Telugu పాడుకొందాం - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

| క లకే , ॥ ,. ్ట | ఆ _ అనో గ న్‌ా | ప్రీ “ క ల ఆ 8. వ ల ః జే ఓ _ తో | న న శ ల్‌ క? ల ఖీ గా క కో” ష్‌ క ను! ం (గ | క! ఇ | | క || వన. క ప్‌ ఇ | | ఏ అ వా న | జా. న్‌ శ న్న | | - న! అ వా తీ సా | ౬ | ॥ క్క ” “ఇ | క్‌ 1 శ నా ఇ _ | మ్ల మ! ణా ౯ స _ న! సా లి

గ్ర

స రిదిషీఫ్‌ 622! తో ల (౯ క “శే. షు వొరుళొందాం జ // న్‌్‌ కూర్పు వ్కడు విజ్ఞాన వేదిక(ఆ౦.తప్రు విద్యా విభాగం వప్రచురణ బన మిజ్ఞాన వేదిక(జం.ఇ) విద్యా విభాగం న.

మొదటి ముద్రణ : జూలై1996

ఏడవ ముద్రణ : సెప్టెంబర్‌, 2014

ఎనిమిదవ ముద్రణ : ఏప్రిల్‌, 2019

కాపీలు 2000

వెల వ ర50/-

సహకారం : _బి.పార్వతీశం

సూచనలు, సలహాలు ; ఎన్‌.శంకరయ్య, కన్వీనర్‌ ప్రచురణల విభాగం సెల్‌ ; 9440541020

ప్రచురణ : _జనవిజ్ఞానవెదిక, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ జెట్టిశేషారెడ్డి విజ్ఞాన కేంద్రం అపోలో ఆసుపత్రి ఎదురుగా నెల్లూరు-524 002

(ప్రతులకు : _బి.కృష్ణారెడ్డి, జనవిజ్ఞాన వేదిక(ఆం.ప్ర) ప్రచురణలు నెల్లూరు - 524 002 సెల్‌ :; 94938 55144

ముద్రణ : _ప్రొగెసివ్‌ ప్రింట్‌ వరల్డ్‌, ఏలూరు

డి.టి.పి ; _ఎస్‌.లిఖీత, ఏలూరు

దేశభక్తి దేశమును (ప్రేమించుమన్నా లుం 09 చేయొత్తి జైకొట్టు తెలుగోడా పలటటలలంం లంట కేల ఇదే - ఇదేనా దేశం |. తేనెల తేటల మాటలతో ంలలలంటలంంంం00204 కేర్‌ జయహే భారత మాత / పిడుగులం - మెంబుడుగులం ౦ చిచ్చరపిడుగే అంటట 222 ఆటలంటే మాకిష్టం వంటల టటంలంంలంంంంం బతి అందం వలల లల బతి నిదురించు వేళాయె వ టంంటలంలలంలలంలలంంంం లక్కీ చందమామ రావే 0660004404, లర్‌ వింటారా మామాట 0004404440 26 అలుసు ౫|| తువ్వాయి అమ్మాయి 00666660 6444004444, 25 ఎంతో తమాషా! వుంట బరీ కొంగతల్లి వలజలంంంంం000040444 29 అన్నా! అన్నా! విన్నావా! 6600044044, 30 చదువు - ఆటపాటలు ౩|| తేనెపాట ఏంటట తబ గణితంతో స్నేహం 6004000400 తి3ి వానా లతలా

చదువు చదువంటే మూదోకన్ను ౮ విజ్ఞానంతోనే వికసించు జగత్తు టంలం006000000044 తి6 మాస్టారికి దండం పెడతా 6660000422 తిరి జోలాలి - పాడాలి వ లటటంంంలలంంంంంంంంంం త్నీ0 చిట్ట చిన్నారులం ౧ తెగిపద్డానింగి చుక్కలం వంట టట666666664440444 కలై విద్యాహక్కు చట్టం లంట ట0666604444000. కీల పాటల తోటల్లో.... టట000604200404244. ర్వీర్‌ అక్షరదీపం వందనాలు | అక్షరం యాడున్నదో... ంటంటలటంంలంంంంం00 ఉరి చదువే మనిషికి జీవం ఎం604 ఉర సందకాదెల్లి సదువుకుంట అలంం666060020020044 ర0 రారా నా సామరంగా 66 66664060060040444 రే ఎందుకు పుట్టావో 00 600400404000444444 రీతి ఆదపిల్ల ట00006006444404040040. రడీ కోటిరూకలు కట్నమిచ్చి లట ర్‌ర్‌ తుర్వావరణం అందరికి ముప్పు (కోలాటం) 000000000000040000 ర్‌6 కాలుష్యంతో కూలుతున్న ఆరోగ్యం 4666460 6660040044444 ర్‌రి లం డే

ఆరోగ్యం చిట్టివొల్టీ చిన్నిపాప లం 6606600400 61 అమ్మోరులొస్తున్నాయి ఎ ంటంం66ంం6ంం4004444 68 సంతానం రోగాలు 7 అందరిలోన మూఢాఛారాలు లలల 66 మహిళ మేలుకో ఓ మహిళా మేలుకో | ఎక్కడమ్మా నీవు లేనిది? ంలంలలలలంంంంలలంం.. 68 ఐం తక్కువమ్మా నీకు? 6060040444. 69 తలదించవే మల్లి ! ంంంం లలల 70 కర్మభూమిలో పూచిన పువ్వు 7 ప్రగతి హిందూ ముస్తిం భాయ్‌ భాయ్‌ ంంవంటవటంంం0040044. 75 హిందూ ముస్లిం కైస్తవుడు ౯ ఆ చల్లని సముద్ర గర్భం వంలటలవంలంంంంం46640. రి ఎందుకని? ఎందుకని? ఎందుకసి? క (౩ యుద్దాలు వద్దనంది వంట రి0 పనికితోడు పాట వంంంంంంలలంలలలంంంంం 82 రాసాహైలంబా భాయీ! క. ఈ భూమ్‌ నిలవాలి 6666646000 44ఎ4444 రీర్‌ అమ్మ కొడుకులు అందరూ అన్నదమ్ములే టంటంలలలంంంంంంంంం 86 అందమైన నందనంలో... ౨|| సుందర భారతమందరిది ంంంం666660000444044 రిరి లం ట్‌ పప

పరికరాలు సృష్టించిన తెలివి కష్టబీవిది టంంటంంంంంంం4ం444 89

ఇంటిలోన టీవి టంటంలంలంంలంంంంం 91

౪776 891211 0౪7౮౦౦౧6 ంలంంం44044444440. 94

విజ్ఞానం ఇది ప్రజా సైన్స్‌ ఉద్యమం ంంం00400404044444.. 8ర్‌ కదిలిందోయ్‌ కదిలింది 0000000000. 96 జనవిజ్ఞానవేదిక పిలుస్తోంది ౨౧ జనంలో పెనుకదలిక ంంం40000444444444.. 95 ఉరికే ఉత్సాహం 0404440440. 99 అభినయ గేయాలు

అందమైన పిల్లిరా 0 భలేపట్టాడు లలల కే00 జానీజోకర్‌ లం 100 పోట్టేలు కన్నతల్లి ఉంంంటంంంంలంంంంం కే01 ఓ మంచి కాకమా 66066 6606666444444 కే011ే ఓ చిన్నికవ్వమా పటం 102 పంత ట్ర లతను

సనికీకోడు సాట

మన స్సూల్‌ అసెంస్లీల్లో, వార్షికోత్సవాల్లో, సమావేశాల్లో సందర్భాను సారంగా పాడుకొనే పాటల సంకలనమిది. ఇందులో పిల్లల పాటలనుంచి ఉద్యమగేయాల దాకా వున్నాయి. కొన్ని అభినయించడానికి కూడా అనువైనవైతే, మరికొన్ని ఎవరైనా ఎప్పుడైనా వుపయోగించుకోగల్లినవి.

మన స్ఫూల్లోని చిన్న పిల్లలు పాడుకోవడం కోసం పాటలంటే మాకిష్టం సంకలనాన్ని తెచ్చాం. అవి చిన్న చిన్న అభినయగేయాలు. ఇవి దేశభక్తి, విద్య, ఆరోగ్యం తదితరాలకు సంబంధించిన వాటలు. బాల గేయాలకంటే ఇవి పెద్దవి.

ఇలా సంకలనం చేసేపుడు వస్తువును దృష్టిలో వుంచుకోని వైవిధ్యంగా వుండేలా జాగ్రత్త పడ్డాం. సుప్రసిద్ధమైనవీ, ఆధునికమైనవీ కూడా ఒక చోటికి తెచ్చాం. వీటిలో కొన్ని కేవలం కొన్ని సమస్యల మీద (టీకాల్లాంటివి) రాసిన పాటలు, వీటిలో సాహిత్యం కంటే సమస్య ఎక్కువగా కన్పించవచ్చు. అయినా అవసరం రిత్యా వాటికి చోటు కల్పించాం.

ప్రతి సందర్భాన్నీ పాటతో జోడించాలని మా ఉద్దెశం. అదొక సంస్కృతిగా మారాలని మా లక్ష్యం. పాటలు పాడటం అదేదో పాటగాళ్ళకే పరిమితమైంది కాగూడదని మా నమ్మకం. అందరూ పాడగలరని మా అభిప్రాయం. కావల్సిందల్లా దీనికి ప్రయత్నం మాత్రమే.

పాటలు ఆకాశంలోంచి పుట్టవు. హృదయాల్లోంచి పుడతాయి. యాదృచ్చి కంగా ఊడిపడవు. అవసరాల్లోంచి, ఉద్యమాల్లోంచి పుడతాయి. ల తతత

అలాగే పాటలు నినాదాలు కాకూడదు. వస్తువూ సాహిత్యము రెండింటి న్యాయమైన మేళవింపుతోనే మంచిపాట పుడుతుంది. ఇప్పుడు బాణీలను కాపీ చేసి కొత్త అవసరాలకు కొత్త పాటలు వస్తున్నాయి. వీటి రాణింపు చాలా వరకు ప్రశ్నార్ధకం.

అందుబాటులో మంచి పాటల్లేనందువల్లే మన పిల్లలు చెత్త సినిమా పాటలతో ముచ్చటపడిపోతున్నారు. ఒక కుహనా సంస్కృతిలోకి నెట్టబడు తున్నారు. దీన్ని కొంచెమైనా నివారించడానికే అందుబాటులో మంచి పాట లుండాలని ఈ ప్రయత్నం చేశాం.

జనవిజ్ఞాన వేదిక మనస్మూళ్ళలో ఒక ప్రజాస్వామిక సంస్కృతి వెల్లి విరియాలని పడుతున్న తపనలో, ప్రయత్నంలో భాగంగా ఈ సంకలనం తెస్తోంది. దీనిపై మీ అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలపండి.

జనవిజ్ఞాన వేదిక

డం ప

దేశమును ప్రేమించుమన్నా

గురజాడ అప్పారావు

పల్లవి; దేశమును (ప్రేమించుమన్నా

మంచియన్నది పెంచుమన్నా

వట్టిమాటలు కట్టి పెట్టాయ్‌

గట్టిమేల్‌ తలపెట్టవోయ్‌ 11 దేశ ॥

చెట్టపట్టాల్‌ పట్టుకొని

దేశస్టులంతా నడువ వలెనోయ్‌

అన్నదమ్ముల వలెను జాతులు

మతములన్నియు మెలగ వలెనోయ్‌ | దేశ ||

పాడి పంటలు పొంగిపొరలే

దారిలో నవ్వు పాటుపడవోయ్‌

తిండి కలిగితే కందడగలదోయ్‌

కండగలవాదేను మనిషోయ్‌ | దేశ ॥

ఈసురోమని మనుషులుంటే

దేశమేగతి బాగుపడునోయ్‌

జల్చుకొని కళలెల్ల నేర్చుకు

దేశి సరుకులు నింపవోయ్‌ దేశ!

సొంతలాభం కొంత మానుకు

పొరుగువానికి తోడు పదవోయ్‌

దేశమంటే మట్టికాదోయ్‌

దేశమంటే మనుషులోయ్‌ 1 దేశ ॥

పా ట్ర తతా

మా తెలుగు తల్లి = శంకరంబాడి సుందరాచాది మా తెలుగు తల్లికి మల్లెపూదండ మా కన్న తల్లికి మంగళారతులు కడుపులో బంగారు కనుచూపులో కరుణ చిరునగవులో సిరులు దొరలించు మాతల్లి ॥మా తెలుగు! గలగలా గోదారి కదలిపోతుంటెను బిరబిరా క్రిష్టమ్మ పరుగులిడుతుంటెను బంగారు పంటలే పండుతాయి మురివాల ముత్యాలు దొరలుతాయి. 11మా తెలుగు! అమరావతి గుహల అపురూప శిల్పాలు త్యాగయ్య గొంతులో తారాడు నాదాలు తిక్కయ్య కలములో తీయందనాలు నిత్యమై నిఖిలమై నిలిచి ఉందెదాకా మా తెలుగు! రుద్రమ్మ భుజశక్తి మల్లమ్మ పతిభక్తి తిమ్మరుసు ధీయుక్తి కృష్ణరాయల కీర్తి మాచెవుల రింగుమని మారు (మోగేదాక నీ పాటలే పాడుతాం నీ ఆటలే ఆడుతాం 11మా తెలుగు! తలా టి తతత

వాడరా ఓ తెలుగువాడా = కొండేపూడి లక్షీనారాయణ పొడరా ఓ తెలుగువాడా పాడరా ఓ కలిమిరేడా పాదరా మన తెలుగుదేశపు భవ్యచరితల దివ్యగీతము 1 పొ॥ యుగయుగమ్ముల నుండి బంగరు గంగనిచ్చెడు గౌతమీ నది కోహినూరును కురులనందున ముడిచి కులికిన కృష్ణవేణీ హొయలుగా రతనాల సీమను ఓలలాడిన తుంగభద్రా సొగసు గూర్చెను తెలుగుతల్లికి, సుఖము గూర్చును తెలుగువారికి | పా॥ కదనరంగమునందు మెరసిన కాకతీయుల ఖద్దతేజము, వదరు శత్రువు నెదిరి పోరిన వనిత రుద్రమ యుద్ధపటిమ కొదమసింగము పగిది నురికిన బాలచంద్రుని బాహుదర్చము పొంగజేయద మేనిరక్తం? ఉప్పాంగజేయద నీదు హృదయం | పా॥ తెలుగు పలుకుల తేనె లొలికెను తిక్కనార్యుని కవితలో రాలుకరిగే త్యాగరాజుని రాగసుధలో మునిగె తెనుగూ సొంపుగూర్చెను తెనుగు తల్లికి హంపి నగరపు శిల్పసంపద భరతనాట్యపు భంగిమములో పల్లవించెను తెలుగు పరువము పా॥ తెనుగుజాతికి నూత్న సంస్కృతి తీర్చిదిద్దిన కందుకూరిీ తెనుగుభాషను ప్రజల భాషగ చేయపోరిన గిడుగు పిడుగు దేశమంటే మనుజులేనని తెలియజెప్పిన అప్పారాయుడు తెనుగుతల్లీ నోముపంటగ తేజరిల్లిన దివ్యతారలు 1 వా॥ పారతంత్ర్యము బాపి భారత భువిని భేదాల్‌ తొలగచేదము ఆంధ్రరాష్టము నొంది మనమూ అందుకొందము వీరగంధము ఆరుకోటుల తెలుగు బిడ్డలు ముక్తకంఠం తోడ నైక్య్కత జయము జయమని తెలుగుతల్లికి విజయగీతిక లాలపింపగ 1 పా॥ లన తలా

చేయెత్తి జైకొట్టు తెలుగోడా

వేములపల్లి శ్రీకృష్ణ

పల్లవి : చేయెత్తి జైకొట్టు తెలుగోడా!

గతమెంతో ఘనకీర్తి గలవోడా చ : _ సాటిలేని జాతి - ఓట మెరుగని కోట

నిపురుగప్పి నేడు - నిదురపోతుండాది

జైకొట్టి మేల్కొలుపు తెలుగోడా!

గతమెంతో ఘణకీర్తి గలవోడా! | చేయెత్తి ॥ చ: వీర రక్తపుధార - వారబోసిన సీమ

పలనాడు నీదెరా - వెలనాడు నీదెరా

బాలచంద్రుడు చూడ ఎవడోయి!

తాండ్ర పాపయ్య గూడ నీవోడూ! | చేయెత్తి ॥ చ: కాకతీయ రుద్రమ, మల్లమాంబా, మొల్ల

మగువ మాంచాల నీతోడ బుట్టినవాళ్ళే

వీరవనితలగన్న తల్లేరా

ధరమాతల జన్మభూమేరా చేయెత్తి ॥ చ; నాగార్జునుడి కొండ, అమరావతీ స్థూపం

భావాల పుట్టలో - జీవకళ పొదిగావు

అల్పుదను కావంచు తెల్పావు

శిల్పినంటివి దేశ దేశాల 1 చేయెత్తి ॥

తతత 2 లా

చ; దేశమంటేవట్టి మట్టీ కాదన్నాడు

మనుషులన్న మాట మరువబోకన్నాడు

అమరకవి గురజాడ నీవాడూ

ప్రజల కవితను చాటి చూపాడోయ్‌ | చేయెత్తి ॥ చ: రాయలేలిన సీమ - రతనాల సీమరా

దాయగట్టె పరులు - దారి తీస్తుండారు

నోరెత్తి యడగరా దానోడా

వారసుడ నీవేరా తెలుగోడా 1 చేయెత్తి ॥ చ: కల్లోల గౌతమీ - వెల్లువల కృష్ణమ్మ

తుంగభద్రా తల్లి - వొంగి పొరలిన చాలు

ధాన్యరాసులే పండు దేశాన

కూడు గుడ్డకు కొదవలేదోయ్‌ | చేయెత్తి ॥ చ: ముక్కోటి బలగమోయ్‌ - ఒక్కటె మనముంటే

ఇరుగు పొరుగులోన - వూరు పేరుంటాది

తల్లి ఒక్కతే నీకు తెలుగోడా

సవతి బిడ్డల పోరు మనకేలా ॥ చేయెత్తి ॥ చ: పెనుగాలి వీచింది - అణగారిపోయింది

నట్టనడి సంద్రాన - నావ నిలుచుండాది

చుక్కాని బట్టరా తెలుగోడా

నావ దరిజేర్చరా మొనగాడా ॥ చేయెత్తి ॥

ల టం తతత

ఇదే ఇదే నాదెశం

నాగభైరవ కోటేశ్వరరావు పల్లవి : ఇదే ఇదే నాదేశం - ఇదే ఆంధ్రదేశం తరతరాల చరిత్రలో తడిసిన సందేశం చ; శాతవాహనులు నాటి శౌర్యము ఊపిరిగా కాకతీయ రాజుల సంగ్రామదిక్ష సిరిగా త్యాగరాజు గానసుధ ధారలు సంపదగా పోతరాజు భాగవతపు గాథలు నాఎదగా 1 అదే ॥ చ: హంపి అమరావతి నాకమరిన శ్రీ కళలై గోదావరి కృష్ణవేణి కూరిమి నెచ్చెలులై కూచిపూడి నాట్యము నా గొప్పకు పెన్నిధిగా విలసిల్లిన వికసించిన సంస్కృతి సన్నిధిగా 1 ఇదే ॥ చ: ఆంధ్రత్వం అన్ని దిశల ఆలోచన రేపగా తెలుగుల అభిమాన ధనం దిక్కుల వ్యాపించగా ఇది కోస్తా తెలంగాణా ఇది రాయలసీమగా ఏడుకోట్ల గొంతులచే రాగము వినిపించగా | ఇదే ॥ తతత చ తతత

