Telugu పరమాణు విద్యుత్ ప్రపంచ అనుభవాలు - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

నన ము మము నన మల లం పదం రన ంవనంవనంవమదనంంలన చరనం ననన నరునకు. దం య పర ననన లన చతు. వర్తమ ననన టు లో || ణా కశ టు! న ల న! తి లయం జీ ల. వ. . .

క సన న సవల. వవ వక న శ్‌ [కన రరర ల న స న రో క రర దక న ర క ని ననన న నను (ళ్‌ మ టి అ న వడం టీ వంతం వన న న. వనన నను

|. నభ నను... అ కణ రాయ కాగా వం] అం మ న వులు నం న ఇర సతి = కన దల నటన టే స స తస సన ఫస! నకల న ననన ననన ననన న కద నన ల న? గం గక? కద దలు దనన కదలను న నలం ఇచ ము న జట న న లం లన కుం దంల వలు లు వలు వలు వలు వయిపు వంకలు నిల 2 ౧222 కవన వ వ రక క జ జ క

జా పం లతల? కిట అ వానతో వవ స్‌ [| అ పన మ ర నా చను - న రన క క ననన “రచన రరర నర నమన ననన ర రన... శస స రష దద సనన ననన రక యప రర నన. లం ర రానని దనన నాను వనన ము ను వ ర దన ఎగ "1 గ కకక నయన గ అప పోక, జీ “ఇ, "ఇ కత ప మ స న య అజ జిం అ జి! చర సన. క న న న న ప్త నం... జజ (జిత బిల బి న బబ జిల్‌ బబ అిబ్‌ బిఐ బబ బిఇడి జజ బి బగ లఅి ద టబ బబ వం నిక వసుం న్‌. బి గీ దద చీ ఉం ంనికాన క్‌ జ్‌ అ క! జోకు కకక ఇల జ ఇని టన, ' లద గో ఇం నీ ఇ లీగల్‌ ఇజం కకత, (జ ఖనిజ. కటి ంిజ్‌ జ్‌ ఇబంది బని ననిన నం లలల బండ్‌ ఆ రే ఇదా అరక ఇడా. టక వలన: న కన్నిట నే గ గే. ద! ఇల నిజ నీ కైన 2 ని; = కక నలి; అం అిషదం! ఇ. కీ ఖలీల్‌ క లీ అ భీం (జీ కజీలీలీ 222” జై ఇ నే ష్‌ క! (కక న దనసవరవ న బటననన ఖర ర. న న నన నల రర రర సహ స్య డడ డక షో సున తంది నటు సనన నరస న కతన ట ర రస ౧. పలి నన వచ వు 2 | వజవైచవడ గ స ననన న ర న ననన న అట నయన చతల వఇడదాదా నాం ందం చందాన ళల మచనా రా ఆదం చంచమండా లా టాచాన త సద రాదో ఇ కా. వ ఇన అర్‌ న 4 లలన జం నం జవం పణ ఏం నంచి లలల 2జి నం జన హహ 1 షాఫవావాన? ఛి ననరననసమన ల అంటాం నంట నం వందల నంగ దంల వం వం వంంలింన గరం సప ను వందలో న అర జరం నర చాదాహనా! అడ కమ మ వ క స కరన స య ర | త. దివ: వ టిని ద నం దరదదక ి లవ అవ అ ఎం కింక న షన. కక లన న స యూ. క న కనను రన రట ౧. న ని అని ఆని సహన దమన రర డర రయ పటన పతనళ్య పడుత రాన వనన వుడా వనన ల చదవని వం చం యామ సవ వననననన న వను ముం ర న నట రయ న్‌. అలల వసన ప నోనరడ రంల కక స రర నందనవనం వ్‌ = నక న. క 2 రతర న ల నిని చికి ని గిరిం దిన డి ల బి జి న న ఇన వ సన 5 ర న లి నని వనన ననన నట సరన టల వనన రం ననన? న బర న ని వు చడ వగ చా నడవని ర ని చడ మీ కక వితిక (లి చిం ళం. న న | న క ప్‌! దము వ దవడలు వ చం చ రన క నన క ల గవద న ననన నవవ నందన లిం దం రంబ దం చఐదిం చవ దం చందం దంం? న సక స సట న న న క్ష ద ర ర నగర వరన క క పం చవల / క య చు. వన వ టి పపం న యం ఆ ద న న న న లల వు న న స రర య యను వందవ దం 09వ నుచి చు వ చచ వచనద నన స నవం వం 2 వరానం: వంత టు శ్లో క త. న షం పై నన ల న ర ర క ణే నక జనన వవ నన న ద న టప న ర ర నన క న టర భన. వ న | య య వ న న రర నర ర! కేస జన మున రయ దన క న న నటన రన కదరా రరర ర న ననన నరవ భదననద క లా టర మ న దక న వాను శక న! కనన న ను మ వ నరాల వ వవ ఇవ , ద వ తర య న న న క కన క రర | నన రట ర న న మ మమల యనిన పం వనం రన నరు నం. ననన కనన క వదవదంవంవదచళ్తంనవం వం పకన న ర మయ న. వర న క య. నవల డయ న ర సం ర రర న స న కర చు కందు రయ న పర ప లాలి వ. . _ క ( ( . ॥ | ॥ . 2. న. క క న. 1 క న క ు . ఇ న ర ననన న ఆ క్‌ జై దన రణం ఐవి ఐదో జ [అరవ ఇబ, కొల నెల! రదు (1 థి ం ఉ |! ల 4 ॥ * వ. ల 1, జ / లః వ్‌ గ లక్‌: జి లీ ఇం లీక జ్‌ లా రోరు . ॥ | న లు లో లీ య కం క. న్‌. న న 4 స క న. క 1 స వపళసిల్ను [జ న నా ఇన్నా జ్‌ తట చన వం ల్‌! రు గ్ల ల 2. ఆకల ళి=' న నం తం వున లీ కరి గ్గ అంజి మండలా జో, క రర రో కణ వచం రర లంత కకం వ ఇ రడ దే న 1 (సవం (స ల న న న్‌ న మ సనన న మ!

న సర స. . న జల్‌ అడవ ఇప్‌ ఆనంవలన ఆ కన క ర | నే నన వం పర్షై ర సం 2 గన; ి సము సు రాం. సలా. దంల న? మా ౩ చరక మారును నం మళ న కంర రట ఉన రాద దర తారా రు ఇ నుం రజ నరం చదల మ దద యం మంట నను న స రల లక న వ వవ వచి టట న నరం రర శరర ర న స న నం. న మాయల మనవ నన లు సర లద నందు వం మచ మ యిన న య యారు ల ర క పైయు కలో కరో (నచట నయం న దం క ఇరద రిం గ నంద నక వలల ర నడం యు వరా నం యలు. ........౨. న లంద! కం ల సలు ఇద నం క్‌ రర కళని టం మనని స రా ఏ వారోం రుల న. వ స మా “కర యస యర ర ననన న ర్త వ లజ వం చరం రవం కో దనన నన. ర న భన న నయన ర యన ధం నయ. మ ంరురళ, శోష న క న వ వ స న ర

స్త స క రన న హ్‌ సము రటు స్తన సనక స ను టు మ కటక గరుడ రం టన ర ల క గి న్న రం రర లో గోన కన ర. న ఆట న రన్న న క. న మ కిట కే ర 1 మ పంల (లలా ర శరర న. ధహ త శ చి నం న. మ. | న ర రన న న్‌ న మం ర రరర యు కను. రము చట క న న క ॥ మప | క శ సగ వ న | ( న న క న గనక నేన న [నో న న _ న 1. మ ఇ టక న ననన కడ నుం ర్న న రర ర్య హన లట కు 0 సట్‌. నర (క కర త సు లం న కిలకిల ఎని లి రో కణం న క ఫే ర న న టా న లలు న న లచటా వనర న న వనం చని ఇంద చిన 02న వందల రదర నన దన నం? రర న గనం ల రవ టురు వ నా సబ ఏ పోటి న నవనవ స మ వవ రరనరన క కక క లుం సననం రవం సహతే శం నవం న, లం ముం త్త త న ల మ. వు వ ప _ చపల వరల ల ల లజ . అసరు ల న లన న క క స యం క న క న ల తరించి రచ నటన వలం వర వనన య సాం: నక ర న న మ స! (ని పట రిం ళన స కం ల క స రాం న ల. / తు భం ల్‌ న కం ల టు శ శ న క క య. లల న. టట భు లల స హ్యాసా పై అ ప లలల రకత. సకాకొ లల నటల టక న ల మక. ర. టన ల చర ల కం... రరర లం థ్‌ రో రో జలాల ఎల జ్యో లాయ శ క న డి ప స 1 ౯. ఆ య, ఠా మ వ... సం " న న | క ౮ ల్‌ పము నన యయ ల శ హా యుతం. - న స ల్‌ ర్త లో ల లతల ష్ష హ్‌ స ఒం వ సిన . - , - 1 1 . .. , . | (= న క రన. - ల ఖ్‌ క ] క | యం వనం ఇగ క క వ్‌ /( ల. భన . క జ = ర్ట “1 భాళ్య్యోడష సరపరా రే ॥ - టా చయయ నే. / ర చ . | యం సస +" లలి లన ధనల వ... “టా . | వు. కవ న స క ఈ . . య. -సు (అం. . నరు 2 . " " కనవలాటతా న శ్‌ సె - మా నా నూ తు న ఒం [1 న న. ' అకక లలు న " " లై స న - | క య ఫాసో రే జాన నన న న నం న. |... న న. చా శ ఇ తె న మ వచే ల వ. కతన న స క ఉంటం ంం యా | వ వ. - షా క చ. - [ “న లా ఆటా ఎప. - =. ణి నప చ క క. | యు | /. ॥ వలల లల్ల = చం చమక ల వ. | శీ న క్త ల తతర యం న కక రయ ల ల చవర వదనం యనం నన... టూ ఇ , . నై ? నప . నెటు యయ యనం ఆ | ప అరంర నలాలు ను సజ | - ఇ చరద. పు భక క... స టటున న ర న హన నన శత న కటా సలం. ల వం హం స హు యయ... దరద రాతల రర ల... “ సప - ప సం న యు ర్ట 1 గ! అం వంచన నర భన సషసపనినన్పు నన న 0. కట. కకడక తండాడ . - క న స యయ శన ర లి ॥| . " . నాం క రము టు! గం. 157 స య 4 [ (1 స్‌ వంచక శే రం లం న (లీ నా జ | జ / రర న ర్‌ యం ॥ స్‌ కల న రు య. శ్‌ / " య! న్‌ ఇ టన క ర. క 1 నటిని టై: క న స రం ల జ " పు న పస న సా నంంంంయలంా- నిక 1; న! వ టహపచలా కళంకం ర... నటట పం. "మన... త . నని ॥ టు టట ర న న న తం * శ న శ 1 గ | క. క క జంను (షట 1. | | ॥ జి వ. = . గ్‌ మడ. సు? న టం వ క | / బల ర స ర మం వవ = "జ! [ప కం ్గ గ స 1 స +. ల " న! ణంల దదపానిన్‌! మయ / 142 టం” దందెవం వాదం చర్య గం శై కను రర కా. క వన / టి న గ్య “ళీ + ము టట. వందనం వివ2దంనంంంంనదచచద వంపవంవనచంన మ... లలల టం కే | క్ష ఖీ కీ క! ళ్‌ వ. (లో లి ల... అయయంతనర యం చం వ్యప్‌ ఫ్‌ సమ లు. న యనే క్‌ తో ॥ |. లి పం హై సూ న | ౯ ల్‌ యక! జన. తవం నలం నచనదనదనదచిదచలిం ఇటివల ఉండం లం + నార | ళ్‌ న 4 శమ క్క _ రం గీ కకోల = జక "ఐం 1-2” య సన ధో పో ప 2, 4 ళ్‌ జో. సలి శ వ ౯ ఇం థ్‌ ష్ష్‌ చలీ ॥ చ కో! కనన క త్త న. వ వాత న నగ న రంంంట్రు నకం కో సన... శ వనన రు. వట సం ఆె...బ్య నారుం సక! మర నం మ సం మే! ॥ వ. ॥ నం ళీ శ త్ర. ఇ నాం అభ ॥ లో య | న! పక రార టర ర | | "ఇ శే న క రోం ర్తి న రడ | 4 అ (0 క్తనరననందంంంవనంిందడతాన. 1222 నన. కన లేగ కళ లగా తనన నన్నకి కన... ర రయ. తట స న్‌ ॥ | [. (1 | న వలీ స మావదిన ర రు వ ర నం త న . | న త క క 1 న! కక నుం వ నరం యచన నను వదం చం దకదకరం = కం దండ ళం రండ రం వసత. కం న్తైంుుం= ద హహ! తూ న్‌ వాల్‌ రీ ౧ క్‌? ల ల సనాతన ః. రిక కటు. క షంర! 121 ల ఏలనల లం దళ... ఇన 2ఐ! దరి టి య నల లంజకి” " శనం వ షిజణ నబ జ జీ ఇం లం ఇం ల, కనక స టి లు అ 2 కలు అ (షత మ | ఈ స్ట దైత్యా! జం. లంచ యదా. [ల స రం. + శ ట్‌ మ వవ చం వవననయ నం టు / ఇ రీజ ఆ2జి రాయా. శరతిన 2 అ నాడా ! గ్ల బు. ఖీ హా అగా ల! ॥ తిక ఫిల్‌. _ వీ ఇ రం ? జా అం అం లం లెం)1లం ఇిలటం క్‌ 1 (ఇ! జాడ! శక క న ల టే | న టబ జా కలు కో చ బన్నా బో! క స్ట ప! గ / గ” ల లం , నం లా మ తోయాా భళే నం... అంతట? మునే ల కత 1 శర యే. ల కము చ ౨. | కాళ ా త ౪ నటు ల న్‌! ఆడు బ్‌ వ స్ట గ్‌” ఆ తే స వత త ర వా. న. ల సలాటీ క నన లలో! నం పాలా మాం! రర శతక్నావ నీ వ వునా మక. _ ర నం. జ్‌ జో క “| ష ర్‌ హ్‌ రర న తంల. గ్‌ 4 నే! ర్‌ ం షో ఎ ॥ ॥ ॥ ॥ శ్రే ఎఖ |. . శీ న! న! క్‌ు ర ॥ మం న 0 మతు రా భర నా కాంగా నం 1 . వ. |. య. ' ౧ తనన నం య సని! క్షీ న నలోల్‌ "..!' = కనన భన ర గం పపసారూ బన ఆ వచ్చాను న. . ఆ ॥ కే | శ్‌ జీ 'అచనేత్తర్తరున్నస్తబ్న్నా శ పో 0 నట ఉ ల లుల? తో. లు త ధయ టు. ఎ వనం మ పం! వ లే. సనక న క ర న భన భక మ. ఒం జ | ర ల్‌ “ చెపలర తు హా పు ణో , త / త . అలంక... టా నన ఎ వ్యాసో ఆ నాకా గ్‌ ఖ (బం .. ॥| న జ + గ్‌ - క “2. ఇ న స భిధచరతురరర నటు వవ. + నీ అ. ం హా ః క్ష / టక మ. జం | 4 / క్‌ జ్‌ ్న ఇ! న. “్‌ నన ను వం క జ్ర ౮ 4 శాన చరతముతత్తా. 4 4జి ఉ " సై ం ల ఖ్‌ శేఖ: కక మ న్యా. జ హస. రరర "ల చ అన్యా , నడ పైలో శి ల క్యకన న నయ డం. వ శ క్‌ ముం ఇల్లీ ళీ పాణ అ. ద్ద లా న్‌! లే కటుక ఇ రి జే కళ 1. ఆలే కో. న జ. తలా య సు తద లా మర్తాననాడ నక. ఇ సవ2దందెం క కదన" ధని సంస పాంం? కళళ గం ధం భావన రంగని” గగ న ం టో న ల్లా ళ్‌ ల ఆ న టం ళ్‌ వ 1 / (ళాల '-. మనసా మకరం ల = (| ఆ కంట. వన ర యు యో! రన ర రోడ వరో క ౨ నయ / ం రను లీ క _ . న్‌ న్‌ ఘా | ఇ “చి నా పం స టా. స్తో... ము ఇ 1 గ వ్‌. రమ కరుకు నం భమ అతల పకకన కం పం రరర? ర్య యగ నాకో టు త , % శ “ళం నం! ” తపో 7 లి క్‌ టో త వెన్‌ ఇ 2 శ్‌ ష్‌ 5 ఛి క్‌ న క. ళ్‌ ్ల (మా. యం. నక క వు న ను న ర హు రో యయ ణ్‌ వాస య. తా . తు. రం రాలక క గకాలాకాలు మా! ణే జ్జ క్ట నర శ ౫ గ "త, €: త వము క్‌ 2న రం మ సఫల గా ౧ య. న పజ్టతరత్నిం! ఇరువ టాం! నం వచ క్ర నవం మంగ రర యు లీ వవకననద దరద రం చడ! న. ॥ ॥ ॥ లం గీ / [ల కీ క్కస్యనతు క. బిగ కోరి గర మర రోం.“ డో టం కెజి బం బిలం ఇ. కం“ “సరా న ర రట యు ఎ | శ. తో యా క్‌ | నో” గే ॥ జం. సల! షీ జ ఒ్‌ | టి! మ ద 2 జ | న. న వద వైనరనక నర వట రంల రీ యే గ ల. మం న జ. విం ౫ ల” ల వు వ్‌ స్యట్యట్య ల క కరక భర న. రల. స చానళ్లు తట! (| శ | | వ హస క శల. నే. మం యన క భ్‌ గి ల్‌ + క్‌ ర్త సం ₹ త్యజ కృతీ." .” ఇ ఫి. ” ఇ ట్‌ స గె ల న |. లం ల్‌ స్‌ కకక నన తెల”, =. క్‌ బై కట (1, న ర న్‌ ః లి. సమక వ ర గ. క క చల లంతా శక. ఖ్‌ జ +. క శ వెజ్‌ అటఅీ జల ఇచే. జలం పంపిన చనం: కదప ల న యం న / (| వ (| శ సు ॥ ల్‌ వ వ న క న క అనల వనం న , టం కీ చచి వ. క 0 వన! హస కవ జో సళ రో. భందింందా సవన న నవ లమ ఇ" "౯ క | క శ న ప నంటి 1 లట “ శతా న! య పం? నన న డా. క క వ యా... న మ మ న -! గంగ దది రేయ్‌ స... ॥ కు నరము కో నాట్త ననన న హా ఉచ వన ల ల సము న రం [ల సి చన క 5; రకు నే యన, | గ ల నర హద ౮. - న్య ఇస. లలా రర రం (సగర నరక” థ్‌ వం చనల స నన క సం న కంపం రర కరర నం రే న స. ధవళ సన. సందర చం యాలని 1 నా నా చకకని కళ. న త్నుతో (|. ఇ న! య 2 రడి జనో భఖ లం... . అంజలి. య. “ఛి | గరళయత!. శ న. న | కనన ఇహ న ర కన స న నరక న. సన యర సం నతన న. శా అభా? ౪ | ఇంప టై గ్గ వ య మన కునే తి గ ళా ఈతే ప ,? అత స. . ళం” పట్ర న న న క వ పు స నే పసు పప గ పవర యే స. . , మ ర గ్ర గ = - = 7 స్ట. ల న అవనున్న నం వ్ర స 0 స , + వ శం కీ . వ న న రహ | డ్‌; న్న న (౬ ల లలల ల అట నీస్‌. టీ ఆం నజ... న న టే ల! కక! క ౮. 1జీ బీ అల జి న్‌! చక్‌ క న త జ్‌ 1 లంకల ౯ క్‌ చే ల ఖీ ననే. ల 1 స క. 3 మో 1 ఇల గే రకం కలక ల కక సనక న్‌ గ స యః న. ల ఎ త నన క స క! చ్‌ రారట. టా | ఫ్‌ నజ చి తట తా ర మ రు సర +! రన జ | ॥ ట్ట "ళ్ళ | ప్రవర ల వటం ఏతం వలం నవం ీక్టోణ రజన 2 =” ః . * నుం జ . - ఎం ళా న సా గో ౧. జ ల త్యం నంట ౧. ॥ =. లపల పల ఎన మూ సమతల అమాలాం న నం. న వ సదరు సంతం నం. . లో లు... ఇ ల్‌ కవన... . జ |. . క ద... ల ॥ ం లం నా మం కా మ ఎం రుం య. శ లే క న. ఇవ .. సన నయం స్త | | క వ న. తం ప్రహసనాలు పరాం లయ నక న రర క కో ః . న న తను గెట |. 1. | రం ఇఇ కరనా [గండం కక ు ం టక ల క్ర + గ్ల న ళ్క. నతన న న క 7 క క ర క గ. ॥ ల, గ కశకరిచ్‌ దురితం క క క న జట త్త గ గ్‌ా ం క క న ర వ. పు స! టో సి, న్‌ నద ్న్‌ కలే యన. న హయం స ఈ వప వా ఆ ారలురున సననం. పసన రసన నే. న్లో ననన న న వ న న నన వరం ము డంంం చ 1 న ప్న శ యాన న రుం . జ వా ర టర దరరనల న ల ననున... “న ల్తడ్డ నరస. నన రరర ర ర య న నును రను ర రతా వకయయు. ప. నాం 4. క నో క _ వ! మమల వన శ... వన టు స క రల యహ లవ నవు కనా న న. నన ను న యి 1 1 గ | వల , + టై 4. 2 వ? ఏ కాటం వప వస చల 2 న. ట్‌ దక న ల. (క. ౯ అ ం న లా సరసి + లి నస ర య రన స నప ననన నడ య య ర. న న స న క న ౪ పంపు ర కా న , ఆ ఖ్‌ న. పవన =. మన ర ర న 1 ! క! అ త ః ల శ వ అ ఇ టీ క ఇ జా

