలు (ఎస్‌.పి.సి.ఎ) బాగా పుంజుకోలేదు. జే న్న వారే యాక్టివ్‌గా ఉండి ఉంటే-నా ద్వారా ఉడత మరణించబడినందుకు // శ (వైకేరియస్‌ లయబిలిటీ) శిక్షగా నన్ను ఎలుకలబోనులో పడేసి దాన్ని ల ఆ ఎండలో పెట్టి, నేను గిలగిలలాడుతుంటే -వాళ్ళు కిలకిలనవ్వుతూ నాకు ఇ గి ఆ ప్రాణం తీపి రుచి మీద ఒఖ్బ బిగిని గిరీశం చేత లెక్చరు ఇప్పించేవారే......

మీకు మనేకాగాంధీ వంటివారు గుర్తుకు వస్తే నా పూచీ లేదు. ఆ ళ్‌ / పేర్లు నేను చెప్పలేదు. 1ప్ర0 నాననా నునన కానా నావనంనననన కోతికొమ్మచ్చి-2

అన్నట్టు అహింసావాదంపై ఒక చిన్న షికారు.

ఒక గొప్ప జీవకారుణ్య సంఘంలో - ఒక లేడిపిల్లకి ఎక్కడినించో వచ్చిన ఉండేలు దెబ్బ తగిలి గాయం అయింది. ఎన్ని మందులు వేసినా తగ్గలేదు-

ఆ లేడి ఆ బాధతో విలవిలలాడింది. ఆ బాధను చూడలేక ఆశ్రమం నడిపే కరుణామయుడి ప్రాణం కూడా బాధతో విలవిలలాడింది.

ఆయన శిష్యభటులను పిలిచి- “దాని బాధను నేను చూడలేను-చూస్తూ భరించలేను-దాన్ని చంపి, బాధ అనుభవించే బాధ నుంచి దానినీ - అది చూసే బాధనించి నన్నూ విడుదల చేయండి” అని చెప్పాడు.

ఆ ప్రకారమే శిష్యులు దాన్ని కరుణతో వధించారు.

ఆ తరువాత ఆ కరుణానిధిని కొత్తబాధ పీడించ సాగింది.

“ఆ మూగజీవి బాధను చూసి భరించలేక దానిని నేను చంపించాను. కాని బతకాలనే ఆశ ఉందేమో దానికింకా-నేను చంపించకపోతే అది ఎలాగో బతికి బాగుపడి నూరేళ్ళు ఉండేదేమో. దానిని చంపించడానికి నాకేం అధికారం ఉంది- ఎటువంటి హక్కు ఉంది-ొ అని వితర్మించుకుని క్షోభ అనుభవించాడు.

మామ, అప్పు, బాపు

• సంపూర్ణ రామాయణంలో సంగీతం చాలా విశిష్టంగా సమకూర్చారు - మహాదేవన్‌, అప్పు, (సహాయకుడు పుగళేందికి మామ పెట్టిన ముద్దుపేరు అప్పు) బాపు. =

ఈ సంగీతానికి ఆరుద్ర, సినారె, దాశరథి, కొసరాజు గారలు సాహిత్య "కథ నె శోభను చేకూర్చారు. పసుమర్తి, వెంపటి చినసత్యంగారలు నృత్యాలు చు టా సమకూర్తారు క్‌ న ఆ

లు న సోనా రామచంద్రుడిలాగే షోడశ సౌభాగ్యాలతో చిత్రం విరాజిల్లింది.

'అన్ని గుణములెదురొచ్చి అయ్యను కొలిచేను రామయ్యను కొలిచేను” 1 ఖ్‌

_ అని కృష్ణశాస్త్రిగారు గానం చేసినట్లు రామలాలీ మేఘశ్యామ లాలీ, అసలే మాల ఆనదు చూపు-ఆపై ఈ కన్నీరు అని శబరి పాట, ర్‌

ఉత్తేజం ఉత్సాహం ఎగజిమ్మే “ఎవ్వడు నిను మించువాడు, శ (

రామాయణం కథను ఆద్యంతం గానం చేసిన తోడిరాగ విన్యాసాలతో ల ॥

• శాంత, బీభత్స, రౌద్ర, శృంగార, కరుణ రసాలతో కానడ, చంద్ర కౌయ్‌ వంటి రాగాల మాల ధరించి నడచిన వెడలెను కోదండపాణి, టం చిత్రం మొత్తానికి త్యాగరాజ కీర్తనల నేవథ్యంతో, గ్గ భమ సుబ్రహ్మణ్యరాజుగారి వీణా వాదన వైభవంతో బాక్‌గ్రౌండ్‌ మ్యూజిక్‌ సాధారణంగా హిందూస్తానీ ధోరణులపై అభిమానం చూపే బాపు- అనో గ ఇందులో కర్ణాటక సంగీత సౌరభాలను వెల్లివిరియజేశాడు. భ్‌ | టైటిల్‌ మ్యూజిక్‌కి రఘువంశ సుధాంబుది చంద్ర (పట్నం _ జ సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్‌) కీర్తన వీణావాదనం-ఈమని వారి శిష్యుడు (చల్లపల్లి) ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననన.

క్‌ గాం రాకా శాం ణక ారావనానాం ల జ్ఞ ను. చిటి బాబు. జు ఇ వ్యా స్త వ. ట | న ం తా | గు క? ఇవన్నీ ఇంత గొప్పగా సమకూరడం-రాముడి వ జో శ్రా ఫ్‌ జా తే స ] దయ, మా భాగ్యం....... డి. శే స్టే-ప ప్‌ ఏ. స్‌ స్త క్‌ న! న్న | శ - “ర కో కో గారూ!” | రట. “ఒక పారకోత్తమదిని ( నలో 1 వ్‌. | “షా టే కో . | మ | ఠరకుడు అంటి చాలు. ..కొత్తముదా కాదా ( | 5 ర అన్నది మీరే చెప్పకూడదేమో - ఇంతకీ దేనికి ' పావిరిను నీ పూర్త కాపయ వలిచారున విత్రి నుం సంపూర్ణ రా ణం . ల ల లు కథా-రాముడి కథా?” “రాముడి కథలో కథే మా కథ- మా కథే రాముడి కథలో కథ” “తికమకగా ఉంది” వ ఆ “సరే-మకతిక చేసేద్దాం-మీరడిగారు కాబట్టి చిన్న సొంత డబ్బా - టూకీగానేలెండి” రామాయణ నిర్మాణానికి మొత్తం 17 లక్షల ౩4 వేలు అయింది. నేను పెద్ధ-బడ్జెట్ల మనిషిని కాను. కాని ఈ అంకె గుర్తుండిపోయింది. ఆడిటర్లు రాసిచ్చిన అంక అది. ఇందులో మూడోవంతు సెట్టింగులకి అయింది. సెట్లన్నీ ప్రసాద్‌ స్పుడియోలోను, ఒకటి రెండు ఏవీయంలోనూ వేశాం. ఎప్పటిలాగే అప్పుడూ ఓనర్‌ లేబర్‌ సమస్యలు ఉందేవి. (ఎవియం చెల్టియారు గారు- పనివారి కోసం ఎంత చేసినా తనవారి కోసమే చేశాడు అన్న నిందలు భరించలేక, వేగలేక, ఉడకలేక విరక్తి చెంది స్పుడియోను పిల్లల కొదిలేసి, తను వడపళని వదిలి మైలావూరు చేరి విశ్రాంతి తీసుకుంటూ ఉండి....పోయారు) నా ప్రసాద్‌లోనూ అనేక సమస్యలు. అయినా మా సెట్సు విషయంలో అంతా. + ం [౯ సజావుగానే సాగింది కాని లంకా దహనం ఘట్టాల దగ్గర సమస్యలు మొలిచాయి. మ న లంకా దహనానికి ప్లైవుడ్‌తో చిన్న చిన్న బొమ్మరిళ్లు కట్టి ఒక ఊరులాగా ్ళ$్‌ చూపించి దాన్ని కాల్సాలి. దానికి ఎస్టిమేషన్‌ అడిగితే లక్షా యాభైవేలు వేశారు -. కే క క స్టుడియో యజమానులు. స, ల లో ఇవన్నీ చెయ్యడానికి 20 రోజులు, తియ్యడానికి ఒక్కరోజు. ఇంతాజేస్తే అది బా ఇ తెరమీద కనిపించేది ఒక్క నిముషం. అది కాకుండా ఇంకో డేంజరు - ఆ సెట్టు ఈ; స్టుడియో కాంపౌండులో వేస్తే అగ్నిప్రమాదం జరగవచ్చునని-అందువల్ల-ఊరుకు ప దూరంగా ఎక్కడో వెయ్యాలని దానికి మరో అరలక్ష కావాలని చెప్పారు.

• వాళ్ళ రూల్సు కాదనే హక్కు అధికారం నాకు లేవని తెలుసు. మార్దాంతరం వెదికాను. క్షే ప్రాం అనలా నను కోతికొమ్మచ్చి-2

