Telugu రానున్నది ఏదినిజం - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

= - 4 , క శీ గ్గ - క్ట జ్‌ క్ష | ॥| + న | ౧ ఇ _ ॥ / యం! ఓ ల్‌ త | శ ఫే అ . ” ళ్‌ క 1, సో గ్థ ఫె ల్‌ం సె . ॥ ము సం లో త్‌ | . / ” " కి న - || " 4 ” + / ; ( ॥ " | | 9 . న్‌ గీ ' క [ ఇ నై హాహ. న గంగే ఫలి | క్ష ల్‌ ॥ చు! | గీ ప్న ర్‌ ౧00 .! “ల్లో వ. ాళ.. | టు! ల్ని ॥ ॥ | | స్వం ళీ శ గో వ. స్రాల్తీ* షక. | షు ళీ శ నా / ” ॥ అఆననన్ని | భ్‌ | ం ళ % న. ॥ క్త . లో గే గ్‌ / ప వ. ల్‌ | న్‌ 5 య క ళ్‌ _ లీ క ॥ ం ల / శ్‌ శ ళీ ॥ 2. (| గ్‌ ల ం ( ళ గ వా! 0 ” . ' లీ | ల" క లీ అలం . | క ॥ ” _ € శే | వజ ॥ + తో శన జ / / లీ | ॥ శ టల , _ ళ్‌ శ ల 1 క్ష న క శె శ్‌ ళీ | ళో ళో /' లీ గ ఫో క ళం క యే. లే లి ౯ గ య ్‌ ళ్‌ / 4 4 ఇ క / న శా న. ” . ॥ న ః 4 గ 14 + ళ్‌ . ॥ న యప ॥ - నే ॥ క్‌ | | లే " ౮ ఆవ ఉ య క! నమ్‌ ప 1. [ ఈ. న ఛి (| న్‌ క ల ( వ. , ర ం ఎ రం ం ర్‌ క నూ

(౮ రానున్నది ఏది నిజం? (న వ ల్‌ రచన: దాశరథి రంగాబార్య /వ చులరలఖ। అంధ్యవదశ్‌ ంవంంవజన సమాఖ్య, మఖ్లూం మాగ్షి +, పొమాయతీనగర్‌, మో దరాదాదె,

(పథమ ముద్రణ : మ 1078 ఆగసు. ర. * (| చూ లే ళో 8000 కాపీలు. మ ం ఆ నాట ణ్‌ ముఖ చ్మితం: చభ౦౮శైద హక్కులు : ఆం/భ/వదేళల్‌ యువజన నమాఖ్యువి, వెల; 6 . రు. 2/. (రెండు రూపాయలు) (ల 1పతులకు : అం(ధృవదేశ్‌ యువజన సమాఖ్య, మఖ్రూంమార్గ్‌ , హిమాయత్‌ నగర్‌ , (యు విశాలాంధధ [పచురణాలయం, ఎజుయవొడ విశాలాంధ బుక్‌ హౌస్‌, టా వామ పొదరాబాద్‌ వ టే లా 6 న్‌ ఖ్‌ న | ల రా. లి ల. స్వత౦ర్శిత ఆరు _పింటర్పు, న స్కో లు ఇ ల. టో విజయవా డ_520004, * శ న. ల అ ట్య ః వ.

వూ మూట ఆంధపదేళ్‌ యువజన సమాఖ్య మీకు అందించు ద్వితీయ కానుకి “రానున్నది వీదినిజం +” నవల. తెలుగు సాహితీ లోకానికి సమర్ప్చించుకో గలుగుతున్నందుకు నంతసిసున్నాము, పారకులను కేవలం ఉ(దేకపరచే కౌలక్షేప [గంథాలు విరివిగా వెలువడుతున్న ఈ రోజుల్లో సాహిత్యానికిగల విశ్వజనీనమైన (పయో జనం విస్మరించబడుతూంది. ఆ ప్రయోజన పరిపుష్షికోసం మంచి పుస్త కౌలను అధ్యయన పరిథిలొకి తీసుకురావడం యువజన సమాఖ్య తన లక్ష్యంగా పెటుకొన్నది. యువజన సమాఖ్య కేవలం పుస్తక (ప్రచురణ సంస్థకాదు. శాస్త్రీయ సోషలిజం తన ధ్యేయంగా పెటుకొని యువజన విద్యార్దులను సమికరించి వివిధ సమస్యలపె వుద్యమాలను నిర్వహిసూ, సొంస్క్బృాతిక, సాహిత్య విషయౌల ప ఆస కిగల యువజనులతో చక్కని వచనారీతులను, నొటక, కళారీతులను అనుసరింపజేసి వారిలోని సృజనాత్మక శక్తిని నిర్మాణ కార్య (కమాలవై పునకు మళ్ళించడానికి కొన్ని సంవత్సరాలుగా కృషిచేసున్నది. (గంధ (పచురణను చేపట్రడానికి యువజన సమాఖ్య ధనాఢ్య మెైనదికాదు. యువజనుల ఉత్సాహ (పోత్సాహాలే సమాఖ్య నిధి నిశ్షేవాలు, ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే మంచి గంథాలను చౌకగా అందించడం,

యువ రచయితలను వెలుగులోకి తీసుకురావడం, యువ కళాకొరులకు సహకరించి (ప్రజా నాట్యమండలిని తిరిగి పూర్వస్థాయికి తీసుకురావడం యువజన సమాఖ్య ఆశయం,

1978 మే లో [పథమంగా అందరి ఆదరాభిమానాలను అందుకున్న “ఎ/రజండా” పాటల సంకలనాన్ని సపచురించి ఆ పాటల ద్వారా యువతను వెన్నుతట్టి లేవగొట్టి, కొంతలో కొంత _పజాసమస్యలపై విప్లవ కార్యాచరణకు సంసిద్ధం చేశాము.

యువజనుల కోరిక పె శ్రీ దాశరథి రంగాచార్య (వ్రాసిన ఈ “రానున్నది ఏదినిజం?” నవల యువతలో ఒక నూతనో తేజాన్ని, స్ఫూర్తిని కలుగజేస్తుంది.

'దేశంలోని పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థను భూస్టాపితం చేయడానికి కార్మి కులు, కరకులు, యువజనులు, విద్యార్థులు, మపొళలు సమిష్టిగా నిర్వ హించే సమరశీల పోరాటాల హోరులోంచి “అదిఒక పే సోషలిజం” అనే సంకేతం తప్పనిసరిగా వినబడుతుంది వ్య క్రిని మరొకవ్య కి దోచుకొనని సోషలిసు వ్యవస ఏర్పడుతుంది.

పి యు

ఈ*రానున్నాది విదశిజం?" నవలను యువజన సమాఖ్య తరపున [పచురించుకో డానికి అవకాశ మిచ్చిన (శీ దాశరథి రంగాచార్యగారికి, అడగానే ముఖ చితం వేసియిచ్నిన థ్రీ చం[ద్రగారికి అందంగా ము[దించి యిచ్చిస స్వతర్మత అర్డ్‌ (పింటర్స్‌ వారిక్కీ ఈ ([ఏయత్నములో మాకు సూచనలు, సలహాలు, సహకొరము అందించిన ఆనేకులకు మా కృతజ్ఞతలు.

ఎ. వులారెడి యం ౧ కార్యదర్శి, ఆంధ(పదేశ్‌ యువజన సమాఖ్య,

ఆక౦తలం సమరం జరిపే చూరులకు

సి ఈ నవల పేరు శ్రీ దాశరథి గేయంనుంచి తీసుకున్నాను. “రానున్నది ఏది నిజం ?”* ధారావాహికగా (పచురించారు “విశాలాం[ధి సంపాదకులు, “రానున్నది ఏది నిజం ?” పుస్తక రూపంగా (పచురిస్తున్నారు ఆంధ్రపదేశ్‌ యువజన సమాఖ్య వారు, “రానున్నది ఎది నిజం?” ముఖ చిత్రం రచించారు శ్రీ చంద. వీరందరికీ నా హార్షిక కృతజతలు, ద వో సికిందాబాదు, గక. దాళరథి రంగాదార్య.

త దాళరథి గెయం రానున్నది వది నిజం? అది ఒకళశు సోవలిజం! కలపండోయ్‌ భుజం భజం కదఆండోయ్‌ గజం గజం అడుగడుగున యెడద న్నెత్రు వముడుగులుగా విడవందోయ్‌ ! పడిపోయిన గుడి నోడలు విడచి పెట్టి సడవండోయ్‌ ! ఉదయాకాన పతాకం యదలో కదలాడె నేడు హృదయా వేళ తటాకం నదిలా పొరలాడె నేడు!

శ్‌

టీ ధచ్చింది స్వాతంత్యం మనకు, మనకు స్వాతంత్యం వచ్చింది. న్వాతం[త్యం మనకు వచ్చి పొతికే ళ్ళు అయింది, ఇరవై అయి 'దెళ్ల నిండాయి, వళ్ళు ఇరవై అయిదు నిండిన సందర్భంగా రజతోత్సవం చేసు కుంటున్నాం రజతోత్సవం అంపే వెండిపండగ*, వెండిపండగ అంటే మనం 'వెండిదళశకు చేరుకున్నా మన్న మాట, న్వాతర్యత్య రజతోత్సవం జరుపుకోవడం మన అదృషం. మనకు 184/ లో స్వాతంటత్యం వచ్చింది. ఆ ఏషయం మీకందరికీ తెలుసు, అప్పటినుండీ మనదేశంలో షపశా స్వామ్యంవుంది. ,_పజాస్వామ్యం అంపే మాటలుకౌొదు, అదోక వ్యవస్థ, అదొక విశ్వాసం. రాజ్యం ప్రజలనుండి ఏర్పడుతుంది. 1పజలే వాలిసారు, (పజలకోసమే పాలన సొగుతుంది. అలాంటి న్యవస్థవుంది, ఈ దేశంలో... పాతిక సంవత్సరాలుగా (పజాస్వామ్యంలో అందరూ సమానుబే, అందరికీ ఓటుంది. ఓటువేసే హక్కుంది. ఈ హక్కు అమూల్యం అయింది, దీనికోసం మనం నిరంతరం పోరాడాం, పోరాడి సాధించాం. అరవై ఏళ్ళ పోరాటం తరువాత లభించిందా హక్కు. లభించిన హక్కును కాపాడు కోవడం గొప్ప అనెక దుష్షశ క్తులు మన ఈ హక్కుకు వ్యతి రకంగా పనిచేస్తుంటాయి, అయినా మనం (వజాస్వామ్యాన్ని పరిరక్షించుకున్నాం, దీన్ని పాతికేళ్లుగా కాపాడుకున్నాం, ఇది మామూలు విషయం కౌదు, తరతరాలుగా వసున్న భారతీయ సంస్కృతి ఇందుకు తోడ్చడది, గీత మనకు _పజాస్వామ్యాన్ని బోధించింది. అది మన రక్తంలో జీర్తించింది. అందుకే మన దేశంలో (పజాస్వామ్యం పాతికేళ్ళు నిలువగలిగింది. చూసున్నాంగా పొరుగు దేశాల్ను | ఏ దేశ మెనా చూడండి, అదీ పజా స్వామ్యాన్ని నిలుపుకోలేకపోయింది. ఆ దేశాల్లో అసలు (పజాస్వామ్యం నెలకొనవనేలేదు నెలకొన్నా, మూణ్రాళ్ళ ముచ్చట అయింది, అక్కడి (పజలకు హక్కు_లు లేవు లేకుండా చేశారు నియంతలు. (పభుత్వాలు నియంతల చేతులో పడాయి. నిరంతరం సదవుల కోసం పోటాటలు -- యుద్దాలు సాగేయి సోగుతున్నాయి.. సైన్యం తిరగబడి (వభుత్వాల్ను కూలదోసూంది. కొత్త (పభువులను ఎర్బరసూంది ఈ [సభుత్వాల ఏర్పాటులో (పజలకు ఆస క్రిలేదు-పస క్తిలేదు,

గ్‌

మధ్య యుగాలనాటీ _వభుత్వాలే ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి, అక్కడ ఆ దేశాల్లో _ మన దేశంలో అలాకాదు. (ప్రజాస్వామ్యం స్టిర పడింది ఇది _ప్రపంచంలో కెల్ల పెద _పజాస్వామిక దేశం । ఇంత 'పెద దేశంలో మనం యింత కాలంగా (పజాస్వామ్యం నిలుపుకున్నాం, ఇదొక గొప్ప విషయం, మహతర విషయం. ఇలా బరుగుతుంవఏ [ప్రపంచంలో ఏ దేశమూ అనుకోలేదు. అది జరిగింది మనం (పజా ల్వామ్యాన్ని స్టిం పరచి చూపించాం ఇది మన దేశపు మహత్తు, మన [పజల మహత్రు మన నాయకుల మహతు."

సభలో చప్పటు,

భి

అది సభ. మహాసభ. మహాసభ అంటే (_పజాసభి కౌదు. మహా మహుల సభ. మహాసళలో మహామహులే ఉన్నారు మహామహుల మహాసభకు తగిన మహా మహా భవనం అది, ఆ భవనాన్ని వర్షించడానికి పదాలు చాలు. అందుకు వాక్చతి దిగిరావాలి _ అతను వుంటే, (పస్తుతా నికి అతడు లేడు. కాబటి వరన అనాధ్యం, దాసి మయసభను గురించి ఎవరినా చదివివుంపే ౯ ఈః "భవనాన్ని చూ సే అడి కొంచెం అనిపించ వచ్చు. భవనంలో జరుగుతున్న సభ అలాంటిది. సభకు విచ్చేసిన మహా శయులు అలాంటి వారు. అందుకని భవనం అలా ఉంది. భవనంలో కూర్చున్న పెద్దలకు అసౌకర్యం కలిగించనట్లుగా ఉన్నాయి. ఆసనాలు. మెత్తగా _ పాములా _ నాగసర్పంలా మె త్రదనంతోపాటు పరిమళమూ వ్యాపించి ఉంది. పరిమళం సరి అక్కడ వెలుగు సైతం మెత్త మెత్తగా ఉంది, అది బయటి వెలుగుకౌదు, దిగ్బంధనం జరిగింది. బయటి వెలుగురాదు. దిగ్బంధనం ఎందుకు జరిగిందంటారేమో వాయు బంధనానికి. వాయుబంధనంలేకుండా కూర్చోలేరు పెదలు బయట అగ్గి కురుస్తూంది. లోన "మంచులా ఉంది. చల్ల గాఉంది, శీత లీక్సుతం అంతటితో ఆగలేదు. శబ బంధం జరిగింది అవతలిశబం ఇందులోకి రాదు, ఇందులోని శబం మెతగా వినిపింబే ఏర్పాటుంది. అనేక బంధనాలు జరిగాయి ఈ భవనానికి అన్ని బంధాలమథ్య జరుగుతూండగి సభ

/ సభ గొఎ్బుది :

బంధనాలూ గొప్పవే ।

“మనకు స్వాతంచ్యం వచ్చింది, వచ్చి పాతికేళ్లు అయింది, ఆ సందర్భంలో మనం రజతోత్సవం జరుపుకుంటున్నాం. ఈక పాతిక సంవ త్సరాల్లో సునం చాల అభివృద్ధి చెంచాం. ఒకసారి పాతిక సంవత్వరాల (కీతపు పరిస్థితిని అవలోకించండి. పెద్దలు వున్నారిక్కడ .. వారికి తెలులు, ఆంగే యుఖు మనను ఎలా దోచుకున్నారో 1 మని దేశంలో పర్మిశమలు లేకుండా. చేశారు. మన దేశం నుంచి ముడిసరుకు తీసుకువెళ్ళారు వాళ్ళ దేశపు కర్మాగారాల్లో వస్తుపులు తయారు చేయించారు. వారి కార్మి కులకు పని కల్చెంచుకన్నారు, వాటిని మళ్ళీ మనకే అమ్మారు. అమ్మి తమ 'పెటుబడిదారులకు లాభాలు సంపాదించి పెటారు మన దేశంలో పరి[శమలు ఎదగనీయలేదు. అయినా దేశభ కులె న మన పార్మిశామికులు స్వదేశ పిరిశ్రమలు స్థాపించారు. కొని అవీ చాల కొద్ది. 1047 లో స్వాతంత్ర్యం వచ్చేవరకు సూదులవ౦టి సదార్దాలనుంచి మనం పరాయి దేశాలమిదనే ఆధారఎడ్డాం, న్వాత౦త్యం రావటంతో స్వదేశ పెటుదిడికి _పాధాన్యతను ఇచ్చింది (పభుత్వం. (పయివేటు రంగంకౌాక్ష (భుత్వ రంగంలో భారీ పరి; శమలు సాపించ బడ్డాయి మీరే చూస్తున్నారు. సూదులు దిగుమతి చేసుకొన్నదేశం (బాక్సర్లు, విమానాలు ___ మహా యంగతాలు సిద్దం చేస్తూంది. అంతేకాదు ఎగుమతి చేస్తూంది, ఇది ఎంతో గొప్ప విషయం, వ్యవసాయం౦గంలో మనం ఏంతో ముందడుగు వేశాం, ఒక (గీన్‌ రివల్యూషనూ, ఒర వెట్‌ రివచ్యాషసూ తెచ్చాం, పీటికి పేర్లు పెట్టాం, కౌ బట్ట ఏప్ప వాలని తెలుస్తూంది, మనం ఒక విద్యు ద్విస్తవాన్ని తెచ్చాం. కీరసనాయిలు వీధి దీపం నైతిం తెలియని (గామా లకు విద్యుత్తు సరఫరా చేస్తున్నాం. మన [(గామాలు ఇప్పుడు పూలర్ధిగా మారిపోయాయి. అక్య్క-డా నాగరకత విలసిల్లుతూరది. విద్యుడ్రిపాలు, ఆసుష్మతులు, పారళశాలలు వెలిళాయిక్కడ, 6౮తులు ఆధునిక మైన వ్యపసాయం చేసున్నారు. వారికోసం పెద 'పెద్ర ఆనకట్రలు నిర్మించ బడినాయి, రైతులు కొయ్య నాగళ్ళు కౌదు = 1టాక్టద్లు వాడు

రి తున్నారు. వారు. కరెంటు పంపులు వాడుతున్నారు. రసాయనిక్రపు ఎరువులు వొడుతున్నారు, గిడ్డంగులు కట్టుకుంటున్నారు. ధొన్యం నిలువ చేసుకుంటున్నారు మనం ఆహారథాన్యాల్లా స్వయం సమృద్ధి సోొదించాం, మీరే ఆలోచించండి, ప్మతిక ముఖం సహితం చూడని పభెిలో ఈనాడు రేడియోలు మోగుతున్నాయి. ఇది సొమాన్యమైన విషయం కాదు. ఇది సామాన్యమైన (గతి కాదు. కొన్ని దేశాల్లో ఓక విస్తవం రావడమే గగనం అయింది ునం మన దేశంతో శాంతియుతంగా అనేక విప వొలు తెచ్చాం. ఇది మునకు గర్వకారణం, గా సభలో కరతాళధ్వనులు చెలరెగెను. అవియును మెత్తగానే నుండెను. సభాభవనం, 'జేదిక, చేదికకుముందున్న సీటు, సటలో కూర్చున్న పెదలు, అదికొరంతో పెదలుః ఆంతసుతో 'పెదలు, సమాజంళో భు ణ్‌ ఇంటీ టె పెద్దలు, బ్య్‌రల్లో 'పెద్దలు దేహంలో పెద్దలు, పెద్దలంతా "వదికకు ముంచు ఆస్‌నులయినారు. వారిని తొలి ఆసనాలు, ఆ తరువాతనే అందరు. సెదలు పెదలు తెల ని చుసులో ఉన్నారు. అందరు ఖదరు ధరించే ఉన్నారు. 0 ల అల్‌ ౧| కక అందరి తలలమీదా టోపీలున్నాయి.. గొంధీ టోపీలు, ఎవరొ వారికి సెటినవికొవు వారు స్వయంగా పెటుకున్నవి. ఇతరులకు టోపీలు పెట్ట ట్‌ రు రు డానికి ఆ టోపీలు అవసరం ఆకీ రి గాంధీ టోపీలకు వచ్చసింది. గాంధీని చంపి టోపీలను బతికించుకన్నారు. జనం కౌదు - పెద్దలు, అలాంటి పెదల్లో ఒక పమం్యతిగారున్నారు ఆయన ఆ సీట్లోనే మూర్చున్నారు. కాని ఆయనకు అంత సౌకర్యంగా లేదు ఎందుచేతంటారా ఆ స్‌టు వారికి సరీపోవడంలేదు ఇరుగా కూద్చున్నారు. చిరాకు పడుతున్నారు, అటు పక్కకూ ఇటుసక్కకూ సర్దుకంటున్న్నారు. కొళ్ళు చాచుకొసి కూర్చోడానికి (పయత్నిస్తున్నారు, వారికి (పత్యికాససం కబ్చీంచా బ్సింది కల్చీ చటేదు, అయినా కూర్చున్నాడు వాఠు, వారీ దేశభక్త అంతటిది; అందుకే కూర్చున్నారు. ఉపన్నాసాలు వాగనిపి సున్నాయి వారిక, అలా ఉపన్యాసాల్లో మునిగిపోయారు. ఈ దేశం ఇలా లుభివృద్రి చెంద డానికి వారే కారణం అనుకున్నారు, అలా అనుకోవడంతో వళ్లు మరి

0౮ కొండ పెరిగింది. సీటు మరీ ఇరుకు అయింది దాంతో బొధ మరింత ఎక్కువయింది. మంతి పదవికోపసం ఆ మాతం మూల్యం చెల్లించా ల్పిందె, అంతకంటే వారు చేసిందీ లేదు, అయినా ఉపన్యాసం జాగ త్తగా వింటున్నారు, చాలు; మరి మహామంతి కొవాలని ఉంది:

“స్వాతం త్యం వచ్చి పాతి కేళ్ళయింది పాతి కేహ్మూ అయిందని జనానికి ఎలుగెత్తి చాటి చెప్పాల్సిన దుస్థితి నన్చింది. ఈ వచ్చిన స్వాకతం్యత్యం విషయంలో జనానికి ఎంత (శద్దవుందో మనం చేస్తున్న ఉత్సవాలనుబట్టి మనం పెడున్న ఖర్చునుబట్టి, వాటికి వసున్న జనాన్ని బిటి అర్హం వేసుకోవచ్చుః పొతతవ౦ [పజలు మన రాజ్యంకం టే ఆంగ్లే యుల రాజ్యమే జాగుందనుకునేటటు పాలించాం, తెల్త దొరలు పోయి నల్ల దొరలు వచ్చారనుకుంటున్నారు జనం, మనుషులు మారాలేగాని పద్ద తులా మార్పురాలేదు. ప్రజాస్వామ్యం స్టిరపడిందని గొప్పలు చెప్పుకుంటున్నాం, నిజమే. కొని ఎన్నిక అవుతున్నవారు ఎవరు? (పజల్ని మోనగించగల వారు. మభ్య పెటగలవారు. దబ్బు పోసి ఓటు కొనగలవారు ఇందు కోసం దొంగనోటు అచ్చువేసే పెదలు లేకపోలేదు. నోటను చూసి ఓట్లు కొన్న నాయకులకు [పజల పరిస్టితులు ఎలా తెలుసాయి ? మంతుల మీద మరుక్షణం నుంచీ తమ పదవుల్ని నిలుపుకోడం గురించి, తమ ఆసుల్నె పెంచుకోవడం గురి.చి ఆలోచించే మంతులు జన సామా న్యాన్ని గురించి ఆలోచించారా ? వాళ్ళ దృష్టిలో జనం అంటే, రాజులు, మహారాజులు, తాబేదారులు భజనపరులు కర్మటాక్షర్లు, (టోకర్లు. పెద్ర పెట్టుదిడిదాములు, వారి సంక్షేమమే తమ సంక్షేమంగా భావిందుకున్నారు, అందుకే మంతులు కౌకముందు ఏమీలేవు వారికి, కోట ఆఈస్పి వచ్చి చేరింది వారి పెర్త ఆస్తు లున్నాయి._.ఫ్యాకరీ లున్నాయి. భూము లున్నాయి..వారి కొడుకులు కుబేరులై నారు ఇదేనా (పజాస్వామ్యం ? దీన్నేనా మనదేశం పరిరక్షిందింది ? మాటికి లేనివాడు కృంగి కృషించి నశిసున్నాడు. చేయాలంపే పని లభించదు. పనిలేక పస్తులుంటున్నా జనాభా సపెరుగుతూంది, వారికి కడుపునిండా తిండిలేదు. వంటినిండా బటలేదు. ఉండడానికి సీడలేదు . రోగానికి వె ద్యంలేదు. పసిపాపలకు వీలులేదు, వారి పిల్ల లకు చదువుల్లేవు, వారిని మూర్చులుగా, మూడులుగా

10 ఉండమంటున్నాం. ఇదేనా _సజాస్వామ్యుం, మరోవైపు వున్నవాడు కోట్లు ఆర్ది సున్నాడు ఉత్పత్తి పెంచడం అనే పేరుతో (పభుత్వం అతన్ని (పోత్సహిసోంది. వాళ్ళు (సభుత్వం కళ్ళలో దుమ్ముకొటి సరుకులకు కల్పిత కరువులు కల్పిసున్నారు. దేశాన్నీ, _సజల్నూూ* పభుత్వాన్నీ కొలగొడ్యన్నారు. వీళ్ళకు సహాయంచేయడ మేనా (ప్రజాస్వామ్యం ? ఈ వ్యత్యానాలు పెంచడ మేనా _పజాస్వామ్యుం ? అగాధాలు 'పెంచి అంత రాలు సృష్టించి అట్టడుగున వున్నవాణ్న్‌ అణచడ మేనా (పజాస్వామ్యం?” సభలో కరతాళధ్వనులు మోగలేదు ఒక గంభీరమెన నిశ్శబం ఏర్పడది చా ఉీ ౮

మంతిగారు తనము సీట్లో కరూర్చోబేక పోశున్నారు,

ఎక్కడో లోపం జరిగిందనుకున్నారు. కౌకుంపే తమవోనే ఇలాంటివాళ్ళు ఎలా పుట్టుకొని వచ్చారు ? పుట్టుకొని వచ్చాఎపో, వారికి ఇలాంట సభల్లొ అవకొశం ఇవ్వడం ఎలా జరుగుతుంది ? ఇలాంటివాళ్ళు ఉసన్యాసాలి స్తుంటే తాము ఇలా వింటూ కూర్చోపడమేనా ? అనుకున్న మం(తిగారు తమ ర60డు పఫక్కలకూ చూళారు అందరూ వింటూనే ఉన్నారు, కాని అంవరి నుఖాలోనూ ఏదో చిరాకు కనిపినూనే వుంది, ఉపన్యాసం ఆపుచేయించశానికి పెద్దగా కేక వేద్దామనుకున్నాలు. అది తన హూందాతనానికి లోపం అనుకున్నారు, ఎవరూ కేకలు వేయడంలేదు, విను గనిపించింది, కుర్చీలోంచి జారాలసుకున్నారు. సాధ్యపడలేదు. కుర్చీలో ఇరుక్కుపోయి కూర్చున్నారు, వద్దన్నా వినిపిసూంది ఉపన్యాసం,

ఈ పలెల (పగతిని గురింది మనం చాలా చెప్పుకున్నాం, పల్లె లకు క రెంటువ సే లాభం ఎవరిక్రై ౦ది ? ద్ర భూన్వాములకు । చిన్నవారి నెత్తిన పన్నుతప్ప ,పయోజనం లేదు. పాఠశాలలూ, వైద్య శొాలలూ వచ్చినమాట నిజమే_వాటిని వాడుకోగల స్తోమత ఉన్నవా ఐవరు? పారళాల అందరిది అంజ పసుండేవాడు తన పిం ల్ను వంసగలడా ? తనకు వైద్యం చేయించుకోగలడా ? వాకికి కావలసిన వెద్యం పని, ఉద్యాగం, దున దేశంలో కోట్స జనం పనిచేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు.