అక 66805 "౧6 19 ౧౦| | 101007/10% 1౧6 అ[౭గాంరా/] 1౧61566౧

• ] | న యగ. న స న క) పమ. 1.2 న రం చతు న స దగ కంల (అ స్తన వర్త రభ... | యయ. యు ంయయన నా. ఘూ రే ః ,! య యయ | మళ? లుం ఇ టి ॥ భయ వరం. వత్‌ముు రడ. క , రు య | | చేత యా స షా మ నం సం శాంతే... క క. వ న. మం. ఫు. ల నన. న న. ప య వల గ ప న... వే సు మం... ప య జే న. న? న. | క. వ గ స్త హం ఘు. మస్‌; న న నట శ న ప చ్తున పలల ము... లని నా. “=. వ. స 1. కంస హం స ర. వై: య ర న వ | , గ్ల... న. రకం సస న న ర్న టు య నట సం. ర్న. ర్త ము మ. నం శ య న. ౧||06౧౭౧ 1౧ 5౭187605, ౧౮6512 8౧6 ౮౪౭1౧6 ౧౭౪౭ 066౧ 566౧1౧9 1౧0౧౫ న. గ|౦6౧౧౧ 1౧ ఐ౭18 ॥ [( [10 క 1 | 6 |౧౫ 1906. 1౧౯ గ౭౦౧|భ8 ౦౧౧౧2౧౬౪౮6 01౧6 ౧౫6౮౧20060 గ౧౬౭|౬౭౭:6౭6 1౧ 1 గ గ్ల ౧౧ 8గొంం | ఇ భయ రన త క. క. కే నష ర . న యంత ౧ క వరత సక ననన... రో ఓ | ఎస టరడి. . ) | గ ఇ | | న. శ. | |. లు య. ? జ్యో ( ర్‌ మె (రార ఫా కంక మ! . _ | పయ జ. _ ఖ్‌ చలన ర ముం. స న్‌ు? [ ము | స ల పుం. హ్‌: శే వస్తు లా న ॥ 1. 1. న ను లో మెం - న్‌ క మన పం సం హ్‌ తత సన నం: న్‌ు శన క. న: య పప న్‌ా స పే జే నం య , క; ః తే స లో! వస రం కంర శన న ర న | మ సం 1. వ ॥ | , | ల్‌ | వ పన మం 1 సల ఖు సె సే జో అ న, జ్‌ | పవన పున వనన కలే. నే న్‌ కన గ స. మ - ం ప అ త్తు క వ (మం టీ గ శ ల స్తో స సు జ | లల న మ. “పరస! టర మో న ప నార తిత మో స్ట ర. య. ళీ ఫు ( రం | కం ు నకల. వో ॥ చ వ. నళ న్‌ు ర్‌ బ్‌ క, ఇల్ల "7 | హ్‌ గ్‌ 1 ను నన. ల రే ర? కం రః నో నం... న ష్‌ థ్‌ మం. [బర మ ల్ల (న. గ్‌ ర. న్‌ | న. ల యత (శ స న మ మ టమ టా ం జీ . క ఒ; 4. మ మంటే శ హా క వ. న పన... ల వ్య పక జ గ; ర ర. శ చచి తిక డె ష్‌ “తే ం | నర గ్ర న్‌ నర క న మంటప ల . క / శ. త అతులు. ౨ నాం ణ్‌ వ గిర కకక న క ల ర్‌ కాలా ల ల _ మిల. న్యా ల్‌ - వత నలి వృ స న న , పు... ॥ క. ॥ ॥ శ. న్‌ ల ఇతనూ ల ల శనం. . న! క ం ఖ్‌ జ ర క స స చా యీ. య సు నుంటి యుగ నం! ర్‌. యమా . రు... (1: బి శ [. జ. ర్‌ ”! భి అక రీ న. నర య మర న కం” న్‌ వనన టై స రమ... నం. , . మర. జ్‌ ల ; నో ఉ 9 కి గ] 1909 6 ౧6౧2౧ అం09$6 8 [2206901 6138958! క ౧౧౭గ౫౦ప్వా4 1001 ౧1266 6 శింగ! 26, డగ తగ౮! ర 01000౧ [0 9266౮౧9 0 జర:ఓ!! 6౭6)! ౧౬ 5109 [01 0గీ/ 2ద(ప్‌. 0 - ఠి | ౯౧ 66౧౭ల 6ఉగాయ్య// ంగోరగదగ ౧|| (౧౮౧౧6 శ : త్రి క్‌ నగరం 12౫ న౧రంరి ౧౧౯౦1: (46౧ 66 / కా గ. 1 ల్‌ టకక చేర, షు || ఎతేసససముు.-...... య నంటీ చ య తం ఉట జట ఫా శ యయా న స. | ప పన వ యు ను. సు హు ర. య... న క త న ణ/ =. . మ... . - హక. “సన న్ని మం... [1 లో నా. మా ప స్తషుననలలం == శ . _ ము నం స న... ॥ సమం రర స న. నవ ర వంవననం నవం వనం మాప. న... నయన కం. - అ వ నం మ... మాపని | | న న క రు నో సం? ను... ము న. . యు... టం యం. ॥ 0 యనం క” ఐచజ న _ వంసంనుోయ ర రరర. పరం. లం క్ర | మ వ సస ] మ ఖా , . . ని మచం లహిల లై మ య రను ల వమా ర ప్‌ రా! కడ . స్‌ . . స్‌ స న న్న సు లు . న. లన ను ము. ముం ప! టే |; య... వ. ॥ య. వ పై శ. న. క. వనర. సం వ్‌ నా. నై గ కలి ము... ] /. ల్‌ ] .. తుం స -. న క | వదం నం. వ. నంద య నా. రు. న క ను ర ల న శ. . న. రయ ద నం చత వం - ని హననమవవామ్యవరన రం నం! టర గం గజం గ దగ తదగళరం గందం చలు లత చ ఇల నం రర ం లం. -. నో రర నంత. వ . | . . కట రమయ టంత రన. సమగ ర! నరస యయ. ..

గో 1/05సచింళ2 . ్షే పరమాణు విద్యుత్‌ - ప్రపంచ అనుభవాలు విషయ సేకరణ : షేక్‌ గౌస్‌బాష, '.50.5౬64.,8.56., భౌతిక శాస్త్ర అధ్యాపకులు, నెల్లూరు ముందు మాట

అభివృద్ధి పేరిట మొన్న కృష్ణపట్నం ఓదరేవు, నిన్న థర్మల్‌ విద్యుత్‌ కేంద్రాలు, నేడు అణు విద్యుత్‌ కేంద్రాలు. ఇక సెజ్‌ల గురించి చెప్పక్కర్లేదు. మడ అడవులను ధ్వంసం చేశారు. బూడిద కొండల్ని సృష్టిస్తున్నారు. మొలగొలుకులకు నిలయమైన నెల్లూరు జిల్లాను ఇప్పటికే కాలుష్య కబంధ హస్తాల్లోకి నెట్టి చాలదన్నట్లు అణు కుంపటీ పెద్ద్తామంటున్నారు.

ప్రధాని నరేంద్ర మోడి గారు నాల్టవ అమెరికా పర్యటన తరువాత కేంద్ర ప్రభుత్వం దేశవ్యాప్తంగా మరో ఆరు అణువిద్యుత్‌ కేంద్రాలను స్థాపిస్తామని ప్రకటిస్తే అందులో రెండు ఆంధ్రప్రదేశ్‌కి కేటాయించారు.

ఒకటి శ్రీకాకుళం జిల్లాకు, ఇంకొకటి ప్రకాశం-నెల్లూరు జిల్లాలకు మధ్యస్థంగా ఉండే రామాయపట్టణం తీరప్రాంతంలో. ఇవాళ ప్రపంచం మొత్తం మీద అణు విద్యుత్‌ ఉనికిని కోల్పోతుంటే మరీముఖ్యంగా చెర్నోబిల్‌, పుకుషియా దుర్హటనల తర్వాత అణురంగం అభివృద్ది వెనుకదారి పడ్తుంటే చైనా మరియు మన దేశ పాలకులు మాత్రం అణుకుంపట్లను భరించడానికి సిదపడుతుండడం తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తున్న అంశం.

సాంప్రదాయ ఇంధన వనరులు తరగిపోతున్నందున, కర్చన ఉద్దారాలను 40% తగ్గించుకుంటామని ప్రపంచ సమాజానికి వాగ్గానం చెసివున్నందున, చవక, కాలుష్యరహితం మరియు భద్రమైన విద్యుత్‌ అణు విద్యుత్‌ కావునా మరో ప్రత్యామ్నాయం లేనందున అణు విద్యుత్‌ కర్మాగారాలను ఏర్పాటు చేస్తున్నామని వాలకులు ఊదరకొడ్డున్న సందర్భంగా నిజానిజాలు తెలుసుకోడానికి, అణుశక్తి రంగానికి సంబంధించిన శాస్త్ర, సాంకేతిక, ఆర్థిక, రాజకీయ, సామాజిక అంశాలను విపులంగా అర్ధం చేసుకోడానికి అణువిద్యుత్‌ అంటే ఏమిటి? అణు రియాక్టర్ల నిర్వహణలో ఉండే కష్టనష్టాలేంటి, అణు విద్యుత్‌ అవసరమా లాంటి ప్రశ్నలకు జవాబులుగా అవగాహన కొరకు ఈ చిరు పుస్తకాన్ని మీ ముందుకు తెస్తున్నాము. సూక్ష్మంలో బ్రహ్మాండం:

ఈ చరాచర విశ్వానికి మూలం పదార్ధం. పదార్ధమెమో అణువుల సమూహం. పరమాణు నిర్మితాలే అణువులు. అంటే సర్వ పదార్ధ సృష్టికి మూలం పరమాణువు. దీని పరిమాణం నలుసులో కోటి వంతు (10*మీ) ఉంటుంది. అంటే అత్యంత సూక్ష్మమైనది పరమాణువు. క్యూరీ దంపతులు 1890లో రేడియో ధార్మిక మూలకాన్ని కనుగొన్న తరువాత సూక్ష్మమైన పరమాణువును ఛేదించవచ్చని బుజువైంది. మిక్కిలి

త్త

సూక్ష్మమైన ఎలక్ర్రానులు, ప్రాటానులు మరియు న్యూట్రానులనబడే మౌలిక కణాలతో పరమాణువు నిర్మించ బడిందని తెలుసుకున్నారు. (ప్రాటానులు, న్యూట్రానులను కలిపి న్యూక్షియాన్లు అంటారు. ఇవి పరమాణు కేంద్రకంలో ఉంటాయి. ఈ కేంద్రకం చుట్టూ ఎలక్ర్హ్రానులు గ్రహాలు సూర్యుని చుట్టూ పరిభ్రమించినట్టు పరిభ్రమిస్తుంటాయి. కేంద్రకంలోని న్యూక్షియాన్లను కలిపి ఉంచే శక్తిని బంధన శక్తి అంటాము. ఇది అపారమైన (బ్రహ్మాండ శక్తి. (

పదార్ధము, శక్తి అనేవి ప్రకృతిలో ఒకే అంశం యొక్కరెండు వార్వాలనీ, ౬ = ౧౮ అనే సూల్రీకరణ ద్వారా ఐన్‌స్టీన్‌ బుజువు చేశాడు. అంటే గ) ద్రవ్యరాశి గల పదార్ధం అదృశ్యమై ౬ శక్తిగా మారుతుంది. ఇచ్చట 6 కాంతి వేగాన్ని సూచిస్తుంది. అలాగే £ శక్తి ౧ ద్రవ్యరాశి గల పదార్ధంగా మారుతుంది. ఉ దాహరణకు ఒక 206(=1.6%1027[40) కు సమానమైన పదార్ధం 991 మిలియన్‌ ఎలక్ష్రాన్‌ ఓల్టు (1అ౧ల శక్తిగా మారుతుంది.