| అట్టలతో ఒకటి, ప్పైవుడ్‌తో ఒకటి -రెండు చిన్న బొమ్మరిళ్ళు చేసి వాటిని కాల్బాం-పెట్రోలుతో. భగ్గుమన్నాయి-బూడిదయ్యాయి-నల్లటి పొగ.... మంటమీద కంట్రోలు లేదు. స్పడియోలో సెట్టు వేస్తే అగ్ని ప్రమాదం జరగకూడదు -కాలినప్పుడు భగ్గమనకుండా నిదానంగా కర్పూరంలా కాస్త నిలచి కాలేది కావాలి. కొన్ని క్షణాలు ఘోర తపస్సు చేశాను. యురేకా! థెర్మాకోల్‌ పనిచేస్తుంది. అప్పటికింకా మార్కెట్‌లోకి భారీగా రావడం లేదు గాని-చూశాను. ప్రసాద్‌ స్టుడియో కాంపొండులో ఓ మూల కాల్తున్న వాకింగ్‌ ముక్కల్ని చూశాను. వెళ్ళి ఆ కుప్పులో వెదికాను. ఫారిన్‌ నుంచే వచ్చే రికార్దింగు మెషీన్ల పాకింగ్‌ మెటీరియల్‌ పడేసి ఉంది. ఒకటి తీసి పక్కన పెట్టి - చిన్న ముక్కని నా సిగరెట్‌ లైటర్‌తో అంటించాను. నిదానంగా మండింది, కర్పూరం కన్నా... ధైర్యం వచ్చింది. టెలిఫోను డైరెక్టరీలో థెర్మకోల్‌ కంపెనీల పేర్లకోసం వెదికాను. ఒక్కటే ఉంది. అంబత్తూరు ఇండస్ట్రియల్‌ ఎస్టెటులో దొరికింది. ఫోన్‌ చేసాను. రమ్మన్నారు సింగ్‌జీ. మర్నాడు పొద్వన్న ఆర్ట్‌డైరెక్టరు శేఖర్‌గారి శిష్యుడు భాస్కరరాజుగారినీ, కాస్ట్యూమ్‌ డిజైనర్‌ జీనియస్‌ వాలి (సుబ్బారావు) గారినీ వెంట తీసుకుని అంబత్తూరు వెళ్ళాను. అక్కడ దొరికిన సమాచారం, చూసిన వస్తువులు అన్నీ మా కోసమే ఉన్నాయనిపించింది. పెద్ద పెద్ద బ్లాక్సు కొనేశాము. 800 క్యూబిక్‌ ఫీట్‌ (ఘనపుటడుగులు). వాటిని కోసి తరిగి చెక్కి ఎన్నో రూపాలు చేశాం - రావణుడి అశోకవనంలో భవనాలు, ఆర్పీలు స్తంభాలూ, దూలాలూ అన్నీ థెర్మకోల్‌తో చేశాం. హనుమంతుడు అశోకవనం ధ్వంసం చేసే వేళ తన భుజబలంతో, కండబలంతో తన్ని కొట్టి కూల్చేసినవన్నీ దీనివల్ల హాయిగా తీశాం. ఇదే కార్పెంటర్లయితే-ప్లయివుడ్‌, సిల్వర్‌వుడ్‌ పెద్ద పెద్ద మేకులూ, రంపాలతో కట్టాలి.... పోరాటాల సీనులో అవి ఆర్టిస్తులకి తగిలితే గాయాలూ బాందేజీలు, ఆస్పత్రులూ, అగ్నిప్రమాదాలూ -అవేవీ లేకుండా ఆ దృశ్యాలన్నీ ఈ కొత్త జీలుగు బెండుతో ఆడుతూ పాడుతూ తీశాం. "క . తీ లంకానగరం కూడా మినియేచర్‌ కట్టాం-రవికాంత్‌ ఆ నగర శ్‌ టో వీధుల్లో -రాక్షసులను పరుగెత్తించి వాటిని మాచ్‌ చేసి భగభగ మందే లంక క్‌ వీధుల్లో హాహాకారాలు చేస్తూ జనాలు పరిగెడుతున్నట్లు తీశారు. అన్నీ (శల = శ్ర అద్బుతంగా కుదిరాయి న | న్‌ అవే కాదు- సీతారామ కల్యాణంలో తలంబ్రాల దృశ్యానికి ముత్యాల నో తలంబ్రాలు కూడా థెర్మాకోల్‌లోనే దొరికాయి. రాసులు రాసులుగా తెచ్చాం-కాపోతే ఫాను వేస్తే ఎగిరిపోయేవి - ఏరి అన్నీ పోగేసేవాళ్ళం - (ఇపుడు-ఈనాటి పెళ్ళిళ్ళలో ఈ థెర్మాకోల్‌ తలంబ్రాలు ఒకపెద్ద క్రిడావినోదంగా మారిందని విన్నాము.) సంబరాలు అన్నీ సెలబ్రేట్‌ చేశాక - స్టుడియోవారు హెచ్చరిక చేశారు. ఇటుపై ఇలాటి నిర్మాణాలు స్టుడియోలో వద్దనీ-అలా చేస్తే చెక్కతో ప్రయిఉదడ్‌తో పనిచేసే కార్చెంటర్ల, వర్మర్ల వృత్తికి హాని అనీ, వాళ్ళు చాలా కోపంగా, అశాంతిగా ఉన్నారని స్పుడియోవారు హైరానాపడి పోయారు. ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననే ఓ

మాకు వార్నింగు ఇచ్చారు. మేం పొదుపు చేస్తే వాళ్ళకి గిట్టదు!.... అంటే గిట్టుబాటు కాదు! శేఖర్‌ గారి తరవాత, సెట్‌ డిజైనింగ్‌లో కాస్ట్యూమ్‌ కల్పనలో కుదరవల్లి నాగేశ్వరరావు గారు మరొక ప్రతిభాశాలి. సీతాకల్యాణంలో ఒకే సెట్టుని అయోధ్యగా, జనకుడి మిథిలగా, అంతఃపురంగా రంగులు, రూపురేఖలూ ఆభరణాలూ ఆయుధాలూ అనేకరకాలుగా మార్చి తీర్చిదిద్దారాయన. ఈ ప్రయత్నంలో దర్శకుడిగా చిత్రకారుడుగా బాపు కాంట్రిబ్యూషన్‌ పుష్కలం. నిర్మాతగా డబ్బు సర్దలేక ఖర్చు కళ్లాలు బిగించిన నిర్మాత పింజల సుబ్బారావు (ఆనందరావు)గారికి -అన్నపూర్ణాలో అయిదులక్షల అప్పు తెచ్చి-మూడు జిల్లారెట్సు కొని అది సర్దుబాటుచేశాం. దానివల్ల నిర్మాతలకు మిగులు కొన్ని లక్షలు; మాకు తగులు ఐదులక్షలు.... ఆ ధరిమేణా అయిదారేళ్లు కష్టపడి గడించిన డబ్బుతో అన్నపూర్ణా వారి అప్పు మొత్తం తీర్చివేశాం.... కాదు కారా ంణాకాల్లాల లా అలంలాాకాాాజ రాముడు తీర్పించాడు. | . [ కాస్ట్యూమ్‌ డిజైనర్స్‌ వాలి, నారాయణమూర్తిగారల గురించి... ఇద్దరూ శ్రే భా ప్రతిభాశాలురు. నేటివిటీ, పొదుపు వాళ్ళ స్పెషాలిటీ. శూ .

• • ఎ రావణాసురుడు ధరించే కర్ణాభరణాలు చేసి తెచ్చారు వాలిగారు. వాటిని చూడగానే . (గ్గ వం. రంగారావుగారు గయ్యిన అరిచారు-అవి కోడి గుడ్రంతేసి ఉన్నాయి. న సస “తి “నీకు బుద్ది లేదా వాలీ - అవి చెవులకు పెడితే చెవి సాగి బొక్కపడుతుంది. నేను మజ”. 2౮ పెట్టుకోను. నేనే కాదు మణుగూ బారువాల కిరీటాలు మోసే ఆ ఎన్‌టిఆర్‌ కూడా-ఇవి చెవులకు పెడితే గిలగిల్లాడిపోతాడు” అన్నారు రంగారావు గారు. గా వాలి మితభాషి-ఎందుకంటే నోటినిండా ఎప్పుడూ కారాకిళ్ళీ ఉంటుంది. అందుకని "పెట్టుకు చూడు అన్నట్టు తల ఎగరేశారు. రంగారావుగారి చెవులకి పెట్టారు. "స యో ట్ర వాలి గారు నోరు విప్పితే కిళ్ళీ తుంపర జల్లే - అంచేత ఆ బాపతు భయభక్తులతో ర్మోన్మ్హా తే / 4 రంగారావు గారు తలవంచారు. శ న (సై “టఫ్‌ చ ః తీరా చూస్తే కోడిగుడ్రంతేసి ఉన్న ఆ లోలాకులు కోడియీకలంత తేలిగ్గా ఉన్నాయి.. అప్పుడు తెలిసింది అవి సొనతీసి ఎండబెట్టిన కోడిగుడ్డు డొల్లలు! వాటికి లల జిగినీ, చెమ్మీ అద్ది ధగధగలాడే వజవైడూర్యాల నగలుగా తయారుచేశారు వాలిగారు. ఖర్చెంత అని అడిగాను నేను దూరంగా నిలబడి. అద్ధణా అన్నారు వాలి గారు మోరసాచి నోరు పైకెత్తి. ఆయన తెల్లటి లాలీ కాస్త, సిగ్గుపడి గర్వంతో ఎ(రబడింది. ఇ | శ్రీరాముడూ - అందాలరాముడూ - స్రీతారాముడు ఖ న్‌ . “నేన్సు తపస్సు చేసుకునే బుషిని - నువ్వు తపస్సు అక్కరలేని సం). వ్‌ ఇ మనిషివి. నేను కోరికను జయించలేని మహర్షిని; కాదు కాదు; బ్రహ్మర్షిని. . . 7 నీవు ఇవ్వడం తప్ప- అడగడం తెలీని పురుషోత్తముడవు - జక! కే య చిక ॥ | క్ట శ ౧౮+? స్టా రామా నీకు మనసుచే వందనం, మాటచే దీవెన అన్నాడు (ా కలరా ళా | విశ్వామిత్ర మహర్షి కప తానని ననన ననునాుననావవం కోతికొమ్మచ్చి-2 "

ల జయనాంఖాాంంా- ఎట్ట ఆం . పిన అని అ రాం చంాలలంలాం భాధా కాలాల 1 స్మ ఖే ( క మూ క జే అ ఇజ్‌ ఫ్య క్షీ స క. ణా న్య ను! త క్షు స్‌ో న ఇత 5 క షా క షి ఛం నష ట్‌ క న్‌. హ్‌ ం భట శ్‌ ర్‌ గ ట్‌ శ ల. న క్‌ ర్ట | స్‌ స్స లుం. బీలే ఇ , కితేల్‌ కాలు చ శే స జ్జ ఆ క ల క వా ట్రే = క్హుశ్తత్నే ఫ్ర శక్త, నళ జ్‌ - వ న్‌ స ప చాలట ఉకీ క శ మ చు లా స స ్ట జ కేటి కంచే వ్‌ క క జ చలే కలె వ కం తి హి ఆ. “ | న న ఆ ్న స్య హన్న సను గా, చాట ఖత”. ల | య =“ కు బా ఇత ల శ స కశ ౯ నం వ క్‌ వ = 7 ఖ్‌ స వ [౯ ల్‌ న ఫ్‌. శ కో వాడూ సత శ న! ఇ శ 2 న. లా సాటి య. “| ళ్తుకిలు ష్ణ ్‌ న ల న స ఖా టి. ను ( న ల ప న నాం శ ల స జ వాల అరు ఖ్‌ క సస ల త్రం న న భట క్‌. జే ము కం లాకు ఫో హ్‌. న వక్ష ' జ్‌ క హా య ర క (2. నేల! ఖో యే జ్‌ చే వి న క మ్‌ జ్‌ జ ( ఖ్‌ | ం న నో. శ ఈ శ . స్థ స్య క న. జేక్‌ సన హ్హ య ్ర క. న ఖచ హై ట్‌ లై జై జ | ం క లక్ష. (చీకే జై [క వ. = , శ సై శ ||, షి శ జే న ఇక | “ఖో య. (1 నన తల జే శ మ్మ! య్‌. కో ్ట క . ౯

