Telugu తెనాలి రామలింగం_0 - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki
క్ల ఏ [ఏఐ సిన క్‌ జ్జ “ జ అ, స ల ఆ ఎ ఎరా అ ఖా. పాటా... వీ శ తూ చ ల జ టం. స ఊనా ఇ ం కల్లి. “ఇ స న్నా జా” తా జ న పల "ఆ = ల , న్‌్‌. క కై చా యళ. ఇ గ చా ఇ సక్‌ నను గ య పజ " క క 24 ఆశీ న గక. న. యాం మ శాకా జయ్‌ న ఇ న త శ యం “ " ఇ జ ఎ మ ఆ న్‌ య న్‌ ఆ వ న న్‌ త - న; 1 న టై ఆ 1. వ్‌ | జ. గ (ల క్ష , శ ల! శ్‌ గ ( ల న్‌ా. ॥ ' | “జ ల్‌ ః ఇ నం“ ల 9 స జా ఇ క్‌ ల క య. . ల కఫ వ సూ (| ణ్‌. న య | ” స శా కు అ స మ ్‌ క స ఛ్‌ టె న యు జక , నా 1 జ న్న చ్‌ సు | స్‌ న ళీ న్‌ క నో క్ష అనో న. న ౯ అంక టా న _ టా క శ ॥ ల త న్‌ వా వావ య క్‌ జు | శ అం క లం జా ఖ్‌ త క క పాటం నాలో ల | కే ము... కీ గ్‌! రా క న. + క న్న ॥ ల క్‌ = ఇ ( ల! ఆ ళీ ॥ ల గ! క్‌ ఎ. గ. శ (న్‌ు [స , క్‌ ల వు పా. నము జ ల, 1, వ వ. , లో అలు. క్త క్ష ॥ ॥ - న , న | క యే క్‌ జ ల య న లు లో కీ జ కూ ః శ 2 వే ళ్‌ కక నో శ్‌ సై జా ౯ న కా రాజ? గ లై ” శ =. న. క (౬ చెక్కు 3 ఖై క ఓ జి య” న భభ ౫. నే క్‌ జల | క 2 కన యి పంకా లా జ. తం _ / | క _ ఇ కం శ ఇ ల! =వన్న్సో 0... ం క" జ "క నా డె క్‌. మ ఆమా 5 ఎ మాధం ! ష్‌! వ లో ఆ త తా శ - న్నా య ॥ = ఎఎ పు త సట్‌ ఏ " ల న ౧ బ్‌ టి మసాల చ్యశ న్‌ [న సఖ వ. భం ఉ* " శి, | వ భ . జై అ ల తభ = టం ఇ “కీ! " ఎ జే శం తా వ ఇ శ్క్త బ్‌ న్యు జ . న | చీ న్‌ మ నా షె ను .! = వో _ ఒం శల క్షా వా త్‌ే (| న్‌ క్‌ ఓ ॥ ఇ జే ౯ ఇ ఇత ॥ | జా న ఖా అ= 4 అజా శ * జు టచ్‌ జి ॥ జ అజ్యష్ట = అయ వ స ఆలం న్‌ - చ్‌ లా ఆ (| అ శో / = | న్‌ త. వ. చర ర తా ర య గా " " మ. 1 అక 'త్యాల్వు = హై ఏ | న బా స అ స్‌ _ య్‌ ఇ జ అ లం! ఎ ట్ట చ గంజ్‌ జ . క్ష (1 ఇ గ్‌ “శ లా అ _ | వేస ఓ ల ఇటీ జ శ వళి లు. న! వ్య నా క. న. శఇ ఒ “ల్‌ ॥ ” . _ శ న్‌ క = క్‌ క య! కా నీ లా గా జా న న. న 4 స జి | క చచ్నె మ్య చత ఎకె. అక జ. - శే న ళ్ళ న. | ॥ చ్‌ ॥ | ల లా క 9 న శి దై వ. క | త చ్‌ ం 1" జ ఇవ్‌ - శా శ్‌ | అనీన. కి కరా తానో టాం. ఊట నీ ఇచ ఎ బే త | ర్‌ + ॥ ల | కా. "| ర 4 ఎ సేం లో ల జ న రా వచ వో ! నా గౌడ -2 -*ో. నొక నో ఆఅ నన ల నా - తా జా వో య = ల్‌ లా జా ॥ ॥ ఆ ఉట్ల శ కు 12 న జే న నాను కీ - ల నా 4 ॥ 1 బాలా - శా టా ఎ న ల్‌ టి చ టం ల బట న. న శి ఆట ఆ ఎ క్‌ న మము. . లా . ' _ జనా. పజ ( ల్‌ో న వ ల ఉం 1 క | క్‌ ౯ కా ౯ మో ష్‌! 1, రా? కీ ౮ జ 4 శే వ 2 కా అ” ళా ॥ త / గ 2 న జా న ౫ అ / ॥ ॥ క గ్‌ కాక ఈ కం ణు గా వన వాలు క శస నౌ ష్‌ నం గ. చ ల న | నా టు సేత ట్ల జ సా శ్‌ ఇ శా నం గ లం భ్‌ - ౧ శ తు గ య వీ. మేం ం శె లో ఖల" ఫి, వ మా ( ఇక " జా [= వుం నం పై బీ గ్‌ నా 0 లీ న. న న ల్‌ ళ్ళు క ల్‌ నూ లా వ్‌ - క ఫా 4 మ శ్‌ క. ఆడే లె తి! య = న ఓ నా ౯ క. ను, “దగ క్కు ౫ జ లె అనై. కే = | ఎజ్‌ న. షా. హాల (న శో ఇమ న (1 కం = ఆ వాక = న 4 శల్లిస్యై్యా మా ఆ క శ నైజం న | ఇ ఊతం వ జ నేల ఓ" , ఇవి, కాం క న. న రా! లా అ తా కక ఇ " వ్‌ వ “శ క స గా జల్‌ శతి ఈ ఆ) ఆ “కా. గ గ సు “ జైలెనే శ్రా క తీ . - వ్‌ వళ క్ష్‌ మ్‌ గా వు జ టో శా ఆల శా ళ్‌ టి ఉ న్‌ ల్‌ క. న్‌ వ స న్‌ టా యం చా శు ం అలా న. ననా, ల్ల ల 1 శ |] | స నాతి. క ల. 5 న అాతయసన్‌, క జే | టో... లు ఆ న ళా మా అ. “ల్‌ క సు న ఇ ఇనా మ్‌ జ్‌ జా. స [క యా. మళ మ కక, పడా 1 క బా? ఎం! పాాపనానానాన. కపుప 1 న పస్తు, అ | + టు, క నోర కో క్ష క్‌ జ సా = ల ళ క క (నల. -మపెతాోే ఇందు గన. వత ుమొలుల లయ ఎనివకా కో..ఎతరికానా భి కు + వాడాడు వ. న న్య ్న కా న , జ్‌ మ వల. షా.-య తంల 5 క్రిక్‌ హాహయ అతు అలకా కలన అ ఫ్రా న శ 4న సా మీ 3 క గ కర: జ్‌ ఇల్‌ క్రో యొ నో కభవనాలటిల రే కో. బాత్‌ ా క! క్‌ క న _ క కా నన పా = మ. ఒలు | తానై జ. వు అ న ళల! క. ల్‌ లీ లా జ యడ 1 , న కా ఆ గా నవ క అనే జి జన నా రం కాంతం రా నాన్‌ న్‌ా స ర న స . త్త మ ర ప త! క్ష". స న శా న. క ర-అతన స కా | . | , లా ॥ ట్‌. న ల్‌ అం గ్‌ా ౨ జయానోా శ స్టే = లన 4 ఖీ సలా తోం ణ్‌ బై యా ఇం |; శ ఇ ఇ తానా) నే అ వ ర ళ్‌ నం జా ర్‌ శో శ్‌ అకా ” గ జ ప్‌ చా కతు స” త్స వ "టై జ! ఎడా... యా లు జ న్‌! భి తా! గ్‌ న్‌ (క ఖ్‌ | ఇళ “ వా న శం ఇ మ ఇ లు ॥ న “4 “స "2 వ మ క వ జా ళ్‌? ల ॥ = జ అ జ నటీ రా 1 టే | వళ (] - ల క్‌ ఇ ప ల శ య న లా _ ॥ న్‌ ట్ల = ఎల్‌ వ ఓ ణా టు వ్‌ కా ॥ ల శ జు ల ్‌ | | = న . వే 2) మో మ. జూ ఇవా ఇ ణం మ ' రే ఆ కా | క్‌ = ఖ్‌ మ! చ సమితా య ఇక్‌ ల జ కచ వు! గాన్‌ ఎఆఖటి | క క న క భా స మ. మ కాయా. షర ఇవె . ః న్‌ మె లం గ్‌ ఫం జ క నఖ న్‌ కా దజఆకనా మె! న జై వె ఇ గా క. వా జా జ య్‌ కాం ము న్‌ ల్‌ * క శ స అుర్నోక్‌ జ్‌ కా వ! బం న హా * ల్‌ ల న. ( క 9 జం అ ల్‌ ఆచ (ఈ బ్య గ శి ః ఇకో శ న! టో 1 ౫ ఇ శ్‌ “శత జా ల ౨ కల ప ఆ యం వా క్ల ఉశి. శ్‌ జడే న క ఉచ్తస్రా . శ్‌ క్‌. ణ్‌ కో క ల! ఆ టైమే ఇ న్‌ 8 ల అ జ 7 = గ | స్టా ర నం టీ. న! క జాక్‌. చ్‌] ల్‌ శా న! కా కై గూ చానా వత క తాన వాడ భి ఇ అగా జ కాయా తా కష న అ లా న! యు జా శ ము మతు జా [ న. (| ఆ న అనా న వ | క్త గా | | క్ష్‌ లే లు అక ॥ శీ న క్ష న న న. జె చా నో 1. జ మే టే - ల గౌ య్‌ సా ఆ 5 శ జో 6 ట్లో ట్‌ ః లా న! “. అ శా ణ్‌ కా ధామం “ము + వు క్‌ గ్‌ క [| న జ పక త్తే ॥ పం ల ఇ , త జా క! టూ ల్‌ ల . ఇ మ ఆ న క న న "| న _ ఖ్‌ క న ॥ ఎ ట్రైసలి టి ఇమా లై క క | మ వక టో వ్‌! ఆక | ఆజ్‌ ల. నాల్‌ మో. ఇ టీ! నే య శ న లర్‌ న! న న్‌; లా వా న్‌ సు. ణా డ్‌ ఎ వాటం ల ర్‌ | మ ॥ ల = వ్‌ ఆ ల నో వు 0 కా ళ్‌ న ఆ 2 ధాయ్‌ తన సబ 7 అయ సే చల మో లా శ్రా ? నీ య క. న ట్య (= ఆ హు జాం?
- “వీ య క” ర్‌ కు క్‌ాంటీ్‌ న న జ కషి ఓ శం లం మె పే బా . క! అ ల నం నే ఎ అకా అ 4 శా శ నై అ ం. కక. ఎ | య - అ ద ఇంజ... న స్‌ శీ క్‌ న న ల బాచి స్‌ చా య యా జ్‌ ఖే క ॥ న ఓల వి జ జ య ల ఇ . ఇ కే 1 ం . త్న్‌ లున్‌! క్త (న శి కీ టా! ల లో ను కన క య స కీ స. క సం ౧ ఇడ అన. న్ను శ క ం ల తు . న ఇ అఆ క. ॥ ల న. వనాిన! ణ్‌ కప /-.. ₹ టా డయ భీ అశ ఉల వాం న యక స ప శ క. గీ వే, వివా అక్‌ 1 4 శ్‌. జ... గ క? న! నా శ స్ట ల ష్‌ మ. ఇ న్‌ న్‌ న్‌ క్ష భన న. యం క న! శ్‌ ఇ? న క్‌ _ మ ్‌ ల | [1 ల | ౯ . ల య. టి. 4 (= నీ నం. న్‌్‌ శల శ | హూ న. లో త నం టీ అ లెంక శ వంత యా లా శ ఎ సం క ట్‌ , న్నాం. ఎనీ. క. 2 ఆ. న. = == యం ప ల లట జా కై, [7 ల వం శ “నా జ వళ్ళ. య. గ నస్టా. ష్‌ స్ట | కా. హన = క, 7 టై న శ అనత జ. ఎలా వ్‌ నం గా అత | న జా ల 4 ॥ ముం కంల “కోల రాద | ప క న ) శ, స్కీ సాగే. | | " క్ట సు రవాడం తతర ను వ వో నాయం టా _ వ్యాన ల్‌. జ జ్‌. ఖ జై నై ల. స శే శ ్‌ _ క తపు చ వల్‌ న్‌ మూ క | క్‌ లో న్‌ క న. జ వో టం నచ న్‌ ల వా అ ' జో ళ్‌ _ అక జ్‌ ల తలు వళ న ముల క్‌ వ శే. శ్ర లా ల! ,నోలా లక్షీ 1 శ ఇ వాఖ్య జ కా జ్ర కా తక నాఫీ సఫచేా - పక క సా న. నాం నాలా నం లా. కం క్‌ _్‌ గ ళ్‌ 1 ల కనన ౯ రాం య్‌ ఆ ౯ జూ శం ల జీ ఇన్‌. జ ఇ న. టే న్‌ కా జ్‌. భల స్ట నో! కా ధి గో లా - | లానే 'ఉహాణానో జై కం! న్‌్‌! శే . అక జన్‌, ఎఎ శి జ త్న సనా ల్‌ త జ అజ ఉట! ల గ్‌ జీ క్‌. ్‌ స 4 ననా ౯ య జ! తై 5 న! (క ౯ |! నే క [గ్‌ క లాడ ౯1 బ్‌్‌క్‌ క " | ష్‌ 7? అ | షం కషం రల ట్‌త్హాం స్టే క్‌ ల స్ట క్‌ గూ | _ య వ. జ్‌ ఇ ఖం ను వ్‌ ల ఏ శా మా మ రిం. (= నమ్మలే, జ ఆం ర. వ జ వ వ షా ై గ్‌ గః త ॥ శ లా స శ బు మ జు లె జ వ్షఓ కేల కస | ' || ష్‌ ఈ వనే శై. ఇ! | శ... 0 శ్‌. ఆన. ష్‌ ల టీ ల ఓ = క శ / ఆ. చే ఇ న జ! చ్‌ న! ణ్‌, చ కానే? నా షై గ క | రం ॥ వాని ల్‌ న క / గః! అణాల కట అం క జె రూ కం ల య్‌ కళ వా ర వే స. / ॥ _ లె ళా ఇ కమి ర శీతం ఫరా + సవ ఇ అ అతా. సాన్యా య మి. నతన అతు ల జోలశ (లే శా _ వ న క్ష గాక ఇను రై కా 0 శక యాన లీ. ళ్ళ 4 క న్‌. ॥ న జ ఈ అ - ల్‌ 4వ లప్‌ ఖై ం షమ. మ ః ను. ర = ఈ." “న్మీ. 1 శ సానా ॥ స్‌ న. (క వు అ జ్‌ గ్‌! న్‌్‌ స్ట " న్‌ "జ్‌ న్న | డే ఇ + " న తీ త్న - ర్‌ ల ళు. లక! య్‌ న వ క న వ “క్‌ 4 శ న్నా రా గా ఆ ఇనా షక ఇ కక కం శ = | ] ఇ నక వనన వ వ జ్ర బు చా లవ - | లం. క క యం వా సయసూాా సక . , స జ. యూ * వాత భక్‌ టా లా] లే క్‌ న న డు ్‌్హా కచ్చ న రశ. క ము! న స న (గ జన క్తి జా వి - అతల నే లయల ఇక శనిని | శతా ళ్‌ భా స వ , న! శీ రన స్స జా క్త. న్ని 4 జబు జ్ఞా! ను అ న (నా శో క్‌ ఖీ కల సే ల కన్‌ క్‌ ల ల వు శీఓ "అల న ల క్రి! 4 ర్త / నీ బ్‌ ల్‌ లం ఎ మట వంలా ఇ బగ ర్వ వాన ఆ అ వ +ాంత్‌- "ఉన్న, “శం య క కలనా స న: కీ ల కం గ జ పో 1 ఇత" లా లా వారాలకు! +పై బం పర న స | క స య నము రారే. క | క్‌ కే ణక మ | కం]! పకా కా న క్‌ న ఆది యా. వీ న్‌ శ వ్‌ న లాను టు! క. చచ. ళ్ళ మ్‌ జలా శ ళ్‌ శ _ _ న + కా. న్‌ న న. క క్ష త్తే ఇ ॥ కం ల య ఇక గా ఇన క * | క శ జ (వా - కా య క్ల ఖ్‌ జ్‌? ॥] | రజ జు అం ॥ న ః క్‌ . శ; కో ా! శ న ప _ _ లు కో అల్లా వ ఇచా అవా, కా జ “ 1 లజ దవ ఇంట నంతా శ న స స క మ యా , త స ను | క క జొ ట్రే బు శాక్య కశ లల శ్‌" 2 అన్న వై సక న్‌ జ్‌ ఆ జు! న్‌ = ప | నీ వ్యా కీ ఆ ఇ. = క్‌ లా =0 ఇక్షు. సు నాకీ నవా కా క్‌ లా! న లు క్త. టు అపా ల కం ట్‌ వగ ల | . ఖ్‌ . శ ఆఆ క , వ ఆం క జ క నడ శ క టా కైలీ గె + నానన. ల | సథ కంల. స్‌ ఈ కాల వ వ రా గా శ లా ళీ . వ య శత వయ (| + - కటిం జీ న క స ద మంత్‌ వి గా | క ప. = | న జ [1 గే న్‌ న్న ప. జ్‌ గ / కు నాక శ క] కొ న్‌ _ రక జ వ. నా టీ క్ష “యగ జ్‌ (శక కా గ్‌ శు: 9జ గని శం శు ఎట్‌ కర. వేం హా. నూ, ౬ డ్‌ వళళ క న! మ / షాకి “ట్ర క త్‌ ఉం | గ్‌ గ్‌. యూ" (స మై. పా నీస్‌ న్‌్‌. మి ము య. స వే శ ॥ మ అ (= గ మా క ఓ లా. అ నా మాయ! ఎక కాం లా శ్‌ న్ను య వలనా స పాక జా జే యం క + శే టు ఒ జ చా ల్‌ బి క “జోను క్త నా! థు న ని చడ?) లల మ నా “న జ. గా ॥ వ లా నో తు: అకటా గీ జ జన్‌ క్షీ [కక ధా 1. చా గా జ హ్‌ జై కే శ ల కొస ప ఇ ఈ యాజ ఇ శాఖా | జ అ * అయో [| /| ౧ ఇ ౯ | వ! న్‌! జా ఆ . ఉం కతు. ఇ 'ు బు ౮ . గ | ఇ లా మ! | తట్‌ శ్‌ శం వ టా నాన్ని ౧ |. న అం నాం జా నప క =. టి న. స షా వ. న్‌ న శ + న. + కో వ శాస ల మా ప్లా. న్‌ ల. న్య! ఎ క ళ్‌; క శ నే థా వీ కాక 4" జ్‌ సె న 1 జ రం '4 ఇ పా! లి మ స మ క క్ష జం ల “తా క్ష్‌ న్‌ తానా నం క్‌. లో య్‌ నా న్నా | ఖీ గా - ఆస న! క్‌ ఇ సే త్య నాలు! ఆక్‌నో న్‌ జై | వీ | అచు 0! వనం నె ఎవ వ య న. తం న నప వ ళల లక ౨ ౧ మటల ఆటో ౯ వాక ంంం లి టీ చం ఈ, ౬. వరా పే. కం; ఠ్గ కూ వ్‌ న నాం | ల ఫే మ. ఆబ -( జల ఎ చి - నో క ఇ న వా వో య ॥ న వ. అకా వం లన్‌ 2 క్రి వవ కో ఇ టు ॥ క్ష శల య శ ఇ ల్‌ వాట్‌! క వా క గం క (౧ ల క. గి (కాగ న్య ఆన భా వ. టై జా ర = తా స ల్‌ ॥ టం పే త్‌ యో. -స్యున్స పు జా, వ 2 త ఓ. [హో వట చట శా శే న స = హలా “జ క క క్‌ భా 1 1 ల వ జ ద ॥ క ళం లా ,. టా ఎ వే :క యో హా న న్నీ || వ క చా పజ శ్‌ ( న్‌ా లా లు లే ఇ మా అ ర. ల అక వ ఖా ల శ, నో. టు క! ల నల ల రేం ర్ట మా మై వూ ॥ | న. ల్‌ే క్‌ శో, న ను ఎ ప బి జా | . టో - ఇ క - ” వ్‌ శ శా వే 2 టి జం గే క్యు ఆపై క న వనే జ” న త ను టై బు క్షీ కాన శ్‌ న న్‌ డా వాయ జు లల ల చె వ ర వ భకస జ వ సక సక న న క వం రట డా న టక! ర యాల [హి య క. న య న్‌ జ ళల ఖా న అ టన కస సా క న టి న్తో మ కనా. కలో యా ఇన | నా కాళ నే చనన య్‌ కవే వెంట న అ. న్‌ జ లి క్ష వల సో 5 హై న న సు అన ల నాం వ జ యి జ నాడా మం క జోకీ గ్‌ 7” ఏ తవంఆమనం ఉం క _ న రిం లం తు డాలి క వ రం నను మక కా. | క ట్ట 4 కా న నని క శ ఇ. ఇ పక్‌ శా వ్‌ జ ను | 1 _ గా? , వ 1 శ. వ. ఇ లు జ క 1. జు లు (| న త వ్శ చ ం క్ల లా (ల్‌ో రా ౯ ఇ ఖ్‌ క | మా నం న. ల! ఇ క బం నేక. జ = బా లా ॥ _ నే నేన - లై ప హు శ _ 2 మాని స డం ఈ * [| లు! కో ం నాసా ప అ ఇలు ఇ చై ు.. క ల గా ఇ లా వ + వెం న క జా నా 1 కత ల “ో ఇకానాత్వా అః ర! మా, గీ వను ఇ లకీ క్‌; గక కక సన్న అనా న. న. జం = |. = చ ఓ శ న వం అణు క శీ న్న. న - బు క న్‌ా ( లై న న! ల యూత త్త ( ల. లా! ౨ జ (ూ ల కు త మాటా క ల ఈళదితీ: తసి ఛ్‌. గా శ టా శ య క్‌బ్టుల య , న. వాలా జా ఈ వ. ల అ జ్‌ ఓ బ్బ జు న తా బాత్రా మా ప 7 అ అలు ల్‌ శి షో క - 2 - యే ట్ల లీ అక = న! "| వ్‌ న లం గూ క తట ఇన్న్‌... --ఓ న , తర్‌ న ను... క. ము + _ ్‌ ఓ టు జ య ్‌ వ జ + న్‌ శ న శ థా క్రూ. _ తి. ॥ ట్ట ః భన్‌ క! నో అ. గ, ర శ తా 4 ఇ క్‌ క జా భ్‌ మా జ... న తాం వ |. డా వ ఎ హీ ఖో క్‌ టో న్‌ మ ఆ ఫె " జె అట్టా... ళా కః గ్‌ తక్ట జీ వ్తు హ్‌ జా ప త క _ క్‌ జా సు లి. ఈ? 1 ఆర్‌ లా ము స బా. ఎ .. న. వంశీ జో. ఏమ! త్స కానే. వజ జ్య నో. న్‌! = గ్‌ ర్‌ి మే రి గా ॥ |! క జ || / జట్‌ శా న ఇకా “త అశ | క క క. ఇంకో లు; అజ జ య క్‌ సు" యష్‌ లా మో లీ సు జ న్న లీ . . కనా వ. న్‌ క్ష్‌ వం స ఆ నభ ర. గ నంట ంకా | ఖ్‌ ఖ్‌ తూ | కా లం అల్‌ లా ఆత ఇ ల శ క 11 ఉన శ. జ ఎయ్‌ జో క్‌) ఇ న కల శ్‌ టో ౯ రుం అన న క న వ వజ సే _ ఇ వే డా అభధలు్‌ ్‌్న న్స జ్య న. శ వ క మశ శ | చయం మె నీ! ర్‌ శత కాకీ / తం నో తలచు శ త్‌! శై ు ఎ జ గ క. మా జూ ఇ? కే క్‌ క్‌ ఆ క ం ల? ॥ తంల శ న. ఉ , శే . ॥* గై యు. న ఎ ప ॥ మ వి ॥ ₹ స = ( ఇ స్‌ పం! స నా ఃా క వా ( గ్‌ | నాం టై కం (న లే చు కట క్షి టో లా జె న న స స్థ 4 ' క క. భ్‌ నట (1 ళో గ్‌ ్‌ మ నా న మ ఆ |! న. ఎవో అహార కీ జ 1 జ అటు. న న ల్‌ ష్‌ న లుం క్ష = శ్యకా క! ॥ స "| ॥ న్‌ణ ; క వూ . నా. ల! జై ల మా ఇ వ ఇ = =. క యన సాం ఎరా ఇ నా ల! ॥ జ్‌ స్ట ్ట్‌్ట ౪ కారా హా ాంంక | జ శ్‌ రాం వ చే . లం (1 మా. బా జల శీహా నీ రు" ల మ వ నస సయ నో సూ శ] _ | ల్‌ - | న్‌ షం షా త్త! ల | వా న, [| క యాం క స్త్‌ శ న | లం ం గ ప స మ యు = వై యిం లీ నన. ఎ యు వ. ల శ ల కల్లే. చక | = ఆ ఫ్‌ లా కీ మ్‌ శ వే ర చయం త రా నే పపషదనన ౮ ॥ నయన |. క న గ జ లనే =. ఎ ం జ న్‌ క న క! మ; శం. స లీ 1 న | న యా యు లో అట్‌ ఇ ,! రా ం ఇక . ఎ న! న్‌ - లీ క్‌ కళ ము ల్‌ క జనా న! లం ॥ వత క జరా కాశ ఆ టా బ్‌ / " ు గ శ్వ అ కా ఆ ; అ ని ॥ ణా న. ల ఇ -- లక ల? శ జన కీల. నే లో జా! బా ల ననా. ల! కీ వ. ల సకం క నం! న. జ య” సప తే శ్‌ ఖా క. న్‌ (. నా వ్‌ లాం ల ఇ ట్ర న. ॥ తై నె ల! న్‌ మ! గా జ ౨ ఈక్తీ క్‌ అ క భల “| బక్‌ ట్లో - ఇ కటా న వో - నాక్‌ క న 1 డే క హి ఎ యు” జాకనన్‌ జటా యన్‌ స జ జా | న. ౫ న్‌్‌ శా న కు గజ క ల తా " త! శే + శి క. | వ జ్‌ క. ఖ్‌ ' జ్‌ అ అ “టి భ్‌ (= ట్‌ సా క. లి శకః వాల 1౫ ఫ్‌ నా ల _ న క్‌ శు జీత వ. వ ్టో క్‌ డోలే. లో గ! గ్‌ వో కళలు నన కాక్‌ హం క వాస్త జ్‌ ధ్‌ లం సేనా ఖ్‌ జు చం లల లే గే ల్‌ ఆ లు ౧ క్‌ న; న. ప న నా ల శ | _ ఇ నక ము | ఓం - వ గ్‌ గా స్ట కే | 1 |. తారు శ ప | లా జా , క. వ | త ౪ కా జ ఎ కా 4 సు క్‌ న్‌్‌ జ హాలా -ా క్త ఇ జిన లా. . చ్‌ లే ర... న స ఆ ఎం త క్‌ ॥ భన శ్ర | అజశేోనా