'_ న్యూట్రాను సంఖ్యలో మార్చులున్నప్పుడు పరమాణువు అస్థిరంగా మారుతుంది. ఇది స్థిరత్వం పొందటానికి ఆల్ఫా, బీటా, గామా అనబడే వికిరణాన్ని విడుదల చేస్తూకొత్త పరమాణువుగా పరివర్తనం. చెందుతుంది. ఈ ప్రక్రియను రేడియో ధార్మికత అంటారు. అటువంటి పరమాణువులను రేడియో ధార్మిక పరమాణువులు అంటారు. పరమాణువుల అస్థిరత్వమే అత్యంత కీలకమైన అంశం. ఇదే కేంద్రక విచ్చిత్తికి కారణం. కేంద్రక విచ్చిత్తి :

న్యూక్షియాన్లు అధికంగా ఉండే భారకేంద్రకాలు (యురేనియం, ఫ్లటోనియం మొ) అస్థిరంగా ఉంటాయి. ఇటువంటి భారకేంద్రకాలను న్యూట్రాన్లు, ప్రొటాన్లు, డ్యూటిరాన్లు లేదా ఆల్ఫా కణాల వంటి వాటితో తాడించినపుడు రెండు లేదా అంతకన్న ఎక్కువ కేంద్రకాలుగా విడిపోయే ప్రక్రియను విచ్చిత్తి (ఫిషన్‌) అంటారు. యురేనియం-235 పరమాణు కేంద్రకాన్ని ఒక నెమ్మది న్యూట్రానుతో థీకొట్టించినపుడు అది బరువెక్కి విభజన (ఫిషన్‌)కు గురౌతుంది. ఈ క్రమంలో మరికొన్ని న్యూట్రానులు మరియు అత్యంత శక్తి విడుదలౌతుంది. ఈ న్యూట్రాను మరొక యురేనియం కేంద్రకంతో కలిసి మళ్ళీ విభజన చేస్తుంది. ఇలా గొలుసు మాదిరి కొనసాగుతూ శక్తిని విడుదల చేస్తుంది. ఈ గొలుసు చర్యను అదుపులో వుంచి ఉపయోగించుకునేదే అణురియాక్టరు. అణుబాంబైనా చేయవచ్చు:

సరిగ్గా ఇదే కేంద్రక విచ్చిత్తి ప్రక్రియ గొలుసు చర్య అత్యంత వేగంగా జరుగుతూ ఉంటే అదేపు లేకుండా జరుగుతూపోతే అణుబాంబు తయారౌతుంది. ప్రతి యురేనియం-235 పరమాణు కేంద్రకం

/ వ విచ్చిత్తి జరిగినపుడు'సగటున 200146/ ల శక్తి ఉష్ణరూపంలో ఉద్గారమవుతుంది. స్వయం పోషక గొలుసు చర్యను నియంత్రించనట్లయితే రెప్పపాటు కాలంలో కోటానుకోట్ల కేంద్రకాల విచ్చిత్తి జరిగి అపార ఉష్టశక్తి ఒక్కసారిగా వెలువడి విధ్వంసానికి కారణమవుతుంది.

30 లక్షల కిలోగ్రాముల బొగ్గును లేదా 23 లక్షల లీటర్ల పెట్రోలును దహనం చేస్తే వచ్చే శక్తిని ఒక కిలోగ్రాము యురేనియం-235 విచ్చిత్తి ద్వారా పొందవచ్చు. (1200 గ్యాలన్ల చమురు లేదా 12000 పౌండ్ల బొగ్గుతో ఎంత విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేయవచ్చో అంత విద్యుత్‌ను ఒక్క పౌను యురేనియం -235తో ఉత్పత్తి చేవచ్చు. ఒక్కకిలోగ్రాము యురేనియం విచ్చిత్తిలో వచ్చే శక్తితో 2 కోట్ల ౩0 లక్షల యూనిట్ల విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి చేయవచ్చు. అణు రియాక్టరు :

నియంత్రిత గొలుసుకట్టు చర్య ద్వారా విడుదలైన కేంద్రక శక్తిని వివిధ ప్రయోజనాలకు ఉపయోగపడే విధంగారూపొందించిన వ్యవస్థను అణు రియాక్టరు అంటారు. ఇవి రెందు రకాలు. విద్యుత్‌ ఉత్పత్తికి, రేడియో ఐసోటోపుల తయారీకి, అణు పరిశోధనకు ఉపయోగపడే రియాక్టర్లను పౌర రియాక్టర్లు అంటారు. యుద్ధ ప్రయోజనాలకు, బాంబుల తయారికి ఉపయోగించే రియాక్టర్లను మిలిటరి రియాక్టర్లు అంటారు. అమెరికాలో 229 రియాక్టర్లుంటే అందులో కేవలం 17 రియాక్టర్లు మాత్రమే పౌర రియాక్షర్లు. మన దేశంలో నిర్మించినవి, నిర్మించబోయేవి అన్నీ పౌర రియాక్టర్ల. అణు విద్యుత్‌ కేంద్రాలు :

కేంద్రక రియాక్టర్లలో కేంద్రకాల విచ్చిత్తి ద్వారా మొదట ఉష్పశక్తి విడుదలౌతుంది. ఈ వేడితో నీటిని ఆవిరిగా మారుస్తారు. ఈ ఆవిరి భారీ టర్పైన్లను తిప్పి దానికి అనుసంధానమైన జనరేటర్ల నుపయోగించి తద్వారా విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి చేస్తారు. జల, థర్మల్‌ విద్యుత్‌ కేంద్రాలలో కూడా ఇదే పద్దతిలో విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తారు. కాకపోతే జల విద్యుత్‌ కేంద్రంలో నీటి ప్రవాహ శక్తిని ఉపయోగించి టర్సైన్లను తిప్పితే థర్మల్‌, అణువిద్యుత్‌ కేంద్రాలలో నీటి ఆవిరితో టర్పైన్లను తిప్పుతారు. రియాక్టర్ల నిర్మాణం - పాటించవలసిన జాగ్రత్తలు :

మానవ లోపంవల్ల గాని లేదా ఏదో ఒక సాంకేతిక లోపం వల్ల గాని లేదా ప్రకృతి ప్రకోపం వల్ల గాని లేదా నియంత్రణ కడ్డిలు విఫలమైనా లేదా శీతలీకరణ వ్యవస్థ గాని, ఉష్ణవినిమయ వ్యవస్థగాని ఒక్క నిముషం పాటు మొరాయించినా రియాక్టరు గర్భం ఉష్ణోగ్రత ఇంతింతై వటుడింతై అన్నట్లు వేలాది డిగ్రీలకు పెరుగుతుంది. ఫలితంగా ఆవిరి పీడనం అధికమై రియాక్షరు పేలిపోతుంది. దీనినుంచి రక్షణ పొందటానికి

ఫి

టీ

రియాక్టరు గర్భం చుట్టూ కాంక్రీటుతో పదిమీటర్ల వెడల్పుగల గోడను రక్షణ కవచంగా నిర్మిస్తారు. రియాక్టరు చుట్టూ 2 కి.మీ. పరిధిలో గల ప్రదేశాన్ని రక్షిత ప్రదేశంగా ప్రకటిస్తారు. రెండు నుంచి ఐదు కిలోమీటర్ల పరిధిలో కేవలం పదివేల మంది ప్రజలకు మాత్రమే నివాసానికి అనుమతిసారు. 5 నుండి 10 కి.మీ. పరిధిలో 20 వెల మంది, ఆపైన 80 కి.మీ. పరిధిలో లక్షమంది నివాసముండవచ్చు. దీనర్ధం 10 కి.మీ. పరిధి వరకు మానవ నివాసానికి అనుకూలమైనది కాదు. ఆ పరిథిలో నివాసాలే కాదు. పంటలు, చెరువులు కూడా ఉండరాదు. వీలైనంత వరకు ఒకవైపు సముద్ర సరిహద్దు ఉండే విధంగా చూస్తారు. అయితే ఇదేమీ తప్పనిసరి నిబంధన కాదు. ఎటువంటి రియాక్టరు నిర్మాణంలో అయినా ఇటువంటి జాగ్రత్తలు తప్పుని సరి, అణువ్యర్థాలు :

అన్ని భౌతిక చర్యల మాదిరిగానే అణు రియాక్టర్లలో జరిగే కేంద్రక విచ్చిత్తి చర్యలలో రేడియో

ధార్మిక వ్యర్థాలను టన్నుల కొద్దీ వదులుతాయి. 1000 మెగావాట్ల అణు విద్యుత్‌ కర్మాగారం ఏటా

సగటున 800 టన్నుల వ్యర్థాలను అందిస్తుంది. అణురియాక్టర్ల నుంచి యురేనియమే కాకుండా ట్రీటియం, ఫృటోనియం, స్ట్రాన్నియం, సీసియం, అయోడిన్‌, కెనాన్‌, కార్బన్‌, హైడ్రోజన్‌ మొదలైన ధార్మికత స్వభావం కలిగిన వ్యర్థాలు విడుదలౌతాయి. ప్రతి రెడియో ధార్మిక మూలకానికి ఒక నిర్దిష్ట సమయం వరకు రేడియో వికిరణాన్ని విడుదల చేస్తూ క్షీణించే స్వభావం ఉంటుంది. రెడియో ధార్మిక మూలక పదార్ధం దానిలో సగం కావడానికి పట్టె కాలాన్ని అర్ధజీవిత కాలం అంటారు. ఈ అర్ధ జీవిత కాలం కొన్నింటికి సెకన్లలో ఉంటే మరికొన్నంటికి లక్షల సంవత్సరాలుంటుంది. కార్బన్‌ 15 అర్ధ జీవిత కాలం కేవలం 2.4 సెకన్లు, అయోడిన్‌ 131, కోబాల్ట్‌-56, సీసియం-187, ఫ్లటోనియం-289 మరియు యురేనియం-238ల అర్ధజీవిత కాలాలు వరుసగా 8 రోజులు, 77 రోజులు, 80 సం॥లు, 24110 సం॥ మరియు 4.5 మిలియన్‌ సంవత్సరాలు. అంత వీజీ కాదు :

అణు విద్యుత్‌ కేంద్రాలన్నీ రేడియోధార్మిక వ్యర్థాలను మిగులుస్తాయి. ఒక అణుకేంద్రం సంవత్సరానికి 12 ఘనపు మీటర్ల గరిష్ట స్థాయి వ్యర్థాలను ఇస్తుంది. అణు వ్యర్థాలు కనిష్ట న్థాయి, గరిష్ట స్థాయి అని రెండు రకాలు. అణు వ్యర్థాలను నిల్వచెయడం లేదా వదిలించుకోవడం అంత సులువేమీ కాదు. వ్యర్థాలను లోహపు పాత్రల్లో ఉంచి భూమిలోపల వేయి అడుగుల లోతులో పాతిపెట్టి వందల ఏళ్ళు సంరక్షించాల్సి ఉంటుంది. ఈ వ్యర్థాలు వందలు కాదు వేల సంవత్సరాల వరకు హాని చేస్తూనే ఉంటాయి. అందువలన అవి బలహీన పదేవరకు కాపు కాయాలి. వ్యర్ధాల తరలింపు కూడా ప్రమాదకరం. ఖర్చుతో కూడినది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా లక్షా యాభై వేల టన్నుల వ్యర్థాలు పోగుపడి ఉన్నట్లు అంచనా. యు.కె. ప్రభుత్వం ఒక ఘనపు మీటరు గరిష్ట న్ధాయి వ్యర్థాల నిర్వహణ కొరకు యాభై లక్షల నుంచి కోటి యాభై లక్షల రూపాయల

శ ?

గ వ్‌

వరకు ఖర్చు చేస్తోంది. అమెరికా నేమో విద్యుత్‌ బిల్లులో యూనిట్‌కి ఒక సెంట్‌ చొప్పున సెస్‌ విధించి వసూలు చేస్తున్నారు. విద్యుత్‌ బిల్లు మొత్తంలో ఒకశాతం సొమ్మును వ్యర్ధాల నిర్వహణ కొరకని వినియోగదారుల నుంచి కెనడా వసూలు చేస్తున్నది.

నిజానికి అణువ్యర్థాలను సరైన రీతిలో నిల్వ చేయగల లేదా శాశ్వతంగా వదిలించుకోగలిగిన వ్యవస్థ ప్రపంచంలో ఎవరికీ లేదు. తక్కువ, మధ్యస్థాయి వ్యర్థాలను మాత్రమే వదిలించుకోగలిగిన టెక్నాలజీ వున్నది. 1950 నాటి వ్యర్థాలను తొలగించటానికి బెక్టల్‌ అనే ఒక బహుళజాతి సంస్థ ఉన్నది. న్యూమెక్సికో లోని యూకా పర్వత శ్రేణిలో వ్యర్థాలను దాచే వ్యవస్థను అమెరికా ఏర్పాటు చేసుకుంటూ ఉన్నది. వ్యర్థాల నిర్వహణ, తరలింపు ఆర్ధిక భారంగా మారినందున అమెరికాతో సహా అన్ని దేశాలు అణువ్యర్థాలను కర్మాగార ప్రాంగణంలోనే భారజల కుంటలలో నిల్వ చేస్తున్నారు. దీనివలన ఆ ప్రాంతంలోని భూమి, జలం, వాతావరణం కాలుష్యం బారిన పడుతున్నాయి. అమెరికాది ధృతరాష్ట్ర కౌగిలి:

అణు ఒప్పందాల ప్రకారం ఆణు ఇంధనాన్ని ఏ దేశం అయితే సరఫరా చేస్తుందో ఆ దేశమే వ్యర్థాలను జాగ్రత్త చేయాలి. కాని అమెరికా అణు ఇంధనాన్ని సరఫరా చేసినపుడు చూపించే ఉత్సాహం వ్యర్ధాల తరలింపులో చూపించడం లేదు. మన దేశంలో తారాపూర్‌ అణు కర్మాగారం వద్ద నాలుగు దశాబ్దాలుగా అణు వ్యర్థాలు పోగుపడుతూనే ఉన్నాయి. ఆ వ్యర్థాలను తీసుకువెళ్ళాల్సిన అమెరికా తిరస్మరిస్తున్నది. పైగా వ్యర్ధాలను పునఃవినియోగం చేయటానికి అద్దు చెపుతూ ఆంక్షలు విధిస్తున్నది. అందుకే అమెరికాది ధృతరాస్త్ర కౌగిలి. స్వప్రయోజనాలే గాని ఇతరుల ప్రయోజనాలు దానికి పట్టవు. అణుకర్మ్నాగారం జక గుదిబండ :

సాధారణంగా, అణు రియాక్టరు జీవితకాలం 25 నుంచి 29 సం॥లు. జీవితకాలం పూర్తయిన తర్వాత అణువిద్యుత్‌ రియాక్టరును డీకమీషన్‌ (మూసివేత) చేయవలసిందే. అణు రియాక్టరు నిర్మాణానికి పది నుంచి పదిహేను సంవత్సరాలు తీసుకుంటే, మూసివేతకు 50 నుంచి 60 సం॥లు పడ్తుంది. నిర్మాణానికైన ఖర్చుకన్నా రెట్టంపు వ్యయం మూసివేతకవుతుంది. త్రీమైల్‌ ఐలాండ్‌ అణురియాక్టరును పాక్షికంగా మూసివేయటానికి 14 సం॥లు పట్టింది. సుమారు 837 మిలియన్‌ పౌండ్లు ఇప్పటికే ఖర్చుపెట్టారు. 70 మెగావాట్ల అణు విద్యుత్‌ రియాక్టరును మూయడానికి 1979 నుంచి అంటే 36 సం॥ నుంచి ఫ్రాన్స్‌ కుస్తీ . పడుతూనే వుంది. ఇప్పటికి దాదాపు 8500 కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేశారు. తగిలించుకుంటే వదిలించుకోలేమనేది సుస్పష్టం. అందుకే జీవితకాలం పూర్తయిన అణురియాక్టర్ల నిర్వహణ కాలాన్ని పొడిగించుకుంటూ పనిచేయిస్తున్నారు. పొడిగింపు అత్యంత ప్రమాదకరమైనా వదిలించుకోవడం ఆర్థిక భారంతో కూడింది కావున భరిస్తున్నారు. ప్రజల జీవితాలతో చెలగాట మాడుతున్నారు. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా

6 40 సం॥॥ల పైబడి పనిచేస్తున్న అణు రియాక్ట్షర్లే అధికంగా ఉన్నాయి. అందుకే అణువిద్యుత్‌ రియాక్టర్‌ అనేది ఓ గుదిబండ. భారతీయ అణు కార్యక్రమం : భారతదేశ అణుశాస్త్ర పితామహుడు శ్రీ హోమీ జహంగీర్‌ బాబా. భారత తొలి (ప్రధాని శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాల దార్భనికుడైన నెహ్రాగారి ప్రోత్సాహంతో హోమి బాబా భారత అణు కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టారు. పార్లమెంట్‌ చట్టం ద్వారా 1948లో భారత అణుశక్తి కమీషన్‌ (&౬0)ని, 1952లో మోనోజైట్‌ ఇసుక నుంచి థోరియంను వేరుపర్చే కర్మాగారాన్ని కేరళలోని ఆల్వాయ్‌లో, 1956లో పూర్తి స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో “అప్సర” అణు రియాక్టర్‌ను ట్రాంబేలో (ఇది ఆసియాలోనే తొలి రియాక్టరు) నిర్మించారు. రియాక్టర్ల అవసరాల కొరకు ఆరు భారజల ప్లాంట్లను నెలకొల్పి భారజల ఉత్పత్తిలో స్వావవలంబన సాధించారు. అణు విద్యుత్‌ కార్యక్రమాల రక్షణ బాధ్యత చూడటానికి పరమాణు శక్తి నియంత్రణ బోర్డు (ఉ౯౯8)ని 1988లో, న్యూక్షియార్‌ పవర్‌ కార్పొరేషన్‌ (॥?0ని 1987లో న్థాపించుకున్నాం. ఇప్పటివరకు 8 పరిశోధక రియాక్టర్లను నిర్మించుకోగా అందులో ఏడు స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో, ఒకటి కెనడా సహకారంతో నిర్మించుకున్నాం. ఎనిమిదింటిలో ధృవ మరియు కామిని రియాక్టర్లు మాత్రమె పనిచేస్తున్నాయి. 1969లో మహారాష్ట్రలోని తారాపూర్‌ వద్ద 220 మెగావాట్ల సామర్థ్యం కలిగిన రెండు అణు విద్యుత్‌ కేంద్రాలతో మొదలుపెట్టి, మొత్తం 5900 మెగావాట్ల విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేయగల 18 అణు విద్యుత్‌ కేంద్రాలు స్థాపించుకున్నాం. మరో 2800 మెగావాట్ల సామర్ధ్యం కలిగిన ఆరు కేంద్రాలు నిర్మాణంలో వున్నాయి. మరో ఆరు అణుకేంద్రాలను స్థాపించాలని భారత ప్రభుత్వం ఈమధ్యనే ప్రకటించింది. మనదేశంలో యురేనియం నిల్వలు కేవలం 6100 టన్నులు మాత్రమ. కాని ప్రపంచంలోనే థోరియం నిల్వలు (22800 టన్నులు) అధికంగా ఉన్న దేశాలలో మనది ప్రథమ స్థానం. థోరియం నిల్వలను దృష్టిలో పెట్టుకొని మూడంచెల అణు కార్యక్రమానికి బాబా ప్రణాళిక రచించారు. సహజ యురేనియంను ఇంధనంగా వినియోగించి అణు విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేసే పీడన భారజల రియాక్టర్లు (114/1) మొదటి దశకాగా, మొదటి దశలో ఉపయోగించిన ఇంధనాన్ని ఫృటోనియంగా మార్చి దానిని యురేనియం ఆక్సైడ్‌తో కలిపి ఇంధనంగా వినియోగించే ఫాస్ట్‌ బ్రీడర్‌ రియాక్టరు రెండవ దశ. రెండవ దశలో వచ్చిన యురేనియం-283ను థోరియంలతో కలిపి ఇంధనంగా వినియోగించడం మూడవ అంచె. పాలకులు ఈ మూడంచెల కార్యక్రమానికి సహకరించి యుంటే 2030 నాటికి మన దేశం అణువిద్యుత్‌ ఉత్పత్తి సాధించడం బాబా గారి ధ్యేయం. అణుసాంకేతిక పరిజ్ఞానంలో అనగా యురేనియం శుద్దిచేయడం,

క్‌ / ఫ్లటోనియంను వేరుచేయడం, పీడన వెజల్స్‌, టర్సైన్‌ కంట్రోల్‌ సిస్టం వంటి అనేక విషయాలలో స్వయంసమృద్ధిని సాధించాం. అణు ఒప్పందాల రూపంలో అమెరికా కబంధ హసాలలో మన పాలకులు చిక్కుకోకుండా ఉండివుంటే 15౧0 మాదిరి అణురంగంలో కూడా దూకుడు ప్రదర్శించి ఉండేవాళ్ళం. ఇప్పుడు పరాధీనత కారణంగా అమెరికా, జర్మనీ, ప్రాన్స్‌లకు పనికిరాని అణురియాక్టర్లను మనం కొనాల్సిన దుస్పితి. ధి

అణు విద్యుత్‌ కేంద్రాలు - పొంచివుండే ప్రమాదాలు:

సాధారణంగా 100 మెగావాట్లు లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ సామర్థ్యం కలిగిన రియాక్టర్లకు 60 టన్నుల యురేనియం ఇంధనం అవసరం. ఈ మొత్తాన్ని ఒక్కచోటే నిల్వ చేయకూడదు. చేయరు కూడా. కడ్డీల రూపంలోకి మార్చి గ్రాఫైట్‌, అల్యూమినియం, జిర్కోనియం, లేదా స్టెయిన్‌లెస్‌ స్టీలు లాంటి లోహాలతో చేసిన పాత్రలు లేదా గొట్టాలలో ఉంచి రియాక్టరు గర్భంలో నిల్వ చేస్తారు. ఈ ఇంధన గొట్టాలలోకి మందగతి న్యూట్రానులను పంపినపుడు స్వయంపోషక శృంఖల విచ్చిత్తి చర్య ప్రారంభమై అత్యధిక ఉ ష్ణశక్తి జనిస్తుంది. రియాక్టరు గర్భం క్రింద ఉండే శీతలీకారిణి ఈ ఉష్టాన్ని గ్రహించి, యాంత్రిక శక్తిగా మార్చి టర్బయిన్లను తద్వారా జనరేటర్‌ను పనిచేయించి విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి చేస్తుంది.

సాంకేతికలోపం వల్ల గాని, లేదా మానవ తప్పిదం వల్ల గాని శీతలీకరణ వ్యవస్థ లేదా ఉష్ణ వినిమయ వ్యవస్థ ఒక్క నిముషం పాటు విఫలమైనప్పటికీ రియాక్టరు గర్భంలోని ఉష్ణోగ్రత ఒక్కసారిగా వేలాది డిగ్రీలకు పెరిగి తద్వారా ఆవిరి పీడనం పెరిగి రెప్పపాటు కాలంలో రియాక్టరు పేలిపోతుంది. ఈ తరహా ప్రమాదాన్ని ౬06% - [055 00001606 06166౧6అంటారు. అంటే శీతలీకారిణి వైఫల్య ప్రమాదమన్న మాట.

సాధారణంగా అణువిద్యుత్‌ కేంద్రాలలో

1. శీతలీకరణ ప్రక్రియ ఒక్క నిముషం ఆగిపోయినా,
2. _ జీవితకాలం ముగిసినా అణురియాక్టర్లను పనిచేయిస్తూ కొనసాగిస్తే, త) రియాక్టర్ల రక్షణ కవచ గోడలలో పగుళ్ళు సంభవించినపుడు,
3. _ సాంకేతికత - మానవుల మధ్య సమన్వయం లేకపోయినా,
4. _ ప్రకృతి వైపరీత్యాల కారణంగా ప్రమాదాలు జరుగుతాయి.

8

ప్రమాదాలు తథ్యం :

రియాక్టర్ల రూపకల్పన మొదలుకొని, నిర్మాణ ప్రణాళిక, స్థల ఎంపిక, పరికరాల తయారీ, యంత్రాల ప్రతిష్ట అనుసంధానం, పరీక్షించుట, నిర్వహణ, రిపేర్లు మరియు మేనేజిమెంట్‌ వరకు అన్ని సందర్భాలలోను మానవ వనరుల జోక్యం ఉంటుంది. మానవ సామర్థ్యాల మీద ఆధారపడిన అణువిద్యుత్‌ కేంద్రంలో ప్రమాదాలు అనివార్యం.

అంతర్గతంగా ఉత్పన్నమయ్యే అధిక ఉష్ణం, వత్తిడి, శీతలీకరణ, అరుగుదల, పరికరాల కాలం చెల్లడం, మానవ నిర్వహణ వంటి కారణాల వళ్లే కాకుండా బాహ్యంగా అనుకోకుండా అకస్మాత్తుగా వచ్చే భూకంపాలు, వరదలు, టోర్నడోలు, తుఫానులు, సునామీలు వంటి ప్రకృతి విపత్తుల కారణంగా కూడా ప్రమాదాలు సంభవిస్తాయి. ఇప్పటివరకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా దాదాపు 60 పెద్ద ప్రమాదాలు సంభవిస్తే అందులోఎక్కువ భాగం శీతలీకారిణి వైఫల్యం చెందడం వల్ల అంటే [06% తరహా ప్రమాదాలే ఎక్కువగా జరిగాయి. అణువిద్యుత్‌ వ్లాంట్లను విన్ఫోటానికి సిద్ధంగా ఉండే ఆత్మాహుతి దళ సభ్యుల లాంటివని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. గ్రీన్‌ విద్యుత్తా? డర్గీ విద్యుత్తా?

అణు విద్యుత్‌ కేంద్రాలకు ఆహారం యురేనియం. గనులలో లభించే యురేనియం-288 విచ్చిత్తికి పనికిరాదు. అందువలన ముడి యురేనియంను గనులనుంచి తీసే ప్రక్రియ మొదలుకొని శుద్ధి చేయడం, అచ్చులుగా రూపొందించడం, రసాయన ప్రక్రియకు గురిచేసి విచ్చిన్నశీలి (౮-235)గా మార్చి ఇంధనంగా సిద్ధంగా ఉంచేవరకు అనేక వ్యర్థాలు వెలువడుతాయి. ముఖ్యంగా రేడాన్‌ వాయువు వెలువడి వాతావరణంలో కలుస్తుంది. ఇది పర్యావరణానికి హానికరం. అణుఇంధన తయారి ప్రక్రియలో కూడా హరిత గృహ వాయువులు ముఖ్యంగా కార్బన్‌డయాక్సైడ్‌ అధిక మొత్తంలో విడదుదలౌతుంది.

అలాగే వ్యర్థ ఇంధన కడ్డీలను నిల్వ చేయడానికి కావలసిన శాశ్వత స్థావరాలు లేనందున పునఃవినియోగం చేసే సందర్భంలో అనేక రేడియో ధార్మిక వ్యర్థాలు, రేడియో కార్భన్‌డయాక్షైడ్‌ లాంటివి వాతావరణంలో కలిసి పర్యావరణానికి, కార్మికులకు హాని కలిగిస్తుంటాయి. శీతలీకరణ కొరకు వినియోగించే నీటిద్వారా కూడా రేడియో ధార్మిక వ్యర్థాలు చెరువులు, నదులు, సముద్రాలలోకి చేరుతుంటాయి.

రేడియో ధార్మిక వ్యర్థాలను వడపోసి ఆపగలిగిన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం నేటికీ లేదు. వెయ్యి హిరోషిమా బాంబులకు సమానమైన రేడియో ధార్మిక కాలుష్యం ఒక్క రియాక్టరు ఇస్తుంది. అందువల్ల అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం అత్యంత ప్రమాదకరమే కాకుండా కాలుష్యకారకం కూడా. అందుకని ఇది డర్టీ విద్యుత్తే.

న 0 ఎక్కడా లెక్కలు లేవు - ఎవరూ చెప్పలేరు :

నిర్దశించిన స్థాయికన్నా తక్కువ రేడియో ధార్మికతను నియంత్రణ యంత్రాలు గుర్తించినపుడు కేంద్రక రియాక్టర్లనుంచి రేడియో ధార్మిక వ్యర్థ నీటిని పరిసరాలకు వదులుతారు. అనుమతించబడిన స్థాయి కలిగిన వ్యర్థాలు అనగానే అదేమి ప్రమాదరహితమని చెప్పలేము. నిర్దేశించిన స్థాయి అనేదానికి సరైన నిర్వచనాలు కూడా లేవు. నిజానికి ఎంత రేడియో ధార్మికత, ఏ స్థాయి కాలుష్య కారకాలు, ఎంత దూరం వరకు విస్తరిస్తాయో కూడా సరైన అంచనాలు లేవు.

“మానవునిచే తయారుచేయబడిన అత్యంత ప్రమాదకరమైన, రుగ్మతలను కలిగించే పదార్ధం ఈ ప్రపంచంలో ఉంది అంటే అది అణువ్యర్థమె” అని 2003లో అమెరికా జనరల్‌ అకౌంటింగ్‌ కార్యాలయ నివేదిక స్పష్టం చేసింది. రేడియో ధార్మికత అంటే ఏమిటి? దాని ప్రభావం ఎలా ఉంటుందో ఇప్పుడు

• తెలుసుకుందాం. ఇంచుగలదు - అందులేదన్న సందేహం వలదు:

భక్త ప్రహ్లాద సినిమాలో బాల ప్రహ్లాదుడు తండ్రి హిరణ్యకశిపుడితో ఈశ్వరుడిని గురించి “ఇందు గలడందు లేడన్న సందేహంబు వలదు.... ఎందెందు వెదకి చూచిన అందందే గలడు...” అన్నట్లు అణు రియాక్టర్ల పేలుళ్ళతోనే మనం రేడియో ధార్మికత బారిన పడటం లేదు. మనం తినే తిండిలో, తాగే నీటిలో,

|. పీల్చే గాలిలో, చేసుకునే వైద్యపరీక్షల్లో నులివెచ్చని సూర్య కిరణాలతో పాటు, అంతరిక్షం నుంచి వచ్చే అదృశ్య కిరణాల నుంచి ప్రతిరోజు అనుక్షణం రేడియో ధార్మికతను స్వీకరిస్తున్నాం. ఇంకా చెప్పాలంటే భూమ్మీద రేడియో ధార్మికత లేని ప్రదేశం ఏది వుండదంటే అతిశయోక్తి కాదు. మన శరీరం వందలకోట్ల రేడియో ధార్మిక కణాలకు నిలయమై ఉంటుంది. ఇందులో సగం పొటాషియం-40 మూలకం నుంచి వస్తుంది. మిగిలిన మొత్తం కార్బన్‌, హైడ్రోజన్‌ల ద్వారా అందుతూ ఉంటుంది. ఇంకోలా చెప్పాలంటే మన శరీరంలో లక్షా ఇరవై వేల పీకో క్యూరీల రేడియో ధార్మికతను కలిగియుంటుంది. దినిని ఉపయోగించుకొని జీవక్రియలు జరుపుకొంటుంది సూర్యుడితో పాటు. అంతరిక్షం నుంచి విడుదలయ్యే రెడియో ధార్మిక శక్తి దీనికి అదనం. ఎలా కొలుస్తారు?

రేడియో ధార్మికతను కొలిచేందుకు ఉపయోగించే ప్రమాణం 'రెమ్‌”%. ఏదైనా వస్తువులోకి ఎంత రేడియో ధార్మికత చేరిందో 'రెమ్‌'లలో చెబుతారు. ఒక కేలరీ శక్తిని పది లక్షల భాగాలు చేసినపుడు అందులో రెండు భాగాలు 'రెమ్‌'కి సమానం. రెమ్‌లో వెయ్యో వంతును మిల్లీ రెమ్‌ అని, పదిలక్షల వంతుని మైక్రో రెమ్‌” అని పిలుస్తారు. నిర్దిష్ట పదార్థంలో శక్తిని విడుదల చెసే పరమాణువుల సంఖ్యను 'క్యూరి' అనే