తేనెల తేటల మాటలతో

ఇంద్రగంటి శ్రీకాంత శర్మ

పల్లవి : తేనెల తేటల మాటలతో

మన దేశమాతనే కొలిచెదమా

భావం, భాష్యం చూసుకొని

సుఖజీవనయానం చేయుదమా 1 తేనెల ॥ చ; సాగరమేఖల చుట్టుకొని

సురగంగను చిరగా మలచుకొని

స్వేచ్చాగానం పాడుకొని

మన దేవికి ఇవ్వాలి హారతులు 1 లేనెల ॥ చ; గాంగ జఠాధర భావనలో

హిమశైల రూపమే నిలుపుకొని

గలగలపారే నదులన్ని

ఒక బృందగానమే చేస్తుంటే ॥ లేనెల ॥ చ; ఎందరో వీరుల త్యాగఫలం

మన నేటి స్వేచ్చకు మూలబలం

వారందరిని తలచుకొని

మన మానవ వీధిని నిలుపుకొని 1 లేనెల ॥|

తతత కేట్‌ తతత

వాడుదమా

గంటేడ గౌరునాయుడు పల్లవి : పాడుదమా స్వేచ్చాగీతం ఎగరేయుదమా జాతిపతాకం దిగంతాల నినదించి విశ్వ విఖ్యాతి నాందగా జాతిగౌరవం 1 వాడు ॥ చ: జలియన్‌ వాలాబాగ్‌ దురంతపు నెత్తుటి ధారల నొత్తుకుని ఉరికొయ్యల చెరసాలల గోడల దారుణాలు తలకిత్తుకుని పొగిలిన కాలం.... పోరాడిన కాలం.... మరి మరి ఒక పరి తలచుకుని మృతపీరుల నెదనిడి కొలుచుకునీ... | పాడు ॥ చ: వందేమాతరమని నినదించిన వీరుల శౌర్యము నలదికొని న్వాతంత్రం నా జన్మహక్కని గర్జించిన గళమందుకుని పోరాట బలం... న్వాతంత్ర్రఫలం... కలకాలం కావాడుకుని కడుగర్వంగా కొనియాడుకొని... 1 పొదు ॥ చ: మన్నం గుండెల మంటై రగిలిన విప్లవ జ్యోతి స్ఫూర్తియని గుందడుకెదురుగా గుండెను నిలిపిన తెలుగు సింగముల తెగువగని చీకటి గుండెల బాకై మెరిసిన పత ధల

గరిమెళ్ళను గురు తుంచుకుని మన తెలుగు తేజమును నింపుకునీ 1 పాదు ॥ చ; జనగణమనముల జాగృతి నింపిన జండా గాధలు చెప్పుకుని జయహే జయజయహే జననీయని జయగీతమ్ములు పాడుకుని పావన చరితం... పరిమళ భరితం... అఖంద భారత ఖందమని అది అక్షయామృత భాందమనీ 1 వాడు || జయిలా ఖారత మాత = వీరమాచనేని సరోజిని పల్లవి ; జయహే భారతమాత జయహే జయహే తెలుగుతల్లి జయహే ॥ జయ ॥| చ: గంగ యమున ఘన గోదావరి జన జీవనదుల తల్లీ పాడి పంటలకు పసిడి సీమగా పేరుగాంచెనమ్మ ॥ జయ ॥ చ: సిరులకు, కళలకు నిలయమైన బంగారు తల్లివమ్మా నీ క్రీర్తకాంతి ఈ చరితలో వెదజల్లవె మా తల్లి | జయ ॥| చ: వీరులెందరికో జన్మనిచ్చిన వీరమాతవమ్మా కవుల గాయకుల చిత్రకారులకు కన్నతల్లివమ్మా 1 జయ ॥ వ

నాదెశ గత చరిత్ర = గంటేడ గౌరునాయుడు

పల్లవి : నాదేశ గతచరిత్ర నెత్తుటి మరక

అయినా నాతల్లి మనసు మీగడతరక అ॥;ప: గాయాలను మరచి మధుర గేయాలను అలపించి

విశ్వవీణతంత్రులపై విమలగానమౌతున్నది. చ: _ వ్యాపారం పేరున తెల్లవాడు మోపెను కాలు

చేనేత మగ్గాలకు తెగిపడెను బొటన వ్రైలు

కమ్ముకుంది నలుదిశలా తెల్లచికటి

కుమిలి కుమిలి ఏడ్పిందీ తల్లిభారతి

ఆ చీకటి చారికలను కాంతివెళ్ళతో తుడిచిన

అమరుల త్యాగాలే మన అమ్మకు పల్టన హారతి. 1॥నా దేశ ॥ చ: పంటికింద అధికారం పంది కొవ్వుతూటా

కంటి మంట ఎగసి కత్తిదూసెను రూన్సీకో

కదలికదలి మన్య వీరుడు ఎత్తిన విల్లు

ఉద్యమమాయెనుతృంచగా తల్లి చేతిసంకెళ్ళు

బానిసత్వ ఖీదంతో భరతజాతి భగ్గుమని

నేలరగిలి జ్వాలరేగి త్రొక్కెను పరవళ్ళు | నా దేశ ॥ చ: జాతిగుండె చప్పుడు జలియన్‌ వాలా బాగు

(ప్రవహించెను నులివెచ్చని నెత్తుటి వాగు

త్యాగధనుల కీర్తికతో నింగిఎత్తు ప్రతీక

మృతవీరుల నెత్తుటి సతి మువ్వన్నెల పతాక

అడుగువేసి సాగుదాము ఆ వీరుల బాట

మన నేలను చేద్దాము సిరివెన్నెల తోట ॥ నా దేశ ॥ అతత ప తతా

వాడరా - ఓ సోదరా

పల్లవి; పాడరా ఓ సోదరా నవభారతం నీదిరా

సస్యశ్యామల సుమదళకోమల

సుందర వసుంధరాస్థలినీదని | పొదరా ॥ చ: _బుషిప్రాకోబ్వల రమ్య ధాత్రియని

బుద్ధ జనయిత్రి పుణ్యగాత్రియని

సుధల కురిపించు సొబగులొలికించు

వేదఘోష వినిపించు నేలయని | వపొడరా ॥ చ మహకవి గళనిగళ హారమని

కళాద్యుమణ్‌ తతి కాణాచియని

సలలిత సుమధుర సరస నాహిత్య

సంగీతామృత స్ఫురదంగనయని 1 పాడరా ॥| చ; గంగా తరంగితాంతరంగయని

శృంగమకోటి చిరకీర్తి రంగయని

మంగళకర నరనారీ పరివృత

శృంగారార్చిత స్వరసధునియని 1 పాడరా ॥| చ: _ కార్మిక లోకపు కళ్యాణానికి

శ్రమైక జీవన సౌందర్యానికి

ఘర్మజలానికి ధర్మజలానికి

కలిమి నొసంగిన కర్మభూమియని 1 వొదరా ॥ తతత కటల

పిడుగులం - మం బుడుగులం = దేవేంద్ర పల్లవి : పిడుగులం మేం బుడుగులం చల్లని వెన్నెల గొడుగులం వాగుల వంకల పరుగులం మెరుపుల తళుకుల మడుగులం 1 పిదుగులం ॥ అప :; ఆనందం మా ప్రపంచం దాన్నేమన్నా మేం సహించం 1 పిడుగులం ॥ చ: బంకమట్టితో బండ్లను చేసి ఇసుక తోటి మేం కోటలు కడతాం గురుగులతోనే వంటావార్పు వైనంగా మేం నేర్చుకుంటాం ఇల్లు వాకిలి ఆటలాడి వావి వరుసలు పోల్ఫుకుంటాం మంచి చెడులు తెలియవుగాని పెద్దలనే మేం అనుసరిస్తాం ముద్దులు పెడితే దగ్గరకొస్తాం దెబ్బలు కొడితే దౌడును తీస్తాం వెలుగులు ఒలికే మిణుగురులం కలలను చిలికే తొలకరులం పలుకులు కులికే కోకిలలం ఆశల వాకిట వేకువలం ఆనందం మా (ప్రపంచం దాన్నెమన్నా మేం సహించం 1 పిదుగులం ॥| తత్త పటి తతత

చ: రావి ఆకులతో బూరలు చేస్తాం కొబ్బరాకులతో రాకెట్లేస్తాం

గుల్టం మీద రాజుగ వచ్చి రాకుమారిని రక్షించేస్తాం

' కలలు కల్పన కథలుగా చెపుతాం

సాహసంతో సావాసం అంటాం

ఒక్కచోట మేం కుదరుగా ఉండం మా బిరుదండి అదరగండం

ముద్దులు పెడితే దగ్గరకొస్తాం

దెబ్బలు కొడితే దౌడును తీస్తాం

నవ్వులు నగరపు ఎలికలం

చెలిమికి చక్కని పోలికలం

మమతల పువ్వుల మాలికలం

బాధలు తీర్చే మూలికలం

ఆనందం మా ప్రపంచం దాన్నెమన్నా మేం సహించం

|| పిడుగులం ॥

చ: వానోస్తే మేం గంతులు వేసాం కత్తి పడవలు సొంపుగా చేస్తాం

రంగుల నింగికి వంతెన లేస్తాం వెన్నెల ఇంటికి నవ్వులు పూస్తాం

కావాలంటే గారం చేస్తాం వద్దనుకుంటే మారాం చేస్తాం

ఆటలు పాటలు కథలను చెపితే మానకుండ మేం బడికి పోతాం

ముద్దులు పెడితే దగ్గరకొస్తాం

దెబ్బలు కొడితే దౌడును తీస్తాం

నింగికి నేలకు నిచెనలం

కమ్మని పిలుపుకు నెచ్చెలులం

విశ్వ (పేమకు వారసులం

అవ్యాయతకు బానిసలం

ఆనందం మా ప్రపంచం దాన్నేమన్నా మేం సహించం

1] పిడుగులం ॥

త 2

చిచ్చరపిడుగే = భూపాల్‌

పల్లవి :; అచ్చచ్చర పిల్లవాడు చిచ్చరపిడుగే

అచ్చమైన ఊరిలోన బుచ్చి బాలుదే 11 2॥ చ: _ ఎండినట్టి తుమ్మకాయ నేరుకొచ్చెనే

ఇరిచి గడ్జితీగతోని గజ్జెలల్లెనె

గమ్మత్తయిన తుమ్మ గజ్జె ఘల్లుమన్నదే

అట జూస్తే జానపదుల అందమున్నదే | అచ్చుచ్చర ॥ చ : _ తీగమల్లి పువ్వులిరిసి పికె చేసెనే

పిప్పీపి పిల్లలారా రండి అన్నడే

తాటి కమ్మబీరి గాలి గిర్ర చెసెనే

తోటి వాళ్ళకిచ్చి తిరిగి రమ్మనంటడే | అచ్చచ్చర ॥ చ: గడ్డిపూలు పేని గడియారమల్లెనే

గంటచూసి బడికి తాను పోతనంటడే

ఈత కమ్మలల్లి మంచి బొమ్మ చేస్తడే

రాత రాయమంటూ సుద్ద చేతికిస్తడే 1 అచ్చచ్చర ॥ చ: పుట పులాల మేరుకొచ్చి కర్ర బొగ్గునే

కలిపి కాటికోలె దంచి పలక కంటడే

సక్కనైన రొట్టె పెంక పలకమీదనే

సుద్ద ముక్కతోటి రాత రాస్తనంటుడే 1 అచ్చచ్చర ॥ చ ; చొప్పదంటు తెచ్చిచీరి పుల్లలిరిసెనే

చొప్పదండు కేసికుచ్చి బండి చేసెనే

బంతి పూల చెండ్లు బండి పయ్యలంటడే

బండి మీద రండి బడికి పోదమంటడే | అచ్చచ్చర ॥ త

ఆటలంటే మాకిష్టం = ఆదర్శ సామ్రాట్‌ ఆటలంటే మకిష్టం - పాటలంటే మాకిష్టం ఆటలకన్నా పాటలకన్నా - అల్లరి పనులే మాకిష్టం 1121 మిఠాయిలంటే మాకిష్టం - సినిమాలంటే మాకిష్టం మిఠాయికన్నా సినిమా కన్నా - షికార్లు కొట్టుట మాకిష్టం ॥ ఆటలంటే॥ పిట్టలంటె మాకిష్టం -ా పువ్వలంటే మాకిష్టం పిట్టలకన్నా పువ్వులకన్నా చెట్లు ఎక్కడం మాకిష్టం | ఆటలంటే॥ పాఠాలంటే మాకిష్టం - టీచర్లంటే మాకిష్టం పాఠంకన్నా టీచరుకన్నా - బడికి సెలవంటే బహుయిష్టం ॥ ఆటలంటే! వెన్నెలంటే మాకిష్టం - వర్ష్వమంటే మాకిష్టం వెన్నిలకన్నా వర్షంకన్నా - అమ్మ ముద్దులే మాకిష్టం 1 ఆటలంటే॥ అందల ల్ల ంగ్గాడేవి పువ్వు అందం - నవ్వు అందం తోట లందం - బాట లందం నవ్వు లొలికే పాప లందం బాట మలుపున కోట లందం చుక్క లందం - రెక్క లందం నేల అందం - నింగి అందం రెక్క లార్చడి పిట్టలందం నింగిపైన ఆ చంద్రు డందం ననన నాల

| నిదురించు వళాయె = దేవేంద్ర

పల్లవి : నిదురించు వేళాయె - కథ నీవు చెప్పు

కాకమ్మ కథలొద్దు - కథలన్ని కల్పించి చెప్పొద్దు

సందేహాలన్ని కథలోనే తీర్చమ్మా 1 నిదు ॥ చ: నాలాంటి బాలలే - బడిలోకి రాకుండా

మసి బట్టల పనికి వెళుతుంటే

నా మనసు పరిపరిగా వేధించుచున్నది

కారణం నీవు చెప్పాలమ్మా? చ : రైలెక్కి మనమంత - ఊరెళ్ళునపుడు

అప్పచ్చులు నీవు పెడుతుంటే

జాలికళ్ళబ్బాయి - అకలి అంటూ

మన వంక చేయేల చాపేనమ్మా? చ: పక్కింటి గుడిసెలో - మురిపాల బాబుకి

జరమొచ్చి మూల్గుతూ పడివుంటే

మందులు కొనలోని - నిరుపేద తండ్రికి

కన్నీరు ఏరులై పారేనమ్మా? చ: ఆగస్టు పదిహేను - జండావందనమునకు

వడివడిగా బడికి పోతుంటే

చొక్కా లేనబ్బాయి - వానకు వణుకుతూ

దారి ప్రక్క నున్నాడు ఎందుకనమ్మా?

క

చ: నేనడిగే ప్రశ్నలకు -- నాలో సందేహాలు నీవు కాకింకెవరూ తీర్చరమ్మా అనుమానాలన్నింటీని - అణచి వెయొద్దమ్మ నా ఊహలు పూవులై విరియాలమ్మా చ: భువిలో పిల్లలు అంతా కేరింతలు కొడుతూ ఉన్నారనీ కలనేనూ కంటానమ్మా లోకం పిల్లల నవ్వులా నిందాలమ్మా --చందమామరావే --------------- = చలం. చింతా దీక్షితులు చందమామ రావే జాబిల్లిరావే రైలెక్కి రాలే రష్వాకథలు తేవే ఇంజనెక్కిరావే ఇంగ్లీషు కథలు తేవే బస్సెక్కిరావే బంగ్లాకథలు తేవే కారెక్కిరావే కామ్రేడ్‌ కథలు తేవే హారన్‌ ఊతూరావే ఆకలి కథలు తేవే కొండెక్కిరావే కోటి వేలు తేవే ఒలిచిన చాక్షెట్లు వోళ్ళో పెట్టుకొని కరిగిన ఐస్‌క్రీం చేత్తోపట్టుకొని ఇలా అలా అలా వచ్చి తెలుగు పిల్లల నోట్లో తీపిపోసిపోవే న

వింటారా మామాట = గంటేడ గౌరినాయుడు పల్లవి ; వింటారా చెబుతాను మనసులోని మాట విని చూపిన్తారా మరి చక్కని బాట చ; ఆకాశం మా బడికి అందమైన చూరు తప్పదు మా పిల్లలకు ఎండా వానలవోరు ఒకటే సందడి నింగిన మబ్బుతేలితే శలవే మా బడికి మరి చినుకు రాలితే 1 వింటారా ॥ చ; గురువులొప్పజెపుతారు ఇంటిపని బడి వదిలితే తగులుతుంది ఇంటిలోని పని అయ్య “వాడిచూపు” గురువు “కాలితాపు” వద్దనుకుంటే తప్పదులే “చ్వేకలకాపు” 1 వింటారా ॥ చ: చెమటోద్చి మా అయ్య రోజువారి కూలి ఎంతపాటు పడినా మా కడుపులెపుడు ఖాళీ తీరికన్నదే లేదు ఒక్కక్షణం ఎలా వంట పడుతుంది మాకు అక్షరం 1 వింటారా ॥| తతత 2 లలా

అలుసు

కవిరావు అలుసుగా నన్నైతి - అంటావు గానీ ఎన్ని చేసిన గానీ - నాన్నారి ననవేం? అలుసుగా నన్నైతై - అంటావు గానీ గాలి పడగకు చిన్ని - కాగితమ్మడిగితే కస్సుమంటూ ఒంటి - కాలిపై లేస్తావు తెల్లఠావులు రాసి - తెగపాడు చేస్తుంటే ఎన్నడైనా నాన్న - నన్నావటే? అమ్మ 1 అలుసు ॥ నాన్నారి బుక్కుపై - చిన్ని పెన్సిలుతోను “అఆలు రాస్తుంటె - ఆగ్రహిస్తావు గద పగలు రాతిరి అదే - పనిగ యేమేమిటో నాన్నారు రాస్తుంటె - నాకర్టమవుతుంద? 1 అలుసు ॥ నాన్నారు చదువుచు - న్నారు గోలేమిటని గదిలోకి కేగితే - గదురుకుంటావు గద పెద్దగా నాన్నారు - పద్దెమ్ములను చదివి రద్ది చేయరె నేను - దిద్దు కొనుచుండగా? అలుసు ॥| కొల్లగా గ్రంథాలు - అల్లుతా రంటావు కమ్మగా నీలాగ - కథ చెప్పరేమిటే? అంతులేని రాత - అది ఏమిటే అమ్మ నిజముగా చెప్పవే - నీ కర్టమవుతుంద? 11 అలుసు ॥ వత ల్‌ తతతతడానానా

తువ్వాయి అమ్మాయి

చింతాదీక్షితులు

ఆవుగారి తువ్వాయీ! ఆవుగరి తువ్వాయీ!

అమ్మ బువ్వ పెడుతుంది వస్తావటే

లక్క పిదతలున్నాయి పప్పుబెల్లాలున్నాయి

బొమ్మరిల్లు కడదాము వస్తావటే?

చిట్టగారమ్మాయి! చిట్టిగారమ్మాయీ!

పొట్టనిండ పాలు తాగి వస్తానుండు

అమ్మ వళ్ళు తుడిచాక వస్తానుండు

అమ్మతోను చెప్పాక వస్తానుండు

ఆవుగారి తువ్వాయీ! ఆవుగారి తువ్వాయీ!

కనులు కాటుక పెడతాను వసావటే

పసుపురాసి కుంకుమ పెడతా వస్తావటే

ఆడుకోను పోదాము వసావటే

చిట్టగారమ్మాయీ! చిట్టిగారమ్మాయీ!