- య" క = ళం. స్సు జ ఒ టీ నా కచ స. ల 2 హీ! ల. + న వ ఇ కి = క్ర వయా టామ్‌ త. శ ఆ జ 2జ్వనేశు అ అభీ ఎ త్‌ అక్‌ 2 ళా సల్‌? టీ | జీ కీ! పలు ఇలా చాన క కా నే టు ఖ ను పకా ర్ట. అనే ణ్‌ జా క చ న్‌ ళ్‌ క ఇవ్‌ జక్క త్‌ డ్డ. / స్తా, - ట్‌ వా హా వీ యాం ॥ ఖ్‌ $ ,కి న్‌ా ళ్‌ కూట జ్‌. క || య = ఎ భక, ల టు కల న కస లతను = సం రీ టో న. .. మ య స్ట జ యో నా మ జ న కా క. టాకా / ఎం అ. న్‌ గ = / | క గ జారాను మ 1 ఖజావన్యనా క. వు కేశా. ఈ€ . _ ( న్‌ కే గ్‌ న్‌ా లం న నా ఆ [ ఇ కాన్న వ్‌ జీ (| కా. నావా ఇ టో జ! శ నో అడు! స్ట లో సనక రాం సం లా ఉల టతక్రప్ట లన ॥ - ర్‌ 14 గ్‌ | క వ శ (తం వ ల న న ల మో లా జ ఇ ' జతే సవ
- ॥ ము చే? బ్‌ో ట్‌ ము ట్ల క్‌ జు య ల్‌ - ట్‌ రం సా ఆఅ ఊఊ, ఓ న జ క్మ్‌ జ క శకగే జి క నాం. ఖీ న అబీ క్షం న యథ. మం ఆ 1 క్‌ న్‌ా స టా క్‌ క్ష ్న వ. గ్‌ శ్‌? 4 యే న్‌ ॥ఫో ర కసూ ల జాం, ల త్‌? శ స శ జ ర. ఇ సం వ. శ ల గ న = నాం కం వ హా ; (న ఆల సే సఖి ల హో న | ణి వ రే నా ల! క అల ణి నే నా న అ త కాక్‌ -. | 2 న, శ శ్ని' శయన న గబ తన స జ సమే ాాల ॥ ల | శ నే. ర లే ! ఈ ఇ = ణా వై శ్‌ భ్‌ రా వాసో” , జై క ఈ న య వ చక, (ట్రీ శి టట * వతం వేత లల సహన ట్ర నం లాం. జాలి ఓకీ రి ప్‌ మ ఇ క్‌ రే సల్ల వ ర క ం శక స ఎళ్ళ: వాచా. ఫెప లన నే ణ్‌ హు! || ల అము తా [| న. క తీ కతా న నా హా ఇ జో న్‌ క ర టు వ్యు * కీ ఖీ 1. ని " ఉనే న సా ౧3 టై! షే వా వాట తజ నటే ప గ క ఎ య ఖం వెంకి ల “చి పై వ హని 9 శ వ స నం తద తా! ళు నా [క న స | నం క 5 భవ చా క్‌ కీ. బాన్‌ న! కు ౩ 9... హోత 6. ఫా” ఖే చ త క క న న విపేసి క |! వొస్హై మ యా ఇ గ్‌ _ ను. యీ డాటా కా వి వు కాం అజ ఇ క్‌ టే క్‌ (క ళం ౧ = న. "2 సి న్‌ ళ్‌ 0 ళీ గ వ సా ్‌ గ ఇ న వ జ | బీ. బా తి క ఇ 1. ఒసే 5 | అజా కో 1 రుయా శ ల ః ఫల -- 1 ర 2 బీ ఖా క్‌ న | న ఖా స్త చ్‌ ఖీ ౬ న జ మం న య్‌ ల ఖా క థ్ర: _ జ్‌ శ ॥ లా ౫ నై ల! ఆ; ం | ము... గో 1 లం | గలే ్‌ త్త తష క నో - ఆక్‌! తే. కు గ్‌. జో జ్‌ ఇకక జ (|; టా అశ రా ఖ్‌ | | అ వైజ్బ అక ఇ లో నొ ఇ. 1 ఖు లై ఆ (1 ఎ లాం క్ష జ నటు టు ఆమన త 4 ని చ ఫై హన రా మ శరా రానోబ్సు ౯ శు న కాల. 2 న అ శ్‌. క “పె వ! . జ శక ల్‌ శాస ఆ 1.+న్ట్స హ్‌ | వ్‌ శె కడ కా! నకు లె “సె ల షః న్నాను. ఇట ము"! కర్‌ కటా క లట. వార ఘు అకు ల నో లు - మమొొ.-... హె నో స జేష 4 + వను న దా పైలా స ఇ నంజ య్‌ యం శ వ న ల్‌ వన స్త | స్‌ గ న క క శా శ నే స నం పంల ష్‌ ఎ హా బా నా శ్‌ శ్వా. | న ఖై జ శు 7-౮ మె మోసీ వ అన్నానా న మరి” ఊం వ్‌ , క జా శీర | నల వ తాం 2 మాల చ్‌ (వరా అయక్యడ్టనన్ను. ప్ల అను ళా - భా నా తద శన బా జ న స కరశభ హన సా ణా న జా క న ఇష. ఫనట్శ కీ థు ఫి లో గే స మ లాకాా గ, జ గే క "న షే లా ఖ్‌ వా న సన | క న శ న. లం నే చ శై ఇ జ్యాశ్‌ హు ఫం జ్‌... నం జ వాల్ల క! ఠి - సజ నయనా క్యు “వై ౩ షె సం న్‌ సక్‌. నస. న ” ళ్ళ కూ జా ! జ మ్‌ | శి + న సు న్‌ ఈ” గ్‌! క్‌ నా నా! శ్‌ న నాక జ చీ సెం రు న | ఓ ॥ తి క్ష వలల జొ. ఆ న్స శ్‌? క్తశ ఇ జ్‌ నే పం సజ హం. వ్‌ / _ = న. - తమ న ఉక ఛి జా న! కా మ. / క | న. న డ్‌ గ . ప నః. న న్యు అట్లనే షే మాకో. శ గా లేక క స నా స మ జ ఆన “ కుం - న శక్‌ అల న ర. ఎన్జీ క న స య జ. సే అ. ఇ త్‌ కి త (| ననా జ్‌ అ శ గ నై | ల న్‌! ఖత వ .. పశ వ . క అన. 4 న్నా ఫా న్‌ ల "కం నాగా క్త |. శ లు “ఈ శ ల న ! యట వ అల మ్‌. టీ కే జ క గక న | నా. లం వో: క్‌ క హా “వ నం న | ॥ ణం క సో నో టీటీ మ (స తో ముం ల య లా తనం. వ క గా శాక్య గ. శ న ఆ ఏల్‌ అగి. “క ఖై 0 గ జా * | న | = జై =! క | వ న్నా! ఇ నత? వాత! న య స ప వ ఆ గ వ వ క గాడా నా నన కక ల కా లా, వున “ల్స్‌ + అ ఆట గ న్‌ కీ క. వ్‌ వ ౫ క్త న కా టం షో “6 ఇలా వ ఇ” వ్‌ అలి “ఈ = చా "ఈ --. ల ళా న శ్‌ ళ్‌ క న | స 4 | ఆ లో. - వ. జ్‌ లన్‌ కా ల. - (| జ న మః & - ల - లు" నం కి అ ల 19 త్‌ వ్‌ నలో న్‌ పో! ఐల గం ను కీ కు ్‌ లా వ జే వల సం ॥ క హ్‌. ల - ఒక (న. (= వ ఇ వ యు. ఛి: చనా చా వై మ క ఖో ము! +.” నాకర! ఇల జాలా! ఎస శ శత వాం స కం. త (లై వ . " వే. న జ్‌ క్‌ ఈ సౌష్టళ్లు న్‌ స +. ళో న ప్రజ ఇనా వ! క్‌ అనేమ + జ ఖా / . హాలో మ ఆ లా లి 2 టో గ | వష. న క . _ ఇ మా ర + ॥ తయా! ఖో అజ వ నేం. / కా డా శ స
- నం, ళ్‌ ఓ గ్ర నీ మమ క! ఖా గ ఇ వాలా -.” ; శ క ఎక! యం” వ క ఇం. ' బా ము". _ ౬ క = మిల వ్వచె న జ్‌ || గ ౮ ఇ భా ల ఆ ఇం అ వయ అ ఇ జన క. క్‌ మాటో సరన ఛా అన్న ల వా ఇ జీ శ ఇ శ న క్ష ర్‌ | ఇ. ఆ క. శ్వర... షా వ ఇహం న్న జు శ కా = టీ నం ము! ॥ శా న్న యనం చస నా క న స క నాన న్‌. ఆనన యన భద న భా న క చండ క | రా సామి ఈ, వి ఆజ సనం | న జ. = వ సారం ఇ - ప మ టల పన క లస 1. ఇ జ లన. , శీ ట్ట న్‌. జస 4 జు జ ః జు "ఇ | ల ఆ అ ఆ రు న ౨ ఎ ల ల వ 2 టల కంటా యానా న సక |. ల వ మ! జా శ క లా వ | శక్‌ ఒడ లు. క న క [భా గ గ. మనే /| నా 1 న్‌! ర టే ం్‌ కు లో జ ఆ + = అ. న త. ,్త ॥ థి ఆ ఆతా అ | న ఇళ ర | న! క్‌ న. గా నే స్‌ అణ ప. ఊట్టననా నా చ పజ | ల ఆ. ఓ ” వా. ॥ గో క్ష ( శ క్ష = దవ డా శే పా నా. ణు ఒ ఈ ఎంఐ ఖ్‌ - ల్‌ ల గ్‌ ఖే అ క అన జీ ల న నాం = వంక స + హ్‌ న ఇ | క జ యు న్‌ న న. వః అరక్‌ త క క నార చా వ యము 1 న్‌ హా జ్ర య అయాం అ నా ఇ ఈ క 5 లర 7 గప గా వ వ్యా చో వ త య. ఇ వస్తుం స సశ (1 న వమా ర భన్‌ 0 కష ళ్‌ , జీ! క న? చు నాచ్‌ న. న క ల ఇఒ జీ _ క. _ శీ శ వ నాం. ట్‌ _ శ ల ని జా . ల క క జ జ న య 2 త పష. కక. శా జ క లో న య సా త్త కా ట్ట శ వ లా! మా; | జన వశే! సాల గస సుకం మ మ్‌ ఇన అని వనన. పనో. 2. జమ్‌ ల: జ - కం మ క. న + అజ డ్నా టి! నొ శ. న క్‌ మ్‌ ళా అత్‌ ! జీ యు _ న న య మ టం! ఇంజ 4 ” ్‌ కం సు. ఛ్‌ త గ శ ర క. ఆ తీ లే [ల హైనా జా సయ దసరా / కలా ళ్‌ ట్‌, ర చ్చి “జె ర. ॥ వ ఎం ఓ! త శక న గ క ఆ . క కీ క్‌ . + - అ 12 రము. ము ర, ఈ న్‌ా. ఆన్‌ | ఆ | లీ బ్‌ = లీ ల రా యు... ఖు లు క / వజ నే చాపు. (4 కల కీ ననే కళని పటల క సరా సంతత. న ఊఉజా హాని వా స్‌ జా టా స. పార హ్‌ శి 4 లైపో నేయ శ స కగు ఎ 8 త్‌. క ఆ హం 2 ల్‌ =. | న జొ - సాను “మ్‌. శ నా న్‌ నా స చ ఎ. ంశేవో గ్‌ అబ్టు జ్‌ ౨జ్టు జ్య - లా ళ్‌ తో అ జ శ వ్‌ స్ట పహ. | లా - య మ క హా. ॥ ట్‌. అట వ కి యాం | లు! టి ల య లా [న స య; జక తి కా. వాటే. వ వ ల! కకాయ య్‌ కానా మ స కం నా శ్ర ర్న నన కా న. క - వ. ల అ గర. ౩ జ . లు టై చీ హు ఇ వ చు ల ల శృ జై లా! శ్‌ సీ! - స్‌ కా జనో జ న ఆ క్షా గ క, త్‌ [| ౨. క. కమల జ జు ఫు . జ జ జూ క ఫా "స ॥ ( పై _ తు ఇ ఆయే శ ఖ్‌ క ఆ ననే శ్‌ న క్ష గ అత్య నకం థం ఇ ॥ క న్‌ క్‌ న్‌ - ఇ ఇ జ. 7. ళా ఇ , జ్‌ , ను జ జ = "| వ | జ్‌ శా ఇంతా షన క[ ంం. న. య మై మం క న. ఎ] పంజా జం ల || న లాం శి న క త శై వ... శ ఎ గా _ జ ర లుం న్‌ కే ఇ ల ాతకకాా ఆాటే | = కీ? కః య యణ న సా క క ము చంచ న్‌ క స నలం టం డు! ఆ క న... లు ల మ న | ౫. నా ళ్‌ క నక స బా, శ క "ఇ జూ జ అనం నం ఎర్‌ ఆ _ ను. తో పలా [రచ | క్‌ జ్‌ స ర ళా అ ల ఇ న త నే మ. ల కశ ఖు ఆ క్‌ 7 (= శ జ ఆర్ష్యూ ణ్‌ శ. = శ శా న న. కాలో బ్‌ ల క. న్‌ వ్‌ ॥ వ్‌ | జై క్‌. అాళ్యా త్వ జో నా. ' ఆ (= ” ల్‌. ఆలో " న. జ కా క క స ఇ బ్‌ న టో క ఒం మాయయా మన అ జీ శా అ. | త్‌ నడ స 1? యౌ య తథ. ల్‌ో ॥ ' టక! + క గ ఇ ష శే ( . న ॥ గ స్స్స్‌ నత చాప 4 న్‌ హైర్‌ | హః! = = | హ్‌ (ఆభ. స, . జే” వ్‌ ఆః జ ఖు | ల్‌ | ఆం సిల్‌ నం. యన్‌ ౫. చం. కా క" ఖై క్ష్‌ క్‌ ఖై ద! టై... | న్‌ ల మాయ యస్‌ ము = య 4 సే యాన టి క్ర నం... కాక్‌ చక్‌ బాన స! . ఇ జి | లు శ ల క్ష “ఆ ఇ క్ష . క ఆ క్ష్‌ గా ఇ / ఖో నా ణము ' వొ + క + జ . న్‌ా. జే క = క క + ల ఇ =. 2 7 వై జు బా నం. | షల ఖా ఛీ ల తు? % ౬ న. | య క్త లా క ం - భ్‌ గ జా లం ఇ లం ా అలా ఇ ॥ శ నాటు జ [ కుజ 1 ప్‌ . మ తనన్లా-. క్‌ ల్‌ ్రీ అనా జి జ్‌ కే వ్‌ అ న న ళీ . కీ న జ లో టా! నస. కన నస కొ శ ౨ క నాల! ౫. కాషరాన. న 4 కా! న లా మె లా ల త్‌ స ల లా గౌ స [| గ శం | బా నా క్‌ ల క్షం ఛా _ ఆ . లా! చ“ శా క్ల క న మ శ న క ఇ ల జ వ = అన్‌ న్యా. మా 0 లా న = వళ | గా నలు | క్‌ జ. శ ్త్‌ క ల్‌ యి. న. త ల య న ఆన్ల క త్మ స శ వ శా _ _ ఎత ల! ర టు చ న గ్‌ ॥ ఫి. ళ్‌ జ వానల న్‌, వై | ॥ ల్‌ అతో - ష్‌ జు ఖ్‌ ము వ = జ న్‌. అ. వా | | ట్‌ స! కా! అ కము, జమ క వెం 4 . ప్‌ లి ఇ క క్ష్‌. /. ం. లౌ ర జ 1 ఈ! ఫెటం ము క (| జ. వానా | జ క్ష న్‌ా ళ్‌ న . క సా క! క (| / నా గ్‌ జే ఉక! 1 న్‌ యు. జ థి న జీ ప్త ఖీ చా ళు జా వం అస వా ఖ్‌ క (| క మ మ ల అతనా క క న " “లత ఈ శ శ... | గిల హా ఇ "వీ శ ఒం జ పో ః న స న. న వ్‌ శీణో.. ఇ న న్న క లె మ హా. ఎ మ క _ ళం శి వ కూ "జ క్‌ 1. వజ తి న గ + ( | వ్ల న ం ల లంజా (= న మై నాశ 0 ల్‌ 4 | సా ల చా మ్‌ జ్‌ ల గ్‌ లను ఓ ఇ! స క్‌ ల ల /| ఖ్‌ ల్‌ , న్‌ా ము జా. లా విను ః న ఖీ అ" ఆ అ పారా వకూ చనా--బనినిలావయదాననినబ వమతినిల.. * అత? అట్ట య వాలాడు. పకా సుురూతాం లా. “బాణాడకుడుంగననికటు అయాయి. న ానవదనాలల...వటతాని పుం కా. ాఅచతువారనాను. కాన పేటలో ో ప ప | నీ + నాలా లు ఆ / | " |. క బ్‌ కాలా లా ః జా = త్న జ ల్‌ క్‌ క త ంా స జే వన వం త న! ల ను. లము ఎబవేస్త న్‌ ననన స న మ నన చయయ నము టకా కేవ హో " | ళా ఖ్‌ క అగ జబ్బు క జ్‌ నా. - “అక. శ ఆ ఎ నా. ఇ వ్‌ “ఖేంల = అ టవ స్వ | చ న్‌ శ్‌ (౧ భూ
- " న్‌ త వా క అ శా శ! జ న శ న్‌ జూ జ్‌ ” మ శీ ఆరో చార్‌ ష్‌ | అ అతో న ప అవా సా! ల - = వాటా స న. స ఇ స. మా ॥ నూ నం క్‌ ఈ కాజా ( మ. పక. క నుక సం వ్‌ ఆ ప ఇ ౮ - ఆ ఆ వై = ఎత జ ౨ న వో. = నో * శి, . వ. శ జాలా ల ఎ త డం నా క ఆ: జీ _ అన్లా / ళా తక్‌ కాద్‌ స సో త్‌ ూాలేనా! (1 *చై జ్‌ లశ! 2 న. జ్‌. న్‌ న. తు త్య ను క్ష. పాం ్‌ ు న్స ల! క్‌ _ శో 5 నా జ వ ఇ = ॥ ల! వుట ఉనే డో ఖై కం సధ | ఘు. ఎగ ల త క జ లా న =. లి క నష శ జభ ఓ ఇ లే షల శ్‌ = వ నవా లం న్‌ లీ ధ్‌ జనన; ॥ శ | టా న ూ అళన శ ః - అ అ మె ల మ్‌ . న. _ ॥ తో న్‌ అ వ్‌ | ల గ వ బ్య లి ఖు... ఆ ల! క "౯ కాంట్‌ ల్‌ జా | ఇ క | [2 జో క న ల కా. ౯ క ల. క శ. ప ఛా మా. [ కా కలం న | ; శ |. క న్‌ నో నా [ఆ వ. వాతా ట్‌ లప బళ? --2 | శ మ నా త మం ళ్‌ ల సా 2 _ " జ | ల ఎ యత ॥ వ న స డం అఆ న్‌ శ స న -జే వతదన్షలా శ న ఖా వ? సో వాం శ్‌? ః అలా క్ష క, సె లలు నాం నై శ న్‌ లం ॥ నీ జా . ల కం లి వ ట్‌ క్ష ల య జ జ | న. అనాటి - లబ ల (= ల్‌ శే టా న్‌ న్‌. . న | ॥ నా ణ్‌ ఇవ, ర లి జా ౯ షి ( క 7 | స. జ న్న నే శః శ జైకా | ఉ|| య |. మి న్‌ ఆ న. తనే శ వ; జె టీ. - ఇ కా ర ఎ " 4 ణి. ఆసియా న్‌, శ్‌ యే ఇల వం ” గా హా వ్‌ ఆః కా ఎ ల | మాని జహా వ న్‌ వ కాం జ న్‌జ. ఫ్‌ ౫ ॥4 ళ్‌ ఓ అపు న ణ్‌ 5 శ జవం, జ చీ “మా కా ఖీ స క వ. రజ “శా కు _ కయ న. ఇ పజల జ ో లా / | ఎత ॥ శే ఇ శంజ - 1; - కి [ల జర చై ను నం క | = లచే అ అ ల న్‌ ॥ జ్‌? / ఇ లా ఆంత గ శ్ర చా యే ల్‌ అక్‌ (| జు క్‌ “ప్రజ లో స్‌ో కా యాల లాం సా ప - క! ఎని న న్న జ య ఆ. ౨ థీ. ణి న్‌ క న్న క్‌ అ ట్ట (| క నన్‌. ఖు కక ఆజ అలం క గాట్‌ అఆ ఆజా క ఫం. ల్‌ జం ఖా గాన్‌ ఇ ఆకె ఖీ క్‌ బ్య ॥్‌ బే య టం న న. ల జూ “అ అన. న. రం ఇకా, టు జం! శు జం నా యె 7 జా! (1 నో క్స్‌ య | నన రం. ఖు _ న . ఖై 4. ల ల జ్‌. 1 [౯ మ్‌ (వామ? ల్‌ టో కా షి కళ | నై లీ న్‌ా. క్‌ 'ఈ వై మత ఆ న లా త ₹00ఆక్‌ న్‌ మర్యు “ఖై ॥ వెజైద్‌ను లా ల యవ ం * ం 2, క య దీ దా రే | . శ ఇ ః (= నీ జే. 5 న న నంటి ఆ ళా ల్‌ ే క న్‌”. స్రుశనాలకు లకీ ల కు మే క్షా ్‌ వు అద్ము ణ్‌ ల ఉళ్లు క్‌ క క! శ రి లాడ | శా ఆ నర్‌ ల్‌ , జ జ న కం” శక ల కన క్‌ శ్‌ 4 క న జ “ఇ ఆటో శీ గాని శ్ర న్‌ స్వా [| | టా న. శ. 1] య ఈ ల ' నిట లా ఇ కాలా అనక లాాం కానా ల అనాలా పా తా... వాలా ఆం నృత జ *ే జార క్క చా ఎ నే ననన కానాల బనగాన ాడాననాా లిమా ననననరాలనరానబలంనలం టే అతా నాటాలని
ఆఅ. లగ ణి న్‌ న న గ్‌ అ (౦- వము స్తై 4 న కానాల! ఆం రా వచనఖేగవతము, చ్వాదశస్క_ంథధములు, (శ్రీ శరఘంటము పంకటరంగళా న్నీ కృతము ఒకేసంపుటము 63 ౪౮ 0 డిటై కై నంప్రటములు 06 10 5 ౬ జ అచ 9 టే అం ధృ వాజి యచరి త్ర సం గృహము క కే మ ఆం ధకవిత్వచరిత్ర, బనవరాజు అప్పారాపుగారిది. ౨2 1 10 య! ల! ర! జాత (శీమహాభక్తపిజయమ్యు నూతనము ద్రి లము 691 6 0 న్యాయపిచారవు, పృహసనము 0 శీ జరి ఐ శలచరిలత లు కం ౨ ౮ 4 షూ ౧ ఆం భృవచనభారకము, అవి నఫెావర్వములు 20 త ౮ 9 అరణ్బపర్టును ఉక ఖ్‌ క్ట న దోణవగ్వములు ఆ 8 తే గ వాస య కీ | గట నాక్‌ భా క 99 శాంతిఎర్వమా ౪౪ ల్తే ఓ ౨ అనుశాససికము మొదలు స్వర్తారోప 90 జర్వమువరకు గలసంప్పుటము 249 ఓ భోజ కాళి దాసకథ లు వథమఖి "గము; ఉర్పల పేంకట ట్‌టోే ద్వి తీయభెగము, వధ్ధుల "ట్ర / నుట వాణంకా నీ గారిది ఇక 4 (౧ స వ
శ్రీరస్తు నా తె నాయకం అనాలిరావలంగం ఏ. యస్‌. &, అయ్యర్‌ , ఎం, ఏ, వనీ. యస్‌, గారి గ్రంథమున క నువాదము. శ్రీ కాటూరి వేంకకేళ్వర రావు, బ౦దరుః జానే యం | 4 చెన్నపురి; వావిళ్ల రామస్వామిళా స్తులు అండ్‌ సన్స్‌వారి చే &ీ11 12865 6561766] | 1106 5. ౦-9-0.