కేశ

వారి. అంచుకు తగిన సోమత ఉంది. శ కిఉంది, వాంకి పని ఇప్పించడం లేదు మనిం పారశాలలు పెడున్నాం .._. వై ద్యశాలలు నిర్మిసున్నాం. బలహీన వరాలు మరీ బలహీన పడుతున్నాయి. బలవంతవరాలు బలాన్ని పుంజుకుంటున్నాయి. ఈ పద్ధతి పోవాలి. బలహీన వర్గాలకు (పాతినిధ్యం రావాలి. వారు భుత్వానికి గావా౨. వారికి అవకొళాలు కల్పించాలి, వారికి తిండి, బట ఇల్లు, చదువు, వైద్యం కల్పించాలి. ఒహుజనులు సుఖపడ నీది స్వరాజ్యంకౌదు, వారము సుఖపడకుంట నునకు వవ్చింది స్వరాజ్యం కాదు”,

మంతిగారికి గుండెదడ విటుకుంవ ఏదో లేని నీరసం ఆవహించి నట్లుంది. ఎందుకో వారి దృషి తమ పాదంమీదికి పోయింది, పావం పచ్చగా, నున్నగా లావుగా ఉంది. ఎన్నడూ వాదాన్ని అంత ధ్యాసగా చూడలేదు వొరు. అది అందంగా కనిపించింది వారికి, బూ టా తార్చున్నారు.

ఒక చీను కనిపించింది.

అది వారి పొదం మీదికి ఎక్కుతూంది,

దాన్ని చూచారుమం్మతి, ఎందుకోభయం అనిపించింది. చీమును చూచి దడుచుకోవడం ఏమిటో అరం కాలేదు. భయం చీమను చూచిందో ఉపన్యాసం విన్నదో వారికి అరంకొలేము.

(యి

చీము పొదంమిద పొకుతూంది,

అది కుడ్తుందే'మో అనిపించింది మంతతికి.

దాన్ని నలిపేయాలనుకున్నారు. అవును నిలిపేయడమే మంచిది. కౌొకుంటే కుటగలదము, అవును కుట్టినా కుట్టవద్చు అవన చీమ. తాను మర్మతి. మంత్రి చీమకు భయపడ్డమా ? మంతి ప్రజలకూ, వారి విమర్శ లకూ, తిట్ల కూ, ఉద్యవూలకే భయపడరాదు. చీమకు భయ డే ఎలా

చీమ పాకుతూంది.__

మంటిగారి కుడిపాదంమీన

అది మంగతిగారి ఆలోచనలను గమనించలేదు,

వారి తృ_గహాన్ని [గహించనేలేదు... పొకుతూం౦ది కుడీపాదంమివ,

మంృతివోరి ద్యాస చీమమీదపుంది చీమ ఎంతపని చేస్తోంది అను కున్నారు. ఎందుకో వారికి సుమతీ శతకంలోని పద్యపాదం గురుకు నచ్చింది.

బలవంఠతమెసన సర్బము చలిచీమలచేతజిక్కి చావదె సుమతీ ;

అవును చీమలు చాలా [సమాదకరం అయినవి అవి పాముల్నే చంపుతాయి. అనే ధ్యాస వచ్చేవరకు నంటినిండా చీమలు పొకినట్ల యింది మద్శతికి వళ్ళంతా చీమలుపుటలు, పుట్టలుగా పట్టి పీకుతున్నట్లనిపించింది. ఫిము క్రికి మార్షం కనిపించలేదు. కొల్పులు జరిపంతా మనుకున్నారు, (వయోజనం లేదనిపీందింది. చిమలు ఉన్నవి తన పంటిమీద, తూటాలకు చీమలు చసాయో లేదో కాని తనకు (సమాదం ఖాయం

శీమ ;

ఎంత చిన్న (పాణీ

ఎంత మహా[(పమౌాదం తెచ్చి షెట్టగలదు “

అవను చీమలు (పమౌాదకరములు - ముఖ్యముగా మం్శతులకు :

అందుకేంచేయాలి ? స్రైంటిస్టులను చీమలు సపెరగకుండే మందు రని పెట్రమనాలి క

శీ ములు తిరగరాదు ;

నొటి జనొాఖా సెరగరాదు 1

అందుకు ఎంత ఖర్చయినా 'ఉనుదీయరాదు _

అవసరం అయితే అమెరికొ పై ంటిస్తులను దిగుముతిచేయార,

*ర్సీద్స బ్రమ్సీద్ర యుద్దం” మంచి శీర్లిడ అమెరికొలో బహుళ [సచార౦ లభిసుంది తనకు, అమసురికాతలో ఘనమెన గొరవం లభిస్తుంది. అసలు అమెరికాలో చీమ లున్నాయా ?

కుడి పాదంమీద చీము పాకుతూనే ఉంది,

చీమ నిలచింది.

కొ స్త వళ్ళు విరుచుకుంది.

కోరలు సరిచేసుకుంటూంద్‌,

కుటడానికి సిద్దం అవుతూంది

మంతి దాన్ని నలి పేద్దామనుకున్నారు. చేయికూడా కదిపారు. కానీ వంగలేకపోయార్లు చీదు చేతికి అందలేదు.

దుం(తి కంటికి చీము భూతంలా కనిపించింది.

ఎందుకో అది కుటక మానదని పిందింది.

శిఖి!

ఏం చేయాలో తోచలేదు మం తికి. చీములు మంతులను కుట్ట రాదు” అని ఒక శాసనం చేయాలనుకున్నారు శాసనంలో వర్తింగ్‌ గటిగా వేయాలనుకున్నారు _ న్యాయసానంవారు కొటివేయకుండా, అందుకొక

క్‌ు ళు

కమిటీ నియమి సే? కమిటీలు పరిష్కారం చేయదలచని సమస్యలకు । యిది తమ స్వంత సమస్య కాదు మంతులందరికి సామూహికంగావున్న సమస్య. ఇందుకు కమిటీలు పనికిరావు తక్షణచర్య తీసుకోవాలి

ఆర్లినెన్సు జారీ చేయాలి ।;

అదే మంచిది,

ఇంతలో చీదు కుటనే కుటింది. మంతతికి ఎంత బొధ అయిందో

ఆం ల్‌

చెప్పలేం ఆయన సుకుమారి _ అంపే తొలినుంచి అని కాదు, పదవి వచ్చింత రువాత అయినారు. ఆ బాధకు కోపం వచ్చింది. కళ్ళెర జ్‌శాకు, అక్కడే నుంచున్న చ్మపాసీని చూళాడగు.

చ(పాసీకేమి అర్ధం కాలేదు,

అతడు గడ గడా వణరొడు |

మంత్రి మళ్ళీ చూశాడు,

చ్మపాసికేమీ కనిపించలేదు.

మంతి తన పాదాన్ని కళ్ళతో చూపాడు

కేజీ

బంటోతుకు కనిపించింది _. మంతి కొలిమీద చీమ

ఇహ. బం[టోతు నిలవలేదు.

లంఘించాడు ._. చీమ మీదికి.

చీమను రెండు వేళ్ళతో పట్టుకొని నలి పేళాడు

మంతికి చూపించాడు,

మంతి చాలా సంతోషించాడు.

బంటటోతు అక్కణ్ణుంచి తవ్వుకున్నాడు |

మంతికి మరో ఆలోచన వచ్చింది. చీమని చంపనానికి కూడ బర్మటోతే కొవాలా. మరి తానెందుకు.... ?

మరో ఉపన్యాసకుని ఉపన్యాసం సాగుతూంది,

“స్వాతంత్ర్యం వచ్చి పాతి కేళ్ళయిందంటున్నారు. అది వచ్చి ఏం ఒరిగించింది పేదలకు ? సామాన్యులకు * దొరతనం మారింది, తెల్ల దొరలు పోయి నల్ల దొరలు వచ్చారు. దేశంలో వ్యత్యానాలు పెరిగి పోయాయి, లంచగొండీతనం హపొచ్చింది, సీత్రి చచ్చింది, అవినీతి రాజ్యం చేస్తూంది. న్యాయం న్యాయస్థానాల్లో సహితం కరువయింది. దొంగలు మోసగాళ్ళు, దగాకోరు, వంచకులు _పభుత్వాలను. వంచించి లక్షలు, కోటు సంపాదించి విదేశాల్లో విహరిసుండగా _ శ్రమించి చిదివ్‌ దేశం కోసం జీవితాలు అంకింతం చేయదలచుకొన్న శాస్త్రజులకు జీవన భృతి దొరక్క సరాయి దేశాలకు వెళ్ళిసోతున్నారు. నల బజా ను నమ్ముకున్న వాడు నల్ల డబ్బుతో కులుకుతుండగా కష్టించేవానికీ పని దొరక్క, సని దొరికితే చాలినంత జీతం దోరక్క అలమటిసున్నాడు .. ఆకోసి సున్నాడు పంటలు సండించే ఉత్స తిదారుహా, పంటనువాడే. విని యోగదారుకూ. తెలియకుండా ఢిరలు పెంచే మధ్య దళారులు మిలి యనారిసుండగా అటు పండించేవాడూ, ఇటు వాడకందారూ రోజు రోజుకూ అణగారిపోతున్నారు, ఈ దోపిడీలకు ఏందరు బలి అవుళున్నారో తెలియడంలేదు. వక్కడచూచినా కల్పిత కొరత .. లంచాలు .- దుండ గాలు, పాఠశాలల్లో, క ళాశాలల్లోసీట్లుండవు అవి సామాన్యునికి లభింవవు,. లభించినా ఆ సోపాన సటంలో ఎక్కడో పాము మీంగుతుంది. నిచ్చెన

5 అెక్కేవారు పరదముజదం చేరుకుంటారు, పాము మింగినవాడు తోకదగరికి చేరుకుంటాడు. జీవితపు కర్కశం అతనిని అలా చేస్తుంది. ఉద్యోగం కోసం బయల్రేర్తాడు. అడుగడుగునా దిబ్బలుతిని నొసలు బిద్రలవుతుంది

లంచం ఇచ్చినవారికీ, అమ్మాయిలను తార్చినవానికీీ మంత్రి సిఫార్సు ఉన్నవానికే ఉద్యోగం ఉదో్యోగంలదు, ఇంట్లో పస్తులుంటున్న తల్పీ, పిల్రలూ ; తనకు ఆ్మశయంలేదు, ఆధారంలేదు (పభుత్వం అతన్ని గురించి పట్టించుకోదు. _వజలకు అతడు అవసరంలేదు. సమాజాన్ని స్వార్హపరులు, లంచగొండ్తు, నల్లవ ర్తకులు. జమీందార్లు, కుళ్ళగొలారు... ఇది ఈనాటి యువకులు ఎదుర్కొంటున్న సమస్య. వారు చూస్తున్నది కుళ్ళిన సమౌజాన్ని : కంపుగొడ్తున్న అవినీతిని ।

ఈ సమాజాన్ని చూ స్తే అసహ్యం అనిపిస్తూంది వారికి । ఈ కుళ్లు, ఈ కంపు, పోవాలంటే సమాజాన్ని సమూలంగా నాశనం చేయాలను కొంటున్నారు అందుకే తిరుగునాయి చేసున్నారు. యువకులు తిరుగబడని సలమంటూ లేదు పొరశొలలు, కళాళాలలు, సినిమౌ హాళ్లు, హోటళ్ళు, 3ళ్ళు, బస్సులు, అంతటా తిరగబడుతున్నారు. వారిలో ఉన్న అగ్గిని మన౦ [గహించడంలేమ, అణచడానికీ (సయత్నిసున్నాం. వారు రెచ్చి పోతున్నారు. ఆయుధాలు ధరించి అడవుల్లో దూరుతున్నారు. తద్వారా సమాజాన్ని మార్చాలనీ విస్తవం తేవాలని తహతహ లాడిపోతున్నారు, ఈ సమాజాన్ని మనం మార్చలేకుంటే వారు మారుస్తారు, వా స్తవాన్ని మనం గుర్తించాల్సిన సమయిం వచ్చింది. ఈ అసమానతలను రూప్త మాపాలి పేదిరికొన్ని నిర్మూలిందాలి సమాజంలో అటడుగున ఉన్నె వారికి తిన తిండి, చేసుకోవడానికి పనీ కట్టుకోవడానికి బట్లా, ఉండగ డానికి ఇల్లూ ం సమకూర్చే ఉపాయం చూడాలి. ఇది కేపిఓ లిస్టు పంధాలో సాధ్యపడదు. సోషలిజం రావారి _. మనం తేవాలి మనం ఆ పని చేయ కుంటే చర్మిత మనను క్షమించదు _- సమాజం మనను మన్నించదు _ [పజలు మనను మరిచిపోరు.”

మంతికి గుండదడ పటుకుంద్ది,

భయం భయంగా వుంది,

ఏదో ఆపదలో చిక్కుకున్నట్లుంది.

పక్కకు చూస్తే తలుపు తెంచుకున్నట్రనిపించింది. బయట వెలుగు, గాలి, (పకృతి సిద్దమయినవి లోన [పవే?౦ంచాయి, గేటులో ఒక పోలీసు అధికొరి కనిపించాడు

తలుపు మూత పడింది. అధికారి మటు దిగి ఇటూ అటూ చూచాడు, ముందు వరుసలో వున్న మంత్రి కనిపి సే అక్కడికి వెళ్ళాడు. మంతిముందు నుంచొని ళశాల్యూట్‌ ఫొట్రాడు మం్మృతి అధికారిని ఆపాదమ సకం చూపులో కొలిచాడు ఏమి టన్నటు చూపులోనే పశ్నిం

అణాణాతీ బాబాయే న. అవవ చాడు

“కా స బయటికి వసారా ? మీతో పనుంది” అధికొరి విన్న వించాడు,

“నన్నా? నాతోనా£”

“అవును, మీకోనే. అరంటు పని ఉందిలో ఉండాల్సిస వినయం

య్‌

కనిపించలేదు అధికారి ధ్వనిలో.

“నాతో పని ఉంది బాగానే ఉంది కౌని లేవడం నాకు సాధ్యమా? ఒంటిగా లేవలేనే । లేపాలి”

చేయూత నిచ్చాడు అధికారి _ చృపాసీ ఒకవంక పట్టాడు ఇద్దరి ఆ[శయంతో కష్టంగా లేవగలిగారు మంతి. ఇదరి భుజాలమీద రెండు చేతులూ పూన్చి నడిచాడు మం్యతి భారంగా. మంతి అధికార చిహ్నం, అధికారం బరువె౦ది కౌబట్లి బరువుగా ఉన్న మంతిపుంగవులు భారంగా నడుసున్నారు. వారు హోలు దాటారు వరండాలోకి వచ్చి వగ ర్చారు. మంతతికి నడక అలవాటు లేదు. మరి _ వారికీ, వారి _వభుత్వానికీ ఎప్పుడూ పడతశే |

వరండాలోకి పచ్చాడు మంతి - వచ్చి వగర్చాడు మంతి. వచ్చి గోడకు ఆనుకున్నాడు మంత్రి. ఆనుకొని నుంచున్నాడు మంతి. నుంచొని

క్షే

అడిగౌడు మంత్రి, “ఎం పని ? ఎందుకు పిలచావు ? ఇంత కషవడి ఎందుకు వచ్చానో తెలుసా ? నువ్వు పోలీసు అధికారివి. మేము ఇంకా యిలా వున్నామన్నా . ఈ (పభుత్వం నిలిచిందన్నా మీ ఆధారంమీదనే. మీరు లేకుం'పే మాశకేముంది ?* సరే, చెప్పు, ఎందుకు పిలిచొవ్‌ ?”

“క్షమించాలి, మీరు నిర్బంధంలో వున్నారు, యూ ఆర్‌ అండర్‌ అరెస్‌

“బఐమి ? ఏమన్నావ్‌ 11 ఏమిటి ।:' మంతి చెమటపట్టింది. వళ్ళు తూలసాగింది. సూర్యుడు నేలమీద దొర్లుతున్నట్రనిపించింది భూమి అతనిచుట్టు గిరగిరా తిరుగుతున్నట్లనిపించింది. అయినా ధైర్యం తెచ్చు కొన్నాడు. మంతికదా । మరి కోపం తెచ్చుకొన్నాడుః ర 80 మండింది. వళ్ళు వణికింది, నాలుక ఆరుకుపోతూం౦ది అయినా అరిచాడు _ కేఠలేళాడు అధికౌరిమీద

“తెలుసా? నీక నేనెవరో ?. మందిని నన్నే అ రెస్టు చేస్తా సంటావా ? అనటం పొరపాటునే అయ్యుండవచ్చు - అయినా ఇహాని ఉద్యోగం దక్కదు తెలియడింకా నేనెవరో నీకు _ అందుకే అంత ధైర్యంగా అలా నుంచున్నావు విన్నావా - నా కారుకు అడ్డంగా గేటు వేశాడొకడు .. ఎవడు ? రైల్వేగేటు మనిషి. తీయమంజే తీశాదుకాడు _ ఏమనుకున్నాడో . వాడికి తెలియదు నేనెవణ్లో ; ఏం చేళానో తెలుసా? ఉద్యోగం ఊడ పీకించాను, అప్పుడు తెలిసింది నేనంపే ఎవరో ? విను ఇంకొ విను , రె లుదిగి వసుంజే టి క్కెటు అడీగాడయ్యా .. ఎవడు ? అదే ఆ టిక్కైటు కలెకరు_గేటుదగర టిక్కెటడుక్కునేవాడు. చెప్పాడు

ళు ఆవే ళ్‌ ళం

సన్ను గురించి - విన్నాడనుకున్నావా _. ఉహు6 ససేమిరా _ టిక్కెట్టు డబ్బు కట్రించుకున్నాడు...నాతోని / ఏమెంద్‌' తరువాత తెలునా? నుందు జరిమానా వేయింది.తరువాత స స్పెండు చేయింవి, ఆ తరువాత ఉద్యోగం నుంచి ఊడ 'పెరికించాను. విన్నావా నేనంటే ఎవరో? విన్నావా నా అధికార 'మెంతో ౪

“విన్నానండి.”

"అయితే క్షమాపణ కోరుకో. ఇంతటితో వదిలేసా_నీవు పోలీసు అధికొరివి కౌబట్టి. న

“మీరు ఆయాన పడుతున్నారు.అనవసరంగా ఉదేకపడుతున్నారు-* [పభుత్వం మారిపోయిందిః మీ రిప్ప్తుడు మంత్రికాదు. నా విధులను నేను నిర్వ ర్రించాను . ఇది పభుత్వ ఆదేశం, మీరు సిద్ధంగా ఉండం౦డె కొరువ సుంది.”

“ఏమీ। ఏమన్నావు? (సభుత్వం ను్ళీ మారిందా? ఈ మధ్యనే పార్టీ మౌరానుకదయ్యా। ఇంతలోనే మారిందా నుళ్ళీ (పభుత్వం? ఏంతగా ఉంది ఇది పూకంటే తొందరగా మారుతుంది. ఇదిగోచూడు ఒక్క సహాయం చేసిపెట్లు _- తరవాత నీకు ఎన్నో సహాయాలు చేయగలను, కొ స్త, ఒకగ్యా గంట వదులు చాలు, పార్తీ మార్వుకొని నముంతి అవుతా ఎన్ని (ప్రభుత్వాలు మారినా నేను మంతిని కొవడం ఖాయం .. విన్నావా। కౌ స అవకాశం ఇచ్చావంకే చాలు _ నీవు పెద అధికారివి అయి పోతావు. ఆతోచించుకో _ అపకౌళం వదులుకోకు, “నేను ముం తికొవడం థవొయం. నాకు అందులో పొతి కేళ్ళ అనుభవం ఉంది । ఏమంటావ్‌?”

“క్షమించాలి. ఇది పార్తీలు మారిన (పభుత్వంకౌదు, (పజలు వశపరుచుకున్నారు. _పభుత్వాన్ని మీ మీద లంచగొండితనం, విదోహం, హత్య మున్నగు నేరాలు మోపారు అందుకు . ”

*ఏిమి |; (పభుశ్వం మారిందా ; _నవజలు వశపరుచుకున్నారా ? [పజలు వశపరుచుకోవడం ...ఏమిటీ వింత 1... ఈ దేశంలో.., ఇలా అవుతుందనుకోలేదు ...[పజలు ...[ పభుత్వాన్ని.... వశ... నావళ్ళు తూలు తూంది. ఏవీ ఇక్కడ సోఫాలీవి ః ఒక్కటి కనిపించదు ఎక్కడికి పోయాయి .. ఎన్నో కొన్నాం ...మె తనివి . .ఆందమయినవి . ఏవీఅవి? ఎ వక్కడ పోయాయి ?... వళ్లు తిరుగుతూంది ,. ఒక సోఫా తెప్పిం చండిం

“క్షమించాలి. ఇక్కడ సోఫాల్రేవు. సోఫాలన్నీ ఆస్ప్యతులకు పంపించారు. అవి అక్కడి రోగులకు ఎక్కువ అవసరం అనుకుంది (పభుత్వం=”

కే

“అంపే । మంతులకేం లేవా ? నేనెక్కడ కూర్చోనాలి ? వళ్ళు తూలుతూంది నుంచోలేను” అని నేలమిద కూలబడ్తాడు మంతి, చతికిల పడీ కూర్చున్నాడు, తల పట్టుకున్నాడు, ఇంత కౌలంగా మంతి.ఇప్పుడు పొత మంతి.

అసలు జనం వలు. లక్షలు, జసఫొగరం.పొంగుతున్నది. సౌరు

ళ్‌

తున్నది, హోరు పెడుతున్నది.

“ఆజా పభుత్వం పర్తిల్లాలి"

“చజాదోహులు సశించాలి”

"పాత మంతుల్ని పొత5 వసాం”

ముందుకు నొగుతున్నది, మాజీ మంత్రికి కనిపించింది వసున్నది. ఉరుకులు పెడున్నది. నురుగులు కక్కూతున్నది. తనవె పే వసూంది జన్మపవాహం. జనం అంక భయం పాత సుం%త్రికి. అతని [వాణాలు పె పెనే పోతున్నాయి కళ్ళస్పగించి అటువె పే చూనసాగాడి లా యాజ శై నూ

జసిం ముందుకు సాగుతున్నారు,

మాజీమం్యతి గుండె దడదడలాడుతూంది.

ఇంకౌ దగ్గరికి వచ్చింది జనం . కేకలు; అర్హులు | నిశాదాలు : పెడబొబ్బలు!

వాత మంత్రి పిడికిళ్లు బిగించి _ కళ్ళు మూసుకొని గటిగా కేక పెట్టాడు. “ఫెర్‌ ,..'ఫెర్‌ . ఫెర్‌ ... కాల్చండి తుపాకులు,. తుపాకులు

గ... కూ ద

కౌల్చ్బండి , .బుల్లెటు తుపాకులు ..జనం చావాలి . ఒరగాలి కాలాలి"

“వాత మంగతిని వటీవ్వండి”

లా

“కొలుసాం, చీలుసాం, గద్దలకు జయిసాం”

జనం గేటుదాకొ వచ్చేశారు,

గేటు మూసిఉంది.

గేటు బదలు కొ చేసున్నారు.

(య ౬ వాతి

పాతి మంతి పాణాలు (ప్రాణాల్లో లేవు, ఊపిరి ఆవిరిగో వసూంది. తల 'మొదుబారింది జనం వచ్చేసున్నారు, తనను తొక్కేసారు చీల్చేస్తారు. ఎక్కడకి తాను పోవడం? ఎటు పరుగెత్తటం? ఏవై పు హేరి పోవటం? ఏది దిక్కు?

లేవలేకపోయాడు పాతమంతతి, జోనులో చిక్కిన ఎలుకలా వుంది ఆయన స్టితి,

జన (పవాహం ముంచుకొని వసున్నారు.

కదలేని సితిలో ఉన్నాడు పాపం .. అనుకున్నాడు-.జనం వారే. ఆ జనమె “'వారే జనం = వలా జరిగింది? ఏమెంది? ఎలా వచ్చింది ఏప్ర వంః? ఎన్ని జాగ త్తలు పడ్డాం? మతం పేర. కులంపే5, భాషపేర (పాంతం పేర విభజించి పట్టాం,. ఈ పుణ్యభూమిమీద జ ఈ కర్మభూమి మీద విస్త వం రాకుండా ఎన్ని కట్టుదిట్లాలు చేశాం? అయినా వచ్చింది; జనం ఎలా చేశారు? ఎలా తిరగబడారు ఎలా స్వాధీనం చేసుకున్నారు పభుత్వాన్నిః ఇది తప్పనట్లుంది. ఎన్ని చేసినా ఆగనట్లుంది: విప్ప వాన్ని అడ్డలేమా;? ఆసలేమా? నిరోధించలేమా? నిలువలేమా* మనం ఏమీ చేయలేనట్లున్నాం. విష్ణవం సజీవమెంది, అది పెరుగుతుంది, పారు తుంది _ వ్యాపిస్తుంది . ముంచుతుంది .. "పెంచుతుంది ._ మనం ఏమీ చేయలేం _. అదిగో పస్తున్నారు జనం... మీద పడేట్లున్నారు. ఉ(ది కంగా ఉన్నారు, రక్తం కళ్ళ చూసేట్లున్నారు. నన్ను ముక్కలకింద నరికేట్లున్నారు? ఎలా _ ఏమీ .. ఎటు - ఎక్కడ:”

జనం గేటు దగ్గరికి వచ్చేశారు. గేటు మూసివుంది. దాన్ని బద్రలు కొటడ౦ం ఆ (సవాహానికి ఒక పనికాదు _ తాకితేచాలు తునాతునకలు అయి పోతుంది గేటు. సరిగ్గా ఆ సమయానికి ఒక వ్య కి వచ్చాడు. వచ్చినవాడు పొడవరి, బక్క-పల్బటి మనిషి ముక్కు కొనదేరివుంది, చెంపలు లొట్టలు... కళ్లు లోతున ఉన్నాయి _. అయినా వాటిలో తేజస్సుంది జుట్టు చెదరివుంది. ముతక బట్టను వెసుకున్నాడు, కనీశం చలవ చేయనిఏ. అతడు గేటు _సంభంమిద ఎక్కాడు,

“ఆగండి ఉృదేక పశకండి మ౦దుకు ఉరకండి ఉద్చోధిను న్నాడు జనాన్ని సా

పొ, మం. (పాతమం౦్శతి) ఆశ్చర్య పడ్డాడు, ఎవరతను £ ఎంత నిర్భయంగా ఉదిక్త జనంముంమకు వచ్చాడు ।; బడబాగ్నిని గుప్పిట్లో పట్టడానికి సాహసించాడు |; ఇలా జనంయుందుకు తాను పోగలిగాశా | ఇలాంటి స్తితిలో తాను పోలిఎుల్ని పిలిచేవాడు కాల్పులు జరిగేవి _ కొందరు దూలేవోద. తాను పోలీసులవెంటకస్పృుకునేవాడు, ఇంత ధై ర్యంగా [పజలను ఎదుర్కో వడ ౧ తనవు సొధ్యంకొదు ఎ తౌసు (సజల్లోంచి వచ్చాడా మరి ।

“అతను ఎవరు? అడిగాడు పా. దుం. పోలీసు అధికారిని,

“వధాని” పోలీసు అధికారి జవాబు,

“విశాః (పధాని: ! మా ఫ్యాకరీలో కూలీల నాయకునిలా ఉన్నాము, కూలీలకు రాజ్యం సయవ ముందా? రావ్యం కూలీల దయిపోయిందా? ఎంత అన్యాయం? రాలీచే'సేవాకు రాజ్యం బబకజమౌ? కూలీలు | పొట్ట కూటికి లేనివారు; కాట్‌కై బరులు చాచేవారుః & వారా రాజ్యం ఒ స్తున్నదే | అన్యాయం, అక్రమం, దౌర్దన్యం [

“మ్‌ము వశసర్చుకున్నారు (ప్రభుత్వాన్ని, ఎందుకిలా ఉరుకుతారు ? అక్కడున్న వ్య కి పాత ్మపభుతః౦ బాపతు. నిజమే. అతడు అన్నా యాలు చేశాడు, అక్రమాలు చేశాడు, దేశాన్ని తాకట్టు పెటి తాను బాగు పడ్డాదు, అదీ నిజమేం' -

“అందుకే చం పేసొం, చిల్చేసాం.” జనం నిలివిపోయారు. ఫహానం చసూంది, గేటుముందు గుంప్పలుగా నుంచున్నారు, (వధాని మాటలు వింటున్నారు.