బొమ్మరిల్లు కడదాము వస్తానుండు

దాగుడుమూత లాడుదాము వసానుండు

అమ్మ చెట్టు ఆడుదాము వనస్తానుండు "గష ద ఎంతో తమాషా వా

న్‌ - జై సితారాం

ఎంతో తమాషా లా సాల్టంటే ఉప్పు షో అంటే చూపు కో అంటే కాకి గుడ్డంటే గుడ్డ్దకాదు కాకంటే పుంజు ॥ఇంగిలీషు బేడ్డంటే బెడ్డ కాదు ॥[ఇంగిలీషు॥

కొంగతల్లి = సోమసుందర్‌ కొంగా తల్లీ చెట్టూ మీదా గూడూ కట్టిందీ గూడూ కట్టీ అందూలోనా గుడ్డూ పెట్టింది గుడ్డూ పొదిగీ కొంగా తల్లీ పిల్లను చేసింది కొంగాతల్లీ కొంగాపాపను (ప్రేమగా పెంచిందీ కొంగా పాపకు ఆకలైతే బువ్వా పెట్టిందీ కొంగా పాపకు నిద్రావస్తే జోలా పాడిందీ కొంగాతల్లీ చెరువుకు వెళ్ళీ చేపను తెచ్చిందీ కొంగా పాపకు ఆకలైతే చేపను పెట్టిందీ కొంగాతల్లి కొంగాపాపకు ఆటలు నేర్పిందీ కొంగాతల్లీ కొంగాపాపకు పాటలు నేర్పిందీ కొంగా వాపకు రెక్కలురాగా ఎగురుట నేర్పింది వానా కాలము ముసురుకు రాగా వేటను నేర్పిందీ కొంగా పాప ఎదిగీ ఎదిగీ కొంగై పోయింది ముసలీ తల్లికి తానే అపుడు తల్లయి పోయింది

. అన్నా అన్నావిన్నావా? జు జై సీతారాం అన్నా అన్నా విన్నావా? సున్నకు విలువ సున్నా అక్షరానికి పక్కన ఉంటే అర్ధం మారుతుందన్నా! ॥ అన్నా అన్నా ॥ అన్న పక్కన “౦” పెడితే అన్నం అవుతుంది! సున్న పక్కన “*ం” ఉంచితే సున్నం అవుతుంది! || అన్నా అన్నా ॥ జదలో సున్న జండ! దదలో సున్న దండ! బడిలో, మడిలో గడిలో, గుడిలో బంది-మండి-గండి -గుండి! 1 అన్నా అన్నా ॥ పదిలో సున్న పంది! నదిలో సున్న నంది! పదిలో నదిలో మదిలో కదిలో! | అన్నా అన్నా ॥

చదువు - ఆటవాటలు = జి. వేణుగోపాలరావు పల్లవి : చదువు సంధ్వలతోటే నువ్వు ... చిన్నారి ఆటపాటలు నేర్చుకోరా ఆటవాటలు నేర్చుకోరా చిన్నారి ... ఆరోగ్యాన్ని పెంచుకోరా చిన్నారి ఆనందంతో నిండిపోరా అప : కాళ్ళ గజ్జెలక్కరలేదు చిన్నారి డోలు మద్దెలక్కరలేదు సాదాసీదాగానే నువ్వుసాధనతో ఆటపాటలు నేర్వవచ్చు 1 చదువు ॥ చ: _ ధ్యాన్‌ చందును చూడు వాడు హాకీలో బంగరుపతకాలెన్నో తెచ్చే సచిన్‌టెండుల్మర్‌ నేడు క్రికెట్టులో మన దేశ ప్రతిష్టను పెంచే పి.టి ఉష అక్కను చూడు చిన్నారి పరుగుల రాణిగ పేరుగాంచే పుల్లెల గోపీచందును చూడు చిన్నారి బ్యాడ్మింటన్‌లో రాజుగ నిలిచే 1 చదువు ॥ చ : _ విశ్వనాధన్‌ ఆనందన్న చదరంగ విశ్వవిజేతయ్యి నిలిచె కోనేరు హంపి అక్కయ్య చిన్నారి మరో గ్రాండు మాస్టారు అయ్యె మేరీకోమ్‌ అక్కను చూడు తనసత్తా చాటినట్టి మంచి బాక్సర్‌ కరణం మల్లీశ్వరిని చూడు మనకెంతో స్ఫూర్తినిచ్చు గొప్ప వెయిట్‌లిస్టర్‌ 1! చదువు ॥ చ: కులము, మతములు విడిచిపెట్టు చిన్నారి సమతమమతలు పంచిపెట్టు మనుషులంతా ఒకటేనంటూ చిన్నారి మానవతను చాటి చెప్పు దేశభక్తిని పెంచుకోరా చిన్నారి మూధభక్తిని తెంచుకోరా మూధఖభక్తిని తెంచుకోరా విజ్ఞాన కాంతులను వెలిగించుకోరా 1 చదువు ॥ లా టల

( చ: పూర్ణ, ఆనంద్‌లను చూడు పినవయసులోనే ఎవరెస్టు జయించే తండాలల్లో పుట్టీ కూడ మనఖ్యాతిని ఖండాంతరాలను చాటించే మనసు సామర్ధాన్ని పెంచు చిన్నారి మేథోసంపద కూడగట్టు ఉన్నత విలువలతోనే నువ్వు చిన్నరి ఉత్తమ పొరుడుగానే ఎదుగు ఉత్తమ పౌరుడుగానె ఎదిగి చిన్నారి దేశానికే వన్నె తేరా చిన్నారి దేశానికే వన్నె తేరా.... చిన్నారి దేశానికే వన్నె తేరా... లాలా లతనెపాట---------------

జై సీతారాం తేనెటీగా తేనెటీగా తేనె ఇస్తావా? పువ్వు నడుగు పువ్వు నడుగు పుడిసెడిస్తుంది! పువ్వూ పువ్వూ తేనె ఒక్క పుడిసెడిస్తావా? తీగనడుగు తీగనడుగు దోసెడిస్తుంది! తీగా తీగా తేనె ఒక్క దోసెడిస్తావా? మంచెనడుగు మంచెనడుగు మానెడిస్తుంది! మంచె మంచె తేనె ఒక్క మానెడిస్తావా? కంచెనడుగు కంచెనడుగు కడివెడిస్తుంది! కంచె కంచె తేనె ఒక్క కడివెడిస్తావా? కాపునడుగు కాపునడుగు పీపాడిసాడు! కాపూ కాపూ తేనె ఒక్క పీపాడిస్తావా? పీపా లేదు పాపాలేదుఫోఫోఫోఫో ఫో! లతా ప్రై తతా

గణితంతో స్నేహం = గోపీనాథ్‌

పల్లవి: ఓ చిన్నా ... నాకన్నా... నీకు లెక్కలంటే భయమెందుకురా?

చదువున్నా ... లేకున్నా ... బ్రతుకంతా లెక్కలే కదా?

నీ చుట్టూ ఎంతో గణితముంది చూడయ్యా

దాని గుట్టు విప్పుతాడు ఈ మామయ్య 1 ఓ చిన్నా! చ; పగలు రేయి లెక్కలలోనే తిరుగుతున్న భూగోళం

పరుగెత్తే లోకానికి నేర్పింది కాలమానం

కాలం లెక్కను కనిపెట్ట సృష్టించినదే గడియారం

టిక్కు టిక్కు టిక్కు టిక్కు తాళం వేస్తూ పాడుతుంది లెక్కల గానం

నిద్రలేచి పొద్దున్నే బడికి నువ్వు పోయినా...

పొద్దుగుంకినాక తిరిగి నిద్రలోకి జారినా ....

ప్రతి పనిలో లెక్క ఉంది .... అది మనలో దాగుంది

ఇది నిజమని తెలుసుకుంటే... ఇంక భయం ఏముంది? ॥ఓ చిన్నా! చ: ఊరిలోని అంగడి అవ్వకు ఎక్సాలే రావు కదా..

అందరికీ సరుకులు అమ్మి లెక్కలెలా కడుతుందీ?

బోసినోటి మన తాతయ్యకు చదువేది లేదుకదా...

పొడుస్తున్న పొద్దును చూసి ట్రెమెట్లా చెబుతున్నాడు?

పాలుపోసే రామయ్య కొలత చూసి అమ్ముతాడు

బేల్దారి భీమయ్యా పొడవులెన్నో కొలుస్తాడు

చదువురాని వీళ్ళందరికీ బ్రతుకుదారి గణితంరా...

చదువుతున్న చిన్నినాన్నకు ఇంత భయం ఎందుకురా? ॥ఓ చిన్నా! చః కూలినాలి చేసేవారిలో బడి చదువులు చదివిందెందరు?

కూటికొరకు నోటిలెక్కలను వాళ్ళకు నేర్పిందెవరు?

కూడికలూ. తీసివేత్తలూ... తోడుండే స్నేహితులు...

గుణకారం, భాగాహారము... జీవితానికి ఉపకారం...

పుట్టినప్పుడెవరికీ లెక్కల రెక్కలు లేవు

పట్టుదలే నీకుంటే లెక్కలు చిక్కులు కావు

మనసులోని భయం వీడితే గణితం మన నేస్తంరా..

బయటైనా... బడిలోనైనా... నడిపించే శాస్తంరా... ఓ చిన్నా! అ ప తతత

స్నేహమేరా జీవితానికి వెలుగు = జయరాజ్‌

పల్లవి: న్నెహమెరా జీవితానికి వెలుగునిచ్చే వెన్నెలా

స్నేహమేరా బతుకుబాటలో నీడనిచ్చె క్రోడురా

పరిమళించే మల్లెరా ॥ స్నేహమేరా ॥ చ: తప్పటడుగులు వేసినపుడు

పిచ్చి గీతలు గీసినపుడు

ఆశయముకై సాగినపుడు

అశువులొడ్డి నిలిచెటపుడు ॥ స్నేహమేరా ॥ చ: రామచిలుకల పలుకుల

జంటగెగిరే గువ్వలై

బోయవాని వలలో చిక్కి

ఎగిరిపోయిన పావురాలకు ॥ స్నేహమేరా ॥ చ: ఆటలల్లో అడుగులై

పాటలల్లో పదములై

గుందె చెరువై కుమిలినపుడు

చేయి కలిపి చేరదీసే ॥ స్నేహమేరా ॥ చ: కులము అడ్డు రాదురా

ఏ మతము ఎదురు లేదురా

కులము మతము లేనేలేవని

సమత కోసం సాగెటపుడు 11 స్నేహమేరా 1| చ: పేదవాళ్ళతో స్నేహము

పెరుగుబువ్వా చందము

కష్టజీవుల బంధము

కలిసి నడిచె మార్గము 1 స్నేహమేరా ॥ చ: చేయి చేయి కలపరా

చెలిమి చేసి కదలరా

గుండె గుండెను పలకరించి

దండుగ నువు సాగరా || స్నేహమేరా [|

పతా పడ

చదువంటే మూడోకన్ను = దేవేంద్ర

సాకి ; చదువంటే మూడోకన్ను ఓ విద్యార్ధి

చూపేనే అది సమస్త విశ్వం ఓ విద్యార్ది

౨ ధ

పల్లవి : చదవాలిరా ఎన్ని ఆటంకాలొచ్చినా

చదువులేకపోతే మన బ్రతుకు పెద్దసున్నా ॥ చదవాలిరా ॥ చ :; ఆలోచన పెరిగేది చదువువల్లనే

వివేచన కలిగేది చదువువల్లనెే

అందమైన ప్రకృతిలో ఆనందం చదువురా

అనుభవించు సౌకర్యం చదువు చేతి భీకరా ॥ చదవాలిరా ॥ చ: సాగర గర్భాలలోతు జయించింది చదువు

అంతరిక్ష రహస్వాల ఆవిష్కరణే చదువు

మానవ విజ్ఞానానికి ఆలంబన చదువు

అజరామర చరిత్రకు దర్పణమే చదువు 1 చదవాలిరా ॥ చ: మానవతా మందిరంలో దేవుడురా చదువు

శాంతి కోరు వైతాళిక గీతంరా చదువు

మాతృత్వపు అనుభూతికి మారుపేరు చదువు

వసుధైక కుటుంబానికి గురువేరా చదువు ॥ చదవాలిరా ॥ చ: పోరాటం లేనిదే దేనిని సాధించలేము

చదువు లేకపోతే దాని విలువను గ్రహించలేము

నడవాలి ప్రతిఒక్కరూ చదువులమ్మ చూపుబాట

తప్పక వికసిస్తుందిలే భారతమ్మ కలల తోట ॥ చదవాలిరా ॥ తలా పట్‌ లా

/ విజ్హానంతోనే వికసించు జగత్తు = గంటేడ గౌరినాయుడు పల్లవి : విజ్ఞానంతోనే వికసించు జగత్తు పసిపిల్లల చదువే దానికి విత్తు పసిపిల్లల చదువే దానికి విత్తు చ: లేగదూడ గంతులు పసిడి పూల కాంతులూ గాలితరగ పిలుపులు సెలయేటి అలల పరుగులు ప్రకృతిలో అణువణువు పసిపిల్లల అమ్మబడి ఆ (ప్రేమను పంచాలి పిల్లలకు చదువుల బడి ॥ విజ్ఞానం ॥ చ: _ చిన్న చిన్న చేతులతో మోయలేని బరువులతో పసిపిల్లల మనసులో - గాయాలై రేగితే ప్రమాదాల కోరల్లో బాల్యం బలియైపోతే బావి భారతి ఆశల బాల్యం ఇంకెక్కడిది ॥ విజ్ఞానం ॥ చ; _ వ్యాపారం వలలో చదువు చేపకాకూడదు కాసుల గాలానికి విజ్ఞానం బలికాకూడదు తొలిపొద్దు పొడుపులా తొలకరి తొలి చినుకులా పసిమనసుల పసిడిపంట రాలాలి చదువు || విజ్ఞానం [| చ: దేశం ఏదైనా కాలం ఏదైనా చెప్పే చదువేదైనా బాల్యం ఒకటే పూవువంటి పసిప్రాయం వసివాడి పోకుండా కాపాడే బాధ్యత అందరిదీ మన అందరిదీ విజ్ఞానం ॥ చ: పాఠమే పాటగా చదువే ఒక ఆటగా గురువే విద్యార్ధికి చక్కని నేస్తంగా మనసును మురిపిస్తే బాధను మరిపిస్తే తరగతి గదులే రేపటి తరగని నిధులు [| విజ్ఞానం . అతత చట్ట లాలా

| గురువులారా = దేవేంద్ర

పల్లవి : గురువులారా మీ కిదిగో ఇస్తున్నాం మెమోరాండం

దయతో మము లాగండి మేమున్నది సుడిగుండం చ: _ పరిసరాల పరిచయం చేయనట్టి చదువులొద్దు

నిటారుగా వుంచలేని వీపు మీద బరువులొద్దు

బట్టీగా వల్లెవేయు చిట్టిచిలుక పలుకులొద్దు

పరీక్షల వత్తిడితో పగలు రాత్రులసలె ఒద్దు || గురువులారా ॥ చ: క్రమ శిక్షణ పేరుతో మెదడును కట్టెయొద్దు

వెదవ అని భయపెట్టి ప్రశ్నలను ఆపొద్దు

రుచిలేని బోధనతో కొరకొరగా చూపులొద్దు

పిల్లలదే తప్పంటూ ఊరికే నిందించొద్దు 1 గురువులారా ॥| చ :; _ స్వచ్చమైన చూపులలో కంటినీటి మసకలొద్దు

ముద్దుముద్దు ఊహలలో భయపెట్టే అలలొద్దు

నునులేత బుగ్గలపై చేతివేళ్ళ గుర్తులొద్దు

భావితరం కలలో కలత కలవరింతలొద్దు || గురువులారా ॥ త ప్ర తతత

/ మాస్టారికి దండం పెడతా

దేవేంద్ర

పల్లవి : మాస్టారికి దండం పెడతా కోపంగా చూడొద్దూ

బడిని జైలు చెయొద్దు బెత్తంతో కొట్టాద్దూ

కథలంత కమ్మగా పాఠాలు చెప్పండి

ఆటలంత హాయిగా చదువులు నేర్పించండి || మాస్దారికి / చ: _ ఎక్కాలు రాలేదంటూ పిక్క పట్టుకున్నప్పుడు

కాపీరాయలేదంటు చెవిమెలిపెట్టెప్పుడు

అమ్మొచ్చి విడిపిస్తే బాగుండనిపించింది

అమ్మ పైటకొంగులో దూరాలనిపించింది | మాస్తారికి ॥| చ; పజ్జెం తప్పు చెవ)నంటూ గుంజీలు తీసేటపుడు

గుంజపట్టి ఊగానంటూ గోడకుర్చి వేసేటపుడు

ఇంటి బెల్లు కొడితే చాలు ఉరకాలనిపించింది

కొంటెగా పంతులోరిని చూడాలనిపించింది ॥ మాస్పారికి ॥ చ: _ తరుడు బెల్లు కొట్టాక బడికి నేను వచ్చానంటూ

చేతులకు వున్న మట్టిని సంచికి నే పూసానంటూ

ఎండలోన ఒంగో బెడితే నడుం నెప్పి పెట్టింది

ఒంటి కొమ్ము రాక్షసుడెవరో అప్పుడే తెలిసింది ॥ మాస్పారికి ॥ చ: సీమ సింతకాయల కోసం మధ్యాహ్నం బడిమానేస్తే

నిద్దరొచ్చి క్లాసు రూములోన ఒళ్ళు విరిచి ఆవులిస్తే

బెంచీపై నిలబడమంటే ఎంత సిగ్గేసిందో

తోటి పిల్లల నవ్వులు చూసి అంత కోపమొచ్చింది 11 మాస్పారికి || చ: గోళీలు గొడుంబిళ్ళ ఆటలు నేనాదేనంటూ

బొంగరం కోసం నేను పెద్ద బజారెళ్ళానంటూ

హోంవర్కు వంక పెట్టి కొంకె లిరగగొట్టారు

అందుకనే బడి గుర్తొస్తే పాసనాలు పడుతున్నాయి. ॥ మాస్సారికి ॥

( నా చిట్టి చెతులు = యాదగిరి

పల్లవి; నా చిట్ట చేతులు చక్కని రాతలు నేర్వలేదయ్యో

నా సంకల మేడితో సాలెరువ్వాలు దున్నినానయ్యో చ: ననుగన్న వాళ్ళకు ఏదేండ్లప్పుడే దూరమయ్యాను

దొరగారి ఎడ్లకొట్టంకాడికి చెరువయ్యాను

మూడు మూరల కర్రతో మూప్పయ్‌ ఎడ్లతో నేస్తం నాదయ్యో

దిక్కు దిక్కున ఉరకంగ లేలేతకాళ్ళకు గుచ్చెను ముళ్ళయ్యో 11 నా॥ చ: _ వెలుగుబోయి చీకటి కమ్మినప్పుడే ఇంటికి పోతాను

నా అమ్మా అయ్యరాకముందే నిదురబోతాను

చుక్కపొడిచిన జూాముకు ఎడ్ల కొట్లం సూరుకాడుంటా

తెల్ల వెలుగులు వచ్చిటప్పుడు సీళ్ళబావికాడుంటా 11నా ॥1 చ: ఎముక ముదరని రెక్కల బరువులు మోసి నొప్పులు పెడ్డ్తుంటే

తేపతేపకు దొరసాని రోకలిపోటుల మాటలంటుంటే

అయ్య చేసిన అప్పుల ఉచ్చులో నేను చిక్కుకున్నానే

ఆ వడ్డీ లెక్కల కంటే ఎక్కువ కష్టం చేసితినే 1నా॥।। చ : _ వాళ్ళగొద్లకు ఉలవలపింది పెట్టి ముద్దుగజూస్తారే

కడుపు కాలిన నాకు గొడ్డుకారం ముద్దలు పెదతారే

నావంటికి చిల్లులుపడ్డ చొక్కా ఒక్కటున్నాదే

వాళ్ళ బీద్దల వంటికి రంగుల చొక్కాలు రోజూ మారేనే 1 నా॥ చ; పెద్దోళ్ళ ఓడ్డలు ఏమి చేసిన ఎంతో ప్రచారం

నే చేసిన పనులకు ఇచ్చే బిరుదులు ఎంతో ఇకారం

చదువుకు సంధ్యకు దూరం చేసి దొరకాడుంచకురే

నా గుండెల మీద పుండును చేసే పనికీ పంపకురే

అమ్మానాన్న అందరికీ నే దణ్ణం పెడ్తున్నా

నను పనికి పంపక బడికి పంపమని కాళ్ళు మొక్కుతున్నా 11 నా॥।

/ జోలాలీ - పాడాలి

జోలాలీ .... పాడాలీ

ఈ జోల పాటతో పాపాయీ 1 2॥

ఆపాలి నీగోల పాపాయీ ..... ఆ... ఆ.... 11 2|| ।॥ జోలాలి ॥

పొలంనుంచి రమ్మని ఆ పాలిచ్చీ పొమ్మని

అమ్మనే రమ్మని కాకితో కబురంపాను | 2||

ఆకాకి చెరలేదో మరి కబురు చెప్పలేదో

కామందు పంపలేదో మన అమ్మరానే లేదు

నువు ఆగలేక గుక్కపెడితే ఏం చేయాలి... నేనేం చేయాలి... | జోలాలి ॥

అమ్మ రాలేదని ఆకలాగలేదని

బొమ్మ తెచ్చి యివ్వనా నిను బొమ్మతో ఆడించనా ॥ 2 ॥

మన అయ్య పేదవాడే మరి బొమ్మేం కొంటాదే

మరి అమ్మరాక బొమ్మలేక ఏంచేయాలే.. నేనేం చేయాలే 1 జోలాలి ॥

బూచోడొస్తాడని ఎత్తుకు పోతాదని 1 2॥|

బుజ్జిని నేను బెదిరించాను మా బుజ్జిని నేను బెదిరించాను ॥ 2॥

బూచోడు రానే లేదు మాబుజ్జి బెదరలేదు || 2||

మరి అదరలేదు బెదరలేదు ఏం చేయాలి? | జోలాలి ।|

ఎంత ఆడించినా ఏ జోల పాడినా

ఏడుపాపలేదని బుజ్జిని నేను బాదేశాను

ఇక ఏడే పెక్కువయ్యె అది ఎక్కిఎక్కి వద్చే

మా చెల్లి ముఖం చూసి నాకళ్ల నీళ్లు తిరిగే

మా అమ్మ రాకపోయే నాకేమి తోచదాయె

మరి ఏమి చేయలేని నేను ఏం చేయాలి? | జోలాలి ॥

ఎండలోన అమ్మ నడి ఎండలోన అమ్మ

నాటేసెనాక అమ్మ పరుగెత్తి వచ్చునమ్మ

ఎద్చి నన్ను మరి మరి ఎడిపించకమ్మ

అమ్మ వచ్చులే పాలు యిచ్చులే

అమ్మ వచ్చులే నన్ను బడికి పంపులే 1 జోలాలి ॥ పతా టలు

| చిట్టి చిన్తారులం = ఆర్‌.ఎ.వాసు ్డ పల్లవి : చిట్ట చిన్నారుల మమ్మా - చీకట్లో బందిలైనాము

పావురాల పిచుకల వలె - కోకిల రామచిలుకల్లా

స్వేచ్చమాకు లేకపోయె - రెక్కలన్నా రాకపోయె చ: లేగదూడ గంతులల్లే - ఉరకలేసే ఉదుతలల్లే

ఊహల ఊయలెక్కి - జంపాల ఊగలేక

వెట్టి పనిని చేయలేకా...