ల్‌ 0 గ్ర ( 0664 స? టట ర భవి చ లక ౧౯ *, పెడన ఉం తని విఉఏర సల సీి ల గ లవి డిగా గాప్‌ *౪₹తెచమైమిత్‌ వమైాక55క్న తలకి 5, యసందరరు॥ టో ఆ ధాల్నిషె / ర గ ఖ న | జ లె క మ లల (శ ₹త్కోతిద్యి) ప ఇ ర ఫ్య ఒ యో '
థి 1] పిఠి క,
"తెనాలీరామలింగం అను యీ చీన్నపఫ్రుస్తకమును పలు వ్రకు న్నేహితులు కోరుటచే తిరిగి వ్రాయనెంచి ప్రనిద్ధమెన యీకధలు ఒకటికొకటి సందర్భము ₹క విడివిడిగ స్వతంత్ర, ముగ యుండుటచే వానిని ఒకేకథవలె యుండునట్లు తెనాలి రామలింగని సన్యాసి క"-ళ€కాలయమున కేల పొమ్లని సలవో వెవ్చెనో రాజుగారు వోస్యగాని నెందులశ్హై 'యేనుగ చే గ్రొక్కింవ నాజ్ఞూపీంచెనో ఆనువానిని సంద ర్భానుసారముగ చేర్చి 'వెంచి ఛశౌసినాను.
కథలన్నియు సంపూర్శముగావించుటక్రై వోన్యగాని అంతముగూర్చి కడవట నెనొకకథను చెర్చినాను.
ఈక థలను తిరిగ్మ్వవ్యాయుఓలో నేనిందు అధికముగ చేర్చిన వానిని స్వల్చ్బముగ గావించిన మార్పులను చదువరులు లోవ నుగ నెంచరని భావిం చెదను, వ్‌, ఎస్‌, పి, అయ్యరు,
విషయసూచి క, అయబలాపిర్తిచుటూలాం విషయము, పుట విషయమ, పుట, కాలిళాదేఏ పరమిచ్చుట ర్‌ సర్వలిపి వే త్త శల ఆ "తాాచచార్యులకం్థత,0 ళ్‌ లతిండినుఖమా ర్‌ రాజాస్టాన్నవ, వేశం 10 మల్ల యుద్ధము ర్‌ం తా తాచార్యుల చరాభనం [3 గుజ్లిపున వారి ఓ స్‌ ఆ నాథధృతి 1 నల్ల బావతో నమ్మరాదు ల్‌6 శుహారాతని 1రి జోస్యం పొల్ల యింది ర్స్‌ ఉచ్చాటనం ఏ0 | లతిలకాష్ట్రమహిమబంధనం ల! గూని చాశలి 08 లంజెలలాగే పతివ్శత రన్‌ 'వెం డ్రుకలుతి 'ేగుల్లం 26 | పిళృతర్చణం గ బెబ్బల టహుంమాన౦ నీ దరిపినముకు బొక్కినచేకూలి 78 పాలంతాగని పిల్లి 82, నోళశే పుచ్చెకాచింది ౮77 ఇనుక నారగిం చుట త్‌ే నలుపునలం"పేగానీ తెలుపుగాదు 70 ఊవోచిత్రాలు వెన్‌ పాదరమ్మ ప్ర, హారం రిలై తలార్ష తల లెగిరిపోవుట ఏ6 అక్టాబద్ధుడు రన్‌ అభయ దానం ఏ? | ముందు వెనుకలు ర్‌గ్ర్‌ రాణివాసంలో రాజీ శే రా ఫ్ర రత్న రది చిలంుకవలంకులు జీకే | వోంగలచే నీరు తోడించుట ౮02 ఆన్నాతురులు శేతే బభువుల నమృరాదు ౮ సానుకారును వంచించుట శ్తీరీ, మాతృనన్నిథి ర్‌
మ ? నే హత వం రం వాన (శ సన ర స ౧న గాయ నావా ఆ చద తినాలిరామలింగం డాలకితనలా తా
కృష్తైూతీర మందున్న గార్ల పాడ నే గ్రామంలో ఫూర్వం రామయన్టై ఆనే నియోోూ/ టలాపష్తొణా డుండజేవాడు వారిది లక్ష్మమ. పుట్టినింటివారిది 'తెనాలీ. ఆదంపతులకు చాలా కాలము సంతానము కలగ వేదు. అెనాలి రామలింగశర్షరస్యామి మనసా దమువల్ల్య కలగక కలగక్క ఒక్క కుమారుడు కలిగాడు. ఆకుజ్ఞ వాడుపుట్రిన మూడోనాడే రామయ్య కలరాదగిలి చనిపోయి నాడు, భ గ పోయినమోదట లక్షువుకు గార్ల పాటిలో ఆదరువు
అవా=నీీ వాత ాాలీ న్‌్‌ "లేక చంటివిడ నెక్తుకొని ఫుటినింటికి తెనాలి చేరింది. టా లు
రాచులిం గేశ్యోరస్వామి అను గ్ర హంవ్ల కలిగాడు గనుక వ్‌ల్గ వానికి రావ.లింగమనే వరు వపెట్టవలసిందని రామయ చెక్బి పోయినాడు ఓిప్టిమాత్ర,ం ముద్దుకు “రామో అని వీలుచు కునేది. ఇట్లా మేశమామలింటనే వెరుగుతున్న రామలింగాన్ని అయిదో యట బల్లో కి వంపారు. వీల్ల వాడు చుటుకైనవాడూూ కుఠాగృృబుగ్ధ గనుక చదువ్సు సంధ్యల్లో చఅచజా అందవుచ్చు కొన్నట్టు ౨వ శెక్కెవస్తున్నాడే గాని చిలివికనంవల్ల ముసలివంతు లును చెన్టలువట్ట కొని ఆడిం చేవాడు.
బి తెనాలిరావములి 06గ ౦
వంతులు జంవకానా వబుచుకు కరార్చుం డే వాడు, రావు లీంగ 'మొకనా డాజంపకాన్నాక్రింద కుల్టన అరటివళు పెట్టి వమిో యెజగ నట్లు కూర్చున్నాడు, బళ్లో, పావం వంతులు వచ్చి వ రాలున కకూర్చో గానే ఆకుళ్ళి నపళ్లు చిలి పంతులుబట్ల లన్నీ పాడే నవి. విభృలంతా గొల్లుమని నవ్యాగు, ఆముసలీ శ్రాహణుడు నుళ్లా స్నానంచేసి మడుగువంచె కట్టుకువచ్చి ఈళొంచెతనం రామలింగానిదెనని ఎఅుగును గనుక ఆతన్ని తల క్రిందుగా ఇెట్టుకుప్రైలదిసి చావ బాదాడు, రామలీంగ మూాదెబ్బలు తినలేక కుయో్యూ మొజ్లో అని యేడుస్తూ “ఇక బుద్ధివచ్చిందండి ! వంతులుగారూ”* అని చెంవలు వాయించు కోవడందూచి తోడిపిల్లలంతా వతుపాతం లేకుండా మళ్లూ గొల్బమని నవ్యారు.
అప్పటికట్టా అన్నా జేగాని 'రావలీంగ మామా శ్రానిశకే బుద్ది తెచ్చుకున్నాడం కే వట్టమాట పుట్లైను బుట్రినబుద్ధి పుడక లతో పోవలనించే నంటారు. నానాటికి రావభలింగం ' ఫొంకు చేష్టలు మితిమోాజడంచూచి వంతు లొకనాడు విల్ల వాని మేన మామతో లలా అన్నాడు. “*ఈదిక్కువమాలిన చిలివితనము ఒళటివచ్చివడిందిగాని బహాబుద్ధిళాలియండీ కుజ్తవాడు, మితి మిాళతీన యీూకొంచబతనం, యీ లెలివితేటలూమూాడగా వీడు జగ దెకవండితుడై నా అన్చతాడు, జగదేక వంచకుళైనా అన తాడ్గనితో స్తుంది” *అయినా మిరుచెప్పండి. యీ రెంటిలో వది. అవుతాడో” అని అడిగాడు మేనవమూము. పంతులు “చెంటిలో వదీకాడు. రాతిపార క్రింది నీటిఫూటలాగ వీడి కొం శెతనం క్రింద పాండిత్యం వుంటుందో అన్నాడు.
తెనాలిరొామలి౦6గ 0 త “రుఆతీ యీకొంశతనాన్ని మాన్చే విధ మేమిటంటా!” రన్నాడు మేనమావము “*ఈఫోతిక!ి పుట్టుకతో నే వచ్చిం వ్‌కొంఆకె తనం. ఎవరు మాన్చగలొ” రన్నాడు వంతులు. బలా ఆటలతో పాటలతో వదిహేానేళ్లు నిండాయిం 'రామలింగానికి. ఇన్నాళ్లూ కనిపెట్టివున్ను మేనమామ కాస్తా కాలం చెసాడు, పూవం, లవ్షీము మళ్ళా నిశాధారురాలయింది. వదిహాసెళ్ళకొడుకు చేతికంది వచ్చాడనుకొంశు పనిపాటులు చేయని వట్రి ఆతతాయి. అయిపోయొ జరుగుబాటు తక్కు వాయె. ఆలాగే లెక్కలువిరుచుకొని ఆగఫ్లి యిీిఅ వ, యోజ కప్పుగొడుకును పోషించుకువద్దామని మాచింది. కాని ఆడ కూతురు అందులోనూ “విద్దతనంవచ్చింది ఈయథధో మతి కొడుకు వనాటికై నా అక్కకు వస్తాదేమో, తనకప్రాలు తీకత వేమో అనుకొంటే నానాటికి ఫూళ్లో జట్రీలన్నీ యింటిమిడికి శేవడ మేగాని కాసుగడన కనిపించదు. పోనీ తెలివితెటలు తక్కువా అంళకే కావలనీనంతవున్నవి. వీమివ, యోజనం? వంకర దారిని నడుస్తవి ఈవక్రబుస్థీ వ్యశ్రాక్తులూ కడుపునింపు తవా ఆతెనాలీలో 1? వె వచ్చు ఈళెంచమాటలవల్ల న్లూళ్లో అందతికీ కొజఫొఆగాకూడావ్ఫంది. తననోటికి వూళ్లో ఆం దజూ వెజుస్తున్న మూటయితే నిజమేకాని ఆకోవం మనసులో "పెట్టుకోని ఎప్పుడేమి కీడు తలవెట్టుతారో అని రామలింగానిశీ 'ఇెలినివచ్చింది అనాలి సంసాపలంతా రామలింగంవమూటలకు నవ్వుకొనేమాట నిజమేకాని వారి లోపాలనుగూ డా వెక్కి రిస్తూ వాతలు వట్టనట్లు మాట్లాడు తాడాయె, ఆందుకని వారికి కొజఅఫపొఆ. ఇక అలగా జనం బోలికిపోతే చేహళుస్ధికూ డా
ల్తీ తెనాలిరామలి6గ౦ జరుగుతుందాయు. నోరు మంచిరైలే నూరు మంచిదవుతుందం టారు. రామలింగంమాత్ర,ం మంచితనం మూట యెట్లావున్నా కొంచబకోణంగి అనే వేరుమట్టుకు సంపాదించాడు.
ఆయీడు బేళానికి వజపఫపువచ్చింది. ఆగ డానికకూ డా నీటిబొట్టుదొరకక పళువులూ ప్రజా అఆలమటించిపోతున్నా రు. ఎక్క-జైనా చేనెకుముబ్బు కనిపిస్తుందేమో అని చూపులన్నీ ఆకాశానే నిలిపి వేయి దేశ్చళ్లకు మ్రైొక్కుకుంటున్నది ప్రజ. అలా మలమలా మాడిపోతున్న అెనాలి కొకనాడు సన్యాని ఒకడు వచ్చాడు. ఆతడు వూళ్లో అడుగు వెట్టి: వేళావినేష 'సుమోగాని ఉన్నట్టుండి మిన్ను కారు క్రవ్ని 'థఛారావాతంగా వర్షించింది ప్రజలకు ప్రాణాలు లేచివచ్చినట్లయి, ఈమహిమం తా ఆవచ్చిన స్వాములవారి దేనం కే స్యాములవారిదే నన్నారు, ఆ స్వాములవారి! మ్రైక్కుబళ్లు చెల్లిద్దామంటూ ప్రజ సన్నాహం చయడంచూచి రామలింగం చల్లగా ఆసనాసి శెంతకు వల్ల నమస్కరించి “స్వామి ! ఆతాటిచెట్టు వేవుమేశా” అని కుళల ప్రశ్న చెసాడు. సన్యాసీ చిలునవ్ను నవ్వుకుంటూ మేమమే నని తలవూగించాడు. ప్రజలంతా ఈవూటలకు విస్తుపోయి ఒకరి మొగా లొకరు చూచుకుంటూ చివరకు రామలింగాన్ని ఆఅడిగాగు, “తాటిచెస్ట్రేమిటి 1 "శేమ మేమిటి ఇెవ్పవలసీంోదని.
"రామలింగం వప్పాడు “అనగనగా ఓతాటి చెట్టుంది. ఆ తాటి చెట్టువి=ద ఓకాకివాలింది. ఆకాకి వాలేటవ్పటికి తాటి పండొకటి నేలరాలింది. కాకిమూలానే తాటివండు రాలిం దన్నారు మీవంటివాశ్లే. అందుకని వానను తీసుకొచ్చిన స్వామిని అడిగాను, “ కాకిధ్రాలిన తాటి చెట్టు బాగున్నడాి అని
కాళికాదేవి వరమిచ్చుట త్‌ ఇలా వెప్పేటప్పటికి జనమంతా “ఓరి నీకడువుడ కా” అంటూ విజగబడి నవ్వుళొన్నారు ఆందజ్‌కన్నా విజగబడి నవ్వుళకొన్నాా "డాసనాస్టసి, జనమంతా ఎక్కడివా శ్ళక్కడికి వెళ్ళ్లపోయినత ర్వాత సన్యాసీ రామలిం గాన్ని చేకచిలివి*నాయనా ! నిన్నూ , నీలెలివి తేటలను భూ నే నాకు పరమానందవుయింది. నీ కెలివికితోడు అమృవారి అను గృవహంకూ డాల ఫి సై నువ్వు చాలా ప్ర యూజ కడ వై పరముమోగు తావు వ్తపిగో | ఈరా ట్ర అవృవారిగున్ల కి వెళ్ళి ఆతన్నికి 'మ్రైష్కుకొని ఈమంత్ర్రముజపించు నాకు కాల మూసన్నమయింది. ఈమంత్ర,౦ నాకడుఫులో నేవ్చంచుకొని మర ణిన్సే బహృరాతనీ జన్మవస్తుంది నాక అంటూ దగ్గరకుతిసు కొని ఇవిలో శాళలీమహిమంత్రముపదేశించి తనదారిని దాను సమాధిప్ర వేశం చేయ డాని కెక్కడిక్‌ వెళ్ళిపోయినాడు. కాళికాదెవి వరమిచ్బ్చుట, రామలింగ మాస్వామికి నమస్కారం చెసి, నెలన్రతీసిళొని ఆరాత్రి "5ండుజూములవేళ కాళి కాలయానికివెళ్ళి అచట మంత్రం జపించడం "మొదలు పెట్టాడు, 'వేయిశిరస్సులతో రక్త మోడుతున్న వేయినాలుకలతో జేన్చరించిన "రెండువెలకన్ను లతో అమ్మవారు ఎదుటనిలిచింప. ఛభయంగొలిచే ఆవికృతా కారానికి ఛభయవడక రామలింగం చేతులుజబోడించి షకాలున నవ్వాడు దేవి ఆకుజ్జవాని థె ర్యానికి మెచ్చుకొని *వీమ్సి రా నవ్వుతావని గద్దించి అడిగింది. రామలింగం చలించక “మేమి
6 తెనాలిరామలి6గ 6
"లేదుగాని త్శు! ఉన్న ఒక్క ముక్కు జలుబుచే న్పే “"గెాందు చేతులా తుడుచుకో లేక బాధవడతానే? అట్టాంటిది మి వేయిముక్కులకూ జలుబుచేన్తే మిీాకూసఆరెండుచేతులేగదా వున్నవి, ఎలాతుడుచుకుంటా రా 1 అని నవ్వువచ్చిం దన్నాడు. 'దేవి రామలింగం సమయసన్ఫూ ర్షికీ, బె ర్యానిక సంతోషించి శవికటకవివి రా నువ్ఫ” అని మెచ్చుకొంది,
'““వీమన్నా రూ 1 వికటకవినా ? మహామంచి బిసుదిచ్చావు తల్లీ ! ఎటునుంచి చూచినా వికటకవినే ఖహాుుబాగుంది నాకిదే వదిపొలన్నా డు రామలింగం అమృవారప్వుడు రామలింగాన్ని చేరబిలిచి “*బదిగో యీరెండుపాత్రలూ చూడు, నాకుడిచేతి పాత్రలో పాలు పాండి త్యాన్నీ, ఎడమ చెతిపాత్ర లో విరుగు నంపదనూ యిస్తాయి ఇందులో వది కావాలో ఫోరుపో అంది.
రామలింగము “*మంచిమాళకే కాని సంపద ఫవుల్లగా వ్రుంటుం దెందువల్ల ” అని అడిగాడు, “దాన్ని నంపాదించే వాదాలు తిన్న నివికాక వోవడంవల్ట్నో నన్హ్నది బేవి చిత్తం మట్‌ నేను రుచిచూడకుండా ఎలాగా కోరుళొనడమని ఆలోచిస్తు న్నాను" అని రావవీంగం మనవిచేసాడు. “నలె, ఆెంటిలో "రండు కా_స్తలుతీసుళొని రుచిచూడపో మన్నదిచేవి. అనడం తడవుగా రామలింగం రెండు గిన్నెలలోను ఆరెండు శేతులు ముంచి ఒక్కసారే ెండుచేరలా నోట్లో వేసుకొన్నాడు బేవి ఈర్టీరి ఉదురుమిడుకా | ఎంతవనివేసావ్టు | నేను ఒక్క టకా కు రుచిమూడమం టే రెండూ ఒకశేసారే నోట్లో వేసుకొన్నావా *” అన్నది రానులింగం చేతులుజబోడించి త్ర! నాకు చండ్ర శావాలి, ఒకటి లేకపోతే 50డదోది శోభించొదన్నా డు. ి
తాళాచార్యులరంత్ర,0 7 మాటలకూ సావాసానికీ దేని మెచ్చుకొని *సర్నే కానీ; నువ్వు నాఆజ్జృమిాతితివి గనుక కవివయ్యే యోగ్యత తప్పిపోయింది. వికటకవికవుతా” వన్నది. రామలింగం *ీనాఅవరాధం తన్ని మన్నించకపోతే మతెవరు మన్నిస్తారు? ఒక్క ళు సంపోయే టట్టయిం లే నువ్వ "ండుగిన్నెలూ. ఎందుకు ధరించావు! ర0డూ అవసర మేనని కోరుకున్నాను. నాకు రెండూ అనుగ పాంచు అంటూ పాదాల.వైెబడి వెడుకున్నాడు. అమవారు జూలిదలిచి వై నాయనా! లే, నువ్వు నివవరంగా ఒకటీ, విష్తువరం గా ఒకటీ ెండు. కావ్యాలు వాసీ కవివవుతావు, కొని లోకంలో నీకు వికటకవివనే ఖ్యాతివస్తుంది. వోస్యమందు నీకవున్న సహజపాండిత్య మె నీకు జగత్న్రఖార్థతిని స్తుంది విజయనగ రంలో కృన్ళదేవరాయలనే దొడ్డప్రభున్చన్నాడు.. వెళ్లు నాయనా ! నువ్వక్కడికి వెళ్ళు. ఈ ₹ెనాలిలో ఎన్నా ళ్లువడివ్రున్నా లాభంలేదు. ఆటగాడికి చాలినంత చోటూ, పహోస్వ గానికి చాలీ
నంత సందర్భళూవుం కు గాని రాణతంచదు, నున్చి రాయలు నా జీ యిం సె నీకుఖ్యాలి, సంపదకూ డాలఫఖి _స్తవి., నీనోటివట్టం వల్ల రాయలు నీప్రాణాలకు అెగించినా భయపడక నన్ను తలచు కొంచే నీకాగండములు తవ్పిపోతవి. ఆరాజుచేతలో నీకు ఇాన్స బేకుం డా వరమిస్తున్నాను వాళ్లు” మని చెప్పీ అదృళ్య మె వోయింది. తాతాచఛార్యులతేం త౦, కాళిశాదేవీ అజ్ఞ వకారం రామలింగం రాయలవారి ఆస్ట్రానానికి వళ్ళ నిశ్చయించుకొన్నాడు, కాని అంతదూర దేశం
రి తెానాలిరావములి6గ 6 లతత్తి వెస ముందు స్వ దేశంలో స్వ శాఖలో ఒక పిల నువూది వెంద్రా డాలనుకొన్నాడు కొ త్త్సనీర్కూ కొ త్తమనుఫూహాడ దన్నారు పెద్దలు. అందువల్ల తనబంధువర్షంలో నే సంప్రృధాయ కుల యింటి ఆడువడుదును, మంగమృ'నె గుణవంతురాలీిని వివాహూమాడి ఓఒకయింటివా డై చయాణాన్నిగూర్చి ఆలో చన మొదలు వెట్టాడు తీరా తానంతదూరం వెళ్ళి బే ఆకొత్త దెళంలో తన్నెవరుచూచి ఆదరిస్తారు? తన మొగ మచట ఎవ్య రెజుగుదురు $ ఎలుక విడి3ెడుధవనవమన్నారు. అందువల్ళ అచట ఎవరినైనా ఆసరామూచుకొని మజీ బయలుచేరుదామను కన్నాడు.