“అతడు మీ కిప్పుడు బందీ. అతన్ని ఏం చేసినా కిదునలేడు. నిన్నటి మంతి నేము ఖదీ. ఆతన్ని చంపి, వృ, ర కం పారించి వమన కేం (పయోజనం 7 పీం చేసొం అతని మాంస్తంత్రో 2 పనికిరాని సీస్పికి మనం శ కిని వృధా చేయడ దేనికి యాన క్‌ గాభాం చ

గ రంది న / ల్‌ న. అర 65364649). [ (ఓ వ. ॥ సు యో ల్లో న్న వ యల |

“వాడు దొంగ. ర క్రం తాగాడు"

“అవును, అందుకు శిక్షించాలి మనిషి మనకు శ్మతువు కొదు _ విధానం మనం శతువు .. వ్యవస్థ మనకు శ్శతువు. ఆ విధాన్నాన్ని మార్చారు. వ్యవస్థను మౌర్చారు. మనిషిని మార్చలేమా

“మార్చగలం ... మౌర్ప్చిసాం,”

“అయితే పదండి, మీకున్న ఈ ఉ_దేకం, ఈ ఉత్పాహం౦ _ ఈ కోపం దార్మిద్యం మీదికి మళ్ళించండె "పేదరికాన్ని, పశుత్వాన్ని, అజ్జా నాన్ని. అవిద్యను, అమాయకతను నాశనం చేయాల్సివుంది. పదండి పోదాం. అక్య్థండ మురిగి పేటల్ని బాగుచేయాలి. అక్కడ వేలాది కౌర్మికులు పనిచేసున్నారు. పదండిపోదాం, పేదరికాన్ని నిర్మూలింతా౦. అసమానతలను అడుగంటింతాం. మానవతా రాజ్యం నిర్మింతాం

“శామిక రాజ్యం వర్టిల్లాలి” ధాని ముగించారు,

“పేదరికాన్ని నిర్మూలిసాం ॥

“అసమానతలను అడుగంటిసాం ”

“స దండి ముందుకు” వఐధానికేక,

*మురికివాడలను నిర్మూలిసాం”

“సమతారాజ్యం స్రాపంచాం" నినాదాలతో (పజలు సాగిపో యారు_ (సరాని ముందు నడువగా,

పా మం, గుండే కదలాగింది. ఒక్క నిట్టూర్పు వివిచాడు. నిన్న ఉపన్యా సంమిద ఏదో గురి ఏర్పడింది. వ్యక్తి -_ వ్యవస్థ పదాలు వింతగా కనిపించాయి. ద్వేషం వ్య కిమిదకాదు. న్యవస్థమీద మరీ విచ్చితం అనిపించింది. అది లి పపొటు మాత్రమే ఎవరో తనను నాశనం చేస్తున్నట్టనిపించింది, చొవ్ప సల్లని ముసుగుతో అశనీ ముందు (పత్యకం అయి మాయం అబింది,

చొప్పు తప్పింది నిజమే, కొని నవకయౌతన ష.గిలింది. ముం దేదో నుహా కిరాతకం ఉన్నటు ఊహాంచుకున్నాడు తనను ఏదో మహా యాతనలు పెట్టటోతున్నా:ఏ. బేసిన ఘోరాలు, చంపిన మనుషులు గురుకు వచ్చారు వచ్చిన జనం చినన చంపుత్రేనే వాగుంపుసననుకున్నాడు

రం నరికేవాశ్లే మో ముక్కలు ముక్కలుగా .. అదే బాగనిపించింది. అది తప్పిందిప్పుడు మనసుకు ఒక రంపప కోత మొదలయింది, ఇది ఎంతకొలం ? ఎలా సహించకశం ? ఎలా బకకటం 2? ఏమి ఉపాయం. తాను తన [బతుకు ? తన [పాణం ? తన సంపద ఎక్కడ ఏది ? ఎటు? విలవిల్లాడాడు పొ. మం

కటకటాల కొరు వచ్చి ముందాగింది.

“పదండి కారు వచ్చింది. ఎక్కండి" పోలీసు అధికారి పరదూ యించాడు,

వా, మం. కోరును చూచాడు, గుండె గుభిల్లుమంది. కటకటాల వ్యాను కత్తుల టోనులా కనిపించింది.

“బాబూ” అదధికొరిని అడిగాడు, చూడు మేం విదెశాలనుంచి తెప్పించుకున్నాం, పొడవై నవి - ఇంపాలా, చెవరైట్‌ _ అది ఉంపే ఒక్క-టి తెప్పించరాదూ -_ ఈ బండో ఎలా కూర్చోవడం *

“క్షమించాలి. మీరు నేరస్తులనే విషయం మరచినట్లున్నారు 1"

“అలాగా; అదిసరః అసలాకొరు ఉన్నాయా అని? మీ (ధానికి అ వెందకయ్యా:” క్ట

“అయ్యాః ఆ కౌర్తు ఉన్నాయి _ కౌని మంతులకులేపు వాటిని ససిపాపలను శిశు కేం్యదాల్లోకి తీసికెళ్ళడానికి వాడుతున్నారు. కార్మికులు పనిలోకి వెశ్ళేప్పుడు వారిబిడ్తల్ని శిశు కేర్యదాలకు చేరుసారు అక్కడ పసిపాపల సంవక్షణ చక్కగా జరుగుతుంది. కౌర్మికులు. తిరిగి ఇండ్లకు వచ్చేటప్పుడు పిల లను ఇండ లో దింపుతారు”.

మ్‌! ఖ్‌ళ్చ

“ఏడీసినకే ఉంది _ కూలివాళ్ళకోసం వాడుతున్నారూ. వాటిని; సరేలే మరి మం[తులకూ;”

“కొందరికి మామూలు కౌర్షున్నాయి, మరికొందరు మోటారు నైకిళ్ళు, వట్టి సె కిళ్ళు వాడుతున్నారు.

“*సమేమీ; మంతులు సికిళ్ళు వాడుతున్నారా। బొగుంచయ్యా (పభుత్వం దాగుంది. ఈః (వభుత్వం ఎన్నాళ్లో నిలవదులే_మళ్ళీ మౌ రాజ్వ6

రే వాయం ఏమంటావు; కస్త మెత్రని పెండి తెప్పించవయ్యా, చూళొవిొ సీకు మంచి [పమోషను ఇప్పిసా”

“అయ్యూ! నడవండి. మరో కారురాదు, కలలు కనకండి, ఈ పభుత్వం మాది దీన్ని మా రక్తం ధారపోసి సాధించాం. మళ్ళీ దీన్ని తిమింగలాలకు అప్పగించం, శామికులు మేల్కొనా3. రాజ్యం సాధించాలి అంతవరకే కషం. [శామికునికి రాజ్యం వచ్చిందా అది లాకో్క-టం బహ్మతరంగాదు. ఈ రాజ్యం మాది, షేము నిలుప్ప కుంటా౦. పదండి. సమయ౦ పృధా అవుతూంది,

“అంతేనంటావా! అదే నిశృయంలా కనిపిస్తూంది ఊళరికేఅన్నాలే, నాకు తెలియదా మీ శ క్తి. మీశ కి మీుు తెలియనంతకాలమే మా పె తనం, మి శక్తి మీకు తెలు స్తై చాలు మా పప్పులుడకవ .-అదితెలుసు మీకు. అయితే తప్పదంట వి అనీ పా, మం అధికొరిి చెయి అందిం చాడు. అధికొరి అన్ని పట్టుకొని కషంగా లేపాడు, లేచి నుంచున్నాడు పా,మం ఒక్క అడుగు వేళాడు_అడిగాదు

“బాబూ ॥। ఒక్కా సంశయం ఏంలేదు మేం ఉన్న ఇళ్ళున్నాయి చూశొపూ .. ఆ భవనాలు .- అవి అన్ని సౌకర్యాలూ ఉంచెట్లు కటించు కున్నాంలే..* బ్బు (వభుత్వానిదే అనుకో ___ అయినా కటించుకున్నది మా కోసం, అవి ఏపుయినా యంటావు”

జ ల్ఫవోో, అవా। వాటిలో కౌలేజీలు పెటారు.”

“పటారూ: సరే, మఠీ మం్యతులు;” -

“మర్యతులు చిన్న ఇండ్త ప పౌూరాఎ, చిన్న ఇండ్లు పం తులకు ఎలా చాలుతున్నాయి అనే సంథయం మీకు కఎగింది నాకు తెలుసు.

“అబ్బా; గటివాడి పే” ఒక్క అధిశౌరి సీలాంటివాడు దొరికి ఉంట ఈ దేశాన్ని నందనవనం చేయ! పోయామా[ో

*పెర్రు ఎలాంటివారో మీకు అధికారులూ అలాంటివారే దొరి కారు.

“అది సరే, నుంతుంకు చిన్న ఇండ్లు ఎలా చాఎతున్నాయో చెప్పావుకౌవః

235

మీరు నుంతులుగా వున్నప్పుడు పదవి నిలబెట్లుకోవడానికి రాజకీయ క.తంళాలూ, పరిపుటకోసం జరిగేపన్నాగాలు, ఆ్యశితులకోసం చేసే ఆకంబరాలు అన్నింటికీ మంతుల ఇంగ్దే నిలయొఎగా వంచేవి, ఇస్పుడపన్నీ లేప. మంత్రి ఇంటికి (ప్రజలు పోవాల్సిన పనిలేదు, అవసవ౦ పున్నవాప అఆఫీసుకే వెళతాము. నశవంది.. డైఫవరు వేది వున్నాడు” అని వ్యానుదొకా నడిపిందకొని వెళ్ళాడు అధికారి, పొా,మం వ్యానులో ఎక్కాడు.

వ్యాను కది౨ంది, సాగిపోయింది.

వ్యానులో రూర్చున్న పొ.నుం చాలా గాధపడ్డాడుం సెట్లు కరిసంగా ఉన్నాయి, అపుడు అనుకొన్నాడు

“గాంధీజీ అన్నారు. ఒకసారన్నా పలుకు వెళ్ళమని, అప్పుడేమో మనది ఆమయనపారీకాుు ఆయన చెప్పింది వినలేదు విశ; ఒక్కసారి వేలుకు వళ్ళివచ్చివుం పే ఇబ్వుడు ఇంత బాధ కలిగేదిశెదు *

పొ, నుంఘు పరామర్శించరానికి (ధాని జేబుకు వచ్చారు జేబు ఆవ రణ సొంతం నిరాదముయంగా ఉంది. దునుషులున్న జాడలేదు గన్నీలాలు అక్కడక్కడా చేళ్ళాడి ఉన్నాయి కొంత దూరంలో రంగురంగుల పూల మొక్కలు స్వాగతం ఓలికౌయి. జేలు అధికౌరి పధాని వెంట న పచొడు. పా,మం ఉస్ప్నగదికి వచ్చారు.

(వధాని =తి సాధారణంగా ఉన్నారు. నిరాడంబరంగా ఉన్నారు. వారిని చూదాడు పా.మం అతడు అనుకోలేదు. అయినా లేచినుంచున్నాడు అనుకోలేదు. అమబినా నమస్కరిందాడు. (వ్రధాని చిరునవ్వు సవ్వారు, (పతి నమస్కారం చేశారు. పా.మంను కూర్చోమని నియమించారు.

ఈలోగా కాఫీ వచ్చింది. ఇదరూ కాఫీ సేఎసున్నారు. పా,మం ఏదో మాటాడాఐనుకుంటున్నాడు, మాటాడంలేనుు మాొటాడాలనిలేచు ఉన్నది దేల్లోనే అయినా, పోయిన మ్యుతీపదవి అక్క ఇంకా వదల్లేదు. మళ్ళీ తదు రాజ్యం వస్తుందనే కల కరిగిపో లేదు.

నె జాం నవాబు పదవి ఊడింది. రాజ్యం ఫోయింది, అయినా అతడలా అనుకునేవాడు కాదట 1 తసకు రాజ్యం ఉన్న'పై భావించేవాడట;

26 దర్బారు తీర్నేవాడట, దర్పారుకు వచ్చేవారెవరు ౭ కింగ్‌కోరీలో ఉండే "సేవకులు 1 వారిలో వంధిమాగధులు౦దడేవారు, “మహ్మాపభో । తమ రాజ్యంలో సుఖశాంతులు విలసిల్లుతున్నాయి” అనేవాడొకడు. “జహా(పనా 1 ప్రజలు తనమును చీనోళ్ళ సొగడుతున్నారూ” అనే నొడు మరొకడు, “సర్కార్‌ ।; తమకు న్మజానా చెలించుకోవడానికి నవాబులు, రొజులు బయట వేచిపున్నారు _ పీమి శలవు” అనేవాడు యింకొకడు, నవాబు డిగులుగానే కనిపించాడు . అతనికి సవ్యడం తెలీదు. అది రాజరికపు లక్షణం. “మహాసభూ $ దిగులుగావున్నారు రాజ్యం శ్యతుగతం అయిం దనా [వభూ౮” “"జహా(పనా।; మనళ్యతుపు రాజ్యం చేయలేకపో తున్నాడు దేశంలో నీతాహం వ్యాపించింది. (పజలు మిమ్మలనే పభువుగా పరిగణిసు న్నారు,” “సర్కార్‌ ,పజలు రాజ్యం ఎలా చేయగలరు ? వారు మీ పొద నుల కడకు రాకమాసరు, వచ్చినారు ప్రభూ; రమ్మందునా లోనికి ఇంతలో సభ యౌవత్తూ నినాదాలు చేసింది “మీక ఉస్మానలీఖా, బహదుర్‌' జిందాబాద్‌.” *రియా్సతె 'హై(దాబొద్‌ ఫామిందొబాట్‌” అలా నాటకంటో రాజుగా అంతకొలం జీవించగలిగాడట సవొబు ; అలా అని మన శళొాస్త్రజులు చెబుతారు అలా కాకుంటే ఎన్నడో పోయేవాడట సవొబు గ ఆ సనవాబులా ఉన్నాడు పొానుం, తన అధికొరం చచ్చిందనీ, కాను మంతిని రాననీ ఇంకా ఆయనకు నమ్మకం ఏర్పడలేదు. అలాగే బమురుగొ మూర్చున్న వొడని (వధానిగా అంగీకరించడానికి అతని మససు అంగీకరించడంలేము అలాఉన్న పరిస్దితిలో _వధాని స్వయంగా మొనాన్ని భంగంచేళొడు. “ఇక్కడ మీకు సౌకర్యంగా ఉందా ?"

ఓ

(వశ్న వింతగా తోచింది పాొమంకు, (వధాని పదనంలోనని సామ్యత అతన్ని కదిలించింది. అయినా మొరటుగా నే అన్నాడు,

“నేను నేంం చేళా నన్నారు. నన్ను అరెసు చేశారు, తెచ్చి యిక్కడ పెటారు. ఇప్పుడు సౌకర్యంగా వుందా! అని అడుగుతున్నావుం ఇది మి [పభుత్వ విధానమా? నేరస్తులకు సౌకర్యాలు కరిగించడం సబబా? పెగా యిక్కడ ఆయే జనం లేరు. దొంగలను, హంతకులను సమాజం ష్టీదికి వదలి, మాలాంటి వాళ్ళను యిక్కడ పెట్టి శిక్షిస్తున్నారా 2 నాకు అంతా అయోచుయంగా వుంది మీ పద్దతే అర్హంకౌవడంలేము 99

“వివరాలు తరవాత చెప్పళాను. మీ కేమెనా అసెకర్యం ఉంకే చెప్పండి అది దూరంచేసే యత్నం చేసాం. ఆ తరువాత వివరంగా మాట్లాడుక్‌ దాం క్ట

“ఇక్కడ నాకేమీ అసౌకర్యం లేదు. హాయిగా ఉన్నాను. ఇకండి అధికారులంతా మంచివాళ్ళు. మిశ్నకుల్లా వ్యవహరిసున్నారు దుంచి క్షణ ంబచ్చారు. అందుకు మిమ్ము అభినందించాలి, నేరస్తులను గూర్చి చెప్పారు కారు”

“అయితే వినండి”, _పవధాని కుర్చీలో సరిగా కూర్చొని (సారం భించారు "సతిది మనం అవలంబించే దృక్పధంమిద ఆధారపడి వుంటుంది. దృక్పధాలు మారుతుంళశ్సే, నేరాలు వాటి స్వరూపాలూ చూరు తుంటాయి. బానిసలను మనుషులనుగా గాక వసువులనుగా వాడుకోవడం ఒకనాటి న్యాయం బానిసల కళ్ళు పెరికించి వారిని పనుల్లో 'పెస్రేవారట, ఆనాటి సమాజం దాన్ని సహిందింది. అది అస్పటి సామాజిక దృుక్పుధ౦,. సమాజం మారుతూ వచ్చింది. [_పగతి పధంఠరో సయనించింది, బొనిసలు ఆజనే పదమే మాయం అమిుం*. శాసనం ముందు న్న కులంతొా సమాను లేనినే విషయం సమాజం గు రించింది నేరం బలవంతుడు చేసినా, బలహీనుడు చేసినా శిక్షా ర్తుడసి శాససం చెప్పింది, నేరం చేసిన వాబ్దీ శిక్షించి వాగుంర్‌ చాలనీ సంకల్చించింది, ఇఏచిమీ కౌలప్పు పని అందులో ఆనేక అవకతవకలు ఏర్పడ్డాయి, డబ్బున్నవాడు శక్షొస్మృతిని తపుకోగలి గాడు. డబ్బు లేనివాడు నేంం చేయకున్నా ఇరుక్కున్నాడు వృక్తినేరం

28 బేసాడనీ, అందుకతని వ్య కిగతమెన బలహీనతలు, పరిసితులు, పరిస రాలే కారణం అని నమ్మారు. అందుకే వ్యక్తిని శిక్షించారు కొని శీక్షను౦ండి విముకుడయిం తరవాత అతడు మళ్ళీ నేరం చేశాడు. అతడు ఎందుకు చేశొడు అని మీకు ఆలోచించలేదు, అతన్ని మళ్ళీ శీక్షీించారు. అది మీ దృక్పధం”

“మా దృక్పథాన్ని గురించి ఇంత వివవంగా నేనూ ఆలోచించ లేదు. సరే మేం చేసిందంతా తప్పుంటారా ? మరి మి దృక్పధం ఏమి ?” వళ్ళు విరుచుకొని అడిగాదు పా.మం.

తానొక సిగరెట్టు వెలిగించి, పా.నుంకు ఒక సిగరెట్లు ఇచ్చి నొగిం చారు (పధాని,

“మనిషి మంచివాడు అనేది మా దృక్పధం, వర్షబిందువు నేలను తాకేదాకా అమృతం లాంటిదంటారు. అది నేలకంటగానే మలినం అయి పోతుంది వర్షబిందువు మలినం కౌవడా3కి కారణం బిందువంటారా నేల అంటారా ?”

“మస్రేకారణం కావాలి అది నేలనంటవరకు స్వచ్చంగా, పవి (తంగా ఉందికదామరి 1”

“వమ౨నం కొనడానికి కారణం మట్టి అయినపుడు నీటి దిందువును శికీ ౦చిగాని తిట్టిగాని ఎం షపయోజనం ౪

“* ఆయి. తే మట్టిని లేకుండా చేస్తారా ఖ్‌

“వట్టి, వర్షబిందువు ఉదాహరణలు మాతమే, పుట్టినపుడు పాప దెవనమానం. చిడ పెరిగి పెదవాడు అవుతుంటే అన్ని తప్పులూ మనమే నేర్పుతా, చేవది ఉన్నదని చేఫ్చోమనీ ఉన్నది లివని చెప్పమనీ అబద్దాలు నేర్చుతాం సీటి బిందువువలె బిడ్రను చెడగొశ్తేది మనం మనం అం'పే వున సమౌొజం. మన వ్యవస్త."

“మీద చెప్పింది నిజం. మన వ్‌డ్తలు చెడిపోవడానికి కొరణం మనమే. కౌని నేరాలు చేయమని చెప్పమే 1

“విడ్డను అవాస్తవ పరిస్టితికి అలవాటుపడేసి వదిలేసాం. ఆ తరువాత పరిస్టిళులు నేరం చేయినొాయి, నరం ఒక లక్ష్యం సాధించ

౨౧09 డానికి మార్గం మ్మాతమే. దొంగతనాన్నిగుకించి ఆలోచింతాం. దొంగ తనం మారం, అందుకు లక్ష్యం [దవ్యం మనిషి డబ్బుకోనం దొంగ తనం చేస్తున్నారు. ఏ పరిస్తితుల్లో చేస్తున్నాడు? సమాజంలోని పరిస్థితులు అతన్ని పురిగొల్పుతున్నాయి. నేఎం చేయిసున్నది సమాజం, చేస్తున్న వాడు వ్యక్తి. మనం వ్యక్తిని శిక్షించాం. సమాజాన్ని గురించి ఆలో చించలేదు,

ఒక వ్యకికి మీము విద్యా సౌకర్యం కలిగించరు, అతడు సంస్కారం సంపాదించడానికి ఆస్కారం కర్పించరు విద్యను వ్యాపా రంగాచసి ఏ కొదిమందికో అందుబాటులో ఉండేలా చేసారు, అసంఖ్యా కంగా వున్న పేద (పజలకు చదువు సంస్కారం పుండవు, వారికి విచతణా జానం శూన్యం పోటీలుపడి వున్నది అమ్ముకొనో, ఆర్బు కొనో చదిప్‌ంచిన తలిదం[డుల గతేమి? చదువు ముగించి బయటికి వచ్చేవరకు అనేక భయంకర సత్యాలను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది, ఉన్నవానికి లేనివానికి న్యత్యాసం, అధికొరంతో పున్నవారి స్వార్ధం, లంచాలు . సిఫార్సులు లా తార్చ్బుడుగాళ్ళు బా పార్టీలు చదువు చెప్పించరు, చదువుకున్నవాడికి ఉద్యోగాలు లేవు. ఉద్యోగాల కోనం. చేసిన ఊడిగానికి ఫలితం వుండదు. వుదేకంతో ఎదిరి సే తొక్కేసారు. అన్యాయం, అ్య(కమం, దౌర్జన్యం దిసమొలతో (వత్యక్ష మవుతాయి. ఏం చేయాలి వీటన్నిటి నుధ్య ఇరుక్కున్న యువకుడు . యువతి ? ఇంట్లో ముసలి తలిదం(డ్రులు._వారిక్‌ వ్యాధులు .. మందుకు డబ్బుకావా౨ తమ్ముళ్లో, చెల్లెళ్లో వొళ్ళకు చదువు _ అందుకు డబ్బు కావాల _ పెద చెల్లైలుంటే పెళ్ళి _ దానికి డబ్బు కొవాలి, తనకు వుద్యోగం = దానికి డబ్బు కౌవాలి. డబ్బు డబ్బు, డబ్బు, డబ్బు తప్పు మనిషికి విలవ కనిపించదు, చదువుకి విలువ కనిపించదు. విజూనానికి విలువ కనిపించదు, కళకు విలువ కనిపించదు. నీతికి విలువ కనిపించదు. నిజాయితీకి విలువ కనిపించదు,

డబ్బు |

అన్నీ డబ్బులోనే కనిపిసాయి.

వం

అలాంటప్పుడు డబ్బుకోసం అతడు పతనం అవుకాడు, అది ఎవరి తప్పు? డబ్బుకోసం అతడు పొంగిపోకాడు. అది ఎపరితప్పు?ః డబ్బు కోసం అతడు దొంగతనం చేసాడు. అది ఎవరితప్పు? డబ్బుకోసం అతడు హత్య చేసాడు అది ఎవరితప్వు? ఆలోచించండి మనుషులనే దొంగలు, దోపిడీదారులు, హంతకులు, వంచకులు కౌావశానికి అవసరం అయిన పరిస్థితులన్నీ సిద్ధంచేసి ఉంది తస్పుడు పనులుచే స్తే నేరస్తుడని శిక్షించడం న్యాయమా? న్యాయాన్నిపై తం ఖరీదు చేయడానికి అవకాశం కల్పించి నేరస్తుణి సైతం విడీచిపుచ్చడం న్యాయమా? చెప్పండి. ఎందు కలా మౌనంగా కూర్చుంటారు",

పా మం తికమక పడ్డాడు. అతడు వింటున్నదాన్లో ఏదీ అసత్యంగా కనిపించలేదు. ఇంతకాలంగా అందునుగురించి ఎందుకు ఆలోచించలేక పోయాడో అర్ధంకాలేదు. ఏదో పడిపోతున్నటూ ఉఓడిపోతున్నట్లూ అనిపించింది తనను కోరు బోనులో నుంచోబెటి అన్నింటికి నువ్వే బాధ్యునివని వేలమంది వేలుపెట్టి చూపుతున్నటనిపించింది సిగ రెట్టుకౌల్చి కుర్చీలోంచిలేచి పచారు, చేయసాగాడు, విన్నవాటినే నెమరువేసు కుంటు న్నాడు ఏం మాట్లాడాలో ఎలా సమాధానపడాలో అరంకాలేదు వచ్చి కుల్చీలో కూర్చొసీ సిగ రెట్టుకాల్చి అడిగాడు. క

“మేం చేసినవన్నీ అన్యాయాలని నిరయించాలనుకుంటున్నారు సరే, అవకౌశాలన్నీ ఉండి నేరాలు చేసేవాళ్ళను. గురించి ఎంచెప్పుతా రు, ఘరానా దొంగలున్నారు, గొప్పు హంతకులున్నారు పెద్ద నేరసు లున్నారు వారికి మీరంటున్న తిండీ బటా వుంది. అన్ని అవకాళాలూ వున్నాయి. అయినా వారు నేరాలు చేసున్నారు. వారిని ఎలా బొగుచేయ గలరు?”