ఎగరలేని ఎదగలేని చిట్ట ॥| చ: సైకిలు ట్యూబ్‌లో పంచర్‌లా

వోటల్లో పగిలె ప్లేటుల్లా

గనిలో తునికి రాళ్ళలా

షెడ్లలో తుడిచే పాత బట్టల్లా

ఆటల్ని పాతర వేసి....

తట్టల బతుకులు మోసి చిట్టి ॥ చ: తప్పటడుగులు వేయగానే

ఎదిగిమమ్ము నాదాలంటూ

సున్నం బట్టిలో తోస్తె - లేతదనమె కారిపోగ

ముసలి తనము మిగిలిపోయె | చిట్టీ ॥ చ: మనసువాడి ఆగకముందే

గాయం సుడి రేగక ముందే

'పెద్దలారా అయ్యలార

మా పసితనం మాకివ్వండి ....

ఆటలాడి పాటవాదనివ్వండి | చిట్టి ॥| పతతి

తగ౧పడ్డానింగి చుక్కలం

మధు, మురళి తెగిపడ్డానింగి చుక్కలం చెత్తకుండి కాడి బిడ్డలం 12|| అయినా మేం భారతీయులం అమ్మ అయ్యలేని అనాధలం 2. నమ్మించినా అయ్యగొంతేట్లా కోసిండో పది నెలలు నాతల్లి నన్నెట్లా మోసిందో. ఆనాటి ఆ కుంతీ కర్ణుణ్ణి కనలెదా అయ్యలారా! మీరు ఆ కథ వినలేదా 1 2|| | తెగి ॥ ఇస్తరాకులో వున్న - ఎంగిలి మెతుకులు అమ్మయ్య ఎవరాని - ఎక్కిరించబట్టె రద్దిలేని మంది - రచ్చబండ కాడ కాకులై కళ్ళల్లో నన్ను పొడవ బట్టై నాల్గు తలల బ్రహ్మ - రాతెట్లా రాసిండో నీతిలేని మనిషి - గీతెట్లా గీసిందో 1 2|| ॥। తెగి || అమ్మవొడిలో ఊగలేదు - అమ్మరొమ్ము పాలుతాగలేదు ఉగ్గు బువ్వ తినలేదు - అయ్య చెయ్యిపట్టి నడవలేదు కళ్లు తోరవని నన్ను కర్శకు వదిలేసి పుట్టంగానే పీడ వదిలించుకున్నారు 11 ౨|| | తెగి ॥ పేగుతెంచిన తల్లి - పేరు పెట్టకపోయె జన్మనిచ్చిన తండ్రి - కూడు పెట్టకపోయె కన్ననాడే విసిరేసినారు అయ్యా బతికున్న నన్ను మరిచినారు ఓ తల్లి పారెయ్య మన సెట్టావచ్చిందే పుట్టినప్పుడే పిసికి చంపుంటెబాగుందడే 11 ౨|| || తెగి ॥ పతం 2

కాలుజారిన తల్లి ఎవ్వరో కండ్ల కావరమొచ్చిన తండ్రి ఎవ్వరో తప్పుచెసిన వారు తప్పించుకొన్నారు తలవంపుతో నేను తలదించుకొన్నాను 111 211 ॥ తెగి | గుడిలోన దేవుడు గుడ్డివాడైనాడు దిక్కులేనినన్ను గుర్తించకున్నాడు కరుణలేని ఓ నా తల్లి తండ్రీ నాలాగా తమ్ముణ్శి వారయ్యకందడి 11 2|1 |1తెగి | విద్యాహక్కు చట్టం - 2లం౦అ9

ఎస్‌, చెంగయ్య పల్లవి :; విద్యాహక్కు చట్టం వచ్చింది ..... ఓరన్నా బాలల భవితకు పట్టం కట్టిందీ . మన అందరిలోన కదలిక తెచ్చింది విద్యాహక్కు చట్టం వచ్చింది .... ఓరన్నా బాలల భవితకు పట్టం కట్టింది . మన బ్రతుకుల్లోన వెలుగులు తెస్తుంది చ: ఆరేళ్ళ పిల్లల నుండి పద్నాలుగేళ్ళ పిల్లలలోపు ఒకటో తరగతి నుండి ఎనిమిదో తరగతి వరకు ఎటువంటి ఫీజులు లేవని ప్రవేశ పరీక్షలసలేలేవని విద్యాహక్కు చట్టం మనకు స్పష్టంగా తెలుపుతున్నది పిల్లలందరూ తప్పక బడిలో చేరాలన్నది ఉచిత నిర్భంద విద్యను పొందాలన్నది | విద్యా ॥ తతత ట్ట లతలా

చ : _ ఎప్పుడైనా ఎక్కడైనా వలసవెళ్ళిన ప్రదేశమైనా

బడిముఖమే చూదకున్ననూ మధ్యలో బడిమానేసి ఉన్ననూ

కోరుకున్న పాఠశాలలో వయసుకు తగిన తరగతిలోనా

ఆనందంగా, స్వచ్చందంగా అందరితోనూ సమానంగా

బడిలో చేరి విద్యను పొందే హక్కుందన్నది

ప్రత్యేక శిక్షణతో సామర్థాలను పొందొచ్చన్నది. ॥ విద్యా ॥ చ : _ చదివిన తరగతిలోనే మళ్ళీ కొనసాగింపులు లేనేలేని

శారీరకంగా మానసికంగా దండనలు వేధింపులులేని

స్వేచ్చావాతావరణంలోన ఏవిధమైన భయాలులేని

కచ్చితమైన ప్రణాళికలతో ఉన్నతమైన ప్రమాణాలతో

నాణ్యమైన విద్యను పొందే వీలుందన్నది

విజ్ఞానం వికసించేది బడిలోనే అన్నది ॥ విద్యా ॥ చ: ముప్పై మంది పిల్లలకు ఒక టీచర్‌ను నియమిస్తారు

అరవై మంది పిల్లలు ఉండదే తరగతి గదులు రెండుంటాయి

పాఠశాల యాజమాన్య కమిటీలు మనకుంటాయి

విద్యాప్రగతి బడి అభివృద్ధికి అండగా అవి నిలబడతాయి

మధ్యాహ్న భోజనం ఏర్పాటుకు వంటశాలలంట

త్రాగునీటికి మరుగుదొడ్లకు వసతులుండునట | విద్యా ॥ చ: చదవడం ఒక హక్కుగా ఇన్నెళ్ళకు చట్టం అయింది

మన పిల్లలను చదివించుకునేందుకు అవకాశం మనకొచ్చింది

విద్యాహక్కు చట్టం అమలుకు అందరూ ఏకంకావాలి

బాలల హక్కుల పరిరక్షణలో భాగస్వాములై నడవాలి

పిల్లలందరిని బడిలో చేర్చ బాధ్యత అందరిదీ

బంగరు బాల్యం కాపాడే కర్తవ్యం అందరిదీ ॥ విద్యా ॥

తతత టట ల

పాటల తోటల్లోనె .... = పి. గోపీనాథ్‌

పల్లవి : పాటల తోటల్లోనే .... పుట్టాలి చదువు

ఆటల లోకంలోనే .... వెలగాలి బ్రతుకు 1 పాటల ॥ అ॥ప :; చదువంటే పాట ! మది పల్లవించు ఆట |!

బ్రతుకుంటే ఆట ! అది పరిమళించు పాట |

చదువూ (బతుకూ కలగలిసిన బడిపూదోటలో

వికసించాలి పిల్లలు పులకింతల పువ్వులై... 1 పాటల ॥| చ: ఆటపాట కరువయ్యెను చిరుదివ్వెల చదువులో

కేరింతలు మాయమయ్యె చిగురించే బ్రతుకులో

హాయిలేని అభ్యసనం మోయలేని భారమయ్యే

నేర్పలేని అక్షరాలు ఓర్వలేని శిక్షలయ్యె

పాటకున్న మాధుర్యం... ఆటలోని ఆనందం

పాఠమై పలకరిస్తే పరవశించు పసిహృదయం 1 పాటల ॥ చ: పాటలోని పదాలన్నీ బ్రతుకు వెలుగు ఆటలై

ఆటలోని మెళకువలే మెలుకొలుపు పాటలై

బాల్యం కోరే స్వేచ్చను బడి ఒడిలో అందిస్తే

ఆటపాట రెక్కతొడిగి పసిమొగ్గలు వికసిస్తే

కళకళలాడే నవ్వులు వెదజల్లును బడితోట

అలరించే చదువుల్లో విరబూయును బతుకు బాట ॥ పాటల ॥ లాలా టట్‌ లతా

చదువుకో అలిలలి జుల్రికం అతిలితి = పి. గోపీనాథ్‌

పల్లవి :; చదువుకో ... బాలికా .... చదువుకో ....

చదువుకుని నీ బ్రతుకును చక్కదిద్దుకో లం | చదువుకో ॥ చ: ఆంక్షల కంచె దాటి అక్షర జగతిలోకి

అడుగుపెడితే అద్భుతమే అనుభవమౌతుంది

విశ్వమంతా పుస్తకమై ముంగిట నిలుస్తుంది

వికసించిన విజ్ఞానం నీకు వెలుగునిస్తుంది ॥ చదువుకో ॥ చ: ఆడపిల్ల చదువుకు అవరోధాలెన్నెన్నో లం

ఆది నుండి నీ చుట్టూ అవహేళన సుడులెన్నో ....

అణచివేత సంకెళ్ళను తెంచుకున్న శక్తివై

అశల తీరం చేర్చే చదువు నావనందుకో .... 1 చదువుకో ॥ చ: సమతను సహియించలేని సంకుచితపు సంఘంలో

మమతకు స్వార్ధం పుట్టిన మనుషులు గుండెల్లో

శూలమై తాకాలి .... సూటిగా నీ చదువు ....

చదువే నీ ఆయుధమై ఎదగాలీ ... నువ్వు !!

1 చదువుకో ॥|

తతా డద లా

వందనాలు = డా ॥। వి.౨ం. గీరి

పల్లవి ; వందనాలు వేలకొలది శాస్త్రజ్ఞులకు

అభివందనాలు లక్షలాది మేధావులకు

చదువురాని నిరుపేదల విన్నపాలు వినరండి

విజ్ఞానం తెలుపుబాట మాకు చూపరంది.... చ: కాగితాలు, పుస్తకాలు

టెలిస్కోపు, పెరిన్కోపు

మీరువాడు పరికరాలు

బ్యూరెట్టు, పిప్పెట్లు

_ లక్షలాది శ్రమజీవుల

కాయకష్ట ఫలితాలు

ఆ విషయం మరువకంది

మాకు తెలివి నేర్పండి 1 వందనాలు ॥ చ: చదువుకున్న ప్రతి మనిషి

అక్షరదానం చేస్తే

చదువురాని నిరుపేదల

బాధల మూలం తెలిసి

బ్రతుకు మార్చెిబాట బట్టీ

ప్రజలంతా కదలిపోరా

జ్ఞానజ్యోతి వెలిగిపోద?

దేశమంతా మారిపోద? 1; వందనాలు ॥

త టో తతత

అక్షరం యాడున్నదో .... = బగాది వెంకట్రావు

పల్లవి; అచ్చరం యాడున్నదో ఓరన్న

ఆడదనే సుఖముందిరా

అచ్చరం యాడున్నదో - మాయన్న

ఆడనే బలముందిరా 1 అచ్చురం ॥ చ: ఎర్నాకులం నుండి ఆంధ్రావని వరకు

సాక్షరతా ఉద్యమం సాగిపోతున్నది

ఉద్యమం సీకోసమే ఓరన్న

ఊరకుంటావేమిరా మాయన్న || అచ్చరం ॥ చ ; _ విద్యలేనివాడు పశువులాంటివాడు

అని గదా మన పెద్ద లెద్దేవ జేసింద్రు

ఆ నింద నీకేలరా ఓరన్న

ఇకనైనా చదువుకోరా మాయన్నా అచ్చరం ॥| చ: _ చదువెలా ననుకోని చతికిలబడ్డావు

యేలి ముద్రాలెట్టి ఏమీ సాధించావు

భుజ బలంతోపాటుగా ఓరన్న

బుద్ధి బలమే గొప్పరా మాయన్నా ॥ అచ్చరం ॥ చ: తలపూని నువ్‌ పలకా బలపం పట్టితే

హలము పట్టిన చేయి కలమునే పట్టదా

సాము గారిడీ గాదురా ఓరన్నా

సాహసంతో పనిలేదురా మాయన్నా

మనసంటు వుండాలిరా ఓరన్న

సాధ్యపడనిది లేదురా మాయన్నా 1 అచ్చరం ॥

తతత టట లల

చదువ మనిషికి జీవంరా = దేవేంద్ర

చదువే మనిషికి జీవంరా చదువే మనిషికి జ్ఞానంరా

చదువుకోవటం కష్టంకాదు

చదువంటే నీ కిష్టం వుంటే అది మానవుని కాలంలో ఏమాటలు పుట్టని రోజులలో భావం తెలిపె ఆత్రతల తొలి ధ్వని పలికేనులే భాషగా 1 చదు ॥ జ్ఞానం పెరిగెను శాస్త్రంగా అది మానవ ప్రగతికి అస్త్రంగా తరతరాల త్వాగంగా విరిసెను చదువులు వేగంగా 1 చదు ॥ తెలివికి మూలం చదువేరా చెడు చేయని చెలిమి చదువేరా దొంగలు దోచని సొత్తురా చదువు భవితకు బంగరు విత్తురా || చదు ॥ మనిషికి అందం చదువేరా ఆ చదువుకు అర్ధం మనిషేరా చీకటి వెలుగుల లోకంలో వెలుగుల ప్రతినిధి చదువేరా 1 చదు ॥ చదువంటేనే ధైర్యంరా నీవెంట చదువుంటే శౌర్యంరా చదువుల సారం (బతుకేరా ఆ బ్రతుకున స్వర్గం చదువేరా | చదు ॥ చదువుకు ఎ కులమున్నదిరా ఏ మతము చదువును కన్నదిరా మానవతకు అది సన్నిధిరా నీ వెతలు తీర్చెటి బంధువురా 1; చదు ॥ ల టట లతలా

సందకాడెల్లి సదువుకుంటా

రత్నకుమార్‌

పల్లవి :; సందకాడెల్లి సదువుకుంట

రోజుకు ఇంతా నేర్చుకుంట

అచ్చరాలతోటి పచ్చబడితిరన్న

నే అచ్చరమై తిరగబడితిరన్న అ.ప ; అన్న ఓయన్న మాయన్నలారా

అమ్మా ఓయమ్మా మాయమ్మలారా చ: రేకలు పారంగ రైతొచ్చి పిలవంగ

రాతిరి సదువూను సంకనేసుకోని

దుక్కిదున్ని నేను బుక్కెడన్నం తిన్నాక

ఆ దుక్కిలోనే నేను రాసేసుకుంట ॥॥ అన్నా ॥ చ: నడుమొంచి పొలాల్లో కోతలు కోయంగ

పాటల్లో పాఠాలు యాజ్జేసుకుంటి

మోపులు కట్టెసి నేను మోతలు మోయంగ

వొడ్ల గింజలతోటి వొంట్లొచ్చినాయి అన్నా ॥ చ : మట్టిగడ్డను ఎత్తా తట్టతోబోయి

మట్టీ గడ్డలతోనే మాటలు చేసి

మండుటెండలో నేను పలుగుతో పస్ద్‌సి

పైటేల పాఠంలో వానాన్ని బెడితి 1 అన్నా ॥ చ; _ముప్పొద్దు పన్దేసే ముఠాల్లో నేబోయి

ముచ్చట్లో పాఠాలు ముంచేసుకుంటి -

నా రెక్కల అలిపిరిలో జారేటి చమటలో

అచ్చరాలన్నింటిని ఆరేసుకుంటి | అన్నా ॥

ననన లలల ద్‌ లలత

చ: _ పొద్దూ పొడవంగ యాప్పుల్లేసి పలక మీదానే పాఠం బోసి ఎడ్ల ఎంట నేను గుంటికాదికెళ్ళి గుండ్ల మీదా నేను గుణింతాలు రాస్స్తి ॥ అన్నా॥। చ: అమ్మా అయ్యను పిలిచి - పలకా బలపం బట్టి అమ్మ పేరు పక్క అయ్య పేరును రాస్తి అమ్మొచ్చి ముద్దిచ్చె అయ్యోమో దీవించె కొడుకూ సదివిండాని కులికేసినారె ॥ అన్నా ॥ రారా నొ నామిరంగా

దేవేంద్ర పల్లవి ; రారా నా సామిరంగా మామా నువు రారా చదువుకుందాము బడికి పోదాము రారా చ; పట్నమెల్లి పైసలు తెస్తానని ఆర్నాల్లు ఇదిసి నువ్‌ ఎల్లినప్పుడు ఉత్తరమన్న నాకు వస్తుందని కళ్ళు కాయలు కాసేలాగ చూసినపుడు జూబులిచ్చేవాణ్ణి ఎన్నిసార్లు అడిగానో రాతసేతగాని నిన్ను ఎన్ని తిట్లు తిట్టానో 1 రారా ॥ చ : _ పిల్లోడికి జబ్బు చేసి నవిసినపుడు ల నువ్వు రాయుడింటికెళ్ళి అప్పు అడిగినప్పుడు వంద ఇచ్చి వెయ్యి లెక్కరాసినపుడు నువ్వు తెలియకుండా ఏలిముద్ర లేసినప్పుడు పంచాయతీ పెద్దోళ్ళు ఏ తీర్పు చెప్పారో . అప్పు తీర్చలేక మనం తిప్పలెన్ని పడ్డామో 1 రారా ॥