ఇలావుండగా రాయలవారికి కులగురువెన తాతా చార్యులవారు మంగళగిరికి విజయంచేసారని తెలనింది. వెదక బోయిన తీగ కాళ్ళ కుదగిలినట్లు రామలింగం సంవోషించ్చి తన అదృప్రాన్నీ, అమ్షవారి అనుగ, హోన్నీ కొనియాడుకొంటూ, తాతాచార్యుల వారిని వెళ్ళి దర్శించాడు. రాయలవారి వేరుతో నృసింహ స్వామికి నలి రోజులు ఫూజలుజరిపిస్తున్నారు ఆ చార్యులవారు. రామలింగం వారినిదర్శించి రోజుకోజూ ఆశ, యిస్తూ కృముక్రృమంగా తన కష్టసుఖాలు మనవిశన్మి రాయల వారిదర్శనం చెయించవలనీందని పడుకొన్నాడు. ఆచార్వుల వారు *అదెంతవని అఆలాగేచేయిస్తోనని పెప్సీ ఆదరించి ఉప ఇారాలందుళొంటున్నారు. రామలీంగం రచించి తెచ్చిన లింగ పురాణవనే గ్రంథంవిన్నారు, ఆకుజ్ఞవాని కుకా గృబుద్ధ, చుఅుకుదనమరకా, కవితాళ శ్రీమూచి ఆచార్యులవారికి ఆనాటి కానాడు అనూయ ప్రబలమయింది. ఆయినా బయటికి వాక్కు
ఆ తాచార్యులకంత్రం రి కుండా లోలోవలనే ఆడచుళొని మూమూలుగానే కాల మేవం చేస్తున్నారు ఇంతలో ఆచార్యులవారు మంగళగిరి విడిచి వెళ్లే సనమయంవచ్చింది రామలింగం “*నామూటవఏమి సెలవిచ్చాో రన్నాడు, 6వ ఇ నో మేమువెళ్ళ గానే రాయలవారితో మనవి చేనీ నిన్ను విలివించే వ ర్పాటుశచేస్తమనివెప్పి అచారుస్టలవారు స్వదేశానికి విజయం చేసారు,
రామలింగం తెనాలికి తిరిగివచ్చి 6 బప నో, జ వ్యూళ్ళ కబురువస్తుంది, "రవున స్తురోదని ఎదు రదు రేచూస్తూూ మూటా ముల్లె సష్టజొంటున్నాడు నెలలుగడచచినా కబుకురా లేదు వచ్చే జూడా కనివీించ లేదు 'రామలీం గాన్ని వాళ్‌ నలుగురూ, “వయాణ మెప్పూడ నీ, “రాయలవారు. నీకోనం ఏనుగును జంపార క అనీ వళాకోళంగా అడగడ వమూరంఫించారు, నలుగురిలో నగుబాటయితినిగదా అని లోలోవల ఖదవడు తూనే రామలింగం చెక్‌ ఖరఫ్టంగా జవాబులువెప్ప్టతున్నా డుం “నృనంతొందరవడిలే వస్తుందా కబురు 1 దానికీ కాలం రావాల్‌, సర్వం ఆయమ్‌వారి అనుగ, వాం, ఆయమ అజ్ఞ లేక అణుపైనా కదలదు. బన్మోండ మెైనాళరగదు, నేనేమిటి తాతాభార్లగా -రేమిటి, ఛాయలవా లేమిటి అందజం ఆతల్లి చేతిలో కీలు చొవులం*అంటూ కాల వేవంచేస్తూ చివరకు ఆచారు్టలవారి విషయమె నిరాళ చేసుకున్నాడు భారమంతా అన్నువారిపె నెనీ ఇానే బయలుదేరిపోదామని నిశ్చయించు! న్నాడు.
0 తెనాలిరామలిఠతగ 6 రాజాసాన ప వేశం. క
ఉఇంతలో శామలింగం భారి పుత్రు,ణ్హికన్నది. కుమూ రుడుకలిగిన వేళావిశేషం మంచిదైతే కార్యం ఫలించకపో తుందా అని నిశ్చయించుకొని తల్లితో ఆలోచించి ఇల్లూ వాకిలీ లెగనమ్మి, త్రొావబ క్రైం కట్టుకుని ఒక సుముహూూరాన ఆలుబిడ్డలత్‌*ను, తల్లి తోను విజయనగరం మ్రృయాణంసనాగిం చాడు, శ్రోవపాడుగునా తాతాచాగ్యల వారిని చూడబో తున్నానంటూ చెప్పుఖోవడం వల్ల వయాణం హొంత సుకరంగా సాగింది. రామలింగం తన్సితోఅన్నాడు. *చూచావుటవూ! ఈ వ్రజలస్వభావం నెనేమో రాజగురునవులకు న్నేహితుళ్లుని ఉచలం తా త్రొ,ఐపాడుగునా వునల నెంళో - మర్యాద గా చూ స్తున్నారు. రాజగురువు వేషలో నే ఇంత ప, ఫానమున్న దే ! ఈ రాజులందటీ!ీ రాజైన పర మేళ్వరుని యం చెంత వృభౌావముం "డాలి! నర్శపాపాలు హరించి సకలాఖీప్తములూ సమకూర్చగల ఆపర మేశ్యనని నేవించక ఆవి వెకంకొన్లి ఈ రాజుల నాశ్హ్ర, యిస్తాము. వండరివ్టరనాథుతై న పాండురంగడు వరమపాపి యైనవాశ్ణహాడా యమపాళములకు తప్పించి వలుకొన్నాడని పురాణాలు చెప్పుతున్న వి. సనాస్వ్యామిమావోత్త్యం కావ్యం గా ర చిసానులో
“నాయనా ! నేను జీవించివుండగా వాాన్సీవా, విని సంతోషిసాను, సరే కాని అమృవారిమావోత్మ్య మే వ్రాయ రా దట రా పండరినాథునిమవహోత్త్య్యం వ్రాయకపో తో అన్నది తబ్లే, “నిజమేకాని అమృవారిసాలభ్యం అందటూ ఎరుగరు ఆత్భ
రాజాస్థాన్ర, వశం ||! రూపం ఎంతభఖీవణంగా కనివీ స్తుందో హృదయమంత సౌమ్యం. అయినా నిజానికి వకృతివురుషులైన కాళి కృస్తులకు "భేద మే ముంటుంది & అన్రును గాన్ని నీతో అంకోవమూట చిపష్పవజచాను, ఆస్వామి వ్రీల్యేర్థమూ, నే నాశ్రాయించబోయే వ్రభువు వ్రీతి హొఆకు నావేరు రామకృషస్ణుడని మార్చుఖొన్నాను 0 “నువ్వ రావలీంగ మనుకొన్నా, రామకృష్ణుడనుకొన్నా నాఫొక కు నాయనా! 'నేనెపష్తుడూ శాముడనే పీలుచుఫళొంటానులో నాలుగుమాసాలు దీస్ట్టవయాణంచేసీ ఎలాగ్రై తే నేమి విజయనగరం చేరుళొన్నారు అప్పటికి దసరాపండుగ లువచ్చి నవి. రాజథాని అంతా నవ రాల్రాలకని మవహోవై భవం గా అలంకరించారు. అడుగడుగునా చేవాలయాలతో, రత్నాలు కుప్పలుబోనీ అమ్వు అంగళ్లతో, మిన్న 0కే భవనాలతో, వీభుల వెంట నడనొండలవలి తిరిగే వనుగులతో, రాళ్ళ కటపవ్వ రంత, రుచిశాలం కారాలు చేసుకొని తిరగే విలానిజనవు తో ర్‌ లక లలాడుతూప్రం జే రాయలరాజ థాని అవవరా త, మహోత్స వాలలో వతే క సుులవండు ప్ర గావుంది ఉత్పవంమాడ డానిక ని నానా దేశాలనుంకి రసలు, వండితులు, గాయకలు---వారు వీచేమిటి, సర్వ ఏద్యల వారూవచ్చి నగరంనిుండా కిటకిటలాడు తున్నారు సామంత వభువులం ౮” కానుకలతోవచ్చి దిగారు రాజథానిలో, రానులింగం తల్లినీ భార్యాపు క్రులగు ఒక బ్రాహాణ గృహంలో దింపి నగరంలో వడుశలూ్యూ వి *ఇపాలూ చూస్తు న్నాడు నెవ్యదిగా, ఒక నాడు ఆతా ళాచారమ్వులవారి దర్శనార్థం వెళ్లాడు. రాజగురువు అను గ్రవాంకోసం ఎవదటో అచట పడి
లై] తెనాలిరామలింగ ౦ కాప్రులుపడిన్చన్నారు,. * తెనాలినుంచి త నుదర్శనాక్థ్యం రామలింగ మంటూ ఒక భాహణుడు వచ్చా” డని లోవలికి కి బుకుచేసాడు, కాని ఆాతాచార్వుల వారు “ రావలీంగ మెవరో మే మెరగం వొమ్మని చెవ్వు” మన్నారు. అక లాభం లేవని రామలింగం తెగించి లోవలీకి తొ, సుహొనివెళ్ళి ఆచార్మ్యులవాం ఎవుట బడ్డి నమప్క_రించాడు '“తమదర్శనాక్థం గం పెడాసళోవచ్చాను. మంగళ గరిలో స్వాములు నాకు మాటయిచ్చారు, ఆప, కారం నన్ను ఆను గృ హించవలనింోదని మనవి చేసాడు ఆచారుద్థల వారు ఎజుగనటు నటించి * ఈ బాహాళశ్రైి బయటికి గెంటం” గు య కా
“పదియేమిరా | ఈ భాహృణుడు ముక్కూ మొగం ఎఆుగ నట్లు బయటికి గ౧ంటించాోడని రామలీంగం నిశ్చేషూై, ఓ కానీ ఎప్పటికైనా ఈతని పని పట్టించ లేకపో తానా” అనుకుంటూ, పట్న వాసపు బృజల నిర్టాతీ ణ్యానికివగస్తూ కట్లు చే రాదు “లది గాదువన్మి నెనె పభువుఎదుటబడ తాను, వవింకానున్నదోో ఆ మహారాజు నిద్యావనీకుడంటారుగ దా” అని 'వైర్యం తెచ్చుకొని మబజునాడు చవొజువచేనీ సకాసరి రాజకభలోకివళ్లాడు,. కన్నుల వండువు గావ్రుంది ఆం ధృభో జునిఆస్థానం ఎవహో వండినుడు
- ఈజగ త్హంతా మిథష్టో అంటూ ఉపన్యనీ స్తున్నాడు “మనః కల్పితమైన జగత్తులో వద సత్యం కాదు, మనళ్తంద్రియాలు విష యములను అనుభ వించడ మం ళావట్ర వి; మనం వాననచదూడడం, రుచిదూడడం అనే ఇంద్రియాశుభవమంతా మనస్సు కల్పిం చే చేగాని నిజానికి బయటనేమా లేదు, అంతా వట్టిభ్యమ” అని ఆతార్కికుడు చెవ్వ్చుతూన్చంశ్తే సభంతా ఆశ్చన్యం గావింటూ
తాతా చార్యులపరాభ నం 18 వుంది. మనరామలింగ మంతట లేచి *అయా్యా! తమరు నెల వీయ డాన్ని బట్టిచూ నె, మన మనుఖ వించ డానికి, అనుభ వించా మనుకోడానికి "భేద మేలేకపోవాలోి అన్నాడు. ఆవండితుడు “అవన్రశు, 'భీదం లొదన్నా డు. 'రామలింగమంతట సభవంక తరిగి “ఆయితే కొ స్తక్తుగారు చెస్పినమాటల యథారన్ధాన్ని మనమిళ్సై రుజువ్రుచేయవచ్చు. ఇవ్వాళ్ల వలీనవారుచేయించే సమారాధ నలో మనవుంతా సుష్టుగా భోజనంచేద్దాము, కా సుప్లగారు మాత్రం భోజనంచేయకుండా నే చేనేమనుకుని కడువునింప్రు కుంటారు. ఈమి థా్యాభోజనం తిన్నా, తినకున్నా వారిషొక్క_ బో అన్నాడు సభవారంతా వక్కుననవ్యారు. ఆకతార్కిికు డ్త్‌ యు శక లెల్లబోయినాడు.
రాయలవార్ను రామలింగని సమయన్ఫూూర్రికి నెబాసని మెచ్చుకొని సభామధ్యమం దాతేని సత్కరించి “నేటినుండి
మ జ్‌ వాన్‌ న్‌ా జా. మా ఆస్టానవి దాస్టంసులల్‌ నిన్ను *ర్చుకున్నా మని నెల విచ్చారు. సభ వారంతా * మేలు "మేలని హర్ష ధ్వనులు వ సారు. తాతాచారుక్టలుకూ డా తాను కాదం'కే తనద్రావాం "రామ లింగం బయటపెట్టుతాడేమో కొంపదీసి సభలో తనళ త్రువు లకు అలునై పోతుంది అనే ఛభయంచేత కిక్కురు మనకుండా నలుగురితోపాటు తల ద్రిప్పాడు.
౮ "ఆచార్యుల పరాభవం, క్తట్లు రాజూను గ్రవాపాత్రు 3న రామలింగనికి ఆ౪ఆాతా చార్యులను వరాభవించుట యొట్లా ఆనే ఆలో చనవు ప్పైను
1జీ తెనాలిరానులిర గం ఆచార్యుల వారితొ మంచితనం గా నే మెలగుతూ ఆయన్ని కని 'వెట్టివుండెను ఆచార్యులవారు వేగుజూముననే లేన్మి పట్టణా నికి కోనెనుదూరాన తుంగభద్రలో దిసమొలతో స్నానంచేనే అలవాటుంది. ఈపంగతి రామలింగంకని వెట్టి ఒకనాటి. వెగు జూమున తానుకూడా వటికి వెళ్ళి, తాతాచార్యులవారు స్నానం వచేస్తూనున్న సమయాన ఒడ్డున గనార్చుండెను. ఆచార్యులవారు నీిటిలోనుంచివచ్చి మూ మఫొం కు తరవ్రైలయి క నివీంచ లేదు. బదురుగుండా రామలింగం వత్యతం, తాసమో దిస మొలతోవున్నాడు తా లెాచార్వులు తానీఅవస్థలో వుండ గా రామలింగని కంటబడడం ఆఛారుక్టలకు జచ్చినచావె, విధిలేక “రామలింగం ! నాబట్టలిక్కడ వెట్రాను, వమెనవో ? నున్చ్యు గాని దరాచావా + అన్నాడు రామలింగం “నేనై తే మిోాబట్టలు దూడ లేదుగాని తమకు నావేరివ్చటి!ి ఆదకువచ్చిందా ఓ అన్నాడు “వదో పొరపాటుజరిగింది గాన్ని నాబట్టల్‌ద్దూ, ఫుణన్టి ముంటుంొదన్నారు ఆచార్యుల వారు, “అదేమిటండీ | సర్వం అెలి సిన వెద్దలుగ దా తమరు, దిస మొలతో ఎలా చేసారండీ స్నానం” అని రామలింగం అమవేవణ మూరంభించాడు. తాతాచార్యులు నయాన్మ భయాన రామలీం గాన్ని బుజ్జగించి బతమాలిచూ చాడు. ఇక యీకొఆీివి వినడనితోచ్చి *బాబూ! పెద్ద వాశ్ణై, నన్ను నలుగురిలో నగు బాటుచేసీి ఎందుశేడివిస్తావు ? నీకేమి కావాలో చెప్పు, న న్నే డిపించక” అని కాళ్ల బే రానికివచ్చాడు. రామలింగం ఫొంత నేవటికి మెత్తబడి *నన్ను మీబుజాలమిాద ఎక్కించుకొని వూల్లో కితీసుకుపోతానని వ్రమాణం చే న్తే యిస్తా”
ఆతా తాచార్యులప రాళవం నీ నన్నాడు, ఆచార్యులవా రందుకంగీకరించి వస్త్రములు ధరీంది ఈ ర్రాన్సి నాకర్యమిలా కాలింది” అంటూ బుజాలొగ్రారు. శామలింగాన్ని బుజాలమిోీద మోసుకొని నగరంలోకి ఆచార్యులవారు ప్ర వశించడం చూచి, వ జలంతా ఏమిటీ వింత 1”) అంటూ విజగబడిమాస్తూ గుంవులుగట్టి వెంటబడి వస్తున్నా రు. ఈగందరగోళ మేమిటాళఅని రాయలవారు మేడ మోదనుంచి పరికించిచూాచారు బభూూన్సే వీముంది ! ఆచార్వుల చారు సిగ్గుతో తలవంచుళొన్ని బుజాలమీద బరువుతో క్రుంగ బడి వీథి వెంటటవస్తున్నా రు. రామలింగ మేమో బుజాలపవై నిక్కి కరార్చున్నా డు. *ఏమిర్తా వీడిపాగరు * మాగురుదేవుల నిట్లా అవమాని స్తున్నాడుూ” అని రాయలవారు మండివడ్మి ల్తరువురు భటులను బిలిచి *ోఒనరే, మిరు ఒక్కపరుగునవెళ, ఆబుజూల మోదివాణ్ణి క్రిందికిపడదోనీ చావదన్ని, ఆ మో స్తున్న మనిషిని ఇలా తీసుకరండి” అని ఆనతిచ్చారు.
“రాయలవారు మేడమిాదినుంచి తమవంక నూడడం, భటులనువివీచి తమవంక చేయిచూవడం రావములింగం కని పెట్టు తూనిన్చ్సన్నా డు. కొంపమునిగింది రా అనుకొని బుజూలమిడది వాడల్లా గు బాలున క్రిందికుజికి ఆచార్యులవారి పాదాల వై బడి “స్వామి ! అపరాధిని, ఈదాసునితవ్వు మన్నించాలి, ఇంత నేఫ్రూ మిీోవట్లచేనీన అవఠా థానికి ప్రాయశ్చిత్తంగా తమరిని నాబుజూల.వె మోయాల్మి ఎక్కుంోడని బతిమాలాడు “వీడ్తి కివ్పట్‌కి బుద్ధివచ్చిందిగ దా అని ఆచార్యుల వారు సంతో షించ్చి ఇందాకటినుంచి సలుగురియొదుట తానుపాందిన అవమానాని
16 తెనాలిరామలభి౦0గ ౦ కిదే ప్రతీకారమనుకొని రామలింగం బుజాలపై ఎక్కి ఠీవిగా
“రామలింగం వదిగజూాలుసాగి వెళ్ళాడో లేదో, ఇంతలో నే రాజఛటులు చరచరా చక్కావచ్చి, బుజూాలమిాదనున్న ఆ చార్యులవారిని 'నేలమిదపడ ద్రోనీ చావదన్ను తూన్ఫంళకే ఆ చార్యులు “మొబ్హో నేను రాజగురువును, నన్నుకొట్టుళారే మజ్ఞా” అని గోల పెట్టుతూన్నాడు. “ రాజాజ్ఞ *అంటూ వాళ్లు ఆచార్యులవారి నావీథీలోవడ వెని రామలింగాన్ని రాయల సమ్తుఖానికీ తీసుకుపోయినారు.
'రామలింగానికి గుండెల్లో రాయిపడింది, నేటితో భావో బ్రదుకో లేలుతుందనుకొంటూ, కాళికా దెవినిస్మరిస్తూ రాజ సమ్ముఖానిక్‌ వెళ్ళ "డు. రాయలవారు రామలీంగాన్ని భటులు తీసుకువచ్చినందుకు ఆళ్ళ్చర్యపడి “జ దేమిరా కందనుండి మో స్తున్న మనిషి.నీ తీసుకురమ్ముం కే బుజాలమిాదవాశ్హై తెచ్చా” రని అడిగారు రాజభటులు వేతులుబోడింది *ఈతజే మోస్తు న్నాడండి రెండవవారిన్కి వీలినవారి ఆజ్ఞ వప కార మే మేము చేసామని బదులుచెప్పారు. రాయలవారు, “అయితే మిరు విశసరికి వీడే మోస్తున్నాడు కాబోలు ! ఆరి వీడి కడువుడ కా! ఎంతమోసంచేసాడు ! మారు ఆబుజాలమిోదివారిని చావదన్ని ప్‌ళ్లి లాగుకొని వచ్చారన్న మాట! అంటూ ముక్కు వై వ్రైలు 'వేనీళొని *“ఎంతపారపాటుజరిగిందిేే అనివగ ది *ోఇక నీధూ రుడు మారాజధానిలో ఉండదగడు, వీళణ్లితసుకుపోయి. తలనజీ్‌క్కి ఆక త్తిని తలారికి చూపించండి” అని ఆనతిచ్చారు,
అనాథభృతి కేక
చెంతనుండి ఈపంగతంతా వింటున్న రాజక్రురుషులిద్ద అు ఆచార్యులవారికి. జరిగిన పరాభవానికి కడుష్రబ్బనవ్వుకుంటూ మెల్ళగా కోట వెలుపలీకి వ చ్చారు ఆచార్యుల వారు నేనావపతుల మోద రాజప్రరుషులమిాద రాయల వ+"రితో ఎన్నో ఫొండె ములు చెప్పుతూనవ్చంటారు గనుక ఆయనంకశేు అందళికీ లోలో వల మంశే, రాజభటులు కొంపోతున్న రామలింగాన్ని కలని ఫొవ్కి జరిగినవృ తాంతమంతా విని, చోనీకు వచ్చినభయం 'లోదని చెప్పి రామలింగం చేత ఆభటు లీద్దతకి చెరిపదిసువర్తాలు ఇవ్పీంచి విడిపించారు. రాజభటు లొక నల్ల మేకను చంపి అక త్తి తలారికి చూపించారు. రామలింగ మంతట “*బ,తుకుజీవు డా” అని తలతడవి చూచుకొంటూ రహస్యంగా బసకు వెల్ల యింటి లోనే డాగివున్నాడు.