• త చ ఖా ఇ వా శ గా తో న షో బే వ శ్‌ ణక న్‌ా న చ | ్‌ జే ్‌ శా | ల శ | ప న్యు... ఊచ ల కాలో ॥ ఖ్‌ “సంపూర్ణ రామాయణం” నిర్మాత నిడమర్తి పద్నాక్షి గారితో మా కుటుంబసభ్యులు - మా అమ్మ ఆదిలక్ష్మి, నేను, మా తమ్ముడి కొడుకు ప్రసాద్‌, బాపు తల్లి సూర్యకాంతమ్మగారు, బాపు మేనల్లుడు, దరిమిలా అల్లుడు రంగారావు, బాపు కూతురు భానుమతి, బాపు, మా అబ్బాయి వర ముళ్లపూడి, బాపు పెద్దకొడుకు వేణు, చిన్నకొడుకు రమణ, బాపు భార్య భాగ్యవతి, మా అమ్మాయి అనూరాధ, పద్మాక్షిగారు, శీదెవి... “అలో వలో వలోవ్‌ సార్‌! ఏమనుకోకపోతే - ఈ రాముడి కథలు చాలా చెప్పారు. చిన్న బేక్‌ - యాంకర్‌ స్వప్పగారన్నట్టు చిన్న బేక్‌ తీసుకుందాం - చౌ.వండి. చౌతునె వుండండి. అంచేత రావుడి బదులు ఓ కావుడి కథ చెప్పండి -- వెరైటీగా ఉంటుంది-” “దాందేముంది - అలాక్కానీండి - రావుడు ఒక్కడే గాని కావుళ్ళు పెక్కురున్నారు - ఒకడు కడుపులో కావుడు -- ఆకలి కథలు కూడా చాలా చెప్పుకున్నాం - కావున - బుర్రలు దొలిచేసే కావుడి కథ, మదన - కదన కుతూహల కామరాజు కథ చెపాను. పట్టెడు మేత పడేస్తే కడుపులో కావుడి మేసి నిదరోతాడు. కాని, మేత వేసినకొద్ది మెసి నెమరేసినకొద్ది రెచ్చిపోయే రెండోరకం కావుడి కథలు కొల్లలు. ఇవన్నీ భాగవతంలో ఉన్నాయి. పురూరవ చక్రవర్తి - ఊర్వశితో రమారమి అంటే - రమతో రమించేవాదని సెన్సారు వారి పెడర్ధం తీసుకోకండి. రమారమి అంటే “సుమారుగా” అని, సాధారణ అర్ధం మాత్రమే. పదివేల ఏళ్ళు భోగించాడు. చివరకి ఆవిడే చిరాకుపడేవరకు వదలలేదు. యయాతి ఇ ప్రాలోఆల కానా నానాన రాలా! ముళ్లపూడి వెంకటరమణ | ో్‌ో్‌ోో్‌ా్‌డైతతతజతజతజతతతతతడ2డడా 185

మహారాజు రతిసుఖం కోసం కన్నకొడుకు దగ్గరే పదివేల ఏళ్ల యౌవనాన్ని టు శ |. అప్పు చేసిన మహాకాముకుడు. ౧ చ్‌ఇ. భాగవతంలో కావుడి కథలేమిటని నవ్వబోకండి - వ్యాసభగవానుడి తం క్షయిగశ్తే కథలోనే ఒక పరిహా-స్యపు కథ ఉంది. తం వ్యాసులవారి కుమారుడు శుకబ్రహ్మ ఒకనాడు అడవిలో నడచి ట్స్‌టసులే [100 వెళ్తున్నాడు. ఆయనకి వంటిమీద బట్టలుండవు - ఉన్నాయా లేవా క స న గొల్మ్మై అన్న స్పృహ కూడా ఉండదు, షే అందాల భామలు కొందరు కొలనులో జలకాలాడుతున్నారు - అదే ... మీరనుకున్నట్టే -వంటిమీద నూలు పోగుల్లేవు. అన్నీ వయసు పొంగులే - నవ్వులే - అడవి కదా - ఎవరూ రారు - చూడరు అని వాళ్ళ ధైర్యం. వ్యాస కుమారుడు శుకుడు ఆ పక్కగా పోతున్నాడు - భవబంధాలు తెంచుకుని తండ్రికే దూరంగా పోవాలన్న - తలంపుతో వెళ్తున్నాడు. మగాడు - దిసమొలతో వస్తున్నా ఆ ఆడపిల్లలు పట్టించుకోలేదు - బెదరలేదు. వెళ్తున్నది - యోగీశ్వరుడు శుకుడు కాబట్టి - శుకుడే కాబట్టి - ఆయన చెట్టూ, పుట్టా, కొమ్మా, రెమ్మా లాటివాడు కాబట్టి - కొన్ని ఘడియల తర్వాత - శుకుదిని వెతుకుతూ - పుత్రా పుత్రా అని ఎలుగెత్తి పిలుస్తూ వ్యాసభగవానులే అటు వచ్చారు. ఆయన్ని చూడగానే జలకాలాదే ఆడ పడుచులంతా గట్టుకు పరుగెత్తి అందిన బట్టలు చుట్టబెట్టేసుకుని తలలు వంచి దండాలు పెట్టారు. ఇది గమనించిన వ్యాసుడికే ఈ విచిత్రం అర్ధం కాలేదు. అడిగాడు - “అమ్మలారా - బంగారు బొమ్మలారా శుకుడు నా కుమారుడు - వయసులో ఉన్నవాడు - అతడు ఇటు వస్తే - మిమ్మల్ని దిగంబరంగా చూస్తాదేమోనని మీరు ఆవంత కూడా సంకోచించలేదు - నేను శుకుడి " తండ్రిని - వయో వృద్భుడిని - బుషిని - అయినా నన్ను చూసి కలవరపడి సిగ్గుతో బట్టలు చుట్టేసుకున్నారు - ఏవిటీ విడ్డూరం?” అని. “దేవరా మీరు తపస్సు చేస్తున్న బుషి - ఆయన సంస్కారం చేత, పుటక చేత మనిషే అయినా తపస్సే అక్కరలేని మనిషి - ఆయనకు ఈశ్వర స్పృహ వినా అన్యం లేదు. మరచారా! మీరు అడవిలో అగ్గిరవ్వకోసం అరణి మథిస్తూ ఈశ్వరధ్యానంలో ఉండగా - ఉన్నప్పటికీ - అటుగా వెళ్ళిన అప్సర ఘృతాచి మీ కళ్ళముందుగా మెదిలిన క్షణార్థంలోనే క మీకు మనసు చలించింది. న. ఫా అరణిలోంచి హోమాగ్నికి మారుగా కామాగ్ని రగిలింది. భగ్గుమంది. | క శుకుడి జన్మకి సద్యోగర్భానికి అదే కారణం గదా” అన్నారు. కన్ను ఏటా “మట్టితో కట్టిన ఈ శరీర వాసనలు అంత సున్నితమైనవి గదా” లలు అంటూ వెళ్ళిపోయారు వాళ్ళు. మ్‌. ధ్ర ఇప్పుడు శాఖాచంక్రమణం చేదాం... అంటే ఇంకో కొమ్మకి దూకుదాం... ఓకనాడు-వ్యాసభగవానుడు ఆశ్రమవాటికలో కొందరు శిష్యుల చేత అధ్యయనం చేయిస్తున్నాడు. అంతలో ఒక యువ బుషి విసురుగా వచ్చాడు. తథ చైనాను | క్రోత్రకొమ్మచ్చి-2

“భగవన్‌! వందనం” అన్నాడు.

“ఆయుషాన్‌భవ” అంటూ దర్భాసనం చూపించాడు వ్వాసుడు.

“నేను కూర్చోవడానికి రాలేదు. కొంతకాలంగా నన్ను వేధిస్తున్న ఒక శ్లోకార్థం గురించి తమకు చెప్పిపోదామని వచ్చాను.... నా పేరు బ్రహ్మచారి - నా జీవన విధానం కూడా అదే-తాము గ్రంథస్థం చేసిన భాగవతంలో నవమస్మంధంలోని ఒక శ్లోకం దోషభూయిస్టంగా అన్ఫతవాక్యంగా నాకు తోస్తున్నది. ఎన్నాళ్ళో యోచించి, నేడు తెగించి అది నిష్టరమైనా తమకు చెప్పడానికే వచ్చాను” అన్నాడా యువ బుషి.

వ్యాసుడు తలపంకించాడు.

“తల్లి, సోదరి కుమార్తె- వీరితో ఏకాంతమున కూర్చుండరాదు - శయనించరాదు. ఇంద్రియ(గ్రామము అతి బలవంతమైన శక్తి ఎంతటి జ్ఞానికైనా ఇది క్షేమం కాదు - మనసును విచలితం చేస్తుంది అని మిరు చెప్పారు. మహర్షీ! విద్వాంసులను. జ్ఞానులను కూడా కామం పదగొడుతుందన్నారు కదా - ఇక బుషులకూ, యోగులకూ గౌరవమెక్కడ? వారి తపస్సుకు విలువ ఏమిటి? సాక్షాత్‌ తమ కుమారుడు శుకబ్రహ్మ కామాన్ని జయించినవాడే గదా” అన్నాడు ఆ చిన్నవాడు.

“నాయనా - నేను భాగవతాన్ని శుకుని కోసం చెప్పలేదు - శుకుడు లోకోత్తర పురుషుడు - పార్ధివదేహంతో, మానవ రూపంతో తిరుగాడే పరమేశ్వరుడు. నేను లోకరీతిపై - ఒక హెచ్చెలుకగా ఆ శ్లోకం చెప్పాను” అన్నాడు వ్యాసుడు.

“స్వామా! నేను శుకయోగి అంతటివాడిని కాను. కాకపోయినా గొప్ప [గ్రంథాలు చదివి, తమవంటి జ్ఞానులను సేవించి బుద్ధి, వివేకం, సంయమనం అలవరచుకున్నాను. నా ఆశ్రమానికి ఎందరో ప్రీలూ, పురుషులూ వస్తూ ఉంటారు. నేను ఎన్నడూ ధర్మం తప్పి చరించలేదు.

“నాలాగే విద్యా సంస్కారాలతో సంపన్నులైనవారెందరో ఉన్నారు. అందువల్ల - కామం ప్రమాద హెతువు అని అట్టివారిని హెచ్చరించే ఈ శ్లోకం అవమానకరంగా, అసత్యవాదంగా, అపభ్రంశంగా తోస్తున్నది. అందువల్ల దీనిని తుడిచివేస్తున్నాను” అన్నాడు యువబుషి కించిత్‌ ఆవేశంతో.

వ్యాసుడు చిరునవ్వు ప్రసరించాడు.

“అస్థలిత బ్రహ్మచారీ! భాగవతం చేసిన హెచ్చరిక-శమదమాలను నిగ్రహించి, జయించిన సంయమిోంద్రుల కోసం కాదు. పదిమంది సుందరుల మధ్య నిగ్రహంతో సంచరించడం గురించీ కాదు-్రీ పురుషుల ఏకాంత వాసం గురించి.... ముఖ్యంగా తల్లి, నోదరి, కుమార్తెలతో -ఒంటరిగా ఉందరాదని ! కామాగ్ని కాక తగిలితే ఎంతటివారైనా కోరికలకు లొంగి బలి అయిపోతారు - దాని బలం అంత గొప్పది..... అయినా - మంచిది - నీ శక్తి ఇంకా గొప్పది అన్నావు కాబట్టి ఆ శ్లోకాన్ని పట్టించుకోకుండా సుఖంగా ఉండు” అన్నాడు వ్యాసుడు.

చిన్న బుషి విజయగర్వంతో తల తాటించి వెళ్ళిపోయాడు.

ఆ రాత్రి గాలీ వానా ముంచుకొచ్చాయి.

చీకటి పడింది. బ్రహ్మచారి ఆశ్రమం తలుపులు మూస్తుండగా ఒక పడుచు పరుగున వచ్చింది.

“స్వామి స్వామో” అంటూ లోపలకు రాబోయింది. ఖ

బ్రహ్మచారి చేయి అద్దుపెట్టి ఆపాడు. ర్ట లి

“ఎవరమ్మా - ఎం కావాలొ” అన్నాడు. క్‌. ప శ

“ఏం కావాలా?! చూన్తున్నారుగా! వర్షం- గాలివాన- రే, నో

తలదాచుకుందికి వచ్చాను” అందా అమ్మాయి. ళో వానా. 107

“ఇది ఆశ్రమ భూమి -ఇక్కడ ప్రీలకు ప్రవేశం లేదు” అన్నాడు (బ్రహ్మచారి.

