Telugu మన సావాసాగాళ్లు - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

118%, బధ. ౨పవ.ఛ మ్‌ పిట్ట పురుగు పెల్లి పాము కప్ప లన్నీ... మన నావాసగాళ్ళు మా! / ఢీ . క. జవ ల + శ, | హో 4 వళి సక్‌ ల ర్తడాగ 11% (్ర / జనవిజ్లాన వేదిక ప్రచురణ

క! ఖా ఏ శ . స్మా

అవ త. చ. లాస్‌ మన సొావాసరాళ్ళు ఖ్ర | // (్గో గ వ్‌ // జన విజ్ఞాన వేదిక ఆల్‌ ఇండియా పీపుల్స్‌ సైన్స్‌ నెట్‌ వర్క్‌ అనుబంధం [1

లెవెల్‌ : 2 మన సొవాసగాళ్ళు సీరీన్‌ ఎడిటర్‌ ర వి. బాలసుబ్రమణ్యం రెండవ ముద్రణ : జూన్‌ 2006 ప్రచురణ జన విజ్ఞాన వేదిక ఆంధ్రప్రదేశ్‌ (ప్రతులకు : వి. బాలసుబ్రమణ్యం 27-1-1304, బాలాజీ నగర్‌, నెల్లూరు-524 002 ఫోన్‌ : 0861-2320610 సెల్‌ :; 94406 29031 సూచనలకు, సలహాలకు సి.వి.కృష్ణయ్య సి మోహన్‌ సెల్‌ : 94405 39351 సెల్‌ : 98853 51067 నో

ఫి [| క్ష) జం లే మ | 6 ళల లల య య ర నాట ఇసు వ్‌ మో ఉథ ఆ చూడండీ! ఈ పాము కుబుసం ఎలా విడిచి మడంతోందో. పావ కా అడంతొోందో. ఎ బతికినంత లం పఅరుగుతూనే టు ప పె వుంటుంది. అపుడు దాని తోలు పెరిగిన శరీరానికి పె రానికి చాలదు. అందుకే పాత తోలు _రుబుస వీ బుసంగా వదీపోతుంది. క | శీ

త్‌ 4 తి ల ః జ్‌ _ భక కన జా. లో “కతా “2 మి 1, . స్‌ ల అశ ౮ స? - య నహ 61 ఉగ కొ న్ను న్‌ ఇ . |. "శీ “ట్రీ | శ! , _ క్ష | ల్‌ (4 ( ౮ నో / | గగ లీల్లీ తళ: (1 భోగీ ల క ల ల్‌ 4 టంలో అః ర్‌ గ? టన పాక రాం ణల పాయు తే క్‌ నా /జ్టీజు' ౬౯ ం టా. ల 2 లోకీ న్‌ తా 4 (క ॥ మాథా ఇ..-- జా లే! = , క్ని నా బావి. మా వ నన ా. ఖ [౨ లో. యయా ఎను హల్‌ క = త! మ్‌ ఇభ కి జ శ యె 1 - తు | . క. టీల నో ఎవి జె న్న ీ అ చో డా. . ఇస జ క = లీ న గీ క న ౦. క క ప. జ. జ న్‌ న్‌ న. ౯ ం శన (| జ ల క.

• ళ్ళ హాఅ స ॥ న ను అక నన ప్వ: . క | టా శీ న లాల్ళా న. అ ళ్‌ _ ॥ లా ల ల న. సం గ న్‌ చచ శ మనన - లే రోజ గ నాధా నానీ న్‌ు శీ | నీ ॥ అన్యా వామ్నా. సై న్‌ అల జ లె

• . వ క్‌ స్ట ఇ క్ష // న ర్ట. [స స క | టీ మ ర్న , 1 ట్ట గృ ర్ర1 ॥ వ. . సం . 1 ం 0 న్నే పటు న | | . రఫి శ ళు గ ఇచ. ( లే అ జస క్‌ క క్ట లో న క్ష తి . సన్ను ౬ యను -! క్‌ కూల లో

నాగుపాము పగపడుతుంది అంటారు. అది నిజంకాదు. దానికి అంత తెలివిలేదు. పాములు 236 రకాలు, వాటిలో చంపెంత విషం గలవి నాలుగే. చాలా పాములు మనను ఏమి చేయవు. చేయలేవు. వాటి జోలికి పోకుంటె ఏ పామూ కరవదు. ర్‌