శే0 ప్రమాణంతో కొలుస్తారు. ఉదాహరణకు ఒక కూరి పదార్థంలో రేడియో ధార్మికతను విడుదల సుమారు 37000 కోట్ల పరమాణువులుంటాయి. 1క్యూరి = 8౫ 10 బెకరళ్ళు. బెకరల్‌ అనగా సెకనుకొక విఘటనము. రేడియో ధార్మిక మోతాదును రెమ్‌లలోనే కాకుండా గే (6౧, సీవర్ట్‌ (5౪), రాడ్‌ ప్రమాణాలలో కూడా కొలుసారు. ఒక సీవర్ట్‌ = 100 రాడ్‌ = 1 జౌలు /కి.గ్రా. ఒక సీవర్ట్‌ = 100 రెమ్‌లకు సమానం. ఎంత ముద్దు? ఇది ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించె అంశం. ఎంత రేడియో ధార్మికతకు గురైతే ఏయే ప్రభావాలు ఆరోగ్యపరంగా _ఎదుర్కొంటాము అనేదానికి శాస్త్రీయమైన జవాబు లేదు. శాస్త్ర పరిశోధనలు జరుగలేదు. 1928లో ఓ నిపుణుల బృందం సంవత్సరానికి 30 నుంచి 70 రెమ్‌ల రేడియో ధార్మికతను భరించవచ్చు అని చెప్పారు. 1950లో దానిని 15 రెమ్‌లకు కుదించారు. 5 రెమ్‌లకు మించి రేడియో ధార్మికతకు గురికాకూదడదని 1956లో తేల్చారు. అంతర్జాతీయ రేడియోలాజికల్‌ ప్రొటెక్షన్‌ కౌన్సిల్‌ (1029) వారు అణు కర్మాగార కార్మికులకు సంవత్సరానికి 5000 మిల్లీ రెమ్‌ల వరకు, సాధారణ పౌరులకు 500 మిల్లీ రెమ్‌ల వరకూ ఇబ్బంది లేదని ప్రకటిస్తే, ఎన్విరాన్‌మెంటల్‌ ప్రొటెక్షన్‌ ఏజన్సీ (5%) వారు కార్మికులకు 500 మిల్లీ రెమ్‌లుగా సాధారణ ప్రజానీకానికి 25 మిల్లీ రెమ్‌లుగా నిర్దారించారు. క్యాన్సర్‌ బారిన పడకుండా చేయగలిగిన ధార్మిక మోతాదును కనీస విలువ చెప్పలేమని కొంతమంది నిపుణులు వ్యక్తపరుస్తున్నారు. , తక్కువ సమయంలో లక్ష మిల్లీ రెమ్‌ల మోతాదు సోకినా దుష్ప్రభావాలను నిలుపుదల చేయవచ్చు. అతి తక్కువ సమయంలో అయిదు లక్షల మిల్లీ రెమ్‌ల రేడియో ధార్మిక శక్తిని గ్రహిస్తే మాత్రం మరణం తప్పదు. 375000 నుంచి 600000 మిల్లీ రెమ్‌ల వరకు రేడియో ధార్మికతకు గురైనవారు కనీసం సగం మంది మూడు నెలల్లోనే మృత్యువాత పడతారు. అమెరికాకు చెందిన స్ర్రాట్‌ఫోర్‌ సంస్థ ఏడాదికి ఒక వ్యక్తి 620 మిల్లీ రెమ్‌ల రేడియో ధార్మికతను మించి గ్రహించకూడదు అని చెప్పంది. నిజానికి దీనిపై నిర్దిష్ట పరిశోధనలు లేవు. రేడియో ధార్మిక వికిరణాలన్ని ఒకేరకమైన ప్రభావాన్ని జీవసంబంధ ప్రక్రియలపై చూపిస్తాయని నిర్దిష్టంగా చెప్పలేము. 1986 చెర్నోబిల్‌ అణు కేంద్ర ప్రమాదంలో రక్షణ సిబ్బంది 80000 నుంచి 16 లక్షల మిల్లీ రెమ్‌ల మోతాదుకు గురైనారు. పుకుషిమా అణు రియాక్టరు ప్రమాదం జరిగినపుడు గంటకు 500 మైక్రా సీవర్డ్స్‌ అంటే 50000 మిల్లీ రెమ్‌ల రేడియో ధార్మికత వెలువడిందని నిపుణుల అంచనా. పుకుషిమా సంఘటనలో రేడియేషన్‌ స్ధాయి ఏడాదిలో ఒక మనిషి గ్రహించిన దానికంటే 400 రెట్లు ఎక్కువగా ఉన్నదని నిర్ధారించారు. పుకుషిమాకు 165 కి.మీ. దూరంలో ఉన్న అమెరికా యుద్ధనౌక

ల క్షే్ష

రోనాల్డ్‌ రీగన్‌ తొలుత ఈ రేడియేషన్‌ని గుర్తించింది. ఇది ఎలా విస్తరిస్తుందో చెప్పటానికి ఇదొక ఉదాహరణ చాలు. రేడియో ధార్మికత ప్రభవం వల్ల మనిషి నిలువెల్లా క్షిణించి పోయినా అది ఒకరినుంచి ఒకరికి వ్యాపించే అంటేవ్యాధి మాత్రం కాదు. నిలువెల్లా దహించివేస్తుంది :

భారీ మోతాదులో రేడియేషన్‌ శరీరానికి తాకినపుడు శరీర కణాల్లోని మూలక పరమాణువుల్లో ఎలక్ష్రానులు లోపించి ఫ్రీ రాడికల్స్‌ ఏర్పడతాయి. కోల్పోయిన ఎలక్ష్రానులను తిరిగి పొందే క్రమంలో ఈ ఫ్రీరాడికల్స్‌ పరిసరాల్లోని రసాయన బంధాలను తెంపేస్తాయి. ఫలితంగా మరిన్ని ఫ్రీరాడికల్స్‌ ఏర్పడతాయి. దీంతో కణజాలం, డి.యన్‌.ఏ., టిష్యూస్‌ల సమగ్రత దెబ్బతింటుంది. ఫలితంగా శరీర కణాలు మూకుమ్మడిగా మరణిస్తాయి. క్యాన్సర్‌ అభివృద్ధి చెందుతుంది. జన్యుపరమైన మార్పులు మొదలౌతాయి.

అణు ప్రమాదాలు సంభవించినపుడు రేడియో హైడ్రోజన్‌, రేడియో కార్చన్‌లు లాంటివి అధిక ' స్థాయిలో విడుదలై మానవ శరీరంలోకి చొరబడి ప్రొటీన్లను, కార్పొ హైద్రేట్లను, కొవ్వు కణాలను ప్రభావితం చేసాయి. గర్భస్థ పిండాలు, శిశువులు వీటి ప్రభావానికి త్వరగా గురౌతారు. వారి శరీరంలో కణ విభజన వేగవంతంగానూ, జరగాల్సిన దానికన్నా అధిక స్థాయిలోను జరిగి అనారోగ్యానికి, అంగవైకల్యానికి, మానసిక రుగ్మతలకు, కేన్సర్‌కు దోహదమవుతుంది.

రేడియో ధార్మిక వికిరణాన్ని శోషించుకునే మోతాదు, తీవ్రతలను బట్టి మనిషి శరిరంలోని అవయవాలు ప్రభావితమవుతాయి. జుట్టు రాలిపోవడం, తలనొప్పి, వికారం, స్పృహ కోల్పోవడం, బలహీనంగా అనిపించడం, నోటిపూత, మంట, చిగుళ్ళవాపు, పంటి వ్యాధులు, రక్తస్రావం జరుగుతుంది. అయోడిన్‌-181ని థైరాయిడ్‌ గ్రంథి శోషించుకోవడం వల్ల థైరాయిడ్‌ క్యాన్సర్‌ వచ్చి ప్రమాదం ఉంది. సీసియం-187 శరీర అంతర్భాగంలోకి చేరుతుంది. చర్మం ఎర్రబారడం, మంట, దద్దుర్లు, పొక్కులు, రక్తం స్రవించడం వంటివి సంభవిస్తాయి. స్థాన్నియం-89 ఎముకల్తోకి, ఊపిరితిత్తులలోకి సులువుగా చేరుతుంది. ధీని కారణంగా పొడిదగ్గు, గొంతులో మంట, బ్రాంకైటిస్‌, ఊపిరి తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది రావడం, 48 గంటల్లోనే తెల్ల రక్తకణాల సంఖ్య 50% తగ్గి వ్యాధులు సోకుతాయి. వాంతులు, విరేచనాలు, కడుపులో వికారం, మంట అనిపిస్తుంది. అంతేకాకుండా అల్సర్లు, రక్త విరేచనాలు కలుగుతాయి. రక్తహీనత, రక్తం గడ్డకట్టడం, రక్తస్రావం, ప్లేట్‌లెట్‌ల సంఖ్య గణనీయంగా పడిపోయి మరణానికి చెరువవుతారు. ఛాతీలో నొప్పి, గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం లాంటివి, గుండెల్లో మంట లాంటివి ఎదుర్కొంటారు.

'నేషనల్‌ రీసర్చ్‌ కౌన్సిలొ వారి 7వ నివేదిక ప్రకారం రేడియేషన్‌కి ఏస్థాయిలో గురైనా అది ప్రమాద రహితమని చెప్పలేము.

ల్సి “ క

క2

అణు దుర్ధటినలు:

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇప్పటివరకూ జరిగిన అణు రియాక్టర్ల ప్రమాదాలు దాదాపు 2000. అందులో పెద్ద ప్రమాదాలు అరవై వరకూ ఉంటే ప్రజలందరి దృష్టికొచ్చిన అతి పెద్ద ప్రమాదాలు నాలుగు. అవి 1) విండ్‌స్కేల్‌ ఫైర్‌ (1959), 2) త్రిమైల్‌ ఐలాండ్‌ (1979), 3) చెర్నోబిల్‌ (1986), 4) పుకుషిమా దైచి (2011). అరవై వరకూ జరిగిన పెద్ద ప్రమాదాల్లో ఎక్కువ భాగం శీతలీకారిణి వైఫల్యం కారణంగా జరిగే [00 తరహా ప్రమాదాలే. వింద్‌స్కేల్‌ ఫైర్‌ :

1957 అక్టోబరు 10న బ్రిటన్‌ వాయవ్య తీరంలో ఉండే కంబర్‌ల్యాండ్‌ ప్రస్తుతం కంబ్రియాగా పిలువబడే ప్రాంతంలో మిలిటరీ అవసరాల కొరకు నిర్మించుకున్న ఒకటవ అణు రియాక్టరులో ప్రమాదం జరిగింది. గ్రేట్‌ బ్రిటన్‌ చరిత్రలో ఇది అత్యంత పెద్ద అణు ప్రమాదం. ఇది [౬06% తరహా ప్రమాదం. మూడు రోజులపాటు ఇంధనం మండుతూనే ఉన్నది. దాదాపు 1800 సెల్సియస్‌ ఉష్ణోగ్రత నమోదయింది. బ్రిటిష్‌ ప్రభుత్వం ప్రమాద సమాచారాన్ని చాలా గోప్యంగా ఉంచారు. త్రిమయైల్‌ ఐలాండ్‌ ప్రమాదం :

అమెరికా భూభాగంపై నేటివరకు జరిగిన అత్యంత ప్రమాదకర దుర్హటన ఏదన్నా ఉన్నది అంటే అది 19779 మార్చి 28న పెన్సిల్వేనియా రాష్ట్రంలోని డౌఫిన్‌ కౌంటిలో నిర్మించబడియున్న రెండవ త్రీమైల్‌ ఐలాంద్‌ అణు రియాక్షరులో జరిగిన ప్రమాదమే. ఇది [00 తరహా ప్రమాదం. కోర్‌ పాక్షికంగా కరిగిన కారణంగా జరిగింది. ప్రధాన కారణం మానవ తప్పిదం. అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థ (155) సూచించే 7 ప్రమాద స్థాయిలలో ఇది 5వ స్థాయి ప్రమాదం. అత్యంత ప్రమాద న్థాయి (7) కన్నా రెండు స్థానాలు తక్కువ.

ఈ ప్రమాదంలో 13 మిలియన్‌ క్యూరీల రేడాన్‌ వాయువులు, 20 క్యూరీల కన్నా తక్కువ ధార్మికత కలిగిన అయోడిన్‌-131లు విడుదలై వాతావరణంలో కలిశాయి. సుమారు 2.28 మిలియన్‌ గ్యాలన్ల నీటిని రియాక్టరును శుభ్రం చేయడానికి వినియోగించారు. ఒక బిలియన్‌ అమెరికా డార్లను నష్ట పరిహారం క్రింద చెల్లించారు. రియాక్టరు నుంచి గాలివాటం దిశలో నివసిస్తున్న వారిలో ఎక్కువ మంది థైరాయిడ్‌ క్యాన్సర్‌ బారిన పడ్డారు.

అయితే ఎంతమంది చనిపోయారు, ఎంతమంది అనారోగ్యం పాలయ్యారు, ఎ౦తమందికి కేన్సర్‌ సోకింది లాంటి ప్రశ్నలకు జవాబు అధికారికంగా ప్రకటించకుండా గోప్యంగా ఉంచారు. నష్టం అధికంగా జరిగి ఉంటుందని అంచనా. ఈ ప్రమాదం తర్వాత అంటే 1979 నుంచి అమెరికా ఒక్కటంటే ఒక్క అణు

ళ్‌ /

కే విద్యుత్‌ కర్మాగారాన్ని నిర్మించలేదంటే ప్రమాద తీవ్రతను అర్ధం చేసికోవచ్చు. చెర్నోబిల్‌ దుర్ధటన : అప్పటి సోషలిస్టు సోవియట్‌ రష్యాలోని ఉ(కైయిన్‌ రాష్ట్రంలో యుఖై వేల జనాభా నివాసమున్న ప్రిష్యట్‌ నగరానికి సమీపంగా నిర్మించబడిన రియాక్టరు ఇది. నాలుగు అణు రియాక్టర్లను అక్కడ నిర్మించారు. పూర్తిన్ధ్థాయి విద్యుత్‌ ఉత్పత్తిని సాధించాలని నాల్గవ అణురియాక్టరును ప్రయోగాత్మకంగా పరీక్షిస్తున్న సందర్భంలో అనుకోకుండా ఈ ప్రమాదం జరిగింది. 1986 ఏరప్రిల్‌ 26న ఈ విస్పోటనం జరిగింది. ఇదికూడా [06% తరహా ప్రమాదం. ఈ ప్రమాదం విండ్‌ స్కేలులో 7వ స్థాయి ప్రమాదంగా నమోదయింది. లో మానవ తప్పిదం కారణంగా ప్రపంచంలో జరిగిన తొలి అత్యంత పెద్ద దుర్శటనగా చెప్పవచ్చు. సి నేటికీ ఏం జరిగిందనే దానిపై వాస్తవ స్థితిని రష్యా బయట పెట్టలేదు. నిజాన్ని దాచడానికి అన్నిరకాల ప్రయత్నాలు చేశారు. దుర్హటన పర్యవసానాలను ప్రపంచ ప్రజానీకానికే కాదు, కనీసం వారి దేశ ప్రజలకు కూడా చెప్పలేదు. స్వీడన్‌లో రేడియో ధార్మిక ప్రమాద ఘంటికలు గుర్తించిన తరువాత గాని కొన్నివిషయాలు చెప్పక తప్పలేదు. అధికారికంగా ప్రకటించక పోయినా మూడు మిలియన్‌ క్యూరీల సీసియం-139, 47 మిలియన్‌ క్యూరీల అయొడిన్‌-131 వాతావరణంలోకి విడుదలై ఉంటుందని అంచనా. .

• ఎనభై నుంచి తొంభై శాతం అణు ఇంధనం వాతావరణంతో అనుసంధానమైంది.
• 77000 చ. మైళ్ళ పరిధిలోని భూభాగం రేడియో ధార్మిక కాలుష్యానికి గురికాగా అందులో 1100 చ.మైళ్ళ భూభాగం ప్రాణులకు నివాసయోగ్యం కానిదని ప్రకటించారు. నేటికీ అదే స్ధితి.
• _రియాక్టరు పైన ఉన్న 1200 టన్నుల మూత ఎగిరిపోవడంతో రేడియో ధార్మిక పదార్థాలు వాతావరణంలోకి వెదజల్లబడి యూరప్‌ అంతా, ఇంకా చెప్పాలంటే ఉత్తరార్ధ గోళం అంతా వ్యాపించాయి. దాదాపు 20 దేశాలు ప్రభావితమయ్యాయి. ఆ మూడున్నర లక్షల మందిని తరలించారు.” లక్షా యాభైవేల మంది కట్టుబట్టలతో ఇళ్ళూవాకిళ్ళు . వదిలి వెళ్ళవలసి వచ్చింది. ఆ 31 మంది చనివోయారు. 281 మందికి నయంకాని గాయాలైనాయి. 20 లక్షల మంది ధార్మికతకు గురికాగా అందులో అయిదున్నర లక్షల మంది పిల్లలు, థైరాయిడ్‌ క్యాన్సర్‌ బాధితులు పెరిగారు. | నాల్లవ వంతు అటవీ ప్రాంతం, 182 గనులు, 350 పరిశ్రమలు కాలుష్యం బారిన పడి మూత పడ్డాయి. | జ |

కేశ లా బెలూరియస్‌ రాష్ట్ర ఆర్ధిక పరిస్థితిని ఒక్క కుదుపు కుదిపింది. సంవత్సరానికి 700 మిలియన్‌ డాలర్ల నష్టాన్ని చవిచూచింది. అంతేకాకుండా 5వ వంతు వ్యవసాయ భూభాగాన్ని బెలారస్‌ కోల్పోయింది.