(నధాని సిగరెట్లు ఫౌగి వూది [పారంభించారు

“ముందేచెప్పాను దృక్పధం మారాలని, పరిస్టితులను మార్చగం వల్ల పరిస్థితులకు లొంగి నేరాలు చేసేవారు తగ్గిపోతారు. మాకు నేరసుల మీద ద్వేషంలేదు, నేరం విషయంలో ద్వెషం ఉంది, మేం 'ద్వేషించేది నేరాన్ని .. నేరస్తులనుకాదు. వ్యాధిని నిర్మూలించాలిగాని వ్యాధ్యిగసుని

ఏ] కొదు. నేరం ఒక వ్యాధిలొంటిదని మౌ విశ్వాసం, వ్యాధి రాకుండా నిరోధించడానికి పరిసరాలను శుభంగా ఉంచటం అవసరం. అందువల వ్యాధి నిరోదింసబడుతుంది. అయినా భరీరంలో వ్యాధి లక్షణాలున్న వ్య క్రులుంటారు వారికీ చికిత్స అవసరం, మీరన్న నేర స్తులు అలాంటి వారు. వారిని కుదర్చడానికి మానసిక చికిత్స అవసరం. [ససుతం 'దెశంలో ఉన్న జెళ్ళన్నీ ఇలాంటీ చికిత్సాలయాలుగానే ఉన్నాయి. పొరుగువాణీి తనవలేనే (_పేమించమనీ మానవులందరికీ సమానంగా జీవించే హక్కు ఉందని బోధించడం, శిక్షణ నివ్వడం జరుగుతూంది,

*ఎమి మీరు (పేమను గురించి మాటాడుతున్నారా ? మీకుర కం, హింస తప్ప వేరే ఏమీ తెలియదనుకున్నా మే” ఆశ్చర్యంగా నే అడిగాడు పా మం,

“అది మిరు మమ్ము గురించి చేసిన (పచారం. మానవులంతా సమానంగా జీవించాలనడం మీకు హింస, మనిషి పుట్టనపుడ్రు అదృష్టం గాని, దురదృష్టంగాని వెంట తెచ్చుకోరాదనడం మీకు హింస, మానవు లంతా సమానంగా పుటినప్పుడు అందరికీ సమానావకొళశాలు ఎందుకుండ రాదు అంటే మీకు హింస. సంపద సృషిసున్నడి(శామికుడు. అతనిిశమను హరిసున్నది మరొకడు అంటే మీకు హింస, మమ్మును గురించి విష (పచారం చేయడానికి మీకు ఉపకరించింది హింస,

“వజలు మిమ్మర్ని ముక్కలకింద నరుకుతామని వసే మిమ్మల్ని రక్షించాం, మాకు మానవుడు గొప్పవాడు అతన్ని మించిన దేవుడు లేడు మీరు మీ మిల్లుల్లో ఎంతమంది కార్మిక నాయకుల్ని హత్యలు చేయిం చారుః మీ పలుకుబడి నిలుపుకోడానికి ఎంతమంది అమాయకులను బఐలి యిచ్చారి।; కౌరు ముందుకు వచ్చిన అమ్మాయిని నిలువునొ హత్యచేసి, డ్రైవర్‌ను జైలుకు సంపలేదా మీరు? జనం మీ మీడికి వచ్చిన సితిలో మీవద ఆయుధం ఉంటే ఎందరిని కౌల్చి చం సపేవాదోః: అది మీ అహింస, మీకు (పపంచంలో అన్నింటినీ మించింది సంపద,అధికారం. అందుకోసం ఎన్ని హత్య లైనా చేస్తారు, ఎంత అవినీతితై నా పాల్పడతారు.

ద

“దూకు లోకంలో అన్నింటినీ మించిసవి మానవత, (పేమ. వాటిని రక్షించడానికి ఊడ్డు తగిరిసవారిని తొలగించడం తప్పు కొదనుకుంటాం ఒక్క-ళ్లో తొ లగించడంవల్ల సమాజం మొతానికి మేలు జరిగేట్లుంగే తొల గించడం తప్పు కౌవనుకుంటాం, అవపరం అయినప్పుడు శస్త్ర చికిత్స చేయకుంపే రోగము ముదిరే (సవాదం ఉంది. ఇది “అంగ్మ్యవాతములో చికిత్సకుడు దుషాంగంబు ఖండించి శేషాంగ ,శేశీకి రక్షణ” కల్పించడం, వంటిది.”

“అరం అయింది. బాగా అరం అయింది హింసరూ అహింసకూ భేదం వ్య క్రమయింది అవును చేశాను, నేనూ నేరాలు కొన్ని. అధికారం కోసం పొర్షీలు మారాను, అధికారం సాధించడానికి కావలసిన డబ్బు సిం వాదించడానికి అన్యాయాలుచేకాను, ఇప్పు ము మరీ అధికొరం తొలగిం చారా ? డబ్బు తొలగించారా ? నన్ను తొలగి సారా 1"

“మిమ్ము తొలగించాల్సిన అవసరం లేదు. మీరు సాకు అడుగా లేదు, మీరు వా పవాలను గు రించేటటు చేయటమే మేం చేస్తున్నది. పోతే అధికారం ఉన్నది. అది సంపాదించడానికి పూర్వంవలెనే ఎన్ని కలూ ఉన్నాయి అభ్యర్హులూ ఉన్నారు. పెద్దతి మారింది, అంతే, ఎన్ని కవడానికి హత్యలూ, దోపిళ్ళు అరచేత స్వరాలూ లీకుండాచేశాం. అవన్నీ వున్నాయి. కౌబటి మరు నేరాలు చేశారు. అవిలేకండా చే పే నేరాలు చేయడం వుండదు దోమలను పొఠరదోలాలం జే ము9కిగుంటలు క్యు భం చేయడం చూ విధానం _ దోమల్ని చంసడం కౌదు

“అన్నీ ఉన్నయ్యంటున్నాయి. ఏదో మార్చామంటున్నారు. అంతా విద్మ్శితంగా వుంది,

“కొన్నాళ్లు మీకు అన్నీ విచితంగానే ౩నిపిసాయి. వినండి ఎన్ని కల్లో వ్యకులు పోటీచేయడాన్ని తీసేళశాం,

క

*ోప్పుర్రో

“పార్టీలే పోటీచేసాయి. పార్టీలు తమ విధానాన్ని, కౌర్య క్రమాన్ని (నజలముందుంచుతాయి. ఎన్నికలలో పోటీచేస్తాయి, ఇందువల్ల వ్యక్తు

వవ్రే లకు ఎన్నికలో ఆస కి అంతగా ఉండదు. అందువలన వ్య కులు ఉం వా=టే శ ఇటీ అవినీతికి పాల్పడ డానికి వీలేవు. స్వంత లాభం 'వత్యుక్షంగా లేదుకాబటి " శి దు హత్యలు దోపిళు జరగడానికి అవకాశాలు లేవు. ట్‌. *ష్ప్లర్రీ ప్రే బ్రవినీ 3కి పాల్పడితే. ము

“* అందుని గురించే నేను చప్పటోతుం పే మీరే అడిగారు. పారీ దేశం మొ తంమీద పోటీ చేయాల్సి ఉంటు౦ది. తౌబ వనరులు తక్కువ అసలు మా ఆరిక ఏధానమె అంత డబ్బు ఒకచోట హాడ గానికిగాని, అవి

థి నీతికి పాల్చ్పడడానికిగాని అవకాశం ఇవ్వదు- పైగా పార్తీ విషయంలో ఏ మాత్రం అవినీతినేరం నిరూపించబిడినా, ఆ పార్టీ ఎన్నికలో పోటీచేస్పే న్నా (€ల్య అర త కోల్పోతుంది.”

“బాగుంది, వాస్తవంగా కూడా ప్రజాస్వామ్యంలో పారీలే పాము ఖ్యత వహిస్తాయి. స్వతర్శత అభ్యర్థి ఎంత గట్టివారై నా ఏం చేయగలము? స్వతం తులకుగా అభ్యర్థులు పోటిచేయడం ఆప్పచెశాంన్న మాట, అయితే గెలిచేవి పార్టీలన్నారు. శాసనసభిమా, పార్ల మెంటుకా సభ్యులెలా వసాట చెప్పారుకాదు [”

“ఎనండి. ఎన్నికల్లో నాలుగు పార్టీలుపోటీ చశాయగుకోండి. వొటిని అ ఆ ఇ ఈ అనుకుందాం, శాసనసభలో 100 సీట్లు ఉన్నాయనుకుందాం. ఆ కు ఓట్లలో గ(౧ శాతం వచ్చాయనుకోండి" ఆ పారీ 50) మందిని సభు లుగా సంపవచ్చు మిగిలిన 00లో మూడుపార్షీలు 80 1) 5 నిష్ప తిలో సంపాడించాయనుకొండి 30, 15, 5 సభ్యులను పంపించవచ్చు అంపే ఓట్ల నిష్ప తిని బట్టి సభలలో గల సభ్యుల నిష్పత్తి సంఖ్యలో సభ్యు లను పంసపవచ్చునన్ని మాట”

“అంశ ఇక పార్టీ మారి అవకాశం లేదన్నమాట”

“పార్లీ మారితే ఎభ్యత్వం కోల్పోతాడు. అతని వవ రనకు నీతి నియమాలకు పారీబే బాధ్యత వహాంచాళలి జఒక పఘ్యుని తోొలగించనానిగి మళ్ళీ నియమించడానికి పార్టీకి హకు్కు-ంటుంది ఒక వ్య కి నియమిత

ఏ4 కొలం సభ్యుడుగా కొనసాగాలంటే స్మృత్సవ ర్వ, (వజా సేవ విషయంలో కొంత రికౌర్తు అవసరం,

“బావుందండి చాలా బొపుంది, పార్తీ లూ వున్నాయి. ఎన్నికటూ ఉన్నాయి, సభ్యులూ ఉన్నారు, శాసనపభలూ ఉన్నాము సద్ధతి మారే వరకు ఎంతిమార్చు! మిరు చెప్పింది నిజం. పద్ధతి మారితే మనిషి స్వత సిద్ధంగా మారతాడు అవునుగానీ మీకీ ఆలోచన ఎలా వచ్చింది?”

“*ఆశయంవుంజపే ఆలోచన దానంతట అడే వసుందగి, వదాశయం సాధించనిదంటూ లేదా. మహాత్యునిది సదాశయం కావడంవల్లనే సాధిం చాడు. బుద్దుదు, జీసస్‌, లెనిన్‌ వీరందరూ అలాంటివారే. సదాశయంతో సొాధించినవా రే”

"ప్పి పదతి నాకు నచ్చిందండీ ల ద్వేషం అనేది కన్చించడం లేదు”

ఛ,

“అలా అనటోకండి, మమూ ద్వేషి సొం. కొని వ్య కుల్ని కౌదు, "పేదరికాన్ని, అవిద్యను, దౌర్హన్యాన్ని, అన్యాయాన్ని, అ(కమాన్ని ద్వేషిసాం 'మేమొక మహోద్యమం నక్షిపిస్తు న్నాం. పెద్ర పోరాటం కొనసాగిసున్నాం. వాటిని ఓడిస్తున్నకొద్దీ మాకు సంతోషం అది మాకు గెలుపు. మాకు గెలుపంట చదూనవతకు గెలుపు _ మంచికి గెలుపు"

“రి షోరాబటం చూడాలనీ ఉంది నాకు . చూపిసొరా .. మరి నేను ఖై దీని.” ల్‌

“దానికేం పదండి మేము మిమ్ములను ఖె దిగా భావించడంలేదు సదండి వెళాం."

ల్‌

పామం, షపధాని బయఎిదేరారు కౌరులో .. వీధులు అజ _ దుకౌ ణాలు అవే . మశుషులూ వారే .. కాని వాతావరణంలో గొచ్చ మార్చు కసీపించింది పామంకు, _పజలు పూర్వంలాలేరు. వారి ముఖాల్లో ఆనంద౦ కనిపిసూంది. ఆశ గోచరిస్తూంది. ముఖాలు వికసించిపున్నాయి* వాటిల్లో ఏదో విశ్వాసం కనిపిసూంది, భవిష్యత్తును గురించిన వెలుగు కనిపిస్తూంది.

ఏ కారు సొగిపోతూంది. (పధాని కొరుగాకాదు మామూలు కారుగానే సాగిపోతూంది. లాంఛనాల్లేవు. సాదా మనిషుల్లా సాగిపోతున్నారు. (పధాని । భారత (పధాని | ! క్త

కారు ఒకచోట ఆగింది. అక్కడ ,బహ్మాండమైన కట్టడపు పని కొససాగుతూంది. యంగతాలు గిరగిరా తిరుగుతున్నాయి రొదలుపెడుతూ. అధికారులు ఎండలో నుంచొని సర్యవేక్షి సున్నారు. కౌర్మికులు వందలు వేలు నిరంతరం పనిచే సున్నారు, పనిలో అందంవుంది (శమలో ఆనందం వుంది. అక్కడ అందమూ, ఆనందమూ ఉన్నాయి. మనిషి తిన బాగు కోసం [శము సున్నాము, తన _శమ పరులకోసం కౌదని తెలుసుకున్నాడు. తస శమ ఏ ఒక్థరికోసమో కాదని గు రించాడు తాను 3మిసున్నడి [శామికుల కోసం సమాజంలో తనకోసంకౌదు తమ కోసం, ఆ విశ్వాసం (శామికునిలో రావాలి అంతే, అది వచ్చిందా అతడు కొండలను పిండీ చేయగలడు. నదులకు కటలుకటి నిరిపివషయగలడు. పసిడి పంటలు పండించగలడు. పాడతో నేను తీడ్రుంగలక్కు చఛంినిమీవ గూడు కట గలడు, సూర్యినితో ఊడిగం చెయించుకోగలడు. ఆ (శౌమికునికి ఆ విశ్వాసం వచ్చింది అతడు సమాజ స్వరూపాన్ని మార్చ సంకల్పించాడు, శామకుడం జే కూలి కదు ఇక్కడ అంతా [శామికులే డాకర్లు, ఇంజ సరు సెంటిసులు, ఉపాధ్యాయులు . అంవరూ [శొమికులే. అంతా శమించేవారే. వారు తమ సోమత నసుసరించి (శమసారు సమాజం కోసం, సమాజం వారి అనశరాలను తీలుసుంది. క

(కధాని, పామం కొరు దిగారు,

“*దూచారా? ఇదిగో ఇక్కండ సొగుతున్నది మురికి పేటలపే యుద్దం. చూచారా (శ్రామికులు యుద్దం చేస్తున్నంత ఉత్సాహంగానూ, ఉ్యదేకంగానూ. పనిచేస్తున్నారు. దేశంలో మురికివాడలు లేకుండా చేసేం దుకు జరుగుతున్న మహాయజంలో ఇదెక భాగం. రం% చూతాం” అ; (పధాని సాగిపోతున్నారు పామం వారి? అనురించాడు.

పని వడివడిగా జరిగిపోతూ౦ది (పధాని రాకను వివరణ గమ నించలేదు, ఒక్క యంతం ఆగలేదు, ఒక్కమనిషి పని ఆపలేదు. ఒక్కవ్య క్రి స్వాగతం చెప్పడాసికని పని తెలుపలేదు. పామంకు ఇది వింతగాళోచింది. మంతిగా తాను ఎక్కడికి వెళ్ళినా ముందు పని ఆపి తనకు స్వాగతం చెప్పేవాలి. అంతేకాదు, ఒకడు (పమోషన్‌ కోసం, ఒకడు బదిలీకోసం, ఒకడు తన 1పాపకం కోసం నానా గొడవ చేసేవారు ఇంతెతే తాను మామూలు మంతే ; పధాని వచ్చాడంట ఎంత అడావుడి ఉండేది 1: ఎంతమార్చు 111 అవును, అన్నీ వ్యవస్థను అంటి పెట్టుకొని

ఉంటాయి, వ్యవస్త కూలి తే అన్నీ కూలాయిం

1పధాని ఒక్కాక్క-ట్‌ చూపుతూ సాగిపోతున్నాడు, వావము౦ చూసూ వెళుతున్నాడు.

ఓక కార్మికుడు కనిపించాడు కౌలికి దెబ్బతగిలింది. ర కం కారు తూం౦ది అయినా అది లేక్కచేయడంలేదు. సిమెంబు కటలు అందిస్తూనే ఉన్నాడు 1వధాని అది చూచారు, అతన్‌ సానంలో నుంచొని తట అందు

ఇ

కొన్నారు. కార్మికుడు వారించినా వినలేదు, దెబ్బతగిరిన కార్మికుడు చికిత్సకు వెళ్ళాడు.

(పధాని మట్టతట్టలు అందిస్తున్నారు;

పామం చూస్తూ నుంచున్నాడు.

చుటూ చూచాడు. ఒక్కడూ వూరికే నుంచోలేదు.

] లం పామం సిగుపడాడు, శ్‌ పక్కనున్న వాణ్ని అడిగాడు. ' బాబూ! నాకొక తట్రఇవ్వు. పక్కవాడు ఒక తట అంఠించాడు, 6 పామం తట్ట అందుకున్నాడు _ పక్కవానికి అందించాడు తటలు సొగిపోతున్నాయి.

వయా డం దెౌరజధాని రంగులు పులుముకుంది. పండుగ పరిమళం వ్యాపిం

చింది. పచ్చని తోరణాలతో పచ్చపచ్చగా ఉంది, పతాకాలు రెపరెప లాడుతున్నాయి. బాటలమీద కమానులు కట్టారు. కమానులను పూలతో అలంకరించాడు రంగురంగుల పూలు, ఎరుపు, గులావి, తెలుపు, నీలం పూల రంగులు చెప్పడం కష్టం, నానారంగుల పూలు వింతగా అలంకరిం చారు అందంగా ఉంది. సుందరంగావుంది. శోభాయమానంగా ఉంది,

రాజధాని నాంతం పూలచట్లలా ఉంది ఒకచోట పూలు, ఒక చోట మొగ్గలు మరొకచోట కొమ్మలు వేరొకచోట రెమ్మలు దూరంనుంచి వెరశి పూలచెట్లలా ఉన్నాయి పచ్చని ఆకులు. రంగు రంగుల పూలు కనుల పండువులా ఉంది. అవి కాగితప్పూలు కౌవు. అందుకే కళ్ళకు హాయిగా ఉన్నాయి.

రాజధాని ఒకచోట పూలగోడలా ఉంది. ఒకచోట పూలగుటలా ఉంది. ఒకచోట పూలరాశిలా వుంది, ఒకచోట పూల కిరిటంలా ఉంది. ఒక చోట పూలపాన్పులా ఉంది, ఒకచోట పూలమేగలా ఉంది. ఒకచోట పూలరధంలొా ఉంది, ఒకచోట పూలబావుటాలా ఉంది. ఒకచోట పూల బాలి కలా ఉంది,

రాజధాని పూల బొాణంలో ఉంది పూవిల్తుని అమ్ములా ఉందె

అందంగా అలంకరించబడిం ది రాజధాని,

ఆ రోజు బాలల పండుగ _ దేశం నలుమూలల నుంచీ పిలలు వచ్చేశారు, ఉదయం నుంచీ పిల్లల రద ఎక్కువగా కనిపిస్తూంది. పెద్దలు కనిపించడంలేదు. రోడ్ల మీద వాహనాల్రేవు. పూల బంతుల్లాంటి పిల్లలు ఆపుతూ, పాడుతూ, కేరింతలు కొడుతూ రోడ్లు నిండిపోయారు,

రబ్బరు బెలూను రంగు రంగులవి ఎగరేశారు. అపి ఆకాశం౦ంళలో ఎగురుతుంటే నేల మీంచి చప్పట్లు చరుస్తున్నారు.

తే

ర

విలలు।;

ఎలిలు లేనివారు _ ఎలలు ఎరగనివారు.

విల లు।; ౯

కలోలు లేనివారు. కలలు ఎరగనివారు.

పిల లతో నిండిన వీధులు ముచ్చటగా ఉన్నాయి.

భు

అన్ని [పాంతాలనుంచి వచ్చిస వారున్నారు వారిలో _- అయినా (పాంతీయ భేదాలు ఎరగనివారు వారు. అన్ని రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చిన వారున్నారు అయినా రాష్ట్ర భేదాలు ఎరుగనివారు, అన్ని రంగుల వారు న్నారు, అన్ని కులాల వారున్నారు. అన్ని మతాల వారున్నారు.

అందరూ రంగు రంగుల పూలలా ఉన్నారు

అందరూకలసి పూల మాలలావున్నారు.

పూలు 1 బాలలు ; ఎంత సోయగం ।; ఎంత శోభ;

నాడు బాలల దినం. అవును బాలల దినమే, మరొకరికి తావు లేదక్కడ,

అంతా పిల్లలు ే

అన్నీ పూలు 1;

ఆ సంబరం చూడ్డానికి వచ్చాడు పాొమం. అతనివెంట జేలు నూపర్నెంటు వచ్చాడు. మహబూబ్‌. ఆ పిల్లలను, వారి ఆరోగ్యాన్ని వారి ఆనందాన్నీ చూచి ఆశ్చర్యపోయాడు ఎవామం

వారిలో ఎవరూ పీక్కుూపోయిన చెంపలవాళు లేరు డోకు పోయిన కళ్శ్ళవాళ్ళులేరు. జడలుకటిన వెం్యటుకలవాళ్ళు లేరు. నెత్తి గోకొ్క( నేవాళ్ళులేరు, 'పేలున్న తలలవారు లేచు. చీమిడికౌరుతున్న ముక్కు.లవాళ్ళు లేరు. బానపొట్టలవాళ్ళు లేరు పుల్లచెతులవారు లేరు. పొరకపుల్ల కొళ్ళవాళ్ళులేరు.

అందరి బుగ్గలూ ఏపిల్‌ పళ్ళలా ఉన్నాయి. అందరి కళ్ళల్లో తేజ స్పుంది, బాల చాపల్యం ఉంది వెంటటుకలు చక్కగా అలంకరించి

ఎం ఉన్నాయి క తెరించిన వెంం్టటుకలున్నాయి. పొడవెన జడలున్నాయి. జడల్లో పూలున్నాయి. వెర్ధటుకలకు రిబ్బన్లున్నాయి. వారి వదనాల్లో వెలుగుంది, ఆరోగ్యం ఉంది. అంతా నిండుగా వున్నారు, రబ్బరుబొమ్మలా మ్‌. ఉన్నారు ఏమిటీ వింత ? ఎక్క ణ్నుంచి వచ్చారీ బల్లలు ?

“ఎ దేశాలనుంచి పిలిపించారు $"అడిగాడు పామం,. ఏళ్ళంతా భార తీయ బాలలంపే నమ్మకం కలగలేదతనికి, అది సహజం, అతను చూచిన బాలలుతరు. అయితే వారిలో యిలాంటీవారు లీకపోలేదు. ఉన్నారు, బహు కొద్దిమంది వారూ పట్నాల్లో _. పట్నాల్లోని మేడల్లో _ కార్లున్నవాళ్ళ ఇళ్ళల్లో . కాన్వెంటు స్కూళ్ళల్లో . అవి దాటితే భారత దేశంలోని అధిక సంఖ్యాకులు ఎండిపోయిన ముఖాలు, చాన పొట్టలు, పొరకపుల్ల ల్లాంటి కౌళ్ళుు చేతులు గలవాళశ్ళే । అందుకే అతడు నమ్మలేక పోయాడు, అందుకే అలాంటి (పశ్నలు 'వేళాడు

వెంటవున్న జె లుసూపర్నెంటు మహబూబ్‌ జె లువె పు నడుసూనే అన్నాడు :

“ విళ్ళంతా భారతీయులే, మీ భారతదేశానికీ ఈ భారత దేళానికీ ఎంతో భేదం ఉంది. ఇది సమాజ భారతం. మీది వెయ కిక భారతం, అందువల్ల అనేకమార్నులు వచ్చాయి. వాటిని మీరు అరం చేసుకోవాలి.”

టు

క అంప్‌" గా

“పిల్లల బాధ్యత తల్సిదండులకున్నూతం అసప్పగింవారు మీరు, పిలలు, వారి తలి దం్యడ్రులనుబట్ర పెరిగారు ఇపుడలాకాదు. పిల్ల ల పోషణ బాధ్యత సమాజం వహిసుంది. అంటే (పభుత్వం వహి స్తుంది, పిలల అరోగ్యం, వారి విద్య అందుకు సంబంధించిన పూ ర్రిబాధ్యత (పభుత్వం వహిస్తూంది' ,

“అర్థమైండి తల్లినుండి పిల్లలను వేరుచేస్తున్నారు. తల్లి దండు లకు పిల్ల లకు మధ్యనుండే _పేమను మసి చేసున్నారు. అనుబంధాల్ని,

40 అనురాగాల్ని కాల్చి వేస్తున్నారు. పిల్ల లను యం్శతంలా _సభుత్వం పోషి స్తూంది* వారికి తల్లిదం్యడుల (పేమ తెలియకుండా చే స్తున్నారు. అంతేనా?”