పాములు ఎలుకలను తింటాయి. అది మనకు ఎంతో మేలు. పాము విషం, పాము కాటుకు మందుగా ఉపయోగపడుతుంది. మనం అనవసరంగా పాములను చంపగూడదు. యా ల్‌ ౬ కం భ్‌ గతా క షై షు? క్ష షే) న నని యామి కొందరికి పాములే జీవనాధారం. కొందరు వాములను తింటారు. కోడి కూరంత రుచిగా వుంటుందట. 6

ఎంతో మంచి పురుగులు ఈ కాలంలో పురుగు మందుల వాడకం బాగా పెరిగింది. దానికి తగ్గట్టు తెగుళ్ళు రూడా పెరిగాయి. ఇప్పుడు చిడ పురుగులు పురుగు మంగ"*లను తినె రోజులు వచ్చాయి. ఇలా

౨౦దుకు జరుగుతోంది. " త్త: స జో ౯ క్‌

తూనిగలు, చీవులు కందిరీగలు, సాలెపురుగులు వంటివి పైరు మిద ఉంటాయి. ఇవి చాలా చిడపురుగులను తింటాయి. ఈ సంగతి మనకు తెలియదు ఉస గశే ళు. ల! స్య! 111. టీ న మనం కొట్టే పురుగు మందులకు ఇవి కూడా చచ్చిపోతాయి. దీనిని మనం పట్టించుకోవడం లేదు. 8

శతి

జీ. అక్షింత పురుగులు దోమలను, పను బంకనూ తింటాయి. సాలె వురుగు వరికి సావాసగాడు. ఇది రక రకాల పురుగులను తింటుంది. తూనీగలు నిళ్ళలో ఉండే పురుగులను, దోమలను తింటాయి.

"పెంకు పురుగు చాలా చీడ పురుగులను | తింటుంది. ఇది సెనగ పచ్చ పురుగు గుడ్డును | గూడా మింగుతుంది. ఇలా మనకు మంచి చేసేవి ఎవో మనం

గమనించాలి. వాటిని కాపాడాలి. పురుగు | మందులు లేకుండా ఎటితోనేె తెగుళ్ళు అరికట్ట ; "రోజులు రావాలి. ర

గబ్బిలం గబ్నిలం వింతజీవి. దీనిని మనం పకి శీ ర్స అనుకొంటాం. అయితే ఇది నిజంగాదు. గబ్బిలం ఒక జంతువు. ఇది కూనలను కంటూంది. వాటిని వాలిచ్చి పెంచుతుంది. జంతువులలో ఎగిరేది గబ్బిలం 4 ఈ గ! ల్‌ న్ని " నే కు. ఇ! ట్‌ 10

గబ్బిలం నడువలేదు. నిలబడలేదు. దాని కాళ్ళకు ఆ బలం లెదు. ఎంత దూరమయినా ఎగిరిపోవలనసిందె? ఆగవలనసినవుడు ఏమి చెయాలి? అందుకే వేలాడుతుంది. గబ్బిలం చీకటిలో అడవిలో కూడా ఎగురుతుంది. ఎంతో వెగంగా ఎగురుతుంది. దేనికి తగలకుండా ఎగురుతుంది. ఈ విధంగాఏ పక్షి ఎగురలేదు. పాడుబడిన ఇళ్ళలో గబ్బిలాలు చేరతాయి. గబ్బిలాలు చేరితే ఇళ్ళు పాడుబడతాయి అంటారు. ఇందులో నిజం లేనేలేదు. పైగా గబ్బిలం ఎ మరుగునయినా తింటుంది. మనకు సాయపడుతుంది. ఒక గబ్బిలం రోజుకు ర0౦డు వెల దోమలను తింటుందట. కొందరు గబ్బిలాల పెంపకం గూడా మొదలు పెట్టారట. 11

మటి వొములు

వి వుట్ట పావములు అవరాయుకవ్లానవి.

అపాయం లేనివి. విటిని మచ్చిక చేసుకోవచ్చు. పొలాలలో వదలి పెట్టవచ్చు.

ఎంట్టోతాా! | కీ

శ నాన జ్ర స్ట, న్న 12 .

మూడు జతల మట్టి పాములుంటె చాలు. ఒక ఎకరంలోని ఎలుకలను చంపుతాయి. చిడ పురుగులను తింటాయి.

