Telugu బ్రతక నేర్చిన జాణ_మాలతీ చందూర్_1972_133 P_SVKA103B283 - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki
, యు ల టట ఈవో ఆనాలా ఫ్రీ జ ళ' వ 18 " . | ॥ న. ! ! . _ శ్‌ ల + . మ - _ ణ్‌ . కహ (. తానై జ (| | | ( జ్య ॥ జ అం జాతి % =. . న ఆ. ః॥ జే | | న + ఇ ా! | ఖా" "| త్తి క. గ నా ॥ | . శా - న. శ్‌ శే క |. . .
- +" - . య క్త. ల్‌ ఓ ఆ ఇక్‌ శక క. - 1 ॥ మ -ా | = జ టు . ళ్‌ ః . ఇ ' ” శ శ శ శ సజ ఇటీ టైం త్‌ . /| ఇ క్‌. /| - . | ॥ ః 2 ఆ "| . వ | ఇ ఆ + క్‌ & 4 - ఒం “జాం జ్‌ శ యు" ” = గ్‌ స్త ॥ , . లి వ; | " జట చా ॥ జాం | శీ ల కు క అ చం క. | ( . న్‌ వ్‌ = ఉత 5 ౯ = న్‌ ఓ | భో త్‌ జ జూ ల = ౯ ఆ న్‌ చాక క నాం ఆ న. నహ లం జ. శ | గ్‌ చ లగూవా ఇ జ్‌ ల్‌ శ్‌ ! ఇ ళ్‌ | కాం - క. లా ఖో జా ా యాన ళా జ -. గ్‌ లు జ శ క క వా “ వ్‌ బి జ / స్ట = గ్‌ ట్‌ | వంటో కోవ వ జి నం శక. + ంె క 1 ఎ ల న. న వ గా. న్‌! థి క్‌ ప బహీలే ము. స్టే బా ఖో ఖా జూ " -ా శా ల న లా బౌ ల అ కై కె లీ కాకీ లేం గ్‌ శ లో శత .. న. శా “న నఫూ బి శ ఓ? ఆ క. న _ అ విల రాటం, 7 ములు మ న త వైవం న వా ల్‌ లర క . - క్‌ య శా స్‌ స! ఇ 1 ఇ లీ యు || [2 ( వ ం య అల అటా వాం! గో - న్‌ . క. జ న. _ ॥ | | స. | పీ న = ం 4 ॥ . ౯ _ అ జా డో ఇ ఇ క ఈ /. = శ | ల్‌ శ = ఓ ళ్‌ షి శా ఇ క్‌ . గ . [ల ము అలా వే శ అ _ లి [క య క . | ఆ న్‌ క ఇ జ శ - క వి వ . = వ ఆ స ల గ్‌ గో " ఎ న్నీ . ఇ. ల ॥ వ. . య కే ళ్‌ వ న! | క శ . ౯ ఇ 9 ఇ శ్‌ శ జ వా గ. న వే [౫ వ సా ఇ జా - తూ క అరల లీ =. |. ల్‌ క / ాంరం టు (| శ్రి ః న కై క్‌! ఒం న... కః / _్‌ ॥ | నా టా క [ర ఇ రేఖ చ్‌ ప! | ఖ్‌! | 4 జ్‌ ణి | , , ళ్‌ లీ వనం ళు. | . 4 న మాల 5 ల! ౮ ॥ వు! - నానా స చం న ఇ | క్‌ జ స శీ - ఖా సీని | త్‌ . 4 (శ జా శతి: | ల న న | ॥ క ఘనా క. / షష. కష 2 వ ల నం కక వ త | నష్టా. ర + న వ. త బ్‌ క్‌ | ఖే హం ఛ్లా టా ఆం కక్‌ శ్‌ పత ల టల చ ప్త లో జ ౯ | క న! అ లె అట రవ టక 2 " గ ౨. వ న జ ఆ ॥ ॥ ఇ గ్‌ క్క క గ న న జా వ. వసా" న! శ శ 3 | . ని ్‌ _ ॥ ఛు , | గ ళ్‌ (| గ ఇ ( , క్‌ శీ శి గ, క గ్‌ / క శ తా = [| శ్‌ ॥ క (| శ | సీ | (1 / [| . వో న్‌ శ _ న. న ' + టి 1 లీ ం టల న్‌ /' || గ టం 1 శ న్‌, ఇ ఖి / థీ శ ఫి ః “మ్‌ య్కం న్న త / య ఖ్‌ జ స్కీ క ॥ శ్‌. శ జ ॥ 4 జ జ; లక్‌ న ణీ గీ గ ః శ శి న్‌ీ ళ్‌ ఇ ౮ ॥ క్‌ చ న్‌్‌ గ్‌ ఈ తి క & ళా శ
- శై ర్థ్‌ ల లా . గ లంగ వ్‌ తీ _ ॥ ం* య / ఉ = అ క ల క నా. ,. ఇ ం” త ” లి ట్‌ చల " + జ క రో శి / ” -శప్వు కక్‌. జ కకక - కా నమన కుని. న జ్‌ క ష్‌ ళప్పి " - వ. - | ల వ్‌ క అనక -౬ . స్తం కు వై జే
(ర్రున్‌కశంక యం:శ్తేజ్యంబ౬ం ఆమ్‌ క్లో మష+౭9వసప్య్య్యుం. మడూను. ₹కీంద్రాబాది భధ నం! 195 భూ యీ (ట్ర
ల్‌ క 1 " (ట్‌ క్‌. క్‌ గ్‌ .. జ జ క్స్‌ వివ త న టు. నా శ్‌3.. ఖో | తీ ల శ | | షా జ్‌ పా / ణ్‌ న నిల క్ట కే క. జ్య న్‌ మ క యు ,జ్‌ొ "తో వీ న. " ఇ ॥ ఖ్‌ ల ం న వో / య 1. శ క ఫై జక ॥ ళీ (70 నే ల క్‌ ₹ చ్‌ కి , , ల్‌ో [భ్‌ .. యీ న్‌ శ్‌ [1 గ్‌ ట్‌ పి క ళీ శ
66 నిమి దెన్స యినా వదులుకుంటాడుగాని స్వెచ్చని వదులుకో తడు, సుభద తను పొందిన స్వచ్చని వదులుకునేందుకు వొప్పుకోలెదుగ”
(శ్రీమతి మాలతీ చందూర్: జననం-19209 నూజిఏడు (కృష్తా జిల్లా) లో, కాన్వెంట్‌ లో ?ిక్షణ! ఎక్కువగా స్వయంగా చదువు కున్న చదువే. 1918 నుంచీ రచనలు (ప్రచురిసున్నారు. *పాపి మొదలైన కధా కలాప సంకల నాలు పదహారుదాకా వెలువరించారు, వారప(త్రికలో “పమాదావనం'” శీరికతోను, (ప్రశ ఎల కు తరాల ద్వారాను క్రీ రి కక్యారు. “లావణ్య, “మేఘాల మెలిముసుగు “ఎది గమ్యం౦=ఏది మార్గం” అనే వీరి నవలలు ఎ మెస్కోోపాకెట్‌ బుక్స్‌గా ఇదివరకు వచ్చాయి = సరదాలు; తోటపని, పుస్తక పరనం, స్నేహితులతో కాలకేసం...]
తరత 2 ంయ4. )ఉతసిత (౮౨౫౦౮49 వ ౮4!) 033 ఏం గెలడ14011 640601 కొ 0150629 వీ[, వకవ [ఉత ౦౧541[.4ఆళ ఉ 6౦0, శౌ1?94 కొర10ం09 తీంగ1 19072 €ం౪?లా 16౩1౯6 | వ ఈల! కాారి€ఆ!5 ; శస 1 లిషకై55కు 1!2164115-1. కలల 0ం+08 9 తగ! ఓ[/1౧4షి నిగాషరిద౬56!! ది00[4 త వాకిలి న = 5 అ న... సహా ల కక వం నచ. ణండదంర్రి 5౬£0ఆ౮1దంి£ిణగికిన ది, విగం6 5. 2-50 చు గందాల్య్యు ఆ అలా గ్కొ పై ా[ . 3౯, ౫హాసా త ఇ " రా జ ద. ల న జం
(బ త్ర ద్ర నె ర్బ ని
ఇ
ఈ గాదని ఎక్కడ మొదలు పెట్టను? ఎలా మొదలు పెట్టను?
ఇది (పేమ కథ అయితే యువతీ యువకులు కాలేజీ కాంసస్‌ లోనో, రైల్వే ప్లాట్‌ ఫారంమీదనో, సినిమాహలువద్ది అని - కథని ముందుకు నడిపించి వుండేవాన్ని. పోనీ, కుటుంబగాథ అయితే ఒవరిద్రరు పిల్లలుగల మధ్యత ర గతి గృహిణీ, పిల్లకీ పాలడద్బొ లైవనో, యింట్లోకి వెచ్చాలు లేవనో నిట్రూర్చులూ, కస్నీళ్ళూ విడుసూవుం'టే, (క్రితం రోజు వేసుకున్న మాసిపోయిన చినుగులు చొక్కా వేసుకుని భర్త అప్పుల వేటకి బయలుదేరాడు అనో మొదలు పెళ్తుదాన్ని. ఇది బాయ్‌.మీట్‌ -గరల్‌ కథ కాదు. మధ్య తరగతి సంసారుల కథ అసలే కాదు. ఇది కళ్ళారా చూసిన జీవితగాథ = అందులో ఒక్కోసారి నేను _పేక్షకురాలిని, ఒకో్క్క-సారి ప్మాతధారిణిని, వాత అంటే నాది ముఖ్యపాత్రకాదు; ఉస పాత. ఈ గాథలో మొదటినుంచి చివరిదాకా నాకు ఆయా సంఘటనలతో అప్పుడూ అప్పుడూ సంబంధం వుంటూ వచ్చేది. ఎలానం బే కొంత దూరం అల్లుకునిపోయిన పూతీగ ఆగి = పట్టు దొరికితే ఆ పట్టుని ఊతగా చేసుకుని శకి పాకచూస్తుంది. అలా పాకుతున్నపుడు ఆ తీగె కిందపడిపోవడం, పట్టుజారి వేలాడి పోవడం సంభవి సై, చూస్తూ వూరుకోలేక ఆ తీగెకి ఆసరా కల్పించడానికి ఉ గశ్యపూర్వకంగానో, కాకతాశీయంగానో దోహదం చెయ్యడం జరుగుతూ వుంటుంది ఇంచు మంచు యీ గాథలో నా పృాతకూడా అటువంటిదే! అయితే ఆతీగె ఎలా పాకింది? ఆ లత ఆసరా చూసుకుని పాకిన ఆ చెటు బమయింది? అసలు ఆ చెట్టుకీ లతకీ ఎలా సొంతన కుదిరింది? చివరికి లత ఏమయింది?
//
చెట్లు ఎలా వుంది? ఈ (పశ్నలు నన్ను పదడేసదే ఆ గాథని జ్ఞాపకం చేసుకొనడానికి పృరిగొల్చుతున్నాయి.
“మామిడి చెట్టును అల్లుకున్నది మాధవిలత.* అవును, అల్లుకుంది. కౌని ఆ లతని సెనుతుఫాను వూడబెరకలేదు. ఆ లత అలా అలా చెట్టుని పట్టుకుని ఎగబాకింది, కాని మామిడిచెట్టు ఏమయింది? ఇదీ నాకు పదేపదే కలిగేటువంటి (పశ్న. ఈపశన్నే నన్ను తిరిగి ఆ గాథవై పు మళ్ళీమళ్ళీ మళ్ళిస్తూ వుంటుంది.
మళ్ళీ ఇది ఎలా మొదలుపెట్టను? ఎక్కడ మొదలు పెద్దను? అన్న (ప్రశ్న నన్ను యిబ్బంది పెడుతున్నది.
చదువుకునే రోజుల్లో సాధారణంగా పిల్లల దృష్టికి టీచర్లు ఆదర్శవ్య క్పులుగా కనిపిసారు. అందులోనూ పధ్నాలుగేళ్ళ వయసస్పుడు కౌస్త చక్కగా, అందంగా (డ్రస్‌ చేసుకున్న టీచర్ల ౦పేనో, లేకపోతే ఏ సబ్దక్షులో యిష్టంవుం'టి ఆ సద్దిక్టు చెప్తున్న టిచర్లంటేనో యించు మించు ఆరాధనా భానమే కలుగుతుంది. ఆ అవస విచ్నితమయింది. బహుశా తొలిపేమలోకూడా అంత ఉద్వేగము పుండదేమోఅనిపిసుంది. ఆ టీచరు ఏం చీరె కట్టుకుంది? ఎలా నడుస్తారు? రిస్టువాచీ మణికట్టు లోవై పుకు 'పెట్టుకుందా? పై వైపుకి పెట్టుకుందా? ఆమెకి గులాబీపువ్వు లంపే యిష్టమా? మల్లెపువ్వు లిష్టమా? లిలాక్‌ పెర్‌ ప్యూమ్‌ వాడతారా? కస్‌కస్‌ సెంటు వాడుతారా? ఇలా యిష్షమైన ఆ టీచరు తాలూకు (ప్రతి కదలికను, (పతి విషయాన్ని ఆతి జాగ్రత్తగా పరిశీలించడం అలవాటు ఆపుతుంది.
ఆ టీచరు లావుగా వుంపే ఆమెలో హుంవాతనం, సన్నగా వుంటి నాజూకుతనం, అని యిలా ఆ వ్యక్తిపై గల యిష్టాన్ని చక్కని మాటల్లోకి యిముడ్చుకోటం నేర్చుకుంటాం. తల్చుకుంటే అప్పటి మానసికావ ప్ప చాలా తమాషాగా వుంటుంది, ఇష్టమైన ఆ
రి
టీచరుపై వ్యామాహం౦ం ఎలా వుంటుందం పే = ఆమెని చూడకుండా ఒక్క రోజుకూడా బతకంలేం అనిపిస్తుంద. శలవు రోజులు ఐతే బావుండదు. రోజుకి ఒకటి రెండు పిరియడ్స్‌ ఆమె క్లాసు తీసుకున్నా సరే ఆ రెండు కాసులకోసమే రోజంతా బతుకుతున్న టు అనిపిస్తుంది.
నేను చదువుకునే రోజుల్లో సరిగా యిటువంటి చ్నిత మైనఅనస్ట లోనే ఫడ్డాను. నిజం చెప్పాలంటే అది నా తొలి _పేమానుభవం అని ఒప్పుకోవాలి. ఆ తరువాత అంత ఇమోషనల్‌గా నేను ఎవరినీ ఆరా ధించలేదు. ఎప్పుడైనా యింట్లోవాళ్ళు స్కూలు మానెయ్‌ అం'పేగయ్‌ మని లేచేదాన్ని. ఆ టీచరు స్కూలుకి రాకపోతే గిలగిలలాడి పోయే దాన్ని. ఆమె కిష్టమైన గులావీపూవు సంపాయించిరోజూ యిచ్చేదాన్ని. ఆమె *ఎందుకు యిలా రోజూ పూలు తెసావ్‌, నేను పెట్టుకో ను" అంటే కుంగి పోయేవాన్ని. ఇచ్చిన పువ్వు సిగలో పెటుకుంపే అందల మెక్కి నట్లు ఆనందించేదాన్ని. /.
ఆవిడ పేరు రోజ్‌ మెరి. వాళ్ళ పూర్వీకులు పిొందూమతంనుంచి కన్వర్దు అయారుట. కాని, ఈవిడ బొట్టు పెట్టుకునేవారు. సిగలో ఎడంచెంపవై పు వాలుగా గులాబీపువ్వు పెట్టుకునేవారు. అందరూ కుడి చెంపవై పు 'పెట్టుకుంటేంయీమె ఎడంవై సృ సిగలో గులాబీ. పెట్టు కోడంం=[పత్యేకంగా గర్వకార ణంగా వుండేది నాకు, సన్నగా నాజూకుగా పొడవుగా వుండేవారు; చామనచాయ; పెద్ద కళ్ళు. ఆవిడ మాకు లెక్కలు చెప్పడానికి వస్తుంటే ముందుగానే లిలాక్‌ పరిమళాలు మా ముక్కులకు సోకేవి. ఆ సన్నని సువాసనల కొరతే నేను పుట్టినట్టు అనిపించేది. ఆవిడ క్లాసులోకి అడుగు పెడ్తుంటే నా గుండె దడదడ లాడేది. సహజంగా లెక్కల్లొ నేను [బయిట్‌ అవడంవల్ల ఆమె నామీద ఎప్పుడూ కోపగించుకొనేవారు కాదు. ఫస్ట్‌రోలో నాలుగోసిట్లో వున్న నేను బ్లాక్‌ బోర్తుమీద థీమ్స్‌ వేసి ఆమె వివరిస్తూవుం టే సంగీతం
౮
విన్నట్లు తన్మయత్వం పొం దేదాన్ని. అసలు రోజీ టీచంఠఅ పే మా క్లాసులో అందరికీ యిష్టంగానే వుండేది. చాలా నెమ్మదిగా మాట్లాడే వారు. పొడుగాటి తల కట్టుని తమాషాగా సిగ చుళ్తువారు. ఎప్పుడూ లేతరంగు జార్జెట్‌ చీరెలు, సియ్యాలు కశ్లేవారు. అవిడ పట్టుల రెలూ, జరీబిరెలూ కట్టుకోడం నే నెప్పుడూ చూడలేదు.
ఎప్పుడూ నవ్వుతూ, పరిశు భంగా పువ్వులా వుండే యీ రోజీ టీచరు యింటిదగ్గిర ఎలా వుంటారు? ఈ మె యిల్లు దేవే్య్యద్ర భవనంవలె వుంటుందా? ఆసమ మనని రానిసారా? అని యిలా మేము కబుర్లు చెప్పుకుంటుండేవారం. మేము చదువుకునే రోజుల్లో యిప్పటిలాగా యిన్ని సినిమాలూ పష్మతికలూ వుండేవి కాదు. అంచేత మా కబుర్లలో సినిమా హీరోలూ, వారష్మశికల్లోని సీరియిల్సూ దొర్లేవి కావు. ఎంతకీ హోషమ్‌నర్కూ, టీచర్లూ, పాఠాలూ యివే తప్ప మాకు యితరవిషయా లుండేవి కావు.
మా కాసు వాళ్ళందరికీ ముఖ్యంగా మౌ (గూప్‌లో వున్న అయిదారుగురిక్రీ = యీ లెక్కల టీచరు యింట్లో ఎలా వుంటారు? ఆవిడని యింటిదగ్గిర ఎలా చూడాలి? అని విపరీత మైన కుతూహలంగా వుండేది, నేను సరేసరి. ఈ ఆలోచనా (సవంతికి నేను ముఖ్యురాలనని "వేరే చెప్పక్క ర్లదు,
ఆవిడకు ఓ చిన్న బంగళా వుంటుందనీ, చుట్టూ తోటా, ముద్దుచ్చే కుక్కసిల్లా.._. తోటలో కుర్చీ వేసుకుని కూచుని ఏ పు స్తకమో ఆవిడ చదువుకుంటూ వుంటుందని.__యిలా వూహించేదాన్ని. చివరికి మా అందరికీ నేను వూహించి పూహించి మాటల్లోకి మార్చిన ఆ వూహా చిితం మధ్యలో మా టీచరుని చూడాలనే కోర్కె బల మెపోసాగింది, రోజురోజుకీ! ఎలా వెళ్లాలి? ఏం సాకు కల్పించుకోవాలి?
ఒక రోజున ఆమె రాలేదు స్కూలుకి. సొఫ్‌ రూమ్‌లోకి తొంగి
10
చూసిన మాకు ఆమె ముఖం కన్పించలేదు. లెక్కల పిరియడ్‌ తరవాత వచ్చిన పొస్టోీ టీచరుని అడిగాము___ోమాథ్స్‌ మిస్‌ రాలేదే "మని? మా హిస్టరీ టీచరు మహ నిక్కచ్చి మనిషి. ఇలాంటి అధిక (ప్రసంగం పిల్లలు చేయకూడదని మందలిస్తూ - “మిస్‌ రోజీకి వంట్లో బాగాలేదు. వారం రోజులు లీవ్‌ పెట్టార” అంది, నాకు గుండె ఆగినంత సని అయింది. రోజీ టీచరు యింటి అడ్రసు మా కెవరికీ తెలీదు ఆమె ఎక్కడుంటారు? ఇల్లు కనుక్కోడం ఎలా? ఎవరి నడగాలి ఎ్యడ్రసు? హిస్టరీ టీచరు పెట్టిన చివాట్లు తిన్నాక అసు అడిగేపొటి ధైర్యం ఎవరికీ లేకపోయింది. ఆవారం రోజులూ నేను పడిన బాధ యింతా అంతా కాదు. అన్నం సరిగా తి నేదాన్ని కౌదు, ఇంట్లొ ఆఅందరిమిదా చిరాగ్గా వండేది. అంత [క్రితం ఒక్కు-క్షణ౦ లేటయితే అన్నం కుక్కుకు పరిగె త్త నాకు స్కూలుకి వెళ్లాలంటేనే బెంగగా వుండేది. నాలోని యీ బాధని (గ్రహించలేని మా అమ్మ చీవాట్లు వేసేది. అప్పుడుగాని స్కూలుకీ బయలు దే రేదాన్ని కొదు,
వారంరోజు లయినాయి = ఆదివారం వెళ్ళిపోయింది. సోమవారం ఉదయం౦ తెల్ల వారినప్పటి నుంచీ నా మనసు ఒకవైపు ఆశాభావంతో, మరోవై పు నిరాశతో వూగినలాడుతోంది. ఈ రోజు టీచరు నసారా? రారా? రాకపోతే ఏం చెయ్యాలి? ఎట్లా?
ఎదురుచూచిన 6క్కూల క్లాసు రానే వచ్చింది. నెమ్మదిగా లిలాక్‌ పరిమళం గాలిలో తేలివసోంది. హమ్మయ్యా! అనుకున్నాము, ఒక్కసారి అందరం చప్పట్లు గొట్టాం, “గుడ్‌ మార్నింగ్‌ మిస్‌ అంటూ. ఆమె క్షణం తెల్లపోయారు. మళ్ళీ సర్దుకుని _ “చిల్లన్‌' క్‌ చిల్ల౦న్‌ బి కృయిట్‌* అంటూ నవ్వుతూ మమ్మల్ని మందలించారు. క్షాపింగ్‌ మొదలు పెట్టనదాన్ని నేనే అని ఆమె గమనించారా? = అని ఒక్కక్షణం భయమేసింది. కాని ఆ విషయం ఆమె గమనించినట్లుగా
|.
లేదు. రోజీ టీచరు చిక్కి పోయినట్లుగా సీరసంగా కనిషించారు. *మి హెర్త్‌ ఎలావుంది మిస్‌” అనిక్షమనమాచారాలు విచారించే రైర్యం ఆనాడు మాలో ఎవరికీ లేదు. ఖు సో శః
మము వూహించుకుని వువ్విళ్లూరుతున్న అవకాశం రానే వచ్చింది. ఆ ఏడు ఎస్‌, ఎస్‌, ఎర్‌, సి. వాళ్ళ ఫేర్‌ వెల్‌పార్టీ భారం మా ఫిఫ్‌ ఫారమ్‌ పిల్లలమీద పడింది ఇదొక గొరవంగా భావించా మను కోండి. ఈ 'ఫేర్‌ వెల్‌ పార్టీకి డబ్బు అన్ని కాసులనుంచీ వసూలు చేసిన్హా నిర్వహణ దాధ్యత మటుకు ఫిప్‌ ఫారమ్‌ మీద వేస్తూంటారు. ఆరోజు టీపారీ, నాటకొలుు పాటలు, స్పీచెస్‌; పిల్లలని, సాఫ్‌ నీ, హెడ్‌ మిస్రోస్‌నీ ఆహ్వానించడం ఇవన్నీ ఫిఫ్స్‌ ఫారమ్‌ నెత్తిన పడతాయి. డబ్బు వసూళ్ళలో కూడా = ఏ ఏటికా ఏడు పోటీపడి - ముందుకంటే ఘనంగా జరిపించాలని కిందా మీదా పడుతూంటారు,. సరిగా ఆ ఏడు మేము కూడా అటువంటి పోటీలోన్సే పడ్డాం. నెల్లాళ్లపాటు చదువులూ, క్లాసులూ అనేవి మర్చిపోయి. తిరుగుతున్నాం. ఈ (పయత్నా ల్లో పెద్ద వాళ్లు, అనగా టీచర్లుగాని హెడ్‌ మిసెస్‌ గాని కల్పించుకునేవారు కాదు. అలా కల్పించుకుం టే పిల్లల్లో ఆర్గనైజింగ్‌ కెపాసిట్సీ ఆత్మ స్టయిర్యమూ తగ్గిపోతాయని.__మా "హెడ్‌ మిస్రోస్‌ నమ్మిక,
క్లాసులో వున్న నలభై మంది మీ అయిదుగురి చొప్పున కమిటీ లుగా ఏర్చడి చందాలూ, (డామాలూ, ఆహ్వానాలూ, ఫలహారాలూ, ఉప న్యానాలూ, ఏడో్కో-లు ప్మతాలూ = యిలా ఒకో భాగానకి ఒక కమిటీగా ఎర్పడి, మా చిన్న బ్యురలకి తోచిన విధంగా = మాలోనే మేము కమి టీలు, సబ్‌కమిటీలూ అని ఏర్బ్చురచుకున్నాం, నేను ఎలానో అలా నమ్మదిగా ఆహ్వాన సంఘలలోకి దూరేందుకు (ప్రయత్నించి, చిర కాల వాంఛితం నర వేర్చుకోడానికి (ప్రయత్నించాను. ఆహ్వాన సంఘంలో
12
గనక వుంపే కాసు క్లాసుకీ వెళ్ళి పిల్లల్ని ఆహ్వానించడం, టీచర్స్‌నీ హెడ్‌ మిస్రైస్‌నీ యిళ్ళకెళ్ళి (ప్రత్యేకంగా పిలవడం, యస్‌. యస్‌, యల్‌. పి, పిల్లలకీ పేరుపేరునా ఆహ్వానాలు చేతికి అందచెయ్యడం౦ = యివన్నీ వుంటాయి. ఇలా పిలిచే సమయంలో రోజీ టీచరింటికి వెళ్ళ వచ్చునని ఆమెని మేము వూహించుకున్న మనోహర మైన పరిసరా లలో చూడవచ్చుననీ నా ఆశ,
అసలు యుట్ట మొదట నన్ను స్పీచెస్‌, (డామౌ నిర్వహించే కమిటీలో వెయ్యాలని పట్టుబట్టారు మా క్లాసువాళ్ళు. నేను అందులో వుండననీ, కొవాలం టే రెండు కమిటీలో వుంటాననీ గొడవ చేళాను. రోజీ టీచర్ని యింటి కెళ్ళి చూడాలనే నాయీ కోర్కె వల్ల నేను రెండు కమిటిల్లో బండ చాకిరీ చెయాల్సి వచ్చింది. కాని నేనా బాధ్యతని సంతోషంగా స్వీకరించాను,
ఆహ్వానాలు అచ్చువెయ్యకూడదు; మా చేతులోనే తయారు చెయ్యాలి. అది మా స్కూలు నియమం. వేసిన డిజై ను వేయకుండా లోపలి ఆహ్వానంలోని మాటలు ఒకరైనా=పైన వేసే బొమ్మలూ, లతలూ, వాడేవంగు తేడాగా వుండాలి. ఒక లటీదరుకి వేసిన అతలు మరో ఓవరుకి వెయ్యకూడదు. ఎస్‌. ఎస్‌, ఎల్‌. సి, పిల్లలకి లతలూ పూలతో పాటు ఏదో ఒక సూకో, స్నేహపూరిత వాక్యమో (పతి వొక్కరి ఆహ్వానంలో విడివిడిగా రాయాలి. ఇప్పుడు తల్చుకుంపే అనిపిస్తుంది=ంఇంతటి (ప్రయత్నం, ఇంతటి సన్నాహం ఆఖరికి ఆడపిల పెళ్ళికి రూడా చెయ్య రేమోనని.
అందరి ఆహ్వానాలూ పూ ర్రిచేశాము, ఒక్క ఆహ్వానం తప్పం= ఆది ఒక్కటీ నేనునా యిష్టం వచ్చినట్లు తయారు చేసి, నాకు నచ్చిన (ప్రకారం చ్మితం౦ వెయ్యదల్బుకున్నాను, లేత గులాబీరంగు కవరు తయారుచేసి (క్రీమ్‌ కలర్‌ పేపరుపై ఒకే ఒక్క గులాబీపువ్వు వేపి,
13
ఆ గులాబీ 'రేకులపై మంచుబొట్లు పడుకున్నట్లు చిితించిి ఆ మంచు విందువుల్లోంచి మా ఆహ్వానం బయలు దేరినట్లు రాశాను. అన్ని ఆహ్వా నాలకంటజ యీ కవరు చాలా ఆందంగా నచ్చింది. అది నేను ఎవరి కోసం తయారు చేళానో ఆందరికీ తెలుసు, ఆ ఆహ్వానం చూశాక ఇది హచ్‌. ఎమ్‌. కిస్తే బాగుంటుంది అన్నారు ఒకరిద్దరు.
కాని నేను ఒప్పుకోలేదు. మా కమిటీకి నేను ముఖ్యురాలిని కాబట్టి, ఆఖరి నిర్ణయం నాదే కాబట్టి ఆ ఆహ్వానం రోజీ టీచరుకని నేను (ప్రత్యేకంగా తీసి పెళ్లుళాను.
రౌనీ ఆ ఆహ్వానం అలా ఊరికే యివ్వడం నాకు తృప్ర్తగా లేదు. ఆగులావీ పూవకి సన్నని నువాస నుండాలి. రోజీ టీచర్‌కి మళ్లే నే అది సన్నని పరిమళాలు వదజల్లాలి = ఎలా? అమ్మ అప్పుడూ అప్పుడూ యిచ్చిన డబ్బులు, నా పుస్తకాల పెటైలో అడుగున దాదు కుంటూ వచ్చినవి, పెకి తీళాను, మొత్తం రెండు రూపాయలు దొరి కాయి. ఎవరికీ తెలియకుండా టీచరు వాడే 'పెర్‌ప్యూమ్‌ కొనాలి. కాని ఎట్లా? ఆ పెర్‌ ఫ్యూమ్‌ని ఏమని పిలుసారు? దాని పేరు లిలాక్‌ అని ఈనాడు నాకు తెలుసు. కాని పద్నాలుగేళ్ళ వయసప్పుడు ఆ పెర్‌ ప్యూమ్‌ "పేరు తెలుసుకొనే అవకాశం నా కెలా వుంటుంది? ఎలానై నా ఆ పెర్‌ ప్యూమ్‌ కొని కవరుకి సన్నగా పూయాలి. ఫేర్‌వెల్‌ పార్టీకి జరుగుతున్న (ప్రయత్నా లన్నిటిక ౦పే యూ సెంటు పేరు తెలుసుకుని కొనడం నా కొక పెద్ద సమస్య ఆఅమింది. దీన్ని ఎలా పరిష్కరిం చడం? రాత్రిళ్ల సదకొండు పన్నెండింటి దాకా ఈ సమస్యని విడ గ-పైందుకు మార్గాలూ = ఉపాయాలూ వెళుకుతుండేదాన్ని.
ఇప్పుడు తల్చుకుంటే నాకే నవ్వుగా పుంటుంది. ఒక మనిషిని అంత తీ వంగా ఆరాధించగలగడం ఆ దశలో ఒక అవస్త కాటోలు అని. నిజానికి ఈనాడు అంత వెరి ఆరాధన కలుగదు. రోజీ టీచర్ని,
కేటీ
“మిస్‌ _ మీ రేం పెర్‌ ప్యూమి వాడుతారు” అని ధైర్యంగా అడీగి
వుండాల్సింది. అంత స్వల్ప విషయానికి ఎందుకంత మథనపడ్డానో.
ఆమె* అడగరాదు = అడగలేను. అచే ఆ దళలోని అమాయికత, .. సా వ
ఆరోజు లెక్కలక్త్షాసు అయిపోయాక టీచరు తన పు స్తకాలు తీసుకెడ్తూ రుమ్మాలు మర్చిపోయారు. అది సరిగ్గా నాకోసమే సంభ వించినట్లు, నా సమస్యను ఏదో అదృశ్యహ_స్టం పరిష్కరించినట్లు సంబరపడిపోయాను, *ఆ కర్చిఫ్‌ యింటర్‌ వెల్‌లో టీచరుకి అంద జీసాను,” అంటూ నా బాగ్‌లో పెట్టుకున్నాను. సన్నని పరికుళాలు వెదజల్లుతున్న ఆ రుమ్మాలు చూడగానే నా మెదడులో ముందు కార్య [కమం గబగబ ఆకాశంలోని వెండి మబ్బుల్లాగా ఒక ఆకారం దాల్చడం మొదటి పెట్టింది. ర్యాత్రిళ్ళు నిద్ర పోకుండా ఆలోచిస్తున్న నా సమస్యకి ఒకదారి కనిపించింది.
ఆ రోజు నేను అనుకున్న విధంగా స్టాఫ్‌ రూంకి వెళ్ళి రోజీ టీచరు రుమ్మాలు యిచ్చెయ్య లేదు. అది నాసంచిలోనే సువసనలు వెదజల్లుతోంది. ఆ నాయం[త్రం యింటి కెళ్ళాక హోమ్‌వర్‌ గ్రా చేసు కునేందుకు క్రాస్‌ మెట్‌ యింటిక ళానని అమ్మతో అబద్ధం చెస్పి బజారు కెళ్ళాను. ఏనాడూ బజారుకి ఒంటరిగా వెళ్ళని నేను, అందులో యిటీ వల ఎటూ కదలనివ్వని కట్టుదిట్టంలో వుంచే వయసుకి వచ్చిన నేను, ఆ దీపాల వేళ తెగించి ఒక్క ర్రినీ బజారుకి వెళ్ళాినూ అంపే ఆనాటి నా తెగువకి నాశే ఆశ్చర్యంగా వుంది. ఎవరన్నా నన్ను చూపి యింట్లో చెప్పివుంటే, మౌ అమ్మ ఆ రోబే నాభరతం సట్టివుండేది. మరునాటి నుంచీ నా చదువు గుంట పెట్టి గంట వాయించే సేది.
నెమ్మదిగా దొంగలాగా ఆ దీపాల వేళ బజారుకి వెళ్ళి, ఓ ఫాన్సీ
శే
షాపులోకి దూరి టీచరు రుమ్మూలు ఆ షాపువాడి ఎదురుగా పెట్టి యిలా టిది కావాలన్నాను.
ఆ షాపువాడు డజను రుమ్మాళ్ళు గల అట పెపై నా ముందుకు తోళాడు,
“ఉహు(=రుమ్మాళ్ళు కాదు; సెంటు”
లేతినీలంగా వున్న ఒక చిన్న పెట్లి తీపియిచ్చాడు. దాని
న్‌
లోపల ఒక బులి పీసా వుంది.
“డిని మూత తీసి చూసాను” అన్నాను ఆసెంటూ యీ "సెంటూ ఒకటపునోకాదో అని.
“సీలు తీస్తే- తీసుకుని తీరాలి. ఓపెన్‌ చేసింది చూపిసా నుండండి,*” అంటూ అదే మాదిరి బాటిల్‌ తీసి చూపాడు.
నా దగ్గరున్న డబ్బుకి అతి చిన్న సీసా దొరికింది. అప్పుడు తెలిసింది = పెర్‌ఫ్యూమ్‌ని “లిలాకొ అంటారనీ, దానినే మనవాళ్లు లీక్‌ అని పిలుసారనీ. ఆ సీసా త్రీసుకుని-గబగబా యింటికి చేరుకున్నాను.