“స్వామా. మేం రాకుమారి చెలికత్తెలం - వనవిహారానికి పదిమందిమి వచ్చాం - గాలివానకి చెల్లాచెదరై పోయాం-”

“చెప్పానుగా-ఇది బ్రహ్మచారుల మఠం. ఆడువారు ఇటకు రారాదు”

“ఆకాశం (బ్రద్దలైనట్టు కుండపోతగా వాన పడుతుంటే ఆడా మగా ఏమిటీ స్వామా - తప్పుకోండి”

. “దగ్గర్లోనే మరో కుటీరం ఉంది. అందులో దంపతులున్నారు - అటు వెళ్ళితే క్షేమం కదా”

“ఆ క్షేమాలు ఇక్కడ లేవాండి?” అన్నదా పిల్ల. అంతలో ఎక్కడో పిడుగు పడింది. మెరుపు మెరిసింది.

ఆ మెరుపు కాంతిలో - తడి చీరలో ఉన్న ఆమె వంపుసాంపులు తళుక్కున మెరిశాయి.

ఆమె వెళ్ళిపోవడానికి వెనక్కి తిరిగింది.

మళ్ళీ పిడుగులు - మళ్ళీ మెరుపులు-

ఈసారి ఆమె ఘన జఘనాలు - బ్రహ్మచారి కళ్ళల్లోంచి గుండెల్లోకి పిడుగుల్లా పడ్డాయి-

ఆమె మళ్ళీ ఇటు తిరిగింది.

“ఆదా మగా అని తేడాలు చెప్పి తరిమేస్తున్నారు-ఈ ప్రళయవర్ష్నంలో నాకేమైనా ప్రమాదం జరిగితే-ఆ పాపం మో మెడకే చుట్టుకుంటుంది” అన్నది.

“హరి హరీ-ఎంత మాటన్నావు-” అంటుండగా మళ్ళీ మెరుపులు. ల

“అనక ఏం చెయ్యను - ఓ మూల పడుకుంటే మాకే ఆపదా రాదు కదా ల శై

• తేలునో పామునో కాను మిమ్మల్ని కాటెయ్యడానికి-” అంటూ ఆమెఒక్కడుగు మాడం [ ముందుకు వేసింది- ర

గాలి విసురుకు ఆమె ఒంటిమిది కసూరి లాటి సుగంధ పరిమళాలు హాస స షయాల్నో ఘుమ్మున -మిదకు వచ్చాయి- షట. క

ఆ(ఘఘ్రాణదోషానికి తల తిరిగినటైైంది క్షణకాలం- ( ద్‌ గ,

“అయినా ఇది మునివాటిక-మిరు ఉత్తములు అనే ధైర్యంతోనే ఆశ్రయం అడిగాను”

“అవునవునులే - నా వల్ల నీకేమీ హాని జరగదు”

“అంటే - నావల్ల మాకు హాని జరుగుతుందనా?”

“అబ్బే - అదేమి లేదు”

“మరింకనేం? దారివ్వండి - చలి భరించలేకుండా ఉన్నాను”

అతను వత్తిగిలి దారిచ్చాడు - ఆమె లోపలికి చేరింది. చలికి గజగజ వణుకుతోంది. ప్రమిద వెలుగులో చిన్న దీపకళికలా కనిపించింది.

“చలికి వణుకుతున్నావు - నావద్ద పొడి బట్టలు ఉన్నాయి -మార్చుకో” అంటూ దండెంమోది నార చిరలు రండు లాగి అందించాడు. మునివేళ్ళు తగిలాయి. అతని ప్రాణాలు జివ్వుమన్నాయి -వేళ్ళను తన పంచెకు రుద్ది తుడుచుకున్నాడు - అటువేపు తిరిగి నిలిచి కన్నులు మూసుకున్నాడు.

ఆమె చీర మార్చుకుంటుంటే - విడిచిన దేవతా వస్తాల పరిమళం గుప్పున ఘుమాయించింది. పెదిమలు [ట్రై తతత

బిగించి క్షణకాలం బిగబట్టాడు. హరి హరీ అని గొణుక్కున్నాడు. ప

“ఏ పక్కన పడుకోను?” అంటూ ఆమె ఒకవైపు నడిచింది. న్న గ బ్‌

అతడు గుటకలు మింగాడు. [ గగ) కు!

“నుందరీ-నాకేం బయుం లేదు గాని నియమాలను చ్‌ యీ ఉల్లంఘించడానికి నాకు మనసొప్పడం లేదు-పద-పక్కనే మరొక చిన్న ట్ర లీ కుటీరం ఉంది. అందులో నమిదధలూ వూజా(దవ్యాలూ క న్వు తా ఉంచుకుంటాను-నువ్వు అక్కడ నిద్రించవచ్చు” అన్నాడు బ్రహ్మచారి.

ఆమె వింతగా చూసింది.

“నేనేమి తప్పి చరించను స్వామి - ప్రమాణం చేస్తున్నాను” అంది.

“అహ-మనం తప్పు చేస్తామని కాదుగాని ఉదయమే-శిష్యులూ, ఆశ్రమవాసులూ వస్తారు - వారు వేరే విధంగా అనుకోవచ్చు - పద పద” అన్నాడు బ్రహ్మచారి-

“మంచిది న్వామా - నాక్కావలసింది నిద్ర, వెచ్చని పక్క అంతే-ఆపక్క అయినా ఈపక్క అయినా ఎ పక్క అయినా ఒక్కటే - స్సరి - పదండి” అందామె గాఢంగా నిట్టూరుస్తూ,

అతడు గాఢంగా ఊపిరి పీల్చుకున్నాడు. ఆ వూపిరి గుండా చక్కటి 'పక్క-టాలోచనలు దూరిపోయాయి.....

తైల ఘటంలో ముంచి ఉన్న ఒక దీపికను తీసి - ప్రమిదకు చూపి వెలిగించాడు. బయటకు నడిచి పక్కనే ఉన్న మరొక గది తలుపు తెరిచాడు. ఆమె - వెంట నడిచింది.

ఆతడు దీపిక(కాగడా)ను ఆమె చేతికి అందించాడు. పిడికిలి అంచు తగిలి ఛెళ్ళుమంది.... ఉలికిపడి చూశాడు. ఆమెకేమో తెలియలేదు....

ఆ గదిలో - చెదిరిపడిన దర్భలూ, సమిధలూ, చిన్న కట్టెలూ సర్హాడు. పకృనే చుట్టి ఉన్న దర్భశయ్య తెచ్చి పరిచాడు. ఒక్క క్షణం-అంటూ పక్కగదికి పరుగెత్తి వెళ్ళి - ఆమె విడిచిన తడిబట్టలు తెచ్చాడు. వాటిని మునివేళ్ళతో పట్టి విడదీసి కట్టెల మోపులపై పరిచి ఆరవేశాడు.

తడిబట్టలు గదా - చూరులోంచి వచ్చే గాలికి ఆరిపోతాయి - అంటూ వాటిని మునివేళ్ళతో తడుముతూ -దేవతా వస్రాలంటే ఇవే కాబోలు అని గొణుక్సున్నాడు. ఆ సుందరి నిశ్చలంగా చూస్తోంది.

కాగడా అందుకుని బయటికి నడుస్తూ “ఈ దివ్వె ఇక్కడే ఉంచనా - చీకటి గదా” అన్నాడు.

“నిద్ర ముంచుకొస్తోంది - కళ్లు మూసుకున్నాక పగలూ రాత్రీ చీకటీ వెలుగూ అన్నీ ఒకటే గదా” అంది ఆమె నవ్వుకుని - ఆ మసక చికటిలోనే ఆమె పలువరస తటిల్లతలా మెరిసింది.

అతను గడప దాటుతుండగా “వాన తెరిపినిచ్చింది-పోనీ వెళ్ళిపోతాను” అంది ఆమె.

“వద్వలే - వాన మళ్ళీ రావచ్చు-తలుపు వేసుకో” అన్నాడు -

“అలాగే” అంది ఆమె.

“అలాగే అంటే చాలదమ్మాయి-తలుపు మూసుకోవాలి - గడియ పెట్టుకోవాలి” అన్నాడు.

“అలాగే స్వామో” అంటూ తలుపు మూయబోయింది.

“ఒక్క మాట గుర్తుంచుకో - ఈ చుట్టుపక్కల ఒక మాయదారి పిశాచి తిరుగుతోంది. అది కామరూపిణి. నక్కలా, పులిలా, పిల్లిలా, సివంగిలా-ఒక్కోసారి మనషిలా కూడా వచ్చి తలుపు కొడుతుంది. అరిచి గీపెట్టినా తలుపు తీయకు - తెల్లవారేదాకా తెరవకు - జాగ్రత్త అంటూ బయటకు వెళ్ళాడు బ్రహ్మచారి.

ననన

వాన జల్లు పడుతోంది. / న

గాజుల గలగల వినపడింది. ల్‌ జ స ౭

ఆమె పడుకుంది కాబోలు...... టో ఆప స [కలీ

బ్రహ్మచారి తన కుటీరం చేరుకుని, కాళ్ళు కడుక్కుని తలపై నీళ్ళు కడ ్రి క్ట జల్లుకున్నాదు. మళ్ళీ గాజుల గలగల - లోపలికి వెళ్ళి తలుపు " టో మూసుకుంటున్నాడు. గాలి వీచింది - చలి - వణుకు-

హదే దామ హదే దామ దాబ దాబ హదే హదే హదే కుత్న హదే కుత్న కుత్న కుత్న హదే హదే-చిచీ మాతలు మొద్దుబాదేయేంతి - దాహం కాబోలు-వంగి కడవలో నీరు తీసి గడగడ తాగేశాడు బ్రహ్మచారి.

అయ్యో - నాకే ఇంత దాహమైతే పాపం ఆ పిల్ల కెంతయిందో అనుకుని చిన్న పిడతతో నీరు తీసుకుని బయటికి నడిచాడు.

ఆ గది తలుపు మూసి ఉంది.

“బాలా ఓ బాలా” అంటూ తలుపు తట్టాడు.

“ఏమి స్వామా?”

“ఇంకా నిద్రపోలేదా?” శ

“ఉహూ”

తడక కంతలోంచి చూశాడు. ఆమె నిలబడి కురులారబోసుకుంటోంది. మసక వెన్నెల్లో చందమామలా ఉంది. కూనిరాగం... కాబోలు -బావుంది.

“దాహానికి నీరుంచడం మరిచాను - అందుకో-” అన్నాడు బ్రహ్మ్నచారి.

“దాహంగా లేదు”

“ఇపుడు లేకపోవచ్చు - ఆనక వేస్తే?”

“బయట వానగదా - దాహం వెయ్యదు”

“వెయ్యకపోయినా గుక్కెడు నీళ్ళు పక్కన పెట్టుకుంటే కరుసాయా మింగుతాయా-తలుపు తెరు”

“తెరవను.....”