• మొత్తం నష్టం అంచనా 285 బిలియన్‌ డాలర్లు. 1985 నాటి అంచనాల ప్రకారం ఆనాటీ 32 దేశాల వార్షిక బడ్జెట్‌కు సమానం. 30 ఏళ్ళ నాడు జరిగిన ఈ దుర్హటన ఓ పీడకల. హిరోషిమా, నాగసాకిలు తక్షణ విలయాన్ని సృష్టిస్తే చెర్నోబిల్‌ దుర్దటన అంతకు మించిన దిర్ధక్రాలిక విలయాన్ని సృష్టించింది. శ పుకుషిమా దైచి విలయం : ్ర . ఈ మధ్యకాలంలో, ఓ ఐదేళ్ళ క్రితం మనకు తెలిసి జరిగిన అతి పెద్ద ప్రమాదం ఇది. సముద్ర ళ్‌ గర్భంలో వచ్చిన భీకర భూకంపం, దాన్నించి ఉద్భవించిన సునామి కలిసి జపాన్‌ ఈశాన్య ప్రాంతంలోని | పుకుషిమా దైచిలో నిర్మించియున్న ఆరు అణు విద్యుత్‌ కేంద్రాలు విస్ఫోటం చెందాయి. 2011 మార్చి 1న పోటెత్తిన వరదల కారణంగా గ్రిడ్‌ విఫలమై విద్యుత్‌ అందక శీతలీకరణ ప్రక్రియ నిలిచి ఉష్పశక్తితో -” పెరిగిన వత్తిడికి రియాక్టర్లు బద్దలయ్యాయి. ఇదీ [006 తరహా ప్రమాదం. ఈవెంట్‌ స్కెలులో ఇదీ 7వ ;;..... స్థాయి ప్రమాదంగా నమోదయింది. శ్రీమైల్‌ ఐలండ్‌ ప్రమాదంకన్నా వందరెట్లు అధికంగా ప్రమాదమైంది. ఇప్పటికి 2000 మంది చనిపోయారు. 1 ఆ లక్షా ఇరవై వేల పైచిలుకు ప్రజల్ని వారి నివాసం నుంచి దూరంగా తరలించారు. = దాదాపు 12000 మంది కార్మికులు అధిక రేడియో ధార్మికతకు గురయ్యారు. ఆ షుమారు 250 మిల్లీ సీవర్ట్‌ల రేడియో ధార్మికత విడుదలై ఉంటుందని అంచనా. సమీప భవిష్యత్తులో కేన్సర్‌ వ్యాధితో ఐదు వేల మంది చనిపోతారని అంచనా. .... =... పోస్ట్‌ ట్రామా ఫ్రైస్‌ డిజార్టర్‌, డిప్రెషన్‌ లాంటి మానసిక రుగ్మతలను ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్నారు.
• శిశు మరణాల రేటు పెరిగింది. ప్రాణంతో బిడ్డలను కనడం తగ్గిపోయింది. ఆ టోక్యోలోని కొంత భాగంతో సహా 8% జపాన్‌ భూభాగం కాలుష్యం బారిన పడింది.
• జపాన్‌ పైబడిన ఆర్థిక భారం ఇరవై నుంచి ముప్ఫై లక్షల కోట్లరూపాయలు. .- లా ఇక్కడ వెలువడిన రేడియో ధార్మికత ఐరోపా, అమెరికా వరకు పాకినట్లు బుజువులున్నాయి. శ జ గ '

కేక్‌ మనదేశంలో:

1979లో తారాపూర్‌ అణు రియాక్టరులో రేడియో ధార్మిక పిన్‌ హోల్‌ లీక్‌ పెద్ద ఎత్తున జరిగి దాదాపు 800 మంది కార్శ్మకులు అథిక రేడియో ధార్మికతకు గురైనారు. 1981లో రాజన్యాన్‌ అణువిద్యుత్‌ కర్మాగారంలోని యూనిట్‌-1లో పెద్ద ప్రమాదం జరిగి మూసివేశారు. ఈ ప్రమాదం ముగ్గురు ఇంజనీర్లు మరణించగా అందులో ఇద్దరు అక్కడికక్కడే మరణించారు. 1987లో కల్పాక్కం లోను, 1998లో బులంద్‌ షహర్‌లోను, 1995లో కోటా కర్మాగారంలోనూ ప్రమాదాలు చోటు చేసుకున్నాయి. 1998లో నరోరా అణు కర్మాగారంలో అనుకోకుండా చెలరేగిన మంటలు కర్మాగారంలోని అనేక కేబుళ్ళను ధ్వంసం చేశాయి.

గ్‌ అయితే రియాక్టరును వెంటనే ఆపి వేయటంతో అతి పెద్ద ముప్పు తప్పింది. 2008లో కల్పక్కం కర్మాగారంలో ఓ వాల్వ్‌ పనిచేయక పోవడంతో రేడియేషన్‌ వెలువడింది. కొన్నేళ్ళపాటు ప్లాంటును మూసివేశారు.

ఓ భూకంపాలు, సునామిలే కాదు, ఇతర కారణాలతో కూడా ప్రమాదాలు జరగవచ్చు ననడానికి నిదర్శనాలుగా మన దేశంలో జరిగిన ప్రమాదాలు నిలుస్తాయి.

ఈ ప్రమాద ఛాయలు ఇంతటితో ముగిసి పోయాయని అనడానికి వీలు లేదు. కొన్ని ఏళ్ళ తరబడి వెంటాడుతూనే ఉంటాయి. సోవియట్‌ యూనియన్‌ ఆర్థికంగా చితికిపోయి 1989-90 మధ్య కాలంలో ఎలా కుప్పకూలిపోయిందో అటువంటి ప్రమాదమే జపాన్‌కు పొంచివున్నట్లు నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

చెర్నోబిల్‌, పుకుషిమా దుర్శటనలు జరిగినపుడు ఆయా దేశాల అధినేతులగా ఉన్న గోర్బచెవ్‌, నాటోకాన్‌ లిద్దరూ బహిరంగంగా అణు విద్యుత్‌ను వ్యతిరేకించారు. జపాన్‌ ప్రధాని కాన్‌ మరో అడుగు ముందుకు వేసి అణువిద్యుత్‌ను పూర్తిగా త్యజించాలని పిలుపునిచ్చారు. అణు విద్యుత్‌ అవసరమా?

2050 నాటికి ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ రాష్ట్రం ప్రపంచంలో నంబర్‌ వన్‌ స్థానంలో నిలవాలి! ఇది రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆకాంక్ష విద్యుత్‌ను నిరంతరం సరఫరా చేసే రాష్ట్రంగా ఏ.పి.ని తీర్చిదిద్దుతాం. ఇది కేంద్ర ప్రభుత్వ వాగ్దానం. లక్ష్యాలను సాధించాలన్నా భవిష్యత్‌ విద్యుత్‌ అవసరాలు తీరాలంటే అణు విద్యుత్‌ రంగాన్ని ప్రోత్సహించాలి. ఇది కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ఉవాచ. అందుకొరకు దేశంలో 100 మెగావాట్ల సామర్ధ్యంకలిగిన మరో ఆరు అణువిద్యుత్‌ కర్మాగారాలను నెలకొల్పుతాం. అందులో రెండు ఏ.పి. రాష్ట్రంలో నిర్మిస్తాం. ఒకటి శ్రీకాకుళం జిల్లాలో, మరొకటి నెల్లూరు-'ప్రకాశం జిల్లాల మధ్య రామాయపట్టణం తీర ప్రాంతంలో నెలకొల్పబోతున్నామని కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటన. ఈ నేపథ్యంలో విద్యుత్‌కు సంబంధించి నిజానిజాలు తెలుసుకుందాం.

|

. 16 విద్యుత్‌ : శక్తి వనరులలో వినియోగపరంగా అనుకూలమైన శక్తి “విద్యుచ్చక్తి. అయితే దీనిని దాచుకోలేము. ఉత్పత్తి - వినియోగం ఒకేసారి జరగాలి. తలసరి విద్యుత్‌ వినియోగం అనేది అభివృద్ధి సూచికలలో ఒకానొక సూచిక. అభివృద్ధి లక్ష్యాలు సాధించాలంటే విద్యుచ్చక్తి అందుబాటులో వుండాలి. నిజమే. కానీ... మన సితి : భి మనది అభివృద్ది చెందుతున్న దేశం. స్వాతంత్ర్యం సాధించుకున్న కొత్తల్లో తలసరి విద్యుత్‌ వినియోగం “15 కిలోవాట్‌ అవర్గ్లు ఉంటే నేడు అది 1010 కిలో వాట్‌ అవర్లకు చేరింది. 3101 కిలోవాట్ల అవర్హు, 2196 కిలోవాట్‌ అవర్లు తలసరి వినియోగంతో చైనా, అమెరికాలు వరుసగా అగ్రభాగాన ఉన్నాయి. ఉ ( త్పత్తిపరంగా -చూచినపుడు నాడు 1700 మెగావాట్‌ అవర్ల విద్యుత్‌ని ఉత్పత్తి చేస్తుంటే నేడది 1106 క్‌ టబ్రిలియన్‌వాట్‌ అవర్లకు చేరింది. 2018 గణాంకాల ప్రకారం మన దేశం విద్యుత్‌ ఉత్పత్తిలో ప్రపంచంలోనే . మూడో స్థానంలో ఉంది. “| అయితే ప్రపంచ జనాభాలో మన వాటా 18 శాతమయితే శక్తి వినియోగంలో మన వాటా కేవలం వస 6 శాతం మాత్రమే. 2000 సం॥తో పోలిస్తే మన విద్యుత్‌ వినియోగం రెట్టింపయింది. అయినా తలసరి 2... వినియోగంలో ప్రపంచ సగటులో మూడోవంతు మాత్రమే వినియోగిస్తున్నాము. 240 మిలియన్ల మందికి . నేటికి విద్యుత్‌ అందుబాటులో లేదు. | విద్యుచ్చక్తి ఉత్పత్తి లక్ష్యాలు : “భారత్‌లో తయారి” నినాదాన్ని సాఫల్యం చేయాలంటే మార్చి 2019 నాటీకి అందరికీ ఇరవై నాలుగ్గంటలూ విద్యుత్‌ అందుబాటులో ఉండాలి. అలాగే ఎనిమిదో ప్రణాళికాంతానికి, 38000 మెగావాట్లు, 9వ ప్రణాళికాంతానికి 62000 మెగావాట్లు అదనంగా విద్యుత్‌ని ఉత్పత్తి చేసినట్లయితే ఇరవై ఒకటవ శతాబ్దం 160000 మెగావాట్ల లక్ష్యాన్ని నిర్ణయించుకొన్నాం. ఈ లక్ష్యాన్ని అధిగమించడానికి రెండు లక్షల కోట్ల రూపాయలు అవసరమని కేంద్ర విద్యుత్‌ సాధికారిక సంస్థ అంచనా వేసింది. 8వ ప్రణాళికా కాలంలో అదనంగా ఉత్పత్తి చేయాలనుకున్న 388000 మెగావాట్ల విద్యుత్‌లో అణు విద్యుత్‌ వాటా 705 మెగావాట్లు. అంటే 0.018% మాత్రమే. దీనికొరకు అంత రిస్కు భరించాలా అనేది ఎవరికీ అర్ధంకాని వేయి డాలర్ల ప్రశ్న మనకున్నవనరులు : నేటికి థర్మల్‌ విద్యుత్‌ కేంద్రాల ద్వారా ఉత్పత్తి అవుతున్న విద్యుత్‌ దేశానికి వెన్నెముక లాగున్నది. క |

క్షే దేశంలో 8800 మిలియన్‌ టన్నుల బొగ్గు నిల్వలున్నాయి. అంటే ఇప్పుడిప్పుడే బొగ్గు కొరత రాదు. దేశంలోని జలవనరుల ద్వారా 85000 మెగావాట్ల విద్యుత్‌ని ఉత్పత్తి చేయవచ్చు. కాని ప్రస్తుతం ఉత్పత్తి చేస్తున్నది అందులో ఇరవై శాతం మాత్రమే. చిన్న చిన్న మైనర్‌ జల విద్యుత్‌ కేంద్రాల ద్వారా మరో 5000 మెగావాట్ల విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి చేయవచ్చు కాని ఆ దిశలో అసలు ప్రయత్నాలే ఇంతవరకు మొదలు పెట్టలేదు. మరో ప్రక్క కె.జి. బేసిన్‌లో విస్తారమయిన గ్యాస్‌ నిక్షేపాలున్నాయి. పవన విద్యుత్‌కు అనుకూలమైన ప్రాంతాలు అనేకం ఉన్నాయి. భవిష్యత్తు అవసరాలు తీర్చడానికి కావలసిన వనరులకు ఎటువంటి కొరత లేదు. ఉన్న వనరుల ద్వారానే అనుకున్న లక్ష్యాలను నాధించవచ్చు. మన వద్ద యురేనియం లభ్యత తక్కువగా ఉన్నది. థోరియం నిల్వలను అణు ఇంధంనగా వినియోగించుకునే సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఇంకా / అభీవృద్ధి చెందలేదు. మనం అణు కర్మాగారాల వైపు అడుగులేస్తే అది దిగుమతుల ఆధారంగానే సాధ్యం. బో అంటే దేశాన్ని పరాధీనతవైపుకు నెట్టడమే. అణువిద్యుత్‌ కర్మాగారాలను నిర్మించాలనుకోవడంలో దేశ ప్రయోజనాలు మృగ్యం. అణువిద్యుత్‌ చౌక : ఇది ఒకప్పట మాట. అణువిద్యుత్‌కు అవసరమైన యురెనియం ఖనిజాన్ని త్రవ్వ తీయడం, శుద్ధి చేయడం, రవాణా, దాని ఉత్పత్తి వల్ల జరగగల పర్యావరణ నష్టం, (ప్రమాద నియంత్రణకు అయ్యే ఖర్చులు, అణుధార్శిక కాలుషాన్ని నియంత్రించే ఖర్చును పరిగణణలోకి తీసుకున్నప్పుడు అన్నింటికంటే ఇదే ఖరీదయిన విద్యుత్‌ అనేది సర్వత్రా తెలిసిన విషయం. జల విద్యుత్‌ ద్వారా యూనిట్‌ విద్యుత్‌ని 38 పైసలకు, థర్మల్‌ విద్యుత్‌ యూనిట్‌ 38 పైసలకు లభిస్తుంటే అణు విద్యుత్‌ యూనిట్‌ ఖరీదు 65 పైసలు అంటే దాదాపు పెట్టుబడి నాలుగు రెట్లు, జలవిద్యుత్‌ కైతే మూడు కోట్లు, అదే అణువిద్యుత్‌ కొరకు 11 కోట్లు పెట్టుబడిగా పెట్టాలి. 2030 నాటికి అదనంగా 40000 మెగావాట్ల ఉత్పత్తి లక్ష్యంలో దేశీయ అణువిద్యుత్‌ వాటా 10000 మెగా వాట్లు, విదేశీ అణువిద్యుత్‌ వాటా 30000 మెగావాట్లు. దీనికొరకు ఖర్చుపెట్టాల్సింది 380000 కోట్లు. అదే 330000 మెగావాట్ల విద్యుత్‌ను థర్మల్‌ పద్ధతిలో లక్షా ఇరవై వేల కోట్ల ఖర్చుతో సహజ వాయువుతో అయితే 90000 కోట్ల రూపాయల ఖర్చుతో పొందవచ్చు. ఇంతా చేసినా, ప్రస్తుతం వున్న 2% వాటా కాస్తా 5% అవుతుంది. అంటే ౩ శాతం మాత్రమే అణువిద్యుత్‌ వాటా పెరుగుతుంది. ఇదెమి పెద్ద ఫలితాన్నిచ్చే మార్పు కాదు. ఈ మొత్తాన్ని సాంప్రదాయేతర ఇంధన వనరుల ద్వారా సమకూర్చుకో వచ్చు. అణువిద్యుత్‌ చవక అనేది చవకబారు ప్రచారం తప్ప నిజం లేదనేది తేటతెల్లం. బొంకు బొంకరా మల్లన్నా అంటే మా ఊరి మిరియాలు తాటికాయంత అన్నాడట. అలా ఉన్నాయి. సింగ్‌ పిరవారము, సంఘ పరివారము చెప్తన్న మాటలు.

కేగి ఏ.పి. 1రం౦నిర్నాణ వయం....? ్క ఫెంచి ఎరెవా £€గి అణు రియాక్టర్లు, అమెరికాకు చెందిన వెస్టింగ్‌ హౌస్‌ యొక్కఎపి 1000 అణు రియాక్టర్లు దాదాపు ఒకటే. £గిడిజైన్‌ ఏ సమస్యలను ఎదుర్కొంటుందో ఏపి1000 కూడా అదే సమస్యలను ఎదుర్కొంటుంది. ఇంతవరకూ ఈ నమూనాలను ఎక్కడా పరీక్షించలేదు. ఈ రెండింటి నుంచే మన దేశం అణు రియాక్టర్లను కొనుగోలు చేయబోతున్నది. అంటే ఆయా కంపెనీలు మన మీదే ప్రయోగాలు చేయబోతున్నాయన్న మాట. అది అలా ఉంచితే నిర్మాణ వ్యయం చూస్తే జార్దియాలోని ఓగ్లేల్‌లో నిర్మితమవుతున్న ఎపి1000 రెండు అణు రియాక్టర్లకు 940000 కోట్లు చెల్లించారు. అంటే మన శ్రీకాకుళంలో నిర్మించాలనుకుంటున్న ఆరు ఏపి1000 అణు రియాక్టర్ల ఖర్చు 2.8 లక్షల కోట్లు అవుతుందని అంచనా. ః .. అంటే ఒక్క మెగావాట్‌ విద్యుత్‌కి 42 రూపాయలు ఖర్చవుతుంది. బొగ్గుతో అయ్యే ఖర్చు (రు. 6/ 1 -) కు ఏడు రెట్లు ఎక్కువ. యూనిట్‌ విలువ రు.12 నుండి రూ.14 పడుతుంది. అదే థర్మల్‌ విద్యుత్‌ యూనిట్‌ రు.3 నుండి 4&/-, సౌర విద్యుత్‌ రు.6/-. పవన విద్యుత్‌ మన దేశంలో చవక. ఏరకంగా చూచినా అణు విద్యుత్‌ ఖరీదు మిగిలిన పద్ధతుల కంటే మూడు నాలుగు రెట్లు అధికమనేది స్పష్టం. | అతేకాదు. మూడు ఏళ్ళలో పూర్తి చేస్తామన్నవారు 8 ఏళ్ళయినా పూర్తిచేయలేక పోతున్నారు. దీనివల్ల నిర్మాణ వ్యయం 3 బిలియన్‌ యూరోలనుంచి 8.8 బిలియన్‌ యూరోలకు పెరిగిందంటే ఇక యూనిట్‌ విద్యుత్‌ ఉత్పత్తికి అయ్యే వ్యయం ఇబ్బడిముబ్బడిగా పెరుగుతుంది. ఆలస్యం కారణంగా పెరిగే ఖర్చును ఎవరు భరిస్తారనేది మిలియన్‌ డాలర్ల ప్రశ్న “=... ప్రస్తుత స్థితి: ఈ సంవత్సరం ఆరంభం నాటికి మన దేశ విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి సామర్ధ్యం 55000 మెగావాట్లు. | ఇందులో థర్మల్‌ విద్యుత్‌ వాటా 61%, జల విద్యుత్‌ వాటా 15%, ఇంధన వనరులైన పవన, సౌర విద్యుత్‌ వాటా 9%, అణువిద్యుత్‌ వాటా 2%గా ఉన్నది. వార్షిక ఉత్పత్తిలో పెరుగుదల పదిశాతంగా ఉంది. ఇక ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ విషయానికొస్తే మే 15 నాటికి డిమాండ్‌ 6900 మెగావాట్లు. కాని ఉత్పత్తి చేసింది 10718 మెగావాట్లు. అంటే అదనపు ఉత్పత్తి సామర్భాన్ని కలిగియున్నాము. రాష్ట్రానికి 150.4 మిలియన్ల యూనిట్ల విద్యుత్‌ అవసరం కాగా అంతే ఉత్పత్తి చేస్తున్నాము. ఏపి జెన్‌కో ద్వారా 56214 మెగావాట్లు, ప్రైవేటు సంస్థల ద్వారా 3266.63 మెగావాట్లు, ప్రభుత్వ-ప్రైవేటు భాగస్వామ్యంలో 34 మెగావాట్లు, కేంద్ర (గ్రిడ్‌నుంచి 1795.75 మెగావాట్లు, మొత్తం కలిపి ఉత్పత్తి సామర్ధ్యం 10718. 31 మెగావాట్లు. ఏ గణాంకాలు పరిశీలించినా అణువిద్యుత్‌ అవసరం లేదన్నది సుస్పష్టం.