చ: అక్క బిడ్డ పెళ్ళికి వెళ్ళాలని

మనం ఉషారుగా బస్టాండుకి ఎల్లినపుడు

రామారం బస్సనుకొని ఎక్కినపుడు

అది సోమారాం సెరువుకాడ దింపినపుడు

బిక్క మొకాలేసుకొని దిక్కులంక చూశాము

పిల్లా. జెల్లాతోటి నడవలేక చచ్చాము 1|| రారా ॥ చ: వంగతోటకేమో చీడబడితే

నువ్వు పురుగుమందు కొట్టుకు పరుగులిదితే

ఎ(ర్రిబాగులోకి కింద లెక్కకట్టి

నీకు డొక్కు మందులన్ని అంటకట్టి

సొమ్ము సేనుకున్నది మర్సివోతున్నావు

దిమ్మతిరిగినా గాని బుద్ధి తెలియకున్నావు 1 రారా ॥ చ; చదువుకంటే తెలుస్తాది లోకం పోకడ

అక్షరాలలో తెలివితేటలు రాకడ

చదువుంటే మనిషికి నిశిరాత్రి ఎలుగురా

చదువుంటే ఎపుడు వెంటుండే కలిమిరా క

వయస్సు నీకు ఎప్పుడూ చదువుకద్దురాదురా

మనసుపెట్టి కూకుంటే చదువు చిటికినేలురా 1 రారా ॥ అతా ట్‌2

ఎందుకు పుట్టావో = దా॥ వి,ఎం.గిరి ఎందుకు పుట్టావో తెలుసా నాచెల్లి / ఎట్లా బతకాలో మరచినా నా తల్లి కోడికూతతో మొదలు నీ గానుగెద్దు జీవితం అంతులేని చాకిరితో చితికిపోవు ప్రతిక్షణం 1 ఎందుకు ॥ అంట్లుతోమి వంటలొండి మగదికింత సద్దికట్టీ పసికందుకు వాలుకుడిపి పంటచేలో పనికోసం పరుగులెత్తె నాచెల్లి || ఎందుకు ॥ రోగమొస్తే చూసేటి దిక్కేది కష్టమొస్తే నీకు పలికేటి తోడేది మనిషివో మిషనువో తేడా తెలియదుమాకు యంత్రానివో మంత్రానివో ఎవరికి తెలుసు నువ్వు ॥ ఎందుకు ॥ అక్షరాలు రెండు నేర్చుకుంటె నువ్వు లోకాన్ని విశదంగా తెలుసుకుంటావు చదువుకుంటేనువ్వు చక్కగా బతికేవు బిడ్డపాపల చక్కంగ పెంచేవు చదివి బతుకు దిద్దవె నాచెల్లి పలకా బలపం బట్టవే నాతల్లి ॥॥ ఎందుకు ॥ లం వచ లలా |

ఆడపిల్ల = బీ, సత్తయ్య పల్లవి : ఆడపిల్లకు చదువంటేనే అందరూ భయపడుతుంటారు ఏమి పాపం చేస్తిమి మేము - చందమామ మము లెందుకు సదివించరే - చందమామ చ: _ ఆడపిల్లను అంగట్లో అమ్ముడు బొమ్మోలె జేసి ఇష్టమొచ్చిన రీతిగాను కష్టపెడుతున్నంలేదా సదువు మాకు రాకనె గదే - చందమామ ఈ సకల బాధలన్ని కలిగే - చందమామ చ: తాళిగట్టిన మొగిడి కన్న - తక్కువవుండాలంట చదువు తాళిగట్టిన వాడు కూడ - తల్లికే జన్మించలేదా ఆడ మగయను తేడాలెందుకు - చందమామ మాకు తేటపరచి చెప్పరాద - చందమామ చ: మంచి మంచి చట్టాలంట - మహిళలకే తెచ్చారంట వాక్కు మాకు తెలియనందుకే - దిక్కులేని పక్షులైతిమి చదువు శాస్త్రం రాకపోతే - చందమామ ఈ సమాజాన బతకలేమా - చందమామ చ: ప్రీ జాతిని గౌరవించే - సాంప్రదాయం మనదంటరు లోకమందున సగభాగం - సడువురాని సీకటింట్లో అణిగి మణిగి బతుకుతున్న = చందమామ మాకు అక్షరజ్ఞానం చెప్పరెందుకు - చందమామ యతతతతతవవవావావావాంం వట లాయి...

కోటెరూకలు కట్నమిచ్చి పల్లవి : కోటి రూకల కట్నమిచ్చి కోరి కోరి తెచ్చుకుంటె కోతిలాగ కొక్సిరించాదే మా ఇంటల్లుడు ౌ మూతి ముడిచి ముక్కు చీదాదే చ: జేబులోన పెన్ను ఉందని జాబు ఇచ్చి చదవమంటే యిట్లా అట్లా తిప్పి చూసాదే మా ఇంటల్లుడు ఉత్తరాన్ని ఉండచేసాదే ॥ కోటి ॥ చ: ఫ్యాంటు చొక్కా వేసినాదని ఫా చదవీమంటే మి(ర్రి మిర్రి చూసాడే మా ఇంటల్లుడు వేర్రి వేషం వేశాదే | కోటి ॥ చ: సూటూ బూటూ వేసినాదని ఓటు ఇచ్చి వెయ్యమంటే నోటు కోసం చెయ్యిచాపాదే మా ఇంటల్లుడు కోటు జేబులో ఓటు వేసాడే ॥ కోటి ॥ చ: చలువజోడు పెట్లినాదని సంతకమ్ము చేయమంటె వేలిముద్ర వేస్తానన్నాడే మా ఇంటల్లుడు ఎెకిలి నవ్వుతో వెళ్ళిపోయాడే 1 కోటి ॥ చ: రాత్రి బడికి వెళ్ళి నీవు రెండు ముక్షలు క్యర్రముంటే రేబీకటి నాట అన్నాటే మా ఇంటల్లుడు రాతకొద్ది దాపురించాడే 1 కోటి ॥ =2020000202424242424222222డం పట్‌ తతా

అందరికి ముప్ప( కోలాటం)

ఎన్‌. ఈశ్వరయ్య

పల్లవి : అడవుల కొండల గుట్టలకు చందామామియలో

నిప్పు పెట్టితే మనకేముప్పు చందామామియలో చ; ఎండుకట్టెల కోసం మనమూ చందామామియలో

మంటలు ఎగదోస్తున్నాము చందామామియలో

అడవుల కొండల కాల్చుతుపోతే చందామామియలో

వానలు మనకు కరువైపోవును చందామామియలో ॥ అడవులు ॥ చ : _ అడవుల కొండల సరిహద్దుల్లో చందమామియలో

బీడి సిగరెట్‌ అగ్గిపుల్లలూ చందామామియలో

అర్బకుండా విసిరేయొద్లూ చందామామియలో

అడవులు అంటే అన్నదాతలు చందమామియలో ॥ అడవులు ॥ చ: మంటలు మండి నేల కాలితే చందమామియలో

మట్టిలో సత్తువ మన్నైపోవును చందామామియలో

మొలచవు అక్కడ గడ్దజాతులు చందామామియలో

జంతుజాలమా మరుగైపోవును చందామామియలో ॥ అడవులు ॥ చ: పల్లెపల్లైలో అందరూ కలిసి చందమామియలో

అగ్నినిరోధక సమితిగ ఏర్పడి చందామామియలో

గుంపుగజేరి అదవుల అర్వ్సుతూ చందమామియలో

అడువుల కొండల రక్షిద్దామా చందమామియలో 1 అదవులు ॥| పతా దద లలత

సరబజబాతి మనుగడకు = రవితేజ పల్లవి; నరజాతి మనుగదకు ఆధారం చెట్లు " నాటండి వేలవేలుగా నేల ఈనినట్లు ) చ; ధరణి గర్భమున చెట్లుగ పుట్టీ చల్లని ఒడిలో పక్షుల పెంచి వానకు చలికి ఎందతాకిడికి రక్షణ నిచ్చును గొడుగువలె భూనారాన్ని రక్షించి పచ్చని వన్నెలు తెచ్చును జగతికి చ: పాప ఊయలగ, ఆటబొమ్మలుగ పెళ్ళి పందరిగ, పల్లకిగా జాలరి తెప్పగ, కుమ్మరి సారెగ తాతయ్య బతి కర్రగా జీవితాంతము తోడు నీడయె ప్రాణములుడిగిన కాష్టము తానై పరుల సేవకే అంకితమైనవి చ: కలుషిత గాలిని శుభ్రం చేసి (ప్రాణవాయువును అందించు కమ్మని పూలుపంద్లు కాయలు ఇ కానుకగా మన ఆకలి తీర్పు జీవకోటికి జీవం పోసి ప్రకృతి ధర్మం పాటించేటి చెట్లను నరికిన బ్రతుకు నరకమౌ చ; మనము భుజించు పండ్లు ఫలాలు పెద్దలు పడిన (శమ ఫలితాలు ప్రతి ఒక్కరు ఒక మొక్క నాటితే అవియే ేపటి పసిడి పంటలౌ ఎండిన బ్రతుకులు పచ్చబడుటకై భావితరాల భవితవ్యంకై ఎ, ఆ చెట్లను పెంచుట మన కర్తవ్యం యాట? ల

కాలుష్యంతో కూలుతున్న భూగోళం

పి. గోపీనాథ్‌

పల్లవి ; ఎంతో చక్కని భూగోళం

ఎందుకిలా మారిపోతున్నది?

ఎందుకని మండిపోతున్నది? అ.ప : అందాలొలికే ఈ శిల్పం

ఎందుకని కూలిపోతున్నది?

ఎందుకిలా కుమిలిపోతున్నది? | అందాలొలికే॥ చ: _ చెట్టూ చేమా, పిట్టా పశువును

మోసేటి నేల మోడుబారింది

పంటచేలకు జోలపాటలు

పాదేటి గాలి జీరబోయింది

చిరుగుపడ్డ నింగి నుండి

విరిగిపడ్డ సెగలలో

అడవి నీడలేని భూమి

అలమటించి పోతోంది

కరిగిన మంచు పొరలు

కడలిని నింపుటలో

పుడమిని ముంచే

పెను ప్రమాదమే పొంచి ఉంది కోరస్‌ : ఎంతో చక్కని భూగోళం

ఎందుకిలా మారిపోతున్నది?

ఎందుకని మందడిపోతున్నది? 1 ఎంతో ||

అందాలొలికే ఈ శిల్పం

ఎందుకని కూలిపోతున్నది?

ఎందుకిలా కుమిలిపోతున్నది? 1 అందాలొలికే ॥ పతతతతతతతతతతతతతతవవావాం వప

చ; వాహనాలకు, కార్ధానాలకు

నిలయం అయినది జనలోకం

గాలీ నీరూ ... నింగీ నేలను మింగేస్తున్నది కాలుష్యం

కోటి ఆశలున్న మనిషి చేసెను గాయాల ఘోరం స్వార్ధం హద్దుమీరి సాగిస్తున్నది విలయం ప్రకృతి గుండెలపై పదగవిప్పి వెదజల్లే విషవ్యర్థాల వెనుక దాగి ఉంది ఒక ప్రళయం

కోరస్‌ :; ఎంతో చక్కని భూగోళం

ఎందుకిలా మారిపోతున్నది? ఎందుకని మండివోతున్నది? 11 ఎంతో ॥ అందాలొలికే ఈ శిల్పం ఎందుకని కూలిపోతున్నది? ఎందుకిలా కుమిలిపోతున్నది? ॥ అందాలొలికే ॥ ఎందుకు? ఎందుకు? ఎందుకు? మనిషికి ఇంత స్వార్ధమెందుకు?

ణం అందరూ రావాలి ముందుకు మన భూమిని కాపాడేందుకు పచ్చని చెట్లను పందిరి చేసి చల్లగ రక్షించేందుకు కాలుష్యానికి కళ్ళెం వేసి తల్లిని రక్షించెందుకు... భూమి తల్లిని రక్షించేందుకు | అందాలొలికే ॥

నాటు మోటు నైద్యాలు = దా, వి.ఎం.గిరి నాటుమోటు వైద్యాలు - పిచ్చి పిచ్చి నమ్మకాలు ఎంతకాలమెంత కాలమీ + చాదస్తం మారిపోతుంది చూడు - ఈ లోకం సమస్తం 1 నాటు ॥ కడుపు నొప్పి కేవోపట్లు - కీళ్ళనొప్పికి కట్లు కాళ్లు వాస్తే తోముళ్లు - పసిరికలకు పసర్లు పురిటిలోన వేస్తారు - పసికందుకు వాతలు తెలిసీ తెలియని వైద్యం - ప్రాణాలతో చెలగాటం 1 నాటు ॥ పల్లె పల్లెలో జబ్బులు - పసిబిడ్డల చావులు సరి అయిన తిండి లేదు - త్రాగే నీళ్ళు బాగాలేవు ఈ బాధలు ఈ జబ్బులు - పుట్టుకేందో తెలుసుకో మూధత్వం వదిలిపెట్టు - చాదస్తం కట్టిపెట్టు 1 నాటు ॥ లప ఈటల

చిట్టపాట్టి చిన్నివాప = రవితేజ పల్లవి : చిట్టిపొట్టి చిన్నిపాప రేపు దేశానికే కంటిపాప మన పిల్లల ఆరోగ్యం బాగుంటేనే ఓ అమ్మలగన్నా అమ్మలారా బతుకు సంబరంగ నాగునమ్మా... _'" ॥ మన బతుకు సంబరంగ సాగునమ్మా / చ; రొష్టురోగం రాకముందిె రోగ నివారణ మందువాదె పోలియో చుక్కలు వేయాలమ్మా ఓ అమ్మలగన్నా అమ్మలారా డిపిటీ తప్పక ఇవ్వాలమ్మో చిన్న పాపలకు టీకాలు వేయాలమ్మా || చిట్టి || చ: _ ఫారెక్స్‌ హార్లిక్స్‌ గైఫ్‌ వాటరు లేదనె బాధను వదిలిపెట్టు అన్నం పప్పులు పెడితే చాలు ఓ అమ్మలగన్నా అమ్మలారా అమ్మపాలు ఎంతో (శ్రేష్టమమ్మో... మరి, హాయిగ పాపలు పెరిగేరమ్మా | చిట్టి | చ: ఇంటిముందూ పరిసరాలు ఉంచకుంటే సుబ్బరంగా ఈగలు దోమలు వచ్చిచేరు ఓ అమ్మలగన్నా అమ్మలారా రోగాలు బతుకింక తప్పదమ్మో మీ పరిసరాలు తేట గుంచాలమ్మా || చిట్టి || చ: వాగులోన కాల్వలోన మనము తాగుబావి నీరులోన కీడుచేసి క్రిములెన్నో ఉండు ఓ అమ్మలగన్నా అమ్మలారా న్లీచింగ్‌ పౌడరు వేయాలమ్మా సళ్ళు కాచి వడగట్ట్‌ తాగాలమ్మా [| చిట్టి 11 పడా చే లతా

వోలియూ = దా, వి.౨ం.గీరి

అన్న - చెల్లి - అక్క - తల్లి - రంది - రండి రండమ్మా - రండి - వినండహో - వినండి పసికందుల కాళ్లు విరిచే - పోలియోను తరిమికొట్టు పనికిరాని నమ్మకాలు - పట్టుబట్టి మట్టుబెట్టు

అట ల లు పుట్టిన బిడ్డను చూసి - మురిసిపోతే సరిపోదు టీకాల ఉపయోగం - తెలియకుంటే సరికాదు ॥ పసి ॥ ఆటలమ్మ, నూకాలమ్మ, మసూచమ్మ, పెద్దమ్మా ప్రతిజబ్బుకు ఒక దేవత - అదేకదా మన ఖర్మ కొలుపులతో పోనేపోవు - మహమ్మారి రోగాలు మశూచినే తరమలేదా - మనం వేసే టీకాలు 1 పసి ॥ ఒక్కపూట పిల్లవళ్ళు - వెచ్చబడితే ఏమిటంట? టీకాలకు భయపడితే - వస్తుందే పెద్ద తంట అక్కమ్మ - చెల్లెమ్మ - ఆలోచించండంటూ వేయించవే రెండుసార్లు - పోలియో చుక్కలంట 1 పసి ॥ చేయి చేయి కలుపుదాం - పోలియోను తరుముదాం. 118 ॥

నక రం

అమ్మారులొస్తున్నాయి = దా, వి.ఎం.గిరి

అమ్మోరులొస్తాన్నాయి - అమ్మలూ జాగ్రత్త

చదువుకున్న తల్లులార - మీ ఓడ్డలు జాగ్రత్త | అమ్మోరు ॥

పదినెలలు కడుపుమోసి - నొప్పులు పడినువు కంటే

చూరులోని కొడవలితో - బిడ్డ బొడ్డు కోసినాక

పదినెలలా నీ ఆశ మూడునాళ్ళ ముచ్చటగా

వాతమొచ్చి నీబిడ్డ వల్లకాటి కెళ్ళిందా ॥ అమ్మోరు ॥

నువుకన్న పసికందు -- అమ్మా అని పిలవాలని

కబురులెన్నో చెప్పాలని - కలలెన్నో నువుగంటే

పలుకురాని నీ బిడ్డ - దగ్గి దగ్గి సచ్చిందా

కోరింత దగ్గుతోటి కాష్టానికి పోయిందా 1 అమ్మోరు ॥ అడుగులు నేర్చిన బిడ్డ పరుగులెత్తి ఎదగాలని

సిన్న కొడుకు ఆడుతుంటే చూసి మురిసిపోవాలని ఆశలెన్నో పెట్టుకుంటే పోలియో జబ్బొచ్చిందా

అజ్ఞానమే నీ ఓడ్డకు - అవిటి బ్రతుకు నిచ్చిందా ॥ అమ్మోరు ॥

పెరిగేటి మొక్కలకు ఏచిడా పట్టకుండా

అదను చూసి - పురుగుమందు కొట్టినట్టై

ఎదిగేటి బిడ్డలకు ఏపీడా రాకుండా

మరచిపోక మందులేయాలమ్మా

టీకాల సూది మందు లేయాలమ్మా

మన బిడ్డలు పచ్చంగా బ్రతుకాలమ్మా ॥ అమ్మోరు ॥

లాం రచ లతా

నీళ్ళతోటి రోగాలు

పల్లవి : నీళ్ళతోటి నీకు వచ్చె రోగాలను చూడు చెల్లెలా చంద్రమ్మా | కలుషితమైనట్టి నీరు కష్టము కలిగించూ చెల్లెలా చంద్రమ్మా నీకు వచ్చెచ జబ్బులలో నూటికి తొంబయ్యి చెల్లెలా చంద్రమ్మా నీవు తాగె నీళ్లల్లో నిందే ఉన్నాయీ చెల్లెలా చంద్రమ్మా

చ; వానకాల మొచ్చినపుడు వరదలు పారేనూ చెల్లెలా చంద్రమ్మా మురికి కాల్వ పెంటగడ్డ మునిగి పారేనూ చెల్లెలా చంద్రమ్మా చెత్తా చెదారంతో చెరువూ కుంటల్లో చెల్లెలా చంద్రమ్మా నిండుకోని నీరంతా మలినంబయి పోవూ చెల్లెలా చంద్రమ్మా

చ: వ్యవసాయం చేసేటి ఎద్దుల గడిగేమూ చెల్లెలా చంద్రమ్మా బట్టలు ఉతికింది గాక బ(రైల కడిగేమూ చెల్లెలా చంద్రమ్మా పసిపిల్లల మలమూటత్రం పశువుల పెడాతో చెల్లెలా చంద్రమ్మా చెరువుల్లో నీరంతా చెడిపోతున్నాదీ చెల్లెలా చంద్రమ్మా

చ :' దాహమెక్కువైనప్పుడు దగ్గర చెరువుంటే చెల్లెలా చంద్రమ్మా దోసిల్లతో నీరు తాగి డొక్కలు నింపేమూ చెల్లెలా చంద్రమ్మా సేదతీర్చుకున్నాక చెప్పని బాధాయే చెల్లెలా చంద్రమ్మా వాంతులు విరోచనాలు వరుసగ కలిగేనూ చెల్లెలా చంద్రమ్మా

చ; దడదడ ప్రారంభమయ్యి డాక్టరును చేరితే చెల్లెలా చంద్రమ్మా బుడ బుడ మను గ్లూకోజు బుడ్డి లెక్కించే చెల్లెలా చంద్రమ్మా మందులకూ మున్నూరు మంచానికి నూరూ చెల్లెలా చంద్రమ్మా డిశ్చార్ది చేసేటప్పుడు దిగదూడ్పుతారూ చెల్లెలా చంద్రమ్మా

వ: _ ఇంతకు ఆమందెందో వివరంగా తెలుసుకో చెల్లెలా చంద్రమ్మా

చ: _ నీల్లు చక్కెరా ఉప్పుతో వాంతులు తగ్గనూ చెల్లెలా చంద్రమా కుందెడు నీల్లల్లో ఒక్క క్లోరిన్‌ గోలేసి చెల్లెలా చంద్రమ్మా | వడబోసి తాగినవో వ్యాధులు తగ్గేనూ చెల్లెలా చంద్రమ్మా వేడి చేసి చలార్చిన వడబోసిన నీరూ చెల్లెలా చంద్రమ్మా తాగినవో తప్పకుండా రోగం తగ్గేనూ చెల్లెలా చంద్రమ్మా సంతానం పరిమితమైతే = దా, వి.ఎం.గిరి సంతానం పరిమితమైతే సంసారం చిన్నదిగుంటే బాధలెన్నో రానేరావు అది తెలిసి మసలుకో నీవు 1 సంతానం ॥ అద్దు అదుపులేని పిల్లలను కనడమేనా కూడుగుడ్డా నీడ ప్రతి ఒక్కరికి అమరేనా మంది ఎక్కువైపోతె మజ్జిగ పలచనకాదా ఇంతమంది జనాభాను ఈ దేశం భదించేనా? 1 సంతానం ॥ = రెండుపూట్ల తిండిలేని హీనమైన బ్రతుకులు కష్టానికి విలువలేదు చదివిస్తే కొలువు లేదు మింగమెతుకు లేదుగాని మీసాలకు నూనెలా (ప్రతి ఇంటా గంపెడంతా సంనారాలా? 1 సంతానం ॥ కాయకష్టము చేసే తల్లికి కానుపు దినదిన గండము తిండి లేకుంటే ఎదగదు సరిగా కడుపులోని ఆ పిండము ఉట్టికక్కలేనమ్మకు స్వర్గాలు ఎందుకు ఉన్నబిడ్డనే సాకలేకుంటే ఇంకా కానుపులెందుకు? ॥ సంతానం ॥ లం ధక్‌ లలా

అందరిలోన మూఢాళభారాలు

అందరిలోన మూఢాఛారాలదికంగున్నాయి అన్నయ్యో

అందరు చదవాలన్నా... అంతం చేయాలన్నా...