దారిలో ఎవరన్నా చూసారని భయం ఒక పక్కాా అనుకున్న పని సాధించాననే గర్వం ఒక పక్కా. అ మరునాడు రోజీ టీచర్‌ ఆహ్వాన పషృత్రికకి లిలాక్‌ పెర్‌ ప్యూమ్‌ అద్దాను. తర్వాత ఆబాటల్‌ నా పుస్తకాల పెళైలో అడుగున దాచెశాను. ఆ పెర్‌ప్యూమ్‌ వాడేపాటి ధెర్యం నా కానాడు లేదు, అలా దాచిన పెర్‌ ఫ్యూమ్‌ బాటిల్‌, ఆ చిన్న బాటిల్‌ నాతోపాటు, పెళ్ళి ఆయాక సాంతయింటి కొచ్చింది. ఈనాడు ఆ పెరఫ్యూమంశే నాకంత యిష్టంలేదు; కాని ఖాళీ అయిన ఆ సీసాని సారెయ్యలేకుండా వున్నాను. (ప్రతిసారీ గ్యాడైెజ్‌ సర్టినపుడు ఎందు కీ ఖాళీ సీసా, అనవసరమైన చెత్త, పారద్దాం అనుకుంటా, కాని ఒక్క సారి రోజీ టీచరు, బాల్యంలోని ఆరాధన, అప్పుడు నేను పడిన తపన జాపకంవచ్చి, ఇరవె ఎళ్ళనాటి బాలిక అపస్థను తలుచుకు జాలిపడి, హద యూ
16
ఆ దశకు స్మృతి చిహ్నంగా పుంచేశాను, గృహిణీ న మిన మూనాటి నేను. వ వః ఖ్‌
ఈ జ్ఞాపకాల దొంతరలో అసలు కథ మర్చిపోయాను. రిసె పన్‌ కమిటీ మెందిర్సు అయిదుగురం ఆహ్వాన సతికలు టీచర్చుకి స్వయంగా అందించడానికి బయలుదేరాము. ఆ కమిటీకి నేను ముఖ్యు రాలనని ముందే చెప్పాను కదూ! అంచేత పాతికమంది టీచర్సునీఎ యిళ్ళుకు యిద్రరం ముగ్గురం చొప్పున వెళ్ళిపిలవడానికి నిశ్చయించు కున్నాము. ముఖ్యురాలిని కౌబట్టి, విగూప్‌ ఎలా వెళ్లాలో, ఏ టీవరుని పిలవాలో నొ నిర్ణయం (ప్రకారం జరిగిపోయింది. హెడ్‌ మిసెస్‌, ఎస్‌. ఎస్‌, ఎల్‌. సి, కొచ్చే టీచర్చు, రోజీ టీచరూంవీరిని నేనూ, మరో యుద్దర ౦ స్వయంగా వెళ్ళి పిలవాలని నిశ చయించు కున్నాము,
సరే! అనుకున్న రోజు రానేవచ్చింది. అందరి టీచర్లు లాగానే ఆమె ఎడెసూ తీసుకున్నాము. ఆరోజు ఆదివారం. మా (గూప్‌ పిల వాల్సిన పన్నెండు యిస్భూ ఆరోజు ఫూర్తి చేసెయ్యూలని గాను. మొదట 'హెన మిస్రైస్‌ యిల్లు; ఆ తరువాత ఎవరింటి కెళ్లాలనే (ప్రశ్న వచ్చింది. నాకు రోజీ టీచరింటికి వుదయం పూటగాని, మధ్యాహ్నం ఎండలోగాని వెళ్ళాలని లేదు, సాయంత్రం వేళ చల్లగాలి వీస్తూంపే- నేను వూహించుకున్న సుందర పరిసరాల్లో, తోట మధ్యలో, కుర్చీలో కూచునీ ఆమె పుస్తకం చదువుకుంటున్నపుడు ఆహ్వానించాలనివుంది. అది పైకి చెప్పకుండా రోజీ టీచరింటికి సాయం(త్రం వెళ్ళేటట్లు కార్య (క్రమం ఏర్పాటు చేశాను. ఈ విషయంలో మిగతా యిద్దర్నీ నేను నా యిష్ట్య్రసకారం తిప్పాననే చెప్పాలి.
ఉదయం, మధ్యాహ్నం కోతుల్లాగా ఎండలో తిరిగాం. మూడిం టికి ఎవరిళ్ళకు వాళ్ళం వెళ్ళి, స్నానాలు చేసుకుని, మళ్ళీ నాలుగింటికి
౨ శే
పిలుపులకి బయలుదేరుదాం-అని నిశ్చయించుకున్నాం. ఇంటికొచ్చి స్నానం చేశాక అమ్మ ముదురు ఆకు పచ్చ పరికిణీ, తెల్లవోణీ వేసు కోమం కేంవొద్దని హోరా హోరీ దెబ్బలాడాను. మారోజీ టీచర్‌! ముదురు రంగులం' పే యిష్టంలేదు. ఈ విషయం అమ్మ కెలా చెప్పును? నా ఆరాధ్య దైవం=ఆమె యింటి కెళూ ఆమెకీ యిష్షంలేని రంగులు ఎలా కట్టుకుంటాను? మూతి ముడుచుకు మొండెళ్తు వేసి తెల్ల పరి కింక్సీ లేత గులాబీ వోణీ వేసుకున్నాను. సరిగా నాలుగున్నర అయే సరికి బయలుదేరాం,
ఎలా వుంటుంది ఆమె యిల్లు? గేటులో కుక్కని కళక్తేసి వుంచు తారా? మమ్మల్ని నవ్వుతూ ఆహ్వానించి (పశాంతంగా వున్న హాల్లో కూచో మంటారు. తోటలో పువ్వులు కోసుకో మంటారు. “వద్దు మిస్‌, చెట్లకుంటేనే బాగుంటాయి అని నేను వారిసాను. ఇలా నాగుతున్నాయి నా వూహలు నా పక్కనున్న వసూ, జయాకూడా నా వూహలకి తాళం వేస్తున్నారు.
'పెద్ద బజారు దాటాము, ఉ&౭8రికీ ఉ& త్తర ంగావున్న అగహారం వైపు తిరిగాము. ఆ(ప్రాంతాల యిళ్లు కిక్కిరిసివున్నాయి. “అబ్బే, యిలాటిచోట మౌ రోజీ టీదరు వుండదు. ఇవి దాటాక వున్న బంగ కాల్లో వుంటారు" అంటూ నడచుకుంటూ పోతున్నాము, మేము నడు స్తున్న వీధి ఆఖరి యింట్లో-మా కాసులోనే వున్న సుభద్ర కన్చించింది.
“ఇ దేమిటి ను వ్విక్క డున్నాపవు” అన్నాము, ముగ్గురం ఏకకంఠంతో.
“మా యిల్లు యిదే, మీరు రోజీ టీచర్‌ కోసం వచ్చారు కదూ!”
“క్ష్య(” అన్నాను నీరసంగా,
“రండ్కి నేను తీసుకెళానూ” అంది సుభద్ర
18
రోజీ టీచరుకి చిన్న బంగళా వుండాలే! చుట్టూ తోట, ఆ తోటలో పూలచెట్ల మధ్య కుర్చీ వేసుకు కూచుని, తన కిష్పమైన పుస్తకం చదువుకోవలసిన రోజీ మేరీ ఈ సుభద్ర యింటికి దగ్గరగా ఉండడ 'మెమిటి? మా చక్కటి కలలలోకి సుభద చొరబడిం దేమిటి? ఎవ రీ సుభద్ర? ఈ రోజీ టీచరుక్సీ యీ అమ్మాయికీ గల బాంధ్య మేమిటి?
(ెకు సుభ్యదని చూస్తే గిబదు. అంటే అదేదో ద్వేషం అని కాదు. మా క్రాసులో ఎప్పుడూ (ప్రతి విషయంలో ఆఖరున వుంటుంది సుభద్ర. వయసులో మా కంటె రెండు మూడేళ్ళు పెద్దది. భారీగా చామనచాయగా వుంటుంది. (పతి కాసు విధిగా తప్పుతుంది. దేని లోనూ ఉత్సాహం చూపించదు. _స్తమ్టుగా తక్కువ మాట్లాడే నుభద్ర, రోజీ టీచర్‌ యింటిసక్కన వుంది. రోజీ టీచరు యీమెకు తెలుసు అంపే నాకుతల కొ-స్తుసినట్ల యింది. అసలు మొదటిబెంచీ వాళ్ళం యీ సుభద్ర నెప్పుడూ లక్ష్యం పెట్టం-మా (గూప్‌లో కలుప్పకోము. అలాటి సుభద్ర నా ఆరాధ్యదై వం, రోజీ టీచరు ఇంటి పక్క నుండ టమా? ఇది జరగటానికి వీల్లే దు-అనిసించింది నాకు, నిజానికి మా ముగ్గురిలో ఎవరికీ యీ సుభద్ర సాయంతో రోజీ టీచరు యిల్లు కనుక్కోోవాలని లేదు. కాని సుభ్లద “రండి నేను తీసు కళాను” అంటోంది. ఆలాటసప్పుడు కాదని అనడం ఎలా? అయిషంగానేే ముగ్గుర ౦ బయలుదేరాము, న సుభద్ర మమ్మల్ని తను నిల్చున్న గుమ్మంలో నించి లోనికి పొడుగ్గా, సందులాగా వున్న చోటు దాటించి సన్నని మేడ మెట్ల 10
వెపకి తీసుకెళ్ళింది. నా కి దేదో మోసంలాగా వుంది. నేను వూహించు కున్న రోజీ టీచరు పరిసరాలు యివి కావు. సుభద్ర కావాలనినుమ్మల్ని తప్పుదారి పట్టిస్తోంది. నిళ్ళ పంప్ప, ఆ చుట్టూ అయిదారు బిందెలో ఆడవాళ్ళు, పక్కనే అంట్ల గిన్నెలు, అవి దాటాక మెట్లు చీకటి వీకటిగా! యీ సందులో మా టీచరు పుండటమా? కాదు, ఎప్పటికీ కాదుం అని అరవా అనిపించింది. కాని నో ఆ త్తలేక పోయాను. సుభద్ర దారి తీయగా ఒక్కళ్ళం మాత్రమె పశ్తు ఆ యిరుకొటి పాతకాలపు కర మెట్టు ఎక్కి- డాబాలోకి వచ్చాము. డాబాలోకి వచ్చాక నాకు [పాణం వచ్చినట్లయింది. నాలుగ్లై దు [కోటన్స్‌ తొ్రైలు నా వూహల చిహ్నంగా నా కళ్ళబడ్డాయి.
ఆడాబాలో నే ఒకేఒక్క నలుచదురపు గది. పక్క నో సందులాటి గది. ఆ పక్కనే చిన్న రేకుల గది _ఈమూడు కలిసి రోజీ టీచరుయిల్లు. ఆ సందులాటి గదిలో వండుకుని, యీ గదితో వుంటారట, మేము వెశ్ళేసరికి టీచర్‌ కాంప్‌కాటు మీద పడుకుని వున్నారు. మనిషి నీరసంగా, నిద్రపోయి లేచిన టున్నారు. స్కూల్లో అప్పుడే విచ్చిన పువ్వులా, స్వచ్చంగా వుండే రోజీ టీచరుక్రీ యీ మంచంమీద పడుకున్న వ్యక్తికి ఎక్కడా పోలిక లేదు.
“50డి=రండిి అంటూ గుమ్మంలో నిల్చున్న మమ్మల్ని ఆహ్వానించారు. వమా శేదో సిగ్గుగా వుంది మా వూహలన్నీ నేలబడ్డ గాజు బొమ్మలాగా చితికిపోయాయి. ఆ పగిలిన ముక్కల్ని ఏరుకునే (ప్రయత్నంలో వున్నాము.
వణుకుతున్న చేతులో యిన్విశేషన్‌ అందించాను. ఆ యిన్వి "టీషన్‌ తయారు చేస్తున్నప్పుడు, దానికి 'పెర్‌ ప్యూమ్‌ పూస్తున్నప్పుడు ఉన్న ఉత్సాహం, ఆనందం ఆమె చేతి కీసున్నపుడు లేవు. కొని నవ్వుతూ నావంక చూసిన ఆ కళ్ళు నా ఆరాధ్యమూ రిని జ్రాపకం చేస్తున్నాయి.
20
“ఎల్లుండి మీరు తప్పకుండా రావాలి మిస్‌, నాలుగింటికే (పోోగామ్‌ మొదలు పెడతాము" అన్నాను బొంగురు కంఠంతో.
“రావడానికి (ప్రయత్నిసాను. నా హెల్షు బాగాలేదు. అసలు రేపు స్కూలికి వసానో రానో” అన్నారు రోజీ పాలిపోయిన ముఖంతో నవ్వుతూ.
“ఏం టీచర్‌, రారా” అన్నాను ఆదుర్దాగా.
“మళ్ళీ ర్యాతినించి జ్వరంగో వుంది. రేపు తగుతుందో లేదోం తగ్గకపోతే సుభ్యద్ర చెప్పతుంది మీకు” అంది ఆవిడ.
అప్పుడుగాని నాకు సుభద్ర ఉనికి జ్ఞప్తికి రాలేదు. సుభద్ర అక్కడ తనకి చాలా చనువు వున్నటు డాబాలో ఆరబెటిన బటలు
ల్‌ రు ర్స లోపలికి తెచ్చి పడేసింది. ఈ సుభదకి యిక్కడ చాలా స్వతంత్రం వున్నట్లుందే అనుకున్నాం.
“సుభద్రా, పేటుతకో బిస్కట్లు తీసుకురా” అని కేకవేసారు
సట్‌, ఛో టీచరు
“వద్దు, మిస్‌, మీరు [శమపడకండి” అన్నాము అందరం ఏక కంఠంతో.
“ఫజ్రవాలేమ, మాయింటికి ఫస్తు .పెము వచ్చారు- కీసుకొండిం సుభద్రా, ఏళ్ళకి తెమనేడ్‌ కలిపియ్యి.”” అన్నారు మళ్ళీ. సిగుపడుకున్న మమ్మల్ని బలవంత పెటి విస్కట్లు పెట్లారు. లెమనేగ్‌ తగుతే గాని
ర్స ళల థు వొప్పుకోలేదు. స్కూల్లో అతి ముక్తసరిగా, నెమ్మదిగా పాఠాలు చెప్పె టీచరు పవేరుమూతో చనువుగా మాట్లాడే యీరోజీ మేరి వేరు అని పించింధి. అంటే మమ్మల్ని స్నేహమధురిమలో, ఆపేక్షతో కఇటశారు. మా ఊహాలోకంలోని పూలతోట, చిన్న బంగళా, (పళశాంత వాతావరణం అన్నీ "పేక మెడల్లా కూలిపోయినా, ఆ మూర్తి స్థానంలో స్నేహ న్టీ్రి అయిన ఒకకొత్త టీచరు వెలిసినట్లు ఆయింది. ఒక గంటసేపు కూచుని లే
చీకట్లో మెట్లు దిగుతున్న మాశెవ్వరీకీ యీ అనుభవం ఆశాభంగం కలిగించలేదు సరిగదా, మాతో నప్వుతూ కులాసాగా మాట్లాడే ఓ స్నెహ మూ రిని సంపాయించినట్లు అనిపించింది.
ఆవిడ మమ్మల్ని అస్పుడప్పుడు వస్తూ వుండండని ఆహ్వానించి నప్పుడు, అదేదో మేము అతి ఉన్నత మెన పీఠం ఎక్కినట్లు ఫీలయ్యాం.
మిగతావాళ్ళు భావాలు ఎలా వున్నాయోగాని నాకు మటుకు సుభద్రని చూ స్తే ఎక్కడో కాస్త జలసీ కలిగింది. ఈ సుభద రోజీ టీచ రింట్లి" అంత చనువుగా, స్వతంత్ర ౦గా తిరగడం నాకు ఏదో బాధగా వుంది. అది జెలసీ అనీపేమా, ఆరాధనా వున్నచోట ఈ భావం దానంతట అదే ఉదయిస్తుందనీ నా కస్పట్లో తెలియదు, తెలుసుకునే పాటి వయసూ కాదు.
కానీ ఆ రోజునుంచీ నాకు సుభద్ర అంపే కాస్త కోపంగా వుండేది. నిజానికి సుభద మా ఖబుర్హ లో చనువుగా కల్పించుకునేది కౌదు. ఒకవేళ ఆ పిల్ల మౌట్లాడబోయినా, నేను దూరంగా వెళ్ళిపోయ దాన్ని,
ఆ ఏడు స్కూల్లో "ఫేర్‌ వెల్‌ పార్టీ చాలా బాగా జరిగింది. కౌని ఒక్క టేలోపంరోజీ టీచరు స్కూలికి రాలేదు. సుభద్రా రాలేదు. నాకు ఆ టీచరు రానందువల్ల కలిగిన వేదన మాటల్లో చెప్పలేను. అవిడ రాని వె ల్సివల్ల నాకు ఆనాటి పా విశేషాలు కూడా అంతగా గుర్తు లేవు,
ఆ వారమంతా రోజీ టీచరు స్కూలికిరాలేదు; సుభదా రాలేదు, నామనసు ఆదుర్దాతో సతమత మైపోతోంది. ఆవిడ కెల్లా పుండి? ఏం జబ్బు?
బ్‌ర్యం చేసి ఒకనాయం[తం నేనూ జయా లక్ష్మీ గేమ్ము పీరిగ్‌ ఎగ్గొటి రోజీ టీచరింటికి వెళ్లాము. మేము వెశ్లేసరికి టీచరు జ్వరంతో మంచంమీద పడుకుని వున్నారు. కాళ్ళవైపు కూచుని సుభద్ర
అల
ఆమెకాళ్ళు పడుకోంది. పక్కన ఎవరో ఒకాయన కుర్చీలో గంభీరంగా కూచుని వున్నారు. గుమ్మం దగ్గర నిల్చున్న మాకు రూములోపలి కెశ్లే సాహసం లేకపోయింది. గుమ్మంలో మమ్మల్ని చూసిన సుభద గబుక్కున లేచింది సిగుపడుతున్నట్లు, ఆ దృశ్యం మాకు కొంత ఆశ్చర్యమే కలిగించింది. పక్కకుర్చీలో కూదున్నాయన “రండి, రండి రోజీ, నీ స్థూడెంట్సు కాబోలు చూడు” అంటూ చాలా చనువుగా ఆహ్వానించారు.
ఉదర వీ కెలా వుంది? మిస్‌ మీ కేంజ్వరం?” అంటూ
జ ఆదుర్దాగా (ప్రళ్నీంచాం౦,
“వు రల్రేదుమూమూలు జ్వర మే, రెండు రోజుల్లో తగ్గిపోతుంది. నాకోసం యింతదూరం వచ్చారా? పూర్‌ కిడ్స్‌, కూచోండింసుభదా, చాపపష్టటా"” అన్నా రామె, అమెకళ్ళు ఎరగా వున్నాయి. చెంపలు గూడా వ్మెర్రగా మెరుస్తున్నాయి. “టీచర్‌ ఎ్మర్రబడ్డారు అనుకున్నా మనసులో. కొని అది జ్వర త్మీవతకు చిహ్నమని (గ్రహించ లేక్ష పోయాను,
మేము ఆసాయం(తం ఒక అరగంట పాటు కూచున్నాము, మాకు హార్షిక్సు కలిసి యిస్నించారు. తాగమని బలవంతం చేశారు. సుభద్ర ఆవిడకు మందు ఫోసివ్వడం, టెంసరేచర్‌ తీయడం, నంటింట్ల్‌ వదో చేసుకోవడం * యిలా స్వంత యింట్లో లాగా పనీ పాటా చేసుకుపోతోంది.
కుర్చీలో కూర్చున్నాయనని “ఆంకుట్‌ గారు అని పరిచయం చేశారు టీచరు.
ఆయన బలే సరదాగా ఖబుర్లు చెప్పారు. మా చదువులూ, "'పేరెంట్సు వివరాలు అడిగారు,
“మాథ్స్‌ కెవ రొస్తున్నారు” అని (ప్రశ్నించారు రోబీ,
౮3
కల్పాలు మిస్స్‌ వస్తున్నారు, అవిడ చాలా స్పీద్‌ గా చెపుతారండి* నవ్వారు టీచరు. “అదికాదు. మిన్‌, మీరు చెప్పినట్లుగా అరం అయేటట్లు సమ. ల్‌ సన్‌. చెప్పలేరు” “తప్పు=అలా అనకూడదు.” స్‌, “వీ రెప్పుడొసారు టీచరు?” అని అడిగానుంనా కేదో బాధగా వుంది. ఏం మాట్లాడాలో తెలియడం లేదు. “జ్వరం తగ్గగానే వచ్చేస్తాను. మీ రంతా 'స్పెసిమన్‌ సమ్స్‌ చేసూండండి, మిగతా పిలలంతా ఎట్లా వున్నారు?” ““దావున్నా రండి. “కళ్యాణీ మిస్‌ వస్తున్నారా” “లేదండి, ఆమెకి ఆడ పొపాయి పుట్టిందిట మొన్న” అని బదులు చెప్పింది జయలక్ష్మీ, మే మింక వె కామని లేచాము, “అస్పుడప్పుడు వసూవుండండి. ఈ రోజు చాలా సంతోషంగా వున్నారు, మీ రొచ్చా రని” అన్నారు, అంకుల్‌ గారని పరిచయం చేసిన ఆయనం-డాబా మెట్లదాకా వొచ్చి మమ్మల్ని పంపిస్తూ. దార్లో జయలక్ష్మీ నన్నడిగింది*“ఆవునే, టీదరుకి అమ్మా నాన్నా ఎవరూ లేరా? జ్వరం వ సే వాళ్ళవాళ్ళవరూ రాలేదేం?” అనిం “వాళ్ళ వాళ్ళంతా దూరంగా వున్నారేమో = యీ అంకుల్‌ గారు ఆవిడకు బంధువేమో1[ ఈ కంది అంది జయ ఖండిత౦గా. ఓకన్సీ 'కెట్లా తెలుసు?” “భ్యయన మా బాబాయి గారింటో అదెకున్నారు=వాళు, బాహ్మలు” ఓన్‌, ల్‌ తన్‌, అంది జయ. ఎడ్మ
అవును మిస్‌ రోజీ (క్రీస్టియస్‌ ' ఈయన [బాహ్మడు, బంధువు లెలా అవుతారు? అవరు.
“పెండేమో!గ” అంది జయ, మళ్ళీ,
“ఆయుండొచ్చు. కాలేజీలో కలిపి చదువుకున్నా రే మో!”
“వరి ఆయితే యీవిడ అమ్మా నాన్నా ఎక్కడున్నారో?
“ఐమా సుభద్ర నడుగు”
“స్తుభ్మద్ర అదేమిటి, టీచరు కాళ్ళు పడుతోంది?”
“టీచరు కాబట్టి పడితే తప్పులేదులే” అన్నాను. నా మనసులోని అక్కసున౦తా వెళ్ళగక్కుతూ,
“మా వాళ్ళయితే వూరుకోరు.”
“వాళ్ళ వాళ్ళకు తెలీదేమో!”
“ఎందుకు తెలీదూ? పక్కనేగా వాళ్ళిల్లు సుభద్ర కూడా (బాహ్మ లమ్మాయ్మే” అంది జయ్మ తన కేదో చాలా విషయాలు తెలిసినట్లు.
కళని 'కెట్లా తెలుసు?”
“వాళ్ళమ్మగారు ఎవరిట్లోనన్నా పెళ్ళయితే పసుపులూ అవీ యియ్యడానికి వసారు. మా 'పెదనాన్నగారింట్లో యీవిడను పెట్టారు,” అంది జయ,
జయవాళ్ళుకీ బాగా డబ్బుంది. వాళ్ళు నాన్నగారు మా పూళ్ళో లీడింగ్‌ లాయరు, వాళ్లది చాలా పెద్ద బలగం. ఇంచుమించు ఒక వీథంతా జయావాళ్ల మేనత్తలు, బాబాయిలు, సినతల్లులు = యిలా అంతా సొంత యిల్లు కట్టుకొని వున్నారు. జయావాళ్ష నాన్నగారికి పెళ్ళి వూరేగింపులకి వాడే, టాపు మడిచేటటువంటి టూరర్‌ కా రొకటివుంది. అస్పట్లో మా వూళ్ళో వున్న పాతిక ముప్పై కార్లలో అది ఒకటి. అంచేత, ఆ కారుకి చాలా మందిని గూర్చి తెలుసు, చాలా కుటుం బాలతో పరిచయం వుంది.
05
“సుభద్రొవాళ్లూ చాలా బవీదవాళ్ళా”” అని అడిగాను నేను జయని,
“వాళ్ళ నాన్న పేకాడి అంతా పాడు చేశారట, వాళ్ల మ్మగారు మా అమ్మతో అంటుంజే విన్నాను” అంది జయ.
“మరి సుభద్ర [ళ ద్దగా చదవదేం?” అని అడిగాను వీదరికానికీ, చమవుకీ పొంతన వుందని ఎవరో నాకు రాసిచ్చినట్లు.
“నువ్వు ఎవరిదగ్గిరా అననంపే నీకో విషయం చెబుతాను” అంది జయం-ఎదగటోతున్న స్త్రీకి నాందీ (ప్రసావనై న “గాసిప్‌ నా చెవుల వేసూ.
5న్తాశ్రేం పట్టిందే. “పామిస్‌” = నే నెవరి దగ్గరా అనను” అన్నాను.
“సుభద్రకి 'పెళయిందే?ొ అంది. జయ, పెద రహస్యం
న్‌, (6) నా చెవిన వేసున్నటు. అనీ గ్ర
“ఆ'-అన్నాను నేను-బహుళా నా నోరు కప్పలా తెరుచుకుని పోయి పుండివుంటుంది.
“చిన్నప్పుడే పెళ యిందిట. అతను పోయాట.” అంది జయ.
మ్‌. లు
“పషాస్ట1 ఆందుకే యింత లేటుగా చదువుకుంటోంది. నాకీ విషయాలు తెలియవే అసలు! సుభద్ర బొట్టు పెట్టుకుంటుం దే-అదెట్లా?” అని అడిగాను=యిుంకా (ప్రపంచం ఏమీ తెలియని అమాయికత తో.
“ఇస్పు డందరూ 'పెట్టుకుంటున్నా రే-మన రోజీ టీచరు లేదూ? ఆవిడ [క్రిసియను, నిజానికీ బొటు పెటుకోరు వాళు. ఆవిడ 'పెటుకోడం
లబ బట టబ ణం టబ లేదూ?” అంది జయ నా అజ్ఞాన తిమిరాన్ని పార(ద్రోలి వివేకోదయం కలిగిస్తున్నట్లు.
వీథుల్లోని ఎలక్‌ [టిక్‌ దీపొలు వెలచడంతో మేము అతి నమ్మ దిగా నడుస్తూ “గాసిప్‌ చేస్తున్నామని తెలిసొచ్చింది. చీకటి పడింది.
26
యింకా ఆలస్యమయితే పెద్ద = వేసే ప్రశ్నలకి తట్టుకోడం మాకు నాధ్యం కాదనీ తెలుసు. ఆళమ్మ ఖదిరు అక్కడికి కటి పెటి గదిగది సన్‌, శర ఖు నడక నాొగించి యిళ దారి పటాం యిదరమూను, క. ఈ ల్‌ ఆ వారం మరుసటివారం కూడా రోజీ టీచరు స్కూలుకిరాలేదు. మేము ఒకటి రెండు సార్లు ఆమెని చూడటానికి వెళ్లాం. సుభద్ర ఆఅయిస్‌బాగ్‌ రోజీ టీచర్‌ తలఫె పెడూనో, కౌళ్లు పడుతూనో, లేక మందిస్తూనో-యిలా ఆమె సేవలో నిమగ్నమె వుండేది. మేమిద్దరం అంటే నేనూ జయా సుభద్ర నెస్పుడూ ఓ మనిషిలా చూసేవాళ్ల ౦ కాదు; పల్కరించే వాళ్లం కాదు. కాసేపు కూచుని వచ్చేసే వాళ్ల౦ అంకుల్‌ గారు మ్యాత్రం మాతో ఖబుర్లు చెపుతుండేవారు. టీచరుకి కౌస్త జ్వరం తగ్గింది. ఆ [కిందటి రోజున పథ్యం తిన్నారు. ఆ రోజు శనివారం. జయ స్కూలుకి రాలేదు. మధ్యాహ్నం పూట మాకు రెండు ీరియడ్సూ అెనన్ఫు లేవు. అంచేత క్రాసు టీచరు సర్మీషన్‌ అడిగి, రోజీ టీచరింటికీ వెళ్లాను. అక్క-డీ దృశ్యం చూసి నేను " అవాక్కు అయాను, రోజీ టీచరు ఏదో గట్టిగా అంత నీరనంలోనూ, కోపంగా అరుస్తున్నారు. సుభద్ర బదులు చెప్పకుండా ఏడుసోంది. పక్కనున్న అంకుల్‌ గారు “వూరుకోంవీ కామ్‌.ఎక్సయిట్‌ అవకు” అంటూటీచరుని సముదామిస్తున్నారు. వనీ న్ఫిగ్రి వొళ్ళు పొగ రెక్కింది. అవతలకి పొమ్మనండి. ఇంట్లో పెట్టుకుని మేపినందుకు తగిన ళా సి చేసోంది. ఫోనా కళ్ళదగ్గిర నుంచి పో._ముందుి* అంటూ గట్టిగా అరుసున్నారు. నాకు లోసలి కళ్ళ డానిక లైర్యం చాలలేదు. వరండాలోనే నిల్చుండిపోయాను, “ఊరుకో రోజీ ఏదో చిన్న పిల్ల తెలీక చేసింది.” ౮/7
“తెలీక చేసిందా? వొళ్ల బలిసి చేసింది. గతిలేనివాన్ని, దీన్నేదో ఉద్ధరిద్దామని, నేను తాప్య్తతయపడ్డుం'పే, నాకు చెప్పకుండా వె శందా? పొమ్మనండి. వెంటనే పొమ్మనండి
“డంరుకో.”
“నేన్స వూరుకోను. అసలు మీవల్లే అది యిట్లా చెడిపోయింది. ఈ ఆరు నెలలుగా ఒక్కసారి నామాట ఎదిరించిందా? మీ అలుసు చూసుకు యిట్లా అయింది
“డోంట్‌ బి పిలీ[”
గి
“సిల్లీ కాదు, నేను నిజం చెప్పుతున్నాను. మీ యిద్దరూ కలిపి
నన్ను ఏడిపిస్తున్నారు అంటూ టీచరు పెదపెటున ఏడవడం అణాల ౧ ఈ మొదలు పెట్టారు.
డాబా కొసన నిలబడ్డ నాకు లోపలి ౩శ్ళే సాహసం కలగలేదు. అదేదో నేను చూడగూడని దృశ్యం లాగా వెనుతిరిగి కింద కొచ్చే కాను. ఆ ముగ్గురిలో ఏ వొక్కరూ నా రాకపోకలని గమనించలేదు.
అఆ రోజున ఏం అవకతవక చేసిందో సుభద్ర అనుకున్నాను. ఇంత సౌమ్యంగా వుండే రోజీ టీచరు, అంత గట్టిగా అరవగలరా
ఇల
అని ఆశ్చర్యపడ్డాను.
సోమవారం సాయం(తం స్కూలునుంచి యింటి కొసున్న పుడు జయని అడిగాను.
“ఏమె=సుభదకి అమ్మ నాన్నా వున్నారుగా!”
“లేకేం-వున్నారు.”
“దుఠెందుకు రోజీ టీచరుగా రింట్లో వుంటూంటుంది?
“ఆవిడ సుభద్రకు చదువు చెప్పించి [ట్రయినింగ్‌ పాస్‌ చేయిసా నన్నారట! ఇంట్ల" తనకి నాయంగా వుంచుకుంటున్నారుటి
“పసంతొా ఆదేచే సుందా?”
26
“అవునట-ఎల్లాగో అల్లా అది చదువుకు ఉద్యోగం చేసుకోవా లని, వాళ్ళవాళ్ళ అభిలాష
“అన్నం యిక్కడే తింటుందా”
“8న దంటారు వాళ్ళవాళ్ళు కౌని అది వంటచేసి పెట్టి స్కూలు కొస్తుంది. టీచరుకి జ్వరంగా! అంచేత అది స్కూలుకి రావడానికి ఏలవడం లేదకుంటా.”
“ఇస్సు ఏం చేసిందో మరి.___అంత శాంతంగా వుండే టీచరు మొన్న సుభద్రని ఎలా కేక లేశారనుకున్నావ్‌! నాకు ఆశ్చర్య "మేసింది
నువ్వు టీచర్ని చూడ్డానికి వెళ్ళావా?
“లోపలి కెళ్ళలేదు-బయటనుంచే వచ్చెశాను”
కక
బది క్రరవాత చెప్పతాగానీ_ఆ అంకుల్‌ గా వరే?”
““చప్పాను గదూ, మా బాబాయి గారింట్లో అధైెకున్నారని. వాళ్ళమ్మూయి మన స్కూల్లో ఫిఫ్ర క్లాసు కాబోలు చదువతోంది. ఆయన కొడుకు రోడ్డుమీద నిల్చుని ఆడపిల్లల్ని 'పేర్లెట్టి ఏడిపిస్తూం టాడు.”
“నువ్వు చూశావా?
“బాయస్‌ స్కూల్లో ఫి ఫ్త్‌ఫారమ్‌ చదువుతున్నాడు, వుత్త రౌడీ వెధవ-కనిపించిన పిల్లలకంతా "పేర్లు పెడతాడు అంది జయ కోపంగా.
“ఎం? ని న్నెష్పుడన్నా ఏఎడిపించాడా?”
“మా వదిన రాజ్యానికి వైట్‌ రోజ్‌ అంటూ పేరు పెట్టి వెంట బడటం మొదలుపెట్టాడు. మా మామయ్య వాడికి దేహశుద్ధి చేశాడు.” అంది జయ విసురుగా.
న్‌
“నిజంగా కొట్టారా?”
“కొటలేదుగాని ఆ అంకుల్‌ గారికి చెప్పారు" అంది జయ,
పె వారంలో టీచరు స్కూలు కొచ్చారు. ఒకటిరెండు నెలలు అంపే యించుమించు యాన్యుయల్‌ పరీక్షలదాకా ఆమె ఆరోగ్యంగానే వున్నారు. యాన్యుయల్‌ పరిక్షలముందు మళ్ళీ జ్వరంపడి పరిక్ష లప్పుడు లీవు పెట్టారు. సుభద్ర మటుకు పరిక్ష రాసింది. కాని అది పాసవుతుందని ఎవరికీ నమ్మకం లేదు.
స్కూలు మూసేరోజున రోజీ టీచరు అలాగే నీరసంగా వచ్చారు స్కూలుకి. ఆ రోజు మా అందరి రిజల్ఫూ చెపుతారు. మా క్లాసులో ముగ్గురు తస్ప అంతా పాసయ్యారు. ఆ తప్పిన వాళ్ళలో సుభద ఒక తె,
సాధారణంగా అఆడపిలలు స్కూలో ఫస్‌రాంకే వసే డిసిన్‌
సలి. మట్‌. లు అణాల లు క్షన్‌ రాలేదన్సీ "సెకండ్‌ రాంకు వై ఫస్ట్‌ రాలేదనీ, అన్ని సబ్దక్‌ లలో ఫస్ట్‌ మార్కులు రాలేదనీ ఏడవడం ఆనవాయితీ! ఏదో ఓ సాకుతో "మేమంతా ఏద్చేవాళ్ల ౦ స్కూలు వోసింగ్‌ రోజున! కాని, తప్పిన సుభద్ర ఏడవలేదు సరిగద్హా అదేదో తనకి సంబంధించనట్లు దూరంగా వెళ్ళి ఓ చెటుకింద నిల్చుంది. లు
టీచ ర్లందరి దగ్గర శలవు తీసుకున్నాము. రోజీ టీచరు దగ్గర కెళ్ళి కట్ట గ్ర 1 సమ్మర్‌ కి వెళ్ళిపోతున్నారా? యిక్కడే వుంటారా?” అని అడిగాను ధైర్యం చేసి.
“హెల్డు యిమ్‌్మ్‌ప్రవ్‌ అయాక వెళాను, నేను యింట్లోనే పుంటా, అప్పుడప్పుడు రండి” అన్నారు మా (గ్రూప్‌ నుర్తశించి.
ఈళస్ట్టకి9 అన్నాం అందరం ఐకకంఠ్యంగా.
శలవల్లో యిల్లు కదలాలంజకే, అందులో వ్య కురాళ్ళయిన ఆడ పిల్లలు యిల్లు కదలాం'టే భగిరథ (ప్రయత్నాలు చెయ్యాల్సి వుంటుంది.
3౮
ఎందుకు? ఎక్కడికి? అని (క్రాస్‌ ఎగ్గామినేషన్‌ చేసే 'పెదవాళ్న (ప్రశ్న జ ౧ (6౧ లకి తట్టుకో గలగడం సామాన్య విషయం కాదు.