అనాధ భ ఏటి
ఆచార్యులవార్సివై వగదీర్చుకొని, ప్రాణాలతో ఎ టవడి నందుకు రామపింగానికి సంతోవంగానే వ్రందెగాన్ని రాయల చారు తనకు సక్కరించిన సొములోనుంచి ఇరువై సువశ్హాలు అన్యాయంగా చేయిజారిపోయె నె అని నిచారవజ్షాడు. అందు కని చల్లగా తల్లికి భార్యకూ బోధించి, వారిష్టరిని మజునాడు రాజదర్శనానిక వంపాడూు,
అత్తాకోడళిద్దలు రాయలవారి ధర్షాస్థానంలో నిలిచి గ్‌ట్టున ఏడవడం మొదలు పెట్టడం దమూచి, “కారణ మేమి టని అడిగారు రాయలవాకు, “మహాప్రభూ! నాకొడుకు రామలీంగం
టై
18 తెనాలిరామలిరగ 6 వదో చిలివితనంచేనీినందుకు వలినవా రాగ్ర హించి, వాడి తల వీయించి నన్ను దిక్కువమాలినదాన్ని చేసారు. 'వెద్దదానిని నన్నె వరు పోషిస్తారు? మవాప్రభూ[ అంటూ బావురు మన్నది. వెంటనే కోడలుకూడా అందుకొని “కన్ను లుదెజవని నావనీకూ నను తండ్రి, లెని పీల్లళ్తి చేస్తీ నన్ననాథను చేసారు మాకింకా ఎవ రిక్క_డ దిక్కుుో ఆంటూ వడుపవు మొదలువెట్లింపి. రాయలవారు వ్‌ వారి దుఃఖంచూడ లేక “బిళ్లకు నెలకు పదిసువర్షాలు థృతి యివ్వవలసీంో దని కట్టడ చేసారు, అత్తాకోడళ్ల వలిన రామలింగ మోవార్త విని *అయి జే చెండు నెలలలో మనసొమ్ము మనకు తిరిగివస్తుంోదని సంతోషించాడు. అచ్య ం టబ లెలొరు ణః ఆ టోరీ వ్ర,
శాయలవారు తెనాలి రామబింగమునే బ్రాహ్హణి చంవీం చారనే వార్త నగనరమంతటాపొక్కింది. బబ, హూహత్యాపాపం ఊరశేపోదం కేుపోదని గుసగుసలు బయలుబేరినవి. ఆభ్రాహూడు రావనీయై నగరాన్నీ చేశాన్నీ వీక్కుతింటాడుగాని వదలి వెట్టడని ప్రజలు వెప్పుకుంటున్నారు. ఈపాపంవల్ల టదెళానికి వ్‌మి అరిష్టంచుట్టుకుంటుందో అని పరిపరివిథాల వ్ర జలాడుకోనే మాట లానోటూ అనోటాబడి రాణి వాసందాకా వెళ్ళినవి “న్సి్విమ్మే వమికీడు మూడనున్నదో” అంటూ రాణివాసంలో కూడా గుబ్బిటలాడుకుంటున్నారరు. కృమంగా ఈవా ! రాయ లవారి చెవిదాకా వెళ్ళింది. “ఈపాపపరివో రార్ధ మేవైనా గాంతులు చేయించం” డని రాణులు వేడుకున్నారు. ఎందు
శుహవారామ్‌సి 169 33ెనా మంచిచేననీ రాయలవారు తాకాచార్వులను వీలివీంచ్యి శాంతి క్రియలు చేయించండని కోరారు.
ఆచాన్త్సవా రంతట నూశెనమండుగురు భ్రాహూణులను "వెంటవీనీఫొని అమావాస్యనాడు అర్ధరా త్రి వళ, నగరానికి ఆమడదూ రానన్ఫున్న వెద్దమజ్హే క్రిందికి చేరారు. అప్పటికప్పుడే -ఈవా_ర్తవినియున్న రామలింగం ఈ ట్రా ల్సుణు లందరిక౦ కు ముం దుగానే మళ్లి చెట్టు చెంత జెరి, ఒంటినిండా లక్క. పూసుకుని మొగాన మనిరాచుళొని చెట్టుపె శకి కూర్చున్నాడు ఆచా రు్యలవా రా చెట్టు క్రింద సమిధలతో అగ్ని చేన్తి అందులో సమం
కు షి
తకంగా పహోవూలువేయిసన్తూ “టబ హరాతవీ అని ఆవా లో జాల కీ వాన చేసారు. శెట్టుమోదనున్న రానులింగం వంటనే *టో అని వలికాడు. ఆధ్యని విని ఆచార్యులవారూ, బ్రావాలూ లెల్బ్యమెొొ గాలువేన్సీ “*బచేమిరా! బ్రహ్తా రాత్సీ.నీ స్వయంగా నే పలుకుతు న్నడికొ అని ఒకరి మొగాలొకరు భూచుకుంటున్నారు రామ లింగ మిచేనమయమని, వెదవెటున ఒక గావు శేకవెటి కిందికి
అ అ రం ఆటీ దూకాడు ఆయగ్నిహోత్రపు వెలుగున, ఎజ్జనిమేనితో, నల్లని ముఖంతో, దిసమొలతో వత్యశీ మైన భయంక రాకారాన్న్ని వరాచ్చి *“'ఇంశేముంది రా! బ్రహ రాతి రా నేవచ్చింో దని ఆచార్తవారూ, హాలు, పెర్రా,ాణాలు పైనే పోయిం, శొట్టు ఛొకరు పుట కొకరుగా పాతీపోయి, అెలవాకరేసరికి బదుకు
టి న్డ్‌ పు! జీశ్రడా అని ఫొంపలకు చేరుకొన్నారు తాతాచార్తవారు -ఈవరవమానమంతా రాయలవారికి విన్నవించారు రాయలు *బృవారాశునీ నన్ను వదలివెట్టి మి ల శి న్‌ వెంటబడడ మెందుక బ్బాకోఅని ఆళ్చర్వ్యవడుతూ అడిగారు, అడి
౭20 తెనాలిరామలింగం6 నే ఆచార్ధవారు బదు లు బెప్పలేరు గనుక నా “దిత్తం. తవుమిా దికి రాకుండా మే మడ్డం వెళ్లామని అక్కసు కాబోలు నన్నారు, “సరే కానివ్వండి, ఈ బ్రహరాతునీని ఉచ్చాటన చేసినవారికి వేయివరా లిస్తామని చాటింపు చేయించండి” అన్నారు రాయల చారు, ఉచ్చాటనం.
ఇలాచాటించిన మూళ్తాళ్న కొక్క భూతవైద్యుడు, గ డాలు మీసాలతో, నొసట వ్షైడు కుంకుముబొట్టుతో. "కావి గుడ్డలతో చ క్కావచ్చి, రాయలవారి ధర్శనం వెసాడు తాతా చార్వులవారుకూడ రాయలచెంత నే వున్నారు “బమహారాతునిని ఉచ్చాటన చెనీనతరువాత నేనొకటి కోరుకొంటాను రాయల వారు నాకది అను గ హించాోలన్నాడు. “అయు కృమైన కోరిక కాకపో లే అలాగే యిస్తామన్నారు రాయలవారు *యు కృమని తోన్సేనే యివ్చీంచంో డన్నాడుమంత్ర, వేత్త "నే ఐతే ఉచ్చా ఉటఉనం చేయనలనసీం దంటూ ఆనుజ్ఞ యిచ్చి, నున రాయలవారు “ఈపని ఫూర్పియైనత ర్వాత మాకూ, మారాస్ట్రానిక యీాబహ్య హ ర్యాదోషం తగలకుండా శాంతి క్రియ లుకూ డా మో చేతి మిీదుగా నే చేయింభాలి. పావం, ఆబ్రాహూర్ద అన్యాయంగా చంవీంచాను స్వల్పదోహానికౌ అన్నారు. “తమ రావిమ యమె విచారించనక్క జ లేదు, అభ్రాహ్హణ్ధీ చంపించనే లేదని నిశ్చింతగా వుండవచ్చు” నన్నాడు భూతవైద్యుడు, “అబే మిట! అలా అంటున్నావు, ఆతశ్హ తిరిగీ బ్రశకించేవాడిలాగ మాట్లాడుతున్నా పో అవ్నారు రాయలవారు, “ది త్తం,
ఉఊచ్చాటనం ౮ వలీనవారి నెలవైలే అవీ చేయగల” నన్నా డామంశ్ర వెత్త. రాయలవారు *'అంతవని చేయగలిగితే మూఫ పరమసం తోవ మన్నారు. వెంటనే తాతాచాక్యులవారు అందుకొని “బరదికి న్తే సంతోవ మేగాని వవ్వు _డంతవని యెందుకు లెండి! తీరా, బ్రదికినా మళ్లై వీవో తుంటరివనులు చేయకమానడు, చేస్తే మళ్లా శితీంచవలనీవస్తుందోో అన్నారు.
“అయితే ఆచార్యులవారూ! నాకుతెలియ కడుగుతాను ఆతనుచేసిన నేరానికశేగదా రాయలవాకుు దండించింది మతి పహాత్యాపాపమనీ, ప్రాయశ్చి త్తమనీ, యీాతంటాలన్ని ఎందు కండి!” అని భూత వైద్యు డడి గాడు.
“అలా అనడానికి వీలుపడుతుందా మణి! మన మేమం గాని, ప్రజల మేమం గాని థోరి చేనే పనులవల్స వాపవం సంక్రవింం చకతిఆదు. ఆందువల్గనే రాజుల కీ ప్రాయశ్చి త్తవిధులు. రాజుల ₹గాదు, వైళ్యులుచూడండి; వేదాసాదా బేరానీకివ స్ప వాళ్లను మోసగించి లాభాలు తీస్తారు అందుకుగాను వారి క్షీప్తాయ ప్ప తృం తవ్చదు, ఆకలిగొనివచ్చినవాళ్ళకు వంటవూటి యిళ్ళలో అన్నవిక్కయంచేస్తారు. అందుకూ ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకొవలనే వుంటుంది. అలాగ రాజులుకూ-డా యుద్ధాలు చెసి పాణహింస చేస్తారు. వీటికన్నిటికీ శాంతి క్రియిలు తప్ప వన్నా రాచారుద్టల వారు,
“మలీ యీజిచ్చాటన మెప్పు డారంఖిస్తా” వని రాయ లవామ అడిగినమిూవట భూత వైద్యుడు “సపండటో తవు సమ్థుఖ మంచే ఆకంభిస్తాను, నెలవై తే” నాన
ఉహ్‌ ఇ... క) / గ లి న్న ఎ
22 ఇసనాలిరామలింగం
“బహ రాత, నేమో మళ్లీ చెట్టుమోదవుం కే ఉచ్చాటనం ఖక్క_డ చేయడ మేమిటి! ఇదంతా చూ న్స ఈయనదంతా వట్ట బడాయీమో అని తోస్తున్న” దన్నా రాచార్యులవారు.
భూత వై ద్యుడు “ఆచార్వులవారూ ! ఇన్నిమాటు 'లెందుపగాని తమరి నొకసంగతి అడుగుతాను ఇెప్పండి. ఆచని
జధ్యు స అద్య త్తి
పోయిన శ్రాహాడు గనుక మళ్లా బ్రతికితే ఇంకా బహరాక్షసి అంటూ ఉంటుందాండిో అన్నాడు, ఈంజమే ఉండో దన్నాడు తాతాచార్యులు, చీడానితోపాటు బహహత్యాపావంకూ డా పదలిపోతుందన్న మాసేుగా” అన్నాడు మాం త్రి, కుండు. “అన్రను, పోతుంొదన్నా రాచార్యుల వారు “'అయిలే యిదిగో ఉచ్భాటనమూ, ప్రాయళశ్చి_త్తమూకూ డాఫ్లూల్హి ఆయినవి” అంటూ గడ్డమూ మిసాలు ఊడదిసా డాభూత వైద్యుడు. ఊడదినటవ్ప్చటిక్కి చచ్చిపోయిన రామఫ్‌ంగ మే ఎదుట నుంచు న్నాడు. రాయలూ, ఆఅచారుస్టలూ ఆవింతచూచఛి, 'తెల్ళచోయిం "ఆెప్పిరిస్లి “జరిగిన వృ త్తాంతమం తా చెప్పవలనీంలో దని రామలీం: గాన్ని అడిగారు రామలింగ మంతట జరగిన కథంతా చెప్పి, రాయలవారి పొదములవై బడి “మహాప్రభూ నాతఅపరాధ౦ మన్నించి, ఆరాజభ టుల నిద్దరినీకూ'డా మన్ని -చవలసీం” దని పడుకొన్నాడు. *ఇకసుంచి కటువంటి స్వల్చాపరాథాలు నా వల్హ జరిగినా దండించమని వలినవారు ఆభయమి కృగాని “లేవ” నన్నాడు. రాయలవారు పకవకా నన్చ్వళొన్ని ఉచ్చాటన చెనీన వారిక్‌ ఇస్తామని చెప్పిన 'వేయివరాలూ రావలింగాని కివ్పీంచి “నువ్యుచావ లేదు గనుక న్నీభార్యకూూ తల్లి కీ వస్తున్న మను వృత్తి నేటినుంచి రద్దుచేస్తున్నా” మన్నారు. “వీలినవారు దాన
గూనిచాకలి లప విచ్చి తిరిగీ ప్రుచ్న్చుకుంటారా?” అన్నాడు రామలింగం. “ఆవో! ఉటువంటి సంద ర్భాల్లో అంతే సువ్హ చచ్చిపోయినావని రుజువైతే ఇచ్చేదిగాని బ్రతికివ్రంచే ఇచ్చేది కాదు. ఈ'వేయివ రాలతో తృ వీడు” మంటూ నెలవిచ్చి వంపారు రామలింగం నవ్వుకుంటూ చ క్కావోయినాండు, గూని బాకలి, తిరిగే కాలూ, తిశ్చేనోరూ ఊకళోదన్నట్లు, మళ్లా పది రోజుల్లోనే శామలింగం ఇంకో తంటా అెచ్చిపెట్టుకొన్నాడు, పరమదు ర్థార్ట డైన వంచకు డొకడు నగరంలో చేరి వజలలో వరస్పరం ఉంచే క్ర శాలను పురస్కరించుకొని ఒకరి ప్రేరణ వల్ల ఒకరి చెంత చేరిమించితనంగా వున్న శ్లేవుండి మెస్లి గా ఉ మెత్త విత్తులదూర్షం వనీళ్ల లోనోకలిపి శ్రాగించడం, ఆత్రాగినవాన్లకు వీచ్చియె త్హడం, ప్రాణాపాయం ర లగడం తటస్థ్రి స్తున్నది. ఈ సంగతి ఎలాగో రామలింగానికి శెలినింపి. తెలియగానే ఆవంచ కుని వని పట్టించాలని బుస్టిఫుట్టింది అంతబ ఆతనిచెంత జేరి చల్లగా న్నేహంచేసాడు ఆఅమాటా యీనూాటా చెప్పుతూ వీథి వెంట తీసుకొనివచ్చాడు. ఈవంచరకు డిచ్చినమాన్ల వృ భావంవల్ల అచట నొకడు వపిచ్చియొక్కి. తిరుగుతున్నాడు. రామలీంగం మెల్లిగా వంచకుణ్ణి ఆవెజ్హివాని చెంతకు తీసుకు వెళి, వీనిచేయి చల్ల గా వానిచేతి కందంచాడు, వెళ్లువా “'డాచేయి లంకించు ఫహోొని మజీవదలక ఆమ ర్తార్షుణ్హ రక్కి, హొెలీక్సి చానబటాద్కి తల చితుకగొట్టాడు. రాజతాసనాని కందకుండా తప్పించుకు తిరుగు
టక తెనాలిరామలి 6న 6 తున్న పాపకర్తుడి కింలేకావలెనని సంతోషించి రామలింగం వెంటనే రాజభటులువచ్చి బంధించి తీసుకుపోయి నారు 'రామలీంగాన్ని,. వెళ్హువాడు లెలిసి చేనిన వనిగాదని రాయల వారు వానిని వదలి పెట్టి, -ఈచాన్సకు కారయిత అనే కారణం చేత రామలింగానికి మరణదండం విధిరీచారు ఊరి వెలుపలికి తీసుకపోయి వనుగుల చేత శ్రొకించి చంవండని ఆనతిచ్చాగు. ఆసంజ వేళ యిద్దరు రాజభటులు రామలింగాన్ని నగరం వెలుపలికి తీసుకపోయినారు. అక్కడ కంళంలోతు గోయి త్రవ్వి ఆగోతిలో రామలింగాన్ని పూడ్చివెట్త్టి వనుగుఫోసమని మా నగరంలోకి వెళ్తారు ఇంతలో ఆత్ర వనుపోతున్న గూనిచాకలి ఒకడు రామలింగాన్ని చూచ్చి ఎందుకట్టా పాతి పెట్టారు. ఎవ రన్నానువ్వు” అని అడిగాడు. రామలింగంోమడేలన్నా, మతే మిలేదు, ఇదోవైద్యం గాని నాకోసాయం చేని వెట్టాలి నువరొ అన్నాడు. చాకలి “ఆవై ద్య మేమిటిగోఆసాయ మేమిటి?” అని అడిగాడు. “నాకు వదేళ్లనుంచి వల్లమాలినగూని ఫుట్టి నానావస్థ వడుతున్నాను. గదానంశకే గూనికాదు. నీగూనికి ెండింతలుం డేది అదిచూచి వూళ్లో వాళ్లూ చివరకు నావెన్లాముకూడా నవ్వుతూనవుం కే నాగ్‌ చచ్చిన చావుగా వంజేది ఇంతలో ఒక మహానుభావుడు కనిపించి ఈప్రపాయం చెప్పాడు “కంఠం లోతుగోతిలో ఈపుణ్యస్థలాన పాతి పెట్టించుకొని ఒకరో జల్లాకళ్లు మూసుకుని వీమిజరిగినా సే మెదలకుంా వున్నావా అంళకేే ఈనాని పోతుండన్నాడు. కానీ చూతామని ఆయోగి వెవ్పిన. విదం చేయిం చాను, ఆయన వెప్పినవళ దాటింది గాని నన్ను
గూనిచాకలి లైస్ర్‌ కాస్త బయటికిలాగు నాయనా గనూనిపోయిందేమో నువ్వ మడి వే లామాటల 'కాళ్చరవడి అయింనా చూద్దామని త్రవ్వి వెకితీసాడు రామలింగాన్ని. తీనిదూ స్తే ఎక్కడా గనానియన్న జాడే కనిపించ బేదు. అంతట వాడు *వాబూ!.! నా ఫుణ్యంకొద్ది యివ్వాళ్ళ తవలో దొరికావు గాని నన్నుకూడా కాస్త ఫూడ్చిపెట్టు నాగూనికూడాపోతుంది, దీనితో పడరాని పాట్లునడ్కి చేయ రానివై దాలన్నీ చేసాను. ఇంతకు దేనికైనా యంచిరోజులు రావాలంటారు. నీశెంలైనా వుణన్సముంటుంది గాని నన్నిందులో పూద్చిపెట్టి ఈమూట ఉళ్లొ చాకలివేట ఇత్తుకెళి మాయింటిదొని కప్పగించి ఆేవు చీకటితో ఇక్కడికి చద్దిబువరి ఎక్తుకరమని వెపవ్వ” మని బతిమాలుకొ న్నాడు. లో ఒం బాకీ శో రామలింగం ఆఅలాగే అన్నా! ఆ చెంతపని * నాబాధవంటిదే నీబాథాను పద గోతిలోకి అని వాళ్లి అందులో వూడ్చి పెట్టె “మడెలన్నా |! జాగు త్తేసువమూ. కల్లో గటిగా వవూూసుకో. ఏమి జరిగినాసే కదలనూడదు మెదలగూాడదు. నే వీవేళదాకా నోలె త్తహాడ” దని చెప్పి ౪ మూట యొత్తుకొని వెళ్ళిపోయి నాందు ఇంతలో రాజభటులు వీనుగును తోలుకువచ్చి ఆచీక ట్లో గోతిలోవున్నది రామలింగ మే అనుకొని వనుగుళత చావ బ్రక్కించాకు. పాపం ఆవెత్రేమడి వేలుకదలినా మెదలీనా వైద్యం వం చ వని చేయద నేఖయంచేత నోరు నొక్కుళొని వచ్చడివచ్చరై పోయి నాడు. రాజభటులు వెళ్లితమఆజ్ఞ ప, కారం రామలింగాన్ని వను గుచేత క్రాక్కించి చంపివచ్చా” మని మనవి చెసారు.
బెగ్ర తెచాలిరామలి గం
రాయలవారి కవ్పటికప్పుడే “అ య్య్యూ! హోపంకొద్దీ మరణ దండనం విధి వ్పీనో అని వళ్చాత్తావం కలిగింది, ఇంతలో వేగుల వాండ్రు కూడావచ్చిి వెళ్లిఎ*నిచేతిలో మరణించినవాడు వంచకుడన్మీ పరమదు ర్తార్టుడన్తీ ఆ వృత్తాంతమంతా మనవి చేసారు. “బెరాొఠరా! ఎంత అన్యాయం జరిగింది! అపాపా త్తుడికి రామలింగం తగినప్రాయళన్న్చి త్త మె చేసాడు. 'పేుమే తొందర పడ్రాము అని రాయలవారు నిచారవడుతున్న వళకు రామః వీింగం చక్కావచ్చి *వలినవారువిచారపడకండిో ఆంటూ ఎదుట నుంచున్నాడు. రాయలవారు. ఆశక్చగ ఫ్ట్‌పడి జరగినవృత్తాంత మంతా రామలింగంవటళ్లు నిని భెర విడుగా! ఎంతపని చేశాన! పోనీలే నువ్వు బ్రదికిన చ్చావు మాకచే వది పోలనిసంతోమించి ఆభాక లి వాని భారన్టకు మనువ్వుళ్సి వ్రప్పీంచె వ ర్వాటు చేశారు. 'రామలీంగుం “ఇంతకు ఆభాకలిదానిది అగ్భృష్టమం కే గహానివముగనీ' వీడ వదలిపోవడమే గాక్క నివేపంవలి మనువృ త్తిహూడా దొరికింది. దాని కిక నిక్చింంా అంటూ రాయలవారిని నవ్విం ఇచాడు.