తుమ్మిన దగ్గిన తమపనిమాని

నెమ్మదిగింటికి వెళతారు

తుమ్మిన నష్టం లేదు

నమ్మిన కష్టంరాదు || అందరి ॥

చాకలి, మంగలి ఎదురుగవస్తే

శని అని వెనకకు వెళతారు

చాకలి రెవుకు వెళ్ళొద్దా

మంగలి క్షౌరము చెయ్యొద్దా 1 అందరి ॥|

ముత్తెదువులు ఎదురుగవస్తై

మరియుచు నరయుచు వెళతారు

విధవలు ఎదురైజేముంది?

గొడవులు జరిగేదేముంది? 1 అందరి ॥

దయ్యం భూతం పట్టిందని

తోలూ వదల కొడతారు

దయ్యం పట్టిందే నిజమా

డాక్టరు చెప్పిందే నిజమా |! 1 అందరి ॥।

పిల్లలకేమో జబ్బులు వస్తే

తల్లులు వాతలు పెడతారు

పిల్లలు కళ్ళెమూనారు

తల్పులు గొల్లుమనంటారు 1 అందరి ॥

ఆడపిల్లలకు చదువెందుకని

ఇంట్లో కూర్పోమంటారు

ఇంటికి ఇల్లాలే అందం

ఆమెకు చదువే ఆభరణం 11 అందరి ॥ అతడా ధల

మెలుకో ఓ మహిళా మేలుకో పల్లవి : మేలుకో - మహిళా - మేలుకో మన (బ్రతుకులు ఒకసారి అవగతం చేసుకో బానిస సమాజపు బంధనాలు తెంచుకో 1; మేలుకో ॥ చ: _ ఆస్థిహక్కు లెకుండా - ఆర్ధిక అసమానతలు పరదాల చాటు నుండి - దురాచార బంధనాలు వరకట్నపు కారణాన - వనితల బలిదానాలు ఇన్నేళ్ల న్వాతంత్ర్యం - ప్రగతిపథం యిదేనా | మేలుకో ॥ చ: పురుషులతో సమానంగా - కష్టించి పనిచేసినా మహిళలకేమో కూలి - తగ్గించియిస్తారే శమశక్తిలో కూడా - ఈ తేడా లేమిటో మగువలపై చిన్న చూపు - తొలిగేదేనాటికో . | మేలుకో ॥ చ : మాతృమూర్తి అబల అని నయవంచన మాటలతో నొసటిరాత మరుజన్మపుసిద్దాంతం నూరిపోసి వంటయింటి కుందేలుగ - పిల్లల కనుయంత్రంగ మార్చిన యీ సమాజపు - చరిత్రనే తిరగరాయి || మేలుకో ॥

ఎక్కడమ్మా నీవు లేనిది ?

దేవేంద్ర

ఎక్కడమ్మా నీవు లేనిది - ఏమిటీ నువు చేయలేనిది | 21 నాట్లు వేశావు - కలుపు తీశావు కోత కోశావు - నూర్చిడి చేశావు వ్యవసాయంలో - నువు లేకుంటే నోటికాడికి కూడే రాదూ ॥ ఎక్కడ ॥ బాటలు వేశావు - డాములు కట్టావు కొండలు తొలిచావు - కాల్వలు తవ్వావు ఇంతుల పని గుర్తించని వారి గంతలు నీవు విప్పేయాలి | ఎక్కడ ॥ ఇల్లంతా శుభ్రం చెసి - వంటంతా సిద్ధం చేసి పిల్లలను బడికంపించి - చాకరితో ఒళ్ళు పులిసిన సాధించే (ీవారికీ - నీవెలువెంతో తెలియాలి ఒక్కరోజూ నువు బద్దకించినా - ఇల్లంతా గోవిందా | ఎక్కడ ॥| నింగికి ఎగిరావు - సంద్రంలోతులు చూశావు రూన్సీ వైనావు - వీర రుద్రమవైనావు భద్రకాళిలా సమరం చేసి రుద్రకాళిలా వెలుగొందావు | ఎక్కడ ॥ డాక్టరువైనావు - యాక్టరువైనావు కలెక్టరువైనావు - మినిష్టరువైనావు సమాజ గమనం - నువు లేకుంటే గతితప్పి గంగ వాలవుతుంది | ఎక్కడ ॥

ఏంతక్కువమ్మా నీకు?

దేవేంద్ర పల్లవి : ఏంతక్కువమ్మ నీకు - రాజ్యమేలను నిన్నాట పట్టించేటోళ్ళ - నోళ్ళు మూయను కదలవమ్మ చెల్లి - నీ పిడికిలెత్తిట్టి వస్తుందిచూడు జగము - నీవెంట దారి పట్టి చ: రాజ్యాలు ఏలావు - రాకెట్లు తోలావు యుద్దాలు చేశావు - ప్రాణాలు పోసావు చదువులెన్నో చదివావు - లోకరీతి చూశావు పుస్తకాలు రాశావు - సాహసాలు చేశావు మగాళ్ళకున్న గొప్పేంటి - నువు చేసిన తప్పేంటి? గద్దెనెక్కి ఏలితే - వచ్చేటి ముప్పేంటి? | ఏం ॥ చ: కిందపడి లేవకుండ - నడక నేర్పి నోళ్ళెవరు? ఉంగా అని అనకుండా - మాట నేర్చినోళ్ళివరు? మట్టిపెళ్ళ ఇరుసుకొని - మొక్క పుట్టుకొస్తుంది సందు దొరికితె చాలు - ఎలుగు దూసుకొస్తుంది మగాళ్ళకున్న గొప్పేంటి - నువు చేసిన తప్పేంటి? గద్దెనెక్కి ఏలితే - వచ్చేటి ముప్పేంటి? 1 ఏం ॥ చ రుద్రమ్మ పిరికైతే - కథలెందుకు పుట్టేవి రూన్సమ్మ డీలాపడితే - పేరెవరికి తేలిసేది పదిమంది మెచ్చెలా - గొప్పపని చేపట్టు తరతరాలు ఈ లోకం - నీ పేరున జైకొట్టు మగాళ్ళకున్న గొప్పేంటి - నువు చేసిన తప్పేంటి? గద్దె ఎక్కి ఏలితే - వచ్చేటి ముప్పేంటి? ॥ ఏం ॥ తతా రల లప

చ : కండబలం లేదంటు - కష్టం నే చేయననకు

నోట్లకట్టలే గెలుపుకు పునాదియని భ్రమపడకు అవసరాలు తెలియసెప్పి - ప్రజలను ఎంటేసుకో ప్రజలనిడిసి పెట్టకుండ - మనసుల్లో కలిసిపో ప్రజలు గరువులనుకుంటే - దారి సక్కగుంటుంది నేనే గొప్పనుకుంటె బుద్ధి - గడ్డి తింటుంది

తలదించవె మలి

= దా, వి.ఎం.గిరి తలదించవే మల్లి - బంగారు నాతల్లి నడిమి పాపిటి తీసి - సక్కంగ దువ్వాల ముప్పేటలా జడను - ముచ్చటగా అల్లాల | తల ॥ మలికాన్పులో కూడ -- మగబిడ్డ కాకుండా నెనుగన్న నిముసాన - తలదించి ఎడ్వాను ఈడొచ్చినా యేల - యీదుల్లో నిన్ను చూసి పోకిరి కుర్రాళ్ళు - యీలేసి ఏద్పిస్తే తలదించుకోవాల - తలదించుకోవాల తన్ను కొచ్చేబాధ = దిగమింగుకోవాల | తల ॥ పెళ్లి పీటల మీద - పెద్దలందరి ముందు తాళి కట్టేవేళ - తలదించి తీరాల తాళి కట్టిన మగడు - తన్ని తగలేస్తేను పొగిలి పొగిలే కళ్లు - చెమ్మగిల్లేవేళ తలదించుకోవాల - తలదించుకోవాల తన్నుకోచ్చెేబాధ -- దిగమింగుకోవాల 1 తల ॥ తలల ట్ట తతతతతతతనవలు

తొలి చూపులోనీవు - కూతుర్ని కంటేను తలవంపులంటారు - కలతెట్టి పోతారు మాయమ్మ మీయమ్మ - ఏ అమ్మగాని ఆడపుటకంటేను - అందరికి చులకనే తలదించుకోవాల - తలదించుకోవాల తన్ను కొచ్చే బాధ - దిగమింగుకోవాల ॥ తల ॥ పుట్టి గిట్టె వరకు - మగత నిదరే బతుకు అలలల్లే - ఆడోళ్ళు - తలలెత్తె రోజొస్తే కలతెగిరి పోతాది - బాగవుతదే బతుకు తల ఎత్తవే మల్లి - తలెత్తవే జదనల్లి తల్లోన - మందారమెట్టాను పడగిప్పినా - నల్లనాగంటి జబచూడ తల్గులందరికీ - నువు దారి చూపాల తల ఎత్తవే మల్లి - తల ఎత్తవే ॥ తల ॥ నక టో

కర్ణభూమిలో పూచిన పువ్వు పల్లవి : కర్మభూమిలో పూసిన ఓ పువ్వా " విరిసీ విరియని - ఓ చిరునవ్వా కన్నుల ఆశలు నీరై కారాయా కట్నపు జ్వాలలో సమిధైపోయావా చ: _ పారాణింకా ఆరనేలేదు - తోరణాల కళవాడనేలేదు పెళ్ళి పందిరి తీయనేలేదు - బంధువులిళ్ళకు చేరనేలేదు మంగళ నాదాలాగనేలేదు - అప్పగింతలు అవ్వనేలేదు గలగలపారే ఓ సెలయేరా - పెళ్ళికూతురిగ ముస్తాబయ్యి శృశానానికే కాపురమెళ్ళావా || కర్మా || చ: మానవత్వమే మంటకలిసెనా - మమతలకర్ధం లేకపోయేనా వేదఘోష ఎగతాళి చేసెనా - ప్రమాణాలు పరిహాసమాయెనా (ప్రేమబంధముగ కట్టిన తాళి - ఉరితాడయ్యి కాటువేసెనా పున్నమి రువ్విన వెన్నెలనవ్వా - కారు మేఘముల కమ్మేశాయా చికటి చితిలో శవానివైనావా 1 కర్మా॥ చ: రాక్షస విలువులు రాజ్యమేలెడి - నరకప్రాయపు సంఘంలోన మనిషి మనిషికి బంధాలన్నీ - మార్కెట్లో నరుకులాయెనా ఆడపడుచులే శత్రువులైరి - అత్తకన్నులే నిప్పులు చెరిగెనా కళకళలడిన ఓ నవవధువా - శిశిరం నిన్ను కబళించిందా మలమలమాడినా బుగ్గెపోయావా | కర్మా ॥ త లా

చ: ఆడజన్మకన్నా అడవిలో మానుకు - విలువలు యిచ్చే దేశంలోనా ఆరడిపెట్టే ఆడపడుచుకు - అత్తారింట తప్పనిస్థితియిది ం బ్రతుకున నిప్పులు పోసిన అత్తకు - గర్భశోకమే తప్పకున్నది పిశాచగణముల ఆనందానికి - మారణహోమం జరుగుతున్నది " లేళ్ళను చంపే పులల సీమలో - కోకిల మేధం సాగుతున్నది జీవనరాగం ఆర్తనాదమాయే 1 కర్మా ॥ చ: ఎవరొస్తారని ఎదురుచూపులు - ఏం చేసారని యీ పడిగావులు విషం యిచ్చినా తగులబెట్టినా - ఉరితాడుకు బిగవేసి చంపినా డాక్టరు నీకు సాక్ష్యం రాడు - కోర్టులో నీకు న్యాయం జరగదు చట్టాలన్నీ కోర్టులన్నీ - నేతి బీరలో నేయి చందమే సామాన్యులకవి - ఎండమావులాయే ॥ కర్మా ॥ చ : _ అక్కల్లారా ఓ చెల్లెలారా - వ్యవస్థ మలిచిన అభాగ్యులారా క్‌ కాలేగుండెల కమురు వాసనకు - కన్నుల ఏరులు పారుచున్నవా ఆడవాళ్ళు అబలలు కారని చాటి చెప్పిన చరిత్ర మీది 7 పొరలు పట్టిన మీ చేతులతో పలకలు పట్టీ చదువులు నేర్చి నిరక్షరాస్యత తొలగించాలి ప్రీలు పురుషులు మనష్యులందరూ సమానమన్న సమాజముండాలి | కర్మా ॥ ల చ ల

నడిచె గాయమా నారీలోకమా

సాక్షి : చరిత చేలల్లో చెమట మొక్కలు నాటిన

పుడమి దీసం నీవేనమ్మా

హిమగిరిని తాకిన సుమపవనం సీవమ్మా 121 పల్లవి : నడిచే గాయమా నారీలోకమా

శోకపు రూపమా నీవొకశాపమా 2. చ: ఇహపరాన బానిసపు తరతరాల వేదనపు

బలిదానపు పీఠికపు వెలివాడల నాయికపు

మండుటెడారుల్లోన మంచు పువ్వుసీవమ్మా

బీడుపడ్డ గుండెల్లో బీజవాణి సీవమ్మా ॥ నడిచే ॥

చికటినది ఈదావమ్మా.....

దిక్కుల తీరం సాగావమ్మా ...... నడిచే ॥ చ: సేవికైన ప్రమకవు వినిపించని గీతికపు

ప్రతి రాతిరి పీడనను భరించేటి శీమతివి

వంటింట్లో మరణించని చిరంజీవి నీవమ్మా

సంకెళ్ళను ప్రేమించిన చక్కదనం నీవమ్మా ....ఆ ....

చీకటినది ఈదావమ్మా ......

దిక్కుల తీరం సాగావమ్మా ...... | నడిచే ॥ చ: _ చిగురాటాకుల పుట్టుకకి శిరసిచ్చిన సాహసివి

చిరకాలపు స్వపష్పానికి నిజమిచ్చే నేర్పరివి

బ్రతుకంతా జడుపెరుగని గుందెదిటవు సీవమ్మా

భవితం అలుపెరుగని ప్రవాహినివి నీవమ్మా

చీకటినది ఈదావమ్మా ...... ఆ ...... దిక్కుల తీరం తాకావమ్మా ...... 1 నడిచే ॥

నడిచే గాయమా నారీలోకమా

సోకపు రూపమా నీవొకశాపమా

వెలిగే స్నేహమా నీదేరాజ్యమూ నీదే రాజ్యమూ... తతత లత

] గళ హిందూ ముస్లిం భాయ భాయ

పల్లవి ; హిందూ ముస్తిం అలగ్‌ అలగ్‌ హై

దోనో భగవాన్‌ ఏక్‌ హై చ; హిందూ జాతాహై మందిర్‌

ముస్లిం జాతాహై మసీద్‌

ఏ మసీద్‌ ఓ మందిర్‌

అలగ్‌ అలగ్‌ హై దోనో భగవాన్‌ ఏక్‌ హై ॥ హిందూ ॥ చ: హిందూ పథ్‌తాహై భగవద్దిత

ముస్తిం పధథ్‌తాహై ఖురాన్‌

ఏ ఖురాన్‌, ఓ భగవద్దిత

అలగ్‌ అలగ్‌ హై దోమే యిన్నాన్‌ ఏక్‌ హై 1 హిందూ ॥

ం చ: హిందూ పకాతాహై పులిహోరా

ముస్సిం పకాతాహై భగారా

ఓ పులిహోరా, ఏ భగారా

అలగ్‌ అలగ్‌ హై దోమే చావల్‌ ఏక్‌హై 1 హిందూ ॥ చ; హిందూ బనాతాహై పచ్చిపులుసు

ముస్లిం బనాతాహై కట్టా

ఓ పచ్చిపులుసు, ఎ కట్టా

అలగ్‌ అలగ్‌ హై దోమే యిమలి ఏక్‌ హై 1 హిందూ ॥

చ: హిందూ ధరతాహై దోతీ ముస్తిం ధరతాహై లుంగీ ఏ లుంగీ, ఓ దోతీ అలగ్‌ అలగ్‌ హై దోమే కపడా ఏక్‌ || హిందూ ॥ చ: హిందూ కర్‌తాహై శిక్కర్‌ పొంగల్‌ ముస్తిం కర్‌తాహై సేమియా ఓ శెక్కర పొంగల్‌ ఏ సేమియా అలగ్‌ అలగ్‌ హై దోమే మీఠా ఏక్‌ హై || హిందూ ॥ చ; హిందూ లేతాహై మందుగోలి (బషధం) , ముస్లిం లేతాహై దవా ఓ మందు, ఐ దవా అలగ్‌ అలగ్‌ హై దోమే దవా ఏక్‌ హై | హిందూ ॥ చ: హిందూ దరతాహై బాషిగం ముస్లిం ధరతాహై సేరా ఓ బాషిగం ఏ సేరా అలగ్‌ అలగ్‌ హై దోమే పూల్‌ వక్‌హై 1 హిందూ ॥ చ: హిందూ బోల్తాహై కార్మికులు ముస్లిం బోల్తాహై మజ్లూర్‌ ఓ కార్మికులు ఏ మజూర్‌ అలగ్‌ అలగ్‌ హై ఓనో మెహనత్‌ ఏక్‌హై ॥ హిందూ ॥

లలా గలా ఇద. ౧9 న ల ఇ పొాందూ ముస్షింకైస్తవుడు

నల్లి ధర్మారావు క్ష పల్లవి ; హిందూ, ముస్లిం, కైసవుడు ఎవరైతేనేం మానవుడే , జీవన సమరపు గమనంలో అలుపు ఎరుగని యాత్రికుడే | హిందూ ॥ చ: మసీదు చర్చి మందిరము హృదయం కన్నా గొప్పవా కలవో, శిలవో, కలవో, లేవో ఈ ప్రశ్నకు జవాబు చెప్పవా? | హిందూ ॥ చ; వర్షించు మేఘమాల స్పర్శించే చిరుగాలి ఎండా, వెన్నెల, పారేనీరు కులమని మతమని వివక్ష చూపవు 1 హిందూ ॥ ల చ; కళ్ళముందే సత్యం వుంది ప్రకృతిలో సమభావం వుంది తెలసి, తెలసి మారణహోమం " రగిలించుటలో స్వార్ధం ఉంది 1 హిందూ ॥ చ; భారతావని కూల్చేటందుకు

మనిషిని మనిషి చిల్చిటందుకు స్వార్ధ రక్కసి చేతుల్లోనా మతమనేది మరణాయుధం 1; హిందూ ॥ చ; మనుషులంతా ఒక్కటై ముందుకు సాగుదాం విద్వేషం ఎందుకు? మానవతే మన మతమని చాటి జాతి సమైక్యత వాటిద్దాం 1 హిందూ ॥ ల టో ల

ఆ చల్లని సముద్ర గరం శ _ దాశరధి

పల్లవి : ఆ చల్లని సముద్ర గర్భం

దాచిన బడబానల మెంతో

ఆ నల్లని ఆకాశంలో

కానరాని భాస్మరులెందరో 1 ఆ చల్లని ॥ చ: భూగోళం పుట్టుక కోసం

రాలిన సురగోళాలెన్నో

ఈ మానవ రూపం కోసం

జరిగిన పరిణామాలోన్నోో...