నాకూ, జయకీ ఎలానేనా రోజీ టీచ రింటికి వెళ్ళాలని వుంది. స్కూలుం టే ఓ పిియడ్‌ ఎగ్గొట్టి అటునుంచి వెళ్ళిపోయేవాళ్ళ ౦. శలవలు అంపే యింట్లోంచి సరాసరి బయబుదేరాలి. ఆ (ప్రయాణానికి ముందు పెదలు వేసే (పశ్నలు అనంతర ౦.
ళ్‌
“అమ్మా! మాటీచరుకి ఒంట్లో బాగాలేదు. జయా, నేను కలిపి చూసివనాం,” అన్నాను అమ్మతో.
ఏవ దేేఆ టీచరు? స్కూళ్ళు మూశాక యీ తిరుగు దేమిటి?”
*టఆ్రుది క్రాదు, ఆఏడకు ఎవరూ లేరు
“అయితే పెద్దా పేరక్క. లాగా నువ్వు చూసొస్తావా?”
“అది కాదమ్మా-అవిడ చాలా మంచిది. మెము వెళ్ళినపు డల్లా” అంటూ ఆగిపోయాను=మాట జారినందుకు నన్ను నేను తిట్టు కుంటూ.
పూ అమ్మ తోక వేస్తే బొమ్మ సస్రైసుకుంటుంది. “అయితే యిది 'మొదటినారి కాదన్నమాట. ఎన్నినార్లు వెళ్ళా వేం?”
మక్‌.
“మా ఫెర్‌ వెల్‌ పార్టీకి పిలవడానికి” అంటూ నసుగుతున్నాను.
ఇంతలో మా మూడో అన్నం=నా మీద ప లెదారీ పని చెయ్య డమే తన బీవిత లక్ష్యం=వాడు దూకాడు రంగంలోకి.
“కొయమ్‌.కొయ్‌, యిదీ, దీని (పెండు=-ఆ జయలేదూం వీళ్ళిద్దరూ ఆ అగహారపు సందులన్నీ ఏదే స్తున్నారుటు” అన్నాడు అగ్నిమీద ఆజ్యంపోస్తూ.
“ఏవి(కే వా డనేది? స్కూలునుంచి 'పె త్రనాల కెశ్లేంత ఘటి కురాల వయ్యవా?” అంది మా అమ్మ వీకరాకారం దాలుస్తూ,.
“అమ్మా, వీళు స్కూల్లో ఓ (క్రిసియన్‌ టిచరుందిలే = ఆవిడిం
ళల మ్‌. ళు 1.
టికి వీళ్ల ౦తా పోతూంటారుూ” అన్నాడు మాఅన్న, బంకలా యీ వ్యవహారం సాగేదీసూ. “వూ స్కూల్లో మూడొంతులు [క్రీసియన్‌ టీదర్‌ ఎ. వున్నారు. నో టబ ఏం? (క్రిస్టియన్‌, ఎ యింటికి వెళ్ళకూడదా?” అన్నాను, మా అన్నని ఎదుర్కొకపోతే యిక లాభం లేదని. కాని, ఆ పక్కనేవున్న మౌ అమ్మని మర్చిపోవడంతో కొంప మునిగింది. “వెళ్ళవే వెళ్లు-నే వదన్నానా, వెళమ్మా” అంది అతి నెమ్మ న్‌, ళ్‌ న. దిగా ఆ కంరం అతి మృదువుగా వుంది కాని దాని వెనక ఎంత కఠ నత్వం వుండో నాకు బాగా తెలుసు. “అది కాదమ్మా,” అన్నాను యిబ్బందిగాం “అమ్మా, అసలు విషయం నేచెబుతా విను, వాళ్లు మిస్‌ ఒక గంథ సాంగురాలు. ఆ గోపాల్‌రావుగారు లేరూ, ఆయనా యీవిడా ౮ చాలా (ఫ్రెండ్సు అన్నాడు మావాడు కొద్రికొదిగా సమాచారం వదులూ. అంకుల్‌గారి పేరు గోపాల్‌రావుగారు కాటోలనుకున్నాను “ఎవరా ఆయన?” అంది అమ్మ. “జయావాళ్ళ బొబాయిగా రింట్లో అ దెకున్నా రే-ఆ సళ్ల త్తావిడ మొగుడు, కో ఆపరేటివ్‌ యిన స్పెకరు” “ఆయనా? అంది అమ్మ ఆశ ఎర్యుంగా? ఆ మూడక్షరాలో మ్‌. చాలా నిగూఢమైన అర్హం యిమిడి వున్నట్లు. “ఆయనకు పెళాం పిల లున్నారు గదరా!” షి, ప్‌ “ రేకెంంఆవిడ బాగుండదుగాం ఈ టీచరుతో తిరుగుతూంటాడు. పీళ్ళిద్దిర్ని చాలాసార్లు సినిమాల్లో చూశాం” అన్నాడు మా అన్న, మామూడో అన్న నాకంటె మూడేళ్ళు పెద, కాలేజీలో 32
చదువుతున్నాను. వాడెకి స్త్రీ జాతమీవ అందులో చదువుకున్న వాళ్ళ మీద సదభ్మిపాయంలేదు. అసలు నా చదువు విషయం వాడి చేతుల్లో వుండివుంటే, నన్నెస్పుడో స్తూూలు మానిపించేసి వుండును, ఏ ఆడ పిల్ల, ఎన్నింటికి, ఎక్కడి కెళ్ళింది ఏకికి అజలు కౌవాలిర్త్రీ జాతి గొరవ (ప్రతిష్టలు కాపాడటానికి తను కంకణం కట్టుకున్నట్టు.
ఇంత అమిం తరువాత-మా అమ్మ ఇంక నన్ను యిలు కదల నిస్తుందా? అందువల్ల నాకూ జయకీ ఎంతో వెళ్ళాలని వున్నా, రోజీ టీచ రింటికి వెళ్ల లేకపోయాము.
ఆ తరువాత పదిహేను రోజులకి మా అమ్మాం-నేనూ, జయా. వాళ్ల మ్మగారూ రెండు కుటుంబాలూ కలిసి భక్రిర సపూరిత మైన తెలుగు సినిమాకి బయలుదేరాం. నాకూ జయకూ కూడా హిందీ సినిమాకి వెళ్లాలని వుంది. కాని మా అరణ్యరోదనని ఎవరూ వినరు. చచ్చినట్లు పెద్దల్లో కలిసి కిరీటాల సినిమాకి (ఆ రోజుల్లో దెముడు (ప్రత్యక్షమయ్యే సినిమాలని మేము అలానే పిల్చేవారర్శ వెళ్లాం ఆ సినిమాలోనే యింటర్‌ వెల్‌లో, సోఫా క్లాసులో సుభ్యద్రనీ అంకుర్‌గారినీ చూశాం,
ముందు నేనే చూళాను వాళ్ళని! నెమ్మదిగా జయ చెవులో, వూదాను. సాధారణంగా మేము కుర్చీ కాసుకు అంటే రెండో తర తికి వెళూండేవారం. మొగవాళ్ళు మటుకే సోఫా క్లాసుకి వెళ్ళేవారు. సుభద్ర-చాలా ఉత్సాహంగా నవ్వుతూ, అంకుల్‌ గారితో ఖబుర్లు చెబు తోంది. ఇంటర్‌ వెల్‌ లో ఆయన చాక్‌ లెట్స్‌ కాటోలు కొని యిచ్చారు తింటోంది. వాళ్ళు మమ్మల్ని చూడలేదు గాని, మేము వాళ్ళని చూశాం.
అయితే రోజీ టీచరు వూళ్ళో లేరా? సుభద్రా అంకుల్‌ గారూ సినిమా కొచ్చా శేమిటీ? మూడో అన్న చెప్పినమాటలలో గల నిజ 'మెంత? నా ఆరాధ్య దైవం చుట్టూ ఈ దుమ్మూ, యీ బూజూ ఏమిటి? వ 6 ఏత
గ స్కూళ్లు తెరిచారు. మాకు లెక్కలకి మరో టీచరు వస్తున్నారు. రోజీ టీచర్ని రోజూ చూస్తూ వున్నా మా క్లాసుకు రాక పోవడంతో మాకు ఆమెతో చనువు తగ్గింది. మనుషులు దూరమయె సరికితపనస్కృఆరాధన యివికూడా పల్చ్బబడతా యనుకుంటా. సుభద ఆ ఏడు తప్పడంవల్ల మౌ కాసులో వెనకదెంటలోనన్నా కూచునే అర త కోల్పోయింది. యె క
ఒక రోజున రోజీ టీచరు మా (గ్రూప్‌లో అయిదుగురినీ “రేపు శనివారం మధ్యాహ్నం మా యింటికి రండరా” అని పిలిబారు,
“డేనికీ?” అని మేము ఎలా అడుగుతాం, మథ్యాహ్నం లంచ్‌ అవర్‌లో సుభద్రని అడిగాము. “ఏమిటి విశేషం! అని.
“రేపు టచర్‌గాలి బర్స్‌డే” అంది సుభ్యద.
సుభ్గద పూర్వం కంక ఉత్సాహంగా వుంటోంది, మనిషిలో మొద్దుకనంపోయి అడిగినదానికి జవాబు చెబుతోంది.
మేము అయిదుగురు (పెండ్బూ కలిసి టాగూర్‌ “గీతాంజలి కొని తీసుకుని వెళ్లాం. నిజానికి మాతో ఎవరం "గితాంజలి చదవ లేదు. దాని ఘనత మాకు తెలియదు. మాస్కూలు పు _సకాలమ్మె షాప్పు అతన్ని అడిగాముంబ ర్‌డే గిప్పుగా ఏమి స్తే బాగుంటుందని. షా ఫతను అది చాలా మంచి పస్సకమని యిచ్చాడు, మేము పోగేసిన డబ్బులోపలే వచ్చింది,
గులాబీ పువ్వులూ, గీతాంజలీ పుచ్చుకుని నాలుగింటికల్లా 'వెళొం, -.
లి చేశ
రోజీ బేచరు ఆకోజు స్కూలుకి శల్రపు పెట్టారు. లేత గులాబీ సిల్కుచిరె కట్టుకున్నారు. తలంటు పోసుకున్నారు. మా కళ్ళకి చాలా అందంగా కనిపించారు. మేము వెళ్ళిన అరగంటకి అంకుల్‌ గారు వచ్చారు, ఆయన వచ్చేదాకా చాలా సరదాగా కదిర్లు చెబుతున్న టీచరు, ఆయన వచ్చాక ముభావనగా అయిపోయారు. ఆయన తను తెచ్చిన కేకుని కొయ్యమని రెండుమూడుసార్లు అడిగినాఆమె. వినిపించుకో లేదు. శూ శకేమిటో యిబ్బందిగా వుంది. అంకుల్‌గారు నవ్వుతూ కదిర్లు చెబుతున్నారు.
ఈ లోపల ఏం జరిగిందో నాకయితే గు రులేదు గాని, సుభద చేతిలోంచి కాఫీకప్పు పగిపోయి బద్దలయింది, చెయ్యిజారి పడిం దనుకుంటా.
ఆ శబం విని “అయ్యో అన్నాము అందరం, కౌని రోజీ ట్‌చరు మటుకు “కావాలని విరగొటావ్‌. నీ కళ్ళు చల్ల బడ్డాయా? విర గ్‌ టు, నన్నుంనా జీవితాన్ని ముక్కలు చెయ్యి బాసిష్టిదానా” అంటూ గట్టిగా అరవడం మొదలుపెట్టారు. అంకుల్‌ గారు వూరుకోమన్న కొద్ది ఆవిడ రెచ్చిపోయి, తనకి తాను కోపాన్ని, కసినీ పెంచుకోడం మొదలు పెట్లారు. అల్లా అరుస్తూ పక్కమీద పడ్డారు. నోట్లొంచి నురుగు వసోంది.
ఫిట్‌ వచ్చిన మనిషిని దగ్గిరనుంచి చూడడం మా అయిదుగురిక్తీ అబే మొదటి సారి. మా కేదో కంగారుగా వుంది. ఉండాలో వెళ్లాలో తెలియలేదు. అంకల్‌గారు ఆవిడ ముక్కుదగ్గిర ఏదో పెట్టి వాసన చూపించారు. టీచరుగారు కొంచెం కదిలి దాన్ని పొమ్మనండి-నన్ను నాశనం చేస్తోంది, నా దగ్గరనుంచి అన్నీ లాక్కుంటోంది = పొమ్మ నండి అంటూ అంకుల్‌ గారిని పట్టుకుని గట్టిగా ఏడవడం మొదలు పెట్టారు. సుభ్యద వంటగదిలోకి వెళ్ళిపోయింది. మేము అయిదుగురం నిశ్శబ్దంగా జారుకున్నాం యిళ్ల కు,
వ్‌
ఆఅ తరువాత వారం పదిరోజులదాకా రోజీ లీచరు స్కూలుకి రాలేదు, సుభద్ర మటుకు వసూండేది.
“సుభద్రా టీచరుగారి ఒంట్లో బౌగాలేదాగొ అని అడిగాను గేమ్స్‌ -అములో.
“అవును” అంది సుభద్ర.
“'మరినువ్వు స్కూలుకి వసున్నా పే?
“అవిడ 'వేరే మనిషిని పెట్టుకున్నార” అంది సుభళ్గద ముక్త సరిగా.
ఆ సంవత్సర౦ పూర్తి అయేలోగా రోజీ టీచరు = చీటికిమాటికి అనారోగ్యంతో లీవుకి అప్హయి చెయ్యడం అందరికీ అలవాటుఆయింది. మేము స్కూల్‌ పై నల్‌లో వుండగానే “రోజీ టీచరు రిజైన్‌ చేశారుఎ శానిటచోరియమ్‌లో చేరారు అన్న కబురు విన్నాము.
కళ జ్ఞ ల్ప్ప స్రీ సుభద్రా! టీచరుగారు ఇంక రారా? అని అడిగాను.
రాలు ఆమె నెజవాడలో ఆస్పత్రిలో వున్నారు”
నువ్వు వెళ్ల వా?
= దేనికి?”
“పానం, ఒక్క ర్త ఎలా?”
“స్తా చదువు పొడపవుచుంది* అంకుల్‌ గారు వెళ్ళొద్దన్నారు. మొన్న చూచివచ్చారు. అంత (ప్రమాదంగా లేదుటొ అందిసుభద్రమ్మ
ఆ సాయంత్రం జయ చెస్పింది, (పస్తుతం సుభదని అంకుల్‌ గారు చదివిస్తున్నారట. అంకుల్‌ గారి భార్య జయా వాళ్ల మ్మదగ్గిర కొచ్చి చెప్పుకున్నారట=సుభద్రకోసం డబ్బు తగిలే స్తున్నారని!
“సుభద్ర చొలా చెడ్డదిటు” అంది జయ,
ఎవ రన్నారు?”
36
“అంకుల్‌ గారి భార్య మా అన్ముతో చెప్పుకు ఏడ్చారు. ఆయ నెప్పుడూ ఆడపిల్ల లకీ ఖర్చు చేనాడుట, క "న్నాళ్లు రోజీటీచరుంయిప్పుడు సుభద్ర”
పెన ట్రీనరు అలాంటిది కాదే
“ఏ మ్ర,మునశకేం తెలుసు” అంది జయ,
“సుభద అలాంటి దంటావా? అన్నాను,
“ఆ రోజు దునం సినిమాలో చూడలేదూ? అంకుల్‌ గారి భార్య చెప్పుకు విడ్చింది=ఆ సిల్ల చదువుకని, సినిమాలకని తగలపెడారు. యింటోకి డబ్బిమ్మం'పే తిడతారు అని.
ఇన్‌,
“౪ చఛీఎఅదేం వనే”
“ఆయన సుభద్రకి పెద్దచదువు చెస్పిస్తారుట. దాని బరెలూ, అవీ ఆయనే కొంటారుటు”
“ఎక్కడ విన్నా వే యివన్నీ”
“ఆయన భార్య=సుభదని తికే తిటలోొ” అంది జయ,
ర్స సట్‌.
ఇది జరిగిన రెండు నెలలకి పబ్లిక్‌ పరీక్షలకి ముందు హెడ్‌ మిసెస్‌ ఒక రోజున వుదయం _పేయర్‌లో రెండునిముషాలు నిళ్శ బ్రంగా నిలబడమన్నారు-పిల్ల అందరినీ! రోజీ ౮చరు ఆత్మళాంతికి
ద ఇ మమ్మల్ని (ప్రార్టించమన్నారు.
ఆ రోజులా మేము ఎంతో బాధపడ్డాము*ముఖ్యంగా మా (గూప్‌ అయిదుగురు ఆమె సంగతులు ఎన్నో తల్చుకున్నాం. అ రోజు కూడా సుభద్ర మామూబుగానే స్కూలుకి వచ్చింది.
చదువుకునే రోజుల్లో (పతి ఆడపిల్లా ఓ పెద్ద (ప్రముఖరాలై పోవాలని కలలు కంటుంది. డాక్స్‌ రవాలనీ, హైకోర్టు జై అవాలనీ, కలెక్షరు అవాలనీ యిలా పెళ్ళి తప్ప మిగతా వ్యాపకాలన్ని వూహించు కుని కలలు కంటుంది. ఉన్నత విద్య, పెద్ద పదవులు ఆ జిలుగులు
ఏ7
ఆడపిల్ల క శ్ళెదుట తళుక్కుమంటుంటాయి, మా (గూప్‌లొ ని అయిదు గురం యిలానే కలలుగంటూ, ఆకాళానికీ నిచ్చెనలు వేస్తూ, ఆదర్శాల మేడలు కడుతూ పబ్సిక్‌ పరీక్ష రాళశాము. కౌని మా అయిదుగురితో జయా, వస్తూ తప్ప మిగతా ముగ్గురం కాలేజీ (ప్రాంగణానికి బదులు గృహసీమలోకి అడుగు పెట్టాము.
నేను పెళ్లయి మద్రాసు నివాసిని అవడంతో మా వూరితో, అక్కడి కాలేజీవాతావరణంతో పరినయం తగ్గిపోయింది. అప్పుడప్పుడు వమా వాళ్ళింటికి వెళ్ళినప్పుడు జయనస్కీ వసునీ చూస్తుండేదాన్ని. నాకు నసుతోకంకె జయతోనే ఎక్కువ పరిచయం, కలుసుకున్నప్పుడల్లా హైస్కూలు జీఎతం, టీచర్లూ సంభాషణలో కొచ్చెవారు, ముఖ్యంగా రోజి టెచరుగూర్చి "మేము చిన్నతనంలో సడిన తపన తల్చుకుం టుండే వాళ్ళ ౦, అప్పటికి సా పెళ్ళయి మూడేళ్ళయింది. జయ "సెికంచ్‌ బి. యె, చదువుతోంది, నేను సం(కౌంతికి కాదోలు మా వాళ్ళింటి కెళ్ళాను.
“ఒసేవ్‌! నువ్విప్పుడు సుభ్యద్రనిచూ సై పోల్చుకోలేవు తెలుపా? ఏం సయిట్‌ =ఎం గర్వం!” అంది జయ.
లు “యస్‌.యస్‌.ఎల్‌.పి. గకైక్కించిందా?” రా
“ఆ6....బియస్సీలో కొచ్చింది. ఇప్పుడంతా పె లాపచ్చీసనుకో ప్‌ రోడ్డుమీద చూసినా యిదీ అంకుల్‌ గారూను.”
“అంత తెగించిందాగ
“చిన్న స్త డంత మొద్దులా వుండేదా-యిప్పుడుబలే నాజూకుగా తయారయిందనుకో 1
“నిజంగానా?
కళ. చూ సెగాని నమ్మం.”
“అంకుల్‌ గా లా వున్నారే? ఎప్పు డన్నా చూశావా?
ఏ8
““ఉహు(నాకసలు ఆయన్ని చూ సై మంట.”
క
“పాపం, ఆయన భార్య ఎంత ఎడు స్తుం దనుకున్నావ్‌-సరిగా యింటికి రాడుట్క తండ్రీ యిట్లావున్నాడని, కొడుకు దెబ్బలాడి వెళ్ళి పోయాటుో
లా
“అదేమిట్సి ఆ అబ్బాయి కాలేజీలో జేరలేదూ?ో
“ఉహు(-లేదు. కాలేజీగోడలమీద తండ్రిపేరు, యీ సుభద్ర "పేరు కలిపి రాయడం చూసి = ఆ అబ్బాయి చదువు మానేళాడు”
“మరి నుభద్ర సిగుపడటం లేదూ?”
ళ్ళి
సిగ్గు దేనికి? దానికి ఎలానో అలా చదువుకుని [బహ్మాండురా లవ్వాలని, మే మెవరం దానితో మాట్లాడం, అనలు రోజీ టీచరు దీని మూలంగా బెంగ పెట్టుకు చచ్చిపోయిందట."”
“అది పుకార్రై వుంటుంది. సుభద అంీ ఆవిడకు పడేచనె కాదు. నీకు జ్ఞాసకం లేదూ?
“ఈ సుభద్రాఆ అంకుల్‌ గారూ ఒకటయ్యారని కోసంటం
ఈలోగా మా అమ్మ ఆ వెపుకి రావడంతో మా సంబాషణ ఆగి పోయింది. ఉద్యోగాలు చేసి వూశ్శేలామనుకున్న మేమంతా పెళ్ళిళ్ళు చేసుకున్నాం. మొద్దస్సీ ఎందుకూ పనికిరాదనీ అనుకున్న సుభ్మద కాలేజీలో చదువుతోంది.
ఆ తరువాత ఎన్నాళ్ళకో నాకు సరిగా జ్ఞాపకం లేదుగాని, ఒక మాటు [కిస్‌ మస్‌ హాలీడేస్‌ లో మా మూడో అన్న-వాడి _ఫేండూ [క్రికెట్‌ మాచెస్‌ కనిమా యింల్లో మకాం వేశారు. మా అన్న (ఫెండు [కిష్టి యన్‌. ఆతనూ, వీడూ ఒకే ఆఫీసులో పని చేస్తున్నారు,
ఒక రోజు రాతి టోజనా లప్పుడు-డై నింగ్‌ "పేబుల్‌ దగ్గిర మౌ చిన్ననాటి కబుర్లు చెప్పుకుంటున్నాము-మా అన్నా, నేనూ, అతను=
ఎ౪
అంటే ఆ (కిషియన్‌ అతను=-అన్నాడు “మీరు చదివిన స్కూల్లో మా జ గ “ఆంటి పని చేస్తుండేది”
క
66 ర్రళీక్టి 'మ్వేర్రీ?9
“సరి స్తోల్పాంది, ఆవిడం పే మేమంతా పడి చచ్చిపోయేవాళ్ల 0 చాలా అందంగా, నాజూగ్గా వుందేవారుం హాస్పిటల్లో పోయారని విన్న సప్పుడు చాలా బాధపడ్డాం.”
*భవిడ్ర ప్ర పరిస్థితుల్లో పోయిందో మీకు తెలీదా”
కక భళి
“వ్వా ఆంటీ చాలా సెన్సిటివ్‌! తను చాలా గారంగా సెరిగిందిం ఆవిడ బి.ఎ. లో వుండగా మా (గాండ్‌ఫాదరు పోయారు”
ఈ" వ్పెవ్సు చాలాసార్లు ఆవిడ యింటికి వెళ్లాము. కాని తమ కుటుఎబ విషయాలు ఎవరికీ చెప్పలేదు. బంధువు లెవరూ లేరను
“మా “(గ్రాండ్‌ వొ సడన్‌గా పోయాడు, అతి గారంగా పెరిగిన మా ఆంటీకీ వి.టి. చదవడానికి కూడా యిబ్బంది అయింది. డబ్బు విష యంలో మా అంకుల్స్‌ కొంత “షావీిగా “బిహేవ్‌చేశారు. తను చాలా అహ జా జు క తా 99 పట్టుదల, సెల్ఫ్‌ "రె స్చె్ట్‌ వున్న మనిషి,
నేను నిశ్శబ్రంగా వింటున్నాను. ఆ రోజీ టీచరు గురించి మాకు తెలియని అధ్యాయం,
“ఎవరెన్ని చెప్పినా పెళ్ళి చేసుకోక బి.టి. పూర్తిచేసి వుద్యో గంలో చేరింది. ఎవరిళ్ళ కూ వచ్చేది కాదు, ఎప్పుడయినా (క్రిస్‌మసికీ మా యుంటికి వచ్చేది అంతే! అసలు తనకి టి.వి. అని కూడా మాకు తెలియ బరచలేదు.ో
“కని జమా?”
త్ర
“లాస్ట్‌లో మాకు తెలిసింది. మా అమ్మ ఎంత చెప్పినా యింటికి రాసడానికి వొప్పుకోలేదు. ఛానిచోరియంలో చేరింది. మీకు సుభద అనే పిల తెలునా?” అన్నా డతడు గభాలున.
మ్‌
“తెలసు. మాతో చదువుకుంది
"చివరిలో ఆ పిల్లని తల్చుకుని ఏడ్చేద్కి తేది. ఫిట్స్‌లా వచ్చెవి. ఆ పిల్లక్కీ యీమెకీ మధ్య నేదో నడిచివుండాలి.”
“ఆ నుభద రాలేదూ?”
“ఉహు. మేము రెండు మూడు ఉత్తరాలు రాసాము, ఆ అమ్మాయి అంకుర్‌ ట = ఆయన వచ్చారు చూట్టానీకి.”
“ఎ౦దుకు రాలెదు? కారణం ఏం చెప్పారు”
“చదువుకుంటోంది=పరీక్ష లన్నారు.”
“ఆయన్ని చూసి=మీ ఆంటీ ఏమంది?
“విక ఆయన తెలుసా?” అన్నాడు ఆశ్చర్యంగా,
నేను మాట్లాడలేదు.
“ఆ సుభద్ర మా ఆంటి యీ అంకుల్‌ గారు=వీరి ముగ్గరిమధ్య ఏదో నడిచింది. మా ఆంటీ ఆ సుభదని నిజంగానే ప్రేమించింది. ఈ అంకుల్‌ గారు, చదువు చెప్పిస్తానని తీసుకొచ్చి పనిపిల్లలా చాకిరీ చేయించుకు పొంసించింది- అంటారు. మా ఆంటీ యేమోఎతను ఆ పిల్లకీ చదువు చెప్పించి పెద్దదాన్ని చేద్దామనుకుం కే యీయన వచ్చి లాక్కు పోయాడని ఏడ్చేవారు. ఏమయినా మా ఆంటీ ఆఖరిరోజుల్లో సుభద్రని చాలాసార్లు తల్చుకు నేది. ఒక్కసారి ఆ అమ్మాయి వచ్చివుంళే, ఆవిడకు తృ ప్రిగా వుండేది.”
“మికు చెప్పలేకపోయారా?"
మా డాడీ మీ వూరొచ్చి సుభద్రా వాళ్ళ పెద్దవాళ్ళతో చెప్పారుట. వాళ్ళు అంకుల్‌ గారి మాట విన్నారుట గాని =, మా డాడీమాట వినలేదు. పైగా వమా ఆంటీవల్ల ఆ అమ్మాయి చదువు చెడింది అన్నారుట.”
త్న
నా కెందుకో సుభద్రమీద పట్టరాని కోపం వచ్చింది, ఏమీ తేలి యని అమాయికురాలిలా వుండే యీ సుభద్రలో యింత కాఠిన్యం వుందా అనిపించింది. పాపం, రోజీ టీచరు ఎంత బాధపడిందో=అని సానుభూతి కలిగింది,
నేను మొదట్లోనే చెప్పానుగదూ- ఈ గాథలో నేను ఒకోసారి (-పేక్షకురాలినని, ఒక్కోసారి ఉపప్యాత్రధారిణీ ననీను. మదాసులో రోజులు సామాన్యంగా గడిచిపోతున్నాయి. పెద్ద థోగాలూలేవు= కజ్టైలూ లేవు, మధ్యతర గతి కుటుంబాలన్నీ ఎల్లా వుంటాయో మౌ నుటుంబమూ అల్లానే వుండేది, ఎటొచ్చీ పిల్లా-పీచూ లేదు కాదట పుస్తకాలూ, సినిమాలూ, పొాటకచేరీలు, (సండ్బూ-యు లా సాయిం (తాలు బిజీగా వుంటుండేవారం,
ఒకసారి కాం(గెస్‌ ఎగ్జిబిషన్‌ లో అనుకుంటా-సుభద్రా అంకుల్‌ గారూ కన్పించారు. నిజానికి నేను సుభద్రని గు రించలేకపోయాను. అంకుల్‌ గారు మటుకు ఏం మారలేదు. కౌస్త చెంపలదగ్గిర జుట్టు నెరి సింది. ఆయనే మొదద్లో గుర్తించి పల్కరించారు నవ్వుతూ “గుర్తు న్నానా? అంటూ.
“*బలేవారు.అంత మర్చిపోయా ననుకున్నారా?”
“ఎలా నమ్మడం? పక్కనవున్న నన్ను రిక గై ్నెజ్‌ చెయ్యం దే” అంది సన్నగా, నాజూగ్గా-పొడవుగా చాలా స్మార్లుగా (డ్రస్‌ చేసుకు
భళి) లు
అజంతా- సయిల్‌ సిగచుటినొవిడ,
ఈ వని
ఒక్కక్షణం తబ్బిబ్బు అయాను. పరకాయించి చూసిన మీదట గాని పోల్చుకోలేకపోయాను.
“ఆ'రెంనువ్వు సుభద్రవి కాదూ! ఎంత మారిపోయావ్‌?
“వారింది నువ్వా, నేనా? చిన్నప్పటి స్నేహితురాలిని గురించ లేదంజపే.ఆ మార్చు నీలోనే వచ్చి వుండాలి అంది నవ్వుతూ సుభద్ర,
దీం
మాటకారినీ మాటకిమాట అస్పజెప్పేదాన్నీ ఆయిన నేను సుభద్ర వాక్‌ ధోరణి అరికట్టడానికి మాటలు వెళుక్కోవలసిపచ్చింది.
మావారికి పరిచయం చేశాను, అంకుల్‌ గారినీంసుభదనీ,
వాళ్ళిదదా మాతోపాటు స్టాల్స్‌ చూడటం మొడు సు. సుభద్ర చాలామాటలు నేర్చుకుంది. జయా తనూ, చా జ్‌గొ వుంటున్నట్లు మాట్లాడింది, మావారూ, అంకుల్‌ గారూ ఎశయాల్లో పడి మా యిద్దరి వునికినీ డుర్చిపోయార నే చెప్పవచ్చు.
“ఎన్నాళ్ళయింది మీ కీ వూరొచ్చి?
“మూడు రోజులయింది. అంకుల్‌ గారికీ పాటకచ్చెరీ లంటే యిష్టం, మ్యూజిక్‌ ఎకాడమీ కచ్చేరీల కొచ్చాంల”
“ఎవ రెనరిని విన్నారు?”
“మొన్న ఎమ్‌. ఎస్‌, పొడింది. నిన్న రామనాధపుకరంట్క విన లేకపోయాను. ఆయన చాలా శాస్త్రకట్టుగా పాడతారుట, ఈ సాయిం[తం అలాటిదే మరో కచేరి వుంది. నేను ఎగ్గివిషన్‌కి వెళ్లామని పోరుపెట్టి లాక్కొాచ్చాను”
“అల్లాగా?" అన్నాను.
నాకు సుభ్ళద్రతో అశ్షే ఫరిచయం పెంచుకోడం యిష్టం లేదు, జయ చెప్పిన మాటలు, రోణీ టీచరు అక్క-కొడుకు చెప్పిన విషయాలు పడేపదే జ్రాసకాని కొస్తున్నాయి. కౌని చిన్నప్పటినుంచి తెలిసిన మని షిని ఎలా నిన్మాహమాటంగా తప్పించుకోడం?
“పట్టుబట్టి ఎగ్జిబిషన్‌ కీ రావడం చాలా మంచిదయింది. చిన్న నాటి (గుండుని కలుకోడం నా కెంతో సంతోషంగా వుంది. రియల్లి .... వాట్‌ ఏ ప్ల జంట్‌ సర్‌ (పయిజ్‌!” అంది సుభద్ర,
అలాంటస్పుడు నే నెలా బిగుసుకు పోను?
“ఆవ్సను, అనుకోకుండా కలుసుకున్నాం," అన్నాను ఏదో అనాలని,
ట్వ
“నీకు తెలుసా? జయకి ఎల్లైయన్సు చూ సున్నారు” అంది సుభద్ర 'సుభ్మద తన సంభాషణలో ఆంగ్ల పదాలను ఎక్కువ వాడు త గమనించాను. మే మయితే జయకి సంబంధాలు వెతుకు తునా ? అని అడుగుతాం, కౌని సుభద్ర “ఎలై యన్‌, ర అంటోంది. అం మోడరన్‌ అయింది కాటోలు అనుకున్నా, “అది ఎమ్‌. ఏ. చేస్తుం దనుకున్నా!” అని అడిగాను. “కానింవొళ్ళ డాడీకి ముష్టం లేదుట, ఇంచ్లో వుంచేశారు. అప్పు డస్పుడు నేను చెళ్ళి చూస్తూంటాను.* నాకు వొళ్ళు మండుతోంది ఈః ప్నాటనై జింగ్‌ రోన్‌ చూ సే! అక్కడికి తనేదో పెద నాగరకురాలయినటు. వెధవ పోజు. ఎ లి “నువ్వు ఫెనల్‌ వి, ఎస్సీకి వచ్చావా” అని అడిగాను-దాని బండతనం జ్ఞాపకం చెయ్యాలని, “ఆంనెక్‌నృటీయర్‌ వా స్తరులో ఎమ్‌, ఎస్పీ. చేసాను” అంది సుభ్యద దృఢంగా, ఎవరు.... అంకుల్‌ గారు చెప్పిసారా? అని అడగాలని నోటి దొకా వచ్చింది. కాని, సభ్యత నానాలికను కస్రుసింది, “అంకుల్‌ గారి అబ్బాయి ఏం చదువుతున్నాడు" అన్నాను, ఈ (ప్రశ్న సుభదని కొస కంగారు పె డ్తుందని, కాని, సుభద చాలా సామాన్యంగా “నీకు తెలియదా? అతను ఎవరో అమ్మాయిని (ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. చిత్తూరులో వుద్యోగం చేస్తున్నాడు” అంది. టఆయసనస కూతురు? స ర్రూఎసుంద రేనా? ఉట కిల రు సుందరా? ఉల్‌. లేలే
“అవును=ఫివ్స్‌ ఫారమ్‌ చదువుతోందింయమన స్కూలో నే”అంది సుభద. (.
“మీ రెక్కడ దిగారు?ొ అని అడిగాను సుభదని = ఏదో అడగాలని,
“వుడ్‌ లాంక్స్‌లోొో అంది సుభద్ర.
నానోరు ఠక్కున మూసుకుపోయింద్కి ఆ జవాబుతో.
మేము గేటు దగ్గర విడిపోయే ముందు మావారు అంకుల్‌ గార్ని “డషడయం ఎనిమిదింటికి రండి" అంటున్నారు. ఆయన “స్య ర్రే అన్నారు.
“రపు కలుసాంగా” అన్నాను నేను, ఎలానూ వస్తున్నారు %దా అని సుభద్రతో,
ఆ తరువాత వాళ్ళు అయిదురోజు లున్నారు మద్రాసులో. ఆ
అయిదు రోజులూ రోజూ ఉదయమో, మధ్యాహ్నమో మా యింటి "చ్చేవారు. వాళ్ళకి మద్రానులో వేము తప్ప పరిచయస్టులు లేర న్నది పెటతెల్ల ముయింది. ఒక రోజు వాళ్ళు మమ్మల్ని తమ హోటల్‌కి న్నరుకి పిల్చారు. మేము వాళ్ళని ఓ పినిమాకి తీసుకెళ్ళి భోజనం ట్లాము. సుభ ద ఆయన్ని “అంకుల్‌ అని పిల్చది.నేను అంకుల్‌ రనే పిల్చేదాన్ని. వివాహమైన ఒక మొగవాడికో హోటల్లో వుండటం చృలవిడిగా తీర గడం=అందుకు సిగుపడుతున్నట్లు ఎక్కడా కనిపించేది దు సుభద్ర (ప్రవర్తన. తాను ఆయనికి నిజంగా 'మేనగోడ లన్నట్లుగా దువుకుంటున్న మేనగోడలిని ఆయన మదదాసు తీసుకొచ్చినట్లుగా సిలేసి, పీరిద్రరీ మధ్యా=నిజంగా సిగ్గుపడాల్సిన సంబంధం వుండి ౦టుందా? అని నొకే సందేహంగా వుండేది.