మహబూబ్‌ పొమం ముఖంలోకి చూచాడు, కళ్ళి ఎ్యరవారేయి ముఖం జేవురించింది పెదవి ఇంకా అదురుతూనే ఉంది. అరం చేసు కున్నాడు. మాట్లాడలేదు. మౌనంగా నడక సాగించాడు. పామం. సహితం పలుకలేదు. అతనికి తానన్నది నిజమనే భావన ఏర్పడింది. కొంత విజయగర్వంకూడా పొడనసూపింది, కౌ స్త రీవిగా నడిచాడు మహబూబ్‌ 'వెంట- ఇద్దరూ జేలుకు చేరుకున్నారు మహబూబ్‌ ఆఫీసులోనే కూర్చు న్నారు. మహబూబ్‌ తానొక సిగరెట్లు తీసుకొని పామానికి ఒకటిచ్చి, వెలిగించి, వెలిగించుకొన్నాడు. మహబూబ్‌ సిగ రెట్టుపొగ గట్టిగా వదిలాడు. ఆ పొగ వదిలిన పద్దతిచూచి పామం గర్వం జారిపోయింది, పామం మహబూబ్‌ను చూస్తూ కూర్చున్నాడు _ ఏదో గంభీరం అయిన సమాధానంకోసం వహబూట్‌ తీక్షణంగా ఒకచూపు విసరి 1పారం భించాడు,

“పామంగారూ! మీరు తల్లీ పిల్లలను కలిపి ఉంచితే మేమేనా విడదీసున్నది ? కౌ స్త ఆతోచించి మాట్లాడండి, మీకు ద్వేషం తస్ప మరొకటి లేదు. కాబటి వాస్తవాల్ను ,గహించలేక పోతున్నారు. తిండికి లేక తలిదం[డులు విడల్ని అమ్ముకోవడం కలిపి ఉంచడమే నంటారా ? దర్శిదం భరించలేక విడ్డలకు విషంపెట్టి తాను విషం తిని తల్లి చస్తె అది వారిని కలిపిపుంచడం అవుతుందా ? వచ్చేది చాలక, బిడ్డల్ని పోషించలేక తలివం్యడులు వారి బిడల్ను బూట్‌ పారిష్‌ చేయడానికి, బటాణీలు అమ్మడానికి, బిచ్చం ఎత్తుకోవడానికి పంపితే కలిపివుంచడం అవుతుందా? చదువులేక, సంస్కారం అబ్బక,. వెరితలలు వేసిన నొగరికత విషపు కోరలకు లోంగి బొల్యంలో జేబులుకొట్టి, 'పెద వారయి హంతకులయి సమాజొనికి భారం కావడం (_పేమతో పెంచడమా? అనురా గాన్ని అధికంచేయడమా ? అనుబంధానికి మొగ్గలు తొడిగంచడమా?

య్షే

“ఏ తండిగాని, తల్నిగాని తన కొడుకుగాని, కూతురుగావి చెడి పోవా లనుకుంటారా? తమ పిల్ల లు పెరిగీ పద్రవావయి, బుద్ధిమంతులయి, ధనవంతులయి, అధికొరం గలవారు కౌవాలని అనుకోని వారుంటారా పరిసితులకు లొంగి, చదివించటేక, వారి మానసిక కారీరక ఆరోగ్యాలను సరిగొ చూడలేని హీనసితిలోవుండి, దిడలు దొంగలె , నీచులె , దుర్మొరులె, పడుప్పక తెలె వీధులుస్‌డుతుంటే, వాఠీని చూచిన తలిదంయడల మనసులు ఎంత కృంగి కృశిస్తాయో ఎన్నడయినా ఆలోళింవారా? అలా కౌకుండా ఉండడానికి మీరు చేసిన వర్పాపేమి? ఇవేనా మీరు అనురాగాలు, అను బంధాలు పెరగడానికి చేసిన ఏర్పాటు? మాటాడ రెం? మౌనంగా కూర్చు న్నారేం ? పలకండీ, సమాధానం చేబ్బండి.” లా

పామం పలకలేదు. ఏదో ఆలోచనలో పడిపోయాడు. మహబూవ్‌ చెప్పినవన్నీ నిజమే_కాని ఇవన్నీ తాము కావాలని చేశారా: వీటన్నింటికీ బాధ్యత తమదేనా? ఇవ్వాళ తాను చూచిన పిల్ల లకీ, తొను పూర్వుంమాచిన వారికీ ఎంత వ్యత్యాసం ఉండి? తాము చేసిన తోపం ఎక్కడ ?

“ప్పేయు కౌవాలని ఇవన్నీ శఉళశామంటారా ?” పామం ధ్వనితో ఓటమి కనిపిస్తూంది. అయినా తాను వాటన్నింటికీ బాధ్యుణ్తీకాననే భావం ఎక్కడో ద్యోతకం అవుతూంది

“క్షమించండి” సిగరెటుముక్క యాష్‌ పేలో నలిపి అన్నాడు మహబూబ్‌. “మిమనసు నొప్పించానేమో _-కౌస త్మీవంగా మాటాక్షి నట్టున్నాను, నన్ను మీరు ఎన్ని అనా్నా అంతకోపం వచ్చేదికొదు _ మా సిద్దాంతాన్ని ... మా విధానాన్ని అనేవరకు కొంత ఉది క్తత వచ్చిందే ”

ఈహమ్పనిషి క ౦కే సిద్ధాంతం ఘసమా ?

“అవును ఒక సిద్ధాంతంవల్ల, ఒక జీవన విధానంవల్ల ఒక (కమ జీవసంవల్న మానవుడు ఈ రోజు ఈ దశకు పచ్చాడు. మానవుడు పశు దశలో ఉండిన కొలం బేకపోవేదు. అతడు (కమ[కమంగా ఈ దశకు వచ్చాడు, ఇప్పుడు మేము నమ్మన సిద్దాంతం అమలు పరుసున్నది ఇవ్వాళ టికీ సపంచంలో తెలిసిన సిద్ధాంతాలని్నింటిలో మిన్న, దీనివల్ల నే మనిషిని

శతం

మనిషిగా చూడగలుగుతున్నాం.అతనికి ఉండే ఆ సి పాసులను ఐటికొదు, మనిషిని మనిషిగా చూసే ఈ వ్యవస్తపైనే దాడి జరిగితే సహించలేం ఇప్పుడు మేం ఎంతగా మెతగా కనిపిసున్నామో అంత కర్కశం అవుతాం. (ప్రాణాలొడ్డి అయినా ఈ వ్యవస్థను రిక్షించుకుంటాం, మా (పాణాలు ఈ వ్యవస్థకు పెనవేసుకొని ఉన్నాయి.”

పామం అయోమయంతో సడాడు. సిదాంకాల్ని గురించి అతడు ఎన్నడూ ఆలోచించలేదు. అతనికి మెలిసిస సిదాంతమలా ఏదో రికంగా సదవికి రావడం._వచ్చిం తరువాత దాన్ని దక్కించుకో వటానికి తన చుట్టూ చేరినవారికి ఏదోరకంగా సహాయం చేయడం. ఆతరువాత తనకు అవసర 'మెన హంగులు ఏర్పరచుకో వడ౦_తన సంతానం తరాల తరబకి తరగని అస్తి సంతరించుకోవటం, ఒక (పభుత్యోడ్యోగి సిద్దాంతంమిద ఈగ వొాలనివ్వక పోవటం పురీ ఆశృర్యాన్ని కలిగించింది, అతను చూచిన (సభుత్వోద్యోగులు అతన్నీ అతని (పభుత్వాన్నీ తూర్చారబ సేవారు. అంతేకొదు చాలమంది డబ్బుకోసం ఏపని చెయ్యామన్నా చేసేవాళ్లు. ఈమార్పు మంచిదనే అనిపించింది పామంకు, అయినా అంగీకరించ డానీకి మనసొప్పలేదు. “ఈ సిద్దాంతాలు నాకు అర్హం అయ్యేవి కొవుం మనం చూసిన పొలబుగల పసిపొపలు నాకెంతో బాగనిపించారు. వారిని చూసే ముచ్చటగావుంది. వారి విషయంలో మీ (వభుత్వం ఏం చెసింది ? చేసున్నది చెప్పారుకారు” మరో సిగరెట్టు వెలిగించి ధీమాగా అడిగాడు పామం అతడు మహబూబుకు సిగ రెట్టు అందిప్య లేటు

మహబూబు చిరునవ్వు నవ్వాడు. తానూ సిగ రెట్టు వెలిగించు కున్నాడు, స్ట్‌రంగా కూర్చొని [పారంభించాడు కాఫీకోసం ఆర్లరిన్చి,

“వినండి ముందు ఒక విషయం గమనించండి, కొందరువ్య కుల సముదాయమే సమాజం, ఈ సమాబజంకోసం, సమాజ నిర్మాణకోనం వ్య క్తులు తమ స్వేచ్చను కొంత సమాజానికి అస్పగించారు. సమాజం వ్య క్రికంే బలీయం అయింది, వ్యకి గడ్తిపోచకాగా, సమాజం వాటితో పేనిన తాడు గది పోచ ఏమీచేయలేదు గడ్డితో "ఫీనిన తాటితో ఏనుగును కట్టి చేయగలం. వ్యకి సీటివిందువు కాగా సమాజం మహాతటాకం నీటి

త విందువ ఏీమీచేయలేదు. మహాతటాకం నేలను సస్య శ్యామలం, చేయ గలదు, వ్య క్రినూలుపోగు, కాగా, సమాజం నూలుతోనేసిన బట, నూలు ఒంటరిగా ఏమీచేయలేదు బట్ట మానం రక్షించగలదు. సమ్మానం కలిగి గించ గలదు. కొబ్బ వ్య కికంయే సమాజం ముఖ్యమెంది. విలక్షణమెంది (సధానం అయింది. (పాణణపదంఅయింది. ఉన్నతం అయింది. ఉ తమం అయింది కొబట్టి దాని పరిరక్షణకు వ్యకి సౌకర్యాలను, సౌలభ్యాలను సదలుకోవాలి”,

“*ం'పే సమాజంకోసం వ్యక్తి బలికావాలన్నమాట”,

"కాదు అన్ని విషయాల్లోసూ వ్య క్రికం'టే సమాజానికి (పాధా న్యత ఇవ్వడం అవసరం, ఇది ఈనాటిడి కాదు భారతీయ శాసాంలూ సం[పదాయాలూ దీనినే [పతిపాదించాయి. బలపరచాయి ఆమలుపరచాయి.

“త్య జే దేకం కులస్వార్రె _ కులం జనపదస్వా రై” అన్నాడు మనువు. కులంకోసం వ్య కిని, జనపదంకోసం కులాన్ని వదులుకొమ్మం౦ంటువ్నాడు. అంటే ఒక ఉన్నత లక్ష్యంకోసం అధమ లక్ష్యాన్ని పదులుకొమ్మంటు న్నాడు. ఇక 'ేదం ఏమి చెపుతూవుందో చూడండి.

ఓం సహానావవతు సహనౌొభున కు

సహవీర్యం కరవావ్హహా మేము కలిసి మెలిసి రక్షంచుకొందుముగాక, కలిసి మెలిసి అనుభ వింతుముగాక,

“భారతీయ సంస్కృతికీ, సాంపదాయానికీ వైయక్రిక జీవనం విరుద్ధం," “ఫంఘం శరణం గచ్చామి" అని (వవచించాడు బుద్దుడు. సామాజిక వాధాన్యాన్నిగురింది తొలుత గు ర్తించిన మహామహుడు బుద్దుడు. మనం అనూచానంగా అనాదిగా సమాజానికే (పాధాన్యత ఇస్తూ వచ్చాం. ఇప్పుడు మాకు సవమాజ6 (ప్రధానం. సమౌజం విలక్షణం. సమాజం ఉ తమం.”

“చ్చేస్త డ్రిగ్నెంద్రి పిల్లల పోషణను గురించి”

వ!

అది అర్హం చేసుకోడానికి ఈ విషయాలు తెలుసుకోవడం అవ సరం, ఇక వినండి”

ఇంతలో కాఫీ వచ్చింది. ఉభయులూ కాఫీ తాగుతున్నారు. కాని ఉభయుల మనస్సుల్లోనూ ఏదో ఆతురత ఉంది. చెప్పి ఒప్పించాలని ఒకరికి .. ఏదో వినాలని, తెలుసుకోవాలని మరొకరికి,

“అయిత” అడిగాడు పామం _. కౌఫీ ర్‌స్వు బల్లమీద పెడ్తూ తానొక సిగరెట్టు వెలిగంచుకొని మహబూవ్‌ పామంకు ఒకటి యిచ్చి ముటించాొడు,

రు

“ఇవ్వాలి పాపలే రేపటి పౌరులు” అంతేకొదు, వారే రేపటి (ప్రభువులు. శాస్త్రజ్ఞులు, కవులు, కళాకారులు అసలు రేప వారిది. భవిష్య త్తు వారిది. భావిభారతం వారిది. అలాంటివారు నీరసంగా పెరుగుతే భవిష్యత్తు నీరసం. వారు అనారోగ్యులయితే భవిష్యత్తు అనారోగ్యం, వారు అవిద్యులయితే భవిష్యత్తు అవిద్య ఏమంటారు ఇ

పొంగిపోయాడు పామం. “అబ్బ ఎంత ఆలోచించారండీ ; ఎంతటి నిశిత పరిశీలనండీ. ఇవన్నీ మేం వా స్తపంగా గమనించలేదు. ఆ( అయితే చెప్పండి (1

“భవిష్యుతును ఉద్వాలం చేయాలని పాపల పోషణ దాధ్యత పూ రిగా [పభుత్వం తీసుకొంది.”

“అంప”

“ఒక స్తీ గర్భవతి అయినప్పట్ను౦చి పభుత్వం ఆమెను గురించి (శద్ద (పారంభిస్తుంది. గర్భవతి తప్పనిసరిగా నియమిత వ్యవధుల్లో వె ద్యులకు చూపించాలి. ఆమె తప్పనిసరిగా _వభుత్వ (పసూతిళాలలో (ససవించాలి. అక్కడ నీియమితకాలం ఉండాలి. ఆ తరువాత ఇంటికి వెళ్ళిం తరువాత ఆ బిడ్డ పోషణకు అవసరమయ్యే సొామ్మగి సొంతం (వభుత్వం భరిసుంది. పాపను నియమితకౌలంలో శిశు రక్షణ శకేందపు వై ద్యులకు చూపించాలి, అవసరం అయిన ఆహారమూ, వై ద్యమూ

టీ

[పభుత్య్వమే సమకూరు సుంది. ఈ సరఫరా చేయడంలో విచక్షణలేదు. దేశంతో ఏ మూలనున్న ఏ ,పాణికె నా అందుతుంది. మారుమూల పల ల్లొనూ, పెద పెద్ద పట్టణాల్లోనూ, - సర్వ్యతా ఈ సౌకర్యాలు లభి సాయి. వయసునుఐట్టి వారి పోషణకు ఎలాంటి పదారాలు అవసరమో నిర్హయించడానికి నిరంతరం పరిశోధన సాగుతుంది. ఆహార్క విహారాల్లో పరిశోధనల ఫలితాన్ని బట్టి మార్పులు ఆ'సేశతుహిదూచల పర్యంతం జరుగుతుంటాయి, అవసరమయిన వన్నీ పభుత్వం సమకూరుసుంది, త ల్లి దర్శడులు చేయవలసిందల్లా వాటిని సక్రమంగా వినియోగించి, బిడ్డ ఆరో గ్యంగా పెరుగుతుంటే చూచి ఆనందించడం మాత్రమ.”

“అయితే చిడ్డ తలిదం్శడుల దగ్గరే ఉంటారు. విడదీయడం అనేది లేదంటారు,”

“నేను ముందే చెప్పాను, (పేమ పెంచడం మా ధ్యేయం, తుంచడంకాదు. పనికిపోయే తల్లులు ఉండే వారు పనిలోకి వెశ్ళేటప్పుడు ఉంచి వెళ్ళడానికి శికురక్షణాలయాలు ఉన్నాయి, వాటిని సుశిక్షితులెన నర్ఫులు నిర్వహిసుంటారు పనిచేస్తున్నంత సేపూ తల్లులకు బిడ్డల వష యంలో ధ్యాస అవసరంలేదు పని గంటలు అయిపోయిం తరవాత బిడ్డను తీసుకొని ఇంటికి వెళ్ళిపోవచ్చు క్‌

“చదువు విషయం ..*”

విడ, చదువు ఈడుకు రాగానే తప్పనిసరిగా స్కూలుకి పంపాల్సి ఉంటుంది. చదువు ఉచితం. పు స్తకౌలు సహితంగా పూర్తి ఖర్చు (ప్రభు త్వమే భరిస్తుంది చదువు భారం తలిదం్యడుల మీద బొ త్తిగాలేదు. బిడ్డ చదువు కొంతదూరం నొగిం తరవాత వ్‌డ్త అభిరుచినిబట్టి విద్యా విషయం నీరయించబడుతుంది,. ఆ తరువాత వారు ఎంత పె చదువులు చదివినా ఉచితమే ” ల

“పి | ,. ఉచితం ? .. ఉచితమా ।.. చదువు ఫీ చదువే ... ఎంత చదివినా +? నషం. సషంకొదూ (వభుత్వానికి ।! అబ్బ ఎంత ఖర్చు1...ఎంత నష్టం?

నవ్వాడు మహబూబ్‌ “నష్టం _ లాభం వీటికి మీ నిన్వ్యచనం వేరు మా పద్ధతి వేరు డబ్బు కొలవమానంతో లాభనష్టాలు మీవి. అంపే పది మందికి బదులు అయిదుగురుకి చదువు ఏర్పాటు చే సే మిగిలిన ఐదుగురి డబ్బ్యూమీకు లాభం. పదిమంది చేసేపని అయిదుగు వ త్తో చేమించి ఆయిదు గురి డబ్బు మిగుల్చుకోవడం మీకు లాభం, అవిద్య పెంచడం, అనా రోగ్యం పెంచడం, నిరుద్యోగం జంచడం, తద్వారా మిగిలింది మీకు లొభం విన్నారా 1

“మరీ మీకు ?

“వినండి. మాకు లాభనష్టాల కొలమానం డబ్బుకౌదు మానవ సంక్షేమం విద్యావంతులైన పౌరులు మాకు లాభం. ఆరోగ్యవంతులై న (పజలు మాకు లాభం. ఆనందకరమెన జనం మాకు లాభం, పసిడి నవ్వులు నవ్వే పాపలు మాకులాభం, వలపునన్వుల యువతి మాకులాభం నిశ్చింత గా సప్వుకునే వృద్దులు మాకు లాభం, మనుషుల మనసుల్లో ఆనందాల పూలు పూయించడం మాకు లాభం. పాపలను చూచారుగా వారంత ఆసందంగా ఉన్నారు! ఎంత ఉల్లాసంగా ఉన్నారు + వారిని చూచి మీకు ఎంత ఆనందం కలిగింది

“అవును మహబూబ్‌సొద్‌ అవును, పూలబంతుల్లాంటి ఆ పాపల్ని చూస్తుంజే నా మనసు గంతులువేసిండి. బాలల విషయంలో మీరు ఇంత (శద్ధ తీసుకోవడం వల్లనే వారలా ఉన్నారు. లాభ నషాల విషయం కూడా నాకెంతో నచ్చింది. (ప్రజలు ఆకలితో, రోగాలళో, అవిద్యతో అలమటిస్తున్నప్పుడు బ్యాంకుల్లో డబ్బు మూల్శి ఏం _పయోజనం మీరన్నది నిజం... దేశానికి సౌభాగ్యం పజలు. కొని ధనం కాదు ఒక దెశ్వపజల ఆరోగ్య సౌభాగ్యాన్నిబట్టి ఆ దేశపుసంపదను లెక్క వేయాలి, డబ్బునుబట్రి కొదు, ఆరోగ్యవంతులై న [పజలే నిజమెన సంపద”

“ఎమంటాను + ఏమీ అనను. నాకు నమాజుకు సమయంఅయింది. సొాయంకొలం బాలల ఊశేగింపు ఉంది వసారా శ్‌”

“సరే వసాగాని మీకు నమాజేమిటి ? మీకూ మతాలున్నాయా ఇ”

ఉ/ భబృ పూత మాటాడుకుందాం సాయంకాలం వసారుగా అని వెళిపోయాడు మహబూబ్‌ సొాయంకొలం పామం, మహిబూవద్‌' ఇద్దరూ దొలల ఊః దేగింపు చూడానికి వెళ్ళారు త్‌ బొల దాలికలు బారులు తీరారు ఒక్కొాక్క్యం దళం ఒక్కా-క్యా రంగుదుసుల్లో ఉన్నారు పావురం లాంటి తెలుప్పు చిలకలాంటి పచ్చ, పొలపిట్రలాంటి సీలం, ఓఒకపేమిటి అనేక రంగులు పరచినట్టుంది. రోడ్డు రంగు రంగుల సందాలు పొంగుతున్నటుంది. ఇంటధధనన్సు నేలన పరచినటుంది, రక రకాల చేలు ఊగుతున్నటుంది. భళి కట్‌: తెలదుసుల దళం ముుదుంది దానివగర బ్యాండు వాద్య౦ ఉంది. ళా అణటి క అది బ్యాండు వాద్య౦ "మోగించింది, అడుగులు లేచిపడుతున్నాయి వేల అడుగులు .. పసి అడుగులు [కదుబదంగా పడుతున్నాయి న్‌ లయబదంగా నాగుతున్నాయి త్‌ ఊరేగింపు కదిలింది పాటలు పనిపిస్తున్నాయి ్‌ “బాలలం .. పసిబొలలం (పపంచమంతా వ్యాపినాం శాంతి సుమాలను పూయిసాం” పొటల ఊరేగింపు సొగిపోతూ౦ది. పసిబాలల [పవాహం౦ పారీపోతూ ది ఆటల [(పవాహం సొగింది బొలల ఆటలు .. రకరకాల ఆటలు ? జానపద నృత్యాలు ... దేశంలో అన్ని మూలల నృత్యాలు .- అన్ని

శి

భాషల పాటలు _ అన్ని వేషాల ఆటలు . అందరూ బాలలు = అందరూ భారతీయులు .. థారతీయబాలలు .. భారతీయ నృత్యాలు . భారతీయ గీతాలు - బాలలు _- భారత బొలలు .. వొవ్యాలు రకరకొలు _ అన్ని భారతీయాలు. అనేకరకాల పూలు _ ఒకే మాలలో, అనేక తీడల నీరు ఒకే నదిలో

బాలల వూరేగింపు

ఊరేగింపు సాగుతూంది

ఎంతపొడవో ;

ఎంత దూరమో।;

'మెళ్ళకొది సాగుతూంది

ఓ... ౮౧

గంటల తరబడి సాగుతూందీి.

పామం ఆశ్చర్యంగా చూ సున్నాడు. అతడు ఏకా(గంగా చూసు న్నాడు, తన్మయుడై చూసున్నాడు. విచ్శికంగా చూస్తున్నాడు. వింతగా చూ స్తున్నాడు.

ఊ+ రేగింప్ప నిలిచింది.

రంగురంగుల దుస్తుల్లో బాలురు నిలిచారు రకరకాల పూల

క్ష

మొక్కల్లా ఉన్నారు. వారందరి చేతుల్లోనూ పావురాళ్ళున్నాయి,

తెలనీ పావురాళ్ళు 0డు చేతులో పటుకున్న బాలురు ।

టా న్‌్‌. ళు

పిల లు

పావురాళ్ళు శ

వాద్యాలు మం(దస్థాయిసి (మోగేయి.

శౌంతిగీతం వినిపించింది

వేల పసిగొంతులు .. ఒకేపాట .. శొంతిగితం.

గీతం ముగిసింది,

పాపల చేతులోని పావురాలు వదలబడ్డాయి.

“రెప రెప _ రెప్క రెప - రెప, రెప _ రెవ, రెప _ రెపొపొవు రాలు ఆకొశంతోకి ఎగిరాయి,

తే ఆకోశం పొవురొళ్ళతో నిండిపోయింది.

పామం చూచాడు,

ఉత్సాహంతో సౌంగిపోయాడు.

చస్పటు చరచాడు - పక్క-నేవున్న మహబూద్‌ వీపు చరిచాడు.

“ఉన్‌. చూసే పిలలూ చప్పటు కొడుతున్నారు. ఆకొశంవెపు అణాటి ళా నల! రాజ చూసున్నారు. “అద్భుతం” అన్నాడు పొమం. మహాబూబ్‌తో బయలథేరాడు పామం, ఇద్దరూ సిగరెట్లు వెలిగించు యు కుని తాఫీగా సొగిపోతున్నారు.

*హృహబూబ్‌సొద్‌ | మీరమన్నా అసండి, ఇంత తిండీ గుడ్డా వం'పే చాలదండీ మనిషికి, మనిషికి ఒక ఆత్మ అనేది ఉంది చూడండి _ దొానీకీంత ఆధ్యాత్మిక చింతన అవసరం. మతాల్ను దేవుడు సృష్టించాడు. మీరు మెనారిటీలో వున్నారు. మీకు మేం అనేక హాక్క్కుూలు కల్పించామనే విషయం మీరూ ఎరుగుదురు. ఎంతయినా రెండు నుతాలవాళ్ళు కలిసి మెలిసి ఉండడం అసంభవ మండీ, ఏమంటారు? మిమ్మల్ని ఈ (పభుత్వం 'మెనారిటీగా గు ర్తిస్తుందా ? మీరు మనస్ఫూర్తిగా చెప్పండి -_ మీకు మెం కల్పించినన్ని అవకాళాలు కల్చించారా ఏరు ?”

“అయ్యా, దృక్పథాలు మారినవ్వుడు దృకో్కో+ణం మారుతుంది, మీరు పాత కొలబిద్రతో కొలవొలని (ప్రయత్నిస్తున్నారు మతాలకు సంబం ధించినంతవరకు మీ విధానమే యిష్నటికీ అమల్లో ఉంది. అయితే చిత శుద్ధితో అమలు సరచబడుతూంది. రాండీ ఈ పార్కు లో కూర్చుందాం. చల్తగా ఉంది. హాయిగా మాట్లాడుకోవచ్చు” అని నుహబూబ్‌ పక్కనే ఉన్న పార్కు-లోకి దోవతీశాడు, పామం అనుసరించాడు. ఇద్దరూ పచ్చ గడ్డిమీద కూర్చున్నారు.

వొతావరణం శాంతంగా ఉంది. చల్లని గాలి వీసూంది. పక్కనున్న పూలమొక్కల నుంది మెలని సువాసన వసూంది, చీకట్లో కమ్ముకున్న

మ్‌. అవాజడీనే ల్‌.

వ్‌0 లెట్ల వెలుగుంది. ఆకొళశంలో చుక్కలు మిలమిల మంటున్నాయి. పార్కులో పడుచు జంటలు ముచ్చట్లు పెట్టుకుంటున్నారు. వేరు వేరుగా కూర్చొని ముసి ముసి నవ్వులు నవ్వుకుంటున్న పరువపు జంటలు పార్కు మొ తానికే పరువం తెచ్చి పెట్తాయి చూడ్డానికి అది (వమోదోద్యానంలా ఉంది.

ఆ వాతావరణాన్ని చూచాడు పామం_ఏదో అడగా లనుకున్నాడు-_ కొని మింగేశాడు.