నెండుకలుతినె గృఅం, జో వ్‌
రాయలవారు చిజాపురం బహావనీసుల్లాకులతో చేనే యుద్ధాలలో గుజ్ఞప్రదళెలు ఎక్కువగా కా వలసీవచ్చినవి. విస్తార మైన ఆశ్వీకద ళం సంపాదించి రా బేదాన్ని పోషించటంకంళు నగరంలో గృహస్టుల కొక్కాక గుల్టాన్ని వెంచండని వవ్చగించి అందుకుగాను ఖజానాను౦ది నెలనెలా కొంతనాొమ్లు ఇసూవుండే
'వెండ్రు,కలుతి నేగుజ్ఞం లై వ ర్పాటుచే స్త సుకరంగావ్రంటుందని ఆలోచించారు. ఆప్ర కారం "వెయిగు కాలను గృహాస్టులకువప్పగించి గుణ మొక్కి౦టికి నెలకు ఈతి (€ అతి వఏహేను రూపాయీ లీస్తామనిచెప్పీ వాటినిపోషించి యుద్ధ సమయంలో మాకు వప్పగించవలసిందని కట్టడ చెసారు. మూడు: మాసాలకోసారి గుత్తాల నెలా వెంతున్నదీ పరిశీలన చేసా. ఉం జాతే రామలింగం తానుగూ జ్ఞా ఒక్‌గు కాన్ని పెంచు తానని తీసుకున్నా డు. దాన్ని అటూయిటూ "మెపల'డానికి వీలులేని ఓక చీకటిళొట్టులో కట్టి పెట్టాడు, ఆగదికి నాలుగడుగు లెత్తున గోడ లో ఒకరంధంచేనీ దాంట్రోనుంచి రోజూ గువ్పెడు గడ్తివరక (లీ (౧౧ యై లందిస్తూవుంకేు అది నోటితో లాగుకొనితినడం_ తవ్పితే వేజే చేతా నీరూ దాణాలేకుండా దాన్ని ఎండగట్టాడు. రాజు గారి ఖజూనానుంచి నెలనెలా పవదిహానురూపాయలు లెచ్చు హొని తనసంసారవుఖర్చు వెళ్టబుచ్చుకొంటున్నాడు., ఇంతలో చూూదడునిలల తనిఖీవచ్చిందె ఓబహ్క కటా తాము పెంచుతున్న గుళక్షాలను దివాణానికి తీనికెల్త చూపుతు న్నారు, 'రామలీం గాన్ని కూడా “నీగుజ్తాన్ని లీసుకువోవము ఉలి త న్నారు. రామలింగం చేతులుజోడించోీమవో ప్రభూ! దాన్ని తీసు కరావడం నావశం కాదండీ! అది ఇెగబలిసి మదించి నన్ను చెంత 'జేరనివ్సడం లేదు, తమరు గుజ్తైల అధికారినిపంవీ అెప్పించవల సిం* దన్‌ మనవిచేసాడు. రాయలవారు “అలాగా? అంత పొగదగొన్నదాలొ అంటూ ఆళ్ళర్యవడి అశ్వాధికారిని వంవించారు, ఆగుజ్రన్ని తీసుకురా వలసీందని, అళ్వాధి కారి నముహమృదీయుడు ఆసాహోబు రామలీంగం
28 తెనాలిరామలి౦ంగ ౦ 'వెంటవచ్చాడు “వద్సీ గుజ్జం చూపు మన్నాడు. రామలింగం “అద్రుగదునో! ఆఫంతలోనుంచి చూడండి దాన్నిపట్టలేక భయ వడి ఆళొట్టులో కట్టివేసాొ” నని గోడలోనున్న కంతదగ్గరకు తీసుకు వెళ్లాడు సాపాబు “వాహ్‌! ఎంతవిరికీమనిసివుం డావు! నువ్వు మాకీసూస్తాంో అంటూ ఆకంత చెంతకు వెళ్లి కంతలోనుంచి తో గి చభూచాకు. ఆచూడడంలో కంతలోకి ముందు సా వాబు గడ్తం వ, వేశించింది. సరిగా రోజూ కంతలోనుంచి గ్జె పెళ్తే పళ అదే "కావడంవఖ్ల అబికుసుగ జ్రాన్ని చూచి గుజ్ట్రం గడ్డ కాబోలు నను శొని తటాలున నోటితోలంకించుకొంది. ఇ౦ కేముంది! సో హాదబు ఓక ళు లబలబా దిబదిబా కొట్టక ్నని గింజుకొని గోల వెట్టుతు న్నాడు, గంజ్ఞ్రంవ ట్రినవట్టు వదలదు, ఆవట్టునుంచి పూహేబు బడికి టెటపడడం దుస్పటంగా వుంది ప్రాణాలు వీకష్కుపోతున్న వి -ఈవింతచూదచి శెంతనున్న వారు దివాణంలోకి పరుగిత్తి రాయల వారితో మనవిచేసారు. “వమిటీ ఆళ్చరసష్టో మంటూ శాయల వారు పరివారంతోకూడా అక్కడికి చక్కావచ్చారు. వచ్చి నూ నే సాహెబు గిలగిలాషొట్టుఫొంటూ సలాములు చేస్తు న్నాడు. అప్పుడు సాహాబుగళ్తాన్ని కిత్తేరత్‌ కత్తిరించి సా “పాబు నివతలీకి లాగించారు, తరువాత ఆఅగది తలుపులు తీయించి చరా న్నే వీమున్నది! లోపల శల్యావశిష్టమై ఎండి తూలుతూ వున్న గుజ్తం కిళ్లబడింది. రాయలవా రష్పుడు కను లెజ్జి జేసి “వమి రామలింగం! గుజ్హాన్ని ఇలా ఎండగట్లా" వని అడిగారు రామలింగం చేతులుజోడించి “మహోాప్ర ఘూ! వీలినవారు కను లారాచూస్తూనే నన్నడిగితే వమి మనవిచేయగలవాణ్ణి? దీన్ని
జబ్బల బహుమానం 2౦ ళ్తలా ఎండగట్టిలే నే ఇంతపాగ రెక్క వమునుష్మ్యులను వీఘక్కుతిం టున్న దే! కడువ్రునిండా మేత'వెట్టితే పట్ట ప్టాలుండు నాండి!” అన్నాడు. రాయలవారు “ఓరి నీకడువుడకోొ అంటూ కడువుబ్బ నచవ్వుఖొన్నారు.
దెబ్బల బహుమానం,
తరవాత ఫొంతకాలానికి కూచిపూడి అగ, హారంనుంచి భాగవతులు రాయలవారి దర్శనార్థం వచ్చారు రాయలు భాగ తుల నాదరింఛచి అంతఃప్రరంలో ఆట అడించుటరకు ఏ ర్చ్పాటు చేశారు రామలింగం గనుశ ఆచటికివ స్తే వదో ఆతతాయి పని లెనాడనియెంచి దాయలవారు ఆతని రీఆట జవెేసంగతి తెలియ నీయవద్దన్నారు,
కకూచివూడి వారు కోటలో భాగవతమాగుతున్నారనీ, ఆపంగతి తనకు అెలియకుండా దాచినవ్హుంచారన్సీ, ఈవార్త రామ్‌ పీేంగం పనివట్లాడు, కానీ నవమి జరుగుతుందో దమూతామని బయ లుదేరి కోటకు వెళ్తాడు. బయటి వహరావాళ్లు లోపలికి వెళ్ళడానికి ఆజ్ఞ "లేదన్నారు “ఎందువల్ఞ” నం శు *నీకీరంగ లే అసలు దెలియనీయవద్దన్నారు, కనుక లోవలకు వెళ్లనీయను అన్నారు, రామలింగమంతట *ఓని! ఇం లేకదా! నాశీసంగతి తెలియనీయవద్దన్నా 3 గాని, "'కెలుసుళొని వస్తె 'రానీయవద్దని ఆజ్ఞ యివ్వ లేదుగ డా! అనలు ఇందులో రవాన్యం నీకు శెలియ లేదు, నాకు త్తవ్వాష్న గొవృబవాుుమతీ వొరుకుతుంది. నన్ను వెళ్ళనియ్యి. ఆబహుమతిలో నీకు సగమిసా”” నన్నాడు, వపహా రా
౨0 తెచాలిరానులి౦ంగ ౦6 వాడు ఈధర్మసూర్షూన్ని గూర్చి రామలింగంతో వాదించ లేక తనకు బవుువతిలో సగమిసా నన్నాడుగదా అనే ఆశ ఫొలదీ “నద్ర! వెళ్ళవయ్యా! నాసగంవందు నాకివ్వడంమా్ర,౦ మటు చేశ్చసునూ” అని లోపలికి వదిలాడు కొంతదూరం వెళ్ళినతరు వాత రాణివాసపు వపహరావాడు మళ్ళ అడ్డగించాడు. రాను లింగం 6గ్పరి వెళ్తివా డా! రాయలవారు నాకి వ్వాళ్ళ్‌ రావలసిన బహావతీ రాకుండా నన్ను హోస్యం చెయ్య్యాలని అలా అన్నారు గాని మజేమా లేదు. చూడు నేను వెళి ఆబహువతి తెచ్చుకు సీళుతాను. వెలవలి వవహారావాడు అలాగే అడ్డం చెపితే ఆబహూ వమూనంలో సగం వాడికినానని చెప్పివచ్చాను కావలి స్వ తక్కినసగం నీకిస్తాను. అంతేగాని రాయలవారితో నేనాడిన వంతం వదులుకొని అసలుబహుమతీ ఇెడగొట్టుకుంటానా” అని , ఇప్పి ఆస పెట్టి నమ్మించాడు. వాడు నలే వెళ్ళవయ్యా! నానగం వంతునూత్ర,ం మజుచిపోకు అన్నాడు. “అంతేనా! మాట అన్నతరువాత తవ్చుతుందా” అంటూ రామలింగం లోవల వ వెశంచాడు,
రాయలవారూూూ రాణులూ, ఆప్తమిత్రులూ ఆంతా సభ తీర్చివున్నారు. భాగవతులు కృవ్లలీల లాడుతున్నారు. కన్న "వేషధారి గొల్లయిళ్లలో పాలూ విన్నా దొంగిలించడం, గొల్సపడుచులు కృష్టుణ్ణి 'బెదరించడం, కొట్టడం అభినయిస్తూ ఆడుతున్నాడు. ఈనాటకమంతా చూస్తున్న రామలింగం చల్పగా 'లేచిజక వదురుకజ్రతీనిొని కృవ్త పేప.గాళ్షి నాలుగు ఉదకాడు. ఆవేషగాడు అభినయమంతట చాలించి కు రర్య్యూ -మొబ్ట్షో అంటూ కూలబడ్డాడూ. శామలింగం అంతట
జబ్బల బహుమానం వ్ర] “ఇంలేనా? నువ్వేమో నిజంగా కృష్ణుడననుకొన్నాను. ఇందాక టినుంచీ గోవిక లన్ని విధాల దండిస్తూవ్రం శే క్చప్లు జెలా ఓర్చు కొన్నా డోదూడు” అంటూ ఆనేవణ మారంభించాడు సభలో అందజికీ నవ్వూ వచ్చింది; నాటకం భంగమయిందని కోపమూ వచ్చింది. రాయలవారంతట అంత$ఃవురరశ్ల కుఖ్లి పిలిచి 66బ్పీడ్రి ఆగడం చూస్తూ వూరుకొన్న కొద్ద మితిమోజీపోతున్న దిగాని ఈసారి వ్‌ణ్లో లాక్కు పోయి ఇరనవైకొర డా దెబ్బలు బవాునుతీ ఇప్పించుూో అని ఆజ్ఞాపించారు. ఆయధికారి రామలింగాన్ని "చేయిపట్టుకొని రవ్మని విలి వాడు, రామలింగంో నేను రానక్క అ లేద య్యా! ఆబహుుమానం నేనిదివజుకే ఇం$ోరికి థా రాద త్తం చేసాను. వారికే అబహూుమతిీ ఇప్పించండి అన్నాడు. రాయలవారు “అదేమిటి! ఈబవాుమతి కానీంచే తెలినితక్కుువవాళ్లుకూ డా వున్నా రా అని అడిగారు. రామలింగం *చి త్తంవలినవారికోటలో నే వున్నారు, లోవఐలి వహారాకు సగం, వెలుపలి పహరశరాకు సగం ఇదివజుశే వాగ్రాన మయిపోయింది. ఆమాటమిాద'నే నన్ను లోవల్‌ీకివదిలారు, కావ లిన్తేవలినవారు విలివీంచి కనుక్కోవచ్చు” నన్నాడు, వవాశఠా వాళ్లను. పిలిపించి అడిగితే “*చిత్తం మవోప్రృభూ[ొ అని నిజం వప్పుకొన్నారు, రాయలవారంతట కడుపుబ్బ నవ్వుషొంటూ “ఆబవామతీ వీళ్లకు చెరిసగం క్రవ్వవలసపిం” దని అధికారుల 'కాజ్ఞూపించి రామలింగంకో “*ఆనాటకంకంశే నీనాటకమే చాగంన్నదోయీ! వెన్నదొంగిలిడం, దెబ్బలు తినడమూ కద్దు గాన్మి దెబ్బలు బవుమతీవ్రచ్చుళకోవడం వింతగావున్న” దని మెచ్చుకొని రామలీంగాన్ని బహూకరించి పంపారు,
వ్ర2 తెనాలిరామలి6గ ౦ పాలుతొగని పిల్ల,
వీమ్గట కొంత కాలానికి నగరంలో ఎలుకలబాధ ఎక్కు వెపోయింది. రాయలవారు దీనికుపాయ మేవాఅని ఆలోచించి మంచిజూతి పారనీకఫు వల్గులను 'వేయింటిని 'జెప్పించి తలకొక పిల్లి చొప్పున గృహస్థులకు బంచి వెట్టారు, అవిట్ల పోషణ నిమిత్తం: తలకొక ఆవునుగూడా ఇప్పించారు. సే రామలింగంకూ డా ఒకపిల్లిని, దానిపొలకొక అవును అడిగి తీసుఫొన్నాడు. మొదటి రోజునే ఆన్చపాలు నలసలా కాచి పొంగులా రే పాలు ఒకగిన్నె లో పోనీ పిస్తే ముందు పెట్టాడు. పాలుగదా అని వీసీ గిన్నెలో మూతి పెట్టి, నాలుకితో ఒప గుక్కెడుచవ్చరించింది. ఇంకేముంది! నాలుక చుల్లున కాలీ, వాత వెట్టినట్టయింది. కు యోో్యు! అంటూ: పాలగిన్నెకు పదిగజూాలదూరాన వడుస్తూ కూర్చుంది. అదిమొ దలు పాలంకు భయం ఫుట్టిపోయింది పీన్లికి మర్నాటినుంచి చల్లారిన పాలు ముందు పెట్టినా ఉక ఆచాయలకు రాదు మూచూడదు, పాలేకాద్యు అెల్లగా వమిపోసివట్టినా సనేమి రా! అందులో మూతివెట్టదు, లక నేమి! రావలింగం రొక్షై నెతి లోవడ్డది. రాయలవారిపుణ్యమా అంటూ అయావు పాలన్నీ తనూ తన్ఫీ వెళ్తామూ, కొడుకూ. పోసుకు శ్రాగుతున్నారు. పిళమో ఈవ్రరోమంటూ ఎండుకుపోయి ప్రాణాలు కళ్లలో పెట్టుకొని నానాటికీ హీనస్వరంపడి దిగ నానీల్గుతూవ్రన్నది.
మూడుమాసాలు గడి చటప్పటికల్లారాయల వారు “వీల్లు లను తణిఖి చేస్తాము తీసుకురమ్మన్నారు ఊల్లో పిల్లులన్నీ చిత్త వత్తుగా దొరుకుతున్న ఎలుకలను అరగించి నిమేవంవంటి ఆవు పాలుత్రా,గి తెగ బలిఫి పట్టుకుచ్చులలాగా మెత్త గా ముద్దువస్తూ
పొలు తొగని పిల్లి 88 వున్నవి. రామలింగం వెంచిన పీఫ్టీమా (హ్రీ ౦ కొనవూవిరితో వుండ డందూచి, *వమోయి! రామలింగం ఈవి! ఈయవ టౌరం ఏమిటిది” అన్నారు రామలింగం చేశతులుజోడించి “మనో వ్ర భూ వీమి మనవిచయను! దానిశే మొచ్చిందో పాలుముట్టక అలా కృశించిపోయింది” అన్నాడు, “ఆవిస్లమిటి! పాలుముట్టక పోవడ మేమిటి! ఈనింత ఎక్కడైనా కచ్చా? ఎక్కడ నేర్చుకున్నా వీఅబ ధ్ధాలు! నువ్వు ఇప్పి లేమట్టుకు ఎలా నముజౌా మనుకున్నా” వన్నారు రాయలవారు రామరామా! వలీినవారితో అబద్ధం మనవిచేసానా? కావలినంశేు తమరు పరీతీంచవచ్చు” నన్నాడు రామలింగం. “స₹ే! దొరకనే దొరికావుగాని నీమాటనిజ మైతే నూరువరాలు బవామతి ఇస్తాము. తస్పీలే నూరు కొరడా దెబ్బలు నీకు వ్రా,సీపెట్టినొ వన్నారురాయలవారు. రామలింగం “ది ర్తం తమళిజ్ఞకు బద్ధుళ్థి” అన్నాడు. రాయలవారంతట గిన్నెడు పాలు అలెప్పించి ముందు పెట్టుక్‌ ని వ్టిని తమ చెతు ల్లోకి తీసుకొని గిన్నెదగ్గిర మూతి పెట్టించాలని ఎంతతంటాలు పడినా పాలు కళ్ళకు కనివీంచేటవ్పటికి వీప్సీ చేతులలో నుంచి తప్పంచుకునిదూరంగా పారిపోవడం మొదలుపెట్టింది. “వీమిటా -ఈవింతి యని రాయలు ఆశ్చర్యపడుతూన్రుంకు రామలింగం *వలినవారుమూట తప్పకూడదు. నానూరువ రాలూ ఇప్పీంచా” లన్నాడు. ఈస్తాద్రే యిసానముగాని ముందు వీని రహస్య మేమో కనుళ్కోనివ్య” మని రాయలవారు అనేక విధముల పరీయమీంచి చివరకు వీల్లినోర వివ్పీంచిమూ స్వ నాలుక మిద నల్లగా మచ్చ కనిపించిది. “టరి దుక్తాష్ట్రడా! వేడిపాలు క్రా,గించి ఇంత పనివేనీనావా! విల్లినోటిముందజీపాలు హరించే
త్రి
ప్రత్య ఈతనాలిరాములిరగ ౦6 వాడను నువ్వు మనిషివా! రాతసుడవాశో అంటూ గడ్దిం చారు, రామలింగం గోచి త్పం విల్లీపాలకంచెనుందు నీలినవారు మనుష్యులకు పాలసంగతి విచారించాలి అన్నాడు. రాయల వారాతని సమయనస్ఫూూ ర్లికి వంత “షించిఅన్న మాటచొప్పున నూరువరాలూ ఇచ్చిోపోన్స, ఇంతట సంతోషించి ఇకజంతువుల ప్రా,ణాలబజోలి! పోబోకు” అన్నారు ఇసుక నారగించుట,.
వీిమట ఒకనాడు రాయలవారు వళ _స్తమైన చక్కెర లెవ్పించ్హి దానిని ఎండలో ఆరబోయించారు, 'రామశృష్ష “డ్తిదియేమి వస్తువు ఆరబోయిస్తున్నా”రని అడిగాడు, రాయల వారు పరివోసానికి “ఇదా? అదోరకం యిసుక అన్నారు. రామక్ళస్షుడు “చి త్తం ఆలాగాండి అని నూరకున్నాడు, రాయలు నవ్వుకుంటూ లోపలికి వెళ్ళి రాణులతో .* రామకృష్ణుణి మోసగించా” నంటూ ఈ సంగతి వినివించెను. “*ఆలాగా అని రాణులు తొంగిచూడురుగదా! 'రామకృష్ణుడూూూ ఆతని కొడుకూ చేరి ఆ యిసుకను గుప్పిళ్ళకొద్దీ తీసుకు తింటున్నారు.
రాణులు *ీచూచారా+శ?! మా మోసంలోవడి ఆ ఛ్రాహడు అప్రసుశంతా బొక్కుతున్నా”*డని అాయలవారితో చెవ్పి నవ్య సాగిరి. రాయలు రామకృష్ణుని బిలిచి వమిటి నువ్వు చేస్తున్న వనిశో అని కోవించిరి గోచి త్తం. మా గదెదూడ చచ్చిపోయిం దండీ. అందుకని దుఃఖంపట్టలేక యీ మట్టిని నోట గొట్టు కుంటున్నా” మన్నాడు రామకృష్ణుడు. రాయలవారు నవ్వు కుంటూ మిగిలిన పంచదారను బసాల కె త్తించిరి,
ఊహాచితొలు నూ
లాయలవారు నూతనంగా భవనం నిర్థించి మంచి చిత్ర, శారనిచే దానినిండా భారత రామాయణాది గాధలు చిత్కింప వేసారు ఒకనాడు మంత్రి పురోహిత సానుంతాదులతో ఆ చిత్రాలను పరిశీలించి శిల్చ్పనై పుణ్యమును మెచ్చుకొంటున్నారు. అంవొకచోట సగం ముఖంమాత్ర,ం కనివిస్తున్న చిత్రమును ఛామలింగందూచ్చి *ోచి త్తం, తక్కినముఖ మేమెైనిదని అడి గాడు. “మనకొక పార్ష్శగ్ష మే కనివిస్తున్నది, "ఆండోపార్మా (న్ని ఊహించుకో వా” లన్నారు రాయలవారు రామకృషస్ణున శేమూ త్రంకూ డా కెలివి లేకపోయిందని అంతా నవ్చుకొన్నారు,
తరువాత కొన్నాళ్లకు శామలింగం రాయలవారితో 4 స్ప నిల్బం 'సక్చుళొన్నాను మో మందిరంలో చిళాలకంకొ అమ్మ్భుత మైన చిత్రాలు రచించగ లోనని మనవిచేసాడు, “*ఆలాగా? అయితే మూ వసంత ప్రాసాదంలో సోడలు చిత్రించవలనీంగదని రాయలు ఆకతివ్పెను. "చి త్తొమని నెలవుతీసీళొని రామలింగం "ండు నెలలకు మళ్లా దర్శనం చేని “చిత్ర "లేఖనం ముగినీంఠొదని చిన్నవించాడు రాయల వారు వుం త్రసామం తాదులతో బయలు దేరి వసంత ప్రాసాదం చూడబోయినారు. అచట గోడలనిండా ముక్కలూ, కాళ్లూ చెళతులూ, చెవులూమా త్రం క నివించడం చూది, రాయలవారు మండివడి “దా ర్భాగ్యు డా ! ఇప్యయీమి శిల్పం! నోడలన్నీ పాడుచెసావని గద్దించారు. రామలీంగం చేతులుమోడ్చి, “చిత్తం, ననొఫ్కాక్కభాగమే చి త్రించాను, ఈక్కిన భాగాలు ఊోవాకువిడిచా నన్నాడు. రాయలవారు
వ ఇనాలిరావముులి 0 గర వెనుక రామలీంగానికి విధించిన దండనం వపంచుకొన్న భటులను వీలీవించి *-ఈ దుశారుని తలనరకంిడని ఆజావించి, *వీజినమి జు మ ణ్‌ రం శీ నివేసంవంటి వర్షం పాడుచేసుకొన్నాను. ఇవ్వాళ ఇచటికి అతిథులుకూడా వస్తున్నా”రని వినీగికొంటూ ఆరంగులన్నీ కడి గించి వేసారు. తలార్షతల అెగిరివోవుట. ౧౧
నేటికి రామలింగంమిాది వగతీర్చుఖొ నే సమయంవచ్చిం దని సంతో షిస్తూ అభటు లిద్దజూ తలవరులై రామలీంగాన్ని ఫొంపోయారు. ఊరివెలుపల 'చెజువువెంతకు వెళ్ళి సపివట రామలింగం తలార్గతో *నశే ఇంతకూ నారోజులు మంచివి కావు. చెడుకాలాన్ని తప్పించుకోగలమటగాని నా దొక్కళోరిక " వుంది వమిటంశేే, నేనీదుర్త రణంవల్ల నరకంపా లై పోకుండా సద్దతీకోసం ఈళ్య్వరుణ్ణి ప్రాన్థించుకుంటాను, యీ వెరువ్టలో స్నానం చెసి తర్ప్చణవిడిచి సన్ను కొంచెం యీశ్వ రారాదన చేసుకోనివ్వంొడని అడిగాడు. “సరే అలాగే కానివుగ్లై మన్లా టక్కరి వేపాలుమా త్రం వేయబోకు”. ఆంటూ వాళ్లు సవ్యతిం చారు. “వావసిద్ధ మైనవాడి కింకా టక్కరితన మెందుకు నాయన లారా! మికంత నమ్షకంలేకపోతే నాతో చెజువులోకివచ్చి నా వెంతనే నుంచోండి. నేను కదిలినా మెదసలినా మి శేమా త్రం అనుమానం తోచినా వెను కాముందూ మాడక్క ఆ "లేదు. వెంటనే తల నజకండి” అన్నాడు, సే కానివమ్వుని భటులు కూడా చెజునులోదిగారు, రామలింగం నడుములోతు నీళ్లలో
అభయచదానం గ్ల ౯ నుంచుని జవమారంభించాడు. భటులిద్దజబూ కత్తులుదూసి ఆతనికి చదిచ్‌యొక వంవనూ నీద్ధం గా నిలుచున్నారు. రామలింగం ఆలాగే నీళ్లలో "రెండుగడియలు. జవంచెన్తీ ఉన్నంట్లుండి సఫ్తపనో చంపంోడని గుబాలున నీళ్లలో మునిగాడు. భటు లిద్ద్ణలూ కలవరపడి కత్తులు విసీరారు ఒకరికంళ మొకరు నరు క్కు.ని ఆనీళ్ళలోబడి మరణించారు. రామలింగం అతడిగుడ్త ల లోనే ఆస్థారంలో ప్రవేశించి రాయలవారికి మ్రొక్కి. “సాటి చమూనన్రుడిజీవాలు ఇంటిగోడలపాటి చేయవ్శాపభూ!ి అన్నాడు, అవ్పటికప్పుడే కోపం చల్లారి వున్నందున్న రాయలా మూటల కాళ్చర్ట్థవడి ళ్పల్రాం బదికివ చ్చావోోయీ! నీది మొండి రొణంవ లె వుంచే” అన్నారు. రామలింగం జరగిన సుగతంతా చెప్పాడు. రాయలు ఆతని సమయన్ఫూ ర్తిక్కీ మై రాని! మెచ్చుకొని “*యీిసారికి సీధ్రైర్యమే నీఫుచ్చె గాచింది. ఇకనుంచి జాగ్రత్తగా మసలుకో అని నెలనిచ్చి చంపారు.