“హదేమిటి - నా మాటే కాదంటావా”

“మోరు మిరు కాదు - పిశాచాలు - మా స్వామిగారు ఇందాకే చెప్పారు. పిశాచాలు తలుపు కొడతాయి-నాలాగే అరిచి గీపెట్టినా తెరవకు అన్నారు”

“బాలా -- అది చెప్పింది నేనే గదా - అనుమానం ఉంటే తలుపు కంతలోంచి చూడు”

“చూస్తూనే ఉన్నాను స్వామిో-మిరు మీరో మి యొక్క పిశాచమో నాకెలా తెలుస్తుంది - తెల్లారనీండి”

“బాలా తెరు - తలుపు తెరు” అని అడివి మారు మోగేలా అరిచాడు బ్రహ్మచారి.

“మాయ్యవారికింత కోపం రాదు-తమరు నిజంగానే పిశాచాలు”

“అలాగా - చూస్తూ ఉండు - నేను బలవంతంగా తలుపు బద్దలుకొట్టి లోపలికి వచ్చేస్తాను” అంటూ బలమంతా చూపి తలుపును భుజాలతో నెట్టాడు. గడియ తెరుచుకోలేదు. రోషంగా అటూ ఇటూ చూశాడు - పైకి చూశాడు.

చూరులో గాలికోసం చోటు విడిచిపెట్టి ఉంది...... ఆ పక్కనే ఉన్న పచ్చి కట్టెల మోపుని గోడవారకి లాగాడు.... క్షే 2222222222

దానిమోద ఎక్కి చూరులో తాటివాసాలుపట్టి ఒక్క ఊపున పైకి గ ఎగిరాడు. అలాగే కొంచెం పైకి పాకి చూరు సందులో తలదూర్చి ఫా గ లోపలికి పాకాడు. కిందికి చూశాడు. యం దని సయం

ఆమె పైకి చూస్తోంది. ఢి నత్త లీ

“చూశావా - ఇపుదైనా తెలిసిందా నేను పిశాచాన్ని కాదని” న్య దళ | దూ అంటూ పైకి ఎగబాకాడు. పొట్ట అద్దు వచ్చి ఇరుక్కువోయాడు. కయ గ

“కిందికి లాగు” అన్నాడు. బహ్మో-యమారీ నరీస్టా

“అందటం లేదే - అయినా నాకు నిదరొస్తోంది-మిరూ అలాగే పడుకోండి - పొద్దున మి శిష్యులు దింపుతారు” అంటూ సుందరి నడుము వాల్సింది.

బ్రహ్మచారి ఎక్కలేడు - దిగలేడు. గిలగిల తన్నుకుంటున్నాడు. “దేవుడా - కాపాడు......”

భళ్ళున తెల్లవారింది. జనం వచ్చారు - చూశారు.

“హవ్వ! ఇదెక్కడి చోద్యం - గురువుగారు చూరులో దూరారు!”

“కాదురా - ఇదేదో యోగాభ్యాసంలో ఒక పట్టు కాబోలు!”

స్వామి సొమ్మసిల్లి చూరుకి వేలాడిపోతున్నాడు. శిష్యులు వచ్చారు. అతడిని చూరులోంచి ఊడబీకి దించారు. ఒక్క క్షణం తరవాత వ్యాసభగవానులు ప్రత్యక్షం అయ్యారు.

బ్రహ్మచారి తలవంచుకు నిలచి ఉన్నాడు.

“నాయనా-ఎంత పండితులకయినా, యోగులకయినా జయించరాని పెద్ద మాయాజాలం-ఈ కామమే.... ఇవాళ నువ్వు వాద్సమోరిన వేళ అక్కడ నీ తల్లి చెల్లెలువంటివారు ఉంటే-ఎంత వళోరం జరిగేదో -తెలుసోందిగదా -అందువల్ల మహాజ్ఞానులకు కూడా ఈ 'హెచ్చెరుక తెలుపడానికే భగవంతుడు ఈ శోకం పలికించాడు”

మాంగళ్య్ళబలం అన్నపూర్ణా కాదు నా అర్భాంగి ది

అమ్మానాన్నల గురించి చెప్పాక ఆలూమగల సంగతులు చెప్పకుండా దాటవేస్తూ-సినిమాలూ, గినిమాలూ అంటూ మళ్ళీ అదే హరికథలు చెప్పుకుపోడం, మేమడిగిన మో ప్రయివేటు లైపూ-వైపూ-హజ్‌బెండ్‌ కథలు చెప్పకపోడం మరియాద కాదు సుమా ల్‌ అని పాఠక శ్రేయోభిలాషులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

ప్రయివేటు లైఫు గురించి చెప్పడానికి ఎవరికీ ఫుల్‌ ఫ్రీడమ్‌ ఉండదు. హాఫే ఉంటుంది.... ఆలూమగలంటే పార్ట్‌నర్‌షిప్పు - అందువల్ల అవి [౯ చెప్పడానికి సహధర్మ చరుడు/చారిణి పర్మిషన్‌ ఉండాలి.... అయినా జో ఆజ్లా.... = తోజ్తిి

వ నని. గద? పెళ్ళయి రెణ్జెల్లయినా తిరగని కొత్త రోజులు- . క యం రక్తసంబంధం, గుడిగంటలు, మూగమనసులూ దాటి, నా మొదటి ఢీ

చిత్రం (డి.బి.ఎన్‌ గారి) దాగుడు మూతలు రాస్తున్న రోజులు- క / నా

విమాన ప్రయాజణాలకి కొత్త రోజులు......

పిక్చర్‌లో తను వేషం వెయ్యాలీ అంటే అది తియ్యాలిసింది హైద్రాబాద్‌లోనే అంటూ అక్షీనేని గారు నియమం పెట్టుకున్న రోజులు - అందువల్ల ఆ రూటులో సినిమా స్టారల్లే ఎక్కువగా ఎక్కేవారు. '_ _ఆవ్రో,వైకౌంట్‌ (1500600, కారవిల్‌, అప్పుడప్పుడూ డకోటా విమానాలు-హైద్రాబాదుకి గంటన్నర ఎగురుడు. అప్పట్లో సెక్యూరిటీ చెక్కులూ గట్రాలేవు. సాగనంపడానికి సరదాగా వచ్చేవాళ్ళూ, స్టార్‌ల మేకప్‌ అసిస్టెంటులూ కూడా 'స్లేనులోకి ఎక్కి సామాను సర్ది, సెండాపులూ, దందడా-పులూ ఇచ్చి వెళ్ళేవాళ్ళు.

సెండాఫ్‌ల దగ్గర ఒక బుల్లి షికారు. ఒక గొప్ప న్యాయవాదిగారు-భార్యా పిల్లలతో ఏరోడ్రోమ్‌కి వచ్చారు. అక్కడ ఇన్సూరెన్సు కౌంటర్‌లో పదిరూపాయల టిక్కెట్లు వేరే అమ్మేవారు.

అవి కొని పెట్టుకుంటే-ఒకవేళ ప్రయాణికులు ప్రమాదంలో ప్రాణాలు పోగొట్టుకుంటే - వారి కుటుంబానికి లక్షరూపాయలు భీమా సొమ్ము ఇచ్చేవారు.

కుటుంబంలో అందరూ-బాలానందం, బాలపత్రిక ద్వారా నాకు బాగా తెలిసినవారే. వారింట్లో మర్చీ రేడియో ఉండేది. ఆ రోజుల్లో అది చాలా గొప్ప... రెండు మూడు వీధులకి ఒక్క రేడియో. వారింటి వెనుక ఉన్న జనతాకాలనీ లోంచి. మేము అయిదారుమందిమి ముళ్ళకంచెలోంచి దూరి వెళ్ళి వాళ్ళింట్లో కూర్చుని రేడియో వినేవాళ్ళం. వీణాప్రవీణ ఈమని శంకరశాస్త్రి గారి మేనల్లుళ్ళు - కామశాస్త్రి, రామశాస్త్రి అతగాడి జతగాడుగా నేనూ రేడియో వినేవాళ్ళం... కచేరీ హు వింటూ తలలూపేస్తూ, తొడమీద తాళాలు వేసేస్తూ హడావుడి _శకళ్తురలైల చేసేవాళ్ళం. ఇది పార్ముకాదు, య్యిల్లు.... అంటూ- ఇంటి యజమాని గారు చిరాకు పడేంత వరకూ- 0 (

ఏరో(డ్రోవులో ఉన్నాం కదూ - లాయరు గారు పది ల, రూపాయలిచ్చి లక్ష రూపాయల భీమా టిక్కెట్టు కొని యథాలాపంగా తళ గై భార్య చేతికిచ్చారు. ఆవిడ దాన్ని కొడుకు చేతికిస్తూ - “ఆ - ఇదేం వచ్చెదా చచ్చేదా అని ఆయనకేసి చూసి పొరమాట తెలుసుకుని ఉలికిపడి లేచి నాలిక్కరుచుకుంది. ఆయనా నవ్వేశారు -

ప్రమాదో ధీమతా మపి....

ప్లేను టేకాఫ్‌ చేసి సెటిల్‌ అవగానే పేకాటవికులందరూ సీట్లు వాల్సి మడిచి గిడిచి అటు తిప్పి ఇటు తిప్పి నాలుగేసి సీట్లు ఎదురుబొదురుగా వాల్చుకుని సెట్లు సెట్లుగా, జట్లుజట్లుగా కూర్చుని ధంకా పలాస్‌ రమ్మా గిమ్మా ఆడుకునేవారు.

స్టేకులు పైనా పాయింటయినా టెన్షన్‌ అయిపోయి టీ కాఫీలు తెచ్చే హోస్టెస్‌లని కాసేపాగి రమ్మని కసురుకునేవారు-టీ కాక ఇంకోటీ అయితే పక్కనే అసిస్టెంట్ల చేతిలో గ్లాసులుంచి “ఇంకోటి'కొమ్మచ్చులాడుకునేవారు.

ఆడ్డం చూడ్డం కూడా రాని నాలాటి కొత్త మొహాలు బిక్కుబిక్కుమంటూ ఏదో బుక్కు చదువుకుంటూ బిస్కట్లు తింటూ కూర్చునేవాళ్ళం. =

ఓసారి ఫ్లయిటులో సావిత్రి, కృష్ణకుమారి, జమున, సూర్యకాంతం, జగ్గయ్య, పద్మనాభం, రాజబాబు, నాగభూషణం, ఆదుర్తి, అసోసియేట్‌ విశ్వనాథ్‌, నేనూ మరికొందరం ఉన్నాం. ఫ్రయిటు కదిలేముందు పాసెంజర్ల హెద్‌కౌంట్‌ ఉండేది.... ఆ విమానంలో సీట్లు నలభై నాలుగు - ఆనాటి మానిఫెస్ట్‌ (పాసెంజర్ల జాబితా) ప్రకారం 33 మంది ఉండాలి. కాని 32 మందే కనిపిస్తున్నారు. ఒకటికి రెండుసార్లు చెక్‌ చేశారు. శే 2 2న

శాల్తీలవారీగా చెక్‌ చేశారు. చివరికి-కనపడని 38వ పాసెంజరు దొరికింది. అది ఒక సీటులో రీవిగా కూర్చున్న ఒక | ల బొబ్బిలి వీణ... మహానటి సావిత్రి గారు హైద్రాబాదులో కాలక్షేపంగా [| ర్య 1 సాధన (సినీనటి కాదు) కోసం ఆ వీణ తెచ్చుకున్నారు. సత్త

అఫ్‌కోర్సు - ప్రొడ్వూసరు గారు ఆ వీణక్కూడా టిక్కెట్టు న ట/ లః కొన్నారు. కాని దానివల్లే విమానంలో సజీవశాల్తీ లెక్కల్లో తభావతు న వచ్చింది.