వారిద్దరూ వున్నప్పుడు మాయింటి కెవరయినా వస్త, అంకుల్‌
రిని పేరుతో గోపాల్‌ రాపుగారన్హీ నుభద్రని ఆయన నీస్‌ అనీ పరి తం
చయం చేసేవాళ్ళం. సుభద్ర చాలా సరదాగా వుండేది తన పరిధిని దాటి చనువు చూపేది కాదు. ముఖ్యంగా మా ఆయన వద్ద చాలా న్యమంగా మసిలేది ఆయనకి అంకుల్‌ గారంటే మొదట్లోనే సదఖి (పాయం ఏర ఎడింది,
సుభద వెశ్ళేరోజున మాయింటి కొచ్చింది. వస్తూ ఒక ఆర డజను యాపిల్స్‌ తెచ్చి పేబుల్‌మీద పెడుతూ “నీ దృష్టిలో మీ జయంత క్లోజ్‌ [ఫెండుని కాకపోయినా, చిన్నప్పుడు _పెండునని అయినా జ్ఞాపక ముంచుకుంటావా"” అంది ఏదో అర్ధి స్తున్నట్లు.
“ర్చి ట్రదేం మాటలు?” అన్నాను.
“ల్తయితే ఉ త్తర 0 రాస్తే, బదులు రాసావా?”
“ఎందుకు రాయను?
“చూసాగా?”
ఈఫ్ఫికృ స్రెల్పసుగా-నేను త్త బద్దకస్థురాలనని.”"
సాకు తెలిసినంత వరకూ, చూసినంతనరకూ నీ యాక్షివినెస్‌లో నాకు 'టెన్‌పర్‌'సెంట్‌ వున్నా యీ పాటికి యమ్‌. యస్ప్సీ అయుందును, నువ్వు రాయాలని మనస్ఫూర్తిగా అనుకుంటే రాసావు అం! సుభద్ర.
“పయత్నినాం”
ట్తల్రా జయ విషయంలో అనగలవా చెప్పు? ఇంకా నేన చిన్నప్పటి మొద్దులాగానే వున్నా సీ దృష్టిలో-అవునా? అంది సుభ్మద
“ఛా ఛా” అన్నాను ఏమనాలో తెలీక.
“నీకు చెప్పకూడదనుకున్నా, చెప్పేస్తున్నాను. చిన్నప్పుడ నువ్వంపే పడి చచ్చేదాన్ని, నువ్వెంతకీ జయాఎనసూ అనీ వాళ్ళ పూసుకు తిరిగే దానివి. సుభద్ర అంటూ ఒక మనిషి వుందనే విషయ నీ కంటికి ఆనేదేకాదు. ఇప్పుడు యిన్నాళ్ళుకి అవకాశం వచ్చింది._
46
నే నది జారవిడుచుకోను,. నువ్వు వద్దన్నా సీతో స్నేహం చేసుకు తీర తానూ అంది సుభద్ర శపథం చేసున్నటు, వం ౫ గ అట్లా మాట్లాడుళూం కే-ఏమనటానికీ నోరు ఎలా వస్తుంది? సుభద్ర మా ఎడెసు తీసుకుంది. నాతో స్నేహం చేయాలని సుభద్ర కెందు కా తపన? మౌ అందరినీ అదృశ్య బంధంతో కట్టివేసిన రోజీ మేరీ ఈ లోకంలో లేనే లేదు. సంప్రదాయ వొాతావరణ౦లో 'పెరగడం౦వల్ల జయకు సుభ్యద్రపట్ల చిన్న చూపు ఏర్పడిందా? లేక యీ సుభద్ర ఒక పంజరంలోని పక్షా? అ వేసంగిలో మా జదుకి పెళ్ళి అయింది. సరిగా లగ్నం వేళకి అందుకొని, పెళ్ళయిన మరునాటికి మ్మదాసు వచ్చెళాను. జయ భ ర యూనివర్సిటీలో రిసెర్చి చేస్తున్నాడు. అది వాళత్తరు వెళ్ళి పొయింది వెంటనే. జయ పెళ్ళికి సుభద వచ్చింది. ఆ వచ్చిన కాసేపూ నాతో (పాణ స్నేహం అన్నట్లు పూసుకు తిరిగింది. జయా, వసూ ఆంత హడావుడిలోసూ యిది గమనించారు. మధు పర్కాలు మార్చించి పట్లుబరె క డున్నప్పుడు ఆ గపి లోనే వున్న నాతో జయ-“ఏమిళశే సుభ దతొ అంత జో _సీగాఉన్నావ్‌ (క అంది నవ్వుతూ, “నేను జో సీగా ఉన్నానా? తను నాతో పూసుకు తిరుగుతోందా? సీ తెలివి ఏమయింది? “అదే అనుకో? క! వాల్తే రొచ్చి సీతకోనూ యిలా తిరుగుతుంగలతో అన్నాను. ట/
“దాని మొహం౦ం-అది వి. యస్పీ. అయిన తరువాత్‌ గదా చూద్దాంల” అంది జయ నవ్వుతూ,
కౌన్మి సుభద్ర బి యస్ఫీ. ఫస్తు ఛాన్సులో పాసయింది, వా లేరులో యమ్‌. యిస్సీ. లో జేరిందట. చిత్రమేమిటంపే = సుభద ఉన్న లేడీస్‌ హానలు జయా వాళ్ళింటికి దగదరోనే ఉన్నా ఒక్క నారి
ల 4 ంరి
కూడా జయ యింటికి రారేదు సుభద్ర. బయట ఎక్కడన్నా కనబడితే ఏదో తెలిసినట్లు నవ్వేదిటగాని, పల్కరించేది కాదుట. ఇక యూని వర్సిటీ కాంపస్‌లో యీ సుభ్ళద పేరు మారుమోగేదిట. ఎక్కడచూసినా సుభ్యదేనట. ఈ విషయాలు జయ రాసింది దాని కొత్త కాపురం ఖబుర్హ తో పాటు.
మా జయ ఏడాది తిరిగేటప్పటికి బాబుని ఎత్తుకుంది, బాల సారెకు రమ్మని (రాసింది. కాని నేను దూరం అని వెళ్లలేదు. ఆ ఏడే అనుకుంటా దసరా వెళ్ళాక ఒక రోజున అంకుల్‌గా రొచ్చారు మా యింటికి,
మనిషి చాలా మారిపోయారు. రెండేళ్ళలో ఆయనమీదికి వార్టక్యం దూకినట్లు అయింది. ఒక మనిషిలో యింత త్వరగా మార్చు వస్తుందా- అనిపించింది నాకు.
“రండి5ండి ఎప్పు డొవ్చారుగొ అన్నాను లోపలికి ఆహ్వా
““వచ్చి హారం రోజు లయింది, పనుల తొందరవల్ల వెంటనేరాబేక పోయాను. కులాసాయేనా? ఆయ నెక్కడ” అంటూ (సల్నించారు.
“ఊరి కెళ్లారు. ఎల్లుండి వస్తారు వారం రోజులి వచ్చి
వ్‌, లా జాణ యా
యిప్పుడు వచ్చారా?” అన్నాను నిష్తూరంగా,
“ఏదో ఆఫీసు చికాకులమీద ఉన్నాను. లేకుంటే వెంటనే వచ్చి ఉండేవాడిని"
త్రి
“ సుభద్ర రాలేదా" అన్నాను ఏవో అడగాలని,
“రాలేదు అన్నారు ము కసరిగా.
“ఏం తీసుకుంటారు? కాఫీయా మజ్జి గా?”
“ఎవరు మారినా నువ్వుమటుకు మారలేదు. అది నాకు చాలా సంతోషంగా వుంది”
“అంటే? ఏదో నిగూఢంగా మాట్లాడుతున్నారు?”
“నిగూఢం కాదు. చిన్నప్పుడు రోజీ యింట్లో మొదటిసారి చూసినపుడు ఎలా వున్నావో యీనాడూ అలాగే వున్నావు. ఏ మార్పూ లేదు”
“అదేమిటండీ నేను లావెక్కు తేను” అన్నాను నవ్వుతూ.
“నేను చెప్పేది దై హికమైన మార్చు కాదమ్మా. నీ మనసు మారలేదని అంటున్నాను. ఆనాడు ఎంత ఆప్యాయంగా సల్కంరించే దానివో-_మీనాడూ అలాగే వున్నావు. అదే నాకు సంతోషంగా వుంది" అన్నాడు.
ప్పి'డ్రేవ్లో చికౌకుల్లో వున్నట్టున్నారు.” అన్నాను కాఫీ కప్పులో
జస దగ్గిర యీ (ప్రస్తావన తేకూడదనుకున్నాను. కాని దాచుకో లేకుండా వున్నాను” అన్నారాయన,
*ఏమిటయిందండీ”" అని అడిగాను కుతూహలం కొద్లి,
*పఏన్సి అవలేదు. కౌని సుభద్ర చాలా మారిపోయింది. యిస్పుడు పూర్వపు సుభదకాదు పోస్టు (గ్రాడ్యుయేట్‌ కోర్స్‌ చదువు తోందామె = నా అవసరం అంతలేదుగా”. అన్నారు బాధగా, నవ్వుతూ.
నాకు ఏం చెప్పాలో అర్ధం అవడంలేదు. ఇబ్బందిగా వుంది సంభాషణ,
“వా ఆవిడకు చొలా సు స్పీగావుంది. మూడు నెలలయింది, మంచమెక్కి. మా అబ్బాయి నాతో తగులాడి వెళ్ళిపోయాడు.”
ఫే 4 ఉం
“విన్నాను”
“డిపార్ట్‌ మెంటల్‌గా నామీద ఎంక్వయిరీ వచ్చింది. అందు కోసమె మావూరు వచ్చింది. ఈ చిక్కులన్నీ ఎలానో భరించేవాడిని. కౌనీ, సుభద్ర ఏం చేసిందో తెలుసా? 60డు . నెలలుగా హాస్టలుకి పంపిన డబ్బు తిప్పి పంపేసింది”
“ఎందుకని?”
“వాళ్ళవాళ్ళు పంపే సితిలో వున్నారుట___అలాంటప్పుడు పరాయి వాళ్ళ దగ్గర తీసుకోడం భాన్యం కాదుట”
“ఈఫవ్ఫీదు పరాయి వారా
“ల్టున్చే ఫ్లీ 'స్నెహితురాలు రాసింది” అన్నారాయన.
“మీరు పెద్దలు-నెను అల్లా అన్నందుకు బాధపడకండి. సుభద్ర నాకెప్పుడూ స్నేహితురాలు కాదు*అసలు [కిందటిసారి మీరు సభల కొచ్చారే, అప్పుడు చనువయింది మాకు
“నిజమే అనుకో, నువ్వు తన స్నేహితురాలవని చెప్పు కుంటు౦ది.ో
“ఇంకా సుభద్ర చెప్పేవాటిని మీరు సీరియస్‌గా తీసుకుంటు న్నారా? ఈనాడు మిమ్మల్ని సరాయి వారన్నది రేపు నన్నూ అంటుంది"
“మీలాంటి వాళ్ళని యిష్పుడప్పుడే కాదనదు. నేను పెద వాడి
ళ్‌ నయ్యాను, డబ్బు చిక్కుల్లో వున్నాను కదూ-అందుకని ముందు గానే జ్యాగ త్త పడుతోంది. సుభ్యదకి ముందు చూపు చాలావుంది. జీవితంలో చాలా పెకి వస్తుంది" అన్నారు నమ్మదిగా,
నాకాయన్ను చూసే జాలేసింది. *మీ ఆవిడకు ఏం జబ్బు?” అని అడిగాను సంభాషణ మార్చాలని,
“గర్భ సంచి కాన్సరు"
“టీట్‌ మెంటు చేయించారా”
వ౮
“రాయివెల్లూరు. తీసుకెళ్ళాను. కాని లాభం లేకపోయింది. అదీ నేనూ అందరం యీ బాధనుంచి విము కి కోసం ఎదురు చూస్తున్నాము”
“మి అబ్బాయి వచ్చాడా?”
“వచ్చి తల్లిని చూస్తాడు. నాతో మాట్లాడడు. ఎవరో (ఫ్రండింట్లో దిగుతాడు.
“ఇంట్లో ఎవరున్నారు”
“మా అక్కయ్యా = సుందరీను.”
“స్ప్రద్రరి ఏం చదువుతోంది?”
“స్కూలు -ఫెనలు పాసయింది, కాలేజీలో చేరమం'పే వొప్పు కోలేదు. తల్లికి సేవజేస్తూ యించ్లో వుంది” అన్నారు బొంగరుగా.
ఆయనకి ఎలా నై ర్యం చెప్పాలి మొదటిసారి రోజీ టీన రింబ్లై చూసిన అంకుల్‌గారు ఎంత సరదాగా వున్నారు! ఈనాటి యీయనక్సీ ఆయనకీ ఎక్కడా పోలికలేదు.
“రాతి మెయిల్‌ కి వెళ్ళిపోతున్నాను. నిన్ను చూసి వెళ్లామని వచ్చాను. నా పనింకా పూర్తికాలేదు. మళ్ళీ రావాల్సి వుంటుంది" అన్నారు అంకుల్‌ గారు.
“ఈసారి వచ్చినపుడు తప్పకుండా రండి. ఈ లోపల అన్నీ చక్క-బడతాయి. మీరు దిగులు పెట్టుకోకండి” అన్నాను గేల్లో నిల్చుని,
“ఈ మాతం చైర్యం సుభద్ర యిచ్చివుం'పే నేనిలా కుంగి పోయే వాడిని కాదు. వసా....మి ఆయన్ని అడిగానని చెప్పు” అన్నారు వెళూ. ఆయన కను మరుగు అయేదాకా చూస్తూ నిల్చున్నాను.
ఆ మూడో రోజు ఉదయం మా ఆయనా వారితోపాటు మబ్బు లేని వరంలాగా మా మూడో అన్న దిగబడారు టాక్సీలోంచి, ళం ఛే ఓకె
““నువ్వెక్కడినుంచి వూడిపడ్డావ్‌ నాయహమై” అజాంహు వాడిని చూసి,
“నూడూరులో కలిశాడు. తలజూ స్తే తెలియడంలా?”” అన్నారు నవ్వుతూ మా వారు.
వాడు ఏడాదికీ ఆెండేళ్ళకీ చెప్పకుండా చెయ్యకుండా తలపొన్న కాయలా చేసేసుకుంటూంటాడు. [క్రికెట్‌ మాచ్‌లూ, గిండీ రెసులూ, ఫిలిమ్‌ పెస్తివల్ఫూ, తిరుపతి య్యాతలూ వాడి దృష్టిలో అన్నీ ఒకటే.
స్నాన పానొదులయాక టిఫిన్‌ తింటూ మా ఆయన నాలుగు రోజుల ఉ త్తరాలూ చూసుకున్నారు.
“ఏమిటి విశేషాలు? ఎవరన్నా వచ్చారా?”
“ఊశ్ళో (ెండ్సు సరే అనుకోండి, కాని పొరుగూరునుంచి అంకుల్‌ గారు వచ్చారు” అన్నాను.
మా ఆయన ఒక్క క్షణం ఆలోచించారు.
“సుభద్రా అంకుల్‌ గారూ-జ్ఞాపకం లేదూ?”
కర్టషనోో ఆయనా? ఆ అమ్మాయికూడా వచ్చిందా?” అని అడిగారు,
జస్పీక్రింక్రా. పాత వాసనలు పోలేదన్నమాటగి అన్నాడు మౌ అన్న,
“ఆది కాదురా ఆయన వెతుక్కుంటూ వచ్చారు. పాపం వన్రీస్‌లో పున్నారు. చాలా మారిపోయారు
“ఏం సుభద్ర వదిలేసిందా”” అన్నాడు మావాడు హౌళనగా,
ఫప్పిక్సు తెలుసా సుభద విషయం?” అని అడిగాను వాడిని,
“తెలియక పోవడమేటి? వాలేరంతా ఆ పేరు మారుమోగు తుంటే!.... వై జాగ్‌ని "రండు పై సలకి దేరం పెటైసింది””
న ను వ్వెష్పుడూ యిలాగే మాటాడుతావ్‌
మట.
“ఇది నా భాష కౌదే-, అసలు నేను విన్న భాషలో , చెప్ప మన్నావా? “బంట వా లేరంతటినీ బేర మెక్రుసింది, 'ర50డు పె సలకీ* అది సిసలైన (ప్రయోగం.
వ్‌
“ఎవరన్నారు” “ఎక్లరో ఒకరు ఇంతకీ ఆ వోల్డ్‌ ఫూల్‌ గొడవ చెబుదూ ఈర్టరేయ్‌ నువ్వు మర్యాదగా మాట్లాడటం యీ జన్మలో నేర్చుకునేటు లేపేం” వ “అమ్మాయ్‌, ఎవరిని మర్యాదగా సంభోధించాలో ఎవరిని పూల్‌ అనాలో నాకు బాగా తెలుసు కాని-అ౪సలు విషయం బయటకు రానీ అన్నాడు మావాడు, “ఆయనమీద డి పార్డ్‌ మెంటల్‌ ఎంక్వయిరీ వచ్చిందిట.” కర్టృక్స ___యింతేనా! ఈ రోజుల్లో అది మామూలేగా. అందులో ంమానివర్సిటీ హోనలో ఒక పిలనిపెటి చదివించాలఎప మాటలా” లుగ ౧౮౧౦ ను “అది కాదురా. భార్యకి కాన్సురుట “ఫరవాలేదు. అడ్డు తొలిగిఫోతే సంపాయించిపెళ్టు పాత (ప్రియురాలిని పెళ్ళి చసుకోవచ్చు.” 66ట్హ్రద్రే జరిగేటట్లు లేదు** 6వ ్టి? నీవు నేర్చిన విద్యయ సీరజాకి అందా?” “ఆ్రదేమిటిర్థా ఆ సామెతకూ దీనికి సంబంధ మెముంది” లనీ బ్నుర యిటువంటి విషయాల్లో కౌస్త్‌ మందకొడిగా పని చేస్తుందిలే. బావగారూ, ఆసలు విషయం నేను చెబుతా వినండి. పాపం, ఆ (క్రిస్టియన్‌ పంతులమ్మ తనకి సాయంగా వుంటుందని యీ పిల్లని చేఠరతీసింది. ఈయనేమో యీ టచరమ్మ ఎలానూ జబ్బు మనిషి, వయసులోవున్న పిల్ల తే మకీ మంచిదని ఆ సుభ్యదకి “ని చదువు, నీ భవిష్యత్‌ అంటూ పెద ఖబుర్లు చెప్పి వుభయ తార కంగా వుంటుందని అక్కడినుంచి తప్పించేళాడు. ఈయన ఏ మౌమెతే ఏడెనిమిదేళ్ళ [కీతం ఆ రోజీ విషయంలో చెప్పాడో, అదే మాటలు ఆ పిల పనుల్లో చూపింది. అంతే కేడా- హాట్‌. ఎఆఫ్‌ టు యువర్‌ సుభద[ొ అన్నాడు వాడు తేలిగ్గా. వ్‌ చె
“ఒరే ఆయన గోడు చాలా జాలికొలిపేదిగా వుందిరా. కొడుకు యింటికి రాడట, భార్యకీ జబ్బు, వుద్యోగం, గొడవలు, యీ సుభద్ర ఏమో దూరమయి పోతోంది. మనిషి వారక్యం అమాంతం ముంచు కొచ్చినట్లున్నారు. చాలా దాధపడుతున్నాడురా” అన్నాను మా వాడితో.
“నో ఫూల్‌ యీజ్‌ ఎ (గేటర్‌ ఫూల్‌ దాన్‌ ఎన్‌ వోల్డ్‌ ఫూల్‌ యిన్‌ లవ్‌ (౫0 1001 5 2 286421౮4 1001 120 21 ౦014 001 11 10౪7ల) అనే మాట వూంకే రాలదు ఆవయసుతలో ఆయన (_పెమలో పడటమంత తెలివి తక్కువ అదేగాని మరొకటి లేదు” అన్నారు మా ఆయన,
“సుభద్రక్కీ యాయనకీ చెడిందంటారా?”
“చెడితే ఆశ్చర్యంలేమంరాజీ బడితే ఆశ ఎర్యంగాని” అన్నాడు మా అన్న ం దో జాలం సాఫిగా జరిగి పోతున్నాయి. బాదర బందీలేదు.
కౌదిట్టి విదేశయానం చెయ్యాలనీ, కనీసం సిలోన్‌ అన్నా వెళ్లాలనీ అనుకుంటుందే వాళ్ళం. ఇంతలో ఓ _ఫెండు, “ఓడ (పయాణాలు కాలగర్భంలో కలిసిపోయే రోజులొ స్తున్నాయి. ఈనాడు మన పిల్లలు మేనా సవారీ అంటే ఏమిటని అడుగు తున్నారు. మరో పదేస్టపోతే సముద్రయానానికీ అదేగతి పటవచ్చు. కనీనం అండమాన్సు కన్నా వెళ్ళొద్దాం మన 60డు కుటుంబాలు కలిసిో అన్నారు. వడ్డే
“అండమాన్‌ నిఫేబార్‌బే ఎందుకు? లక్క_దీపుల 'కెడితేసర”” అన్నారు మావారు,
“కనీసం మారిషస్‌కన్నా వెళ్ళకపోతే సముద్రయాన మేమిటి?” అన్నది మా _పెండు భార్య,
మేము ఎక్కడికీ వెళ్ళలేమనీ =. ఒక్క హౌరా మెయిలు మీద తస్పించి మరో వై పుకి కదలలేమనీ ఎప్పుడో తెలును. కాని నాయిం (తాల వేళ సము[ద్రపు అలల్లో దూరాన దీపాలు (పతి ఫలిసుం టే యిలాటి కలలు గనడం బావుంటుంది. ఆ సమయాల్లో అనంత జల రాశి మనని వెక్కిరించిభయపెడుతుంది. మేము సముద్రాలు దాటలేదు. పర్వతాలు ఎక్కనూలేదు, చచ్చీ చెడీ ఢిల్లీలో జరుగుతున్న అ్నగికల్చ్బ రల్‌ "పెయిర్‌ కి వెళ్ళాం. పది రోజులు ఢిల్లీలో వుండి యింటి కొచ్చే సరికి మాకోసం ఎదురు చూస్తున్న ఉత్తరాల దొంతరలో అంకుల్‌ గారి వద్దనుంచి వచ్చిన కార్లు కనిపించింది. “ఫలానా రోజున ర్యాత్రి పదిన్నరకి నా భార్య మరణించింది అంటూ. పాపం ఆవిడకు మూ దాధలనుండి విము కి కలిగింది అనుకున్నాను.
ఆ తరువాత అయిదారు నెలలకు కాబోలు అంకుల్‌గారు ఓ ఉదయం వేళ మా యింటికొచ్చారు. ఎక్కడో హోటల్లో దిగారుట. మనిషి చాలా చిక్కి పోయారు. కుంగిపోయి నట్టయారు.
యర్ప్సి కౌర్తు అందింది, మీకెలా సానుభూతి తెల్పాలో తెలీడం లేదు.” అన్నాను మాటలకు తడుముకుంటూ.
“నాకు అర్ధం అవుతోందమ్మా. నువ్వు పరమార్శ వుత్తరం రాయలేదని బాధపడుతున్నా ననుకుంటున్నావు. కొన్ని కొన్ని సమ యాలో, ఉ తరాలకంపే నిశ్శబమే ఎక్కువ అర్షాన్నిసుంది" అన్నారు
౧౦ అవి సో థ ఏ యా చాలా నిదానంగా,
“మి ఆరోగ్యం ఎలా వుంది”
వ్‌ఏ
“చూస్తున్నావుగా? ఇప్పుడు ఆరోగ్యం గూర్చి ఆలోచించే వ్యవధి లేదు. సుందరి బి, ఎ. పూర్తి చెళ్యూలి. అదొక్కటి నా తాప్మ్రతయం.”' అన్నారు.
ఆయనలో [క్రిందటి సారికిమల్ల కోపం, నీరాళాలేవు. అదేదో "వేదాంత ధోరణి అంటారే, అలా సరిస్టితులతో రాజీ పడటం నేర్చుకున్న టున్నారు. చాలా కామ్‌గా వున్నారు.
ఆ రోజు మధ్యాహ్నం ఆయన్ని భోజనం చెయ్యమని బల వతం చేసిన మీదట భోజనానికి వుండిపోయారు, అస్పటికే మా ఆయన భోంచేసి ఆఫీసు 'కళ్ళిపోయారు.
“ఎదుటివారి మనసుని పసిగట్టగల సున్నిత హృదయం నీ కెవ రిచ్బ్చారమ్మా”” అన్నారు భోజనం చేసి వక్కపలు కేసుకుంటూ,
నేను ప్రశ్నార్థకంగా చూళాను,
“ క్యసార్రి ఫ్రీ యింట్లో భోంచేసి ఒక రోజల్లా ఇక్కడ వుండా లనునున్నాను, [కిందటిసారి నేను నీకు చాలా విషయాలు చెప్పాలని చెప్పలేక పోయాను, నేను ఏ అవకాశంకోసం చూ స్తున్నానో అది నువ్వు సులభంగా కల్పించావు. ఈ (గ్రహణశళ క్రి అందరికీ వుండదు" ఆన్నారు.
నిజానికి నాక్తు ఆయన అన్నటువంటి ([గహణశ ర్‌ అవీ ఏమీ లేవు. పాపం భార్య పోయింది. చిన్నతనంలో యేము రోజీ టీచ రింటికి ఎప్పు డెళ్ళినా సరదాగా, దయగా వుండేవారు. కొందరికి చిన్న పిల్ల ల్లో చనువుగా ఖబుర్లు చెన్సడం జన్మతః వస్తుంది. అదివారి స్వభావం, లక్షణం అయినప్పటికీ, ఆ (ప్రభావం లేత వయసులో ఉన్న పిల్లలకి చిర కాలజ్ఞాసకంగా వుండిపోతుంది. అనాటి ఆయన ఆదరణే నన్ను యీనాడు ఆయన వచ్చినపుడు కాఫీ తాగమనీ, భోంచెయ్యమనీ బలవంత పెళ్టుటు చేసోంది. ఆయన తన బాధలో, ఒంటరితనంలో నాలో లేని సుగుణాలను వెదక జూ స్తున్నారు.
ఏ గ్ర
“స్పిక్రో చాల్రా విషయాలు చెప్పా లనుకున్నాను. మళ్ళీ యిటు వంటి అవకాశం న స్తుందో రాదో.”
లుడేమిటి అలా అంటారు? అన్నట్లు మీరు (కిందటి సారి వచ్చి నపుడు పని పూ ర్రికాలే దన్నారు = ఏమయింది?”
“నా అప్పీలు కొ-టళారమ్మా! మూడు నెలలుగా ఒక (పయి వేటు కంపెనీలో పనినే స్తున్నాను ” అన్నారాయన చాలా సామాన్యంగా,
అయితే యాయనని డిస్మిస్‌ చేశారు కాదోలు. నాకు ఆయన వంక సూటిగా చూసే ధైర్యం లేకపోయింది. నేరం పూర్తిగా రుజు వయితే తప్ప ఉద్యోగం పోదు కదా! ఈయన లంచం పుచ్చుకున్నారా? అవినీతిగా డబ్బు తీసుకున్నారా? అలాటి పని ఎలా చేశారు? అలా చేసి ఎలా నిబ్బరంగా తిరగ గలుగు తున్నారు? నాకు ఎటు చూడటానికీ వై ర్యంలేక "కేబుల్‌ మీద నున్న పత్రిక చేత పుచ్చుకున్నాను.
“మొదట్లో నాకు చాలా సిగ్గుగా వుందేవి. ఇప్పుడు అలవా టయిపోయింది మా డిపార్లు మెంటులో యీ మామూళ్ళు సర్వ సామాన్యం. అది బయటబడి కేసయింది. బయటపడకపోతే నాకు (ప్రమోషన్‌ వచ్చివుండేది.ో
నేను మాట్లాడలేదు,
“నన్ను నేనేదో సమర్దించు కుంటున్నానని కాదు. మామూళ్ళ నేవి అన్ని డిపార్తు మెంట్సులో వుంటాయి. నాలాటి తెలివితక్కువ వాడిని అవి అడక త్రేరలో యిరికిసాయి, నువ్వు ఆడపిల్ల వి. యీ చికాకులన్నీ చెప్పడం ఎందుకుగాని సుభ్మద పెళ్ళి చేసుకుంది తెలుసా?”
“అ అన్నాను ఆశ్చర్యపోయి,
“ఆప్పసు _ అతను టొబాకో కంపెనీలో లేబూఫీసరుంరాజ మండిలో అనుకుంటా,ి
“సాక తెలియదే.... శుభలేఖ సంపలేదు.”
వ్‌/
సుభ్యద్ర శుభలేఖలు అచ్చువేయించి పెళ్ళి చేసుకునే పూర్వ కాలపుపిల్ల అనుకున్నావా? అవంతా అమాయికులు చేసే పని. తనుసివిల్‌ మారేజ్‌ చేసుకుంది అన్నా రాయన చిరునవ్వుతో. "పెనిమలు నవ్వు తున్నా, కళ్లు నల్లమబ్బుల్లా వున్నాయి. మొగవాడు కౌబిట్టి నవ్వ (ప్రయత్ని స్తున్నాడు, స్తీ అయితే ఏడ్చేసును.
“సంబంధం మీకు తెలిసిం దేనా”
“స అమాముకత చూ స్తే నవ్వొసోంది. పెళ్ళి కొడుకు 'నాకు తెలియడ, మాట ఆటు౨చ్చి అసలు నే నింతవరకూ అతన్ని చూడందే. తను పెళ్ళి చేనుకుంటున్నానని సుభద నాకు రాయలేదు, పెళ్ళి ఆయాక్ష నెల్లాళ్ళకీ ఓక్‌ కారుముక్క రాసి పడేసింది.”
ళం ౮
“అదేమిటి అన్నాను, ఏమనాలో తెలీక,
“సుభద్ర పెళ్ళి ఏ రోజున చేసుకుందో తెలుసా? సరిగ్గా నా భార్య పోయిన నెల్లాళ్ళకు = మొదటి మాసికంరోజున. ముహూర్తం చాలా పకడ్‌ బందిగా కుదుర్చుకుంది” అన్నా రాయ, నవ్వేందుకు (ప్రయత్ని స్తున్నారు. ఆ నవ్వు రోదనలోకి మారిపోయింది.? ఆ నవ్వు మధ్యలో విరిగిపోయింది=విషాదం లాగా.
““ఆఅవెనో ఫారెన్‌ నవల్‌ ఎలో లాగా (ప్రవ ర్రించిందేగాని ఆడ దానిలా కాదు అన్నాను
“ఈ జ్తంద్రుచే లైఫ్‌ యీజ్‌ స్రంజర్‌ దేన్‌ ఫిక్షన్‌ అన్నారు. నిజా నికి సాహిత్యంలోని పాతలు కూడా యింక దారుణంగా (ప్రవర్హిసా యనుకోను.”
త నిప్పు డెక్క డుంది?”
“రాజమం డ్రీయో, నిడదవోలో క్టాపక ౦లేదు
“ము ఆవిడ పోయినపుడు తొను రాలేదా”
“సరిపోయింది. అసలు మాయింటి నీడ తన జీవితం మీద
విగ్ర
పడికే ఏమయిసోతానో అని సుభద్ర భయం. అదీగాక అప్పటికి ఆమె రొమాన్స్‌ క యిమాక్కు కొసోంది. పెళ్ళి కావలసినపిల *ఒంట దిగా (ప్రమాణం చెయ్యొచ్చా? అందుకని వాళ్ళ బావ వచ్చాడు, ఈ రలు కొచ్చి, ఆ రెలుకి వెళ్ళిపోయాడు.”
“నుభద్ర ఒంటరిగా రాలేదా”
“ఈ లంకా (-రాలేదుట? వాళ్ళవాళ్ళ కబుర్లు వింపే నిజంగా నాశ మతి పోయిం దనుకోంవా ల్రేరు (పతిసారీ తామే దగ్గిరఉ౦డి తీస్తు క శున్నారట. చిన్నప్పటినుంచి కడుపు కటుకు చదివించినటు మాటా
బాత్‌ లు వ న్‌, డారు. సుభద్ర ఒంటరిగా రాలేము. పెళ్ళి కావల్సిన సిల్లి అంటూ వాళ్ళ బావ అనేసరికి నాకు ఫకాలన నవ్యచ్చింధి. కాని నవ్వలేకపోయాను; ఏడ్వలేకనూ పోయాను.”
“ఉదోోగం చేసోందా?””
“ఆంఇటు రిజల్లు రావడ మేమిటి, అటు జాబ్‌ దోరకడ 'మేమిటింబతక నేర్చిన వాళ్ళు ఎక్కడయినా బతుకుతారు. నాలాటి వాళ్ళే ఎందుకూ కాకుండా పోతారు”
“ఆమె పోయారు. మీ అవసరంతో ఆదుకుంటుంది అను కున్నాను.
“అవసరంలో ఆదుకునది యిలాటి అవకాశవాదులు కౌదు. ఆ విషయం నాకు చాలా ఆలస్యంగా తెలిసివచ్చింది. అదే (టాజెడీ వాళ్ళమ్మ పోయాక మా అబ్బాయి, నా దగర క్‌ చ్చి మాతో వుండండి నాన్నా ఎక్కడికె శారు? అన్నాడు. కాని ఏ మొహం పెట్టుకు వెళ్ళను?”
“ఆ్రుక్రన్సు చిత్తూరులో కాదూ వుంటా?
“అవును=వాడి భార్యకూడా అక్కడే సనిచేసోంది. ఇద్రరు పిల్లలు. ఇదరికీ కలిపి అయిదెందలొసాయి”
“ఎంతయినా కొడుకు కదా _పేమ ఎక్కడికి పోతుంది?”
ఖీ,
“సుభద కోసం నేను అయినవాళ్ళందరినీ వదులుకున్నా. ఆ అమ్మాయికి చదువు చెప్పిస్తున్నానని.డబ్బు ఆ పిల్లమీద ఖర్చు చేసా నని కోపం వచ్చి వెళ్ళిపోయాడు.”
“అవును = విన్నాను.”
వాడి వుద్యోగం వాడు సంపాయిందుకున్నాడు. ఇష్టమయిన సిల్లను 'పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. యిప్పుడు నేను ఎలా వెళాను?”
“అదీ నిజమేంపోనీ సుందరిని పంపించలేక పోయారా?”
“నాకు అన్ని బంధాలూ తెగిపోయాయి. ఒక్క సుంద రొక్కతే. అదికూడా తెంచుకోమన్నావా? సుభ్యదకి చేసిన దాంట్లో నూరో వంతన్నా నా పిల్లకి చేస్తి తండ్రిగా నాబాధ్యత నెలవేర్చా లను కుంటున్నా”
-'తప్పకుండా చెయ్యగలరు. సుభ్యదని యింతదాన్ని చేసినవారు మీ అమ్మాయిని వృద్దిలోకి తీసుకుని రాలేరా?
“కాని అది కూడా సుభ ద్రవంటి కృతఘ్నురాలు కాకూడదని నా తొాషకాయం, న్యాఫయత్నాల్లో, నా డబ్బులో ఏదో కల్మషం వుంది. లేకుం పే సుభద యిలా తయారై వుంటుందా”
“మీలో లేదు. అది సుభ్యద స్వభావ లక్షణం. రోజీ టీచర్ని అంత జబ్బులో నదలి వచ్చెయ్యలేదూ? ఆది ఏరు దాటాక తెస్ప తగ లేసే రకం.”
“అ చర్యలో నాకూ కొంత పాలున్న దనిపి స్తుంది.” అన్నారు చాలా నెమ్మదిగా,
“ధ్పీిరు మనసు విసి చెబుతున్నారు కాబట్టి అడుగు కున్నాను, సుభద్ర మీకు బంధువా” అని అడిగాను.
“ఊహు! అస లీ సుభద్ర రోజీ టీచర్‌ ద్వారానే పరిచయ మెంది”
60
“అంటే రోజీటీచర్‌ మీకు ముందే తెలుసు ననుకుంటా?””