“వినండి.” ,పారంభించాడు మహబూద. “లౌకిక రాజ్బం అనే నినాదం మీరు లేవదీసిందేకదా । అదే యిస్పటి [1వభుత్వ విధానంకూడా. మతం వ్యక్షికి సంబంధించింది. విశ్వాసానికి సంబంధించింది, ఏళ్వానానికి సంకెళ్ళు సాధ్యపడవు మతాన్ని నమ్మేవాళ్ళను వద్రనడంలేదు. నమ్మని వొళ్ళను నమ్మమనడంలేదు, గుళ్ళు, మసీదులు, చర్చిలు యథాతథంగా ఉన్నాయి. వాటిలో ,పారనలు జరుగుతూనే ఉన్నాయి,”

నః థు “అంటే మెనారిటీలకు హక్కు_లేనకేగాో, కాం ౧ ౧౧

"పభుత్వం మతాలనే గు రించనప్పుదు మతపరంగా మెనారిటీ, 'మెజారిటీలెలా ఉంటాయి? అసలు ఈ మెనారిటి, మెజారిటీ పదాలు మనను నిరంతరం బానిసలుగా ఉంచడానికి స్వామాజ్యవాదులు సృష్టించిన పిడి పదాలు. బౌనిసత్వం పోయినా బానిస పదాల్ని మరచిపోలేదు మనం

“ఇంగ్లీషువారు భారత దెశాన్ని పాలించేప్పుడు పజలను చీల్చ డానికి మతాలను వొడుకున్నారు. ఒక మతంవారు మరో మతంమిద దౌరన్యం చేయడానికి పురికొల్పారు. తరువాత వారు దౌరన్యం చేశారని పీరీమీదికి ఉసిగొల్పారు ఉభయ మతాలవారికి చిచ్చుపెటి తుదకు భారత 'దీళాన్ని చీల్చి వెళ్లిపోయారు. వారు వెళ్ళిపోంపనా వొరి జిత్తుల్ని తెలుసుకో లేక పోయౌం,. ఇప్పుడు వాస్తవం గుర్రించడం జరిగింది మానవులంతా సమానులు. మతపరంగా గాని, మదే విదంగాగాని అసమా నళలు సృషించ డానికి వీల్లేదు. ఇక్కడ అంతా సమానులే. మెనారిటీ, మెజారిటీలు లేను,

“అంటే మతాన్ని మసిచేసిన టగా ?”

్‌.

వ్‌]

“మతాన్నికౌొదు _ మూఢ నమ్మకాల్ను సశింపచేశారు. అంధ విశ్వాసాలను కూల్చివేశారు. సామాజికంగా _ సామూహికంగా మతానికి (పయోజసంలేదు, మతం ఉదరించిన ఆధునిక సమాజం ఉందా! మతం

థి "పేరుమీద ఎర్బ్పడ్త రాజ్యాల్లో (పజలు పోరాటాలు జరపడంలేదా? మతం అన్నింటిని పరిష్కరించగలదంకే, మతరాజ్యాల్లో ఆకలి, దార్మిద్యం,; హింస, (కౌర్యం ఎందుకున్నాయి ? మతం స్వార్ధపరుల చేతుల్లో చిక్కి వారికి బొనిస అయిపోయింది 1పజలను అజ్జానులుగా వుండడానికి మతం ఉపకరిసూంది. మత్తుజల్ని పజల ర క్తం ప్రవహింప చేయడానికి మతం పనికివస్తుంది. [పజలలో గుడినమ్మకాలు వ్యాపింపచేసి (పజలను దోచు కోవడానికి వినియోగపడుతూంది మీ రనుకునే మతం అలాంటిదే. అయితే అది నశించింది మతం పజల మనసుల్లో వెలిగే జ్యోతి అనుకుంటే ఆది ఆరిపోలేదు, వెలుగుతూంది.ో

“అయితే మతంతో మనకు పనిలేదంటారు ౪”

“అయ్యా 1పతిదాన్ని కొస నొకల్యంగా పరిశీలించాలి నిన్నటి అమృతం యివ్వాళ్లి విషం కావచ్చు. నిన్నటి విషం నేటి అమృతం అయినా కొవచ్చు, మానవుని పరిణామంలో అనేక దశలున్నాయి. వాటిల్లో మతం ఒకటి మతం సమాజంమీద ఎంతో _పభావంవేసి సమాజానికి ఉపకారం చేసి ఉండవచ్చు. కౌని ఆ దశ చెల్లిపోయింది. మన (ప్రగతిలో రాతి సనిముట్లు, వాకుడు జంతువులు, ఎదులబండ్డు ఎంతో ఉపకరించాయి. కౌని ఈ రాకెట్టు యుగంతో వాటిని పట్టుకొని వేళ్ళాడ్డం వ్నెరివారి పని.

"ఒకప్పుడు మానవుడు పాశవిక దశలో ఉంగవాడు, అప్పుడు బలంగలవాడే రాజ్యం ఏలాడు, బలహీనుడు బతకటం దుర్భరం అయింది. అతనికి రక్షణ యివ్వడానికి బలమెన రాజ్యాంగయం(తంలేదు అప్పుడు ఆవిర్భవించింది మతం పాలకులకు నీతి బోధించింది. పాపపుణ్యాలను సృష్టించింది బలవంతునికి పాపభీతి కలిగించింది. తద్వారా బలహీనుణ్లి ఆదుకుంది. అప్పుడు జనం మతాన్ని మన్నించింది

“మంచి ఎందులోనూ కలకాలం నిలవదు స్వారపరులు దాన్ని తమదిగా చేసుకుని పెత్తనం చల్తారరుసున్నాారు., అలాగే_ మతాధికారులు

గగ భన య. క. ఎ

52 గుతాధికొరు లయినారు. రాజులను శౌసించా లనుకుంది మతం. మఠాన్ని గుప్పెట్లో పెట్లుకో వాలనుకున్నారు. రాజులు. ఉభయులకూ మనస్పర్ధలు వచ్చాయి యుద్దాలవరకు వచ్చింది. ఉభయులూ _సజలను ఉసకొల్చి తమ [(పజలకొోసం రక్తం [పవహింపచేశారు. అలా ఉభయులూ (ప్రజలకు దూర మెనారు. ఉభయులూ పెత్తనానిక్రై పజలను వొడుకోసాగారు [పజల పరిస్టితి దుర్భరం ఆయింది,

అలాంటి సమయంలో (పజలపక్షం వహించింది రాజకీయ సిద్దాం తాలు, అవి [పజలను మేల్కొలిపాయి. _పజలకు సత్యం చూపించాయి, ఆ సత్యాన్ని మతమూ...రాజులూ ఎదిరించారు. [పజాబలం ఉస్న రాజకీయ సిద్దాంతాలకు లొంగిపోయాయి రెండూ. [పజలు గెలిచారు. వారుతమ రాజ్యాలను స్థాపించుకున్నారు. (సజలలో వర్గాలు ఏర్పడ్డాయి పీడించే పర్గానికి వ్యతిరెకంగా (శామికులు పోరాటాలు నొగించారు. (శామికరాజ్యం స్రౌపించుకున్నారు. (శ్రమశక్తి కన్న మిన్న ఏదీ లేని రాజ్యం ఇది. కౌబిట్టి ఇక్కడ మీ రనుకునే మతానికి స్థానంలేదు

“అబ్బః ఎన్ని విషయాలు చెప్పాపయ్యా।ః అన్నీ నిజమని నమ్మేటు చెప్పావు; ఇంత ఎక్కడ చదివావు? ఎందుకు చదివావు ?

“ అధ్యయనంవల్ల అన్నీ చెలునాయి ఉద్యోగులందరికి (పభుత్వ విధానాల విషయంలో శిక్షణ యిసారు.

“అయితే వారు చెప్పింది మాకు చెప్పావనన్నమాట. సీకు నమ్మకం ఉండి కాదా?”

“చూడండి, కొన్ని వాస్తవాలు ఎవరు చెప్పినా సమ్మాల్సివస్తుంది. వారు చెప్పిందాన్లో అసత్యం నాకు కనిపించలేదు, అందుకే ఆ సిద్దాం తాన్ని నమ్మాను. భూమి గుం్యడంగా ఉందని వారు చెపితే నమ్మక పోవడం ఎలా? భూమి చాపలా చదునుగా ఉందని చబుదా పునుకున్నా వాదించడం ఎలా? వాళ్ళు పాలకు పాలు, నీళ్ళకు నీళ్లు వేరుచేసి చూపిస్తు న్నారు. వారి సిద్దాంతాన్ని మించింది, (పజ్నాశీయస్సు కోసం సమాజ,

5 క్షేమం కోసం మరొకటి లేదని నేను తికరణశుదిగా నమ్ముతున్నాను, నేను కొదు జనంలో ముప్పాతిక మున్వీసం నమ్ముతున్నారు ”

“మతాన్ని గురించి వివరించావు. బాగానేఉంది. మరి కులాల విషయం? అవి వేదాలతో పటాయి. హరిజనులున్నారు చూచావూః; వారిని ఉద్దరించాలన్నారు గాంధీజీ. వారి అడుగుజొడల్లో నడిచి హరిజనులకు (పత్యేక స్థానాలు ఏర్చరిచాం. వారికి మంతి పదవులిచ్చాం. విశేషమైన హకుగలిచ్చాం అవెనా ఉంచారా?ో

మహబూబ్‌ను విసిగించడానికి పామం వేసిన (పశ్న అది. అయినా మహబూబ్‌ విసుక్కోటలేదు. వాతావరణం హాయిగా ఉందిం చం్మదుడు బాగా పెకి వచ్చేశాడు వెన్నెల విరిసింది. పార్కులోని పచ్చ గడ్డి మెరుస్తూంది. గాలిపైతం చల్లగా, మెల్లగా వీస్తూంది పాఠక్కులో ఉండిన పడుచు జంటలు వెళ్ళిపోయాయి, పార్కు. [పశాంతంగా ఉంది, మహబూబ్‌ ఒకసారి చంటదుణ్తి చూళాడు, కౌళ్లు చాచుకొని కూర్చు న్నాడు. పానుం సైళం కౌళ్లు చాచుకొని సరుకొని కూర్చున్నాడు. ఇద్దరూ చెరో సిగరెట్టు కొల్చుకున్నారు,

“ఆకలిగా ఉందా? హోటలుకి వెళ్ళి ఏమైనా తిసుకొని చద్దామా+ మహబూబ్‌ అడిగాడు,

“అక్క- ర్ల దు” సిగరెట్టుపొగ గట్టిగా వదిలి అన్నాడు పామం, “అంతగా ఆకలిగా ఏమీలేదు, అడిగిన _పళ్నుకు సమాధానం చెపితేచాలు.”

“మంచిది వినండొ ,పారంభించాడు మహబూజటి, “కులాలు వృత్తు అను బట్రీ, ఒకనాటి అవసరానికి అనుగుణంగా ఎర్పడ్డాయి. “చాతుర్వరం౦ మయా సృపషం గుణ క5కర్య విభాగశః అన్నాడు కృష్ణుడు. నాలుగు వర్ణాలు గుణవి భాగాన్ని బట్ట సృష్టించా నంటున్నాడు, వొటి ఉత్స తికి అవి అవసరం అయినాయి, రెళ్ళు, విమానాలూ వచ్చి (ప్రపంచం దగర ఆఅయిం తరువాత కులాలు వాటంతటవే చెరిగిపోయాయి. వాటిని గురించిన చర్చ అనవసరం

ప

వ్‌

“పారిజనులకు సంబంటఛించి నంతవరకు చేల సంవత్పరాలనుండీ అణగదొక్కబడీన తెగలవి గాంధిజీ వాళ్ళకోసం చాలా చాలా చెయ్యాలని ప్రయత్నించారు. మీరు వారిలో కొందరికి ప్రత్యేక సౌకర్యాలు కల్పించిన మాట వా సవం. కాని అన్నీ వారిని వేరుగా ఉంచి చేసినవే. సమాజంలో వారిని ఎన్నడూ లీనం కానివ్వటేదు

“శాసనసభల్లో (వత్యేక స్థానాలు కల్ఫించారు, సరః వందమందలొ పదిమంది ఏం చేయగలరు ? నిర్ణయా లన్నీ మెజారిటీనిజటి్‌ గదా జరిగేది ?

“మీ కృషివల్ల కొందరు హరిజనులు మంతులు రావడమూ, కొందరు పెద్ద సదవులలోకి రావడమూ జరిగింది అలాంటివారు వొగి అంతస్తు పెరగ్గానే తాము హరిజనులమనే విషయమే మరిచిపోయారు, తోటి సోదరులను గురించి ఆలోచించ నేలేదు.”

“మీరేం చేస్తున్నారో చెస్పవయ్యా.”

“ఇప్పుడు సమాజంలో హరిజనులు వేరుకొదు. నమాజంతోపాటు వారు. సమాజ సంక్షేమం వారి సంక్షేమంతో "పెనవేసుకొని ఉంది. ఈ (పభుత్వం కులొలతోనూ, మతాలతోనూ, నిమి త౦ లేకుండా అందరికీ ఉచిత నిర్బంధ విద్య ఏర్పాటుచేసింది.

“హరిజనులు ఎక్కువగా 'వెనుకపడింది విద్యా విషయకంగానే, ఇస్వుడువారికి ఇతరులతో పాటు ఉచితవిద్య లభిస్తూంది. ఎంతవరకు చదివినా విద్యార్దులకు అయ్యే మొత్తం వ్యయం (ప్రభుత్వము భరిస్తుంది, ఊరూరా పారశాల లున్నాయి. అక్కడికి విచకణారహతంగా అందరూ రావజసిందే అది తప్పనిసరి. ఒక స్తాయి నరికు ప్‌ద్య నేద్నుకోవాలని [పభుత్వం నిర్బంధి స్తుంది, ఆ తరువాత విద్య పిద్యార్సి అభిలాష మీద ఆధారవడి ఉంటోంది.

“విద్య మ్యాతమేకాక వెద్యం సహితం 'పస్తుతం ఉచితం, 'వే ద్యం కోసం భారత పొరుడయిన వాడెవరూ ఏవి ఖద్న చెయ్యాల్సిన పనితేదు. [సజల ఆరోగ్య సరిరక్షణ పభుత్వ బాధ్యత.

రక్‌

“ఒక్కసారి ఆలోచించండి ॥ ఒక వ్యక్తికి కుల మత వర్ణ వర్ష వివక్షతలేకుండా ఎంత నిశ్చింత మెన జీవితం ఏర్పరచిందో పభుత్వం. అతని బిడ్డల చదువును గురించి అతనికి చింతలేదు. అడి పభుత్వ బాధ్యత అతనికి బిడల ఆరోగ్యాన్ని గురించి అతనికి చింతలేదు. అది ప్రభుత్వ బాధ్యత. అతని ఆరోగ్యాన్ని గురించి అతడు చింతించపనిలేదు. అడి (పభుత్వ బాధ్యత, అతనికి అవసరం ఆయినవన్నీ సమాజం సమకూరు స్తుంది _ సమాజానికి అతడు తన శ క్రికొలది సాయం చేయాలి, ఎలా ఉందంటారు”

“బాగానే ఉంది.

నాలంగం

గు౦చలనం ఎక్కవగా ఉంది,

ఎండ తీక్షణంగా ఉంది,

జనం ఆగడం లేదు,

పని ఆగకుండా సాగుతూంది. పనితో అంద౦ఉంది. వంవలు వేలు ఒకచోట ఒకే పనికోసం ,శమీంచడం .. అందులో ఆనందం ఉంది.

మనిషికొదు. మర సని చేసున్నప్వుడు చూడ్డానికి 5 నువిందుగా ఉంటుంది. అసలు [శమలో అందం ఉంది, ఆసందం౦ వుంది, సంపదను సృష్టించడం అందం, [శమించడం, సంపదల సృష్టి ఈ 'ం౦డూ సుందర 'మెనవి, ఈ సౌందర్యం పెనే జీవన సౌందర్యం ఆధారపడి ఉంది, జొతి సౌందర్య ౦, జాతి జీవనం, జాతి సౌభాగ్యం అన్నీ ఆ రెంటిపెనే ఆధారపడి ఉన్నాయి,

ఇక్కడ మహాసృషి జరుగుతుంది.

3 అనేకమంది. (బహ్మాలు నృష్షిసార ఓఒక్కారుకొాదు అ ౦ది. _బహ్మాలు సృష్టినారు.

వ్‌ర్ర్‌

ఈ (బహ్మలు దుఃఖాన్ని సృష్టించరు,. జనంకోసం. వారి ఆనందం కోసం, వారి (శేయస్సుకోసం, వారి సంక్షేమంకో సం సృష్టిస్తున్నారు.

ఇక్కడ ఒక మహాయత్నం జరుగుతూంది.

ఇక్కడ ఒక మహాయజ్ఞం జరుగుతూంది.

ఇంజనీర్లు, శౌస్త్రజ్రులు విద్వాంసులు గొడుగుల కింద తమ యం్మతాలతో నిరంతరం పని చేస్తున్నారు.

కంటిమీద ర3స్పవాలడంలేదు,

ధ్యానం మరోవై పు మళ్ళడంలేదు

ఎంత ఖకొగంగా పనిచే స్తున్నారు ల్థి

అదిగో యం్మతాలు, అబ్బ ఎన్ని ? ఎంత ధ్వని + ఎలా సని చే స్తున్నాయి ?

కొన్ని మటిని తోడుతున్నాయి.

కొన్ని మట్టిని చేరు స్తున్నాయి

కొన్ని నీళ్ళను చేరుస్తున్నాయి.

కొన్ని ఇసుకను మారు స్తున్నాయి.

అబ్బ ఎ౦త కల్లోలం 1 ఎంతరొద । ఎంత ఆరాటం!

యం[తాలూ ఆరాటపవడుతున్నాయి*. యంథతాలు .. వాటికి (పాణ మున్నటు . అవీ ఏదో సాధించనున్నట్లు

టి ఏ

[(శామికులు .- వందలు వేలు!

వేలకొద్దీ పనిచే స్తున్నారు.

తటలు _ పారలు _. గునవాలు;

త్త

కదులుతున్నాయివారి చేతుల్లో।

ఆడుతున్నాయి వారి చేతుల్లో!

చమటలు కకు్కంంతున్నారు.

పు ఇ! కే

సూర్యుణ్తీి వెక్కిరిస్తున్నారు, లెక్కచేయటం లేదు. నిరంతరం శమ . నిర్విరామ (శను.

వ్‌/

ఈ [శమ ._ యీ (శామికుల [శమ లోకాన్ని సృష్టించ గలదు న లోకాన్ని మార్చగలదు.

ఈ (శమ .. ఇస్వుడు వారు పడుతున్న [శమ _ తమకోసం అని తేలుసువారికి, భావితరాల సౌభాగ్యానికి అని తెలుసు వారికి. ఈ రాజ్యం వారిదని తెలుసువారికి _. ఈ దేశం వారివని (గహించారు వారు

అందుశే అంతపని చే సున్నారు,

వారు ఓడలు దాచుకోడం లేదు

ఓపో ।

ఎంతమంది ._ ఎలా పనిచేసున్నారు।

పని చేసున్నారా ? ఆడుతున్నారా ।

పాట ఫాడుతున్నారా [1 నృత్యం చే సున్నారా ;

అన్ని కళలకూ వీరేనా పుటిళు

ఓ రుుదులారా । చలా

ఓ నబటరాజులారా ।

ఏమిటి చే సున్నారు ?

దేన్ని మారు స్తున్నారు ?

వినంత జవాబు

గంగను మళ్ళి స్తున్నాం

కొ వేరిలో కలిచే సున్నాం.

అవును. అది గంగ నీటిని కావేరిలో కలిపే మహోద్యమం.

గంగానదిని దక్షిణానికి మళ్ళి సున్నారు. ఇక గంగ ఊఉ త్రరాదిని మా్యతమే కౌదు, గంగనీరు భారతదేశ మంతటా వ్యాపి స్తుంది. భారత దేశం యావతూ సస్యశ్యామలం అయిపోతుంది,

ఇక ఆ నదులు ఏ రాష్ట్రాని పీ కావు, నదులన్నీ భారత దేళానివి,

ఊఉ త్తరాన గంగ నుంచి దక్షిణాన కావేరి వరకు ఒక వరద ఒకే నడి, ఒశే పాయ । ఒకే జీవం!।

ల్‌

నాడు భగీరథుడు (పారంభించిస యజ్ఞం నేటికి పూర్తి కౌనున్న టున్నది, మ్‌.

ఇది తర తరాల కృషికి నిదర్శనం,

ఇది మానవుని మహ త్రర శ కిరి నిదర్శనం,

పామం అదంతా చూశాడు.ఆశ్చర్య పోయాడు.

ఇంత మహోద్యమం దేనికి ౪ అనీ అడిగాడు పక్కనున్న జాస్పన్ను.

“బద్రి గంగను కౌవేరితో కలిపే పొజెకుః దేశంలో నిరుద్యోగాన్ని అంతం చేసే పధకంలో ఇదొక భాగం. నిర్మాణ దశలో నిరుద్యోగాన్ని నిర్మాణం పూర్తి అయిం తరువాత కరువునూ పారదోలే కల్చ్పవల్సి ఈ (పాజెక్టు” వివరించాడు ఉద్యోగ విషయాల అధికారి (పొ ఫెసర్‌ జాన్సన్‌.

“జాన్సన్‌ గారూ : ఇది గొప్పపని । దీనికి ప్లానులు వేసింది మా (పభుత్వమే ననుకుంటా- ఏమంటారు ?”

“అవును. ఇది మీ వభుత్వం సిద్ద చేసిన ప్లానే - మా పభుత్వం అమలుపరుస్తూంది. ఏదీ ఆకాళంసుంచి ఊడిపడదు మానవయత్ను౦ నిరంతరం, నదికి ఏ అడువేసో నీటిని మళ్ళించిన ఆదిమానవు నుండి నేట్‌

౮కి దాకా జరిగిన కృషికారణం. ఇది పూర్తి అయిన్నాడు భారతదేశ స్వరూప స్వభావాల్లోనే గొప్ప మార్చు వస్తుంది. భొరత దేశం మళ్ళీ అన్నపూర్ణ అవుతుంది.

“*ఇది చాల ఘనకౌర్యం, ఇందుకు మీ _పభుత్వాన్ని అభినందిం చాలి. నిరుద్యోగ నిర్మూలనకు ఇదొక కృషి అన్నారు, ఇప్పుడు అందరికీ ఉదో్యోగాలున్నాయా +?”

“రండి. ఆ కేంటిన్‌లో కూర్చొని మౌట్లాడుకుందా౦. ఇక్కడ ఎండగా ఉంది, మీరు ఎండ సహి. చలేరూ” అని ఇదరూ కేంటిన్‌ వైపు సాగారు. అక్కడ కూర్చొని "చాయ్‌" తెప్పించి, అది చన్చరిస్తూ కూర్చు న్నారు.

వ్‌

“ంినండీ” జొన్సన్‌ (వారంభించాడు, “* అందరికీ ఉద్యోగాలు లభింపచే సే వాధ్యత [సెభుత్వం తీసుకుంది అంటే రాజ్యాంగం (శకారం వతి పౌరునికీ ఉద్యోగపు హక్కు ఉంది (వభుత్వం ఉద్యోగం ఇప్పించ కుంటే అతడు కోరులో కేసు పెట్టి నొధించనచ్చు. ఇప్పడు భారత దేశంటో నిరుద్యోగం లేదు”

“ఏమీ 1" అన్నాడు పామం, అతని నోటోఉన్న సీగరెటు ఐట మీద పడ్డది, అమాంతంగా లేచి దులుపుకున్నాడు. (కిందపడిన సిగరెట్టు అందుకొని ఒక దమ్ములాగి కుర్చీలో కూర్చుంటూ "నమ్మలేను .. నిరు ద్యోగం మొతం పోయిందంపే ఏలా నమ్మశం ఇ కొదు, ఇది అబదం౦ _ వట్టి _పాపగాండా, వీల్లేమ- అలా జరగదు..ఇది భారత దేశం. ఎన్ని లక్షల మందికి ఉద్యోగాలిసారు 1? అంళా బూటకం .. పట్టిభమ, అరచేతుల్లో స్వర్శం చూపుతున్నారు ,,

జాన్సన్‌ మాట్లాడలేదు, సిగరెట్లు దమ్ము గట్టిగాలాగి వదిలాడు, శ్వాసకొ స్త వేడిగా ._ వేగంగా వదిలాడు, అయినా శాంతించాడు, అయినా ఓర్చుకో లేక పోయాడు.

“అవును మీరు నమ్మరు మీరు నమ్మలేనివి అనేకం చేసేసున్నాం మేము. కళ్ళతో చూస్తున్నారు మీరు. అయినా నమ్మరు అసలు మీ కళ్ళను మీరు నమ్మరు అలాంటి వొళ్ళను సమ్మించడం కష్టం మీకు దేశంటో ఉన్న సమస్యలే తెలుసు. మరిన్ని సమస్యల్ని సృష్టించడం తెలుసు. సమస్యల పరిష్కారం తెలియదు, అందును గురించి ఆలోచించడం తెలీదు. స్వార్తం తప్ప మీఠెరిగింది లేదు. నా పదవి ఏలా నిలుస్తుంది. నాఆ సీ ఎలా పెరుగుతుంది? నా పిలలలు తరతరాలు కషవడకుండా ఎలా "బతుకుతారు ? ఇదేగా మీరు ఆలోచించి టా చేసింది... సమస్యలు సరిష్కారించబడాయం పే ఆశ్చర్యంగానే ఉంటుంది నమ్మలేరు మీరు, మీరు కంటికి కనిపించనివొటిన తచ్చ కనిపించేవాటిని ఎప్పుడు సమ్మారని 89

"చాలు చాలు నన్ను తిటడంతో సరి పెటకండి, అసలు విషయం బయ పెటండి.”

60౮

“* అయితే వినండి, ఆలోచనా విధానంలో మార్పువ సే అన్నీ మా రాయి. అది సమంజసమె సమాజపరమెనప్పడు అన్నీ సాధ్య్మసపడ తాయి, అడంకులు దూరం అవుతాయి ”

“ఆలోచన మారడంఅం'పే మర్యతమా? అది అన్నింటినీ మాయం చేసుందాళ”

“కాదు. అది మంతం కొదు. కాని విధానం మారినప్పుడు సాధించగలవి అనేకం ఉంటాయి ఒక కుటుంబం విషయం తీసుకోండి, ఆ కుటుంబపు'పెద తాగుటోతు, జూదరి, సంపాదించింది సాంతం తనకే.

టల ఖర్చు పెటుకుంటాడు. ఆ కుటుంబం ఎలా ఉంటుందంటారు?”

“* అలాంటి దుర్మార్గులు అంతా ఉంటారా ౪

” చశ్నకు (సశ్న సమాధానంకొదు. ఆ కుటుంబంలో సభ్యులు ఎలా ఉంటారో చెప్పండి?”

"పసు లుండాల్సి వసుంది, దార్మిద్యంతో బాధలు అనుభవించాల్సి వసుంది. అది ఆ కుటుంబపు దౌర్భాగ్యం.”

“దౌర్భాగ్యం అనాల్సిన అవసరంలేదు, ఆదాయం లేక ఆ కుటుంబం పస్తులుంటున్నట్లా ఖ్‌

ఈ చా దులో

“ఒకని దురభ్యాసంవల్ల కుటుంబం పొడవుతుంది. ”

“అది మీ ఆలోచన, ఇక మా ఆలోచన ఇది. ఆ యజమానికి వై య కికవాదం అంటహపే తాను బొగుపడితే చాలుననుకునేవాడు న్వార్త పరుడు, కట్టుకున్న పెళ్ళాం పిల్లల విషయంలో కూడా బాధ్యత తెలియని వాడు. అలాంటివారు బాగుపడానికి మీరు దోహదం కలుగజేశారుు”

ళ్‌

“తప్పు, మేం తాగుటోతులను ఎన్నడూ (పోత్సహించలేదు.