“ఇలాటివి ఎలవ్వు చేస్తారని తెలిస్తే - నా బుల్లి రుబ్బురోలు, బుజ్జి పొత్రం తెలీక లగేజిలో పడేశాను - అది తెచ్చి సీట్లో పెట్టుకునేదాన్న” అంది సూర్యకాంతమ్మ గారు.

“ఆయ్‌! నా వీణని వెక్కిరిస్తున్నావా - రుబ్బురోలుతో పోలుస్తావా” అంది సావిత్రి.

“త్రప్పేముంది-నీది సరస్వతీ, నాది అన్నపూర్ణానూ” అంది సూర్యకాంతమ్మ గారు. .

అందరూ పకపక నవ్వేశారు.

విమానం ఎగురుతోంది. చాలాసేపయినట్టనిపిస్తోంది. పేకాట సా-గుతోంది......

ఆదేవారికే ఆవులింతలు వస్తున్నాయి-ఎవరో టైము చూసుకున్నారు.

“అరె - బండి లేటా - మనం ఏడింటికి బయలు దేరాం. షెడ్యూలు టైము ఎనిమిదిన్నర..... ఇపుడు ఎనిమిదీ నలభై” అన్నారు ఎవరో-

“హైద్రాబాదు వచ్చేశాం కాని ప్లేను ఇక్కడే చక్కర్లు కొడుతున్నట్టుంది” అన్నారింకెవరో.

కొందరు కిటికీల్లోంచి కిందికి తొంగిచూశారు. కొన్ని క్షణాలు నిశ్చబ్దం..... నిజమే - ప్లేను ఏరోడ్రోమ్‌ పైనే తిరుగుతున్నట్లుంది. కింద ఏర్‌పోర్టు లైట్లు, రన్‌వే దీపాల వరుస కూడా కనిపిస్తున్నాయి.....

అంతలో ప్లేను మళ్ళీ పైకి లేచింది. ఇంజన్‌ జోరు పెరిగింది.

కాబిన్‌లో లైట్లు డిమ్‌ అయ్యాయి.

“వచ్చేశాం. దిగుతున్నాం” అన్నారొకరు.

“యువర్‌ కైండ్‌ ఎటెన్షన్‌ ప్లీజ అన్నాడు పైలట్‌.

ఆయన ప్రకటన సారాంశం... ప్లేను కిందకి దిగి రన్‌వేలో పరుగెత్తి ఆగడానికి ఇబ్బంది. హైడ్రాలిక్‌ సిస్టమ్‌ ఫెయిలయింది. కారేజి కింద చక్రాలు తెరుచుకోటం లేదు.... ఫ్యూయల్‌ టాంకులో - అవసరమైతే మెడ్రాసుకు తిరిగి వెళ్ళేంత పెట్రోలు ఉంటుంది. అది అంత ఉండగా బెల్లీ లాండింగ్‌ చేస్తే (ప్రమాదం.

ముడుచుకున్న చక్రాలు విడిపడి తెరుచుకుంటేగాని రన్‌వేమిద లాండింగ్‌ సాధ్యం కాదు. అంటే చక్రాలు లేకుండా ప్లేను వొట్టమిద ఎ పొలాల్లోనో దిగడం చాలా ప్రమాదం. అందువల్ల పెట్రోలు అంతా ఖర్భయేవరకూ ఇక్కడే పైన తిరగాలని ఏర్‌పోర్టు కంట్రోల్‌ టవర్‌ ఆదేశాలు. అందువల్ల పాసెంజర్లంతా కలవరపడకుండా ప్రశాంతంగా కూర్చోవాలి. ఇంకో అరగంటలో మనం ధైర్యంగా బెల్లీ లాండింగ్‌ చేస్తాం అని చెప్పారు.

ధైర్యంగా ఉండండి అని చెప్పగానే అధైర్యం రెక్క విప్పింది. భయం - పేలిన చిచ్చుబుడ్డిలా రెచ్చిపోయింది..... నిశ్శబ్దం దందెత్తింది.

అందరూ సీట్లు సరిగా సవ్యంగా సర్దేసుకుని సేఫ్టీ బెల్టులు బిగించుకుని కళ్ళు మూసుకుని, పళ్ళు గిట్ట 2న. 10

కరుచుకుని - దేవుడిని తలుచుకుని గోవిందా అని పిలవబోయి, న్న ఈ సందర్భంలో అది తగిన పేరు కాదని గోవిం-దగ్గర ఆపేసి, టి -. టక్‌. ఏడుకొండలవాడా వెంకటరమణా, రామ రామ పరే పరే, లో ఎ // =. ఓం నమళశ్శివాయ, జై కనకదుర్దా, అమ్మా చెంగాళియమ్మా! క అ ౮2 (గూడూరు దగ్గర వెలసిన అమ్మవారు-సూర్యకాంతమ్మగారి ౮ స్రక షం ఎ... ఇష్టదైవం), సాయినాథా పాహిమాం అంటూ ఇష్టదైవాలను ఇల సరా నాక తలుచుకుంటూ - పైలట్‌కి వినపడితే అతను భయపడతాదడని నిశ్శబ్దంగా ఘోషిస్తున్నారు. ప్లేను చక్కర్లు కొడుతోంది. కింద ఏరోడ్రోమ్‌లో వాళ్ళకి కూడా తెలిసిపోయింది. విమానం అడుగున చక్రాలు తెరుచుకోటంలేదనీ, ప్లేను నేలకి వాలినప్పుడు పేలినా పేలవచ్చునసీ అక్కడా భయాందోళనలు రేగాయి. చాలామంది ఏఫ్రన్‌ మాదికి వచ్చేసి పైకి చూస్తున్నారు..... దేవుడా కాపాడు. మావారు క్షేమంగా దిగాలి. మా పిల్లలున్నారు - ఏం భయపడుతున్నారో - మా ఆవిడకి హార్ట్‌ ప్రాబ్లెం - గుండె దడ వస్తే - ఎగురుతుండగానే ఆపద రావచ్చు - దేవుడా కాపాడు - ఓ గాడ్‌ - హె దేవా - జై బజరంగబలి-- పైన పేకాడే చేతుల్లోంచి జారిపడిన ఇస్పెటాసూ కళావర్రాణి ఆరీన్‌ మణేలాలు కాళ్ల దగ్గర చిందరవందరగా పొర్లుతున్నాయి. నాక్కూడా దేవుడు జ్ఞాపకం వచ్చాడు - అంటే దేవుడిని రోజూ పలకరించని - అకృ్లేదనుకునే వయసు -- చాలా మందిలాగే - చిన్నపుడు - హోంవర్కు చెయ్యనప్పుడూ, కాపీ బుక్కు పోయినప్పుడూ - ఆంజనేయస్వామి వారికి పదివేల కొబ్బరికాయలు మొక్కేశాను.... మొక్కు చెల్లించడం మరచిపోయాను. లెక్కల మేస్తారికి కాలు విరిగి ఆస్పత్రిలో పదడాలనీ, అమ్మ కొడుతున్నప్పుడు నాన్న అడ్డొస్తే చాలనీ, సుబ్బలష్ని పిలక జడలోంచి వూలు ముక్క కిందపడినప్పుడు తీసుకెళ్ళి అందిస్తే అది పరికిణీ అంచు పైకెత్తి జీడిముక్క కాకెంగిలి చేసి కొరికిస్తే-ఇలా కొన్నిసార్లు-ఇలా ఎన్నో మొక్కు బకాయిలు. వయసుకి కొమ్ములు తిరిగి - దేవుడు పెద్దవాళ్ళకే ఉండును - మనకి ఉండడు, అక్కర్లేదు - వేస్టు అనీ..... వయసు తరుగుతుంటే - దేవుడు ఉన్నాదేమో-ఒకవేళ ఉంటే గింటే - ఎందుకేనా మంచిది. ఓ దండం పదేద్దాం - అనిన్నీ... సినిమా రిలీజు ముందర దేవదేవా కావరావాలు అలా నాకూ ఆ వయసులోనే - నాకు 39 నా భార్యకు 21 - మ అంటే పన్నెండేళ్ళ వార - గుర్తొచ్చింది - ॥ ళ్ళ పెళ్ళయి రెణ్జెల్లయింది - అరెరె - పెళ్ళికి తొందర పడ్డానేమో ఆ కో చలో అభం శుభం తెలీని పిల్లకి - తాళి కట్టేశానే- అని ప్రాణం ఉసూరుమంది. య + న. సుష ం ౯ (| గై లో షన్‌ రెండ్రోజుల క్రితమే నన్నూ శ్రీదేవినీ మా అమ్మగారినీ డి.బి.ఎస్‌ తో ది. ప్రశ తగ లీ గారు తమ కారులో తిరుపతి తీసుకెళ్లారు. స్‌! హా! ఛం అలాగే నన్ను ఆ భయంకర క్షణాలలో బాధించిన రెండో విషయం = కక. ర్య స్త