అభయదానం
ఇంటికి వెళ్ళి రామలింగం ఆలోచించుకొన్నాడు. ఈమవో రాజిప్పటి కప్పుడే మూడుసార్లు నాప్రాణాలకు తెగెంచాడు. ఈ యాస్థానంలో బ్రతుకు దినదినగండం గావుంది. ఇలా గుప్పిట్లో పైణాలు పెట్టుకొని ఇక్కడ పడినవుండడంకన్న స్వగ్రామం ఫోకూడదోూ? బతికివుం శే బలుసాకు తినవచ్చుననుకుం కు ఈ "రాజ ధానివిడిచి వెళ్ల డానికి మనసు వప్పడం లేదు, ఎలాగనా ఈమహో రాజువల్ల అభ యంసం పొదించి వుంశేు ఇక్కడే బ్రతి
తెర తిచాలిరామలి 6గ 6 కుండాలి. అంలేగాని దిక్కుమూలిన ెనాలి బతు నొక బతు "'శీనా? మవ రాబొక్క_డివల్ల నే కాదు ఆచార్యుల వారివల్లకూడా అభయం సంపాదించాలి అని అలోచించాడు. దానికి కావలనిన వదకమం తా నిళృయించుకొన్నాడు. రాయలవారూ, ఆఇార్డ్య వారూ ఇద్దజలూ రనీకులూూ ఇంచుక కాంతా ప్రియూలూ , కావ డంవల్న రామలింగం మెట్ల గా ఒకరోజున ఆచార్జ్హ వారిని సమిా వించి నగరంలోకి కొత్తగా శృం గారవతి ఒక తెవచ్చింోదని, మునవిచేసాడు “అలాగా! ఎక్కడనుంచి వచ్చింది! ఎక్కడ వుంది" అన్నా రాచార్యులవారు.. “కృ హోతీరంనుంచివచ్చి మూ యింటివద్ద నే బస చేనీవ్రంది. అయందం అప్ప స్ర్రీలకుగూ డా వుండదు, అయింలే వట్న వాసాలిన్న డూ చూచిందీ చేసిందీ కాదు. వట్టవళ్లిటిదిక్కు ముద్దరాలు కావడంవల్ల వరషఘురషులం కే కొంచెం 'బెదురుతుంది. ఆయనాఘాత పుష్పాన్ని ఆనుఖవించా లంకు మిరు ఆడవేషంతో ఈరాల్రి మా యింటికి దయ చేయండి, చీరా రవికాకట్టుకొన్మి కన్నుల కాటుక బెట్టు కున్నారూ అంశు మిరు ఆడవాళ్లకంశె కృనుమిక్కిలిగా వుంటారు ఆ విలాసవతిని చనువుమై చెంత జేరి, లాలించి వళం: చేసుకోవచ్చు”నంటూ వూరించాడు రామలింగం. “సరే రాత్రి వదిగ డియలు పొద్దుపోయినాక అలా గవ సా” ననివీించుకున్నా డు ఆచార్వుల చె
"రామలింగం చల్లగా 'రాయలవారినీ దర్శించి, వారితో కూడా ఇలాగా మనవిచేని పదిన్నరగడియల వాద్దుపోయి ఆడ వేషంతో తనయింటికివ చ్చే యేర్చాటుచేసాడు, అనుకొన్న చ, కారం ముందు గా ఆచార్జవారు శ్రీ వేపంగట్టి మేలీముసు:
అభయ దానం ఏ9 గును ధరించి ఇంటిలో వ్ర వేశించారు. రామలింగం ఆచారునల వారిని గదిలో మంచం మాద కూర్చో చెట్టి “బ్పదినో ఆ పిల్లను లోని కిస్పుటే పంపుతా నన్నాడు. ఇంతలో రాయలవారోూో ప, వేశించా రాడుముస్తాబుతో. రామలింగం రాయలను గడి చెంతకు తీసుకువెళ్లి “అదిగో మోరాక ఎదురుచూస్తూ గదిలో వున్నదని చెప్పి అచార్లవారి భామవేషాన్నివూ పట్టి, ప్రభు వును గదిలోకిపంపి చల్లగా గడిగుమృంమూసీ గడియ పసాడు, ప్‌ట్ట పంజరంలోకి రా నేవచ్చిందని ఆచార్యులవారు లేచి, ఎదురువెళ్ళ్లారు. రాయలవారు కామోత్క_ంళతత్‌ో చేతులు సాచి సమిీావీంబారు, గురుశిష్య లిలావనమివీంచి ఒశరిమొగ 'మొకరుచూచి పోల్చుకొని మారా అంటే మీరా అని తలలు వంచుకున్నారు, హోొంతనేవటి కుభయులూూ ఆకళవళ పొటునుండి లెవ్పిరిల్లి ఎంతవని చేసాడు రామలింగ? మంటూ ముక్కలపై వ్రేళ్లు వేసిళొన్నారు. సరే ముందుజరగవలసీం 'దేమిటని ఆలో చించి రామలింగాన్ని వలిచి తలుపు తీయవలనిం దన్నారు, రామలింగం తలుపు తీయకుండానే *సామాళ్తూ నగ నారాయణులు నేడు నాయింటికి దయచేసారు. నాజన్మపొనన మయింది. నాశేమూావరను లీవ్వకుం డా ఎలా పెళ్లు తారు గనుక? నన్‌ ఆస్థానంలో దినదినగ ౦0డ౦ం గా (బి తక లేకుండా వున్నాను, నావల్ల వారపాటుజరిగీ జే విచారణచేస్మీ నేను చెవ్పుకునే మనవి ఆలకించి మరీనాకు దండనం జరపాలి. అదైనా నన్ను నా సంప దతో వూచేకానికి పంపీివేయడ మే దండనంగాని, మరణం విధించడంకాదు. రాయలవారు నన్నా వ్రశారం / వద లేటట్టూ ఆచార్యులవారు నన్నా ప్రకారం వదిలిం చేటట్లూూ మాటయి
త్తం తెనాలి రామలి 6గ ౧ వ్యాలి అందుకు తవ్పీలే ఆచార్ష్హ్య వారు ప్రాయోపవెళం చెయ్యాలి. ఈ వరం నాకు మూరుభయులూ అను గృహించంో డని పడుకున్నాడు.
రాయలవా రానమూటలకు నన్నుగొని “వెళ్తివాడా! నీకువచ్చిన భయంలేదు. ఇదివజిలోమాత్ర్రం మరణపా త్రమైన అపరాధం సువ్వు నమిచేసావు! వదో కోపంకొద్ది అవ్బటికలా అన్నా మేగాని ఇకనుంచి నీకోరికవ, శార మే చేన్తాము. మాకు ఆగ్రహం కలిగినప్పుడు నిన్ను నీసంపదతో పంవీవేయడాని "కా వేవ మేముంటుందిగాని ఆనవసరంగా మధ నో ఆచార్ల వారికి ప్రా యోపస పెళపు జిక్కుు కల్పీ౧చా వెందుకు!” అన్నారు. రామ లింగం తలువులీస్తూ “*ఆచార్ల వారీ విషయమై వలినవారు చింతించకండి. మధ్యమధ్య కొంచెం ఉపవాసాలు చేనీనందువల్ల అయ్యావార్గం గారికి జాళరాగ్ని బాగువడుతుందేగాని నష్ట 'మేమిాన్చండదు వలినవారు అయ్యగారికి ప్రాణంమిోాదికి ఎలాగనా 'రానివ్వర” అంటూ ఉభయులకూ వగామం చేసాడు. గురు శిష్య్టలద్దలూ బరుకుజీవు డా అని ఆరెండోకంటివాళ్ల కు తెలియ కుంజా ళయనగ్భవోలు చేరుకొన్నారు. రామలింగ మారా తి గుండెవై చేయి వేసికొని నిశ్చింతగా ని ద్ర పోయినాడు,
రాణివాసంలో రాజీ
ఉన్నట్లుండి ఒకరోజున రాణి వాసంనుంచి క బురువచ్చింది 'రామలింగానికి “*తిరుములాంబామవాో దేవి మిము నొకసారివచ్చి మాట్లాడి వెళ్ళ నున్నా”రని పరిచారిక చెవ్చగానే వదో మునిగిం దనుకొంటూ వెళ్లు రామలింగం రాణిని దర్శించాడు. రాణి
రాణీివాసంలో రాజీ 0! అన్నది. వలినవారు కొన్నాళ్ళనుండి మా అంతఃప్ర్టరంలోకి విజయంచేయడం లేదు. కారణమేవూ+! అని ఆలోచి స్ప ఒక నాడు వారు వదో నెలవిస్తూవున్నసమయంలో మేము ఆపుకో "లేక ఆన్ఫలించాము, అంతట వలీనవారు చివాలున లేచిపోయిం మన్లా మాగడవశ్రాక్కి చూడడంలేదు. మిరు మవోకవీళ్వ ఈలు, మిోకులెలియని చేముంటుంది! ఆవ్రలింత నాఫుళో లేక పోవడం ఇంతటి అవరాధ మవృతుందనుకో లేదు. వలినవారి మనస్సు నెలా సమాథానపరుసారో ఆభారంమిది. వెనుకటికి నాగలాం బా దేవి శయనించివుండగా మంచం కాళ్ళకట్టున వెక్కి వున్న వలినవారి వి ట్రై వోనికి ఆమి పాదాలు తగలినవి. వలిన చారు అది అవచారంగాభావించి ఆమెకు దర్శనమివ్వడం మాని వసారు. అంతట నందితివున్న గారు పారిజా తాపవారణమనే కావ్యం రచించి వలినవారికి వినిపించారు. అందులో శ్రీ, కప మూూర్తివారు పారిజాతాన్ని తనకివ్వశ రుక్మిణి దేవి కిచ్చారని సత్యభామా దేవి ఆ గ్రహించి పాదములుముట్టి బృతిమాలుకొనే నాథుని శిరస్సు నెడమకాలితోతన్నిన ఘట్రం వినివీస్తూ “అట్ల యగు; నాధుల్‌ నేరముల్‌ నేయ్మ 'బేకవలుకం జెందిన యట్టి కాంత లుచితవ్యాపారముల్‌ నేర్తరో అని చదివారు. విమ్షట శ్రీకృృష్ణులవారు పాద ప్రృవోరం మహాప్రసాదంగా ఎంచుకొని “నా మొరటు మేను తాకి ఫూవువంటి నీ అరకాలు నొచ్చలేదు కదా” అంటూ సత్యభామా దేవిని బృతిమాలుకొన్నారని విని వించి నాయి కానాయికుల శృం గార చేష్ట లనాభా గ్యాన్ని ఏలీన వారి. మనస్సుశెక్కేటట్లు చెవ్పీనమీోదట వారు తిరిగి నాగలాం బా దేవివట్ట (వసన్నులైనాప. మీరూ అస్ట్రదిగజాలలో
ర తెనాలిరామలి6గ ౦6 ఒకరు. అతిబుద్ధికాలురు, అలాగే వచైనావుపాయంచేన్మి వలిన వారిని నూయుడ వ్రసన్ములను చేయండి, మో'మేలు మజుచి భ్‌్‌నము థిని
రామలింగం గోచి త్తం, ఇందులో కావ్యవ స్తువై తే నా 'శేమూీ కనిపీంచదుగాని తమ కోరిక ఎలాగో నాకు తోచిన వమార్షంచేత తీల్చేభారం నాది, తమరు నిశ్చింత గా వుండంొడని: నెలవు తీసుకొన్నాడు.
రాయలవారు ఒకనాడు కొలునుకూటంలో మంత్రులతో ఆలోచనచే స్తున్నారు. రాస్ర్రంలో కొన్ని చోట్ల వర్హాఖ"వంవల్ల వపంటలుతక్కు_ వై ప్రజలు చాధపడుతున్నారు. అవ్పటికవ్వుడే చజాసొాకర్యంకొఅకు “రాయకాలువ” ఒకటీ నాగలాపురం చెరువొకటీ శ్రవ్వించారు వాటివల్లకూడా తగినంతవనరు వర్పడ లేదు. పంటను వృద్ధి చే నేమార మేమిటా అని విచారిస్తున్న సమయంలో రామలింగం లేచి, గుప్పిట్లోపట్టి తెచ్చిన ఫ్లొ_త్తరకం: థాన్యంచూవెట్ర్ర “*వలినవారు ఈనవిత్తనంగనుక నాటిన మూడు గెట్లు పంట వండుతుంో దని మనవిచేసాడు. రాయల వారు అలాగా! అయితే వతశేమంచిఏి. మజి యీవి త్తనాని "శెటువంటి నేలకావాలో ఏమి యరువు వెయా్య్యలో” అని అడి గారు. రామలింగం *అటువంటి దేమోలేదుగాని ఒక్కపని వమూాశ్రంచెయాలి. ఈవిత్తులు నాటడం, వె రుకోయడం, నూర్చ డముకూడా ఎన్నడూ ఆవలళించనివాళ్ళ చేతిమోద జరగాలి అన్నాడు. రాయలవారు “వెళ్సివాజా | లోకంలో ఎన్నడూ ఆవలీంచనివాళ్ళంటూ వుంటారటోయి!” అన్నా రు. రామలింగం వంటనే ఓీచది త్తం, మంద బుద్ది వాజ్హే; నాకానూ త్రంత్‌ “చింది
చిలుక వలుకులు శ్తై కాదు. వలీనవారు జ్ఞాపకం చేసారు గనుక నావల జరగిన యీ పార బాటు తిరుమలాం బా చేవిగారితో మనవిచేనివస్త” నంటూ బయలుదేరాడు. రనీక శేఖరుడై న రాయలప్పుడు “*నువ్వుమ్ష నక్కల లేదు, మేమేవెళ్ళి జేవితో వఫషుతాోమంటూ లేచి ఆంతః ఫురంలోకి వెళ్లి తిరుములాంబా చేవియెడ ప్రసన్ను లైనారు రామ లింగానికి రాయలవారూూ చేవీకూడా ఆసంతోషసమయాన వరోసంచి సువర్షాలూ బహాంాకరించారు,
చిలుక పలుకులు.
"రాయలవారొక రామచిలుకను పెంచి దానికి *రామా కూ, నోవిందా, అచ్యుత, అనంతా” అని మాటలు నేర్చా రు. రాయలవారూ రాణులుకూడా ఆచిలుకనెంతో ముద్దు చేస్తూ దానికి చక్కెరా పంద్లు తినివిస్తూవుంటడే వారు.
రాయలవారొకనాడు చిలుక చేత *రామూ, కృ స్తూ” అని మాటలు చెవ్పిస్తూ చెంతనున్న రావలీింగంతో *చూచావా! చిలుక యెలా భగన్నామస్త్మరణచేస్తూవ్రందో! నీకు ఈమా శ్ర కరాడా భక్రిలేదుగదా *₹' ఆని ఉల్లసమాడిరి, రావలింగం “విలినవారు పెస్పేపండ్లకూూ చక్కెరకూఆశించి మిోరన్న మాటల్లా పలుకుతూవ్చందేగాని చిలుకకు భక్షి యక్క-డి" దన్నాడు, రాయలవా శామాటలకు కోవీంచి ఆయినా చూస్తాము, దానిచేత భగవన్నామం మానిపించు నీచేతనై త” అన్నారు ఓ్‌దిత్తం తమనెలవై లే ఆ చెంతవని అని రామలింగం మటునాడు ఆచిలుకవుండే పంజరంలోకి వపి్లీనొక దానిని వ వెళ "వెట్టి అది చిలుకను విజటుచుకుతినకుం డా దాని మెడఠోక ల్రౌడు
శ్ర తెనాలిరామలిరగ ౦6 శట్టెలాగి వట్టుకుంచున్నాడు. విన్లినిదూడగానే చిలక భయ కంపితయై ాలునిలువక పంజరంలో ఇటూ అటూ తిరుగుతూ కీచుకీచుమని అఆవడవమారంభించింది. రాయలవారు చిలుక యవస్థమొచి, చెంతకు వెళ్ళి *రామా! '“కృళూకృప్తూ అనూ అంటూ బోధించడం మొదలు పెట్టారు. ఎంత బోధించినా చిలుక ' రానూ” అనదు, *క ఎహ్తైా” అనదు కీచుకీముమంటూ ఒకే నోల చేస్తున్నది. రాయలవారంతట రానులింగముతో ోనీవన్న మాకే నిజం. నిజమెనభ క మనుష్యులే గాని యితర ద్రాణుల కుండొోదని నెలవిచ్చి ఆతని బహూూకరించివంపారు, అన్నాతురులు.
రాయలవా రొకవ్వుడూ సవరివారులై వల్సలను చరాడ బోయినారు. అచటి వజలు పరమదరిద్రులు కడుపునిండా తిన 'జానికితండిదొరకక ఇన్ని రాగులు గంజి కాచుకుళాగుతూచచ్చిన జంతువుల వమాంసంతింటూన్రండడం రాయలవారు భరాచారు. వెంటనున్న రాజోదో్య్యగియొకడు అప్రజల దురవస్థ గాంచి వక్కుననవ్వి “వీళ్లు కూడామనుష్యు లేనా” అని నిరసించాడు.
“ఇటువంటి కటికదరిద్రంలోవుంకు మిరూ అం త నన్నాడు రామలింగం. ఆరాజప్టనుషు డందుకు సమృతింపక “ప్రాణంపోయినా సరేగాని యిలా చచ్చినజంతువ్రుల నొక్క చాటిశీతినను నామాటనమ్లకం లేకపో తే వలిన వారినదిగి మాడు” అన్నాడు రాయలవారు. “మూాకుమాత్రం ఏమి అెలుస్తుంది] నీమాట నిలుఫుళో దలుచుకుంశు నీజీతనాతాలు వదులుకొన్ని
అన్నాతురులు త్తీగ్‌ వీళ్ల తోపాటు కొన్నా ఖ్లిక్కడవుండిచూడు” అని నెలవిచ్చారు. “వీ గ్రం వలినవారు నామాట దాఖలాదూడం” డని ఆరాజపు షుడు ఆవళ్లెలో కాఫ్రురముండ'డాని కంగీకరించాడు. రాయల వాఠాతని నచట దిగవిడిచి. సవరివారంగా రాజధానికి విజయం చేసారు. జక నావూళ్లో ఆ రాజప్రరుషుని అవస్థమాడండి. “ఇదెంత పని అనుకొని ఒకటిలెండురోజు లేలానగో కాల చేవంచేసాడు. మూడోనాటినుంచి అయ గారికి కడుపు కాలడం మొదలు వెట్టింది, ఆప్ళిలో వమితోచడం లేదు ప్రాద్దుగ డవదు. అక్కడ తనతో ఊసులాదేవా ల్లివరూ కనిపించరు. ముఖ స్తుతులు వినే వారూలేరు. ప్రజలంతాఎవళ్ల పొట్టత్రివ్చలు వాళ్లు చూచుకో వడ మేగాని తనజోలి విచారించరు. తనమాటనెర్పూ, నాగరిళశతా ఎవరికీ పట్టడ-+ లేదు ఆకవీవముంట తీర్చుకుందామం కు సన్న బియ్య మూ, కాయగారలూ లేన్చ,.వాళ్లంతా రాగిగంజి ఆప్యాయంగా శ్రాగుతున్నారు. చచ్చిన ళవాలను తినడమేగాని కోళ్లను మేకలనూ చంపి తిందానుంజకట్‌ దొరకడంలేదు ళొన డానికి డబ్బు లేదు. నె కార్లూ, చాకర్షూ లేరు. ఆగంజినీ శ్లే యిన్ని వ్రజలు తనకుగూడా యివ్వవ నస అసహపిసంచుకొన్వి మూతి ఈపవ్పుకున్నాడు. కాని ఆ3లిమంట దహించుకుపోతూన్రుంది. ఆగంజే త్రాగుదామం కే మనసొప్పడం లేదు. వై పెచ్చు అభిమానం అడ్డు వస్తూవుంది. వలా మజ్‌ "రండురోజులు గడి చెటవ్పటికి లక తాళ 'లేకపోయినాడు. అచటి ప్రజలు క్రాగేగంజియే అమృతం గా కనిపించి నోరూరడం మొదలుపెట్టింది. నోటిని కట్టివేసుక
ఉర తెశాలిరామలి6గం౦ "కూర్చుం కే మనస్సు పరిపరివిధాలపోతున్నది ఇంటివద్ధ పెళ్ళా మూవిడ్డలూ బ్ఞూాపకంవచ్చారు. తాను అభిమానంకొద్ది యా చిక్కువూలినవూల్లో కడుపుగాల్పుళొని చచ్చిపోతే వాళ్ళ గతి వమశన్చతుంది 1 భార్యకు వై ధ వ్యదుగఖం, పీల్త లుదిక్కుమూలిన వాళు గావడం. తాను వంతంఫహొద్ద చచ్చి సాధెంచెదిమాత్ర, మేముంది ₹ ఇంతకు రాగులు బియ్య్యూని ఆలా రీఫిపోతవి “ననుక గంజినీళ్లు త్రాగ వీళ్ళంతా శాళ్లవలె వట్నవాసం ప్రజలకం కె ధృఢంగా నె వున్నారు. చచ్చిన జంతువును తింశేమా త్రం దోవ మేమిటి * చంవకుండా ఒకరుమూ త్రం బ్రదికుండ గానే తినరుగదా ! వగా మనంచేతులారా చంపే దోవమంకూ-డా వుఎడదు. కాలం మూకి చచ్చినప్రా:బలను తినడం భూతదయకు లతుణం. ఇంతకు “శరిరమాద్యం ఖలుధర్మసాధన మన్నారు వవిధంగానైనా ఈళరి రాన్ని పోషించుకుం కుగ దా తక్కినవన్నీ! వెనుకటికి విళ్వామిత్రుడంతటి వాడు చచ్చిన కుక్కను తిన్నాడట! మనమంతకంశు ఎక్కువవాళ్ల్ళ్లమా+ అంటూ మనస్సును సనమాభానవజచుకొనిి అయిదోనాడు ఆగంజినీళ్లూూ ఆశవమాంసమూ కడువునిండా తిన్నాడు తింటు మామా లుగా తాను తినేవూంసానికీ భేదం కనిపించ లేదు
సరాసరి రాజధానికి వెళ్ళి రాయలవారితో తనతప్పు ఒప్పు కొన్నాడు, రామలింగం “నాయనా! అన్నాతురాణాం నరు "చిర్నపక్వం? అని చెప్పిన పెద్దలు వెళ్తివాన్లా” అన్నాడు,
సాహసుకారును వంచించుట, విజయనగరంలో రతనచందు అనేహిహుకారు వడ్త
సావంకారును వంచించుట త్స? వార్థపారంచేస్తూవ్రంజేవాడు. దురాళళొద్దీ నూటికి యృై! చొవ్వునగూడా వడ్డీ ఫుచ్చుకొనేవాడు, ఆతనివద్ద అప్పుపుచ్చు శొన్న రెతులూ గొల్లలూ అప్పుతీర్చలేక కొంతసొమ్లు తగ్టించ వలనీందని బ్రతిమాలేవారు. రతనచందు వాళ్ళతో “ఏవ | నే నెందుకుత్యంచాలి 1 నాసొమ్బతో వి త్తనాలుకొని నాటితే కుంచెడుకూ వఫృస్టైడుపండుతున్నవి, మిగొజ్రైలూ విత్తనాలూ వీల్ల లను పెట్టగా నాసొమ్ముమూత్రం విల్లలనెందుకు వెట్టగూడ దూ * అని జవాబుచెవ్ప్చేవాడు. ఈపంగతి రామలింగం విన్నాడు. విని రతనచందుకు బుద్ది చెప్పాలని ఆలోచించాడు, రతనచందుదగ్గర అదివజకు అప్పు తెచ్చుకుంటూ తీస్తూవున్న జోగయ్యై అనే-రెతును పట్టు కొన్నాడు మెల్లిగా బోగయ్యకు చెన్పవలనినమాటలు చెప్పా దు, జోగయనతంట్లో పెళ్ళికని రతనచందు దగ్ధ అనుంచి 12 "'రాగివించెలూ, ఇ త్తడిగంగాళాలు ఎరువు లెప్పించాడు. జోగయ్య వనిశీరినతరు వాత ఆబించెలూ, గంగాళాలూ తిఏిగి అఇచ్చేటవ్వుడు రామలింగం చెప్పినవొవ్వున మజివండ్రైండు చిన్న పాత్రలుకూ డా వట్టుకొనివెళ్లి రతనచందుకిచ్చాడు. సాహు కారు “ఖ్రవెందుకు! ఈచిన్న పా త్రలుకవూడా 'తెచ్చాొవని అడిగాడు. జోగయ్యు “నువ్విచ్చిన పెద్ద పాత్రలు నావద్ద ఈవిల్లలను పెట్టి నవి. ఆవిల్లలనూ తల్లులనూ నీశే ఇస్తున్నా నన్నాడు, జోగయ్య లెలివితక్కువకు లోలోపల నవ్వుళొని రతనచందు ఆచిన్న పాత్రలను గవాడా తీసుకొని ఇంట్లో వేసుకొంటూ “*అవ్చను మజుచిపోయాను నువ్వుతీసుకొని వెళ్లేటప్పుడు పాత్ర, లన్నీ కడుపుతోవున్నవి. నువ్వుబుద్ధిమంతుడ వు గనుక విల్లను
శ్తీద్పీ తెనాలిరామలి౦గ 0 గాడా లెచ్చి వవ్పగించా” వని మెచ్చుకొని జోగయ్యను పంపి వెసాడు.