క్షి ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ - అణు విద్యుత్‌ : కేంద్ర ప్రభుత్వం పశ్చిమబెంగాల్‌, గుజరాత్‌ ర్యామ్రాలలో ప్రజలు తిరస్కరించిన అణు విద్యుత్‌ వ్లాంట్లను ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ రాష్ట్రంలో నిర్మించాలని ప్రయత్నిస్తోంది. అంతేకాకుండా ఒక్కొక్క అణు విద్యుత్‌ వ్లాంట్‌ సామర్ధ్యం 1000 మెగావాట్లతో, 6 రియాక్టర్లను నెలకొల్పాలని ప్రణాళికలు రూపొందించింది. ఇది అత్యంత ప్రమాదకరమైన ఆలోచన. శ్రీకాకుళం జిల్లా కొవ్వాడ, ప్రకాశం-నెల్లూరు జిల్లాల మధ్య రెండు అణు విద్యుత్‌ కేంద్రాలను ఎర్పాటు చేయబోతున్నారు. అవి రెండు గతంలో పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని హరిపూర్‌, గుజరాత్‌లోని మితివృద్ధిలో (ప్రజలు, రైతుల తిరస్కరణకు గురైనవి. ఆ రెండు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మా ఇ రాష్ట్రాలలో అణు విద్యుత్‌ కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేయవద్దని అసెంబ్లీలో తీర్మానాలు చేసి, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపించాయి. అమెరికా కార్పొరేట్‌ కంపెనీ తోషిబా కార్పొరేషన్‌, వెస్టింగ్‌ హౌస్‌ ఎలక్ట్రిక్‌, ఫ్రెంచి కార్పొరేట్‌ ల కంపెనీ ఎవేరా తయారుచేసే రియాక్టర్లను ఉపయోగించాలని మన ప్రభుత్వాలు ఒప్పందాలు చేసుకొన్నాయి. వీటిని ఇప్పటివరకు ఎక్కడా పరీక్షించలేదు. వాటి భద్రత గురించిన వివరాలు లేవు. వాటికి సంబంధించిన టెక్నాలజీని మనకు అందివ్వవు. ఇలాంటి వాటిని మన కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మన (ప్రజల నెత్తిన బలవంతంగా రుద్దుతున్నారు. ఈ రెండు వ్లాంట్ల నిర్మాణానికి కనీసం 7 లక్షల కోట్ల రూపాయల ఖర్చు అవుతుందని, అణు శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. అంటే ఇవి మన రాష్ట్ర ఎడు సంవత్సరాల వార్షిక బడ్జెట్‌కు సమానం. ఇంత డబ్బు ఏ (పైవేటు కంపెనీ పెట్టుబడి పెట్టదు. మన బ్యాంకుల ద్వారానే ఈ డబ్బు ఇప్పించాల్సి వస్తుంది. దీని ద్వారా మన బ్యాంకులు దివాలా తీసే అవకాశం లేకపోలేదు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ రాష్ట్రం 2050కి ప్రపంచంలో నెం.1 కావడం ఏమో గానీ, ఈ అణు విద్యుత్‌ కేంద్రాలలో ప్రమాదం సంభవిస్తే భారతదేశ పటంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ కనబడకుండా పోయే ప్రమాదం మాత్రం ముందున్నది అనిపిస్తుంది. అంత ఖర్చుతో

• కూడిన పర్యావరణరహిత, ప్రజల జీవితాలను ఛిన్నాభిన్నం చేసే ఇలాంటి వ్రాజెక్టులను ప్రజలందరూ ముక్తకంఠంతో వ్యతిరేకించాల్సిన అవసరం వున్నది. ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన వనరులు - విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి : ప్రపంచ దేశాలు విద్యుత్‌ ఉత్పత్తికి అనేక రకాలైన నూతన ఆవిష్కరణల ద్వారా మరియు ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన వనరులను ఉపయోగించి కృషి చేస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం మనం ధర్మల్‌ పవర్‌ ప్రాజెక్టులు, హైడ్రో ఎలక్టిక్‌ ప్రాజెక్టులు, గ్యాస్‌ ఆధారిత ప్రాజెక్టుల ద్వారా విద్యుత్‌ను పొందగలుగుతున్నాము. ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన వనరులైన సోలార్‌ ఎనర్జీ, విండ్‌ ఎనర్జీ, బయోమాస్‌ ఎనర్జీలకు సంబంధించి సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అభివృద్ది చెసుకొని విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేసుకునే అవకాశాలున్నాయి.

20 సోలార్‌ ఎనర్జీ : ముఖ్యంగా సోలార్‌ విద్యుత్‌ ద్వారా మనం రాబోయే 20 సంవత్సరాల్లోనే 75 వెల మెగావాట్ల విద్యుచ్చక్తిని వాందవచ్చు. అంతేకాకుండా ఇంగ్ల పైకప్పులపై సౌర ఫలకాలను బిగించి, దాని ద్వారా ఇంకా 20 వేల మెగావాట్ల విద్యుత్‌ శక్తిని పొందడానికి అవకాశం వున్నది. ఒక మెగావాట్‌ విద్యుత్‌ ఉత్పత్తికి కేవలం రు. 18 కోట్లు మాత్రమే ఖర్చవుతుంది. అది అణు విద్యుత్‌తో పోల్చుకుంటే చాలా తక్కువ. ఈ సౌర విద్యుత్‌లో ఉపయోగించే ఇన్వర్లర్స్‌, స్తోరేజి బ్యాటరీలు ఈ ఖర్చులోకి వస్తుంది. మన భారతదేశంలోని రాజస్థాన్‌ ఎడారులలో 50 చదరపు కిలోమిటర్ల విస్తీర్ణంలో ఈ సోలార్‌ పవర్‌ ప్లాంట్లను ఏర్పాటు చేసినట్లయితే 75000 మెగావాట్ల సోలీర్‌ విద్యుత్‌ మన నేషనల్‌ గ్రాడ్‌కు రాబోయే పది సంవత్సరాల కాలంలో అనుసంధానం చేసుకోవచ్చు. న .:.... అణు విద్యుత్‌ కేంద్రాల వ్యతిరేక ఉద్యమాలు: / .?. హిరోషిమా, నాగసాకి ఘటనల ద్వారా కేంద్రక విచ్చిత్తి యొక్క వికృతరూపాన్ని ప్రపంచం రుచి 2 చూచింది. కేంద్రక విచ్చిత్తి యొక్కమరొక రూపం అణు రియాక్టర్లు, అణువిద్యుత్‌ కేంద్రాలు. ఇవి ప్రమాదానికి 22... గురైతే ఏం జరుగుతుందో త్రిమైల్‌ ఐలండ్‌, చెర్నోబిల్‌ మరియు పుకుషిమా దుర్హటనల ద్వారా ప్రపంచం .. వీక్షించింది. చెర్నోబిల్‌, పుకుషిమా ఘటనలు యావత్‌ ప్రపంచానికి కళ్ళు తెరిపించాయి. . అణువిద్యుత్‌ కేంద్రాల వలన జరిగే అనార్ధలను తెలుసుకున్న ప్రజానీకం ప్రపంచవ్యాప్తంగా గళమెత్తి స్పందిస్తున్నారు. వ్యతిరేక ఉద్యమాలు నడుతున్నారు. ఈనాడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2/3వ వంతు జనాభా అణువిద్యుత్‌ కేంద్రాలను వ్యతిరేకిస్తున్నారు. ఉద్యమిస్తున్నారు. ఈ ఉద్యమాల కారణంగా అనేక దేశాల ప్రభుత్వాలు అణువిద్యుత్‌ కేంద్రాల ఏర్పాటు కార్యక్రమాన్ని నిలిపివేయటమో, ఎత్తివేయటమో, మందగింప జేయడమో చేస్తున్నారు. ఒక్క చైనా, భారత్‌ పాలకులు మాత్రం అణువిద్యుత్‌ జపంచేస్తూ ప్రజల నిరసనను ఏమాత్రం పట్టించుకోకుండా ప్రాజెక్టులు చేపడుతున్నాయి. నిజానికి మూడు దశాబ్దాల క్రితం నాటి చెర్నోబిల్‌ దుర్దటన యూరప్‌ ఖండాన్ని అతలాకుతలం చేయడమే కాకుండా, అణువిద్యుత్‌ కేంద్రాల ఏర్పాటుకు వ్యతిరేకంగా ఉద్యమాలు ఊపందుకోవడానికి దోహదం చేసింది. సోవియట్‌ పరమాణు విద్యుత్‌ కేంద్రాల రూపకర్తలలో ఒకరైన పరమాణు భౌతిక శాస్త్రవేత్త వెలరీ లెగసె చెర్నోబిల్‌ దుర్హటనకు వ్యతిరేకంగా నిరసిస్తూ ఆత్మహత్య (27.488) చేసుకున్నాడు. సోవియట్‌ యూనియన్‌లో కూడా పౌరుల ఆగ్రహం కట్టలు తెంచుకుంది. రష్యానుంచి వెలువడే ప్రావ్హా పత్రిక సమాచారం ప్రకారం ప్రజాగ్రహం కారణంగా అప్పటికే 4 కోట్ల పది లక్షల డాలర్లు ఖర్చు పెల్ట్‌న

• క్రాస్నోడార్‌ అణు విద్యుత్‌ కేంద్రాన్ని ప్రభుత్వం నిలిపివేసింది. అలాగే ప్రజాభిప్రాయానికి తలవంచి ల సోవియట్‌లోని బైలో రష్యా యూనియన్‌ ప్రభుత్వం మింక్స్‌ అణువిద్యుత్‌ కేంద్ర పథకాన్ని రద్దుచేసుకొంది.

21 రష్యాలో దాదాపు' నాలుగు పరమాణు విద్యుత్‌ కేంద్రాలు ప్రజాగ్రహం కారణంగా 1988 చివరికి ఇక అమెరికాలో 1979లో జరిగిన త్రిమైల్‌ ఐలండ్‌ ప్రమాదం ఆ దేశాన్ని ఒక్క కుదుపు కుదిపింది. అక్కడవచ్చిన ప్రజా నిరసన కారణంగా 1984లో సగం నిర్మాణం పూర్తయి, దాదాపు 1000 కోట్ల డాలర్లు ఖర్చుచేసిన 10 రియాక్టర్లను శాశ్వతంగా నిలిపివేశారు. దాదాపు 600 కోట్ల డాలర్లతో నిర్మాణం పూర్తయిన షోకోం అణువిద్యుత్‌ కేంద్రాన్ని శాశ్వత నిద్రలోకి పంపించారు. 1979 తరువాత అమెరికాలో ఒక్క రియాక్టరు నిర్మించబడలేదంటే అది అమెరికా ప్రజల విజయం. న్‌ చెర్నోబిల్‌ సంఘటన యొక్క ద్వివార్షికోత్సవం సందర్భంగా జపాన్‌లోని టోక్యో నగరంలో 20 వేల “ మందితో మహా నిరసన ప్రదర్శన జరిగింది. జపాన్‌ పార్లమెంటు సభ్యులలో నాల్గింట మూడు వంతుల ( మంది అణువిద్యుత్‌ కేంద్రాల ఏర్పాటును వ్యతిరేకించారు. చెర్నోబిల్‌ నాటికే జపాన్‌లో 36 అణు రియాక్టర్లుండగా క్రొత్తగా నిర్మించాలనుకున్న వాటీని నిలిపివేశారు. పుకుషిమా సంఘటనతో జపాన్‌ పూర్తిగా కళ్ళు తెరిచింది. ఇక స్వీడన్‌లో ప్రజా రెఫరెండం నిర్వహించారు. 2010 నాటికి స్వీడన్‌లో ఉన్న విచ్చిత్తి విద్యుత్‌ అంతం కావాలని తీర్పునిచ్చారు. పశ్చిమ జర్మన్‌, స్విట్టర్లాండ్‌, బెల్జియం దేశాలలో 1981 తర్వాత పరమాణు విద్యుత్‌ కేంద్రాల ఏర్పాటు జరగలేదు. స్పెయిన్‌లో నిర్మాణంలో వున్న 5 పరమాణు విద్యుత్‌ కేంద్రాలను రద్దు చేసుకొంది. పరమాణు విద్యుత్‌ కేంద్రాలలో పనిచేయమని నెదర్లాండ్‌ కార్మికులు ప్రకటించి ప్రజానీకంతో చేయి కలిపారు. భారతదేశంలో... భారత అణు కార్యక్రమం పట్ల విమర్శనా దృక్పథాన్ని ప్రదర్శించిన తొలి వ్యక్తి డి.డి. కౌశాంబి. ఈ కారణంగానే గగ రీసర్చ్‌ ఫెలోషిప్‌ని కోల్పోయాడు. త్రిమైల్‌ ఐలండ్‌ దుర్హటన ఆధారంగా భారత పరమాణు శక్తి శాఖ పనితీరును నిరసిస్తూ "సైన్స్‌ టుడే'లో వ్యాసం రాసినందుకు పిటిఐ విలేఖరి డా॥ కె.ఎస్‌. జయరామన్‌ ఉద్యోగాన్ని కోల్పోయారు. జెఎన్‌యులో అసోసియేట్‌ ఆచార్యులైన ధీరేంద్ర శర్మగారి నేతృత్వంలో “కమిటీ ఫర్‌ సేవ్‌ న్యూక్షియర్‌ పాలసి” అనే సంస్థ ఏర్పడింది. తొలుత మేధావి వర్గంలో ప్రారంభమైన నిరసనలను ప్రజలు అందుకున్నారు. కేరళలోని కొత్తమంగళం వద్ద, గుజరాత్‌లోని కాక్రాపూర్‌ వద్ద, కర్టాటకలోని కైగా వద్ద, తమిళనాడులోని కుడంకుళం వద్ద నిర్మించ తలపెట్టిన అణువిద్యుత్‌ కేంద్రాల ఏర్పాటుకు వ్యతిరేకంగా ప్రజాగ్రహం కట్టలు తెంచుకుంది. కేరళ శాస్త్ర సాహిత్య పరిషత్‌ నేతృత్వంలో వివిధ రూపాలలో జరిపిన నిరసన కారణంగా కొత్తమంగళం పథకం శాశ్వతంగా రద్దయింది. కాక్రాపూర్‌ అణుకేంద్ర వ్యతిరేక ఉద్యమం ఉధృతమై 1986 ఆగష్టు 6న జరిగిన బ్రహ్మాండమైన నిరసనపై ప్రభుత్వం పోలీసు కాల్పులు జరిపి ఒకరిని పొట్టన పెట్టుకున్నది. పైగా ప్రాజెక్టు వ్యతిరేక ఆందోళన కొనసాగుతూనే వుంది.