• ల్‌ 7 ది యడాన్యు! యయ టో గ /క్ష మ్‌ ళో ళల ల్‌ో భా ల్ని మ ఉల కనాన ఆ |

మిగిలిన పాములైతే పొలం విడిచి ఎంత దూరమైనా పోతాయి. మట్ట పాములు అలాకాదు. మనం విడిచి పెట్టిన పొలంలోనే ఉంటాయి. ॥ రైతుకు వుట్ట పాములు వుంచి [ సావానగాళ్ళు, విటిని అనవనరంగా. జ చంపగూడదు. క 13

కపుృలు

కప్పలు మనకు ఎంతో సావాసగాళ్ళు. అవి రకరకాల చీడ వురుగులను తింటాయి. ఈగలను, దోమలను తింటాయి.

నిళ్ళలో ఉండే, దోవుగుడ్శును కూడా తింటాయి.

వానాకాలంలో కప్పలు జతకడతాయి. అందుకే మగ కప్పలను బెకబెక మంటాయి.

కొందరు కప్పలు తింటారు. కొందరు అనవసరంగా వాటిని చంపుతారు.

పురుగం వుందులు కూడా కప్పలు తగ్గిపోవడానికి కారణం. ఇలాగే తగ్గిపోతే దోమలు, పురుగులు పెరిగిపోతాయి. మనకు చెప్పలేనంత కీడు కలుగుతుంది. 14

పడపురుగులు ఒక దెశంలో పశువులు, జంతువులు పెరిగిపోయాయట. దెశంమంతా పేడమయం . అయిపోయిందట. వురొక దేశం నుంచి విమానాలలో పడపురుగులు తెప్పించారట. అవి ఎడనంతా తినేసి దేశమంతా సుద్దం చేశాయట. ఇది కధ కాదు. పాతికళ్ళ కింద జరిగిన సంగతి. చూడండి! ఎడ పురుగులు ఎంత పని చేసాయో! పెడ పురుగులు మలం తింటాయి. ముద్దలు చెసుకుని బొరియలలోకి తీసుకొని పోతాయి. ముద్ద ముద్దకు ఒక గుడ్డు వంతున లఎడాతాయి. అవి ఆ వులంలోన పెరుగుతాయి. పెరగడానికి ఆ ముద్దలోని పెడను తింటాయి. పెద్దవైనాక బయటపడతాయి. 15

ఈఈ, బొరియలలో చేరిన పెడముద్దలు మట్టిలో కలసిపోతాయి. నేల సారవంతమవుతుంది. అంటె మనకు ౦0డు లాభాలు. ఈ పేడ పురుగులు 120 రకాలు. ఒక రకం పురుగులు ఎ జంతువు మలమైనా తింటాయి. _ ఒక రకం పురుగులు ఒక జంతువు పేడనే తింటాయి. ఎవైనా కానీండి. పేడకడి నేలమీద పడినాక ఇవి 16 నిమిషాలలో మాయం చేయగలవు. 16

శ , న్ని ణీ | రా

క్ష్‌ | న్‌ు! గ ా క న ఇ అ అ జి 18 న శ | ॥ ॥ _ | వ్వా *1చ _ ల క | / న. |! న్వ్‌ !! |. . . “ గ్‌ *4 | న సవర గా వ్‌ కి | ॥ / . రా శీబత ఇ ఆ | (1 క ల వలి అ | న వే | ల్‌ . [1 ॥. | = వులు |. ౬ - . వ. న ఇ | టం( గ (ఏ

1. ల గ క . [ || | . . నై చి టీక టు ౯ ళి , | టగ్‌. అ] జ . సు ఖీ శ! వ! ఇ 4 న. ల వ జ! ఇ క 2 టల జ క 4 | . ల" శ | [ ల . (= టా టం గ్‌ || నీ! న [1 త వ్‌ కీ 2 గా వ | ల హ్‌ శవ. ప * వ | ్‌ 1122 శ ౫ 5 వ య | 1, లకి వు. . మ , ఇక్‌ ఫ్‌ క | . (టీ షి. వక్‌ | ఎంటో. క్ష | | స 2 | మా - (1 1 ల వ్‌ క ర క 1 అంగీ? ణీ! ॥ ఇ” సి = ఇ ము జ టి వి క్‌ రా ॥ “ ర |. కం! | ల ల - కయ 1 || న || న్‌ క . వనమ్‌ - వ క్‌! . జీ బగ ట్‌ క్‌, లే హ్‌ ! య! ల శ 1110 టే వ! వతి హా ఈ క శ నా ల కం! 4 క్ష య ॥ యక టా ౧కి నా శ్‌ స జ ౩. వు ఇ యీయన ల ఎ సలిల! న వ. సు ప మి ఖా 1 స్‌