• డి.బి.ఎన్‌ గారి దాగుడుమూతలు, సినిమా అంతా రాసేశాను. ఇంక 01 థో వ క ధే 2222న

కైమాక్సు-చివరి భాగం మిగిలింది. ఆత్రేయగారు చివరి పాట రాశాక (రాయాలి) నేను దానినిబట్టి క్షయిమాక్సు దైలాగులు రాయాలి. (గొప్ప పాట రాశారు ఆశ్రేయగారు-నా ప్రాణగండం గడిచాక తెలిసింది. “దేవుడనేవాడున్నాడా అని మనిషికి కలిగెను సందేహం-మనిషి అనేవాడున్నాడా అని దేవుని కొచ్చెను అనుమానం” అనే పల్లవి) నా మాద అభిమానంతో నన్ను సినిమాలోకి తీసుకువచ్చి, నేను భయపడి ఉత్తరకుమారుడిలా పారిపోతుంటే ఈడ్చుకొచ్చి, ఆదుర్తి లాటివారు వెక్కిరిస్తే - నాలో పౌరుషం పెంచి నన్ను బతికించి బట్ట కట్టించిన డి.బి. (దినవహి భాస్మర) నారాయణగారికి అన్యాయం చేస్తున్నానే అని బాధపడ్డాను. నేను చాలా బాధతో తలుచుకున్న మరో జీవి శ్రీదేవి- నా ఇల్లాలు. కొత్త పెళ్ళికూతురు. నేను లవ్‌ స్తోరిసూ, ద్రైలాగులూ చాలా రాసినా మాది (ప్రేమించి పెళ్ళిచేసుకున్న కథ కాదు-పెళ్ళాడి (ప్రేమించుకోవలసిన కొత్త చిగురు. అంతవరకూ నేను బాగా హరాయించుకున్న కథలు-ఆకలి, అప్పులు, ఉద్యోగాల ఉయ్యాలలు.... ఇవే..... నండూరి వారి ఉయ్యాల ఊగుతూ మా యింట వాలి నట్టింటికొచ్చిన చిన్నపిల్ల - కొత్త కోడలు - శ్రీదేవి. వచ్చీ రాని వయసు, కలిసీ కలియని మనసు, తెలిసీ తెలియని దినుసు. రామా! నీ మనసు నీ “దినుసు” అంటాడు సద్దురు త్యాగరాజస్వామి. పుట్టింటి వారు పెట్టిన సారె సంగీతం, నాహిత్యం, భూదేవంత సహనం. నాకు జమా ఈ సహనం అంటే భయం. కొందరు అరుస్తారు, కొందరు కరుస్తారు. ఫరవాలేదు. క్‌ తిరగబడచ్చు - కాని కొందరు భరిస్తారు. ఢీ మో ళ్‌ నాకీ భరించేవాళ్ళంటే భయం-- శ్రీదేవి అటువంటిది. అంత అహింసాపరురాలికి (( (లై నావల్ల జరగబోయే హాని-అంటే నాకు దాపురించిన విమాన ప్రయాణ ప్రాణగండం లా "రా టీ శ తలుచుకుంటే - నా గురించి కాక తన గురించి గుండె అదిరింది - కంట నీరు న శ” తిరిగింది. కన్నులు మూసుకున్నాను - రెప్పలు అదిమి తడి తుడుచుకోలేదు. శ కో, అంతలో కలకలం. 'ఓపెనైంది ఓపెనైంది- హైడ్రాలిక్‌ పనిచేసింది. విమానం లీ చక్రాలు విడిపడ్డాయి-అంతటా జై గణేశ జై వెంకటేశ జై సాయినాథ అని కేకలు! కళ్ళు తెరిచాను. యా విమానం నేలకు దిగుతోంది. చిన్నపాటి కుదుపుతో రన్‌వే మోద వాలింది. . ఒక నిముషం తరవాత రన్‌వే మోద శాంత గోదారిలా నిదానంగా ప్రవహిస్తూ టాక్సీ చేసుకుంటూ పరుగెత్తి ఏరోడ్రోమ్‌లోకి చేరుకుంది. మనం క్షేమంగా చేరాము అంటూ పైలట్‌, ఏర్‌ హోస్టెస్‌ల ఆనంద ప్రకటనలు ఎవరూ వినటం లేదు. డోర్‌ $ి తెరవకుండానే అంతా ముందుకు పరుగెత్తారు. డోర్‌ తెరచుకోగానే స్టెప్‌లాడర్‌ వస్తూండగానే కింద రెండు మూడు వందల జనం-అందరి ముఖాల ఆనందపు వెలుగులో ఏరోడ్రోమ్‌ తాలూకు ఫ్లద్‌లైట్లు వెలా తెలా పోయాయి. ఆ ఓసారి ప్రధాని నెహ్రూగారు హైదరాబాద్‌ వచ్చారు. ప్లేను ఆగగానే "ఈ ఆయన డోర్‌వే దగ్గరకు పరుగెత్తారు. చేతులు బారజాచి ద్వారబంధాన్ని లం 1! పట్టుకున్నారు. కిందని అంతకన్నా జోరుగా వచ్చిన 'దండిధరుడు ముఖ్య మళ -4 రెడ్డి గారూ, ఆయన వెనక మంత్రివర్గం దండధరులు-సహచరులూ, “మై! చనన నననాడననననవ=స. 105

అనుచరులూ, వనచరులూను! వాళ్ళు పైకి రావడానిగ్గాని, ప్రధాని దిగడానిగ్గాని స్టెప్‌లాడర్‌ ఇంకా రాలేదు. వారు దూకలేరు., వీరు ఎగరలేరు. ఆయన కిందికి చూస్తున్నారు -వీళ్ళు పైకి చూస్తున్నారు. ఈ చూపులు కలసిన శుభవేళ ఈ దృశ్యాన్ని కాప్పర్‌ చేసి ఇండియన్‌ ఎక్స్‌ప్రెస్‌లో ఫోటో వేశారు. సరి-అందరూ దిగారు. అన్నా ఉన్నావా! తమ్ముడూ! సార్‌! ఒరే! గిరే! అక్కా చెల్లీ! అంటూ ఆనందావేశంలో అరుస్తూ ఒకరినొకరు కౌగిలించుకుంటున్నారు. షేక్‌హాండ్లిస్తున్నారు, గండం గడిచి బతికి వచ్చిన మృత్యుంజయులకు జయజయ నాదాలు చేస్తున్నారు. ఆ సందడిలో ఎక్కడినుంచో పరుగున వచ్చాడు ఒక ప్రసిద్ధ హాస్యనటుడు. | విమానం దిగి చీర సవరించుకుంటున్న పదుచును చూశాడు. కృష్ణా బాగున్నావా- బతికొచ్చావా తల్లీ అంటూ ఆవేశంతో పరుగెత్తి కౌగిలించుకోబోయాడు. ఈస్‌ బె ఆ పడుచు మెరుపు వేగంతో తప్పుకుంది. అతను ఆమెమోద వాలబోయి, ౪న తూలి పడబోయి తమాయించుకున్నాడు. టా _ “సారీ - నా ఫెండనుకున్నాను” అన్నాడు అతను ఛెళ్ళుమన్న చెంప గా క? తడుముకుంటూ. // భి “నేననుకోలేదు” అంటూ ఆమె ముందుకు సాగింది. శ గ్‌ మ ఆమె - షూటింగుకు వచ్చిన నటి కృష్ణకుమారి! "గ ॥ [1 “సన్నటి చక్కటి చిన్నది యన్నది వ్‌, /కీ | గ కృష్ణకుమారికి బిరుదైయున్నది” టం). అని ఒకప్పుడు ఆమె గురించి మేము కార్ట్యూనులో వేశాము. ఉం మొ సినిమాలలో రూప సౌందర్యంతోపాటు సలక్షణ సాముద్రిక విగ్రహ శోభ 2 - కలిగిన నర్తకీమణులు నలుగురైదుగురు ఉన్నారు. ( వైజయంతిమాల, పద్మిని, కృష్ణకుమారి, జ్యోతిలక్ష్మి, హాలీవుడ్‌లో సిడ్‌ ఛారిస్‌ టీ లాంటివారు-వీరికి పాదాల నుండి నడుముదాకా ఉందే భాగంకన్న - నడుమునించి క శీర్ణందాకా ఉండే పొడుగు తక్కువట. / / పురుషులలో ఉదయశంకర్‌, వెంపటి చినసత్యం వంటి వారిని ప్రశస్తి చేస్తారు. వ ఆ రోజు సాయంత్రం విమానంలో ప్రాణగండం గురించి అందరితోబాటు న నేను కూడా కంగారుపడుతున్న సమయంలోనే -- యస (| ఇంచుమించు ఆ సమయంలోనే నాప్రా ణే-శ్వరిొ- ఈ మాట కావాలనే (౩2 | వ్రాస్తున్నాను - శ్రీదేవి అలవాటు ప్రకారం సాయంకాలం పొద్దుగుంాకసంజెదీపం శీస్నై ధ శే 9థ్ర 222222

/ ఇ వెలిగించి తులసికోటలో అమర్చి - క్ట క్‌ బా / | టే నా దందం పెట్టుకుంటూ వుందగా | క్ష వభ ఆమె మెడలో మంగళసూత్రం క్‌ పా క్‌ శ శీ స యా ఇ తతా చెదిరినట్టయిందిట! స్‌ చ న ల్లో , చ్‌ వ్ల తలవంచి వాద చూనుకుని ల న జో శే శే 1 య్యా కః జ్‌ కోటోథతే ఇల్లి ఈ... =ఐ ఆల =, * గ్‌ | నూ. . శో ట్ల ేదుము సూత్రం పెరిగి ఒక పుస్తె ల స్తా ( - చే మేత శే? శక్త - *ఖ్ట, తీసి-కళ్ళకు అద్దుకుని - గదిలోకి వెళ్ళి ల వ లయల అణ ఛశచొోస్నేట్‌ 44అది సరిచేసి తిరిగి అమర్చుకుని బొట్లు స్ట ఖ్‌ ఖయయ్మ్య్య్యూ ఇ న న క ల్‌ ళో చాచా గ్‌ స ల లట ఆ ల సఖ దిద్దుకుంది! స ఇ -బ్బ పో లిమా నో టో ఇ. వారం తరువాత నేను ఇంటికి నం హా త కట బ్‌ త | __వచ్చాను- అప్పటికి సెల్‌ఫోన్లు లేవు ( క్‌ు తి ( జీ ళం న టెలిఫోన్లు కూడా సకృత్తే. అరుదే-నా | న క 2. గండం గురించి చెప్పాను. కాలెండరులో బాపు అమ్మాయి భానుమతి, మా అబ్బాయి వరతో బాప భార్య ల్లీ వతి..బాపు పెద్దకొడుకు వేణు, మా అమ్మాయి అనూరాధతో మేమూ... "క్‌ ఎక్‌ చేసుకుంటే అదే రోజు భాగ్యవతి..బావు పెద్దకొదుకు ఇణు, మా అమ్మాయి అనూరాధత్‌ నమూ... _ స్పమ్రారుగా అదే వేళ - ఇది జరిగింది! ఇది మామూలుగా సినిమాల్లో కవులు రాసే సీను-దీనికి బాంగ్‌తో గాంగ్‌లూ మోగించి సంగీతపు బాక్‌గ్రౌండు పెడతారు. ఒక శాడ్‌ సాంగ్‌ కూడా ఇంటర్‌కట్‌లో పాడించేస్తారు. సినేమా ఫిలీమి సీను అని పేపరు విమర్శకులు నవ్వుకుని రాస్తారు. అలా వెక్కిరించి విమర్శలు రాసిన నాకే ఇది నిజంగా జరిగిందంటే మిరే కాదు నేను? కూదా (1) నమ్మకతప్పదని చెప్పక తప్పుదు. ఇంతకీ నాకు ప్రాణగండం తప్పడం - నా జాతక బలమా - ఆమె మాంగల్యబలమా! నాకు రెందోదాని మోదే ఇష్టం. నమ్మకం. ఎనీవే - నా రామ చిలకలు నా పంజరంలో కన్నా ప్రాణేశ్వరి గుండెల్లో దాచుకోవడమే క్షేమం - సేప్టీ & డిగ్నిటీ.... మాంగల్యబలం అంటే గురొచ్చింది. నేను కట్టన మంగళసూత్రాలు - / జ్ర శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ జూయెలర్స్‌-మెడ్రాస్‌-అధిపతి శ్రీ చిట్టిబాబు గారు చేశారు. గొ ఆయన ప్రముఖ సంగీత దర్శకుడు శ్రీ సుసర్ల దక్షిణామూర్తి (లతా పాడిన ఆ 'నిదురపోరా తమ్ముడా!) గారి అల్లుడు. ఆదుర్తి గారు చేయించవలసిన ఈ న, న. మాంగల్యం కూడా డి.బి.ఎన్‌ గారే వురమాయించారు. ౮ ర క ." | గాడ్‌ బ్లెస్‌ హిమ్‌! ఐ మోన్‌ గాదెస్‌ బ్లెస్‌! పాయె కనక నా య. ఈ సంపుటం వారికే అంకితం! (ఇప్పుడు రెండో ఇంటర్వెల్‌ . దిని తర్వాత అందాల రాముడు, అం నొందు ఆద ముత్యాలముగ్గు, పెళల్లపుసకం, భాగవతం... గట్రా ఎట్సెట్రా... ముళ్లపూడి వెంకటరమణ | ా్‌్‌్‌్‌్‌్‌నాాాాాాాాాాకనలనననడానాడానావనాత శే?