“ట్రపిక్రూడా చాలా కాకతాశీియంగా జరిగింది. ఈ నాడు నేను యూ మాటలన్ని నా మీద నేరంలేకుండా చేసుకునేందుకు చెప్తుతున్నట్లు అనిపించవచ్చు. కాని చిన్నవృటినుంచీ నాకు చదువుకున్న ఆడవాళ ౦ పే యిష్టం. ఆడపిల్లలు చదువుగోవాలనీ, మొగవాళ్ళతో సమంగా ఉద్యోగాలు చెయ్యాలనీ వుండేది. అసలు మా ఆవిడకు చదువు చెప్పించాలని, నాతో పాటు నలుగురిలోకీ తీసుకు రావాలనీ చాలా (ప్రయత్నించాను అన్నారు నవ్వుతూ. అంకుల్‌ గారిలో ఒక సుగుణం వుంది. ఆయన తన బల హీనితలని చూసి తనే నవ్వుకోగలరు.
“జ్రయితే ఆవిడ చదవ నన్నారా?” అన్నాను నేను నవ్వుతూ, దిరువైన వాతావరణం కొంచెం మారింది.
ఈక్రాప్రర్రానికి రాగానే మాస్టర్ల ని పెట్టాను. ఏడాది తిరిగేటప్పటికి మా అబ్బాయి పుట్టాడు అన్నారు నవ్వుతూ,
ట0త్రకీ మీకూ రోజీ టీచరుకీ ఎలా పరిచయం అయిందో చెప్పారు కాదు”
“ఆ రోజు బెజవాడ వెళ్లాల్సి వచ్చి వెయిటింగ్‌ రూములో కూచుని వున్నాను. రైలు గంటన్నర లేటు. ఇంటి 'కెళ్ళడం యెందుకులే అని పేపరు చదువుతూ కూచున్నాను. అదే రైలుకి రోజీ కూడా వెయిట్‌ చేసోంది*ొ
“ఆవిడ సహజంగా మాట్లాడ రే?”
నేను చెప్పానుగదూ. చదువుకున్న స్త్రీలంకే నాకు గౌరవమని, నేనే మొదట పల్కారించాను. ఆ తరువాత ఒకటి రెండు సార్ల బయట కనిపించి నవ్వుకోడం,. క్షేమసమాచారాలతో, పరిచయం స్నేహంగా మారింది
“అం'పే మీకు ఏళ్ళ తరబడి తెలుసు నన్న మాటు”
601
“నాలుగేళ్ళ పరిచయం. అంటే అప్పటికి నువ్వు థర్ష్‌ హఫారములో వుండివుంటావు.*”
“అయుండవచ్చు.”'
స్పి గరోజ్రీ చాలా పెంకి మనిషి, కోపిష్టిని. ఇంట్లో చొలా స్నేహంగా, చనువుగా వుండేది. బయటికి రమ్మం కే ఎవరన్నా చూసా ర నేదిో
నొ కెందుకో చిన్నప్పుడు మా మూడో అన్న చెప్పిన మాటలు జ్డాపకం నచ్చొయి.
“ఏమి టమ్మా అలా=నిశ్శబంగా అయిపోయావ్‌ ” అని (పళ్నిం
డు చారు అంకుల్‌ గారు.
“పోయిన ఆవిడనుగూర్చి అనుకోకూడదు, కాని మీ యిద్దరిని గూర్చి తమాషాగా చెప్పుకునేవారు. సినిమాలకి దానికీ వెళ్లేవా రను కుంటా."
“ఎప్పుడో అడగ్గా అడగ్గా (బతిమాలించుకొని రెండో అట సినిమాకి వచ్చేది. రోజీకి (గ్రేస్‌ఫుల్‌గా (ప్రవ _రించడం చేత కాదు”
“వాళ్ళ వాళ్ళెవరూ మీకు తెలియదా?” అని ఆకిగాను. మబమూయన ఎంత వరకూ నిజాలు చెపుతున్నారో తెలుసుకుందా మని.
“మొదట్లో వాళ్ళ వాళ్ల గురించి మాట్లాడేదికాదు, పరినయం అయాక చెప్పింది. అన్నగార్లు చాలా 'మన్‌ిగా (పవ ర్రించారని.”
6 జ్ర్రం0 శ్రే?
“వాళ్ళ ఫాదర్‌ సడన్‌గా పోయారుట, ఆయన రాతకోత లేమీ చెయ్యకుండా పోవడంతో అన్న లిద్దరూ వాత సామగినించి తమ దని పట్టుకుపోయారు.”
కవ సొ టమా?
“అవును-అసలు రోజీ, ఆవిడ అక్కగారూ, రెండోసంబంధం
60
పిల్లలుట. ఈ ఆడపిల్ల ల చదువుకి ఖర్చు చేసున్నారని అన్నలకి కోపం. అన్నిటికంజే త౦డి పోయేదాకా రోజీ మాటంటే తిరుగులేదుట., అంత గారాదింగా 'పెరిగి చివరికి వీ. టి. చదవడానికి చాలా కష్టపడాల్సి వచ్చిం దట
“ఉఅవునట.ో
ఉని "లా తెలుసు?
కన్‌, “వాళు అన్నగారి కొడుకు ఓ సారి మాయింటికొచ్చాడు, మ్‌. అస్పుడు చెప్పాడు.__రోజీ టీచరు ఆఖరి రోజులో చాలా బాధ పడా ఇన్‌, ళ్‌ రట
““అప్పుడు నాకు అనిపించలేదు గాని యిప్పు డనిపిసోంది, నిజంగా నేను తప్పు చేశానేమో-అని” అన్నా రాయన నిదానంగా.
మెట్ల తలుపు శబ్దం అవడంతో లేచి వెళ్లాను. పోస్తుమాన్‌ ఎలక్‌టిసిటీ బిల్‌ అందించాడు. గుమ్మం ముందు పడెయ్య కూడదూ? ఊహు తలుప్ప కొట మరీ పదేసాడు-గుంజీలు తీయించేందుకు.
వచ్చి కూచున్నాను. ఆయన మళ్ళీ మొదలుపెట్టారు మధ్యలో ఆగిపోయిన సంభాషణని.
“ఒకోసారి మనం మంచి చెయ్యబోతే _ ఎదుటివారికి చెడుగా పరిణమిస్తుంది. నువ్వు అప్పట్‌కి చిన్నపిల్ల వు. ఇప్పుడు యిల్లూ, సంసారం అంటూ ఏర్పడింది. నీకూ లోకంతీరూూ మనిషి బలహీన తలూ అర్హ 9 చేసుకునే పరిణతి ఏర ఎడింగి. అందుకని నిర్మొహమాటంగా చెప్పుతున్నాను. నేను మీ రోజీని పెళ్ళి చేసుకుందా మనుకున్నాను.”
ఈక్చి గ్రాం 9
“అవును. సంఘాన్ని, సమాజున్ని, అందరినీ ఎదిరించి పెళ్ళి చేపికు నేందుకు సిద్దపడ్డాను. ఆఖరికి నా భార్యనికూడా వొప్పించి వుండే వాణీ”
బం 63
ఈ పినవయి౦ది?ి
నేన్స ఆర్యసమాజమత ౦0 తీసుకు నేందుకు వొప్పుకున్నాను.__ కానీ రోజీ తమాషా మనిషి. నాతో స్నేహానికి వొప్పుకుంది గాని, 'పెళ్ళికీ కాదు.”
“పి ఆవిడా సిలలూ?”
సల్‌,
“అది రోజీ అభ్యంతరం. తను కాథలిక్‌ననీ, యిటువంటి పని చెయ్యలేననీ వొప్పుకో లేదు”
“అది అన్యాయమే కాదు. నేరంకూడాను”
“అన్యాయం అనే దానికి నిర్వచనం మనం చెప్పుకోడంలో వుంటుంది. నేరమంటావా? అస్పటికి బహుబార్యాత్వనిషేధం అమలు లోకి రాలేదు.”
“ఏపుయినా రోజీ టీచరు నిర్ణయం అందరూ హర్షి౦చత గది”
“అని బయటనుంచి నువ్వు అనుకుంటున్నావు. రోజీ నన్ను చేసుకునివుంయే ఏమైనాసరే చనిపోనిచ్చేవాణ్తి కాదు.”
“అదెమిటి? చావుబళుకులు మీ చేతుల్లో వున్నట్లు మాట్లాడు తున్నారు. నూనవ (పయత్నానికి మించింది లేదంటారా?
“ఉంది, అదికాదు యిక్కడ ముఖ్యం. అప్పటికి మానసికంగా రోజీ చాలా చెనవరిపోయి. ఉంది, పెకి. బింకంగా డబ్బు వద్దని, _ బంధువులని కాదని ఒంటరిగా బతుకుతోంది. కాని నిజానికి రోజీలో ఓనేజర్‌ కుండే (పేమా, క. ౦గింగూ పోలేదు. తల్లి " చిన్నప్పుడే పోవడం, కష్టం తెలీకండా, కౌలు కింద పెట్టనీకండా గారంగా పెంచినటువంటి తండ్రిని అకస్మాత్తుగా కోలుపోవడంతో రోజీకి కౌళ్ల [క్రింద భూమి కుంగినట్ల యింది. అలాంటివాళ్ళు ఎవరినో ఒకరిని ఆధా రంగా చేసుకు బతకగలరేగాని ఒంటరిగా ఏ ఆలంబనా లేక బతకలేరు. అలా బతకనేర్చింది సుభద్ర”
64
“వన్నీ తెలిసి మీరు సుభద్రని అక్కడినుంచి తప్పించేకారు. అది అన్యాయం కదా?”
“ఇక్‌ రకంగా అన్యాయం; మరొక రకంగా న్యాయం.”
“మి ఆర్‌గ్యుమెంటు నాకు జోధపడటం లేదు”
“రోజీటీచరు మీద నీకు భ క, అభిమానం, జాలీ వున్నాయని తెలుసు. నాకూ ఆ రోజుల్లో రోజీకంచె (పపరచం వుండేది కాదు.”
“మరి?”
“అదే చెప్పుతున్నది. ఒకరకంగా నేను పరిస్టితులతో రాజీ పడ లేకుండా వున్నాను. ఒక అబ్బాయి, అమ్మాయి పుట్టారు. కాని నా భార్యక్హీ నాకూ ఎక్కడా పొంతన వుండేదికాదు. నాకు ఆదర్శాలూ, ఆరాటమూను; ఆవిడకు యివేమీ అర్హం అయేవీకావు. చదువుకుని, నన్ను అర్దం చేసుకోగల స్త్రీ నాప దొరికివుంపటే నా జీవితం యిలా అయివుండేది కౌదు*
“తమ వాన్ళు తమని అర్హం చేసుకొనడం లేదని _ వాపోవడం సర్వసహజ మప్తతోంది
“కాని నాకుమల్లే అవకాశం వుండి పొందలేక పోవడం అందరికీ సంభవించదు, నాకు రోజీ ఎంత అవసరమో, రోజీకి నేనూ అంతే అవసరం. అసలు రోజీ ఆరోగ్యం చెడిపోవడానికి కారణం ఆమె ఏకాకినిగా బతకాలని (ప్రయత్నించడమే అనుకుంటా.”
“మీర్రు ఆమెని అర్హం చేసుకుని ఎందుకని సానుభూతి చూప లేదు”
“నూపించాను, అది బెడిసికొట్టింది.”
“ఎట్లా?”
“అసలు ఎవరినన్నా పిల్లని చేరదీసి చదువు చెప్పించి తనకి సాయంగా వుంచుకోమని నేను సలహా యిచ్చాను.”
౮౨ 605
“మరి సుభదని రోజీటచర్‌ యింట్లోనే చూళానన్నారుగా?”
“నన్ను పెళ్ళి చేసుకోకపోతే పోనీ-నువ్వు ఒంటరిగా వుండ లేపు. ఎవరినై నా బీదపిల్లని సాయంగా తెచ్చుకుని చదువు చెప్పించు. ఆ ప్‌ల్తి బాగుపడుతుంది. నీకు ఆలంబనా వుంటుంది = అని సలహా యిచ్చాను."
“మీ సలహా (ప్రకారమే చేశా రన్నమాట. పాపం.
“అపును. అవిగాక రోజీ నే నెప్పుడు వచ్చినా వీళ్ళు చూస్తారు వాళ్లు చూస్తారు అంటూ చాలా ఫస్‌ చెసే, తను డ్నిగి అయిజే తెచ్చుకుందిగాని వొట్టి పిరికి ఛాంధసురాలు.”
“ఆ పిరికితనం స్త్రీలకితప్ప మొగవాళ్ళ కి అర్హం అవదులెండిలో
“కావచ్చు. సుభద వచ్చాక రోజీలో కొంత ధైర్యం వస్తుం దనుకున్నాను, కాని నా అంచనాలు తప్పు అయినో యి
కక లం ల స్రీ [1
“సుభద్రావాళ్ళు చాలా వీదవాళ్ళు, చిన్నప్పుడే భ ర్త పోయాడు ఆ పిల్లకి. అత్తవారింట్లో యీ పిల్లకి తిండిదెన్లే అవకాశం లేదు. పుట్రింట్లో సరేశరి, అఫలు యీ అమ్మాయి బరువు తీరుతుందని
గాలి గ చగువు సాకుగా రోజీ యింట్లో పెట్టారు. స్‌కుు తెలుసో లేదో=వాళ్ళకి రోజీ నెలనెలా డబ్బు ముటచె ప్పేది* ర్న
తక్యర్టీ జ యాల 19
“జీత్రమని కాదు. ఆయిదూ పదీ పట్లు కెళ్ళి తిరిగి యిచ్చేవాళ్లు కాదు. ర0డు మూడు నెల లయీసరికి రోజీపై సుభద్ర ఆధారపడటం పోయి-నుభద మీద రోజీ ఆధారపడటం ఆయింది”
నేను చెవు లప్పగించి వింటున్నాను.
“ఆడ వాళ్ళు సహజంగా చెవులకంటె నోటికే ఎక్కువ సని
66
కల్పిసారు. సుభ్యద్ర అట్లా కాదు. పెకి స్త బ్దగా కనిసించేది. ఆది ఆ పిల స్వభావలక్షణం కాదు, తెచ్చిపెట్టుకున్న నటన” సట, వు
“మీరు కోపంలో అంటున్నారు”
కరోీచ్య క్రాదు, మనం అంతా అనుకున్నట్లు సుభద్ర _స్తభు అయితే ఒక్క రెండు నెలల్లో యా సిల్త గంటసేపు కనబడకపోతే బతకలేను, అనే స్థితికి రోజీని తీసుకుని వచ్చివుండేది కాదు. నా ఉద్దే శంలో సుభద చెవులూ, కళ్ళూ ఎప్పుడూ తీక్షంగా వుండి పెదవి మెదపకుండా వుండే దని.”
“అన్నీ తెలిసి మీ రెలా జాలిపడారు?”
వ్‌, లు
“*ఆది జాలి కౌదు-పరిస్టితులు-కొంత వరకూ సుభద అమాయి కత్వం, నిస్సహాయత.”
“ర్చి గ్రనేది నా కర్ణం కావడం లేదు
“న్సభద వచ్చిన ఏడాదిదాకా అంతా బాగానే వుంది, ఏడాది దాకేసరికి మీ రొజ్సీ నేను సుభద్ర వైపు మొగ్గుతున్నానని అనుమాన పడసాగింది.”
“అది నిజం కాదా”
“మొదట్లో ఆలాటి అభ్మిపాయం నాలో లేనేలేదు. రోజీ అనా రోగ్యంవల్ల తనకి లోకంమీద ఉన్న కోపాన్నీ, కసినీ సుభద్రమీద చూపేది. ఆ పిల చదువుమీద కంజె నడతమీద ఎక్కువ (శద
లె థా చూ పేద
“ధ్చిర్రు యిరవై నాలుగు గంటలూ దగ్గర వుండరు కాబట్టి (గ్రహించలేదేమో! సుభద్ర స్వభావం మంచిది కాదేమో!”
“ఏమో! నా కెప్పుడూ పొరపాటుగా అనిపించలేదు కొని రోజీ మటుకు స్కూలు కళుతూ దిక్కులు చూ స్తుంది. వీళ్ళతో మాట్లాడు తుంది, వాళ్ళవంక చూస్తుంది అని సాధించేది. నిజానికి రోజీ ఒక
67/
"సెకలాజికల్‌ కేసుగా తయారయింది. సుభద్ర ఎదురుగా వుంటే సాధించి తిసేది. ఒక్కర్యాత్రి తనని వదిలి.సుభ్గద్ర తన తలీ వాళ్ళింట్లో ళు ఇన్‌, టి. పడుకుం పే ఎడ్బిరాద్దాంత ౦ చేసేది “అవు ననుకుంటా. ఇప్పుడు జ్ఞాపకం వస్తోంది. ఒకరోజున నేను వచ్చేసరికి ఏక్కడికి వెళావని టిచర్‌ తిడుతున్నారు.” ల్‌ 66 ట్రుద్రి నువ్వు ఒక్కసారే చూశావు. నేను రోజూ చూసే వాడిని. రోజీ “భాడిస్టుగా తయారయి. ఆ పిల్లని కాల్చుకు తినేది. ఇక మందులూ సేవలూ చెప్పక్క రదు” “అవును, కాళ్ళు పట్టించుకోడం చూళాను.” “కాళ్ళు పటడం ఓ పెద లెక్కకాదు. తను హీసీరికల్‌గా ఉం లా టలు యట్‌ తయారయింది. మందు అవున్సుకు ఓ చుక్క యిటూ అటూగా పోస్తే పెద్ద సీను చేసేది. రానురాను ఆరోగ్యం చెడి తలంటు కూడా సుభద్ర పొయ్యాల్సి వచ్చేది. ఆ రోజు నాకు బాగా జ్ఞాపకం. సుభద్ర రోజీకి తలంటు పోసి, పడిశం పడుతుందని నాంబాణి పొగ వేసింది. సాం(బాణి వేస్తుంటే పొరబాటున వెం్టటుకలు కాలిన వాసనొచ్చింది, ఇంకేముంది! తనని సజీవదహనం చేసోందని పెద్ద గొడవ చేసింది. “అనారోగ్యంవల్ల నేమో ్ట్రన్సి క్రనాడు కామ్‌గా అనగలనేమో గాని = ఆ రోజుల్లో నాకు మహాోచికాగ్గా వుందేది. వెళ్ళి నస్పటినుంచీ రోజీ సుభదని 'పెళ్తు హింస కళ్లారా చూడాల్చీ వచ్చేది. చూడలేక వెళ్ళడం మానితే, మర్చిపోయా నని సాధించేది రోజీ. లేకపోతే సుభ్యదని నేను బయట రహస్యంగా కలుసుకుంటున్నానని నెపం వేసేది “కళల సుకు నేవారా?” “లేదు కౌని ఒక మనిషిని, అందులో నిస్సహాయ స్టితిలోవున్న ఒక మనిషిని వూరికే చిత్రవధంమాటలోనే అనుకోంచెయ్యడం భరించ 66
లేకపోయేవాడిని. ఒకటి రెండు సారు సుభద్రమీద రోజీ కోపంలో చెయ్యి చేసుకోడంకూడా జరిగింది. "ఆడవాళ్ళయితే వూరుకుంటా రేమో గాని మొగవాళ్ళు యీ అన్యాయాన్ని భరించలేరు”
“అప్పటినుంచే మీరు సుభద్రమీద యింటరెస్ట్‌ తీసుకున్నారన్న మాటు”
“ఈ జాలి ఒకరోజుతో వచ్చింది కాదు. సుభదకి హాఫ్‌ ఇయర్తీ లో అన్నీ సున్నాలు వచ్చాయి. ఫస్‌ మార్కు లొచ్చీన మీ అందరితో పోల్చి ఆ పిల్లని హీళనచేసి సాధిస్తుంటే, నేను నిజంగా భరించలేకపోయాను. ఈనాడు నాకు సుభ్గదమీద ఎటువంటి సాను భూతీ లేదు, కాని ఒక విషయం మటుకు నిజం=సుభద రోజీ యింట్లో వుండి వుంటే, తనుకూడా ఓమెంటల్‌ రక్‌ అయివుండేది. ఆ పిల్ల దెహానిక్కి మనసుకి క్షణం వి.శాంతి వుండేది కాదు. ఇంటి పని, రోజీ సేవు సాధింపులు, తిట్లు, ఒక విధంగా రోజీ యీ సుభద ద్వారా లోకంమీద తన కసినంతా తీర్చుకుంటూండేది. ఎంత బురదపామయినా ఏదో ఒక సమయంలో తిరగబడక మానదు. ఆ రోజున సుభద్ర నా నంకచూసి “అంకుల్‌ గారూ! నేను మాయింటి కెళ్ళిపోతాను. నాకు చదువుకోవాలని లేదు.” అంటూ పెద్ద పెట్టున ఎడ్చింది, సుభద్ర మీ అందరికి మలైనే నన్ను అంకుల్‌ గారని పిల్చేది. ఆ కళ్ళలో నిస్సహో యత కోపం, తన్నీనరకంనుంచి తప్పించమని వేడికోలు, ఎలా వుందంటే, టోనులో పెట్టిన జంతువు ఏదారీబేక గిలగిల్లాడుతుం దే అల్లా వుంది
“మీ రేం చేశారు”ొ అన్నాను కుతూహలంతో.-క్ష య్‌మాక్స్‌ కొస్తున్నట్లుం దీ గాధ,
“ఎం చెయ్యలేదు. సుభ్యదని వూరుకోమని బుజ్జగించి, రోజీని దుందలించాను. దాంతో రోజీ కోపం తారస్తాయి నందుకుంది. నాకు సుభదమీద జాలి కాదు-(పేమ అంటూ మొదలు పెట్టింది
69
ట్‌ి తలుపు కొట్టిన శబం అయితే పులిక్కిపడి గడియారంవై పు చూశాను. బెము మూడున్నర. పని మనిషి పాలసీసాతో (ప్రత్యక్ష మయింది,
“అప్పుడే మూడున్న రయిందా? -పెము తెలియనేలేదు*” అన్నారు అంకుల్‌ గారు,
“అప్పును _ కాఫీ కలుపుతాను వుండండి" అంటూ పైట్లో జీడి పప్పులూ, విష్కట్లూ సర్పి, నెస్‌ కాఫీ కలిపాను. నాకు సుభద గురించి వినాలని మహా కుతూహలంగా వుంది. ఈయనకీ సుభదకీ ఎటలా చెడింది? ఈయనని వదిబేసేందుకు తగినంత కారణం ఏమిటి?
పనిమనిషిని గిన్నెలు తోముకోమని మా కుర్చీలు బాల్కనీలోకి మార్చాను. అక్కడ కూచుంటే చుట్టూ పచ్చగా పూలమొక్కలు, ఎదు రుగా లే చిగుళ్ళతో వున్న మామిడి చెట్టూ కన్చినాయి.
“ఖు వాత్రావరణం చాలా బాగుంది. ఎక్కడో తోటలో వున్న టుంది గాని మద్రాసు నగరం మధ్య ఉన్నట్లు లేమ” అన్నారు ఉరి వ అంకుల్‌ గారు,
“కాని యీ తోట, యీ వాతావరణం యివన్నీ చాలా బరు వైన దాధ్యతలు.”
“ఆయితే ఏం. యింత చక్కటి పరిసరాల్లో మనసు చాలా (పళాంతంగా వుంటుంది
“ప్రశాంతంగా వుండట మనేది పరిసరాలని బట్టికాదుు మన మానసిక స్టితిని బట్ట వంటుంది, అవు నంటారా”
70
“అదీ నిజమే అనుకో.
ఉ్‌కాసీ యీ చిట్లు, యీ మెడ యివన్నీ వాటంతట అవి (ప్రశాంతతని యివ్వవు.”
ఈ ల్పుదేమి టమ్మా అలా అంటావు?
“దీని వనక బరువు బాధ్యత లున్నాయి. నీరంతరం పడే (శ్రమా, తాప్ట్తతయం వున్నాయి. ఒకోసారి యింక తాప్మ్యతయం, (శమా అనవనర మెమో అని కూడా అనిపిస్తుంది.”
“కాని యీ తోటరోని పూలచెట్లు వికబూసి గుబాళిస్తున్నపుడు నీకు ఆహ్లాదంగా వుండదా?”
“ఉంటుం దనుకోండి. కాని ఈ పూల మొక్కలు కాపాడడం ఎంత కష్టం? మీరు చెప్పినట్లు రంగు రంగుల మూపూలు విచ్చి నపుడు, వంట చెస్తూ, మధ్య మధ్య తొంగిచూపి, నాలో నేను సంతోషపడుకూంటా ....కౌని యీ లోపలే ఏ పిల్లలో పెద్దలో తుంచి పారేస్తారు.... ఆ పుప్వులు కోసుకోవాలనే వృతంలో _ మొగ్గలూ కొమ్మలూ కూడా విరిచేసారు. దాంతో నా మనమ వికల మయిపోతుంది,
న అదాల జ్‌ విచ్చి, మర్నాటికి ఆహ్లాదాన్ని కలిగించే పు లని*మొగలోనే తుంచే స్తే. చాలా బొద అనిసిస్తుందండీ.”
“నిజమె నువ్వు అన్నది కూడా = అలా అని పూలచెట్రని పంవకుండా సనండగలనచూ?
“ఉండలేను = అదే నాలోని బలపానకు
“అదే మానవ జీవితంలోని గమ్మ త్తు, మనకి తెలును.యీ లోకంలో ఏదీ శాశ్వతం కాదని! కాని అన్నిటిని పట్టుకుని వేళాడుతాం,. ఈ నిరంతర తాష్య్తత్రయంలోనే కన్నీరూ, పన్నీరూ అన్నీవున్నాయి, ఏపని అయితే ఎక్కువ ఆనందం ఇ స్తుందో, ఎవరి నయితే ఎక్కువ
(పేమిసా మో అక్కడే బొధ్క తపన వుంటాయి. అన్నిటి కంటె ఏ బాధ గగ
కలక్కూడదని (ప్రతిక్ష*ణం తప్పుకో చూసామోం అదే మనని ఎప్పుడో ఒకప్పుడు ఎదుర్కొ౦టుంది. నువ్వు పూలమొక్కులని "పెంచకుండా వుండలేవు. నేను కష్టంలో వున్న స్త్రీని ఆదుకోకుండా వుండలేను. అది నాలోని బల హీనత అను, వ్యసనం అను సుగుణం అను. ఏదో ఒక 'పేరుపెట్లు = అభ్యంతరం లేదు. ఈ వ్యసనం నాకు ఆనం దాన్నీ, తృ ప్పినీ యిచ్చింది, అదే సమయంలో త్మీవంగా బాధించింది. నువ్వు పూలమొక్కలని ఎంతో (పేమతో, ఓపికతో పెంచి పెద్దజేసావు. అవి పెరిగి పెద్దయి చక్కటి పూల నిస్తే వాటి అందాన్ని, సౌరభాన్ని ఒకరోజు అయినా సరే నీతోపాటు నలుగురూ ఆనందించా లను కంటావు. కాని ఎవరో ఒకరు ఆ పువ్వుని పుటుక్కున తుంచేసారు. అవతలవారికి సీ అంతటి సున్నిత హృదయం వుండదు. నువ్వు గిల గిల్లాడి పోతావు. ఈ బాధ లన్నిటికీ మూలం, మనిషికీ మనిషికీ మధ్య గల హృదయ ధర్మంలోని వ్యత్యాసం” అన్నారు అంకుల్‌ గారు. పోనుపోను ఆయన వేదాంత ధోరణిలో పడుతునట్లున్నారు, అనుకున్నాం “సుభదని చూస నాకు జాలిగా వుండేది. రోజీ *వీ పర ఎస్‌" కోసం సుభద్రని తీసుకొచ్చిందో ఆచదువు కనుచూపు మేరలో అబ్బేట్లు లేదు, [క్రమంగా నేను రోజీని చూసేందుకు వచ్చినపుడల్లా సుభ్యద్రని చదువు గురించి (ప్రళ్నించేవాడిని. రోజీకి. నేను సుభదతో మాట్లాడటం యిష్టం వుండేది కాదు. అసలు సుభద్రతో కాదు, ఏ ఆడ పిల్లతో, ఆఖరికి మీలాంటి పసివాళ్ళతో మాట్లాడినా 'పెడర్జాలు తీసేది. నాభార్య ఏనాడూ న న్నిలా సాధించలేదు, ఇంటి ఖర్చుకు లేదని ఎప్పుడేనా డబ్బు విషయంలో ఘర్షణ పడేవాళ్ళం కాని....యులా కూచున్నా నిల్చున్నా అనుమాన పడేది కాదు. తనకూ, నాకూ మధ్య “ పైదోనిక్‌ (ఫ్రెండ్‌ షిప్‌” అని చెప్పే రోజీ. నా విషయంలో ఎందు '/2
కంత పొజెసివ్‌గా పుండేదో అర్హ మయేది కాదు. ఇది ఒక రకంగా బై హికమైన బాంధవ్యం కంటి నిచమయింది. నామనసు, నా(ప్రవ ర్త న ఏటన్నిటిపై తన కేదో (బ్రహ్మండ మైన హక్కు వున్నట్లు గొడవ చేసేది. నామీద్హా సుభ్నదమీదా అనుమానం; సుభద్రని హింసించడం ఈ ర0డే రోజీకి ఎక్కువ ఆనందాన్ని యిచ్చే వనుకుంటా. ఒక -అఇములో రోజీని చూసే సాయంత్రాల కోసమే పగలంతా బళికేవాడిని- కౌని రాను రాను ఆమె యింటి కెళ్లాలం'పే భయపడే స్టితిదాకా వచ్చాను.”
“పోనీ మానెయ్యక పోయారా?”
“అక్కడే సుభద్ర నన్ను బందీని చేసింది, నేనుకూడా వెళ్ళక పోతే ఆ పిల్ల ఏమవుతుంది? సుభద్రా వాళ్ళవాళ్ళకీ యీ రోజీ టీచరు అండ కావాలి, అవి డిచ్చే డబ్బు కావాలి. ఈపిల్ల ఏమయినా ఫరవాలేదు. టీచరు పాతబడ్డ చీరలు యిస్తుంది, డబ్బి స్తుంది, పిల్లకి చదువు చెప్పించి వృద్దిలో కి తెస్తుంది. ఇంతకం టె ఏం కావాలి? = అని వాళ్ళ దృక్పథం. (క్రమంగా నేను సుభ్యద్రకొరకు రోజీని బుజ్జగించి, ఆవిడపట్ల విపరీత సహనం అలవరచుకోవాల్సి వచ్చింది. సుభ(దకి (బ్రహ్మాండమైన తెలవి తేటలు లేకపోవచ్చును కాని పరీక్షలు పాసయేపాటి (గ్రహణ శ క్తి వుంది. రోజీ చీటికి మాటికి జ్వరపడటం, ఆమెతోపాటు సుభ్గదకూడా శలవు పెట్రడం, అన్నిటికీ మించి సుభ్నదలో సగటుమనిషికి కావలపిన ఆత్మ స్టయిర్యము, అంజపే తను పాసవగలననే నమ్మకం లేకపోవడం వీట న్నిటిత్రో, మీరంతా పొ సయ్యారు, తను తప్పింది”
“*ళను చాలానార్లు త ప్పేదిగా?”
“జవను, అందరూ కలిసి, “దొంగ దొంగి అంటే ఆ మనిషి చివరికి *దొంగే' అవుతాడు. రోజీ సుభదని తిట్టి తిట్టి మొద్దుని చేసింది. ఆ వేసంగిలో నేను సుభదకి కాస్త కస్త మనోధైర్యం నూరిపోయడం
"7/3
మొదలు పెట్లాను. తను చదువుకుని స్వతంత్రంగా బతకదలుచుకుందో, లేక రోజీయింట్లో బొనిసగా గడపదలుచుకుందో, తనకి తాను నిర్ణ యించుకో మన్నాను. భయపడిన కొద్ది రోజీ నలిపేస్తుంది = కొంవెం బింకం చూపించ మన్నాను"
“సుభద ఒప్పుకు౦దా”
“ఇక్యండ నుభద ఒప్పుకోడంకాదు ముఖ్యం-ఆ పిల్లకి చీమ తలకాయంత సందు దొరికితే పారిపోవాలని వుంది. కాని ఆమెత లి త౦్యడులిని వొప్పించాలి, అదీ ముఖ్యం. ధనం యొక్క ఆధిక్యం, డబ్బు మనుషులని ఎలా ఆడిస్తుందో ఆకళింపు చేసుకోడం మొగవాళ్ళకి పుడుతూ నే తెలుస్తుంది. [క్రమంగా సుభద్ర ఇఅమ్మావాళ్ళకి రోజీ కంకే నేనే ఎక్కువ సాయం చెయడం మెదలుపెట్టాను. వాళ్ళు తమ్ముడికి ఉద్యోగం యిప్పించాను.”
నను తెల్లపోయి విన్నానా గాథ = ఒక ఆడపిల్లకోనం ఎట్లా చదరంగం ఆడతారో గద! ఆ వేసంగిలోనే అనుకుంటా నేనూ జయా అంకుల్‌ గారితో పాటు సుభ్మదని సినిమాహోల్లో చూసింది,
“రోజీ వేసంగి శలవలు అయిపోయీక తిరిగి వభ్చేసరికి సుభద సగలుమబుకే రోజీ యుంట్లో వుండేది. రా(తిళ్ళు యింటిదగ్గరె పడుకు నేది, సుభదద్రకి నేను నాయం(త్రాలు పారాలు చెప్పేవాడిని, (క్రమంగా సుభద్ర తనమీద ఆధారపడటం తగ్గిసోంది, సుభద్ర 'ెద్దలుకూడా తన సహాయం మీద ఆధారసడటం లేదు దీని వెనక నా మద్దత్తు వుంది ఆని (గహించుకున్న రోజీ నాతో ఒక రోజున హోరాహోరీ దెబ్బ లాడీంది, నాకు హృదయం లేదంది, పసివాన్ని చెడగొ డున్నా నంది! డబ్బు గుప్పి తనకున్న ఆధారాన్ని లాగే స్తున్నానని ఏడ్చింది. నన్ను గుమ్మంలోకి రావద్దంది. సుభ్యద్రకి నన్ను నమ్మితే రాబోయే అపాయం
(/4్మీ
నూరిపోసింది. కౌని లాభం లేకపోయింది. ఒకవైపు జద్బు, రెండో వైపు కోపం, హిస్టీరికల్‌గా అవుతున్న రోజీ వోడిపోయింది.”
“ఆ తరువాత ఆమె రిజైన్‌ చేశా రనుకుంటా.ో
“కాసీ రోజీ తాచుపాములాంటి పని చేసింది. ఆడవాళ్ళు పగ బడితే అల్లా చేసారు కాబోలు, నేను ఆఫీసు కెళ్ళినపుడు మౌ యింటి 'కెశ్ళేది = ముఖ్యంగా మా అబ్బాయిని నొమీవ వుసిగొలిపింది*
“నిజంగానా?”
“నిజమే. మీరు అభం శుభం తెలియని వయసులో వున్న పసి వాణ్శ, ఎంతకీ రోజీ టీచరు గులాబీపూలు, ఆవిడ అనారోగ్యంలో కూడా న వ్వేందుకు (ప్రయత్నినారు = అని ప్రైరూపు చూసేవారు. కానీ రోజీ = నేను సుభదని తన దగ్గిర నుంచి వేరు చేశానని, దానికి ప్రతీకా రంగా నా కొడుకుని = నానుంచి వేరు చేసేందుకు [పయత్నించింది”
“కాని ఆది సఫలం అవలేదుగా1
“ఎందుకు కాలేదు? అయింది. తల్లి పోయినప్పుడు గాని వాడు నొనంక కన్నేత్తి చూడలేదు. ఇంట్లో అన్నం తినలేదు. వాడు అలా పేచీ పడకుండా పుంపే యీ పాటికి ఏ లెక్సరరో అయుండేవాడు.”
“ఇస్వుడు మటు కేం? నుఖంగానే వున్నాడు”
“అది నిజమే = ఇప్పుడు కాకపోతే మరొకప్పుడేనా వాడికీ డ్మిగీలేని వెలితి తెలుస్తుంది. డిగ్రీవుం పే వుద్యోగంలో పై కిరావడం సులభం.