ఒక రాజును గెలిపించుటలో

ఒరిగిన నరకంఠాలెన్నో

కులమతాల సుడిగుందాలకు

బలియైన పవిత్రులెందరో 1 ఆ చల్లని ॥ చ: మానవకల్యాణం కోసం

పణమొడ్డిన రక్తం ఎంతో

రణరక్కసి కరాళ నృత్యం

రాల్సిన పసి ప్రాణాలెన్నో

కడుపు కోతతో అల్త్లాడిన

కన్నులలో విషాదమెంతో

ధనవంతుల దుర్మార్గాలకు

దగ్ధమైన బ్రతుకులు ఎన్నో 1 ఆ చల్లని ॥

అన్నార్తులు అనాధలుందని

ఆ నవయాగ మదెంత దూరం

కరువంటూ కాటకమంటూ

కనిపించని కాలాలెపుడో

పసిపాపల నిదుర కనులలో

ముసిరిన భవితవ్యం ఎంతో

గాయపడిన కవి గుండెలలో

వ్రాయబడని కావ్యాలెన్నో | ఆ చల్లని ||

చలన. ట్ట తనన

ఎందుకని ఎందుకని? ఎందుకని? మూలం = కె.3. కృష్ణకుమార్‌, అనువాదం - దేవి

ఖ ఎందుకని ఎందుకని? ఎందుకనెందు కనెందుకని?

ఫ వానల్లో హరివిల్లు ఎందుకని? చుక్కల్లో మిలమిల ఎందుకనీ? మల్లెల తెల్లటి తెలుపెందుకు? మందారం ఎ(ర్రటి ఎరుపెందుకు? మిణుగురు పురుగుల రెకృల్లోన వెలుగుల దీపం ఎందుకని? గువ్వలు కాకులు ఎగిరినట్టు పిల్లి ఎగరదు ఎందుకని? చక్కని చిలుకల, చిట్టి ఉదతల

ం ముద్దు ముచ్చట్ల కేరింతలు జాంపండుకు లేవెందుకని?

" పచ్చటి కొండల్లో చెట్లన్ని నరకుతున్నారు ఎందుకని? నవ్వులు రువ్వే చిన్ని కన్నుల్లో కన్నీళ్ళు చిమ్మేను ఎందుకని? రాము బుజ్టీ అమ్మతోపాటు అడుక్కుతింటున్నారు ఎందుకని? అన్నం మందులు కావాల్సుందగా బాంబులు చేస్తున్నారెందుకని?

కులాల పేరిట మతాల పేరిట కొట్టుకు చస్తున్నారెందుకని? పస్తులు ఎందుకని? పేదరికం ఎందుకని? అజ్ఞానం ఎందుకని? ఎందుకనెందుకని అంటూ ఇదే సమయం ప్రశ్నించడానికి ఎక్కదెక్కడ దౌర్జన్యం చెలరేగుతుందో అక్కడక్కడ భయం లేకుండా బెదురులేకుందా తలెత్తి గొంతెత్తి సూటిగా ప్రశ్నించు ఎందుకని? ఎందుకని? ఎందుకని? యుద్దాలు వద్దనండి

దేవేంద్ర పల్లవి ; వద్గనండి వద్గనండి యుదాలు వద్గనండి లం (౧ (6 డా (6 శాంతి దూతలారా దేశాధినేతలారా భావి భారతీయులారా భరతమాత బీడ్డలారా [| వద్ద || చ: పచ్చని పైరుల నిండిన కళకళలాడె అవని

తెరచాపల రెపరెపల గలగలపారే ఏరు

తరతరాల మానవశ్రమ నిర్మించిన సంపదంతా

రెప్పపాటులో యుద్ధం బూడిద కుప్పగ చేయును ॥ వద్ద ॥

చ: పసిపాపల చిరునవ్వుల జల్లులోని ప్రతిఇల్లును

లేగదూడ అరుపులతో అలరారే ప్రతి పల్లెను

ఒక్కసారి పెనుతుఫాను కబళించి వెసినట్టు

రెప్పపాటులో యుద్ధం మరుభూమ్‌గ మార్చివేయు || వద్ద || చ : _ చెట్టుకొకడు పుట్టకొకడు దిక్కులేక ఏడుస్తూ

ఆకలి దప్పుల బ్రతుకును శవంలాగ ఈడుస్తూ

కాలు విరిగి చేయి విరిగి అల్లాడే దీనులతో

అగుపించును ్రతిదేశం యుద్ధమొస్తై ఈ రితిగు ॥ వద్ద ॥ చ: అణుబాంబు పేలగనే అణువణువు నాశనమందడి

న్యూట్రాను బాంబు అయితే ఏ జీవి మిగలదండి

ప్రాణాలను మింగేసి సంపదలను దోచేందుకు

పెద్దమనుషులు ఈనాడు సాగించే కుట్రలను ॥ వద్ద ॥

| చ: ప్రపంచాన్ని కబళించే ఎత్తుగడలు ఒకవైపు = శాంతి కొరకు పరిశ్రమించు సోషలిజం ఒకవైపు

కోట్లకొలది పీడితలు ఎలుగెత్తి చాటుతున్న

శాంతిలోనే మన మనుగడ నినాదాన్ని చేతబట్టి ॥ వద్ద ॥ చ; మానవళి భవితవ్యం ఆయుధాలు ఆపవని

మానవుని సుఖశాంతులు ఈ జగతికి అందమని

కదలిరండి కదలిరండి యుద్ధమాప కదలిరండి

ఉవ్వెత్తుగా లేచిరండి ఉప్పెనలా కదలిరండి | వద్ద ॥

తతత ట్ర [వు నావ

పనికితోడు పాట

గంటేడ గౌరినాయుడు అదిమానవుడు ఆహారంకై అరచిన అరుపే తొలిపాట పరిణామక్రమ పరిశ్రమంలో సాగెను స్వెదపుస్వరాల బాట పనికితోడు పాట పాటకు సైదోడుపని పని వాట యిద్దరు కవలపిల్లలు ప్రబలపాటకెన్నడు లేవులే ఎల్లలు నాగలి నక్కు కొడవలి గొడ్డలి కమ్మరి కొలిమిన కాలేవేళా సమ్మెటకట్టున రైతు సోదరుల పక్కటెముకులు పటపటలాడగ దమ్ము కాచుకొని హమ్మని పిల్చిన సమ్మెట దరువులే పాట | పనికితోడు ॥| ఊడుపు మడిలో వొంగిన పడతులు మట్టి గుండె చప్పుళ్ళని వింటు గట్టుమీద గౌరమ్మ నాక్షిగా అలుపు తీర్చుకొన గొంతులు కలిపి బృందగానమై వేసిన ఉలవల సవ్వాలి సవ్వడి సందడి వాట 1 పనికితోడు ॥ పా బి2

పారిక నీళ్ళు పెళ్లి పల్లకి మాసిన బట్టలు మూటలు గట్టి చాకిరేవులో ఉతికి ఉతికి అలసట ఇస్సో .... ఇస్సో అను చాకలి ఆకలి శ్వాసే పాట | పనికితోడు ॥ రోట్లో ధాన్యం దంచి దంచి చాట్లో బియ్యం చెరిగి చెరిగీ ఆకలి తీర్చే అతివలు తల్లులు అలసిన గుండె పులిసిన దందలు ఆలోమ్మ హామ్మంటు విడిచె నిట్టుర్పగా పాట | పనికితోడు ॥ గనిలో భువిలో కార్థానాల్లో పంట పొలాల్లో సముద్రాలలో _ ఏర్లు, ఎడార్హు, కారదవులలో యుగయుగాలుగా జీవనం కోసం (శమంచు శక్తుల సేద్యమే పాట ॥ పనికితోడు ॥ లా 3 లాలా

రాస్తాహైలంబా భాయీ! రాన్తాహైలంబా భాయీ - మంజిల్‌ హైదూర్‌ హిమ్మత్‌సే చలేంగే - మిల్‌కే జరూర్‌ . హమ్‌హై నయే యిన్‌సాన్‌- హమ్‌ చలేంగ సీనాతాన్‌ కోయీ డర్‌ నహీహై -జబ్‌హమ్‌ మిల్‌కర్‌ చల్‌తేహై 1 రాసా ॥ ఆగేతో కష్ట్‌ హై - రోషనీ నహీ రాసా నికాలేంగే - రుకేంగే నహీ హమ్‌హై నయే యీన్సాన్‌ - హమ్‌ చలేంగే సీనాతాన్‌ కోయీడర్‌ నహీహై - జబ్‌ హమ్‌ మిల్‌కర్‌ చల్‌తేహై | రాసా ॥| భూకేహై, థక్‌హై - కైసే చలాంగే సాథియోంకీ మదద్‌సే - ఆగే భడేంగే హమ్‌హై నయే యిన్సాన్‌ - హమ్‌ చలేంగే సీనాతాన్‌ కోయీడర్‌ నహీహై జబ్‌హమ్‌ - మిల్‌కర్‌ చల్‌తేహై 1 రాస్తా ॥ సద్దిజెర్‌ గర్‌మీ - రాత్‌ దిన మే ఆఖిర్‌ తక్‌ హమ్‌లడేంగే - వార్‌ హాలత్‌మే హమ్‌హై నయే యిన్సాన్‌ - హమ్‌ చలేంగే సీనాతాన్‌ కోయీడర్‌ నహీహై - జబ్‌హమ్‌ మిలకర్‌ చల్తేహై 1 రాస్తా ॥ చడ పటేలు

ఈ భూమి నిలవాలి = దా వి.ఎం.గిరి

పల్లవి ;: ఆ భూమి నిలవాలి తన కాళ్ళపై

నా దేశ మెదగాలి స్వయంశక్తితో అ.ప ; ఎన్నాళ్ళని సాగుతుంది - ఎన్నెళ్ళని ఎదుగుతుంది

పరదేశపు అప్పులతో పరతంత్రపు షరతులతో

ఈ దేశపుస్వామ్యం - మన ప్రజాస్వామ్యం 1] ఈ భూమి ॥ చ: కోట్ల కొలది రూపాయలు

వెచ్చింది ధారవీసి

సృష్టించిన మేధావుల

విజ్ఞానం పరుల పాటు

అంతులేని అజ్ఞానమే

దేశానికి మిగిలిపోయే 1 ఈ భూమి ॥

॥ చ: యంత్రాలను తెచ్చిపెట్ట ఫ్యాక్టరీలు ఎన్నో కట్టి | మన (శ్రమతో సృష్టించిన

సరుకులను మనకమ్మి

లాభాలను తరలించే విదేశాల గారడీ

ఎంతకాల మెంత కాలం - ఇంకెంత కాలం 1 ఈ భూమి ॥ చ: పరదేశపు దాన్యానికి

పలికినాము నాడు స్వస్తి

బహుళ జాతి సంస్థలకు

పలుకుదాము నేడు న్వస్తి 1 ఈ భూమి ॥| పలల ప్రట్‌ తతతతతతతతతతతపతపతతపవా

అమ్మ కొడుకులు అందరూ అన్నదమ్ముల పల్లవి ; అమ్మ కొడుకులందరూ అన్నదమ్ములే

ఆ పిల్లల నవ్వులన్ని అమ్మసొమ్ములే 2... అ.ప : పుట్టిన ప్రతివాడికి దేశమే అమ్మరా

పరాయివాడు వాడంటూ ఎవ్వరిననరాదురా | అమ్మ ॥ చ; హిందువులు ముస్తింలు కైస్తవులను విభజన

నమ్మకాలలో కాని అమ్మకాడ కాదులే

పాల కొరకు పొదుగుకోస్తే నెత్తురొచ్చులే

రెచ్చగొట్టి చిచ్చుపెడితే మతం రొచ్చులే 1 అమ్మ ॥ చ: ఇరుగు పొరుగు కలిసుంటాం బాబాయి పిన్ని అంటాం

రంజాన్‌ దీపావళి అందరి పండుగలంటాం

అనుమానం చూపులతో అనుక్షణం గండమే

మతమారణ కాండలతో దేశం సుడిగుందమే | అమ్మ ॥ చ: _ కార్మికులు కర్షకులు ఉద్యోగులు సైనికులు

ఇంజనీర్లు డాక్టర్లు శాస్త్రజ్ఞులు మేధావులు

మతాల మర్మం వద్దని మానవధర్శ్మమే హద్దని

తమ రక్తం జీవనదులు చేశారు | అమ్మ ॥ చ: చరిత్రలో ఏమైందో ఏ రాజేంచేశాడో

తోడబుట్టినోళ్ళను కారకులుగ చూడొచ్చా

మశీదు చర్చి కూల్చి ఖురాన్‌ బైబిల్‌ కాల్చే

మతోన్నాదులారా మిమ్ము మనుషులుగా చూడలేము ॥ అమ్మ ॥ పపం తధా

అందమైన నందనంలో... = దేవేంద్ర

పల్లవి :; అందమైన నందనంలో

మడతల దందువచ్చింది

పూలరెమ్మలు పంద్లుకాయలు

ధ్వంసం చేయగ చూస్తోంది

అ,ప ; భారతావని నందనము

మతోన్మాదమే మిదతలదండు | అందం ॥ చ: తోటలోని తేనె అంతయు

నందనంలో పూలదేకదా

మతాలు వేరుగా ఎన్నున్నా

సారం మంత్రం మానవేత 1 అందం ॥ చ: నదుల పుట్టుకలు వేరైనా.

వాటి సంగమం సంద్రంలో

౧ ఆరాధనలు వేరైనా

శాంతి ఒక్కటే హృదయంలో 1 అందం ॥ చ: మానవుని (ప్రైమించమని

మతాలు బోధిస్తుంటేను

మతోన్మాదులకు ఈ సూత్రం

ఎందుకు అర్ధం అవుతుంది | అందం ॥ చ; సహజీవనము సమభావనము

భారతమాతకు కన్నులురా

కన్నులు పొడిచి కన్న తల్లిని

గుడ్డి దానిగా చేయకురా 1 అందం ॥

సుందర భఖభారతమందరిది = వడ్లమూడి

పల్లవి :; సుందరభారత మందరిది

అందరు మానవులొకటేలే

ఎందుకురా ఈ కలతలు నేస్తం

సంపదలందరి సొత్తేరా 1 సుందర ॥ చ: నీదీ నాదను తరతమ భేదమే

వాదములకు తావిచ్చునురా

ప్రకృతి భికయే సంపద

ఏ కొందరికో చెందదురా 1 సుందర ॥ చ: అధముల మీరు అధికులు మేమను

అంధత్వంబది యేలనురా

అందరు కలిసి జీవించుటలో

ఆనందం కోకొల్లలురా 1 సుందర ॥ చ; పలు తెరగుల ప్రజవిభజన చేసి

నిలువు దోపిడికి నెలవిస్తే

జాతికి మిగిలే దేమున్నదిరా

పస్తులు జబ్బుల బాధేరా 1 సుందర ॥ చ: పస్తులతో జవసత్యములుడిగిన

జాతి అధోగతి పాలవరా

జవము, జీవము లేని జాతియీ

జగతిని ఎటు రాణించునురా 1 సుందర ॥| చ: జాతిని నీతిని సంరక్షించక

గతి దప్పిన పరిపాలనలో

ప్రగతి నిరోధక శక్తులు పెరిగి

ప్రజల హక్కులను బలిగొనురా 1 సుందర ॥

పరికరాలు సృప్రించిన తెలివి కష్టజవిది

సుద్దాల అశోక్‌తేజ

పల్లవి ; పరికరాలు సృష్టించిన తెలివి కష్టజీవిది

పనినొక సంస్కృతి చేసిన ఘనత కష్టజీవిది

కష్టజీవులందించిన శమసంస్కృతి మనది 1 పరికరాలు ॥ చ: దూరముందడి దిట్ట పులిని చుట్టుబెట్ట్‌ తీరాలని

అడవితల్లి చిరకూనడు మెదడును గిలకొట్టనాడు

పట్టీకట్టె వంచి తాడు చుట్టి ధనువు చేసినాడు

మొదటి యంత్రమిది చేసిన మొనగాడు గిరిజనుడు

హుంకారం చేసి ధనుష్టంకారం సలిపినాడు

ఆ ధనువును పట్టినోడు అర్జునుడై వెలిగినాడు _ ॥ పరికరాలు ॥ చ; జరజర జ(రుమని ఉరిమి వాన కురుస్తుంటే

౮ రివ్వురివ్వురివ్వున చల్లగలి ఎముకలు కొరికేస్తుంటే చెట్లరాపిడీ నుండి చెలరేగిన నిప్పు చూసి

నారను దూదిగ చుట్టి చెకుముకి రాళ్ళను కొట్టీ

సంచారపు జాతి నిప్పు సంచిని కనిపెట్టనాడు

ఆ తెలివే అగ్గిపెట్టె పెట్టుబడిగ నిలిచింది ॥ పరికరాలు ॥ చ: ఆకులవలె చిరిగివోని చర్మమువలిె బిగువులేని

సుకుమారపు బట్టను నరజాతికి అందించాలని

మెదడునెంతో వడికివడికి కడకు రాట్నమును తిప్పి

ఇంధనమ్ము అడగనట్ట్‌ తంత్రమొకటీ కనిపెట్టి లాం లం

ఇచ్చిన ప్రతిభాశాలికి మెచ్చుతునకరా మగ్గం

ఆ మగ్గానికి యంత్రం అతికినాడు కదా బిర్లా | పరికరాలు ॥ చ: కమిలీ కాయలు గాచిన చేతులనుండొకటొకటిగా

పుట్టిన పనిముట్లెన్నో కర్రు, నాగలి, కొడవలి, గడ్డపార, గొడ్డలి, ఉలి

ఉలి ముట్టిన గిలిగింతకు కళపుట్టెను శిలలకు

రాళ్లను కరిగించు పరికరాల కర్త శ్రమజీవి

ఆ పరికరాల దోచినోడు ఫ్యాక్టరీలకెజమాని || పరికరాలు ॥| చ: కట్టెలపై బరువులను దొర్లించిన అనుభవమే

చక్రముగా మారినది శకటము నడిపించినదీి

బండిచక్రమును మించిన చక్రమొకటి తేవాలని

మట్టితో వెంట్రుకలు కలిపి చేసెను కుమ్మరిసారె

కుమ్మరిసారే యాంత్రిక చక్రాలకు ఆధారం

యంత్రాలపై మరి కుమ్మరికేదిర అధికారం ॥ పరికరాలు ॥ వ.