22 ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో... '+ ర క హం | నాగార్జున సాగర్‌లో ప్రతిపాదిత అణువిద్యుత్‌ కేంద్రానికి, కొవ్వాడలో ప్రతిపాదించిన అణు విద్యుత్‌ కేంరదానికి వ్యతిరేకంగా తీవ్ర ఆందోళనలు, నిరసన కార్యక్రమాలు జరుగుతున్నాయి. ఇప్పుడు ప్రకాశం, నెల్లూరు జిల్లావాసులు ఉద్యమించాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది. అణువిద్యుత్‌ కేంద్రాలకు వ్యతిరేకంగా గళం విప్పి తిప్పికొట్టాలి. :..._అణు విద్యుత్‌ ప్లాంట్లను తిరస్కరిద్దాం : ం అణు విద్యుత్‌ స్వచ్చమైనది, సురక్షిత మైనది, పర్యావరణ హితమైనది మరీ ముఖ్యంగా చవకైనదని పాలకులు, వారికి వంతపాడే కొంతమంది శాస్త్రవేత్తలు ఎన్ని చిలుక పలుకులు పలికినా, సన్నాయి నొక్కులు గి శ నొక్కినా, అది బొంకుడే కాని నిజం కాదన్న విషయం ప్రపంచ అనుభవాలు నేర్పుతున్న సత్యం. “అణు | పరిజ్ఞానం నమ్మరానిది, ఆధుసీకరించబదనిది, సురక్షితం కానిదని అమెరికా అణుశక్తి చైర్మన్‌గారే స్వయంగా ప్రకటించారు. అంటేనే అణు విద్యుత్‌ ఎంత ప్రమాదకరమైనదో తేటతెల్లం అవుతున్నది. ప్రమాదంలో లాభం ఉందని తెలిస్తే అపాయాన్ని లెక్కచేయకుండా లాభాలకోసం ప్రయత్నం చేయడం, బహుళజాతి సంస్థల లక్షణం. అణువనరులోనే వినాశనాన్ని కలిగించే ప్రాథమిక శక్తి ఉన్నపుడు, హానిచేయని శక్తివనరుగా అణు విద్యుత్‌ వ్లాంటును విక్రయించడం పచ్చి మోసం. ఇది బోనులో ఉన్న పులిని గురించి చెప్పకుండా, అది ఎంత గట్టీ బోనులో వందో వర్ణించి చెప్పడమె అవుతుంది. అణుశక్తి అభివృద్ధి కొరకు (ప్రణాళికలు రచించడం అంటే మానవ నాగరికత అంతానికి, పర్యావరణ సమతుల్యత విఘాతానికి దారితీయడమే కదా అని రష్యా శాస్త్రవేత్త లెగసోవ్‌ అన్న మాటలు సమస్య యొక్క తీవ్రతను తెలియజేస్తున్నది. హిరోషిమా దుర్హటనకు మానవ స్వభావం, పుకుషిమా ఉపద్రవానికి ప్రకృతిని కారణంగా చెప్పి అణురంగాన్ని ప్రోత్సహించడం అంటే మనల్ని మనం మోసం చేసుకున్నట్లే. అంటే 1945 నాటి అణుబాంబు వెయడం వంటి చేదు సంఘటనల నుంచి గాని, మొన్నటి చెర్నోబిల్‌ నుంచి నిన్నటి పుకుషిమా దైచీ నుంచి గాని మనం ఏం నేర్చుకోనట్లే. తెలియక చేస్తే తప్పు. తెలిసి చేస్తే అది నేరం, శిక్షార్హ.

• మన రాష్ట్రంలోని ప్రతిపాదిత జిల్లాలోని కోస్తా తీర ప్రాంతంలో అణు విద్యుత్‌ కేంద్రాల స్థాపన వలన మత్స్యకారుల పరిస్థితి అగమ్య గోచరమవుతుంది. కోస్తా తీరంపై ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా జీవరాసులతో పాటు లక్షల కోట్ల ప్రజా సమూహాలు జీవిస్తున్నాయి. వీటన్నింటిని ప్రశ్నార్ధకం చేస్తూ అభివృద్ధి ముసుగులో తీసుకువస్తున్న ప్రాజెక్టులను ఆదిలోనే నిర్మూలించాలి.

ఈ సందర్భంగా, హిరోషిమా, నాగసాకి పట్టణాల పై అణుబాంబు వేసినప్పుడు జరిగిన ప్రాణానికి చలించిపోయిన అణుబాంబు రూపకర్త అన్న మాటలను ఒకసారి గుర్తు చేసుకుందాం.. “నా జీవితం

23

అర్ధరహితమై పోయింది. నేను రూపొందించిన అణుబాంబు ఇంత అనర్ధం చేస్తుందని ఊహించివుంటే

అసలు అణుబాంబు తయారుచేసి వుందేవాడినే కాదు. ఇంతకన్నా దుర్దినం మరొకటి లేదు”.

విద్యావంతులు, మేధావులు, దేశభక్తులకు విజ్జ్ఞప్తి :

మనముందు అనేక అనుభవాలున్నాయి. ప్రపంచం ఇప్పటికే భయంకరమైన అణు ప్రమాదాలను

చవిచూచింది. వాటినుంచి గుణపాఠం నేర్చుకోకుంటే భవిష్యత్‌ తరాలు మనల్ని క్షమించవు. ఉగ్రవాద

చర్యకన్నా మేధావి మౌనం అత్యంత ప్రమాదం అన్నది లోకోక్తి. విద్యుత్‌ వైఫల్యం, యాంత్రిక వ్యవస్థల

వైఫల్యం, మానవ తప్పిదాలు, ఉగ్రవాద చర్యలు, శతృదేశాల దాది, ప్రకృతి ప్రకోపం వంటి ఏదో ఒక ॥ కారణం వల్ల అణుప్రమాదాలు సంభవిస్తాయనేది ప్రపంచం ముందున్న అనుభవం. ఈ అనుభవం చెప్తున్నది

అణు కర్మాగారాలు ఎ విధంగాను సురక్షితం కాదు. పుకుషిమా దుర్హటన చూచిన తరువాత నూరు శాతం

సురక్షితం అన్న భరోసా లేని కారణంగా ప్రజాభీష్టానికి అనుగుణంగా అణుకర్మ్నాగారాలను మూసివేసి

ప్రత్యామ్నాయ మార్గంలో విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి ప్రణాళికలు రచిస్తామని ప్రకటించారు.

. “సత్యం వీడరాదు - అసత్యం ఆడరాదు” అన్నది గాంధీగారి మాట. ఈ సూక్తితోటే దేశప్రజల్లో దేశభక్తిని నింపారు. అదే నిజాయితీతో, అదే స్ఫూర్తితో దేశభక్తిని చాటాల్సిన అవసరం వచ్చింది. రాజ్యాంగంలోని 51(జి) అధికరణంలో వ్రాసుకున్నట్లు ప్రజారోగ్యాన్ని పర్యావరణాన్ని కాపాడాల్సిన బాధ్యత ప్రతి పొరునిపై ఉన్నది. ఇప్పుడు అభివృద్ధి పేరిట విధ్వంసం, దోపిడి జరుగుతున్నదే గాని ప్రజా ప్రయోజనాలు పూజ్యం. ప్రజలు మేల్మొని పాలకులపై వత్తిడి తెచ్చి నిలకడైన అభివృద్ధిని సాధించాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది. విద్యావంతులు, మేధావులు, దేశభక్తులు కీలక పాత్ర పోషించాలి. ప్రజలతో మమేకమై ప్రాజెక్టుల విషయంలో మంచి చెడులను, భవిష్యత్తులో వచ్చె సమస్యలను, పర్యావరణ పరంగా జరుగుతున్న నవ్వాన్ని చెప్పి కార్యోన్ముఖుల్ని చేయాల్సిన బాధ్యత ఉన్నది. “విధ్వంసం లేని అభివృద్ధి” అనే ఐక్యరాజ్య సమితి తీర్మాన స్ఫూర్తితో “సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు” అనే భారతీయ ధర్మానికి అనుగుణంగా అడుగులు వేయాల్సిన

బాధ్యతను పౌరులకు, వాలకులకు అవగాహన కలిగించాలి. విద్యావంతులారా! మేధావులారా! దేశభక్తులారా! రండి - కదలి రండి - “విధ్వంసం లేని అభివృద్ధి కోసం చేతులు కలపండి! . చైతన్యవంతమై సమాజాన్ని మెలుకొలపండి!!! =0౮౦౦ = “ప్రజలకు, జీవజంతుజాలాలకు హానికలిగించే అణు విద్యుత్‌ ప్లాంట్ల నిర్మాణాన్ని వ్యతిరెకిద్లాం” క్ట " శ |

24 ఇట్లు అణు విద్యుత్‌ కేంద్ర వ్యతిరేక కమిటీ శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా క్షే) అఖఫీల భారత ప్రజాతంత్ర మహిళా సంఘం (49౪/4) ల) ఆం.ప్ర. రైతు సంఘం త్ర) ఆం.ప్ర. వ్యవనాయ కార్మిక సంఘం | 4 ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ టీచర్స్‌ ఫెడరేషన్‌-1938 (497౯-1938) [ / (5) _ ఆలిండియా లాయర్స్‌ యూనియన్‌ (4౬0) * (6) ఆలిండియా యూత్‌ ఫెడరేషన్‌ (1/౧) (7 ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ రైతు సంఘం (8) _ అంధ్ర ప్రదేశ్‌ ఐక్క ఉపాధ్యాయ ఫెడరేషన్‌ (49౮7౧) (9) ఆలిండియా టెడ్‌ యూనియన్‌ కాంగైస్‌ (టూం౦0) (10) సెంటర్‌ ఆఫ్‌ ఇండియన్‌ టైద్‌ యూనియన్‌ (౧౫౮) (11) _ భారత ప్రజాతంత్ర యువజన సమాఖ్య (0౪౧ (12) ఆం.ప్ర. గిరిజన సంఘం (4965) (189) ఇన్సూరెన్స్‌ కార్పొరెషన్‌ ఎంప్లాయీస్‌ యూనియన్‌ (10౬0), నెల్లూరు డివిజన్‌ (14 _ జన విజ్ఞాన వెదిక (౮/౧) (15) _ జన విజ్ఞాన వేదిక - ప్రజాసైన్సు వెదిక (౮౮౫/-95 . ॥ “6169 భారత విద్యార్థి సమాఖ్య (9£0) (17) ప్రజా నాట్య మండలి (9131) (189) రాష్ట్రీయ ఉపాధ్యాయ పండితపరిషత్తు (౧౮౧9-49) .

భ్‌ భారతదేశంలోని అణువిద్యుత్‌ కేంద్రాలు

1. _ తారాపూర్‌ అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 1 1969 160మె.వా. మహారాష్ట్ర
2. _ తారాపూర్‌ అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 2 1969 160మె.వా. మహారాష్ట్ర
3. _ తారాపూర్‌ అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 8 2006 రశ0మె.వా. మహారాష్ట్ర 4 తారాపూర్‌ అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 4 2005 0540మె.వా. మహారాష్ట
4. _ రాజస్థాన్‌ అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 1 1972 0100మె.వా. రావత్‌భాటా
5. _ రాజస్థాన్‌ అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 2 1980 0200మె.వా. రావత్‌భాటా
6. రాజస్థాన్‌ అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 8 2000 0220మె.వా. రావత్‌భాటా 1 8. _ రాజస్థాన్‌ అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 4 2000 0220మె.వా. రావత్‌భాటా
7. _ రాజన్ఫాన్‌ అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం -క నిర్మాణంలో వుంది 0220మె.వా. రావత్‌భాటా క 10. _రాజన్థాన్‌ అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 6 నిర్మాణంలో వుంది 0220మె.వా. రావత్‌భాటా
8. మద్రాసు అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 1 1988 0220మె.వా. కల్పాకం
9. మద్రాసు అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 2 1985 0220మె.వా. కల్పాకం
10. నరోర అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 1 1989 0220మె.వా. ఉత్తరప్రదేశ్‌
11. _నరోర అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 2 1992 0220మె.వా. ఉత్తరప్రదేశ్‌
12. కాక్రాపుర్‌ అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 1 1992 0220మె.వా. గుజరాత్‌
13. కాక్రాపుర్‌ అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 2 1995 0220మె.వా. గుజరాత్‌
14. _ కాక్రాపుర్‌ అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం -38 నిర్మాణంలో వుంది 0700మె.వా. గుజరాత్‌
15. _కాక్రాపుర్‌ అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 4 నిర్మాణంలో వుంది 0700మె.వా. గుజరాత్‌
16. కైగా అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 1 2000 0220మె.వా. కర్గాటక
17. కైగా అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 2 1999 0220మె.వా. కర్ణాటక
18. _కైగా అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 3 నిర్మాణంలో వుంది 0220మె.వా. కర్ణాటక 22, _కైగా అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం - 4 నిర్గాణంలో వుంది. 0220మె.వా. కర్ణాటక
19. కూడంకుళం అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం-1 2018 1000మె.వా. తమిళనాడు 24, కూడంకుళం అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం-2 2016 1000మె.వా. తమిళనాడు
20. కూడంకుళం అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం-8 నిర్మాణంలో వుంది 1000మె.వా. తమిళనాడు
21. కూడంకుళం అణువిద్యుత్‌ కేంద్రం-4 నిర్మాణంలో వుంది 1000మె.వా. తమిళనాడు ఈ జాబితా న్యూక్షియర్‌ పవర్‌ కార్పొరేషన్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా లిమిటెడ్‌ వారి వెబ్‌సైట్‌నుండి స్వీకరించబడినది.

జీ లు న. - న న. స క. క న మటు న ల న. | ననన నటనను క ల నన రరర రాలాలా లప ] . .. - క టు. . వ. ఇ ఛీ ్మే శ ప్ర, జెర్తినా 19061 టాంబే మూసివేయబడినది " ణ ఆల్టో త్రి శీ అణ అ ౯ల జ అ శ

• ణ కేం హరిపూర్‌ పళ్చిమ బెంగాల్‌ . ఛి శ్త్త జెతాపుర్‌ మహారాష్ట్ర ర్‌, కుమరియా హర్యానా . ళ్‌ లం నాగారున సాగర్‌ తెలంగాణ

8. కొవ్వాడ ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ క్ష మె. సమం నం పటము నం న ననన ను ప నవక బటల తపప పం ప బవ రను నా ఆ ల మున లర మమ మా న లన న రరర. ను వ | చన నను నన న నర న గన న హన! వనన నను లన నరం రరర నరనరాన ప ద నా. న క ల ర నన క నా కర. “వవహ వలం ననన వలల పలచ 02వ గత నువువ వంచన లం వజ వంచ వంచించిన ఐ వలను చలల నజర్‌ వఇటిజ నం వతదం నటనల మత జవత వచన వతచన వనం అదనం చని ననన వనన ఈర వనన ఎని. రపంననర చరం మనను రు ల చం చ వచనం. రన! అదం నదర ర నరం ళన దవ దరద నందం దళరన రు లన ననన నన నలం నం. రర కనన నమన రక టం. నీవని నన కక దన నవని గిరి గ ం స ర్తరనర కన రకరర రరర రను ననన వ 1 తనపరనన పనన లవదని నిది 2వ వ్‌ మదన ననున ర ననన చ దల ననన టర రరర ర సు వ. ననన న దనన నేల యం నను ఇన. 0 నందనా మట? 0 హాటి హాస వాటని? న వయ నలన న యాం టు కణ గ నాగ రం గన గరా గ ప సనగ నతన రవం టం ను! నం క షయద ల నచ. కన నరం కం. 2229290 వన రకం వం స్తు వం నం వం వరం దనన నడకన గగ నను సట సనన స్‌ న నన [నన నన న నం? చు ల ల? న స నం నున జ ననే దు న పనన నమ వరునకు దన వనన నన గచ చ నతు స స్ధస్తచయయన యు. కంక న ననన టట ర న రురు న పమ ననన చన లందర మ క్త. జ భనకు క స సరద దవన వడ చటఐ జ. డర ఇదం కకం దం న అ రవం రరర ననున కచ దళ గర నడత ర డక క క దత ర లు? -. కంటతడి టుంంనరా నక ద. నంద ళంంవిదదనచచద చి ఐద ఇచిచ చిడ దది దవనం చద ఇదదర దం రంది దడా = వదలడం వట నందనం కంక ం వజనం కర 2 ఇదని 2 ఐల ఐల 9 ఐం రద. ల రర ద వన 22 ఐం 22వ ంంంం లక. రయవా ననాద నవనవ ర్య వం ఐం ండీందంచందిందిందంది నచింది నందన న శక వ హం దా చద చంచ వందా భష క యయ కరం వనర ఇం“ ల చరనడా వంద న ఇంక! ప్త మం. నా మాటు. మ క మూ [ గ గ్‌ షీ | క టే న న స స నా సమన న స తపు న ల న వను యట కు స్ట సన్న మ టం గ

గ్‌ మవసు ఫౌండేషన్‌ వలు[కటు పుస్తకాల పరిశీలనాపట్టిక తం పేరు క న ముందుల. _ 100... వమ (యాం త నం ళ్‌ _పెదపైపేీల | (౦0౧. కోపం | $ లవిపేీల | రల... _వీజీలుపరిచూపికవి ఈ __బొడింగుచేసవి | ___చొాం్‌ చెయ్యనివి /