నుద్యని షేధిం కూడా పెట్టాం కొంతకౌలం-గాందీజీ శతజయంతి దాకా"

“నేను కుటుంబానికి చెప్పింది దేశానికి వ ర్రింపచేయండి. కమ స్వార్ధంకోసం దేశాన్ని తాకటుు పెటగల సమరులకు అహ్వులిచ్చి, వారిని

చ్చి ఆ దేశసంపద సాంతం తమ గుప్పిళ్ళలో పెటుకునేటట్లు చేశారు సంపద సొంతం కొందరి ఇండ్తల్లొ మూలుగుతుం కే గోళు గిలు1ంటూ కూర్చు న్నారు, ఏళ్ళందరూ ఆ కుటుంబ పెద్ర లాంటివారు కౌదా? వారివల్లకౌదా దేశం పస్తుల పాలయింది; దరి్నిదంతో అలమటించింది:”

“ర్ప్సిర్రు ఉపన్యాసం గట్టగా దంచగలవారివ అె ఉన్నారు. అసలు విషయాన్ని మరిపించాలని (పయత్నిస్తున్నట్లున్నారు నిరుద్యోగం లేదంటు న్నారు. దేశంలో అదెలా సాధ్యం అయింది సూటిగా చెప్పండి.

“కా స ఓపికగా వినండి. ఒక్కడు బాగుపడాలనే విధానంపోయి సమాజం బాగుపడాలనే విధానం వచ్చింది. అంక వెయక్తిక వాదం స్థానంలో సమౌజవాద౦ వచ్చింది, ఒక్కడు డొక్కనిండా తిని గ్మరున ఉతేన్నడానికి వీల్తేదిక్కడ ఉన్నది నలుగురూ తినాలి”

“అంపే ఒక్కని ఉద్యోగం నలుగురికి పంచి'పెట్లారా?

ఆస్యగ్రే విషయానికి వదాం. మీరు అర్హం చేసుకోవడానికి సిద్దంగా

ళ్సు ఉన్నట. లేదు. అయినా వినంకి వ్య _గతమెన పర్మిశ మలవల్ల (పారి [శామికులకు వచ్చిన లాభం లీకుండా చేసే ఎంతమందికి ఉద్యోగాలు ఇవ్వవచ్చో ఆలోచించండి ”

*ఆ(€ ఆ( ఏమి ఏమి కౌ స వివరంగా చెప్పండి.”

“ఒక పరిశమ సొపించడానికి (పభుత్వం ఒక వ్య క్సికి అనుమ తించింది. అంపే అతడు లాభాలు సంపొదించడానికి అనుమతించిన శే కదా? సరే ఆ పర్మిశమలో ఎంతమంది కార్మికులను నియమిం౦ంచాలో (పభుళ్వం చెప్పదుకదా ? పార్ష్నిశామికుడు సాధ్య మెనంత తక్కువ మంఠితో పర్మిశమ నడిపిసాడు కదా? అంటే నియమించ వలసినంత మంది కౌర్మికులను నియమించలేదు కదా ? మరి అతని లాభం నియమించ కుండా వున్న కౌర్మికుల వేతనాలు ; నీయమించినవారికి తక్కువ వేతనాలు

62 ఇవ్వడంవల్న మిగిలిన ధనం కౌదా 1 పార్షిశామికుడు లాభం అసి చెప్పు కునేది కార్మికులకు చెందవలసినది కాదా? అది కౌర్మికులకు చెందింది అనుకోండి. ఉద్యోగాలు ఎన్ని వసాయి ? కొర్మికులకు ఎన్ని సొకర్యాలు లభిసాయి ? ఆనే విషయం ఎన్నడయినా ఆలోచించారా ?”

“నేదు. ఆలోచించలేదు ఆలోచించా్సిన విషయంగానే కని పిస్తూంది. అయితే ఇస్వుడు వ్య క్రిగత పరి[శవమబు లేవా?”

“ఠేవు. అన్నీ సమాజపరం అయినాయి. ఇస్పుడు పర్మిశమల లక్ష్యం లాభాలు ఆర్జించడంకాదు. దేశానికి కావలసిన సంపద సృష్టిం చడం _ [పజలకు ఉద్యోగావకాళాలు కల్పించడం మాత మే.

“అలా ఎంతమందికి ఉద్యోగాలొసాయి

“ఇదివరకే చెప్పాను ._ విధానం విషయంలో .. ఇప్పుడు సమాజం యావతూ ఉద్యోగాలు కల్పించడాన్ని గురించి ఆలోచిస్తూంది."

చ్పేద్సుకూడా ఆలోచించాము *

“ఆలోచించ లేదనను, మీది వ్య క్తి వాదం, ఏది ఆలోచించినా వ్య క్రిని గురించి ఆలోచిసారు. ఒక పారిశామికుడు, కౌర్మికులను తగ్గించ డానికి చేసే [సయత్నాలో అభివృదిచెందిన యం(తాలను [పజఒశ పె డాడు

మ్‌! థు వా=జే తద్వారా కొంతమంది కార్మికులను నిరుద్యోగులను చేసాడు

“ఎటా ఏటా

ల ణో

క్ని 'క్రే వ క్తికింద ఒక ఫ్యాక్తరీ ఉందన.కోండి. అందులో వంద మంది పనిచేసున్నా రనుకుందాం. ఒక యంత సహాయంతో వారు వంద వస్తుపులు ఉత్పత్తి చేస్తున్నారనుకొందాం. ఆ ఫ్యాకరీ యజమాని అభివృద్ది చెందిన ఒక యం, తాన్ని కొన్నాడు. అది 50 మందితో వంద వసువులు ఉత్ప తిదేయగలదు. అప్పుడు ఆ యజమాని 50 మందిని నిరుద్యోగులను చేయాల్సిం దేక దా ?”

“ఆవును. చేయాల్సిందే, మీరయితే ఏం చేసారు 7

63 ళ్‌ లక్ష్యం లాభాల ఆర్హనకాదు కదా ? అలాంటి అవకాశం వచ్చినప్పుడు ఫ్యాక్షరీలో వందమందినీ ఉంచి వారు ఇది వరకు ఎనిమిది గంటలు పనిచేస్తుంటే ఇప్పుడు నాలుగు గంటబే చేయిసాం, ఎంచేతంజే యంతాన్ని కనుగొన్నవారు _శామికులు, పారి (శ మవల్ల (శామికులకు సౌకర్యం లభించాలి.”

*లయితే ఆ విధంగా నిరుద్యోగం సోతుందంటారా ౪”

“దేశంలో సంపద ఉత్పన్నం కావలసిన అవసరం ఎంతోపుంది' కర్మాగారాలన్నీ 'రెయింబవళ్ళు పనిచేస్తున్నాయి. కొర్మికుల పనీ గంటలు ఎనిమిదినుంచి ఆరుకు త గించబడినాయి. మూడు షిస్టులకు బదులు నాలుగు షిప్పులు పనిచేసున్నాయి తద్వారా ఉద్యోగావకౌళశాలు బాగా పెరిగిపోయాయి

౬ ందరికీ కర్మాగారాల్లో ఉదో్యోగా లిష్ఫించడం సొాధ్యపడిందా 1"

“ఉదాహరణకు కర్మాగారాలు చెప్పాను. ఉదోోగావకాశాలకో సం మరికొన్ని చర్యలు తీసుకొనబడ్డాయి. చూడండి . ఒక కుటుంబంలో ఒక వ్య క్తి వ్యాపారం చెస్తాడు, ఒకడు వ్యవసాయం చేస్తాడు ఒకడు పరిశ్రమ నిర్వహిసాడు, ఒకడు ఉద్కోగం చేసాడు. ఈ కుదుంబం ఎన్ని కుటుంబాల ఉద్యోగావకౌ శాలు లాక్కుందో చూడండి. అందువల్ల (పస్తుతానికీ ఒక కుటుంబానికి ఒక వ్య క్రికి మ్యాతమే ఉద్యోగం లభిస్తుంది.

“* అంతమాాతంతో ఉద్యోగాలు అందరికీ లభిసాయంటారా 9

ఆర్ప త్రీకొదు, ఒకసారి వూహించండి. దేశంతో ఉచిత నిర్బంధ విద్య (ప్రవేశ పెటబడింది. నిరక్షరాస్యులు ఉండరాదనే ఉద్యమం కొన సాగుతూంది. దేశంలోవున్న పతి బాల, బాలికకు విద్య గరపాలం'పే ఎంతమంది ఉపాధ్యాయులు అవసరం అయినారో ఆలోచించండి,

“అయిందా ।! ఇంతమందికి పుస్తకాలు వగెరా సరఫరాకు, ఉత్పాదనకు ఎంతమంది అవసరం అయినొారో లెక్క వేయండి ఇది విద్యకు సందింధించింది. ఇక ఆరోగ్యం, ఇన్ని కోట్ల

ర4

జనాభాకు ఎందరు వైద్యులు కావాలి? అదీ ఆరోగ్య పరిరక్షణ (పభుత్వ బాధ్యత అయినప్పుడు పల్లె కొక వై ద్యశాల, ఒర్‌ డాక్సరు, ఒక నర్చు, ఒక కొౌంపొండరు, లెక్క వేయండి ఎంతమందికి ఉద్యోగాలు యివ్వగలిగా మో! మందుల ఉత్స తి, అందుకు అవసరం అయిన కౌర్నిక శ కిని గురించి ఆలోచించండి. ఇలాంటి పథకాలు అనేకంసిదం కొవడం వల్ల. ముఖ్యంగా వ్యక్తిగత వ్యావబారం లేకపోవడంవల్ల “నిరుద్యోగం నిర్మూలించబడింది. ఇప్పుడు 'దేళశంటలో నిరు ద్యోగి లేడు. వ్య క్రిత్వం వచ్చిన (పతివానికీ ఉద్యోగం కల్పించే బొధ్యత [పభుత్వం స్వీకరించింది. [పజ అందరికీ ఉచిత విద్య, ఉచిత వెద్య సదుపాయం, వ్య క్రిత్వం రాగానే ఉద్యోగం వసతి సమకూర్చడం, వార్హక్యంలో 'వేతనం చెల్లించడం (పభుత్వ బాధ్యతలు. ఏ వ్యకీ విచారాలతో, బాధ్యతల బరువుతో కుంగి పోవాల్సిన అవసరం ఉండదు. తన బిడ్డల చదువు విషయం అతనికి చింత లేదు వారి ఉద్యోగాన్ని గురించి అతనికి దిగులులేదు, వొర్రక్యంలో తన పోషణను గురించి అతడు ఇతరులపె ఆధారపడాల్సిన పనిలేదు. అందుకే ఈ దేశపు (ప్రజలు ఇస్పుడు సంపూర్ణ ఆరోగ్యవంతులై, దేశాభ్యుదయా నికి కృషి చేయగలుగుతున్నారు.”

“బావృందండీ నిజంగా బావుంది. దిగులులేని జీవితంకంటే కోవల సిందేమి . వాస్తవంగా భారత [సజకు గొప్పు "నీవచేశారు అందుకు మీ (వభుత్వాన్ని అభినందించాల్సిందే, అదినరేగాని డొక్తర్లు లాయర్లు, శాస్త్ర జొలవంటి మేధావులకు స్వంత వృత్తి చేసుకునే స్వేచ్చ ఉందంటారా?”

“మీరు మళ్ళీ మొదటికి వచ్చారు నలుగురిని చెడగొట్టి తాను జాగుపడే స్వేచ్చ ఈ సమాజంలో ఎవరికీలేదు, స్వార్థానికి సమాధి కస్తేశాం, ఎవరు ఏదిచేసినా సమాజ (_శేయస్సుకే. ఒక డాక్తరు విషయం ఆలోచిం చండి. అతని చదువుకోసం (పభుత్వం ఎంత ఖర్చుపెట్టింది ?

“అదంతా ఎవరిసొమ్ము। _పజలదికౌదూ ; (పజల సొమ్ము వారిమీద ఖర్చు పట “ఇక మీరు సంపాదించుకోండి . రోగులను పీల్చండి. అస డంలో న్యాయం ఎంత ఉందో ఆలోచించండి. అది కాకులనుకొట్టి గద్ద

65 లకు వేయడం కొదా।; ఆ అన్యాయం ఇప్పుడు నాగడానికి వీలేదు. మీరు పేర్కొన్న మేధావులందరికీ ఉదో్యోగా లిన్వడ మే కొక తగు సౌకర్యాలు కల్పించాం. ”

“అసలు సిద్ధాంతంలో నే తేడా వుందని మీరన్నమాట ఎంతో సత్యం, సమాజం బాగుపడ్డ మే కొవలసింది. సమాజ (శేయస్సుకు అంత రాయం కలిగించే వ్యకి "స్వేచ్చకు తావుండరాదు. సరే వ్యవసాయం విషయం, పల్రెల సాభాగ్యం గురించి వివరిసారా శ్‌

“ఆత విషయాలు నొకు అంతగా తెంయనవు. వాటిని గురించి తెంసిన మరొకరిని పంపిసాం. ఇప్పటికి సెలవా మరిః.”

ఇదరూ కలిసి వెళ్ళిపోయారు

లు టో అ ౦౨౨ ౧ం “మో ఊళ్లోకి వచ్చేశాం”. కారు. ఊళ్లోకి (ప్రవేశిస్తుండగా అన్నాడు (బ్రీకౌంత్‌ అనే [గామ సంళ్షేమా ధికారి,

"అబ్బ * ఎంత మార్పు । ఇది మా ఊరా? పూరిగా మారి

పోయిందే ? పోలికలే కనిపించడంలేదు ః। ఏమి త్నారోడు । ఊళోకిగూడా ౮ టె. 'వేళారాః బావుంది. ఎంత కు భంగాఉందండీ ఉళరు. ఏిమెంది ఆ చెత... ఆ గలీజు ఎమెనాయి? ఆ మిట్టపల్లాల దోవలు ఏమెనాయి? చీమిడి ముకులో, కుండ పొటలో, కారువెంట ఊరికిపచ్చే పిలలు । నిజంగా ఇది నూ ఊ రేనా? విచ్చితంగామారిపోయింది, వింతగా మారిపోయింది. ఎంత మంచి మార్పు! ఎంత గొప్ప మార్చు । నలుగురూ సుఖించాలి _ అందరూ ఆసందించాలి, ఆ వాదంలోనే గొప్పదనం ఉంది, ఇంత మార్చు ఆ వొదం [ప్రభావమే . ఆ సిద్ధాంత [పభావమే, నా సల లో = నా [గామంలో (ప్రజలు ఎంత హాయిగా ఉన్నారు । చూడండి వాళ్ళ ముఖాలో విచారరేఖలు లేవు శా బాధలన్నీ అమాంతంగా మాయం అయినటు కనిపిసున్నారు. నిర్విచారంగా

66 వున్నారు. వారి ముఖాల్లో ఏదో సంతృప్తి కనిపిస్తూంది, ఆశ కనిపిస్తూంది. ఆనందం కనిపిస్తూంది - ఇది నిజంగా మీకు విజయం _- మీ విధానానికి విజయం, మీ సిద్దాంతానికి ఘనవిజయం .. మీకు అభినంవనలు ఆందజేయ లేకుండా ఉండలేకపోతున్నాను. నాఅభినందనలు మీ(ప్రధానికి అందించండి.”

“సలెల 1పగతి ఎంత స్పషంగా కనిపిసూంది । పటణొాల (ప్రగతి

న్‌. ఆటే అతో లు కనీపించడం కషం” పామం.

కారు అతిథి గృహంముందు ఆగింది, దంందు (శ్రీకాంత్‌ , వెనుక పామం దిగారు. ఉభయులూ లోన (ప వెశించి కుర్చీలో కూర్చోగానే టీ తీసుకొని వచ్చాడు ఒకతను _ రాములు, రాములు పామంనుగు రించి నమస్కరించాడు, పామం అతినిని గు ర్రించలేదు.

“మిది ఈ ఊ'రేనా $;” పామం (ప్రశ్న.

*బవుసండీి" రాములు జవాబు

"ఏవరు మీరు $”

అదేం (పశ్న అన్నట్లు శ్రీకాంత్‌ ను చూచాడు,

“కులమతాల (ప్రసకినే తేబోకండి. వాటిని _పసాొవించి ఒకరు తక్కువ వారన్కీ ఒకరు ఎక్కువ వారనే జ్ఞాపకం చేయడం ఎందుకు” శ్రీకాంత్‌ అన్నాడు,

రాములు మూడు ఫేట్లు, మూడు కప్పులు 'పేబులుమీద పెట్టాడు.

ఉన్నది ఇద రేకదా మూడు ఎందుకు అన్నట్లు చూశాడు పామం.

శ్రీకాంత్‌ రాములును చూచాడు.

రాములు ఒక కుర్చీలో కూర్చున్నాడు.

పామంకు కొస చిరా కనిపించింది. ముడుచుకొని కూర్చున్నాడు,

ముగురు కప్పులు అందుకొన్నారు. చప్పరించడం [పారం

మీ థించారు. రాములుతో ఏదో మాట్లాడా లనుకున్నాడు పామం. అతని నేదో

67 అడగా లనుకున్నాడు. కొని రొములు తనతో సమంగా కూర్చోవడం సహించలేకుండా ఉన్నాడు లోలోన్మ బయటికి కనిపించ నివ్వడంలేదు.

రాములూ పామంతో ఏదో మాటాదామనే అనుకున్నాడు. పామం కనిపించగానే ఏదో ఆదరం అతనికి తెలియకుండానే మనసులో (వవేశిం చింది పైగా సరసనే కూర్చోవలసి వచ్చింది. అంతకూ కస్ట ఇరుగ్గానే కూర్చున్నాదు, ముడుచుకునే కూర్చున్నాడు.

రాములు పామంను చూసున్నాడు మాటిమాటిక

పామం రాములును చూస్తున్నాడు తేపతేప

వొళ్ళిదరి అయోమయం గమనిస్తున్నాడు శ్రీకౌంత్‌.

ముగ్గురూ మాటాడడం లేదు.

మొనం వెలసింది,

గుండెల చప్పుళ్లు వినిపి సున్నాయి,

కప్పులు “'పేబుల్‌ మిద పెట్టిన చప్పుడయింది అంతే.

పామం సిగరటు వెలిగించాడు, అగిపుల చర్‌ మన్న చప్పుడు,

త్ర "చు వ్‌,

శ్రీకాంత్‌ రాములుకు సిగరెటు అందించాడు. రాములు సిగరెట్ల యితే అందుకున్నాడు గాని చేతిలో చాటుగా పెట్టుకొని లేచి వెళ్ళి పోయాడు, చివాలున లేవాడు _ చకచకా నడిచిపోయాడు

(శ్రీకొంత్‌ క చిన్న పోయి సట్రయింది, సిగ రెట్లు చేతిలో పటుకొని అలాగే నుంచున్నారు, తరువాత కూర్చున్నాడు నెమ్మదిగా పొగపీల్చి వదిలాడు, క

పామం గట్టిగా పొగపీలళ్చి వదిలాడు . అది మబ్బులా శ్రీకాంత్‌ ముఖంమిద వ్యాపించింది. మెల్లిగా విడిపోయి గారిలో కలిసిపోయింది.

"ఇది కొత్తగా కట్రించారా?” విషయం మార్చడానికి అగిగాడు పొమం౦, ధ్వనిలో ఏడ్లో విజయగర్వం ద్యోతకం అయింది,

ద్య గ్రిక్త ఎవరైనా కొ తవారు వచ్చినపుడు వసతి సౌకర్యం కోసం కటిఎచాం. ఇలొంటివి సుమారు అన్ని (గామాలోనూ ఉన్నాయి” ఆజ మ్‌.

-వస్తుంటారా ఏపవదెనా

“వస్తూనే ఉంటారు మీలాంటివారు, ఇప్పుడు వీదేశాల నుంచి గూడా వస్తున్నారు. మేం చెప్పేది నమ్మక దేశయా.తతల మిషమీద వచ్చి పలెలను చూసి పోతున్నారు.

కూ

“ఇక్కడి కపరెనా విదేశీయులు వచ్చారా?”

“వచ్చారు” అని; "వారి అభ్మిపాయాల పుస్తకం అలమరలోంచి తీసి అందించాడు (శ్రీకాంత్‌.

పామం కొగితాలు తిరిగేసి చూడసాగాడు. అభి పాయాలు చూస్తుంటే చెమట పట్టనొగింది.

“సౌకర్యాల్లో పలెలకు, పట్నాలకు తేడాలేదు” ఒకి అభ్నిపాయం

భళి మ్‌. టి

“ఇంతకు పూర్వం భారతీయ (గ్రామాలూ చూచాను. ఇప్పుడు వచ్చిన మార్చు అపూర్వం” మరొక అభిపాయం,.

నామం ముఖాన చమటధార కడ్తూంది,

“ముఖ్యంగా నన్ను ఆకర్షించింది కుల మతాల పేర "హెచ్చు తగ్గులు మాయం కౌవడం।; భారతదేశంతో ఇది సాధ్యపడుతుందనుకో లేదు. దీన్ని సాధించిన (పభుత్వం అభినందనీయం” ఇంకొక అఖి [పాయం,.

పామం ప్ప స్సకం బల్లమీద పెట్టి దస్రీతో ముఖం తుడుచుకున్నాడు. సిగరదెటు వెలిగించాడు. మెల్లగా పొగ లాగాడు.

రు

శ్రీకాంత్‌ సిగరెట్టు సొగ గటిగా ఊదాడు, అది మబ్బులా పామం ముఖంమీద వ్యాపించింది, మెల్లగా విడిపోయి ముఖంమీద పొర ఏర్పడింది.

“స్నానానికి లేద్దామా?” విషయం మార్చిడానీకి అన్నాడు భీకౌంత్‌ ,

పామం చప్పునలేచి స్నానాల గదిలో దూరాడు.

శ్రీకాంత్‌ లోలోన నవ్వుకున్నాడు.

ఉభయుల న్నానా అయినాయి “బయక్షేర్హామ ఎటారా? భోజనంచేసి బయలేరామా?”* అడిగాడు బ్రీకొంత్‌.

ఆ లు “వెళ్లాం। భోజనం తరువాత చెయ్యొచ్చు.” ఇదరూ కొరో కూర్చున్నారు. యి వ్‌

“మి ఇంటికే వెళ్లామా ముందు" శ్రీకాంత్‌ అడిగాడు, పామం

కళ్ళలోకిచూసూ _ మారుతున్న రంగుల్న్డు గమనించాడు, మె. అాణాతో

పామం గుండె దడదడ లాడింది. అక్కడేముందో? తన ఇల్లు ఎంచేశారో తాను స్వయంగా దాన్ని ఈ దశలో చూడాలనా వీళ్ళపన్నాగం? ఇది తప్పదు అని తెలిసి *ఊ౮” అన్నాడు ఏధిలేక.

పాొమం ఇంటిముందు కౌరు ఆగింది.

అది పెద బంగళా ._ చెక్కుచెదరకుండా ఉంది.

ల్‌

ఒక్కసారి బంగళానంతా తన చూపులో సచ్వచెశాడు. చివరకు గేబుముందున్న టోర్లు కనిపించింది. “గామ పారశాల” అని,

అది చూడగానే పామం కళ్ళు చెమ్మగిల్లాయి. ఎన్నెన్ని స్మృతులు మనసులో మసలాయో చెస్పలేం. వాటిల్లో బాల్యానికి సంబంధించి తన ఆటలకు ఫంబంధించినవ్‌ వుంఎచ్చు. పడుదుదనంలో సాగిన (పణయానికి సంబంధించినవి వుండొచ్చు. అధికారం సాధించడానికి చేసిన దౌర్జన్య సంబంధాలూ వుండొచ్చు అది నిలుపకోడానికి చేసిన మోసాల దృళ్యాలూ కావచ్చు. పామం కధ ఒక వమహాగాధ, అది ఇక్కడ చెప్పుకోలేం అతని [పనుత దిశ మ్మాతం అలాఉంది. అయినా ఉభయులూ గేటో (పవేశించారు. పావమం ఉండినసుుడు ఇంటి ముందున్న సలం ఖాళీగా ఉండేది కళ్ళొపి చల్లి నున్నగా ఉంచేవారు; ఇప్పుడక్కడ మంచి పార్కు లేళారు. పచ్చని గడ్డిమీవ మంచు బిందువులు ఇంకొ ఆరిపోలేదు, రంగు రంగుల రకరకాల పూల మొక్కలకు విరగబూసి ఉన్నాయి పూలు, ఒక్క పూవు తెంపిన జాడ కనిపించలేదు.

వ్‌

పార్కును చూచొడు పాొమం, పార్కులోని పచ్చదనం గుండెలో

చేరివట యింది, పాత ధ్యాస పోయి కాస ఉలాసం వచ్చింది. (పకృతిలో శ్రి అావతో మట్‌. ఉందా గుణం - పరమానందం ౨ లిగించగలదు,

పార్కును చూసూ మెళళ్లైవ్కా-డు పాము౦. ఇంట్లో ఉన్నది సూగాలు._ఇంటి ముందున్న పార్కు మొక్కంల్నుంచి ఒక్క పూవు తుంచలేదు=విచితం అనిపించంది,

వావ (పధానోపాధ్యాయుని గదిలో ప్రవేశించారు, ్రీకొంత్‌ ఉభయులకూ పరిచయం చేళాడు.

“న్నీ ద్రి ఈ ఊరేనా?” పామం [(పధానోపాధ్యాయుని అడిగాడు.

“కాదండి, పొరుగూరు _ మీ సేరు మా _పాంతాల్త్‌ పరిచయమే.”

“ఇక్కడ ఈ ఊరు టీచరు లేరా ఇ

ళా్న

“చాలామంది ఇక్కడివాశ్ళేనంది ముందు ఉన్న ఊరువాళ్ళకు వొళ్ళు ఊల్లో ఉదో్యోగాలివ్వడం (పభుత్వ పాలసీ, విద్యాయో గ్యతలు లేని వారి? బయటినుంచి రప్పినారు. విద్యాయోగ్యతలు ఎక్కువ ఉండి ఇక్కడ అవసరం లేనివారిని బయటికి పంపిసారు,”

“జక విషయం మిమ్మల్ని అడగా లనుకున్నాను ”

కటు ప గండి”

“ఇంట్లో సూ్యూలుంది ఇంటిముందు పార్కు_ంది. పార్కులో పూలమొక్క-లున్నాయి 'మొక్కల్నిండా పూలున్నాయి ఒక్కటి తుంచి నటు కనబశ్ళేదు. బడిలో పిల లేరా? వారటు రారా ?”

మ్‌: మనా మ. “బళ్ళో పిల్లలున్నారు వారు 'వేసిందే ఆ పార్కు. పిలలంతా భా అక్యాడే తిరుగుతారు. ఒక్క పూవు తెంపరు. అది మా పిల్లల కమ భ్‌ శిక్షణకు నిదర్శనం.” అని గర్వంగా చూచాడు హెడ్‌ మాసరు. ద్తా

అలాగా | పిల్ల లను ఆంత [కమశిక్షణలో ఉందుకున్నారన్న

మాట.”

గ్గే

“ప్ప ఉంచడం కౌదు, వారు ఉంటున్నారు. వారు బాధ్యతలను (గహిసున్నారు.”