ఇంటిలోన టీవి పల్లవి : ఇంటిలోన టివి అరె విషము చిమ్ముతున్నది బహుళ జాతి సంస్థలకు పనిముట్టుగ మారింది 1 ఇంటి ॥ చ : _ చక్కేరేసి పాలుపోసి పిల్లలను తాగమంటే టెండూల్మర్‌ అయితామని - బూస్ట్‌ కావలంటుండు ॥ ఇంటి ॥ చ; ఫ్య్వాషను టి.వి లోన నదకచూసి నదవబోతే కాటు నడక పాడుగాను - కాలు బెణికి కిందపడే ॥ ఇంటి ॥ చ: దబ దబ్య్యూ ఎఫ్‌లోన కొట్టుకుంటే చప్పుట్లు హత్య కూడ ఆటలాగా చేసేటి రోజులొచ్చే 1 ఇంటి ॥ చ: కామసూత్ర నిరోధు - ఆ.3.పోర్చ్టు. కేర్‌ఫ్రీలు చూసి పిల్లలడిగినపుడు చెప్పలేక సిగ్గువచ్చె | ఇంటి ॥ చ; ఆటలేదు పాటలేదు - చదువు సంధ్య ఆటకెక్కె చూసి చూసి పిల్లలకు నోడాబుడ్డి అద్ధాలొచ్చె 1 | ళ్‌ ఇంటి ॥ ఇ చ; చుట్టాలు స్నేహితులు చూడాలని ఇంటికొస్తే సీరియల్లో కళ్ళాయె - మూగ జీవులిల్లాయె 1 ఇంటి ॥| చ: అర్ధరాత్రి వరకు కూడా నిద్ర ఆపి మెలుకొంటె కళ్ళన్ని వాచిపోయే - మిడ్‌నైట్‌ మసాలతో 1 ఇంటీ ॥| చ: పిల్లలతో తల్లిదండ్రులు - సంధ్యవేళ గడి పెటోళ్ళు చిన్న పెద్దలంతా నేడు - టీవిలో గడుప్తతుండ్రు ॥ ఇంటి ॥ చ: శమను గౌరవించేటి - టీ.విగా మారాలని విదేశీ విషసంస్కృతి - పోవాలని పోరుదాము 1 ఇంటి ॥ లా టా

మానవుడు (దృశ్వ రూపకం) లీ పి. గోపీనాథ్‌

సాకీ ; వానరం నుండి పరిణామంలో పుట్టన జీవి నరుడు 11 9||

నక్షత్రమండలంలోనికి దిక్కులు సారించి వెదుకుతున్న ఘనుడు ॥3॥ పల్లవి ; భూమికి పుట్టిన జీవుల్లో ఎంతటి ఘనుడో మానవుడు

ఇంతింతై జగమంతా మనిషైై - ఎంతో ఎత్తుకు ఎదిగాడు ॥ భూమికి ॥ చ: కొండ గుహలు చెట్ల కొమ్మలందు గూళ్ళు కట్టి నివసించిన వాడు ॥ 2॥

కొందలనే తలదన్న కోటలు కట్టాడు 11 2||

ఆకులు చర్మం ధరించు మేనికి రంగుల వస్త్రం చుట్టాడు

ఆకలి పరుగుల వేటను విడిచి వ్యవసాయం చేపట్టాడు || 2||

అవని నుండి అంబరానికెగసిన అనుపమ సాధకుడు ॥ భూమికి ॥ చ; అరుపులనే పిలుపులుగా చేసి - సంజ్ఞలతో సంభాషణలాడి 11 2||

సంచారం జీవనమై సాగి భాషలు నేర్పాడు 11 2॥

చేతివృత్తులెన్నో కల్పించి శ్రమలోని విలువ చాటాడు

రాతియుగపు పనిముట్లను మలచి యేటి యంత్రములు చేశాడు 1॥1॥

చిందిన తన స్వేదంతో చెరగని చరిత్ర రాశాడు 1 భూమికి ॥ చ: ప్రాణంలో ప్రాణాలను పొదిగి ఆ...ఆ...ఆ...

ఆరే వెలుగుకు ఆయువుపోసి ఆ...ఆ...ఆ...

సాగే జీవనగానంలో ఊపిరి లయ నిలిపాడు 11 1॥

ఎదలోయల్లో పద ఒరవడితో కవిత్వమై ప్రవహించాడు 1111

లా 2

శిలలకు సైతం కదలిక నేర్పిన కళలకు పల్లవి అయ్యాడు 11 11 ఊహల ప్యూహంతో అద్భుతాలు సృష్టించిన అసాధ్యుడు ॥ భూమికి ॥ చ :; అణువణువున లోతులు పరికించి అదుగడుగున మేధను చిలికించి. 1 2॥ జగతి రధానికి ప్రగతిబలం చేకూర్చిన చోదకుడు 11 2॥| ప్రకృతికే ప్రతిసృష్టి చేసి మనిషి శాస్త్రవేత్త అయ్యాడు ప్రదేశాల హద్దులు చెరివేసిన విజేత నరుడై వెలిగాడు | 2|| ప్రపంచాన్ని అరచేతిలో చూపిన విజ్ఞానశీలుడు 1 భూమికి ॥ చ : మనుగడకై సంఘర్షణ సలిపి అనంత జీవకోటితో మెలిగి || 2|| పరిణామంలో సాటిలేని పరిణతి సాధించాడు 1 2॥ రాళ్ళ నుంది నిప్పును పుల్టంచిన ఆదిమానవుని వారసుడు అనుభవాలలో ఆవిష్క్మరణాల దారులు వెదికే ఆధునికుడు || 2॥ స్వయంకృషి జ్వాలలో విరాజిల్లు మరో సూర్యుడే మానవుడు ॥ భూమికి ॥ నో

౪/౬ 5114౬౬ ౦౪౬౯౧ ౦౦|/|౬

(౧/6 5౧24! ౦౪6౧౦౦౧6

(౧/6 5౧41! ౦౧౪౪6౧౦౦౧6

(4౪/6 5041 ౦0౪6౧00౧౫6, 90౧౧6 62,

౧౧|| ౮660 1౧ ౧౫౪ ౧64గ, ! 60 06116౪6

(౪/6 5%౬1 ౦0౪6/00గ౧6 50[౧16062౪/!

(౧/6 2౧6 ౧౦1 410౧6

౪/6 42/6 ౧౦1 410౧6

౪/6 42/6 ౧౦ 210౧6, 1062౫/!

0౧! 666౧ 1౧ ౧౫౪ ౧6౭గే, |! 6౦0 061166

(౧/6 504! ౦౪6[/00గ౧౧6 590౧6 6౬/

(౧/6 4/6 ౧౦1 22161

౪/6 2/6 ౧౦1 &₹816

౪/6 2/6 ౧౦1 &గ416, 10062)/1

౧0౧! 6౮660 1౧ ౧౫౫ ౧6౭గ, |! 60 06166

౪/6 9021 ౦౪6౧౦౦౧౧౫6 590౧౧6 6)౫/!

106 11410 ౪||! ౧౫6 (5 766

1౧96 601 ౪||! ౧౧౭|6 6౪౩ 1/66

1౧9 00) ౪1|| ౧4|6 ౪౩ 1766 50౧06 ర2౫/

0౦౧! ౮66౧ 1౧ ౧౫ ౧9౭గ, |! ౮0 061166

/6 502! ౦0౪6గ00౧౧6 50/6 64)/ వతం టే తతత

ఇది ప్రజా సైన్స్‌ అద్యమం = డా గిరి. సుధాకర్‌ సాకి; ఇది ప్రజాసైన్స్‌ ఉద్యమం....ఆ....ఆ... సైన్స్‌ ప్రజల ఆయుధం....ఓ....ఓ.... పల్లవి ; ఇది ప్రజాసైన్స్‌ ఉద్యమం సైన్స్‌ ప్రజల ఆయుధం ఉద్యమించి జనపదం... సాగాలి శాస్త పథం.... ఇదే ఇదే ఆశయం.... గెలుపే మా నిశ్చయం వెలుగుతున్న దీపికి జనవిజ్ఞాన వేదిక ॥ ఇది ॥ చ : _ గతకాలపు నమ్మకాల చాదస్తం ముసురుకున్న శ గాధమైన మూఢత్వపు చికట్లో మగ్గుతున్న వేలకొలది దిక్కులేని ప్రజలకిచ్చు చేయూత ం దివ్య వెలుగుపంచడమే - మేధావుల బాధ్యత వెలుగుతున్న దీపిక - జనవిజ్ఞాన వేదిక || అది ॥ చ: విశ్వవిద్యాలయాలు... ఘన ప్రయోగశాలలకు విశ్రమించి ఎరుగనట్టి ఇరుకు మెదడు గదులకు పరిమితమైపోయినట్టి... సైన్స్‌ దారి మళ్ళించి పట్టుకొచ్చి ప్రజలచెంత... చేర్చడమే వెలుగుతున్న దీపిక - జనవిజ్ఞాన వేదిక 1 ఇది ॥

కదిలిందోయ కదిలింది = సురేష్‌

పల్లవి : కదిలిందోయ్‌ కదిలింది

శాస్త్ర కళావిజ్ఞానయాత్ర - శాస్త్రకళావిజ్ఞానయాత్ర

కదిలిందోయ్‌ కదిలింది...... చ; ఛాందసాల ఒరవడిలోన

మూధభావపు ఆచారంతో

సతమతమయ్యే మానవళికి

వెలుగును చూపును శాస్త్రజ్ఞానం | కదిలిందోయ్‌ ॥ చ: మతం మాటున మారణ హోమం

మనిషి మనుగడకు తీరనిద్రోహం

మహిమల చాటున మోసం మోసం

పోవాలన్నదే శాస్త్రజ్ఞానం 1 కదిలిందోయ్‌ ॥ చ; కార్యాకారణ సంబంధంతో

ప్రకృతి వింతల సత్యంచెప్పి

జనజాగ్భత్తికై చైతన్యంతో

పరుగులు తీయును శాస్త్రజ్ఞానం 1 కదిలిందోయ్‌ ॥ చ: చీకటి నిండిన బ్రతుకులలోన

వెలుగును నింపే చదువుల కోసం

జ్ఞానజ్యోతిని వెలిగించుటకై

అంకితమైనది శాస్త్రజ్ఞానం ॥ కదిలిందోయ్‌ ॥ చ: సంఘం శాస్త్రం దూరం కాదు

(ప్రజల కోసమే శాస్త్రజ్ఞానం

భుక్తి కోసమే శాస్త్రజ్ఞానం

శక్తి కోసమే శాస్త్రజ్ఞానం 1 కదిలిందోయ్‌ ॥

తతత భద్ర లాలా

జనవిజ్ఞానవెదిక పిలుస్తున్నది = దేవకాటమరాజు నరసింహులు ఇ పల్లవి : పిలుస్తున్నదీ - పిలుస్తున్నదీ నీకు నాకు స్వాగతమని పిలుస్తున్నది సంఘసేవకై దీక్ష పూనమన్నది 1 పిలుస్తున్నది ॥ అ.ప : విజ్ఞాన వేదిక జనజాగృతి గీతిక జనవిజ్ఞాన వేదిక జనజాగృతి గీతిక జనంలోని కదలిక - చేయి కలిపి నడువిక 1 పిలుస్తున్నది ॥ చ: ఎందరో మహనీయుల కోరిక మరి ఎందరో త్యాగధనుల వేదిక లక్షలాది భావాల వీచిక... 7 మార్పు కోరు మేధావుల కోరిక - చైతన్యపు దీపిక ॥ పిలుస్తున్నది ॥ చ; సామాన్యుడు అందించిన స్ఫూర్తితో వికసించెను విజ్ఞానపు ర్రీర్తితో శాస్త్రసృష్టి మూలమైన ప్రజలకు........ || 21| / ఫలితాలను తెలియజెప్పగ నిలచెను జనంలోకి కదిలెను 1 పిలుస్తున్నది ॥ చ: తరతరాల భాందసాల భావాలు మూధత్వంతో జరుగు ఘోరాలు ఎన్నాళ్ళని ఎన్నేళ్ళని గర్జిస్తూ....... 12|| సమాజాన్ని సంస్క్మరించబూనెను మనల మేల్మొలిపెను 1 పిలుస్తున్నది ॥ చ: _ ప్రకృతిలో జరుగు ఎన్నో వింతలను అతీంద్రియ శక్తులనే భ్రమలను గుట్టువిప్పి చెప్పాలని నినదిస్తూ....... || 2|| జరుపుకొనే మహాసభల వేడుక మనకందిన కానుక 7 1 పిలుస్తున్నది ॥

జనంలో పెనుకదలిక

ఎలమర్తి రమణయ్య

సాకి ; జనవిజ్ఞాన వేదిక - జనంలో పెనుకదలిక

అజ్ఞానమనే చీకటితరిమే - అభినవదీపిక 1 జన ॥ పల్లవి ; జనవిజ్ఞాన వేదికా - జనంలో పెనుకదలికా

అజ్ఞానమనే చీకటితరిమే - అభినవదీపికళికా 1 జన ॥ చ: ఇంటింటా కరెంటు దీపం - వెలిగితేనె సరిపోదు

ప్రతి ఎదలో ఓ జ్ఞానజ్యోతిని - ప్రజ్వరిల్లగా చేయాలి 1 జన ॥ చ; _ విత్తు ఎందుకు మొలుచుచున్నదని - చుక్క ఎందుకు వెలుగుతున్నదని

ఎందుకనే - ఆ ప్రశ్న మనల్ని ముందుకు తీసుకుపోవాలి 11 జన।| చ: బాలలు అంటే భావిపొరులని - సంబరపడితే సరిపోదు

భావిపౌరులకు సైన్స్‌ భావనలు - కలిగిస్తేనే ఈ దేశం

కదులును ముందుకు ఈ దేశం 11జన॥। చ; మూఢనమ్మకం తొలగించి - ప్రగతి బాటనే నడిపించి

శాస్త్రజ్ఞానం పంచిపెట్టగా అందరు ముందుకురావాలి

మీరందరు ముందుకు రావాలి 1 జన॥। తా ప

ఉరికే ఉత్సాహం దా।॥॥చల్లా రవికుమార్‌ క ఉరికే ఉత్సాహం - ఉరిమే చైతన్యం మాకే... మాకే... మాకే సొంతం

నవతరానికి ప్రాణం పోసే యువతరం మేమే నవ జీవనకు మార్గం వేసే నవ్యతరం మేమే యువతరం మేమే నవతరం మేమే 11 ఉరికే! ఆటపాటల అనంత జీవన సంతోషం మేమే ఆల్మీయతలో అమ్మతనానికి ప్రతిరూపం మేమే ఆలోచనలకు జీవం పోసే సృజన శక్తి మేమే ఆచరణకు ఆయువు పోసే క్రియా స్పూర్తి మేమే || ఉరికే! సంగీతానికి సాహసానికి చిరునామా మేమే ళీ దూకే వాగుకు, వీచే గాలికి మారు పేరు మేమే ప్రశ్నించుటలో ప్రయత్నించుటలో బుల్లెట్లం మేమే క అవమానం అన్యాయాలకు అద్దుకట్ట మేమే 11 ఉరికే। మూఢత్వాన్ని ఎదిరించుటలో సాహసులం మేమే శాస్త్రీయ సమాజ స్థాపనలో నడిచే సైనికులం మేమె అల్లూరి భగత్‌ సింగ్‌ల వారసులం మేమే దేశభక్తి శమైకశక్తికి సారధులం మేమే 11 ఉరికే॥ తా పం

అందమైన పిల్లిరా

అందమైనా పిల్లిరా - అదిగో అచట ఉన్నది అందు ఇందు దుముకుచు - ఆటలాడుచున్నది పప్పుబువ్వ మెక్కును - వాలుకూడతాగును రాత్రి వేటలాడును - ఎలుకపట్టి చంపును ఎలుక మాంసమన్నను - ఎంతో ఇష్టం పిల్లికి

భలేపట్టాను భలేగరపట్టాను మట్టగుడిసెలు గాలంవేసి లాగాను గండుపీతలు ఏరికోరి పట్టాను కొర్రమీనులు బోళ్ళపడి పట్టాను బొమ్మడాయలు చిన్నచేప పెద్దచెప - పాముచెప కప్పచేప ఏలూరు ఎర్రచేప - డ్యాములో డాబు చేప మట్టగుడిసి పులుసు పెట్టి - లొట్టలేసి కూర్చుంటే నాసామిరంగ డీసులోని కూడంత దుబ్బునెగిరివోవాలి - దుబ్బునెగిరిపోవాలి

జానీజోకర్‌ జానిజోకర్‌ భాజూ భజాకర్‌ సిర్‌సిర్‌ సిర్‌ సితార్‌ భజూకర్‌ గణ గణ గణ గంటా భజాకర్‌ ఘల్‌ ఘల్‌ ఘల్‌ గజ్జెల్‌ భజాకర్‌ ధమ ధమ ధమ ఢంకా భజాకర్‌ డుమ్‌ డుమ్‌ డుమ్‌ దోలు భజాకర్‌ యాతా లతలా

పొట్టేలు కన్నతల్లి

పొట్టలు కన్నతల్లి గొర్రె గొర్రె | దున్నపోతు కన్నతల్లి బ(ర్రై బ(ర్రై

ఉమ్మెత్త కాయ తింటే వెరె వెరె మిరమకాయ తింటే సురై సుర్రె

కాకింట్ట మీద పడితే కర్ర కర

బురదలో కాలేస్తే పురై పుర

ముందుపళ్ళు ఊడిపోతే తొర్ర తొర్ర

తార్రి నోట్లో అంబలేస్తే జురై జురైె

ఓ మంచి కాకమా

నా మంచి కాకమా

నామాట వినమని నక్క అనెను

నీ రూపు రేఖలు సీరెక్కలందము ్క నీకన్న అందగత్తె - ఇలకలదే

అంతయును కాకము - ఆనందమొందుచు ప సంతోషగానము సాగించెను

నోటనున్న మాంసము - క్రిందపడగానే

సూటిగాను నక్కబావ దింగమింగెను

చాలు చాలు కాకమా - చాలు నీదు గానము

బుద్ధి లేదు సరిగా వెళ్ళిపో

నీకు బుద్ధిలేదు సరిగ వెళ్ళివో

తతత “ట్ట

ఓ చిన్నికవ్వమా నా చిన్ని కవ్వమా ఒక్కసారి వచ్చి నా కోర్మె తీర్చి వెళ్ళుమా పాలు చిలకవే పెరుగు చిలకవే పాలు పెరుగు చిలికి నాకు వెన్న నివ్వవే అదవిలో పుట్టింది అడవిలో పెరిగింది విశ్వకర్మ చెసింది వింతగాను వెలిగింది మా ఇంటికొచ్చింది తైతక్కలాడింది నయ కల

(0బె

శృ నంట? సాటంండమక్తిక్షం అసెంబ్లీలో, సభల్లో, సందర్భాల్లో కావచ్చు. వినోదం కోసం కావచ్చు. గాం, తియ్యగా పాడు కోవడానికి వ కా |! త్రయ సంకలనంగా అందిస్తున్న ఈ పాటలు. ప్రకృతి సూత్రాలు మూఢ నమ్మకాల్లాంటి అంశాల్నే గాదు న | వినోదం, అభినయం వంటి వాటిని జీ దృష్టిలో వుంచుకొని అన్ని సందర్భాలలో జ ౫ ఏర్పి ర్రినవీ ప్రతి బడిలో, ప్రతి యింటిలో జనవిజ్ఞాన వెదిక(ఆం.ప్ర) అంతక ఆల్‌ ఇండియా పీపుల్స్‌ సైన్స్‌ నెట్‌వర్క్‌ అనుబంధం 1010

మవసు ఫౌండేషన్‌ _పంవంఖ్య | (అల్ప! (౧౦! లయ _వెమకల్టీ (|, __మొక్తంపేజలు _పెద్దపైతాపేటల గి. _లవిపేలం ౧... _వేజలువిడదీసివవి (౧౧... వావ్‌ చేపని. ౧౧2౧౧౧ ర. లో __వీజీలుపరిచూవివవి లో __బైండింగుచేపవి |,