“తరువాత?
“ఆ తరువాత సుభద చదువు బాధ్యత నాప్రె వేసుకున్నాను. నొకు [కమం౦ంగా సుభ్యదమీద వ్యామాహం పెరగజొచ్చింది, ఇదె అవ కౌాశంగా తీసుకుని వాళ్ళువాళ్ళు నాదగరకు (ప్రతి చిన్న విషయానికి
టే 75
వచ్చేవారు. సుభద్ర స్కూలు పైనలు కొచ్చేసరికి నాపైన “ర0డుకుటు౦ బాల భారం పడింది
“గ్రశీజ్తీ ట్రీదర్‌ గురించి వదిలేశా రెం”
“వస్తున్నాను. రోజీ రిజై న్‌చేసి వెళ్ళిపోతున్న రోజున, తను ఖబురు చేయకపోయినా, వెళ్ళాను. రోజీ నాతో మాట్లాడలేదు. కళ్ళె త్తి చూడలేదు. మనిషి పాలిపోయి క్షీణించి పుంది. నాకు తనని చూస్తే జాలివేసింది. కొని మంచుముద్దలా బిగుసుకుని కూచున్న వాళ్లని ఎలా పల్కరించడం? ఆ రోజే అనుకున్నాను=రోజీ మళ్ళీ తిరిగి రాదని.”
“రిక బ్రాధ అనిపించలేదూ?”
“ను వ్వెప్పు డయినా వృద్ధాప్యంలో జరాభారంతొ తీసుకు తీసుకు చచ్చిపోయిన వాళ్లని చూశావా?”
అన్‌.
“దూడ లేదు”
“వనమా అమ్మ మూడేళ్లు సకవాత౦తో పక్కమీద పడివుండి, తీసుకు తీసుకు పోయింది. ఆవిడ పోయినపుడు మాకు దుఃఖం కంటె "హమ్మయ్యా" అని ఏదో భారం తొలిగినట్లు అనిపించింది. అది తల్లి షీద (పెమ లేక కాదు. రుగ్మత ఒకనాటిద్హీ రెండునాళ్లదీ కాక ఏళ్ల తరబడి పాకితే ఆ మృత్యువుతో అందరికీ కొంత విశ్రాంతి లభించిన ట్ల్రవుతుంది. సరిగా రోజీ వూరి కెళ్ళిన రోజున నా కల్లానే అనిపించింది. ఆమెతో స్నేహం చేసిన తొలిరోజుల్లోని మాధుర్యం, ఆమెపై నేను పెట్టుకున్న ఆశలు, కలలు యివన్నీ ఎక్కడో అడుగున పడిపోయి రోజీ కోపం, హింసా (ప్రవృత్తి యివే జ్ఞాపకం వచ్చాయి. తనువెళ్ళి పోయస్పృుడు సుభద్రని ఎలాగ నా వెంట తీసుకెళ్ళాలని చూపింది. తను దాచుకున్న డబ్బు యిచ్చేసానంది, తన నగలు సుభద్ర కిసానంది. కాని సుభ్యద ససేమిరా వెళ్ళడానికి వొప్పుకోలేదు. మనిషి దేన్నయినా
/6
వదులుకుంటాడుగాని 'స్వెచ్చని వదులుకోబేడు. సుభ్యద్రతను పొందిన స్వేచ్చని వొదులుకునేందుకు వొప్పుకోలేదు.”
“కొని ఆఖరి రోజుల్లో సుభద్ర ఆమెని చూడటానికి కూడా వెళ్ళలేదుట-అది అమానుషత్వం కౌదా”ో
“నువ్వు సుభద స్థానంలో వుంచే, ఆమాట అనవు. అసలు సుభ్మద్రని నేను రోజీ దగ్గరనుంచి తప్పించకపోతే ఎలాంటి అనరాలు
€ి జరిగేవో అని నా కనిపిస్తూండేది. నిస్సహాయ సితిలో వున్న ఒక నా. ఠా (పాణిని పొడిచి పొడిచి హింసి స ఒకోసారి ఆ (పాణీ తిర గదిడ్డ ప్పుడు ప్మమాదం జర గవచ్చు. ఆత్మరక్షణకోసం జరిగే నేరాలన్నీ నిస్సహాయ సితిలో జరిగే వే, సుభదకి రోజీ అంపేఒక విధమైన జుగుప్పకలిగింది. అందుకే ఎవరెన్ని చెప్పినా-వెళ్లునుగాక వెళ్ల నంది.”
“మీరు పంపలేదని అనుకున్నా రే?”
“ఇన్ని విషయాలు నీతో చెప్పిన వాడిని అది దాసానా? లేదు; సుభద్ర రోజీ ఏషయంలో కఠిన శిలగా అయిపోయింది. నేనే ఆ నెపం నాపైన వేసుకున్నా నుంచదువు పోతుంది అని చెప్పాను.”
"ఉలిఫోన్‌ గణగణ మోగడంతో బాల్కనీలోంచి హాలులోకి వచ్చాను. అప్పుడుగాని పొద్దు ఏటవాలినట్లు తెలియలేదు.
ఫోనులో ఆయన “నేనే మాట్లాడుతుందేది,” అన్నారు.
“వి యింకా బయలుదేరలేదా?”
క6బ్రేద్ప యింటికొచ్చేప్పటికి తొమ్మి దవుతుంది. యిక్కడేడో షారీ ఉంది.”
వి
నాకు ఆయన సాయంత్రం అనుకున్న వెముకి యింటికి రాక ఫ్‌శ్రే (బహ్మాండ మైన కోవం వస్తుంది. అది నాలోని బలహీనత. నాకు లోపం వస్తుందని ఆయనకి తెలుసు. అందుకనే ముందుగా ఫోన్‌ కేసారు, కాళ్ళకి బందాలు వేసూ,.
“/7/
“అంకుల్‌ గారు వున్నారా?”
కక. పున్నారు”
66స్టేన్సు నచ్చేదాకౌ ఆయన్ని వెళ్ళనివ్వకు, మీ యిద్దరూ థోం చెయ్యండి. నాకోసం ఎదురు చూడకండి. మన్డిగా అన్న౦ తింటాను”
హాల్లో లైటు వేశాను. అంకుల్‌గారు అలాగే మామిడిచెట్టు వైపు చూస్తూ కూచున్నారు.
“ఆయన వచ్చేసరికి తొమ్మి దవుతుం దట=మిమ్మల్ని వెళ్ళని వ్వద్దన్నారు. రేపు ఉదయం వెళుదురుగాని, ఈ పూటకి వుండి.”
“నద్రమ్మా, యిప్పటిశే నా గొడవతో నిన్ను విసిగించాను. ఈసారి వచ్చినపుడు వసాను. మరి లేసా” అన్నారు
ఉర్చిక్రు మిగతా విషయాలు వెప్పకుండా వెళితే వొప్పుకోను.... ఆయన్ని రానివ్వండి*యీలో గా బియ్యం పడేసి వనాను”
-ర్రేష్ట ఉదయం తప్పకుండా వెళ్ళిపోవాలి. నన్ను యా ర్యాత్రి ఎలానేనా సంపించెయ్యిో
“అయితే భోంచేసి వెళ్ళండి ”
కద్ధ బ్రసం చేసాగాని ఒక షగతుమీదం”
ఈ ప్పిమ్సిట్రి 2?
“*“క్యూ'రేమి వండకు=ఊరగాయా, చారూ చాలు"
- జ్బు'డైమ్చిగ్రిఫ*
“మళ్ళీ చాలా రోజులదాకా యిల్లు కదిలే అవకాశం వుండదు. ఇంకా నేను చెప్పాల్సింది చాలా వుంది, నువ్వు వంటలో పడ్డావం'ే నేను చెప్పడం ఎలా, నువ్వు వినటం ఎలా?"
“సరి లెండి; కుక్కరు వేసి వసా” అంటూ గాస్‌ వెలిగించి కుక్కరు సడేళాను.
78
“చెప్పండి అంటూ కూచున్నా, తడీచెయ్యి నాప్‌కీన్‌ కి తుడుచు
కుంటూ, అంకుల్‌ గారు వొల్కనీలోనీ కుర్చీలను హాలో వేళారు. నేను భా వచ్చేసరికి.
“రోజీకి సీరియస్‌గా వున్నప్పుడు వాళ్ళ బావగారు నుభద్రని సంపమంటూ వచ్చారు. సుభద్ర వెళ్ళునంది. నేను వెళ్ళి చూసివచ్చాను. అప్పటికీ మనిషి చాలా క్షీణించి పోయింది. నన్ను చూడగానే ఫిట్‌ వచ్చింది,
““కౌని వాళ్ళవాళ్ళు మీరు నుభదని కొవాలనే పంపలే దన్నారు?
“అయివుండవచ్చు. నేను కాదు కూడదంళకే సుభద్ర నచ్చి వుండదేమో గాని మనస్సూ ర్రిగా మటుకు కాదు. నేను బలవంత పెట్ట లెదు. ఎందుకో ఒక్కసారి రోజీని చూసిరావా లని అనిపించివెళ్ళాను, రోజీకి నా మీద కోపం తగ్గలేదు. వెంటనే తిరుగురై ల్లో వచ్చేశాను.”
“ఆమెకి నిజంగా డబ్బూ, నగలూ వున్నాయా?
“నా కావిషయం తెలీదు, ఉన్నా వై ద్యానికి అయిపోయి వుంటాయి. సుభదదని కాలేజీలో చర్చించిన ఏడే నాకొడుకు నాతో హోరాహోరి దెబ్బలాడాడు, ఆస్టి పంచి యిమ్మని, మాకు పెద్ద ఆస్తు లై వుంఓ నాలుగు ఎకరాలు తప్పించి. చిట్ట చివరికి ఒక రోజున వాళ్ళమ్మ గొలుసు తీసుకొని పారిపోయాడు, యింట్లోంచి. ఆ తరువాత పదిహేను రోజులకి ఓ ఉ త్తరం రాశాడు, వాళ్ళమ్మకి. ఆ గొలుసు తన అససరా నికి పట్టుకెళ్ళాననీ, ఇంక నా మొహం చూడననీ*
కర్టిక్ర బాధ అనిపించలేదా?”
“నిజం చెప్పాలంచే, నే నెక్కూవ దాధపడలేదు, నొ అఆళ లూ, ఆలోచనలూ అన్నీ సుభద మీద 'కేర్యదీక్ళృతం జేళాను. సుభద్ర పెద్ద చదువులు చదువుతుంది, మైకొస్తుందిి ఈ సుభద నా సుభద__ యీ భావాలముందు మిగతా అన్ని సమస్యలూ పేలవంగా వుండేవి”
"79
“సుభద మీ నుంచి దూరం అవడం మీ కెప్పుడు తెలిసింది”
“ని యస్పీ, "ఫె నల్‌లో వుండగానే నాకు సుభద్ర చెయ్యిజారి పోతోందని భయం మొదలయింది. అప్పుడు మ్యూజిక్‌ , ఎకాడమీ సభ లకి తిసుకొచ్చాను=జాపకం వుందా?
జా
“అప్పుడేగా మిమ్మల్నీ, తననీ చూసింది?”
“నా సహాయంతో వాళ్ళ అఆర్టికస్టితి కాస్త మెరుగయింది. సుభద్ర ఆ వూళ్ళో నే బి, యస్పీ, అయ్యాక వుద్యోగంలో జేరాను అంటోంది, ఇఏివరకు లాగా కాక, నేనంపే ఆరాధన తగుతోంది. నాకు ఖర్చులు పెరిగి చికాగ్గా వుండేది. ఆ (కిస్‌ మస్‌ళలో శలవలకి సుభద్ర మద్రాసు వెళామని పటుబటిండదిలో
ల్‌ అ వతి
“మిరు కచేరీలు విందామని వచ్చా రంది%ొ
“సనార్సు పాట కచేరీలు అంశే యిష్టమే కొని మద్రాసు వచ్చి పుడ్‌లాండ్స్‌లో వారం రోజు లుండేపాటి స్థితిలో లేను నేను. కాని, సుభదని సంతోషపెట్టాలి. అస్వ్పుడే నాకు ఆనందం, మన వూళ్ళో అయితే ఎప్పుడూ దొంగతనం. సుభద్ర యింట్లో వాళ్ళ వాళ్ళు, మా యింటికి తనను తీసు కెళ్ళ ఏల లేదు. ఒక్క పదిరోజులు మే మిద్రరం స్వేచ్చగా వుండాలంపే మరోదారి లేదు.అందుకనే పౌలం మీద అప్పు తీసుకొని మద్రాసు వచ్చాను. ఆవారం రోజులకి ఎంతయిందో తెలునా?
ఈ-వ్రెండ్తు వేలు”
గండు పేలే?ి అన్నాను నిరాంతపోయి.
“ఇల
“అవును. వాళ్ళింట్లో అందరికీ "పేరు పేరునా బహుమతులు కొన్నాము, తను బీరెలు కొనుక్కుంది మా అమ్మాయికీ ఓ చీరె కొంది, టాక్సీలు, హోటళ్ళు, మొ త్తం 'రెండుపే లయింది, కౌని ఆ
80
ఖర్చుకు నేను ముప్పటికీ వివారించటం చేదు. నా జిఎకంలో ఆనందంగా గడిపింది ఆ వాం౦ రోజులే.
“ఫ్పికో ఒంటరిగా పంపడానకి వాళశువాళు అభ్యంతరం చెప్ప
గి గి లేదా?
“ముందు గునిశారు+తరువాత బంధువు లింటికి వెళ్ళింది అని చుట్టుపక్కల వాళ్లతో అన్నారు. కాని అందరికీ తెలుసు. సుభదని యమ్మెస్సలో జేరమని నేనే పట్టుబట్టాను. చదువుకున్నన్నాళ్లూ నాచెప్పు చేతల్లో వుంటుంది. అనక చూద్దాంకనీసం కృతజ్ఞత అయినోవుండదా అనుపన్నాను"
“తనలో లేనిది వెతికారు”
“కాని-నాలో మటుకు తప్పు లేదంటావా? వయసులో నాకంజే చాల చిన్నది, చదువుకుంది, 6క్క_లొచ్చాయి. స్వేచ్చగా ఎగర్‌ కూడదు, నే కట్టిన గూటిలోనే పుండిపోవాలి ఆనే _సలోభంతో రామ చిలక్కి రకరకాల పస పెట్టి పెంచినట్లు, సుభదకి యమ్మెస్సీ ఎరగా
రు న. ఉఖ ॥ వేశాను. తాను యూనివర్సిటీలో చేరింది. మా ఆవడ ఆఅనారొ గ్యం, ఖర్చులు పెళగడం మొదలయ్యాయి, ఒక పక్క ముందులు, ఖర్చులు, మరోవై పు అప్పులు, సుభద్ర చదువుకి నెల నెలా పంపే 'రండొందలు, యివన్నీ నన్ను “మామూళ్ళి వైపు తిప్పాయి. అక్కడే నా అసలు పతనం ఆరంభమయింది
“సుభద్ర కివ్వన్నీ తెలియవా?”
“తెలియక పోనూ వచ్చు. తెలిసీ తెలియనట్టు నటించనూ వచ్చు. మానవ హృదయం అగాధం, ఇందులో తన నెందుకు తస్పృుపట్టాలి, తపన, బాధ అంతా నాదే! సుఖాలు ఒంటిగా వసాయి గాని, కష్టాలు రావడం మొదలయితే మూకుమ్మడిగా న స్తాయి, ఆఫీసులో ఎంక్వ యి నసస్పెనను, దాని పెన అప్పులు = మా ఆవిడని రాయవెలూ
| టలు ౮)
త గ 81
రులో జేర్చడం = వీటన్నిటికీ పొలం అమ్మేశాను. పాత బాకీలు పోను నాలుగు వే లొచ్చింది. కాని ఎన్నాళ్ళు సరిపోతుందా డబ్బు? అప్పటికి సుభ్యదకి సరిగా డబ్బు సంపలేకుండా వున్నాను. డబ్బు చేతపుచ్చుకుని స్వయంగా నేను వాల్తేరు వెళ్ళాను. సుభద్ర ఒకసారి మటుకు హాస్టలు విడిచి బయట కొచ్చింది. ఓ గంట'సేప బీచిలో కూచున్నాము, ఎంత సేపూ తన చదువూ, (ఫండ్సూ తప్ప “మీ రెల్లా వున్నారూ” అని అడగలేదు. ఆ నాయంతం సుభద ఎట్లా మౌట్లాడిం దంటే, నే నేదో తనని ఆర్జి స్తున్నట్టుంది గొని తను నా మీద ఆధారపడినట్లు లేదు. నేను కష్టపడి తీసుకొచ్చిన అయిదువందలూ పుచ్చుకోలెదు,. “మీ. ఖర్చులకి వుంచుకోండి అంది. అప్పటి నా పరిస్టితి ఎలా వుంటుందో వూహించుకో.”
“అప్పుడేనా మదా సొచ్చింది”
“ఆవును, మిగతావి సీకు తెలుసుగా! ఒకటి మటుకు నిజం; నేను సుభద్రకు తనకు మాలిన ధర్మంగా చేయకుండా వంపే యింత చిక్కుల్లో పడేవాడిని కాదు. కాని ఒక్క మనిషికి ఒక్కో. బలహీనత వుంటుం దనుకుంటా, నేను ఏ పని చేసినా సగం. చెయ్యలేను, సుభద నా మనిష, నా తోడు నీడ అనుకున్నాను. ఎండ మావుల్ని చూసి నీ రనుకోవడం నా దురదృష్టం. అన్నిటికంటే న న్నెక్కువ బాధించినది ఏమి టంటే, తను పెళ్ళి చేసుకోటోతున్నానని, ఆ అభిపాయం తన కుందని ఆ రోజు వీచిలో చెప్పివుం కే బాగుందేది*
స్ప చేసేవారు?”
“ఏవ్సీ చెయ్యగలిగేవాడిని కాదుగాని తనలోని నిజాయితీని హర్షి ౦చేవాడిని”
“దానివల్ల లాభం?”
గ్ర
“లాభం కాదు. మనిషి స్వభావానికి కొన్ని గీటు రా శ్ళంటాయి, సీకూ నాకూ మధ్య ర0డు దశల వ్యత్యాసం వుంది. నీ ముందు, సిగ్గు సడపలసిన విషయాలు కూడా ఏమీ దాచలేదు నేను. నాలోని బలహీన తలని ఒక్కటీ దాచకుండా నీకు చెప్పాను. ఇందులో నాకీ నాడు లాభించ దేమీ లేదు. నీకు వొరిగేదీ లేదు, కాని ఎందుకు చెప్పా నంటావ్‌? అదినా స్వభావం. నాలో బలహీనత లున్నాయి గాని, మోసగించడం నాకు చేతకాదు. ఆఖరికి ఆఫీనులో మామూస్ళు పుచ్చు కున్న విషయంకూడా నీ దగ్గర దాచలేదు, అది సిగ్గు పడాల్సిన విష యేమే కాని, నిజజమటుకు అవును,” అన్నారు.
“అందరికీ అంత మనోబలం వుండదు. అందులోనూ సుభద్ర ఆడది
“నిజం అనేదానికి ఆడ మొగ భేదం లేదమ్మా. ఆఖరి రోజుల్లో మా ఆవిడ, సత్తెకాలపుద్కి నేను పోయాక మీరు నుభద్రని చేసు కోండి, మిమ్మల్ని సుఖపెడుతుంది = అనేది; అప్పటికే మా యిద్దరి మధ్యనా చెడిపోయిందని తెలీక”
“బంత్రకీ అత్ర నెవరు?
ఉస్పాక్ట్ర అటు తెలియదు = ర0డో పెళ్ళిట. భార్యకి ఒక పిల వున్నదిట. లేబర్‌ ఆఫీస రని విన్నా”
““రెండో పెళ్ళా”
“ఏం? సీకు ఆశ్చర్యంగా వుందా? రెండో పెళ్ళయితే ఏ౦ మంచి పుద్యోగం సెక్యూరిటీ వుంది. నన్ను చేసుకుంటే మా పోషణ భారం నె త్త్‌న పడదూ?ో
“మరు ఆపేందుకు [ప్రయత్నించలేదూ?”
“ఛ.... అక్కడే సుభద పొరబడింది. నేను తన ఉత్తరాలు
83
బయట పె డ్రానని = మా మధ్య ఉన్న సంబంధం పై కిచెప్పి యాగిచేసా ననుకుంది. నేను రోజీనికాను = మొగవాడిని* “ మొగవాళ్ళలో మటుకు యాగీ చేసేవాళ్ళు లేరా? “వుండవచ్చు. నేను ఆ కోవకు చెందను, కాని మా ఆవిడ పోయిన రోజూన, సరిగా మొట్ట మొదటి మాపికం రోజున తను పెళ్ళి చేనుకుంది అన్నప్పుడు = నేను పడినదాధ పగవాడికి కూడా వద్దనిపిం చింది. ఈ [(పెమా, ఈ (శద్దా నా కూతురు మీద చూపివుం'పే=యీ పాటికి దానికీ ఓ డి్యగీ వచ్చివుండేది. నా ఉద్యోగం నిలబడుతుందనే ఆఖరి ఆశకూడా ఆరిపోయింది. ఎలాగో అలా మనూ సుందరిని ఓ (గ్రాడ్యుయేట్‌ ని చెళాకగాని నాకు సిమితం చిక్క-దు. మీ అంకుల్‌ గారు స్తీ చాపల్యం కలవాడూ, తెలివి తక్కువవాడూ అయివుండవచ్చు, కాని దగాకోరు మటుకు కాదు. నే నెవ్వరినీ మోసగించలేదు, నా వల్ల ఒక కుటుంబం వృద్దిలో కి వచ్చిందిగాని=నేను పి కుటుంబాన్నీ పాడు శేయలేదు. ఆ వొక్క భావం నొకు చాల తృ ప్పినిసోంది. అన్నారు, నాకు ఆయన మాటలు వింటుంటే జాలి కలిగింది. “ల్రేనండ్రి.భోం చెద్దాం.” “మీ ఆయన్ని రానీ. మళ్ళీ కలుస్తానో లేదో, ముగ్యరం కలిని భోంచేదాం.” అన్నారు. ట్‌ి “జ్బుల్రా అనకండి. ఈసారి మ్యూజిక్‌ కొన్ఫ రెన్‌, కీ క్‌ అమ్మా యిని తీసుకుని రండి=*మా యింట్లా దిగాలి. హోటలోకాదు.” అన్నాను, ఇట్‌. “కల్సి వోటి చలనన అల్లా జరగాలనే కోరుకుంటున్నా. సుందరికి డ్మిగీ రాగానే ౪ ఏడే మద్రాసు తీసుకొ సాను.” “తపస్పకండా వసారు=నాకు తెలుసు. సుందరి (గాడ్యుయేట్‌ అవుతుంది అన్నాను, ఆ ర్మాతి తొమ్మడింటి దాకా వెయిట్‌ చేని మా ఆయన గ్రశ్తీ
వచ్చాక్క భోంచేశాము. అంకుల్‌ గారు మా యిద్దరి దగ్గరా శలవు తీసు కున్నారు. సుందరికి డ్మీగీ వచ్చాక మద్రాసు తీసుకుని రమ్మనమని మరోసారి హెచ్చరించాను. జ ౧౨ఎందది వీ, ఏ. అయి వాళ్ళ నాన్నతో మద్రాసు వచ్చివుంపే యీ గాధని నేను 9సలు మొదలు పెట్టి పుండేదాన్నికాదు.
కథల్లో, సినిమాల్లో అల్లా జరుగుతుందేమో గాని జీవితంలో అలా జరగదు. అదే తమౌస్తా. ఒక్కోసారి జీవిత మెంత మధు రమో = మరోసారి అంత కాలకూట విషం.
ఆరునెలల అనంతరం అంపల్‌గారు గుండె ఆగిపోయి అక న్యా త్తుగా మరణించారని డి త్తరం వచ్చింది. “అయ్యో పాపం! సుందరి ఏమవుతుంది” అనుకున్నాను. నా వివారాన్ని వ్య కృపరుస్తూ ఆంకుల్‌ గారి కొడుక్కు బదులు రాశాను; బిహుళా సుందరికూడా అక్కడే వుండి వుంటుంది అనుకుంటూ,
ఆంకుల్‌ గారి గురించిన జ్ఞాపకౌలు అడుగున పడిపోయాయి. ఆ రోజు ఉదయంవేళ కొంచెం ముసురుగా వుంది. మరీ కుండపోత కాదు గాని మధ్య మధ్య వర్షం కురుస్తూనే వుంది, పొద్దుట నుంచీ. మేడమీద కాదిట్టి యిల్లు చిత ఏత లాడటంలేదు. కాని కా స్త చికాగ్గానే వుంది. పది న్నరకి 'జెలిఫోన్‌ మోగింది; వర్షపు చికాకువల్ల మంచి విసురుగా వెళ్ళాను ఫోన్‌ దగ్గిరకు.
“ఫలాన నెంబరు యిదేనా”” అని అవతల నుంచి ఒక పురుషుని కంఠం.
ఖో
“అవును” అన్నాను ము క్రసరిగౌ.
“ఫలాన రావుగారి యిల్ల నా? అని మళ్ళీ _పశ్న,
“అవును ఎవరు కావాలి” ఆని అడిగాను.
“జస్‌ ఎ మినిట్‌” అంటూ అవతలివారు ఫోన్‌ మరొకరికి
లు
అప్పగించడంతో అవతలనుంచి స్తీ కంఠం. “మిసెస్‌ రావు వున్నారా? అని పశ్న,
“మీరు మిసెస్‌ రావుతోనే మాట్లాడుతున్నారు,” అన్నాను నేను కౌస్త విసురుగానే.
“నువ్వేనా? ఎవరో అనుకున్నా. ఏమి టా కోపం బాబూ! అంది అవతల కంఠం నవ్వుతూ,
నాకు ఆ కంఠం గుర్తురావడం లేదు. అంత చనువుగా మాట్లాడు తున్నవాళ్ళకి 'హడ్‌గా” ఎలా బదులు చెప్పడం?
6 రి “వేడ?
"ఇది రెండోసారి నన్ను గు రించకపోవడం, నేను సుభదని.”
“అరె, నువ్వా? ఎప్ప డొెచ్చావ్‌?
“రాతి వచ్చాం. నువ్వు యింట్లోనే వుంటావా?”
క వర్షంలో ఎక్కడికి పోతాను; యింట్లోనే వుంటా.”
“నేనూ మావారూం= యింకౌ వచ్చాం లే. వాళ్లు “జూ” వగైరా చూ సెందుకు వె ళ్ళున్నారు. నేను మీ యింటికొ స్తున్నాను”
“అలాగే రొ” అన్నాను, యిం కేమనాలో తెలీక,
క వాళ్ళు భోజనం 'టైముదాకా వూరు చూసారుట. అంత "సీపూ మనం ఖబుర్లాడుకో వచ్చా?”
“అట్లాగే, రమ్మంటుం పే” అన్నాను లేని ఉత్సాహం గొంతు లోకి తెచ్చిపెటుకుంటూ,
ర్స 56
ఈర స్వర్ర్‌ (ప్రయిజ్‌” అంది సుభద్ర,
ఈఏవి(టి?ి
“వచ్చాక చూద్దువుగానిలి* అంటూ ఫోన్‌ పెళ్టుసింది.
సుభద్ర ఏం చేసినా ఆశ్చర్యపడటం గాని, కంగారు పడటం గాని జరగదు. ఎందుకంటే తను ఎప్పుడు ఏం చేసుందో ఊహించడం కష్టం, ఇప్పు డెందు కొస్తున్నట్లు? తన ఘనత నా దగ్గర చాటడానికా? అంకుల్‌ గారు తన లీలలు నాకు చెప్పివుండ రనుకుందా? తను ఎరు దాటాక తెప్ప తకెగలేసినరకం అని నాకు తెలీ దనుకుందా? ఇంత జకి గాక్క తన గురించి నాకింత తెలిసిన వెనుక ఎలా నిర్భయంగా వసా నంటోంది? సుభద్రకున్న తెగువ, ధైర్యం సగటు ఆడపిల్ల లకు వుండదు. నొదుటుకు నొ 'కెలాగో వుంది, తనని చూడాలంటే.
సదకొండింటికి కాబోలు కారు పోర్టికోలో ఆగింది, అందు లోంచి ఒక పెద్దావిడౌ, ఒకాయినా, యిద్ద రమ్మాయిలూ, చేతిలో బాబుతో సుభద్రా దిగారు.
ఇదే కాబోలు సుభద్ర చెప్పిన సర్న్‌పయిజ్‌ అనున్నాను.
సుభద్ర వాళ్ళాయనను పరిచయం చేసింది. మనిషి అంత పెద్ద వాడులా కనిపించలేదు. మధ్య వయస్సు = సుభ దకి సమంగానే వున్నాడు.
“నా చిన్ననాటి (పండు అంటూ నన్ను పరిచయం చేసింది.
“సుభద్ర వచ్చినప్పటినుంచీ మీ గురించి పలవరిసోంది” అన్నా రాయన నవ్వుతూ.
నే నెంత [ప్రాణస్నేహితురాలిననో, అని నాలో నేను పల్నించు కున్నాను.
“మా అత్తగారు. ఇది నా మేనగోడలు, శ్యామల, బి, ఏ.
8
'ఫెనల్‌ లో ఉంది మా దగ్గిర వుండి చదువకుంచోంది. నా కూతురు రమ, వీడు మా బాబూ అంది అందరినీ పరిచయం చేస్తూ.
అ త్రగారు అందరి పెద్రవాళ్ళమల్లే సామాన్యంగా వున్నారు. ఎనిమిదేళ్ళ సిల్లం-ఆయన మొదటి భార్యకూతురు కాటోలు, వాళ్ళంతా ఓ పదినిమిషాల 'సేపు కూచుని మేము వెళశాం అంటూ లేచారు.
“నిన్ను మీ్యపెండు దగ్గర వదిలాం గదా! నా డ్యూటీ అయి పోయింది. రెండింటికి వసాం.” అంటూ వాళ్ళాయన లేచారు.
బాబు బొదుగా బాగున్నాడు,
ళా
“ఎన్నో నెలలొ అంటూ ఎత్తుకున్నాను.
“పై నెలకి ఏడాది వస్తుంది. మా అ త్తగారికి భ్‌ క్తి నమ్మకాలు జాస్తి, వీడికి తిరుపతిలో స్పట్టు వెంట్రుకలు తీయించాలట, అందుకని బయలుదేరాం
“ఎప్పు డొచ్చారు?”
“చెప్పానుగదూ! అంత మతిమరుపా! టాక్సీ తీసుకుని మన వై పునుంచి బయలుదేరాం=రై ళ్‌ యితే 'హెరాన అని! గుండు చేశాక బాగుండదని ముందే మద్రాసులో దిగాం, ఎల్లా వున్నాడు చెప్పు? నువ్వు చూసావని గిరజాలు వుంచాను.
“బాగున్నాడు, నీ కొడుకాయెంబాగుండక ఏం చేసాడు” అన్నాను నవ్వుతూ,
6 జరిన నువ్వు మీ జయలాగే మాట్లాడుతున్నావ్‌” అంది సుభద తిక్షంగా,
వా
నిజానికి నేను 'పెడర్భం వచ్చేట్లు అనదలచుకోలేదు. ఆ ఉర్ద శ్యమూ లేదు, చక్కగా గిరజూలతో వున్న పసివాడిని అలా అన గలనా!
88
“అబద్బే=-నవ్వుతాల కన్నాను
“ఇంతకీ మా ఆయన ఎలా వున్నారో చెప్పావు కాడు”
ఉద్పాగ్గాన్సే వున్నారు”
“నీకు తెలుసా? మీ *వసు రాజమండడిలో వుంది.”
“మీ అంటా వేం-నీకు (పెండు కాదా?”
6స్సి జ్రంత్ర జోస్తీ నాకు లేదుగా, వాళ్ళాయన ఎ. యి,=ధవి శే శ్వరం ఆనకట్టమీద ఉన్నారు.
“అలాగా! నువ్వు చూసూం౦ంటావా?”
భాం శాణాటి
“ఆ .... అప్పుడప్పుడు లేడీస్‌క్ష బ్‌ లో కలుసుకుంటూ వుంటాం, అంది సుభద,
సుభద్ర (కిందటిసారి నేను చూచినప్పటికం అ మారింది, పూర్వ మంత పాషన్‌బుల్‌గా లేమ. కొంచెం ఒళ్ళు వచ్చింది ఆంచేత కాబోలు మనిషి రంగు వచ్చినట్లు అనిపించింది,
“ఏమి టలా చూస్తున్నావ్‌? బాగా వూరాను కదూ
“కొద్దిగా వొళ్ళొచ్చింది. ఇప్పుడే బాగున్నావు
“అదే మా ఆయనా అంటూంటారు. పెళ్ళికి ముందు పుల్లలా వుండేదాన్ననీ, ఇప్పుడు బొగున్నాననీ వెక్కిరిసూంటారు. ఇక మా అ త్తగారయితే ఎంతకీ తీనుతిను అని కూరుతారు. ఆవిడ దగ్గిర ర్డీ నెల్లాళ్ళుంకొ చాలు రోలర్‌లా అయిపోవచ్చు”
“వాలా (పేమగా చూసుకుంటా రన్నమాటు
ఈపాల్రా మంచి మనిషి. కౌస్త చాదస్తం తస్పించింమిగతా అంతా బాగా చూచుకుంటారు.””
కళల స్రీ సి 9
“ఆవిడకు మా ఆయన ఒక్కరే మొగసి లవాడు. మా వదినగా రి దరికి పెళ్ళిళ్ళు అయిపోయాయి. ఇక యీయనమీద వెరి ఆపేక్ష. ౧౧౧
గం
దిష్టులు, మొక్కుబడులు, నోములు, (వతాలు వీటితో తలమునక అవతూంటారు.
6ట్రంత్ర పాతపద్దతులు గలావిడ మీరు “రిజప్షర్‌ మారిజ్‌ చేసు కుంటే ఏలా వూరుకున్నారబ్బా?” అని. అడిగాను కుతూహలం చంపు కోలేక,
“పెవరగ్రు చెప్పారు”
“ఎవకో ఒకరు లెదూ* అన్నాను.
ట్‌
నాకు సుభదశి చూస్తే ఏదో కోపంగా వుంది. తను వచ్చి నప్పటినుంచీ వర్తమానం తప్పించి తన జబీవికంటో గడిచిన కాలం అంటూ వున్నదనీ, ఆ కాలంలో తను ఎవరిచేతనై తే వుపకారం పొంది, ఎవరివల్లనై లే యింత స్టితికి వచ్చిందో ఆవ్యక్రి వునికినే విస్మరించడం చూ సై నాకు వొళ్ళు మండి పోతున్నది, అంకుల్‌ గారిని మర్చిపోయావా? ఆయన చేసిన దంతా కాలగర్భంలో కలిసిపోయిందా? అని ఒక్క నారి బుజాలు పట్టుకొని కుదిపి అడగా లనిపించింది.
“నేను సివిల్‌ మారేజి చేసుకున్నానని నీకు ఎవరు చెప్పి వుంటారో వూహించుకోగలను”* అంది సుభద మామూలుగా,
“జ్బంక్ర నాచే చెప్పించడం 'దేనికి.ఇంతకీ మీ అత్తగారు వొప్పు కున్నారా?”
“మేము సివిల్‌ మారేజ్‌ కాదు చేసుకుంది. సంపదాయ సిదం గానే అన్నవరం కొండమీద చేసుకున్నాము.” క్ష
“"అట్లానా?”
“అసలు నన్ను కోడలిగా చేసుకోడానికి ఆవిడ వొప్పుకోలేదు.
9౮)
ఒట్టి సత్తెకాలపు మనిషి. కొడుకు ఎలా చెబితే అలా ఆయసకోసం వొప్పుకుంది.”
నేనేం మాట్లాడలేదు.
“మనవడిని ఎత్తుకున్నాక ఆవిడకు మనసులోవున్న ఆ శంక కౌసా తీరిపోయింది. ఇప్పుడు నె నెంత చెబుకే అంతే. పాపం, ఆ పెద్దావిడ మనసు కష్టపెటడం ఎందుకని నాకు నమ్మకం లేకపోయినా పుట్టు వెంటుకలు తీయించడానికి బయలుదేరాను.”
“'అంకుల్‌ గారు పోయారు నీకు తెలుసా” అని అడిగాను, తను యింక ఆయన విషయం ఎ త్తదేమోనని.