కోత్సి కొమ్మచ్చి పేరు బావుంది ఇప్పుడు - ఇంకోతి కొమ్మచ్చి ఇంకా బాగుంది మరి - మూడోభాగానికేం పేరు పెడతారో 1? ము-క్కోతి కొమ్మచ్చి!! ౧ పి ఛ్‌ 198 23త౭తెతడాజజంజ |. కోతికొమ్మచ్చి-2 |

ఎందరో మహానుభావులు - అద్భుత సంగీత విద్వాంసుల అజ్ఞాత జీవిత చిత్రాలు రచన: తనికెళ్ళ భరణి పేజీలు: 176 వెల: 70 రూలు. అచలపతి కథలు - 18 ఉద్‌హౌస్‌ తరహా హాస్య కథలు రచన: ఎమ్బీయస్‌ ప్రసాద్‌ పేజీలు: 186 వెల: 50 రూ॥లు. జంధ్యామారుతం-14&2, జంధ్యాల సినిమావలోకనం

రచన: పులగం చిన్నారాయణ పేజీలు: 186, 144 వెల: ఒక్కొక్కటి 60 రూ॥లు.

హ్యామరథం-14&2, సినిమా నిర్మాణంలో చమత్కార ఉదంతాలు

రచన: రావి కొండలరావు పేజీలు: 120, 120 వెల: ఒక్కొక్కటి 50 రూ॥1లు.

కిశోర్‌ జీవనర్సురి - నట గాయకుడు కిశోర్‌కుమార్‌ నవరసభరిత జీవిత చిత్రణం

రచన: ఎమ్బీయస్‌ ప్రసాద్‌ పేజీలు: 144 వెల: 60 రూ॥లు. కోమలిగాంధారం - పురుష సమాజం పోకడలపై నేటి మహిళ సన్నాయి నొక్కులు ల

రచన; మృణాళిని పేజీలు: 152 వెల: 50 రూ॥లు.

గ నవ్వుటద్దాలు యా చమత్మార పద్వాల అందాలు చూపే అద్దాలు

రచన: ఆచార్య తిరుమల పేజీలు: 152 వెల: 60 రూలు. పద్మనాభం ఆత్మకథ - హాస్యనటుడు, నిర్మాత, దర్శకుడు పద్మనాభం ఆత్మకథ

పేజీలు: 48 వెల: 20 రూ॥లు మా మామయ్య ఘంటసాల - సావిత్రీ ఘంటసాల స్మృతితరంగాలు పేజీలు: 48 వెల: 25 రూలు టామ్‌సాయర్‌ ప్రపంచయాత్ర జ మార్క్‌ట్వేన్‌ అనువాదం నండూరి రామ్మోహనరావు పేజీలు; 72 వెల; 35 రూలు. దాక్టర్‌ డూలిటిల్‌ - జంతువులతో మాట్లాడే దాక్టర్‌ వింతగాథ నవలీకరణ: ఎమ్బీయస్‌ ప్రసాద్‌ పేజీలు; 56 వెల: 25 రూ।లు. అనుపమ గీతాల తిలక్‌ - దర్శకనిర్మాత తిలక్‌ జ్ఞాపకాలు రచన: వనం జ్వాలా నరసింహారావు పేజీలు: 92 వెల: 45 రూ॥లు మాయాబజార్‌ - సినిమా తీసేవాళ్లపై సెటైర్‌ రచన; స్వామి చిత్రానంద పేజీలు; 96 వెల: 40 రూ1లు ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ననన ననన ననన ననన ననన ననన ననన ననన ననన 100

• హిందీగేయవైభవం - 1 - రఫీ పాడిన 16 పాటల అర్జ్భాలు, సందర్భాలు రచన: పి.వి.సత్యనారాయణ రాజు గ్రాంఫోన్‌ రికార్డులపై ముందుమాట: డా॥॥కెవి.రావు పేజీలు: 96 వెల:40 రూలు విజయగీతాలు - విజయావారి సినిమాలలోని పాటల కథా-కమామీషూ రచన ;: ఎస్‌.వి.రామారావు పేజీలు :156 వెల: 75 రూ1[లు పొగబోతు భార్య - ఆలూమగలీయంపై 1.. హాస్యకథలు రచన; ఎమ్బీయస్‌ ప్రసాద్‌ వెల; 40 రూ॥లు సినీ గీతవైభవం = తెలుగు సినిమాపాటను సుసంపన్నంచేసిన వారి జీవనచిత్రాలు రచన : ఎస్‌.వి.రామారావు పేజీలు :128 వెల: 60 రూ1[లు సినారె కవిత లయాత్మకత (గేయకావ్యాలు -లలితగీతాలు, చలనచిత్రగీతాలు) రచన : దాః ఎం.కె.రాము పేజీలు :174 వెల: 80 రూ॥లు బాలి జోకుల సంకలనం - బాలి వ్యంగ్యచిత్రాలతో జోకుల పుస్తకం / రచన : బాలి పేజీలు :108 వెల: 40 రూ॥లు (సి)నీతి చంద్రిక = తెలుగు చలనచిత్ర ప్రపంచ వ్యంగ్య హితోపదేశం రచన : రావి కొండలరావు పేజీలు :72 వెల: 85 రూ1॥1లు ఇద్దరు మిత్రులు =. వెండితెర నవల రచన : ముళ్లపూడి వెంకటరమణ పేజీలు :102 వెల: 40 రూ॥లు హాసరేఖలు - హాస్య, సంగీత కళాకారుల రేఖాచిత్రాలు రేఖాచిత్రాలు ; శంకరనారాయణ పేజీలు : 90 వెల: 40 రూ1[లు సినారె సినీసూక్తులు - సినారె రచించిన ప్రబోధాత్మక సినిమాగీతాలు రచన ; ఎస్‌.వి.రామారావు పేజీలు :108 వెల: 40 రూ॥లు కోతికొమ్మచ్చి - 1 ఆత్మకథ | రచన : ముళ్లపూడి వెంకటరమణ పేజీలు :220 వెల: 150 రూలు కోతికొమ్మచ్చి - 2 ఆత్మకథ రచన ; ముళ్లపూడి వెంకటరమణ పేజీలు :200 వెల: 150 రూ॥లు 200 తాాాాాానననా ననా లలితను నునన కోతికొమ్మచ్చి-2

6౮

| న ౧రోఖిలో న (. రచయిత, సినీ నిర్మాత

• సినీ జర్నలిస్సు, సినీ - టీవీ + ఖని నిర్మా ల శభా..
• పిల్లలకు ఆడియో - వీడియో పాఠాలు "సక ళ
• ఆధునిక హాస్యరచనకు ఒరవడి పెట్టిన బజ్జి ముళ్లపూడి వెంకటరమణ అననని “న్వ్వాతి” వారపత్రికలో ధారావాహితంగా వెలువడుతున్న ముళ్లపూడి వెంకటరమణ ఆత్మకథలో . రెండవ భాగం (36 - 70 వారాలు) ఇలా పుస్తకరూపంలో... బాపు బొమ్మలతో... ఫోటోలతో... ఇది తారీకులవారీ దస్తావేజు కాదు. రచయితగా, సినీనిర్మాతగా, మహానుభావులతో, మరో-భావులతో తన కెదురైన ఘట్టానికి శాఖాచంక్రమణం చేస్తూ, కొత్తకొత్త పదబంధాలను అల్లుతూ, చమత్మారశైలితో మనని మురిపిస్తూ, ఆ కాలంలోకి తీసుకుపోయి ఆ యా మనుషుల మధ్య విహరింపజేశారు రమణ. పత్రికారంగం ద్వారా లోకానికి పరిచయమైనా రమణ కర్మక్షేత్రం సినీ రంగమే! ఆబాలగోపాలానికి ఆయనను సన్నిహైతుణ్ని చేసినది ఆ రంగమే. అయితే ఆ విషయాన్ని ఆయనకు తెలియజెప్పినది డి బి యన్‌. నేను యీ రంగానికి పనికిరాను మొర్రో అంటున్నా వినకుండా ఆయనను సినీరచయిత చేసేదాకా విశ్రమించలేదు. చేరిన నాలుగేళ్లలోనే అ... ' ధర్మక్షేత్రాన్ని కురుక్షేత్రంగా చేసుకుందామనుకుని ఎవరివద్దా శిక్షణ పొందని బాపు దర్శకత్వంలో “సాక్షి'తో నిర్మాతలుగా +. అవతారమెత్తిన సాహసం బాపు-రమణలదే! రాత-గీతలుగా వర్ధిల్లిన ఆ ద్వయం రాత-తీతలుగా ఎలా పరివర్తనం చెందారో, ఎన్నెన్ని పాఠాలు నేర్చారో, తెలుగు సినీరంగంలో ఓ కొత్త వరవడికి ఎలా తెరదీశారో చెపుతుంది యీ రెండో భాగం! |. “కోతి కొమ్మచ్చి” పుస్తకం మొదటిభాగం వెలువడిన వారం రోజుల్లోగా వ్వితీయముద్రణకు వచ్చింది. నెలలోగా తృతీయ ముద్రణ వేయనలసివచ్చింది. ఈ సారి రెండు వేల కాపీలు. ఆర్నెల్లు తిరగకుండా చతుర్ధ ముద్రణ - రెండువేల కాపీలు వేశాం. “కోతి కొమ్మచ్చి” పుస్తకం యింటనుండడం ఒక ప్రతిష్టాత్మక విషయంగా పాఠకులు భావించసాగారు... “..రమణ పత్రికారంగాన్ని విడవడంతో మొదటిభాగం పూర్తి అవుతుంది. ఆ తర్వాతి నిరుద్యోగ విజయాలు, సినీరంగ ప్రవేశం, తొలిదశలో ఎదురైన అవమానాలు, హేళనలు, సినీరచయితగా నిలదొక్కుకోవడం, ఓ డైరక్టర్‌ ప్రవర్తనతో విసిగి సిదీరంగాన్ని వదిలివేసి వచ్చేసినా ఆ రంగమే రెట్టింపు పారితోషికంతో పునరాహ్వానించడం, బాపుతో కలిసి చేసిన 'జ్యోతి' ప్రయోగం మేలు చేయడం మానేయడంతో ఏకంగా సినీనిర్మాతలు అయిపోవడం, ప్రయోగాత్మక హోం ల "ప్రరప్రమాది ప్రచురణకర్త వెల:;1505రూఃలు పోసం ప్రచురణలు 6౬6-101, 52060/2౧2౧2౫/2౧4 ౬౧౦1276, గ12061౧2౮6౮62, [1/606౧2046 - 500 0409. బుక్క్‌ ౧౧ : 2304 7638, 6-౧౫౭|| : ౧2492౧౧౧౭౦ గ౧౦([౧౧౬||.00గ౧

మరుల యి నాకా నయిన వాలా నం 9. రంయ్‌ లం హి _యారుచం | (రయ యా _నకలువియదిం ౮ అందం ఆ నినన (66౧౧ల ___నరలుపంచూసిని _ొరిగుచేపినని నందిత నని ౭౮౧౮