“విద్యా విధానంలో మార్పు వచ్చిందా ౪”

6 జి పగ

వచ్చిందనే చెప్పాలి. ఇస్పుడు విద్యారి స్కూల్లో మూడుగంటలే ఉంటాడు

“అంజపే, మిగతా కౌల౦ ?

ఆర్పగత్రా కాలం భవనంలో ఉండరు. బయట వదిలేసొం. అక్కడ వొరికి నిర్చంధంలేదు. తోట, సొలం దేన్లోనో ఒకదానికి వెళ్ళిపోతారు. వారివెంట టీచరుకూడా ఉంటారు వారు అడిగిందానికి సమాధానం చెప్పడం

ల్‌ టీవర సని. అటలాడుతూనే అనేక ఏషయౌాలు నేర్చుకుంటారు. అంతే కొదు, కొన్ని పనులుకూడా చేసారు. కాయలు తేంపడం _ తోటలు దొడ్డు శుభం చేయడం వగెరా.” స్కూల్లో ఉన్నప్వుడేం చెప్పుతారు ల్ల

“బయటిదికూడా సూ్యాలు చదువులోనే లెక్క, భవనంతో ఉన్న ప్పుడు మూడు విషయాలు మొతం టోధినాం ఒకటి భొష, ౩0కు గణీతం, మూడు సాధారణ విషయౌలుం”

“చరిత, భూగోళం, సైన్స చెప్పరా 1”

“వర్మిత, భూగోళం, పౌరశాస్త్రం చాలవరకు భొషకు సంబంచిం చిన పార్య పు స్తకంలోనే వస్తాయి. అయితే కుక్కకు నాలుగు కొళ్ళనీ, పిల్లి పాలుతాగునని చెప్పాల్సిన అవసరవంవుండదు పు స్తకొల్లో, ఇవి పిల్ల లందరికీ సాధారణంగానే తెలుసాబయి. సెన్సు, వ్యవనాయం మున్నగు అంళాలు మూడవ విషయంతో ఉంటాయి. ఇదికూడా పు స్తకొలద్వారొ కంటే రేడియో, సినిమాద్వారా ఎక్కువ బటోధిసాం*

అనీ “అయితే మీకో ధియేటర్‌ కూడా వుందన్నమాట.” “మి మ్మిశాంతి గది ఉంది చూడండి. దాన్ని ధియేటర్‌ గౌ మౌర్చొాం,

2 పిల్లలకు అదొక పీరియడ్‌. రాండి చూద్దురుగాని అని లేచినుంచున్నాడు హెడ్‌ మాషర్‌, ని

“అవసరింలేదు లెండి వెళ్లివసాం” అని బయలుదేరాడు పామం, (థ్రీ కౌంత్‌ అనుసరించాడు,

“కోట కూడా చూచి వెళ్ళండి” అని హెడ్‌ మౌసర్‌ వెంట వచ్చాడు.

తోటలో (ప్రవేశించారు. పిల్లలు గుంపులు గుంపులుగా చేరి ఏదో మాట్లాడుకుంటున్నారు. ఏవేవో పనులు చే స్తున్నారు. కౌని అల్లరి చిలక క్కురాడుగాని, క్యురిగాని కనిపించలేదు. చెట్ల నిండా పళ్ళున్నాయి. ఒక్కడూ వానివై పు చూడడంలేదు, ఏింతగాఉంది పాొమంకు. ఎంత మారిపోయాలు పిలలు ।; అనుకున్నాడు.

న్‌. “*పీగ్రికేమెనా ఫీజుందా ఇ తెలిసినా అడగాలని అడిగాడు పామం. నా

వింతగా ఎగా దిగా చూచాడు హెడ్‌ మాస్టరు పామంను, “ఈ దేశంలో విద్య,వె ద్యం పూ ర్రిగా ఉచితం అనే విషయం మీకు తెలియదా ? ఫీజు అనేది మాకు తెలియదు పైగా పిల్లలకు ప్త్పస్తకొలు పెన్సిళ్లు కలాలు వగైరా అన్నీ ఉదితంగా యిసాం. మధ్యాహ్నూం పుష్షికర౦ అయిన భెజనం ఉచితం. ఎద్యార్దుల ఆరోగ్య రక్షణకు స్కూలుకు సంబంధించిన హాస్పిటల్‌ ఉంది. అక్కడ నెలకోసారి విద్యార్డులందరినీ సరీక్షిసారు 1 అవసరం అయిన చికిత్స వాశ్ళే ఉచితంగా ఇసారు, త లిదండులు చేయవలసిందల్లా వారి పిల్ల లను తప్పకుండా స్కూలుకు పంపించడం, వారి బాధ్యతపరకే. మిగతా బాధ్యతలన్నీ మావి. హాస్పి టల్‌ చూసారా? మీ వంటిల్లు, భోజనళిల హాస్పీట లయింది.”

“అవసరం లేదులేండి, వెళ్ళివసా” అనీ చిరాకుగా కదిలాడు పామం, వెంబనే సాగిన (ఛ్రీకొంత్‌ సిగరెట్టు అందించాడు. సిగరెట్టు వెలిగించి గబగబా పొగ వదల సాగాడు పాూమం.

కార్లో కూర్చున్నాక “చూడండి మీ ఒక్క కుటుంబం వాడుకున్న

(వే ఇలు ఇప్పుడు _గామం మొతానికీ ఉపయోగ సడూంది. మీకు హాయిగా మ్‌. యాఐాశీీ అలి అనిపించడంలేదూ;” అకిగాడ శ్రీకొంత్‌,

*ప్టూ దే ముందిలేండి.చేసింది మీఠగా” ధ్వనిలో ఏదో విసుగు కనిపించింది (గపాంచిన శ్రీకాంత్‌ మాట్లా శ్ళేదు.

కారు సహకార వ్యవసాయ క్షత కార్యాలయం ముందు ఆగింది, ఉభయులూ కార్యాలయంలో ప్రవేశించారు. కార్యదర్శి వారికి స్వాగతం చెప్పారు. ముగ్గురూ. కూర్చున్నారు. [శీకాంత్‌ పరిచయం చేళాడు ఉభయులను,

శీతల పానీయాలు వచ్చాయి,

చప్పరిస్తూ రరార్చున్నారు.

ఎవరూ మాట్లాడలేదు.

“* గామంలో ఉన్నభూమీ వ్యవసాయం చేసేవారికి సమాసంగా పంచాం" కార్యదర్శి (పొారంభఖించాడు.

“ఎంత భూమి వచ్చింది కుటుంబానికి ?' పామం (పశ్న

“కుటంబానికి మూ డెకరాలు వచ్చాయి ”

“*ట్రూూడెకరాలో రె తు ఏం పంశెంచగలడు? దేశానికేం అందించ గలడు ? తానేం తినగలడు ? భూమి ముక్కలు కావడంవల్ల 'దేళొనికి నషంతప్ప లాభంలేదని మేం మొదటినుంచీ వాదిసున్నాం. ఇది [పయో గాత్మక౦గా జరుగుతూందనుకుంటా, చెప్పుండి ఎంతవరకు విజయం సాధించారో.

“పొరిబడుతున్నారు నేల చీలింలుగా లేదు. చూశ్శేదా ఎదుట వున్నబోరు, ఇది సహకార వ్యవసాయక్షేత కౌర్యాలయం, అలా పంచిన ముక్కలన్నింటినీ కలిపి రె తులు ఉమ్మడిగా వ్యవసాయం చేసున్నారు”"

“ఇందుకు పెటుబడి * ఫలసాయం ₹ి"

చి.

“మాకు ఉమ్మడిగా (టాక్తర్లున్నాయి. ఇతర వ్యవసాయ యం(తా

ర్‌

74 లున్నాయి, వీటిని ప్రభుత్యం అప్పుగా యిచ్చింది, వాయిదొలమిద రుణం చెలి సున్నాం. విత్తనాలు వగైరాలు వ్యక్తుల దగ్గర ఉన్నవి పోగుచేసి వాడుకున్నాం. (శమించడం అంతా సమానంగా చే స్తున్నారు. ర తులు యంగతాలు నడపడం నేర్చుకున్నారు. పండిన పంటలో ఉమ్మడి ఖర్చులు సోను మిగతాది సమంగా పంచుకుంటాం. అలా పండిన పంటలో [గామ అవసరాలకు సరిపోయేవి నిలవ ఉంచుతాం. మిగతొది బయట అమ్ముతాం.”

“ఇది సాకర్యంగా ఉందనిపి స్తుందా మీకు ?”

“జ లసివుంచే కలదు సుఖం కదండీ; మేం సంట బొగా పండించి బహుమతి గెల్చ్బుకున్నా౦ ఇప్పుడు మేం ఎంతో హాయిగా వున్నాం. అస్పులవాళ్ళ బెడడలేదు ఆహారానికి కొరతలేదు. ఒకరికి పశ్పైడు పెడ్తు న్నాం ఒ_ మేం తింటున్నా౦ .- సుఖంగా ఉన్నామండీ ఇప్పుడు-ముఖ్యంగా మాలోమాకు హెచ్చుతగ్గులులేవు, అంతా సమానం, కలిసి మెలిసి ఉంటు స్వాం, నిశ్చింత గా ఉంవండి జీవితం.”

అలాగా; సరె... బె ల్రేరామూ చుర” పామం లేచి నుంచున్నాడు. ్రీకౌంతి అనుసరించాడు.

“గోళాలకు వెళామా 1” శ్రీకౌంత్‌ ఆడీగాడు,

ఎ

“నాకు తలనొప్పిగా ఉంది. ఏదో భారంగా వుంది. ఎ్యశాంతి మంచి దనుకుంటా...అతిథి గృహానిశే వెళదాం తరువాత చూడొచ్చు అన్నీ ”

“తలనొప్పిగా ఉందా? అయితే ఆస్పషతికి వెళదాం.”

“అంత ఎక్కువగా ఏం లేదు. వెళదాం పదండి.”

“తలనొప్పిగా ఉంటే మందు తీసుకో వొల్సిందే- అది తప్పనిసరి. శాసనం అనుకోండి.ఎంత సేపు, పదినిమషాలు” అని కారు అఆస్పృతివెపు పోనిచ్చొడు.

ఊ+ళరికి రాస్త దూరింతో ఉంది ఆస్న్బ్య్మతి భవనం ఆజే పెద్దదికొదు కోనీ విడీ సం విపరీతంగా ఉంది. ఆవరిణలో యుందర కొంతదూరం పచ్చని గడ్డి 'మొలిపించారు. గడ్డి అయిపోగా నే మెట్లు. భవనానికి ఇరు

75 (పక్కలా దట్రంగా సీడ నిచ్చే చెట్లున్నాయి. చెట నీగన, సిమెంటు బెంచీల మీద కొందరు రోగులు మాటా మంతీ జరుపుకున్నారు. మెట్లు ఎక్కగానే వి₹లమెన హోలు ._ అందులో డాక్టర్లు కూర్చొని ఉన్నారు. రోగులు ఆపై వరా వ్‌

లేరు. వారిని చూడం అయిపోయిం తరవాత పామంను పరిచయం చేశాడు

౮ డాక్షర్‌ క (శ్రీకాంత్‌.

“సవ్సుప్కారమండీ । మీలాంటివాళ్ళకు చికిత్స చేసే అవకాశం లభించినందుకు సంతోషం, మీ ఊరు చూశారా ఎంక మారిపోయిందో, ఒక్క బిచ్చగాడు లేడు ఒక్క దర్నిదుడు లేడు అంతా హాయిగా ఉన్నారు. అది మీకు సంతోషంగానే ఉండాలి” అన్నాడు డాక్తరు

“నాకు తల నెష్టిగా ఉందండీ।;”

“అలాగా; ఇస్వుడే చూసా” అ "౨వ రేచర్‌ చూచి ఫతస్కో-పు పరీక్ష పగెరొ చూచి, "యూ అర్‌ పర్‌ ఫెక్స్‌లీ ఆర్‌తెట్‌ $;” మిరు పరి పూర్తంగా బాగున్నారు. ఫిజికలుగా _ మానసికంగా ఏదో కొంత కలత ఉన్నటు కనిపిసూంది _- అందుకు మా దగర షందుంది _ ఇదీగో

గ అట శ్ర ఈ మాత వేసుకొం గ్లాసెడు నీళ్ళు తాగండి చప్పున తగ్గిపోతుంది” ళం న ్గ అని మాత్ర అందించాడు

మ్యాత్ర వేసుకుని నీళ్లు తాగాడు పామం.

కొన్ని క్షణాలు మౌనంగా కూర్చున్నారు

ఎలావుంది,” డాకరు అశ%గాడు

ది “బావుంది. తల పటుకునిచూచి అన్నాడు పాదుం “తగిపోయిం శో 3 దండీ. పూ రిగా తగ్గిపోయింది _ అబ్బా! ఎంత తేలిగా ఉంది ఏమిచ్చారు వలి జ మీరు?”

“ఇద్చింది మందు। చేసింది వె ద్యం-వ్యాపారం కొదు. వ్యాపారం చేసి రోగుల్ను పీడించడం కాదు మాలక్ష్యం _ వె ద్యంచేసి మని షిని రోగ విము కులు చేయడం. మా లక్ష్యం పారింది కౌబటి మంత

న్‌ చ త్వరగా తగ్గింది క

(గ్ర “డాక్టర్‌ ।, మీరు బొగా మాట్లా డారండి.” “నత్యం ఎప్పుడూ అందంగా నే ఉంటుంది. చూసొరా మూ ఆసు పతిని ఓళనారి”" జ“ అంతకంపేనా పదండి” ఉత్సాహంగా లేచాడు పామం, ముగురూ బయలేరార, గి ద

ఈ [గామంలటో వయోజనుల, వృద్దుల ఆరోగ్య పరిరక్షణ మాడ్యూూటీ. నాతోపాటు మరో థేడీ డాక్టరుంది, పిల్ల లకోసం పేరే ఏర్పా టుంది మొమూలు జబ్బులకు మాతం మంచి చీకీత్స చేస్తాం చూనాం, చూడండి పది పడ3లున్నాయి" అవి పడకలు చూపించి "రెండు తప్ప అన్నీ కొళీగా ఉన్నాయి. ఆఇద్రరు మంచంలో ఉండాల్సిన దోగులుకాదు, మొదటి రోజుల్లో మంచాలు చొలేవి కొవు యిస్వుదు రోగులు ఉండడం లేదు అం'పే (గొమం ఆరోగ్యం అభివృద్ధి చెంది.దవి అరం. మామూలు జబ్బుల కే ఇక్కడ చికిత్స అసి చెవ్నూసుగా [కాస కౌంప్లి కే టెన్‌ కేసులు అవుతే జిల్లా 'కేంానికి పంపుతాం అక్కడ అన్ని రకాల స్పెషలిస్తులూ ఉంటారు అసలు రోగాలు తగ్గిపో.మౌయిలేండి మన దేశంతో ముప్పావు కేసులు తీండిలేసీ రోగాలే. ఇప్పుడు తిండీ చాలినంత దొరుకుతూంది. వగా చింతలేనీ జీవితాలండీ; రోగా లెలావసాయి జ్‌

“*ఫ్సిక్రు పనీ త్రగుళభూందంటారుల టై.

“అం తేకదండీ, డాక ఒ దగ్గరకు వెళ్ళాలనుకొనే వాడెవడండీ ... వెళ్ళకూడదనేగా అందరూ కోరుకునేది. అదిగో ఆ సక్కనున్నది పసూతి వారు స్త్రీ గర్భం దాల్చినప్పల్దుంచి _పసవింది ఇంటి! వెళ్ళే దాకా మాదే బాధ్యత, బాధ్యత నిర్వ ర్తించశంలో ఆనందం ఉందిలెండి- కోఫీ తీసుకుంటారా కొద్దిగా,”

*అకసరం లేదులెండి, వెళ్ళివసొాం మీకు చాల వాల ధాంక్స్‌£'

“ఇక్క్కడిదొకొ వచ్చారు! పశువుల ఆచ్చ్య్మతిహడా చూచి వెళ్ళ గూడదూ - పక్క-నేగా ఉండిలో

77/7

ముగ్గురూ అక్కడకు వెళ్ళారు. అక్కడ డాక్షరు లేడు, అర్హంటు కేసువ సే వెళ్ళాడట, పశువై ద్యశాలలో పళువుల వై ద్యానికి, కృతిమ గర్భోత్స త్రికి పర్పాట్లున్నాయి.

డాక్టరుసద్ద శలవు తీసుకొని కారెక్కి వెళ్ళిపోయారు పామం, (శ్రీకొంచ్‌

భోజనాలుచేసి వ్యిశమించాడు పామం. శ్రీకాంత్‌ పు స్తకంచూస్తూ దూర్చున్నాడు.

వడుకున్నాడ నేగాని చిరాకుగావుంది పాొమంకు ఎదమీద ఏదో బరువు 'పెట్టినట్టుంది. చూస్తూ చూస్తూ తస ఆస్సి యౌనత్తూ గుంజు కున్నారు, ఊరు మొతంలో ముప్పావు ఆ సితనదే, అత సొమ్ము అల్లుడు దానంచెసిసట్లు తస సొమ్ము తించా దొనంచేశారు. తనను సర్వ నాశనం చేశారు. జనం వాగుపడారని సంతోషించాలట :; ఎవని బాగు వానిది; తన్ను మాలిన ధర్మం ఉందా ॥ పెగానా ఊరికే నన్నుతేవ్వారు | ఎంత నీచులు! నన్ను నాశనంచేశారు. కూలి చేసుకొమ్మని వదులారమోః ఇంకేముంది మరి నాకు! నా ఓిడ్డలగతి ? ఎన్ని తరాలు తిన్నా తరగని ఆసే సంపాదించాను అంతా దోచేశారు _ నన్ను వికాగనిచేళారు , వీళ్ళు వట్టి దోపిడీ దొంగలు. దొంగటే రాజ్యంచేస్తున్నారు పిండారీలు రాజ్యం చె స్తున్నారు: ఏం చేయగలం మనం విళ్ళను ? ఏం చేయాలిస్పుడు - అలాంటి ఆలోచనలతోనే పొదుకుంకింది, భ్రీకొంత్‌ పి9 సేగాని చశి లోకంలోకి వచ్చాడుకౌడు పామం,

"ముఖం కడుక్కోంండి. కాఫీ తాగుదాం” శ్రీకాంత్‌ *

విధిలేక లేచాడు షపానుం. ముఖం కడుక్కొని బయటికివ సే నలిగి పోయిసనట్లున్నాడు. కళ్ళు పీక్కు పోయా బి. చెంపలు డో క్కుపోయాయి కళ్ళలో సీరసం కనిపిస్తూంది (గటాంచాడు ్రీకౌంత్‌.

“ఆవల పచ్చికలో కూర్చుందానూ౪” అని దారిదీశొడు శ్రీకాంత్‌ .. అనుసరించొడు పొమం. ఉభయులు పద్నికలో వేసిన కుర్చీల్లో కూర్చు న్నారు.

78 వాతావరణం హాయిగా ఉంది, సూర్యుడు కుంగుతున్నాదు, పడ మటి ఆకొశం పగడాలు షర చినట్ల్టుంది చల్లనిగాలి మెలగావీసుంది. రక రకొల పక్షులు గుంపులు గుంపులుగా ఆకొశంతో పరిగెడుతున్నాయి __ గూళ్ళకు, అయినా చిరాకుగానే ఉంది పామంకు. రాములు కౌఫీ తెచ్చాడు, అతనీళో కాఫీ తాగుతుంటే ఏదో చిరుగుల మంటలాంటిది మండు తూంద్క్మి పొమం గుండెలో, అయినా మౌట్లాగలేమ, అందువల్ల మాటాడ ళ్‌ ్‌ె లేదు, ముగ్గురూ మౌనంగా నే ఉన్నారు, కౌకుల కావు, కొవు తప్ప శబంలేదు క శి 0 సినిమాకు వెళదామా?” మౌనాన్ని భంగం చేశాడు ్రీకాంత్‌. “సినిమాకూడా ఉందా ఊళో;” పామం ఛ్‌ “అవును ఓక సినిమా హాలుంది. ఒక నాటకౌలళోూల ఉంది ఇవ్వాళ రాతికి ఇక్కడి యువకులు గ*ీపతావత రుుదీయం" నాటకం వే సున్నారు. మీరు పడుకున్నప్పుడు ఆహ్వానించి వెళ్ళారు. కాదంటారా కబ్బుకు వెళ్లాం. (గామస్తులు ఒక క్షబ్బు ఏర్పరచుకున్నారు ” “ఏర్చరచుకుంటారు. నుందిసొమ్ము ఏందుకు ఏర్పర్చుకోరు : నాశనం చేసా నందర్నీ, నా సొమ్ముతిని బాగుపడాలను కుంటున్నా రే మో,” మంతిగారు పెదగానే పలవరి సుంటే పక్కసీటో ఉన్నతను తటిలేపాడు. భి. అయతే భి యు మంతిగారు కళ్లు తెపచి చూచారు, సభ ముగిసింది, జనగణమన పాడే దశలో ఉంది మంతికి గుండెవడ పటుకుంది వళు చెమటలు లట ర సట్రింది. ఒకసారి చుటూమూశాడు తాను కన్నది కిలమ్మాతమెనని _ధువ సరచుకున్నాడు. చుటు_పక్కల చాలమంది గాందీ టోపీల వారున్నారు, ల ఫ్యూనవచ్చి మతిని చేయిపట్టుకొని లేపాడు. జనగణమన అపుచూంజటే నుంచున్నాడనేగాని మనసు మనసులోలేదు. సమావేశం

79 సమౌ ప్పంకొగానే కార్లో బయల్లేరాడు. ఇంకా తాను కన్నది కల అనే విషయం విశ్వాసం కలగలేదు. గుండెదడ ఇంకొ తగ్గలేదు ఆయాసం వసూనేఉందిం అయినా ఏధుల్ను జాగ త్త్‌గా గమసి సున్నాడు

విచ్చగాళ్ళున్నారు. బండ్లులాగే మనుషులున్నారు, వీపుమీద బసొలు మోసే ఆడవాళ్ళున్నారు బూటి పారిష్‌చే సే కురాళ్ళున్నారు. గుడి సెలున్నాయి _ మురికీపేటలున్నాయి. అన్నీ చూచాడు మంతి. హమ్మయ్య అనుకున్నాడు ఏదీ మారలేవని (గ్రహించాడు తానింకా

అది నిజమే ఎప్పటికెనా ఆ కౌలం రావచ్చునేషూ । తస ఆసి ఊడవచ్చునే మో | లక్షణొలు అలాగే కిన్సి సున్నాయి. జనిం తెలవి మీరు తున్నారు. శాసనాలూ అలాంటివే వస్తున్నాయి, తాను గుడ్డిగా వాదిని బల పరుస్తున్నాడు. ఏం చేయాలి మరి ?

నగ్నసుందరుల సినిమా పోసరు కనిపించాయి.

పు సకాల దుకాణాల్లో బూతు పు సకాలు కనిపించాయి,

రోడ్డుమీది హిప్పీ 'వేష్యు యువకులు కనిపించారు.

“దాలు ఇవివుంటే చాలు _ జనం తెలివి పారలేదు. జాతి నిరీవం కొవడానికి ఇంతకుమించిని సొధనాఠే పు, చాలు మన ఆ సి భదం, మున పదవి భద్రం, మనం భదం.”” " ల

మరి కొన్ని బార్లు తెరిపించాలి.

హాటిల్లో నగ్న నృత్యాలు ఎర్చవచాలి.

సిరప్‌ గంజాయి వితవఏగా అమ్యా౨,

యుపకులను ని్నిదప్పచ్చాలి.

అంతే, చాలు మనం భ్యదం, మన ఆస్తి భదం. మన పదవి భ్యద్రం* ఈ ఆలోచనలతోనే ఇల్లు చేరుకున్నాడు మంతి,

ఆ ర్మాతి మంతతికి న్నిదఒటలేదు. అన్ని హంగులూ, హంగామాలూ ఉన్నా -- తన పదవి ఊడే (సమాధం ఉందనుకున్నాడు, తన ఆసి పోయ (పమాదం ఉందనుకున్నాడు. ఆ _పసూదాన్ని అరికటాలి. వసున్న వెల్లువవు అడ్డుకో వాలి _ ఏం చేయాఎ1 ఎలా చేయాలి ? ఎవరుచేభూలి ??

మందు సీసాలు ఖాళీ అయినాయి.

సిగ రెట్లు పీకలో గది నిండిపోయింది,

మెదడులో సూదులు గుచ్చుకుంటున్నాయి. అయినా ఆలోచన రావడంలేదు.

ఆలోచన ?

ఆ.లోచన ?

ఆలో-చన ?

ఆలోచ.న ।

న.న_.స=- 1!

వచ్చేసింది 1 ఆ॥ వచ్చేసింది, వచ్చింది గట్‌ ఆలోచన |;

1పాంతియాభిమానాలు రెచ్చగొట్టాలి |

భాషపేర జనాన్ని పురికొోల్పాలి |;

నదీజలాల వివాదాలు 'రేకె తించాలి ;

సరిహదు తగాదాలు ఉసికొల్పాలి :

మత మహమ్మారిని వ్యాపింపజేయాలి ।

జనాన్ని దోవ మళ్ళించాలం టే యివే మంచి ఆయుధాలు 1 వీటికి మించిన ఆయుధాల్లేవు, అందుకే పూనుకోవాలి, మంతిసదవి పోయినా ఆ స్తిని రక్షించుకోవాలి, అంతే, రేపే రాజీనామా యిసాను,

“నా భాష, నా కులం, నా మతం, నాపాంతం నా మంతి పదవికంపే సవిత్రం అని _సకటిసా ;”

జె మతానికి 1 ఎం న్‌ ము

అంతటితో మంతిగారిక్మి న్విదపట్టిరది. త్న

అధ శి సహానా భునక్తు 1 ప ల / సహప్‌ర్యం కరవావష్లాోి ౨” _ -7 క లో క ల ల లే నమూవ్త దానన చొ

నస స సక న 1 నా స క 6 టా లా నా . న! న. న! షు ॥ . * 6 శ ్క | .

తెలంగాణా సాయుధ పోరాట గేయాలు తి ( ౯ [7 “ఎట. (వివిధ రచయితల పాటల సంకలనం); శా 7 | శి శ

ళ్‌ ౪ ౨ ౨| 3. కలంబొమ్మలు . | . ౮జీ ॥ ం | . న్నా (1 క్ట... [1 (యువ రచయితల వ్యాస సంక లనం : | ్ట్‌ హ్మెదాబొద్‌ అభ్యుదయ రచయితల పంఘ (_పచురణ్న్య న / 4. సంచలవాత్కఠక కథల సంచుటి | స్ట్‌ | లీ ళ్‌ " ర 1 / ( హైదాబాద్‌ అభ్యుదయ రచయితఆ సంఘ (పచురణ)

కీ. ర్‌. భారతదేశంలో సమరశీల పోంూటబ|) వ్య వా 1 యయమువజనోద్యనూలు ల ఓ, శన. రచన: ఠీ ₹ె. /శవతావలెడ. న. (| శ _ గ్‌ . ఘా