“తెలుసు, మా అన్నయ్య వెళ్ళి వచ్చాడు. నా కప్పటికి వేవిళు,
మం ళం డొకరు కదలవ దన్నాడు.” రా ళ్‌
“వాళ్ళు సుందరి ఎక్కడుందో?” అని నాతో నేను (ప్రళ్నించు కున్నట్లు అడిగాను,
“వాళ్ళు అన్న దగ్గి౮ పుండి వుంటుంది. వాళ్ళుకి నాపొడ గిట్రదు= సీకు తెలుసుగా.”
అంత తేలిగ్గా నెపం ఎదుటివారి నె త్తిని రుద్రేసి తన దేమీ తప్పు లేదన్నట్లు మాట్లాడుతుం కే యిం కేమనగలను?
“ఉద్యొగం చేస్తున్నావా?”
“పస్తుతం లీవులో వున్నాను. మాఅ త్రగారికి ఉద్యోగం చెయ్యడం అస లిష్టం లేదు. మనకి మూడుతరాలు తిన్నా తరగని ఆస్తి వుంది, నీకీ ఉద్యోగం ఎందుకు అంటారు.”
“మరి మానెయ్యకపోయావా?” అన్నాను కసిగా=అంకుల్‌ గారు యీ సుభద్ర స్వశ క్తురాలిగా నిలబడటానికి వ్యయం చేసిన కాలం, ధనం, అన్నీగు రకు తెచ్చుకుంటూ,
0]
“మా వొళ్ళకి డబ్బునాయం అవసరం. మా పెద్దన్న గనర పూనుకోకపోతే నా పెళ్ళి అయేదికాదు. వాడి పిల్లలు సెరుగుతున్నారు. మా అమ్మగారికి నా జీతంలో సగం పంపసృతూంటాను. శ్యామలకి నేనే చదువు చెప్పి స్తున్నాను.''
కఉరి అ త్తగారు వూరుకుంటారా?”
“చెప్పాను కదూ! ఆవిడ చాలా మంచి మనిషని, డబ్బూ దస్కం ఆవిడకు అక్కరలేదు. ఈ మనవడిని పెటుకు మూచుంటుంది”
రం
కక అట్‌ అదిర. 4% ౧99
అన్నట్లు దాబు "ఎ 'మిటి? అన్నాను.
66స్ప్రాశిన్సీస్రే యిపృటికన్నా అడిగావు, “సోపి అని మేము ముద్దుగా పిలుసాము. వాళ్ళ మామ్మ కిట్రప్పా అని అంటారు. అసలు “పేరు వేణుగోపాల్‌రావు”
నేను పళ్నారకంగానో, ఆశ్చర్యంగానో చూసివుంటా తన
ళు వంక,
“వూ మామగారిపేరు వేణుగోపాలరావు” అందె సుభద,
నాకు మనసులో సుభద్రపట్ల మెరిపిన ఆ కొడ్డిపాటి సానుభూతి హరించుకుపోయింది,. అంకుల్‌ గారి జ్ఞాపకంగా, కృతజ్ఞతా సూచకంగా, తన కొడుక్కి. ఆపేరు పెట్టుకుంది అనుకున్నా. కాని అడి పొరపాటని తెలిసిపోయింది,
“ళన్సు వ్వెప్పు డొసావ్‌ ___మౌవూరు?ో
66న కటువై పు పెద్ద పని లేదుగా.
002
“నాకోసం రాకూడదా? చిన్నప్పటి 'స్నేపొతులమాయె___
నేను శెండుసా రొచ్చాను.” త్‌
“దారి కాబట్ట దిగావు. నాకోసం (ప్రత్యేకంగా రాలేదుగా,” అన్నాను నవ్వుతూ,
“మా ఆయన నన్ను పి, హెద్‌. డి చెయ్యమంటున్నారు.”'
“చేసావా?”
“ ఉహు(=నాకింక చదవాలని లేదు, మా శ్యామలని పోస్టు (గాడ్యుయట్‌ చెయ్యాలని వుంది”
“నువ్వు తలుచుకుం కే చెయ్యలే నిది వుండదు" అన్నాను.
“ఏం అల్లా అంటున్నావ్‌? దానికి నాలాగే చదువుముద శ్రద్ధ లేదు. ఇంగీ షులో రెండుసారు పోయింది" అంది సుభ్యద,
భరి ళం
నాకు ఆ శ్యామల అశద్ర గూర్చిగాని, సుభద్ర భర్త (ప్రేమని గూర్చిగాని వినాలనిలదు. ఆంకుల్‌ గారు సుందరిని [గ్రాడ్యుయేట్‌ చెయ్యా లని పడిన ఆచెదన పదేపదే క్షాపకం వస్తోంది. సుభద ఈ (శ్రద్ద యూ జాాగత్త సుందరిపట్ట చూపించివుంపే సంతోషించి వుండేదాన్ని. సుభ్యదతో యింతకం ఇ ఆప్యాయంగా మాటాడగలిగేదాన్ని, తీగెకది తే డొంక కదిలినట్లు __ రోజీ టీచరు అంపల్‌గారు, సుందరి యిలా సుభద్రని చూడగానే ఎన్నో డ్షావకౌ ల€౮"చ్చాయి,
సరిగా అన్న టైముకి టంచన్‌ గా నుభద భర్త వచ్చారు. వాళ్ళ వాళ్ళంతా యింకా మూర్‌ మార్కెట్‌ లో వున్నారట, అటునుంచి __ దాశపకాష్‌కి వెళ్ళిపోతాము అంటూ, సుభ్నద మరోసారి తమవూరు రమ్మని ఆహ్వ్యానించి కా రక్కంది.
౦
సుభద వచ్చి వెళ్ళిన తరువాత శండేళ్ళ కనుకొంటా.___సుంవరి దగ్గిరనుంచి ఉత్తరం వచ్చింది.
“మీకు నే నెవరో తెలియదు. నేను అంకుల్‌గారి అమ్మాయి సుందరిని. నాన్నగారు ఆఖరి రోజుల్లో మీగురించి చాలా చెప్పేవారు. నేను బి, ఎ. అయాక మద్రాసు తీసుకె ళాననీ, మీ యింటికి తీసు కెళ్ళి మీకు పరిచయం చేస్తాననీ అనేవారు. కాని నేను దురదృష్తవంతురాలిని వ, ఎ, డగ వచ్చిందిగాని, చూసి సంతోషించే నాన్నగారు లేరు, నాన్న గారు పోయినప్పటినుంచీ___చిత్తూర్లా అన్నయ్య దగ్గిరే వుంటున్నాను,
“ప్రస్తుతం యీ జాబు నేను మీ దగ్గరనుంచి ఒక సహాయం ఆర్లిస్తూ రాస్తున్నాను. రాజమం(డ్రిలో టుబాకో కంపెనీలో ఫెనో[గ్రాఫర్‌ జాట్‌కి అప్పయి చేశాను, షార్గుహాండూ, టైపు రైటింగ్‌ హయ్యర్‌ "రెండూ కంప్పీటు చేశాను. ఆ జాబ్‌కి తగిన క్వాలిపిశషన్ను అన్ని నాకు వున్నాయి. ఈ రోజుల్లో క్వాలిఫకషన్సు ఒక్కటే కాదుగా ముఖ్యం, సెలక్షన్‌ బోర్డు మెంబరు ఎవరేనా రికమండ్‌ చేస్తే తప్పక వ స్తుంది జాబ్‌ అంటున్నారు నాకు తెలిసినవాళ్ళు. అక్కడ సుభదగారి భ ర్త లేబర్‌ అఫీసర్‌ అని మీకు తెలిసే వుంటుంది. ఆమెకి రాయడానికి నాకు ధైర్యం చాలడం లేదు. అన్నయ్యని రాయమంటే ససేమిరా రాయ నంటున్నాడు. అసలు ఆమె ద్వారా అయితే ఆ వుద్యోగానిశే వెళ్ళద్దు అని వారి స్తున్నాడు. కౌని యీ పట్టంపులూ, అభిమానాలూ పెట్టు కుంటే నా జీవిత సమస్యని పరిష్కరించడం ఎలా? నేను ఎన్నాళ్లు మా అన్నయ్యమీద ఆధారపడి వుండను? చెల్లెల్ని పోషించలేని అసమరు డినా అంటూ అన్నయ్య కో పగించుకుంటాడుంనేను గట్టగా వాది స్తే
0గ్మ
నాన్నగారు లేరు = నేను ఎవరి నడుగను? ఎవరు నాకు సహాయం చేసారు? మీరు తప్ప సుభదగారికి యీ విషయం రాయగటి ఆప్తులు నాకు మంన్వరూ లేరు. మీరు దయతో నాకీ సహాయం చేసారని ఆ స్తున్నాను. ఈ ఉత్తరం అన్నయ్యకి తెలియకుండా రా సున్నాను, వచ్చే నెల 15 వ తేదీన యింటర్‌వ్యూ అని కార్లు వచ్చింది. ఆ యింటర్‌వ్యూ నాటికి నా విషయం సుభ్యదగారి భర్తకి తెలియగలితే నా కా జాబ్‌ తప్ప కుండా లభిస్తుందని ఆశగా వుంది. ఆమె భర్తగారికి ఆ కంపెనిలో చాలా పలుకుబడి వుందిట. గోపాల్‌రావుగారి కూతురు అని చెప్పుకునే కం మీ ద్వారా పరిచయం అయిళే-మీపై సుభ్మదగారికి గల అభి మానంతో యీ పని తప్పక అవుతుందని నాకు నమ్మకం వుంది _ ఇందులో స నే దన్నా పొరబాటు గనక రాసివుంకే మన్నించ (ప్రార్దన. ఇంటర్‌ వ్యూ కార్తు నెంబరు, అప్పి కేషన్‌ ఫారమ్‌ నెంబరూ పంప తున్నాను. ఈ రోజుల్లో చదువుకుని, పెళ్లి కాక-వుద్యాగంలేక యింట్లో కూచున్న ఆడపిల్ల సతి ఎంత ళోచనీయంగా వుంటుందో, అందు లోనూ తల్లీ తండ్రీలేని నాలాటి వారిస్టితి ఎలా వుంటుందో నేను మీకు (ప్రత్యేకించి చెప్పక్కర్ల లేదనుకుంటా, నా సరిస్పితిని అర్హంచెసుకోగల సహృదయం మి కుందని నాన్నగారి మాటల ద్వారా నాకు నమ్మిక ఏర్ప డింది. అందుకని చొరవచేసి యీ ఉత్తరం రాసున్నాను. మీకు శమ గలిగిస్తున్నందుకు మన్నించ (ఫౌర్హనం ఎఎజసుందరది” ఎక్క-డి పరిచయాలు ఎక్కడికి తీసుక శ్లున్నాయి? ఎక్కడి రోజీ టీచరుంఎక్కుడి సుందరి? సుభద్ర నాడ త్తరానికి విలువన్ని స్తుందా? నా మాటకు విలువ ఇచ్చినా ఇవ్వకపోయినా కనీసం తన పూర్వ చర్మిత్రను జ్ఞాపకం చేసు కుని అన్నా యీ సాయం చేస్తుందా? కృతజ్ఞత అన్నది అలా వుంచి చదువుకుని నిస్సహాయ స్ధితిలో వున్న ఒక అడపిల్ల కి. సహాయం 0౨
చే స్తుందా? ఏమో, చెయ్యనూ వచ్చు, చెయ్యకపోనూ వచ్చు. మానవ హృదయాలు అగాధాలు, అక్కడ ముత్యపు చిప్పలూ వుంటాయి న త్త గుల్లలూ వుంటాయి, వర్షపు చినుకు ముత్యపు చిప్పలో పడినపుడు అది ముళత్యమవుతుందటి. నా జాబుకూడా మంచి తరుణంలో సుభద్ర చేతిలో పడితే, అది సతృలితాన్నిఇవ్వవచ్చు గాదా! (పయత్నలోపం వుండ కూడదుంఅనుకుంటూ సుభ్యదకి వివరాలతో వు త్తరం రాళాను.
తను వెంటనే బదులు రాసిందింసుందరికి ఆ ఉద్యోగం తప్ప కుండా వచ్చెటట్టు చూసొననింఈ విషయంలో నన్ను నిశ్చింతగా వుండ మనీ రాసింది.
సుందరి దగ్గిరనుంచి ఇంకా జాబు రాలేదు. ఆ జాబుకోసమే ఎదురు చూ సున్నాను, ఆ పిల్ల క్రి ఉద్యోగం దొరికితే అంకుల్‌ గారికి ఆత్మ శాంతి. ఆయన ఆదర్శాలూ యిలాటి మాటలూ అటుంచి ఆత్మగొరవం గల ఒక చదువుకున్న అమ్మాయికి స్వశక్తి మీద నిలబడగల అవకాశం వస్తుందనే ఆశతో వున్నాను.
ఇంటర్‌వ్యూకి వెళ్ళిన సుందరికి ఆ ఉద్యోగం రాలేదు. కాని ఇంటర్‌ వ్యూ లేకుండాన్సే శ్యామల అనే పిల్ల కిచ్చారట. ఎవ రీ శ్యామల అంపేంసుభదమాయింటికి వచ్చిందేసుభద అన్నకూతురుంఆ శ్యామల,
ఈ విషయం తెలిశాక “నన్నెదుకు ద్వేషిసావ్‌ = నే నెప్పుడూ నీకు సహాయం చెయ్యలేదే"” అన్న (ప్రాచీన సూక్తి జ్రాపకం వచ్చింది,
హా నగరంతో ఉగాది 7
“ఉగాది వచ్చిందట. అవునీటి గాదు; వచ్చేసింది ఉగాది. అయితే కోకిలా రవాలూ, మామిడి పిందెలు, వేప పువ్వుల పరిమళం, వసంత ళోభ___ఏవి యివన్నీ? కావ్యాల్లోనూ, కవిత్వాలోనూ తప్ప " ఇక్‌, మ్‌ యీ వసంతళోభ కంటికి కనబడ దే? కోకిల *“కుహుకుహు విందామని ఎంత (ప్రయత్నించినా, కా ర్త రొద, స్కూటర చప్పుడూ తప్ప కోకిల కూతే వినపడదు. మామిడి ౯ చెట్లవంక చూళాను, ఎక్కడన్నా పూతా పిందా కనిపిసాయేమోానని. మామిడికాయలు బత్తాయి కాయలంతేసి వేలాడుతున్నాయి. అసలుయీ మద్రాసులో ఏడాదికి ౭0డేసి సార్లు మామిడికాయలు కాసాయి. అకాలంలో మామిడిచెట్టు చిగురు పెడుతుంది. పాపం-కోకిలకీ.మామిడి చిగురుకీ పొంతన కుదరటం లేదుకాటోలు. అంచేతే మామిడిచెట్టుమీద కోకిల కాదు చిలకలు కనిపిస్తున్నాయి=పరువాని కొచ్చిన మామిడిపళ్ల ను కొాసేసూ. ఈుఎఐఐి వేసపూల సెరభం.యీ వసంతకాలంలో మ త్రుగా గుబాళిసూ వు౦టుందిట, కాని, యీ నగరంలో 'పెటోలూ, డిసిలాయిలూ కొలిన వాసనలూ, పొగలూ మ్యాతమే మనని చుశ్తుస్తాయి. దీనికి తోడు సర్వ ౮909
కౌలాలా తన దుర్గంధంతో, లంకాప్పరిని కాపలాకాసే లంకిణినలె కూమ్‌ నదీమ తల్లి వుండనే వుంది, వీటి మధ్య వేపపూల సౌరభం.___మన నెక్కడ తాకుతుంది? కాని వేపచెట్టు చిరుగు తొడగడం, పూత పూయడం, ఆ పూత నేల రాలడం యివి కనిపిస్తూంటాయి కౌబట్టి అనీ చూపి యిది వసంతకాలం కాబటోలని అనుకుంటాం.
మనుషులకి మళ్లే నే చెట్లూ పళుపత్ష్యాదులూ కూడా కొంతవరకూ తమ సహజత్వాన్ని కోల్పోతున్నాయి. ఈ మహానగరంలో ఆవులు కాయితాలూ, వాల్‌ పోస్తర్బూ తిని పగలూ రాతి అలా గుంజకి కట్టి వేయబడి, మధ్యాహ్నం 'రెండయేసరికి గొట్రాలవంటి డబ్బాల్లోకి పంప్ప సళ్ల వంటి పాలనిచ్చేసాయి. ఆవులు గోధూళి వేళ పాలివ్వడం అదీ మర్చిపోయాయి. మనమూ మర్చిపోయాం. అల్లాగే మామిడిచెట్టు మూడొందల అరవై అయిదు రోజులూ ఒక వెంపుపూత పూస్తూ, మరో వెంపు ఆకు రాలుస్తూ యిల్లా కాయలు కాస్తూనే వుంటాయి. అంచేత ఉగాదినాటి పచ్చడిలో మామిడి ముక్కలు అపురూపం అనిపించదు.
చలనంలేని చెట్లూ, చతుష్పాత్తులూ కంటే పక్షులు ఎలానూ తెలివై నవని అందరూ ఎవొప్పుకున్నదే, ఈ కోకిలలు మరీ తెలివి మీరి నట్లు-వసంతకాలంలో కుయ్యవు్రకృతి విరుద్దంగా మెండు వేసంగిలో మే మాసంలో ఉదయం తొమ్మివినించి ఒంటిగంటదాకా ఆగకుండా తెగ కూనాయి,
అందుకే ఉగాది వచ్చిందని రేడియోలో విని, స్మతికల్లో చదివి
100
కాలెండరు ఎలానూ వుందనుకోండి=యివన్నీ మనకీ ఉగాది వచ్చింద (రోయ్‌ అని చెపితే “ఓహో వచ్చిందాంబాగానే వుంది అనుకుంటాం. పండగనాడు కవులు గానం చేస్తారు కొ త్త సంవత్సరపు లాభ నష్టా లనిం(్రత్యేకంగా బయటికి వెళ్ళివినక్కం ర్లేదు. రేడియోవారు ఎలానూ ర వినిపిస్తుంటారు, ఇక అయితే మన వంతు వండుకోడం, ఆ పైన తినడం, కొత్త బట్టలూ అవీ కొనుక్కోడం. పండుగలు అంపే చిన్నప్పుడున్న ఉత్సాహం, ఉబలాటం వయసు వస్తున్నకొడ్తీ త్‌గి పోతుంది. కొత్త చీరెలు కట్టుకోడం ఒక వయసులో తప్ప ఎప్పుడూ ఆనందాన్ని యివ్వలేవు, కా త్త చీరె కొనుక్కున్నా కొనుకో్కక పోయినా, పిండివంటలు చేసుకున్నా చేసుకోకపోయినా సండగ ఆగదు. వస్తుంద్కి వెళ్తుంది. అలా అని పండగ జరుపుకోకుండా వుండలేము. పెద్దవారికి జడిసో, పిల్లలని నిరుత్సాహ సరచలేకోో మనలో జీరించు ఓం పోయిన విశ్వానాల నల్లి నో, నలుగురితోపా-బె మనమూ అనో పండగ అయింది అనిపిసాం. చిన్నతనంలో వలె కొ త్త సంవత్సర ఫలాల కోసం ఉత్సాహంగా ఎదురుచూడలేకుండా వున్నాము “ఆం ఏముం టుంది? మరి కాస్త ధరలు పెరుగుతాయి. రోడ్లమీద రద్దీ ఏక్కువపు వుంది. స్కూళ లో కాలేజీలో సీటకి దొమ్మి, ధరలు 'పెరిగినంత భాగ జ్‌, ళం
త్వరగా యిం[కిమెంటు పెరగవుి* అని ఎవళకి వాళం నరిపెటు భం ళం మ్‌. లు
కుంటాము. ఒక వయసు వచ్చాక వీదో గొప్ప అని తారతమ్యం లేకుండా అందరూ యీ పండగల్ని “వచ్చి వెడతాయిలే అనే దృక్‌ థంతో చూడట మవుతుంది. అట్లాగే యీ ఉగాదికూడా. ఎక్కడో,
101
అక్క_డా అక్కడా లాటరీలో డబ్బు, జాక్‌ పాట్‌, కనీసం నవలల పోటీలో [ప్రథమ బహుమతి అని ఉగాది పండుగ కొరకు కొత్త ఆశ లతో ఎదురు చూడవచ్చు. అలాంటి వారు అదృష్టవంతులే అని చెప్ప వచ్చు. అలా ఆశలని నిత్యనూతనంగా ఉంచుకో గలగడం కూడా ఒక వరమె.,
భవిష్యత్తులో ఏముంటుందో, ఉగాది ఏ6 తెస్తుందో అని ఆళతో కొందరు చూ సెంగడిచిన ఉగాదుల మాధుర్యాన్ని మననం చేసుకుంటారు మరికొందరు. మనిషి విచ్శిత మైన జీవి, బాల్యంలో అంతా తనుత్వర త్వరగా ఎదిగిపోయి ఏవేవో గొప్ప ఘనకార్యాలు చెయ్యాలని మహీ ఆ[తంగా భవిష్యత్‌ వై పు చూసుంటాడు. తీరా పెదవాడయాక తన చిన్న తనాన్ని తిరిగి తిరిగి ఒక సుందరమైన కలవలె జ్ఞాపకం చేసు కుంటూ వుంటాడు, ఏడాదికి ఏడాది పె బడుతున్న కొద్ది మనసువాల్యం వైపు పరుగెడుతుంది.అడి మనో ధర్మం.
ఉగాది ఏం తెస్తుంది? అన్న ఉత్సుకత నాకు లేదు. కౌని ఉగాది అనగాన చాలా క్రాపకం వస్తుంటాయి. ముఖ్యంగా మా చిన్నతనంలో తెల్లార గట్ట మూడింటి శే తలంట్లు, ఆ తలంట్లు అవగానే మేము మళ్ళీ నిద్రపోవడం, మా బావగారికి పండగ హారతి వడుతుంపే ఆయన నన్ను “తొరపిల్లా అని హాన్నమాడటం _ యివన్నీ గు రు కొస్తూంటాయి. “తొగరిసిల్లాొ అని మా బావగారు నన్ను హాస్యమాడారం జే నాకు అప్ప టికి ఏడెనిమిది దేళ్ళకం'పే వుండి వుండవు, అప్పుడే నన్ను మా అక్కకి
102
సాయంగా పంపారు వాళ్ళ ఉద్యోగం వూరికి. మా బావగారు టీచరుగా వుండేవారు. ఆయనకు ఉర్హూ బాగా వచ్చుం= కుడి వై పునుంచి ఎడ౦ వై పుగా ఆయన ఉరూ రాస్తుంటే నాకు బలే తమాషాగా వుండేది ఆ రోజుల్లో ఆయన నాకు మోపాసా నెక్తిస్‌, విక్టర్‌ హళ్యాగో, జీన్‌ వాల్‌ జీన్‌, టాలిస్టాయ్‌ కథలూ యిళాటివి షికారు కెళ్ళినప్పడు రోజు కొకటి చొప్పున -వ్‌ న్‌, , క్‌ కథలు చెప్పవారు. బిస్కట్‌ డబ్బాకి గట్టిగా మూత పెట్టడం మర్చి ఫోయినా, పాలిగిన్నె తన్నేసినా ఆ నేరం తనపై 'వేసుకున్మిమా అక్క చేత నాకు దీవనలు రాకుండా చూసేవారు. ఆ రోజుల్లో నాకు పేకాడటం ఇట్‌ ఇల ౯ె జో
ముఖ్యంగా జషన్సు ఆడటం, కాస నర్ష్‌ పజిల్స్‌ ఆయన సాల్వు చేస్తుంటే యింగ్లీషు మాటల కోసం డిక్షనరిలో వెతకడం నేర్పారు. నొకు బావగారం టే చాలా యిష్టం, ఇప్పుటికీ అంటుంటారు-తనోగొప్ప ఉద్ద్రంథం రాసేపి, *ఫలనా ఆయన మరదలు ఈవిడి = అని పిలిపించు కునే రోజు వ సుందని, నాలో నేను నవ్వుకుంటాను.
ఆ బావగారు పన్నెండేళ్ళ [కితం నన్ను ఒక ఉగాదికి బికనూర్‌ కి తప్పకుండా రమ్మని రాశారు, “ఇది చాలా చరి(శ్రాత్మిక మైన వూరు. మ్‌ అక్క గులావీ చెటని దొడోనూ, నాగు బొముల్న కుర్చీలో నూ
ళల ఉి ౧0 చాలా బాగా పెంచుతున్నది. మాకో బుల్లి కొడుకు దొరికాడు యీ వూర్ణ. నేను ఈ వేసంగి తరువాత రిమైర్‌ అయిపోతాను. మీ అక్క హైద్రా బాద్‌తో యిలు కటిసుందట, మీ అక్క యిల్లు కటించక ముందు,
న్‌. చ == ళరి ని నేను రిటైర్‌ కావడానికి ముందు ఒక (గోసు "పేకలూ, బనా చాక్‌ లెట్లూ, 103
బూ బటాణీలూ, బసా జీడిపప్పులూ కొనుక్కోవాలి. సీ సపోర్దుంకే తస్ప యివి కొనడం సాధ్యం కాదు. ఈ ఉగాది రోజున నేనో బహ్మాండ మైన నవల మొదలు పెట్ట బోతున్నాను. తప్పకుండా రాగ?” అని రాశారు. మా బావగారు రాయబోయే (బ్రహ్మాండమైన ఆ నవలకి పాతికేళ్ళు వచ్చాయి అప్పటికి. ఆది కాయితం మీదకి రాదు, (పజల మొహం చూడదు. కాని మా యింట్లో మాతం ఓ చక్కని జోక్‌,
'మేము అజంతా చూడాలని చాలా రోజుల బి అనుకుం టున్నాము. ఈ బికనూర్‌ అం జే రాజస్థాన్‌ లోది అనుకుంటారేమో అది కాదు. ఇది హైద్రాబాద్‌ జొరంగాబాద్‌ లైనులో నిజామాబాద్‌ (ప్రాంతాల వుంది, హెై(దాబౌద్‌ నుంచి 'రండున్నర గంటల బస్‌ [పయాణం,
ఊరు రై లుసెషనుకి దూరం, బస్‌లో అయితే దగ్గిర _ అని హైదాబాద్‌ లో ఐస్‌ ఎక్కా-౦. (ప్రయాణం బాగుంది. బస్‌ (ట్రంక్‌. రోడ్డు మీదే ఆగుతుంది. బాసగారు చప్రాసీలు, స్రూడెంట్సూ యించు మించు ఓ పాతిక మంది వంది మా గధులతో వచ్చారు బస్‌ స్టాండ్‌కి. అది బేసిక్‌ [ట్రయినింగ్‌ కాలేజి. దానికి యాయన పిన్సిపాల్‌. రోడ్డుకి ఫర్లాంగు దూరాన ఇంచు మించు అడవిలాటి చోట రెల్లు గడ్డి దట్టంగా వున్న (పదేశంలో పెద్ద "షెడ్చులా వున్నాయి.
బంత్ర రెల్లు పుంటే పాము లొసాయి” అన్నారు మా ఆయన,
“దీన్ని నెలకొక సారి ఖాండవ దహనం చేయిసాం. ఆ రోజు
104
మరీ పాము లెక్కువవు తాయి"అన్నారు మా బావగారు. ఉజ్తుసల్రు మీరెలా యిక్కడ కాలేజి 'పెటార బ్బా” ఆని వి అడిగాను,
“విద్యా శౌఖ ఉద్యోగం అందరూ అనుకునేంత పూల పాన్పు కాదు - "రెల్లు పాన్పు అని మీలాటి వారికి చెప్పడానికి, ఇది సెకండ్‌ వరల్‌ వార్‌లో మిలటరీ కాంప్‌, ఆ తరువాత రజాకౌర కి హెడ్‌ క్వారర్స్‌,
(యీ ళం లు పోలీసు యాకన్‌ తరువాత ఇన్ని 'షెడ్స్‌ వృధా ఎందుకని యీ (ట్రయి ల్ని నింగ్‌ కాలేజి పెట్టారు” అన్నారు బావగారు.
ఎక్కడా నరసంచారం లేదు. దూరాన మోట బావి. అందులోని సీళ్ళు సపంప్పచేసి స్పార్‌ చెయ్యడానికి పెద్ద వోవర్‌ హెడ్‌ టాంక్‌, కాలేజ్సీ హాస్టల్‌ 'షెడ్సూ. కాస్త దూరాన పెద్ద మిలటరీ బంగళాలా వుంది,
“ట్రుద్రిగో అధోక వనంలో సీతి అంటూ బంగళా మెట్ట మీద నిల్చునున్న అక్కను చూపారు బావగారు మాకు,
ఇంటిముందు పెద్ద వేసచెట్టు మహావృక్షంలా వుంది. మాను 'మొదటో చుటూ నలుచదరంగా పెద సిమెంటు అరుగు, చుటు
ఛం యు యు రు
పక్కల మనుషుల అలికిడిలేదు. ఇంట్లో మనుషుల కంటె పనివాళ్ళే
ఎక్కువగా వున్నారు. నాలుగు రోజులపాటు హాలిడేకయితే ఫరవా 105
లేదు. రోజూ ఉండాలంపే కష్టమే. బంగళా అరుగుమీద పెద్ద లావు పాటి కర్రతో వసాదులా ఒక మనిషి కూచుని వున్నాడు.
“వాడేమిటి అంత భయంకరంగా పున్నాడు. ఏడెందు కిక్కుడ?” అన్నాను వాడి మీసాలవంక చూసూ.
“వాడు పాములయ్య, పగలూ రాత్రీ పాములని చంసడం వాడి పని. ఆ కరవాడి ఆయుధం.” అన్నారు బావగారు,
(ప్రయాణం ఖబుర్ల తో పగలంతా గడిచిపోయింది. మరునాడు ఉగాది. మా అక్క పనివాడికి అన్నీ పురమాయిసోంది, సాయింత్రం లోగా మా బావగారు ఓ సారి పేక వేద్దామన్నారు. కాసేపు ఆడాం- ఆయన వోడిపోయారు. సాయింతం అయేసరికి నాలుగు పెటు మాక్సూలు వెలిగించారు.
“ఎందుకివ్వి=పెళ్ళి వూరేగింపులా?””* అని అడిగాను.
“షాామ్సుల్రక్రి చుట్టూ రెల్లు = నొాగుబాములు విపరీతం. అందు కని తెల్ల వార్లూ పెటుమాక్చ్ళులు ఉంచుతాం. మాకు పాముకు పదిహేను సాంక్షన్‌ చేళారుు
“దాఖెండి-ఎప్పుడూ యీ ఖబురి అని కసిరింది మా అక్క.
ల ఇన్‌,
“జ్రువ్పన్సే నాగు బాముని పట్టి చంపుతే దానిని చందనం చెక్కతో దహనం చెయ్యాలి. పాముకు పదిహేనిసారు మాకు" అన్నారు బావగారు,
106
సాక వెన్నులోంచి చలి వసోంది. ఉరీబ్ర చూశారా” అన్నాను వణుకుతూ,
కస్ట ర్టీసెంర్రి ఆఆ కుర్చీలో పడుకుంది” అన్నారాయన,
షెళమ్స్సల్టు పైకి ఎక్కవని అంటారే” అని (పశ్నీంచాను.
“కొన్ని ఎక్కగలవు, ఇక్కడ వాములు ఇళ్ళు ఎక్కేసాయి” అన్నారాయన,
ఉఖంక ఆసౌొద కట్టి పెడతారా లేదా” అని అరిచింది అక్క. పొతికెళ్ళనుంచీ నన్నూ, బావగార్నీ యిలానే గదమాయిసోంది. ఈసారి. “నిజంగానే బిసా చాక్‌ లెట్లు కొ నెయ్యాలి దొవగారికి అనుకున్నాను.
తెల్లివారు గట్ల కోకిల పిలుపుతో మెలుకువ వచ్చింది.
కట, ఇట్‌. “అమ్మయ్య, ఉగాది వచ్చింది అనుకుంటూ లేచాం. మా అక్క తలంట్లు .పోసుకు వేపచేదు తెంపేకాని కాఫి యిన్వనంది. నోరెత్త కండా అభ్యంగనాలు కానిచ్చి, మీసాల వాడిని అవతల వై పుగా కూచో మని, ఉగాదిరోజు ఉదయం పేక మొదలు పెట్టాము. ఆ రోజు నేను కావాలనే వోడిపోయాను. బావగారికి ఏడాది పొడుగునా పేక ఆడి గలు చుకునే శుభయోగం కలిపించానన్న మాట. ఆయన అనుకున్న ఉద్గుంధా నికి *ఓంి పెట్టలేదు, కోయిల మటుకు ఆగకుండా కూసోంది వేపచెట్టు మీంచి. “ఆశ్చర సంగా వుందే! కోకిల కచ్చితంగా కూసోంది.'"అన్నాను. 1ే0/
“అది థాసింరజ్వి పెంపుడు బుల్‌ బుల్‌, అందుకే భయ భక్త లతో కూసోంది"" అన్నారు బావగారు.
“అం పే
ఈ చెట్టు కింద కూచుని ఖాసింరజ్వీ ఉపన్యాసాలిచ్చే వాడుట అన్నారు.
ఆ మధ్యాహ్నం టిఫినూ, టీ అయాక బావగారికి దొరికిన బు లి కొడుకు కోసం ఎదురు చూస్తున్నాం. ఆయన జాడలేదు గాని దూరాన వున్న హీస్సల్‌ పిలలంతా గుంపుగా వచ్చారు,
ళు స్‌.
ఎవరినో పురుగు కరిచిందిట. అంతా పొలోమంటూ ఆ పిల్ల వాడిని ఎదు బండీలో వేసుకు పక్కనున్న దోమకొండకు పటు కెళ్ళారు,
ళు రలు మం(తగాడి కోసం. నాకు మనసు వికలమయింది. పండగ పూటా యిలా అయిందేమిటని. బావగారు ఏం ఫరవాలేదు-మం(తం వేస్తే పోతుంది” అన్నారు.
అయిదయింద్కి ఆరయింద్కి చీకటి పడింది. ర్యాతి భోజనా లయినాయి. పదయింది. పొద్దుటి ఉత్సాహం నీరు కారిపోయింది. పురుగు కరిచిన వాడికి [ప్రాణభయం లేదని కాబోలు ఓ పిల్లాడు వార్త తెచ్చాడు.
ర్యాతి పదకొండు గంటలకి వాచ్‌మాన్‌ తలుపు కొట్టడంతో 108
అంతా లేచాం. బావగారి బుల్లి పెంప్పడు కొడుకట, షమమారు మూడొం
దల పొనులుంటాడు, దొల్లుకుంటూ దొల్లుకుంటూవచ్చి, “దాదొ అంటూ
అమాంతం నొహ్టాంగం పడ్డాడు, తన భార్యతోపాటు. దావగారు పారా
ణీక సినిమాలోలానే. దేవుడికి మళ్ల “సుమంగళీ భవి అన్నారు చాలా ఇన్‌,
సీరియస్‌గా, నేను అదిరిపడి చూళాను.
కిషన్‌'లాల్‌ మరాటీ, గుజరాతీ, తెలుగు, యింగ్లీషు మిళితం చేసి మాట్లాడుతాడు. అతని భార్య వీడీ ఫాక్టరీ యజమానురాలు. వీరిది (పేమ పెళ్ళట. అంచేత ఆవిడ పది కాలాలు సుఖంగా వుండాలని దీవించారు బావగారు. కిషన్‌లాల్‌ బొరంగాబాద్‌ నుంచి అప్పుడే వచ్చా డుట, పండగ కనుక దాదా మాజీల ఆశీరచనం కోసం దంప తులు అర్లరాత్రి వచ్చారు. వాళ్ళు “చా తాగి, బొబ్బట్లు తిని, ఫాన్‌
ధా ట్‌. వేసుకున్నారు.
“దాదా =మీరు మీ పిల్లల్ని మాప్‌ చెయ్యాలా - వాళ్ళు భార్యా భర్త ఎకణాకి వెళ్ళారు నన్ను చూసి భయపడి పారిపోయారు" అన్నాడాయన,
“వ్పర్రి ఆ స్రూడెంటుని పురుగు ముట్టుకో లేదా?” అని అడి గాను నేను.