• న! (౩ (| హు ర్య ( కే వమా ను. వె (= క |. వ హై శ్వా ము తాత “ [సవల ా.. శ 141 11 |. అ తీ, వాం మ్‌ ఆ! ఆ వగ |... స క జమ న్‌ల! గ్‌ చ ప ఫాల. ॥ జీ ర న ము! య! , ఇ, శ్వ?! శీ క 1 శన ఉక)! ఓ ఈ! చే కాయా ప; క త కథ ళీ శా వా. ౫. షా. న్యా. 1 మె తి క |! [క | నై క జన్‌ గ్‌ న్య గ్‌! (క్ల జ్‌ అవా డే! 1 చ [24న ం. ౯ ” " | . " న" ల 5 కీల నె _ . క ౬ ' ” _ ఓ ణా ఖః త్స ॥ క. . |... ప త ఎ! ఖా | ఈ వ 1! |! కీల న. (లా) గ అణ || || వ్‌ 7 = ఖు జ్‌ (| [| ఆ తన తాత | ల! “ఏ ॥ = భం - బ్‌ |. / మ తిం. | నక న్‌ 11 క అనీ న న (1 | క్‌ || క [న యే. న! ఖీ |] మ్‌ . స్‌ క్‌, శీ ॥ న ఏ. జాట్‌ 7 వవ (మ _ _ . న ఆక!
• ' వ శీ శ గ వ కిం” క క. ఎ ్ళిన'ఖీ " యై న! క్‌ ష్‌. | ఆ ఆ క్‌ జ కా జ్‌ లః | ఒం. శ కారో. ౨: వ న లి క * [11 నజ / క ో " క జీ + . స నాన్‌. 11", | ల వ్య! ట్‌ త ల వ & పూవసీల ర”. యనా... * ,, ఎ. వ అశ... క | లు . 11, క క్‌ [1 శ ॥ మ 1 ఎ . జ ట్‌ క్ష ॥ , ల . ల కి భక ళీ, కీ [| ్‌ో వవ కైక నీ జీ 2 స్‌ | గ | ॥. క. |] 11 | రజా | ' = లీ! ఖే, ల లై శన మ | . 4 వవ క = మా క జ తా శ ఖ
• | | గ వె? క్త. 1. (౫ ఏ వే గ్‌ సుం! 1౬|| ౧౫ న” నల హూ. . | ల వలీ. రాశిని. గ్‌ ఆశ , . | టీ జానీ క్ని క ఇ | క్‌ ౯ . [11 య హం సల్మ 55 (| :] ఇ. | శి. శ్‌ [కం న న | ల న కూ. , వ. న వూ ల్‌ ల కీల త లు ణః; వ! | | 1!!! | క ల వి లలి నీత | క్ష | , . . ఖేజటి! శ కి కీ | జీ క్‌ క గ్‌ 1 వ శ . శః వ స. వనక (4 అశ శత క =. | . ట్‌ దా వ న: [1 ₹ - _ | 17 , జ ॥ శ్‌ వ... క వక్‌ లక షి శ్‌ ం |. కీ. _ . క్‌ ఆ కీ 5 శని . | . _ ః ॥ ా క ప. / గాల అః .వస త . | న! శ్‌ 1 శా (1 జ్‌ | చా [1 మో అణ క్ష + . న ణు నా = = పే! లదే [1 || |

త్వ మవసు ఫౌండేషన్‌

--పపంపంఖ్య | మొ [షరటరని ధి చం కరవ న కాల

ఉర్తా జ ఎలి! 4 ఫ్థ్‌షి ఏరా కిపనో! హా ముందులెట్ట్‌ టా ైావలట్త ౮ అమా వ నాం వదసవతం | సీర నమా యాం టో లేవవజేలు

శీ వజీలపంచూపవది | రా

ర అనాం.

లావ చ్యవన నా. చా పంవిత్‌ రంప