“లేదు = మాజి అన్నాడు,
బావగారు నవ్వుతూ నా వంక చూళారు. *చూశొవా నీకూ = ఓ బులి కొడుకు దొరికాడన్నటు””
న్‌, ఛం 1009
“భాత్యాభ ర్త ఏకణా ఏమిటి?”” అని అడిగాను.
ఊడ్రిషన్‌ ల్రాల్‌కి "బంట్‌ పినిమా వుంది. అందులో మన పిల్ల లయితే నేల టికట్టుకు ఆరుపె సలు, అంపే అణాయ పుచ్చుకుంటారు. అందుకని యిలా పురుగు కథలు కలిపిస్తూంటారు. తెల్లారనీ = ఏ౦ చేసానో” అంటూ బావగారు నిజరూపం దాల్బటోతున్నారు.
కిషన్‌ లాల్‌ “దాదా ఓ గేమ్‌ వేద్దామా” అన్నాడు నవ్వుతూ.
నాకు నవ్వొచ్చింది. ఈ మహాకాయుడి సమయస్ఫూ ర్తికి. బావ గారి పేక పిచ్చి యితనికీ తెలుసన్న నాట = అని నవ్వుకున్నాను, దావ గారు రేపు ఆ సూడెంట్‌' ని పనిష్‌ చేయుగాక = ఏమయినా ఉగాదినాడుం ఓ పిల్ల వోడు పామువాతఠ సడి మరణించలేదు = హాయిగా పినిమా చూస్తున్నాడు, అన్నభావన ఆ పండగకి సరిపూర్ణత కలిగించింది. అస [కుతి లేకుండా గడిపిన.ఉగాది ఆ ఉగాది.
జాం ల కొ జాం గ ఆ అయాఆఅ ఆరి ర్‌ం
సాయంత్రం ఆరున్నర అయింది. శీతాకాలం అవడంచేత అప్పుడే
దీపాలు పెట్రశారు. లలితా సుమతీ, నేనూ ఆ రోజంతా మదాసు వ్‌థశులన్నీ తెగ తిరిగి బర్మా దిజార్లా అక్కగ్లని చెత్తంతా కొనీ బస్‌ దిగాము,
“రాత్రికి ఇంట్లో కూర లేద్యరా. ఇక్కడేవన్నా కొనుక్కు పోదాం” అంది సుమతి. (ప్రస్తుతం సుమతి మా ఇద్దరికీ__అంళే లలితకూ, నాకు హో-సెస్‌, మా లలిత యం. బి. పాసయి. ఆంధ్ర (పభుత్వంలో డాక్షరు ఉద్యోగం చేస్తూంది, సర్కార్‌ జిల్లాల్లో. దానికి ఇక్కడేదో మూడు నెలలు ఫామిలీ స్లానింగ్‌ మీద క్లాసెస్‌ ఉన్నాయిట. ఈ మూడు నెలలూ అఆ కోర్పు అపెండవడానికి నాని డిపొర్డ్‌ మెంటు వారు జీతం, ర లుఖర్చులు, దినబ త్తెం అన్నీ భరిస్తున్నారు. ఇది వై. డబ్ల్యు, పి, ఏ. లో పుంటూంది. నేను వచ్చానని తెలిసి ఈ రేండు రోజులూ మాతో, అంటే మా సుమతీ వాళ్ళింట్లో గడుపుతూంది,. ఇక నేను ఒక విధంగా పనీపాటాలేక మా వారి వెంటబడి వచ్చాననే చెప్పాలి. ఆయన 1దో కోయంబత్తూల్‌లో పనివుండి బయరుదేరుతుం టే లా త్వాం అన పదత ప్రా పడ ళథా
౮5 113
ఆయనకి ఇష్టం లేకపోయినా సుమతిని చూడాలని పె సర్దు కున్నాను. మా సుమతి భర్త చాలా మంచివాడు. ఎందుకంటున్నా నంపేమా ముగ్గురి కబుర్లూ, అరుపులూ, నవ్వులూ, అల్లరీ భరించే మగవాడు చాలా ఓపిగమంతుడయి. ఉండాలనేది ప్రతివాళ్ళు ఒప్పు కుంటారు,
ఆ రోజు మా సుమతి భర్తకు ఆఫీసులో డిన్నరుందట. ఇంటి కొచ్చేస్పటికి రాత్రి పదకొండవుతుందని అన్నాడు ఉదయం మాతో, స్కూ బరు పుచ్చుకుపోయిన ఆ మానవుడు రాత్రి 12 గం, గానీ ఇంటి చాయలకు రాడని తెలిస్తి మేము మధ్యాహ్నం తిళ్ళు తినగానే రోడ్ల ౦ట పడ్డాం, మా ముగ్గురిలో 'పెళ్ళికౌనిది లలిత ఒక్క రే. పెళ్ళి అవు తుందనే ఆశ దానికీ మాకూకూడా లేదు. అది పొట్టిగా, తెల్లగ, రుదే నిన గున్ముడికాయలా ఉంటుంది. ఊపిరి పీల్చుకోకుండా, సిల్వర్‌ యారోస్పడ్‌లో మాట్లాడటం దాని స్వభావం. చిన్ననాటి స్నేహితుల మెన మేము ముగ్గురం చాలా రోజులకు కలుసుకోడంచేత మా మాట లకు ఇంటికప్పెగిరి సోతూండేది.
“ఈ రాత్రికి ఏ హోటల్లోనన్నా తిందామంజే విన్నావు కాదు” అంది లలిత. ఉద్యోగం చేస్తూ ఒక్కతే ఉండంచేత దానికి ఎక్కడ బడితే అక్కడ తినడం అలవాటు హోటల్‌ కెళ్ళడానికి నాకూ మా సుమతికీ అభ్యంతరంలేదుగాన్తీ రోజూ ఆ వై. డబ్బు, సి, ఎలో చస్పనిమెతుకులు తినే లలితకు ఇంటిభోజనం ఈ రెండురోజులన్నా
కే 14
చేసిపెడదామని సుమతి తాస్మతయం,
ఆ మసకచికట్లో, కిరసనాయిలు బుడ్డ మధ్య కూరలు లేతవో, చచ్చువో, పుచ్చువో తెలియడం లేదు. అదీగాక ఆఫీసులనుంచి ఇళ్ళ కెళ్ళే మొగాళ్ళు మాకునుల్లై మరునాటికి కూరలు కొనుక్కుపోతున్నారు కాటోలు సేవ్‌ మెంట్‌ మిద వెలిసిన మార్కెట్‌ రద్దీగానే వుంది. సుమతి టొమాటోలూ, దుంపలూ కొంటూంది. నేను పక్కనే ఉన్న పూలు చూస్తున్నాను. నాకు మద్రాసుకదంబం అంటే చాలా యిష్టం. మన వ్వై పున ఇరివేరూ గోరింటప్పవ్వులూ చేసి కట్టరు. మద్రాను కదంబంలో కనకాంబరాలూ, మొగలిరేకూ, మరువం, గోరుంటపువ్వూ కలిసి మంచి సువాసనగా వుంటుంది.
కదంబంమాలని పూలమ్మి చేతో తీసి చూపుతూంది. కాని ఆ మాల తాజాగా ఉన్నట్లు లేదు. వడిలినట్లు, నలిగినట్లుగా వుంది. మూర పదిహేను పెస లంటూంది.
ఇంతలో గయ్యాళిగంప మా లలిత “ఏమయు! ఆ పూలు కొనకు. మనం పదుడుగులు వేస్తే వీచిదగ్గర కె ళాంగా._.._అక్కడ కొందాం” అంది నన్ను లాగుతూ,
“ఎం?” అన్నాను.
“అవి మంచిపూలు కావు”
ఈం క్తే నిన్నటి వా”
115
“నీ మొహం! సుమతీ నువ్వు చెప్పవే ఈ మొదుకి అంది లలిత. వబ ప్రాంతంలో పూలు నాధారణంగా కొనరు, ఇక్కడి పువ్వులు కశ్మళానంనుంచి వచ్చిన వంటారు” అంది సుమతి యిబ్బందిగా, “అంట అన్నాను నాకు అరంకాక, ళ్‌ 66స్పీక్సు (ప్రతిదీ ఆశ్చర్య మేనే, ఈ ఊళ్ళో మృతక శేబరాలకు ఆఖరు (ప్రయాణంలో విపకీతంగా పూలమాలలు వేసారు. క్‌ న్ని క "న్ని ప్రదేశాల్లో ఆ పూలమాలల పూలు తెచ్చి మళ్ళీ అమ్ముతారని వదంతి, అందుకని ఈ చుట్టపట్ల పూలు సాధారణంగా ఎవరూ కొనరు.”” నొకు ఒళ్ళు గగుర్చ్పొడిచినట్ల యింది ఆ మాట వినగానే. లొ ఇక్కడికి శ్మశానం దగ్గిరా? అన్నాను నేను. “అదిగో చూడు, అ థాళశీసలం. పెద (ప్రహరీ కనపడటం (౦ టు లేదూ, అది యీ (పాంతాలవారికి [కిమెషన్‌' (గొండ్‌”" అంది లలిత చాలా సహజంగా. దానికి జననమరణాలు సర్వనాధారణ౦. ఆ ర0డూ ఏవో (ప్రత్యేక మెైనవా అనే భావన మామూలు వ్య కుల కుంటు౦దిగాని డాకర కి ఉండదు కాటోలుం లి “ధి ఛి మనమింత దిగజారిపోయామా? శవాల మీది పూలమ్ము కునే స్థితికి వచ్చామా?” అన్నాను జుగుష్పతో, 116
ఉంస్పా చిట్టితల్లి, సీ కన్నీ ఆశ్చర్యమేలే! పువ్వులే కాదు, చీరెలూ, పంచెలూకూడా చవగ్గా అమ్ముతారు”
నాకు వెన్నులోంచి చలి వచ్చినట్ల ముంది. ఈ మాటలతో వీచి రోడు ఎక్కామేమోో ఆ సముద్రపు గాలి తగిలేసరిక్కి ఏదో వణుకు
ళ్‌
వచ్చింది. చెల్సన్‌, ఆప్విజ్‌ కాంపుల్లో నాజీలు “గాస్‌ ఛాంబర్స్‌) లో వేలాది యూదులని చంసి ఆ మృతక శేబరాల బంగార పుపళ్ళు పీక్కున్నా రని చదివినప్పుడు, ఇలానే చేతులు కొంకర్లు పోయినట యినాయి. మనసు ఎలాగో అయిపోయింది. “కాసేపు వీచిలో కూచుందాంొ అన్నాను సీరసంగా,
నమూ సుమతి డాక్టర్‌ లలితంత “రగెన్‌ కాదు “ఈలాటివి విన్నప్పుడు నాకూ మొదటిసారి నీలాగే అనిపించింది. పొసం, బీద వాళు వాళ్ళుకీ ఈమాదిరి బటలు చవగా దొరుకుతాయి. ఆ వెట్లివాళ్ళు
లా వ ళ్‌ లు
వీరికి చవగా అమ్మేసారుట”
౧ అవి
“ఒసే సుమతీ, నువ్వంత నాజూగ్గా చెప్పకు. ఇదో పెద్ద “బిజి
ల ళ్‌ నెస్‌, నాకు బాగా తెలుసు. మేము హౌస్‌ సర్షన్చీలో ఉన్నప్పుడు మా జె
వార్షుబాయిస్‌ ఈ పంపకాల గురించి నాకు బాహాటంగా చెప్పేవారు”
““మనుపషు అెందు కింత అమానుషంగా అయార౦టావు? శవా లమీద పూలు, శవాలకి కట్టిన బట్టలూ అమ్ముకోడమా?”
ఇదుగో డార్లి౦గ్‌, నువ్వెప్పుడూ కల్ల ల్లో (బ్రతుకుతావు. ఈజి
క్షే /
పులో ఆఫారోసుతకోపాటు పాతిదెట్టన సంపదలను దొంగలు దోచుకు ళు ౧ అభీ ఆలే వ. సోలేదూ? అందుకనే ఆర్యులు అగ్ని సంస్కారం (పవేశ పెట్టంది. శవ 'పేటికలని తవ్వి లోని వ స్తువులు ఎ త్తుకపోయే అల్బులు అన్ని ళ్‌ 6 షా వ చోట్లా వున్నారు. చచ్చిపోయిన మనిషికి ఏమి అక గ్రార్తదు. (బతికున్న వాడు (బతకడం కోసం సవాలక్ష మార్గాలు వెతుకుతాడుూ” అంది లలిత. దానికి నా తెలివితేటలమీద అంత నన్ముకం లేదు, నాకు లెక్చృ జ “4 క త్తి
రిన్వబోతున్నప్పుడు, మందలించాలన్నప్పుడు డార్లింగ్‌ అని ఏడి పించడం దానికి అలవాటు
ఈ సంభాషణ నాకు యిబ్బందికరంగా ఉంది, మొటలు త ప్పిద్దా మని (ప్రయత్నించబోతున్నాను. కౌని మా లలితకు నన్ను షాక్‌ చేపి ఎడ్యుకేట్‌ చేయడం ఒక సరదా, అదీగాక రోగాలూ, ఆపరేషన్లూ పోసుమార్లమ్‌లూ దానికి ఫేవరిట్‌ సబ్దక్‌ ట్సు.
ల్‌ లు ఏ!
“'మొన్న నీమధ్య ఓ తమిళపేపర్లో వచ్చిందని మా రూమ్‌ మేట్‌ చదివి చెప్పింది. ఎవరో సినిమాతారట. బంగారుగాజులూ పట్టు చీరతో పూడ్చిపెట్టారుట. మూడో రోజున పాలు పోయడానికి వెళ్ళే సరికి అక్కడ తవ్వినట్లుందిట, ఇది పెకి పోక్కుకుండా దాచారు. ఆ గాజుల కోనం ఎవరో ఈ పని చేళారని అనుకున్నారు.”
అందుకే మనవాళ్లు లోకంలోకి ఎలా వచ్చామో అలా వెళ్ళి పోవా లంటారు అంది సుమతి.
ఈద్చున్సుషు లెందు కిలాంటి పనులు చేసారంటావ్‌? మృత్యువు
118
అన్నిటికంటే ఫతావహమైనచం హారు గవా ఆ మృక్మువుపట్ల కూడా వీళ్ళకి భయం, భ క్రీ లేవంటావా? అన్నాను నేను.
“అమ్మాయ్‌, ఆ భయలూ గియాలూ మామూలు వాళ్ళకి. డాక్షర్శ కీ, వెట్టివాళ్ళక్సీ శవవాహకులకీ భయమేమిటి? అది వాళ్ళ వృత్తి. ఆ వృతిలో ఎంత రాబట్టుకుందామా అని తాపష్తత్రయ పడతారు. వొళ్ళ కుటుంబపోషణ కె వాస్త పాటుసడతారు. ఇందులో మంబీ చెడ్డా, న్యాయం అన్యాయం.__యిటువంటి వాటికి తావు లేదో” అంది లలిత.
“దిని కంతకీ లేమి కారణమేమో! పది రూపాయలు పెట్టి బీర కొనుక్కోలేనప్పుడు రెండు రూపాయలకు శవానికి కట్టిన చీర కొను క్కు.ంటారు. ఆ పదె ఉంటే అలా దిగజారరేమో[ అంది సునుతి.
“అక్కడే నువ్వు పొరబడుతున్నావు. పది గాదు వందగాదు, వెయ్యి ఉన్నా, కొందరికి డబ్బు సంపొయించడమే ముఖ్యం, అది ఫకు “లేమి” వల్లకాదు. స్వభావలక్షణ దువవచ్చు. బాక్‌ మార్కెట్‌ చేసేవాళ్ళు డబ్బు లేకనా? అవసరాలకి మించి డబ్బు ఉ౦డే! ఆ డబ్బు మీద కౌపీనం వల్ల, డాహంవల్ల ధనురానులు పోగు చేస్తూంటారు. అలానే మృత్యువు దగ్గిరకూడా డబ్బు సంపామిుంచే ఒక జాతి ఉంది. ఆ బాతి వీదాదిక్కిలో ఉన్నారు, చదువుకున్న వాళ్ళులోనూ, ధనవంతు
ల్లోనూ ఉన్నారు” అంది డాక్టర్‌ లలిత చాలా తాప్‌గొ,
నూ లలిత యిలాటి వాక్రృవాహంలో సడ్డదం టే ఏదో అపూర్వ
1109
విషయం చెబుతుందని మాకు తెలుసు. పురుళ్ళూ, ఎపెండిక్సులతో పొటు చాలా విచ్శిత మైన కధలు, మానవ బలహీనతలని జోడించి చెప్పతూంటుంది.
మా ముగ్గురికీ యింటి కెళ్ళాలని, ఆ టొమాటోలూ దుంపలూ వండుకు తినాలనీ కోరిక పోయింది. ఆ సము[ద్రంలాగానే ఈ మానవ బజీవితాలుకూడా అగాధలు, మా లలిత తన చెప్పులు వక్కన పెట్టి తన కధ మొదలు పెట్టింది,
మా డాక్షర్హకి కూడా మిగతా టీచర్లూ, లాయర్లకీ మళ్లే కొన్ని నిక్‌ నేమ్సు ఉంటాయి, రిక్షుడాక్షరు, ఇంజక్షన్‌ డాక్టరు, పురుళ్ళ డార్డరు 'పేకాటడాక్షరు.__ఇలా కొందరికి నిక్‌ నేమ్సు ఉంటాయి. నన్ను మా ఊళ్ళో పొట్టిడాక్ష రూ సీమటపొకాయ అంటూంటారు. మా హెడ్‌ క్వార్టర్సు హాస్పిటల్లో ఒక డాక్టరున్నాడు. ఆయన్ని కాంఫర్‌డాక్షరు అంటూంటారు. నాకు చొలా రోజులదాకా యీయన్ని ఎందు కిలా పిలు సారో అర్ధం అయుది కాదు.
ఆయనా ఎం. బి. చేళారు. నాలుగ 'దేళ్లుగా ఊశ్ళో గవర్న "మెంటు హాస్పిటల్లో ఉన్నాడు, పదేళ్ళు అయింది సర్వీసులో జాయి నయి, చాలా మంచివాడు. భార్యకూడా (గ్రాడ్యుయేట్‌ అనుకుంటా, ఇద్దరు పిల్లలు. చాలా సోషల్‌గా, సరదాగా ఉంటాడు, మాంఛి జాలీపెలో! కౌని ఆయన వెనుక అందరు *కాంఫర్‌ గారు అనేవారు. ఎందుకోగాని నాకు చాలా రోజులదాకా ఆ పిలుపుకు అర్హ ౦ తెలియలేదు.
100
ఆ రోజు ఏదో పండగ. ఉగాదో, సం[క్రాంతో జ్రాసకం లేదు. పిల్లాపీచూ.._ పెళ్ళీగిళ్ళీ లేని నాకు అన్ని పండగలూ ఒక పే, ఏదో (ప్రయివేట్‌ కేసు అకాలంలో నెప్పులొ స్తన్నాయం పే చూడ్డానికి వెళ్ళాను. ఆ పేషెంటుకి మందిచ్చి, ఆ పిలకి ఓ నెలాశ్ళేనా చెడ్‌ రసు
భి ఛో 5 ళం ఇవ్వాలని ఆ ఇంట్లో వాళ్ళని నాలుగు చివాజ్రేసి నా “బాగ్‌ పుచ్చుకు
మ్‌. మ్‌,
పెకిల్‌ రిక్‌ ఎక్కుతూం ఓ, మా అన్నయ్య "కొలీగ్‌ ఒకడు ఆ బజారో టా జ్‌, పచారీ కొట్లోంచీ దిగుతూ కనిపించాడు. నన్ను చూసేప్పటికి అతను ఏదో బరువు దించుకున్నట్ల యి “మీరు ఊశోో ఉన్నారా” అన్నాడు ఆశ్చర్యపోతూ,
అతను పండుగపూటా పొరుగూరు బజారంట తిరగడం నాకు కౌస్త ఆశ్చర్యమనిపించింది.
“ఏం? యిలా వచ్చారు” అడిగాను నేను.
“సాకు అర్హంటుగా _ రెండు కిలోల మద్రహారతి కర్పూరం కావాలి, ఏ కొట్లో అడిగినా రూపాయీ, రెండూ కంపే యివ్వడం లేదు” అన్నాడు ఖంగారుగా.
46 ద్రేన్సిక్రి?)” అన్నాను నేను ఆశ్చర్యంగా,
ఉట్రుద్రో పెద్ద గొడవలెండి. మీకు ఇస్పుడు అరంటు సనేదన్నా ఉందా? లేకపోతే దయచేసి నాతో రండి. రికి పంపించి ఆ కారె
అల అల జ క్స్‌ల్సి ఆ ఇ క్క౦డి. అసలు సంగతి చపుతాను అన్నాడు. ఆ పక్క-కొట్టువాడు కేం
నా మొళూం చూసి రెండు కిళోల ముదకహ్పారం పొటంకట్టి ల్‌ (౮0 రు యిచ్చాడు. కారులో వెనక సీట్లో పైన ఉన్న స్పిరిట్‌ సీసాల పక్కన ఈ పొట్లం ఉంచ ఆయన నన్ను ఎక్కుమని తనూ ఎక్కాడు, నా సంగతి మీకు తెలుసుగా, ముడేదో మిస్టరీలా ఉందనుకుంటూ కారుక్కాను. కాల్లో ఆయన గోడు. చెప్పుకొచ్చాడు. అదేమంత పెద్ద విషయం కాదు. కొన్ని జిల్లాలలో డబ్బు తెగబలిసి మదిరా, మానినీ ఈ రెండే తమ _పయోజకత్వానికి చిహ్నా మనుకునే స్టితికి చాలామంది వచ్చారు, అల్లాటి పెద్దమనుషుల్లో ఒర (ప్రభుత్వోద్యోగి శవాన్ని పోస్టు మారైమ్‌ చేయడానికి కావలసిన వ స్తువులు ఈ స్పిరిట్‌ సిసాలూ రెండు కేజీల కర్పూరమూను,. అయిదుగురు పిలలో, పెళ్ళికదిగిన యిదరమ్మాయిలూ ఒక మ్‌ న్‌, ళ్‌ అబ్బాయీ ఉండి యాభై ఏళ్ళు పె బడుతున్న కథానాయకుడు, అంటే పోస్తుమాచ్పెమ్‌ కావింవబడుతున్న (పాణంలేని కథానాయకుడు, ఒక గెజె 'టెడ్‌ రాంక్‌ గవర్నమెంటు ఉద్యోగి. ఆయనకు పెద్ద దుర్వ్యుసనాలేమీ లేవుఎస్తీలూ, తాగుడూ తప్పించి! కబ్‌ లూ వాటికీ హోదాకోసం వెళూంటాడు, అయిదుగురు పిల్లల తం[డయినా యింకా రొమాన్సు చచ్చిపోలేదు. తన స్వంత ఊశ్య్ళోనూకాక, (పియుూలి ఊక్శోనూగాక, మధ్యస్థంగా ఓ 5ల్వే రికై రింగ్‌ రూమ్‌లో గుండె ఆగి చచ్చిపోయాడు. 3రల్వే ర్మిటెరింగ్‌ రూమ్‌లో రాతి పది గంటల వేళ యితగాడి (ప్రియురాలు జాకెట్టూ లంగాతో వరికేకలు పెట్టుకుంటూ వచ్చిందట, కేం2
మంచంమీద ఆరడుగుల మనిషి గుడ్లు తేలేసి బిగదీసుకుపోయి పడి గే! అర జ "| స్స్‌ 5 య 4 వున్నాడు. పక్క కేబుల్‌ మీద విస్కిసిసా, గ్రాసూ పడివున్నాయి. ఈమె అతని భార్యకాదు. వృత్తికి నర్చ్ఫో, టీచరోట, గజగజ వణుకుతూ, కుస్పలా కూలిపోతున్న ఈ మనిషిని, అక్కడ నైట్‌ అపెండరూ, మాట్రిన్‌ గుంజిగుంజి అడగ్గా, ఆవిడ అతగాడు ఫలాన ఫలాన ఊరు మనిషి అనీ చెప్పింది.
సరే, పోలీసురిపోర్డు, వాళ్లు రావడం, ఈ ఆడమనిషిని తెల్ల వార్దూ ఆ శవంతో ఆ గదిలో కూచో పెట్టడం జరిగింది,
ః న్‌ స్‌
“అబ్బా! ఎంత భయంకరం?” అన్నాను ఆ ఆడమనిషిని తలుచుకు,
“డేన్సికి భయంకరం? పొరుగూరి రిళైరింగ్‌ రూమ్‌లో “జల్సా” చేయడానికి వచ్చినదానికి, ఇదో పెద్ద లెక్కేమిటి?” అంది లలిత సాదాగా,
4 ౨దికాదే. అప్పటిదాకా తన పక్కనున్న మనిషి గుడ్లు తేలే స్పై ఎందుకు పోయాడో, ఏమవుతుందో అన్న ఆలోచనలు రావంటావా?”ొ
ఉడ్యిహరా _..., రావు. మనసు మొద్దుబారిపోతుందిో
ఈజ్రబ్రవాత్రగ%ి అంది సుమతి.
వ ఫ్‌ న్‌
123
ఆ ఆడనునిషి నించి సేకరించిన సమాచారంతో అతని ఊరికి
ర్యాతికి ర్మాతి మనిషిని పంపారు. ఆ ఖబురు తెలిళాక ఆ పిల్లలూ, గా ప మ్‌ | యిల్లాలూ, ఏడుప్పులూ ఎట్లావున్నా తరవాతి కార్యక్రమం జరగాలిగా పోలీసుకేసు అనంగానే 'సపెళ్ళికావలసిన పిల్లలు, అ(ప్రతిప్ప, గొరననుర్యా దలు యిలాటి మనవాళ్ళ గొడవలున్నాయిగా! అందుకని ఊళ్లో నలుగురు పెద్దమనుషులు, అం'పే 'హేమాహేమీలనబడే గవర్నమెంటు ఆఫీసర్స్‌ క్‌ అరి జు. అధు అర శ ఇగ వావ్‌. లొ
ఓ 'పేక్సి తీసుకొచ్చారు, ఆ వచ్చిన పెదనునుషుల్లో మా అన్న న్నహాతు డొకడన్నమాట,
న్‌ న్‌ ఫి
మా లలిత డాక్తరయిందిగాని కథకురాలయితే కథలపోటీల్లో (ప్రతిసారీ దానికి (పయిజు వచ్చేది. అడుగడుగునా “సస్పెన్స్‌ పెట్టి చంపతూం౦టుంది వినేవాళ్ళను.
“ఆ తరవాత” అన్నాను నేను కుతూహలంగా,
న్‌ న్‌ ఫో
ఈ హేమాహేమీలు వచ్చేసరికి ఆ ఆడమనిషి గదిలోనే ఓ మూలగా పడిఉంది. అది న్నిదోో మగతో, భయమో తెలియదు. పోలీనులు కాసలా ఉన్నారు గదికి. తెలతెలవారుతుంటపే సంచాయతీ జరిపారు. శవాన్ని పోసుమా3మ్‌కి పంపాలన్నారు పోలీసులు, చచ్చినవాడికి అన్నీ
రు ర అం ద్‌. ఫ్‌ సద్దుణాలే ఉన్నాయని ఎదురుగా ఉన్న విస్కాసనా, పక్కనున్న అమ్మాయీ చెబుతూనే ఉన్నాయి. ఇదిగాక ఈ కథానాయకుడికి ఏడాది 124
(క్రీతం “హార్డ్‌ ఎటాక్‌ " నచ్చి ఓ మూడు నెలలు బెడ్‌ రెస్ట్‌లో ఉన్నాడట డాక్టర్లు ఆయన్ని కుదురుగా ఉండమని 'హచ్చరించారట.
ఇది నలుగురి నోట్లో సడకుండా సర్హయ్యాలని రెండువై పుల వారికీ ఉంది. అవతల ఆడమనిషి భయంతో బిగుసుకుపోతూంది. ఇతనా ఫలానా రి.టైరింగ్‌ రూమ్‌లో ఆడదానితో జల్సా చేసూ చచ్చాడం టే, ఎది గిన పిల్ల లున్నారని వళ్ళ బాధ. కాని పోలీసుచేతిలో పడ్డ "కేసు త్వర గా తెమలదుగా!
స్వంత ఊరునుంచి వెళ్ళిన హేమాహేమీలు ఈ వార్త పోలీనుల్ని దాటి పైకి పొక్కకుండా చూశారు. ఆయనికి గుండెజబ్బు, సహజమైన చావే అని చెప్పచూశారు. అయినా శవపరీక్ష జరిపి సేగాని వల్ల కాదన్నారు పోలీసులు. ఆ ఆడమనిషిని జామీనుమీద వెళ్ళనిచ్చారు. కవాన్ని గవర్న మెంటుమార్చురీకి పంపారు.
ఆరొజు పండగ అని చెప్పాను కదూ. అది సం[కాంతనుకుంటా, శవపరీక్ష అయితేగాని పోలీసులు మృత దేహాన్ని యివ్వరు. మృత ధేహాన్ని తీసుకుం టేగాని స్వంతఊరు తీసుకెళ్ళి గప్‌చిప్‌గా దహనకాండ జరపడానికి వీలవదు.
పరపతి డబ్బు, అధికారంగల ఈ హేమాహేమీలు గవర్న మెంటు హాస్పిటల్లోని తోటివాడినుంచి ఆర్‌. యమ్‌, ఒ. దాకా అందరి కాళ్ళా వేళ్ళాపడితే, “పండగరోజునా ఈ పాడుపనేనా అని విసుక్కుంటూ ఓ డాక్తరు శవపరీక్షకు ఒప్పుకున్నాడు.
ఈ జములోనే నేను బజార్లో మా అన్న స్నేహితుడికి కనబడ టం, ఆయన స్పిరిట్‌ సీసాలు, రెండు కిలోల ముద్దకర్బూర తోపాటు నన్ను కౌర్గా ఎక్కించుకురావడం జరిగింది.
25
“ఖంతకీ ఈ సరంజామా దేనికి అని అడిగాను కర్పూరం ముద్దా, స్పిరిట్‌ సీసాలూ చూపుతూ. “శవాన్ని కోశాక ఈ కర్ఫూర౦ సపొటతో పేని కుడతారటి అన్నాడు మా అన్న స్నేహితుడు,
రు
“'అల్లానా” అన్నాను.
“సూడెంట్‌ డేస్‌లో” మేమూ పోస్తుమా రైమ్స్‌ చేళము, కట్చాూ రం పొడిచేసి చల్లటం ఎరుగుదును గాని, ముద్దలు పొట్టలో పెట్టి కుట్టటం వినలేదు. స్పిరిట్‌ వాడతారనుకోండి. కాంఫర్‌ నిక్‌ నేమ్‌కీ ఈ కర్ఫూరంముద్దకీ ఏదో సంబంధం వుందని పించింది. పై "కీమి అనలేదు.
డాక్టరుగారు నన్ను చూపికాస్త తడబడ్డారు. ఆయినొ జోవియన్‌ గానే విష్‌చేళశాడు. మా వాళ్ళంతా బయట వున్నారు. నేనూ, డాక్షరుగారు మార్చురీ వరండాటో కౌ స్త్‌ దూరంగా బెంచీమీద కబుర్లాడుకుంటూ కూర్చున్నాము.
బాగా మస్తుగా తాగిన తోటీవాడు లోపల కేబుల్‌ మీదున్న శవం పొట్ట కోసి లివర్‌ వగ్లై రా తీసి స్పిరిట్‌ లో వుంచాడు లాబ్‌ అెస్టులకొరకు, ఓ గుప్పెడు కర్పూరం పొడి జల్లి, స్పిరిట్‌ పైన చిలికించి కుక్తుశాడు. పోస్తుమారైమ్‌ అయిపోయింది. శవాన్ని బంధువుల కిచ్చేశారు.
యు ర్క
పండగరోజున ఈ కుట్టిన శవాన్ని సాయంత్రం నాలుగింటికి టాక్సీలో వేసుకు స్వంతఊరుకు తీసుకెళ్ళి ర్యాత్రిలోగా దహన(క్రియలు జరిపించారు. పొట్టలో ఏం లేదు, గుండెజబ్బుతో మరణించాడని డాక్స్‌ రు నిర్దారణ చేశాక, పోలీసులు కేసు కొరేళారు. ఆడమనిష్కీ విస్కిసీసా, ర్నిటెరింగ్‌ రూమూ (గ్రంథంలోంచి కొ-స్రేసి ఆఫీసుపనిమీద పొరుగూరు
126
వెళ్ళిన మనిషి _పయాణంలో గుండె ఆగి చచ్చిపోణూడని నలుగురికీ (ప్రచారం చేపిి కుటుంబగౌరవం నిలదెట్టుకున్నారు.
4 న్‌ శ
క కర్పూరం రెండు కిలోలు ఏం చాడు అని అడిగింది సుమతి.
“ఆదే! క కథకి ఆయువుపట్టు. ఆయన (పతి పోస్టుమా ర్దెమ్‌కీ ఇలా స్పిరిట్‌ సీసాలూ, పది రెట్లు కర్బ్పూరం అడిగి అది తిరిగి అమ్ము తూంటాడట. అందుకే ఆయన కాంఫర్‌ డాక్టర్‌ అయాడు, నిజానికి స్టూడెంట్‌ డేస్‌లో తప్ప, మాలో చాలామంది శవాన్ని కొయ్యడం కాదుగాదా, చేత్తాకూడా తాకము. అదంతా తోటీవాళ్ళు చేసారు. ఎటొచ్చీ, ఆదుర్దాకొదీ బంధువులు డాక్షర్లు ఆ సమయంటో ఏది అడిగితే అది తెచ్చినారు, గవర ఎమెంటు డాకరు కౌబటి డబ్బు అదీ అడగడు
అలి లు ఈ
అక్కడికీ నా కుతూహలం చంపుకోలేక డాక్షరుగారిని సూటిగా అడిగితే బాగోదని, మావాళ్ళు కారులో ఎక్కు-తూం పే, చక్ర ర్చూర౦ అంతా ఖర్చయిందా? లేక వాపసిచ్చేశాలా? అని అడిగాను పక్కకి పిల్చి. “ల్పుత్రా లోన పెట్టి కుట్లారటి”” అన్నాడు మా అన్న (ఫెండు.
ష్ణ శ్ర స
కథ ఖో ఖో రాం న్స్‌
ఇప్పుడు చెప్పండి! ఈః డాక్షరు (ప్రవ ర్రనకీ, విధ్యకీ, ధనానికె
లేమికీ ఎనున్నా సంబంధం వుందా! ఆ కర్పూరంతో అతని దరిద్రం
తీరుతుందా? కాని ఆయన అల్లానే చేసాడు. అదో రకం సంపాదన.
అంతే. అక్కడ చదువు, సంస్కారం, హృదయం.___ఈ మాటలకు అర్భం వెతకకరూడదుీి అంది మా లలిత,
12 /
సక్కనుంచి పూలపిల్లవాడు జోరీగలాగా అరుస్తుంటే వాడిని ఆపి, లలిత కదంబం బేరం చేస్తూంది. “మూర ఎంతరా?”?ొ అంది. వాడు మూర పాతిక పై సలంటున్నాడు. లలిత యిరవై కిమ్మని బేర మాడుతూం౦ది. నాకు కదంబంమీద మోజు పోయింది. ఆ సువాసనలతో ఏదో వెలితి కనిపించింది. “ఏవో భయంకరమైన నిజాల వాకిలి కది తోరణమా అనిపించింది.
“వర, కొనకులలితా. ఆ పూలు పెట్టుకోవా లనిపించడం లేదు” అన్నాను,
“నీ మొహం. నీతో వచ్చిన చిక్కే. యిది, పోనీలే, జాజిమళైె తీసుకుంటా. ఒరయు! నాలుగు మూరల జాజులియ్యరా” అంది మా లలిత, మేము యిసుకలోంచి లేస్తూండగా,.
బతక నెర్చిన జౌ ఖు ఇతర కథలు . శ న్‌ దా, జా ఆ | అది బొంయు--మిళ్‌--గరల్‌ కథ కాదు, మథం తరగతి సంసారుల కథ అసలే కాదు. ఆది కళ్ళారా బూసిన జీవిత గాథ--- . అందులో ఒక్కోసారి నేను (పేక్షకురాలిని; | ఒక్కోసారి పాతధారణల” య” నయి ల, శా ఆశీ , ' మజిలీపట్ట్నుం.మద్రాము ఒకింద్రాబాదు 105 |