తరువాత కొన్నాళ్లకు జోగయ్య కాపా త్ర లిస్తూ “జూగత్తసుమూ ? ఇవన్నీ చూలుతోవున్నాయి. పిల్లలతో
టో తీ ఖో న్టఫా కూడా లెచ్చివప్పగించాలి. నిన్ను గనుక నమ్మి ౪ స్తున్నాను అని "సహాచ్చరించాడు,
'రామలీంగం జోగయన్టు నాపాత్రలు తిరిగి ఇవ్వవద్దని ఆలోచన చెప్పాడు. జోగయ్య _ పనితిరినపిమ్దుట పాత్రలు లెచ్చి ఇవ్వక పోవడంచూచి రతనుచందువచ్చి అడిగాడు. 6వాప్రా త్ర లు లెచ్చి ఇచ్చావుగాదూ ₹ అంటూ, జోగయ్ట్టి బిక్క మొగం వెట్టి “అయోళ్ళ! రతనచందూ ! 'నేనేమిచెయ్యను! పాత్రలన్నీ వ్రసవించ లేక చెడ్డ బాధపడి ఆరాల్రై, చచ్చిపోయినోవని బదులు చెప్పాడు. రతనచందు నీగడుసుదనప్రమాటలు చాలించి నా పొత్తలు నాకిస్తావా లేదాొ అని నిక్కచ్చిగా ఆడిగాడు. “కాగున్న చే! చచ్చిపోయినవాటిని నేనెకడ తీసుకురాను ₹ అని జోగయస్ర బదులు చెప్పాడు,
రతనచందు సయానా భయానా అడిగిచూచి సఫలం గానక ధర్థాస్టానానికి వెళ్లి పృభువుత్‌' చెప్పుకొన్నాడు. చాయల వారు ఈకథఆంతా విని జోగయ్యను “ఏమిటోయి ఈఆగడం? లోవాపాత్రలు నీఖఫైడడం చావడం ఎక్క గైనా కద్దా జై? అని వశ్నించారు. రామలింగం అప్పుడు లేచి *చి త్తం, పాత్రలు చదూలుతోవ్చంటవా *%, అని వలినవారు ఆళ్చర్యపడుతున్నారు గాని రతనచందునే అడగండి; అతనిచ్చేడబ్బూ, పాత్రలూ అన్నీ వీల్లలనువెట్టుతాయట. ఇదివజులో ఒకసారి ఇలా
సర్వ లిపీ వేత్త శృ ఇ_త్పడిపాత్రలు తెచ్చుకుం కు వీల్లలను పెట్టడం, ఆవీల్ల లను గాడా తిరిగి యివ్వడం జరిగింది. ఈవెండి బంగారుపాత్రలను ఎరువిచ్చేటప్పుడు రతనచందే చెప్పాడు *అవి నిండుచూలుతో ఉన్నవి, జాగ్రత్తగా డిల్లలలో గూ డా లెద్బివవ్ప్చగించాల్‌ో అని. అలా చెప్పాడో లేదో వలీనవా రాతనినే అడగవచ్చును. అద్ద ముంది ముఖముంది. ఇందులో ఇబాశ్రేమిోలేదు” అని మనవి "చేసాడు రాయలవారు ఆశ్చర్యవడి రతనచందు “నీమూటలు నిజమేనా ఆఫ? వ్రశ్నించాను. రతవచందు తలవంచుకొని “చి త్తం నిజమే” అన్‌ అంగీకరించాడు. రాయలవారు “నీపాత్రలు చూలుతోవుండడం, పిల్లలను కసడ మూకద్దని నువ్వై అంగీకరిస్తున్నావు గనుక చూలాళ్లు వప్రృసవసమయంలో మరణించడంకూ డా కద్దని ఒవ్వుళోకతీరదు. "పెరిగేవి ఎవ్వుడో విరగకమానవ్ర” అని రతనచందుకు బుద్ధి చెప్పి ఖఇంటికివంపారు. అహ ఐం సర్వలిపి పెత్త రాయలఅజ్ఞానాని! క లింగ దేశంనుంచి వండితు డొకడు వచ్చి తాను సర్వలిపిప్తత్తననీ, ఎవ నేదిచెప్పీనా తాను తూచా తవ్పకుండా వ్రాయగలననీ పశిజ్ఞ చేని, “మిోపండితులచే నన్ను పరీ చేయించవలనీంొదని కోరాడు, ఆస్థానపండితుల కాతని నెట్లాపరీతమీంచాలో వీమో పోలు పోయింఏి కౌదు. విద్వత్చళ/భువని “వేరుపొందిన రాయలవా6॥ీ, అపష్టదిగజాలున్నవని వేరెక్కిన వారి అస్టానానికీ అప్రతిష్టవ చ్చేటట్లు గావుంది. వండితులెవరూ “నేన్స అని "లేశక పోవడం కనిపెట్టి వాయలవారు రానులింగ డ్తీ
ర్‌0 తెనాలిరామలింగ ౦ కవివై పు చూవు ప్రసరింపజేసారు. రాయల ఇంగిత మెలిగిన రామలింగ మంతట లేచి *వలినవారినెలవై లే నేను పరివీస్తా నీ పండితుళ్ణ అనీ మనవి చేసాడు. రాయలవారు * కానీ అన్నట్లు గా మందవోనసంచేసారు.
రామలింగ మాకళింగవండితునితో మారు ఎవేది చెప్పినా ప్రాస్తారుక దా?” అన్నాడు. “ఆవ! అర్ధసహిత మైన సర్వమకా వబ్రాయగలను” అన్నా డాపండితుతు. రామలింగం నవ్వి “అర్థ రహితమైన ధగ్షినులు వశువవమ్య్యూదులుకూ డా చేయనే! అర్థ సహితమని వేతే చెప్పవ లెనాశొ అని ఆ షే.పించి *ఆయిలే మతి ఆకూ గంటమా పుచ్చుకొనండి” అన్నాడు, ళ్‌ఫ్రదగో సిద్ధంగా వున్నాోనని ఆ పండితు డన్నమిదట రామలింగం *“మటీవ్రా యండి” అని 'చెప్పడ మారంభించాడు. “తృవ్వటబాబా” అంటూ వళువులను పిలిచేటవ్వుడు ఆెండువెదవులతో మనం చేనేధ్యనివంటి ధ్య్వనివేసాకు. కళింగవండితు డాధ్వని నెలా శఛ్రాయవలెనో తోచక దిక్కులుచూ స్తున్నాడు 'రామలీంగం “చూస్తాలేమి? ప్రథమకబళంలో నే మత్సీకాపాతమా యేమి |! ఛాయండన్నాడు. సభ వారంతా మందవాోస మారంభించానుం రామలింగం ఇంకా అలా చెప్పుకుపోతున్నాడు. “తృవ్వట బాబా! తలపై పువ్వటజూబిన్లి! వలువబూదట ! చేదేబువ్వట! భుళుళుళుళుళుళుక్కవ్వట” అంటూ నాలుక అడ్డంగా త్రివ్చ తూ కొబ్బరికాయలో నీళ్లు చేనధ్యని చేసాడు. కళింగవండితుడు ఆకూ, గంటమూ క్రింద బెట్టి, గ్రుడ్లు వప్పగించిమా స్తున్నాడు. రాయల్యూ పండితులూ కడుఫు చెక్క ్లలయ్యేటట్లు నవ్వుకుంటు న్నారు. రామలింగం “*తలవంగ నట్టహరునకు జజో అని వదం
తిండినుఖ మా ర్‌ పూర్తి చేసీ కళింగపండితునితో “*వమి స్వామి ! ఈమాశ్రానిశే ప్రంతదూరం ల్‌, మవడి రావ లెనవాళో అని గేలిచేసాకు. కాళింగుడు కిక్కురుమనకుండా తనబిరుదులచట చెట్టి, రామలింగానికీ, వండిత వరివత్తుకూ నమస్కరించి వెళ్ళిపోయినాడు. రాయలవారు రామలింగంబుద్ధికుశ లతకు సంతోషించి వెరువరాలు బపహారకా కరించారు. అతిండిసుఖమా? ఒకనాడు రాజసభలో ఇ9ష్టాగో ప్రి జరుగుతూవ్రండగా “మనుష్యులకు దేనివల్ల ఎక్క్కువసుఖ మూ, తృ్ప్త క లుగుతవి£ో అనే ళ్నేవచ్చింది. తాతాచార్యులవారు “నీష్రగృత్తుగా భోజనంచెయడంకం శు సుఖమున్న దా!” అన్నారు. “*జొనాను; వలినవారిస్తత్త ౦లో నిత్యమూ అటువంటి సుఖం లభిస్తున్న” చని సభాసదులంతా రాలవారిని పొగడుతున్నారు. అవ్వుకు రామలింగం అందుకొని * నేనామాట వవ్వుకో” నన్నాడు, సభాసదులు నివ్వెజవడి “*మథతినీశేది ఎక్కువ సుఖ మిస్తురోదని అడిగారు. *కడుపునిండా తినడంకంళు నిస్సంళ యంగా మలవిసర్ట్సనం చేయడంలో ఎక్కవ సాఖ్యముంది” అన్నాడు. తాతాచార్యు లామాటలకునన్వి “*వందితిన్నట్టు వదో యింతతిని కడుపునిం వే వాడి! వ. డ్రసో వేత మైన భోజనం వల్ల కలిగే సౌఖ్యం ఏమి అెలు స్తుంోదని ఆమేవీంచారు సభ వారంతా నన్చకున్నా రామాటలకు, 'రామలింగంనూ త్రం వెను దీయ లేదు. *నామాట నిజమో అబదమో ెలుసుకోవాలంపే వలీినవారికి న. భ్‌ స క ఏనా. బో ( ణా గ్‌ వ. 4) క ఖో క్‌
స్ర్‌2 తెనాలిరామలింగ 6 "వారు, “రామలింగం ఎప్పుడూ పంటే అందరూ ఆవ్ప్చనన్నది కాను కాదంటాోడనుకున్నా రు, సభ్యులు. అనాడు మధ్యాహ్నం మూమూలు వ, కారం ఖభోజనా లయినవపిమట రాయలవారు శయనమందిరంలో నుండ గా రామ లింగం చెంత జేరి ఇష్టసల్లాపాలుచెస్తున్నసమయాన రాయలవా రించుక కన్నుమూసనారు. రామలింగం చల్లగా బయటికివచ్చి శయనగ్భహద స్వరం బంధించి తానచటనే కూర్చునివున్నాడు. రాయలవారు కొంత నేవటికి మెలకువవచ్చి ఛం కానివృ తృకొణక్ట వెలుపలికి కాబోయినారు. చూ _న్సే ద్యారంబంధించివుంది. తలుఫ్టు వీయవలనీందని వీలిచారు, శావులింగం అెజిచాడు కాడు. రాయలవారు తిమాలారు; భయ వెట్టిమూచారు. వీమి చేసీనా తలువు లెజవడు. రాయలకు కడుపుబ్బుకుస్తూవుంది. భరించ లేక పోతున్నారు. ఆావములింగం అప్పుడు తలుపు తెజిచినమూోదట' రాయలవారు ళంకానివృ ల్రిచేనిళొనివచ్చి “అబ్బ! ఎంతసుఖం గావుంది ! ఇందాకటినుండి ప్రాణం తల్లడిల్లి పోయింొదన్నారు. రామలింగం చేశతులుబోడించి *వలినవారిని చాలా ఆయాస వెట్లాను. నన్ను మన్నించి అ్రవ్వుడు నెలవియండకిి భోజనం సుఖమో? శంకానివృత్తిసుఖమో?” అని వేడుకొన్నాడు, రాయలవారు *నీమాటయే "ెలిచిందోయీూ”. అని మెచ్చు కున్నారు. మలయుదము, 6 ర డిక్స్‌ పాదుషూ ఆస్థానంలో వాలా పేరు చెందిన జెట్రమల్లు డొకడు రాయ లఆస్థానానికివచ్చి “ఇచట నన్ను గలిచే మల్లు
ముల యుద్ధము. 'గర3 లుంశేడీఫొనవలసిరోదని తొడచజుచి వంచెంవేపాడు. ఆతని శీ ర్తిన్మి వై ఫుణ్యాన్నీ అంతకుముందే వినివున్నారు గనుక విజయ నగ రాస్థానమళ్లు లెవరూ “నీరూ అని ముందుకురాలేదు. "రాయలవారు తమతఆస్థానానికి అ ప్రతిస్థ్రవచ్చిందే అని వినీగి ఛొంటూ “ ఈ మల్లున్హో జయించినవారికి పయివరపవోలు బహు మూానమిసాోమని వే ఓటించారు. అప్పటికి ఎవరూ సావానించి ముందుకు రాక పోవడందూచి శకామలింగం “దిత్తం వలినవారి నెలవై తే నేను జయిస్తనన్నాడు. సభ్యులంతాగళ దేమిటి రామ లింగానికి పోగాలం వచ్చినట్లున్నో*దని ఒకంరిమయొ గాలొోకరు చమూచుకొంటున్నారు రాయలవారుకూ డో ఆళ్ళ్చర్యవది ఆయినా బదూతామనుకొని “మల్లయుద్ధ "గీషస్ర్టజరుగుతుంగ”దని వాయిదా వేసాక. మలునాటి ఉదయం రామలింగం డిల్లైమల్లుణ్ణి కలినికొని వలకరించాడు “నువ్వెక్కడ నేర్చావువిద్య”ో అంటూ సంభా సువా ఫో అని అడిగాడు మభ యుద్ధానికి స్వర మేమిటో లయ వమిటో వినక పోవడం చేత ఆమల్లుడు ని మ్వోజవడ్ది 'నేసెజగనం శే ఆవవమాశనమనియించి “ఆ! ఎఆఅుగళశేమి * ఎబజుగుదును. ఇటీ వలనే కొత్త గావచ్చిందాపద్ధతి. అన్నాడు. రామలీంగం “*న్విాకు తెలి శే ఇక కావలసిం దేమిటిది 1” ఇవ్వాళ ఆస్వరలయ లతోనే జమయగుతుంది యుద్ధ మని చెప్పీ చ క్కా_వ చచ్చాడు. డిల్లీ మల్లుడు కళవళపడుతూ తనబసకు వెళ్లాండు “ది యేమిఠా! ఫులిమాదపుట్రవచ్చింో దనుకొన్నాడు. సర్వలయ అతో యుద్ధ మేమిటో తాను ఎజుగకపోవడంవల్ల తనకు పరా
ర్‌డ్ష తెనాలిరామలింగం౦
భవం తవ్పదని నిళ్చయించుకొన్నాండు. ఇకచల్టగా ఇక్కడ నుంచి దాటిపోకపొోతే పరువృదక్కదనుకొని పలాయనం చిత్త గించాడు రెండో కంటివాడికి అెలియకుండా.
ఆసాయ త్రం మల్ల యుద్ధవినోదం మూడ డానికి నగర వాసులంతా తండోవతండాలుగా మూగారు సభాస్థలానికి, పకాగా'రేగాని డిల్లీమల్లునిజాడ కనిపించలేదు. కశ్చైలుకొళ్చే వాని వేషంతో అవ్పటికపవ్వుదే- దాటిపోయినమల్లు జెక్కడి మంచి వస్తాండు ? ఎంత నేవటికీ పృతిమల్లుడు '5-క పోవడంచూచి రాయలవారు రామలీంగానికి పయివరహోలూ ఇచ్చివంపారు,
అసు అపు గు జ్రపుసవారి.
'రామకృష్ట్రళవికి టంగ ణాగుజ్ఞ మొక టిన్రం డేవి, ఉర్హగడ్డల మూటవలె దానిమోద కూలబడి అలాగే స్వారిచేస్తూవుంజే వాండు. ఇంతలో ఒకనాండు రాయలఅస్థానానికి బుడుతశీచులు అేబియాను౧చి మంచిజాత్యశ్యములు తీసుకువచ్చారు, వాటి అన్నింటిలోను మేలైనగుక్రాన్ని రామలింగందూచి “నాకీ గుజ్జంమిద స్వారి చేయాలనివుంది” అన్నాడు రాయలవారు నవ్వి “శుభం అలాగే; నువ్వంతటివాండ వౌదున్ఫగాన్స్మి అవి రుంం కా 'బాగామచ్చిక కాలేదు. ల ౦దవడ వే స్త్రవమో లై జాగ్రత్త 1” అన్నారు,
“విాకాభయ మక్క_జఆలేదు, నాబరువుకు క్రుంగిపోయి అదే మచ్చికన్చతుంొ దన్నాడు రావలింగం. “నిజమే, రాతు కొద్టగుజ్రమన్నారు. కాని తీరికూర్చుండి నీ క హోరకెందుకు ఫుట్టంది ₹* అని రాయలు అడిగారు. *వలినవారితోగూడా
గుజ్జు పఫునవారి గ్‌ యుద్ధాలకు నేనుమాశ్రం రావద్దాొ అన్నాడు రామలింగం, “వెళ్తవా డా | యుద్ధాలకువచ్చి ఏమిచేస్తావునువ్వు. అన్యా యంగాతురకల చేతుల్లో పడ్రావూఅం టే చిక్కు పడిపో తొవు, వైగా బ్రాహణుడవుహూడాసు నువ్వు అన్నాడు రాయలు. “నెను బ్రాహ్హణుడ నని వాళ్ల శేమితెలుసూ. నని రామలింగం అంచి *ఆసంగతి నీవేరే చెళ్ళ్చతుంొ దన్నాడు రాయలు, “ర్పక్కనాటికి అెలుసుకో లేరు. నావేరనలు రహమాక్‌ ఉరఫ్‌ ₹౯ ఆలీ అంకు దథీణబేళవు ఆలీఅన్న మాటి” అని రామలీంగం అనేసరికి రాయలవారు నవ్వుఖొని “సారే గానీ నువ్వునవన్కాార మెలా చేస్తావక్కడ +” అని ' అడిగారు. *నవస్కా_రాలక1మి | నమస్కారమం కు ననూజేకాదుటండి”_ అన్నాడు రావలింగం. “మజేనిన్ను సశ్చినుముఖంగా త్రిషుతా న వాళ్ళుననూ జుకు” అని రాయలు అడిగితే మజీవమంచిది. నాయిష్ట్టద్రైనం పాండురంగ విఠలుడు పడమటిపిక్కునేవున్నా” డన్నాడు రావలింగం,. రాయలునవ్వుకుంటూ “మజీనువ్వుబొత్తుగా బరువ్ఫతక్కువ మనిషి వైనావ్రగదా” అన్నారు. *బరువుతక్కువై లే బాగా నేవ్రుండిపోవ్రనుగానండ్కి ఈగుజ్జుం వీమని అభిప్రాయవడుతుందో మట్‌ * అన్నాడు రావలింగం. “నీవరివోసాలు గుక్రైాలదగ్గర వనిచేయనుగాని ఇక నింతటచాలించుూో అని రాయలవారు వారిస్తున్నావినక రామలింగం వెళ్ళి చరాలుని గుజ్తంమిాద ఎక్కాడు. ఎక్కీఎక్కుడంతోటీ గుజ్రం క్రీందికిపడ ్రోని పాజ్‌ పోయింది. రామలింగం లేచి ఒడలు దల పుకొంటూ *'ఐది వట్టవల వసుమండీ! వలినవారు దీనినెక్కే రు తమష్టణ్యమాయిది
ర్‌6 శతెనాలిరామలి0గం౦ అన్నాడు. రాయలవారు గుజ్రాన్నిపట్ట తెప్పించి “ళ్త్వవియెంత సాధువో నీశే తెలుస్తుంది చూస్తూవుండు” అంటూ ఆయశ్వము నధిరోహించి సునాయాసంగా స్వారి చేసారు. రామలీంగమం తట “ఇప్పుడు లెలిసిందినాకు, ఇందులో క్షా కళ లమూ ఏమి లేదూ” అన్నాడు. “ఎందువల్ల నన్నారు రాయలవారు ఆళ్ళ ర్యంతో. “వట్టితూక మేగాని ఇందులో ప్రజ్ఞ యేమున్నదండీ, -ఈగుత్రానికి లేలికబరువులు మోయడం అలవాటు, ను దాని వమామూలుబరువుకం కు అధికం గావడంవల్ల చోయ లేకపోయిం ది. బాకిమూటలు మోనేగాడినలుబూడండ్తీ బర వుమూట వే స్ప ్రీందపారనిపోతాయి. మీోారు లేలికమనుషు్కులు కావడంవల్ల ఈగుజ్ఞం మెదలకుండా వూరకుంద్తి మూసరుకు ఇం లేగదాఅని” అన్నా "జా కొం శెకోణంగి, నల్లబొపణళ్త నమ;ధరాద్‌ు, ౦౧ రా
కృష్ణ దేవరాయలు గజపతులను జయించినతరువాత ' భృ 1520 లో రాయహూరు, బిజాష్రరం క లబరగి రాజ్యాలలో వున్న అళ్వవతులను జయించాలని సంకల్పించారు. గంజూము "మొదలుకొని కన్యాకుమారివజకు వున్న తనసామ్రూజ్యంలో వుండే ఇన్నూరుసామంతులకు, మందీమార్చలంతో నిద్ధంకండని వా_ర్తలంపించారు. రాయలసాహసపరా క్రమాలు ఎఆటీగివున్న బిజాఫ్రరనవాబుకు గుండెల్లో రాయింపడింది యుద్ధంలో రాయ లును జయించడం అసాధ్యంగనుక మూ యోపాయంచేత క్త వను గడ లేర్చవలెనని సంకల్పించాడు, వవిధంగా వైనా రాయ లును సంహారి నై ఈహాందూ రా7జ్యం అంతర స్తుందన్న ఆశతో
వల బాపల్లైనమురాదు గ్ర్‌7 ఛం భు వాకజ్హ
నవాబు తన కా_ప్తమిత్రుడైన రాజూసాహేబును మాటు "వేవంతో విజయనగరం వంపాడు,
రాజొూసా హపహాబు దసలు మధుర. కృప్త దేవ రాయల కోడి బిజాప్రరసుల్తాను నాక్ర యించివున్నాడు. 'నెటికి తనళ త్రు,వుపై పగదిర్చుళాొ నె సందుదొరికిందని సంతోషిస్తూ బ్రాహూణపషం ధరించి విజయనగరానికి వచ్చాడు. చాలాదేశాలు తిరిగిన వాడూ నానాభెషలూ సర్పిన వాడూ, దతీణ చేశంలోన్చండి ాహాణుల ఆచారవ్యవహో రా 'లెజ్‌గిన్సన్న వాడూ కావడంవల్ల 'రాజమయ్యరని పరు పెట్టుకొని విజరయనగరంలో వండిత వేషంతో. సంచరిస్తూ కృమంగా శరాజానుగవాం సంపాదిం చాడు, వండితపతుపాతియైన ప్రభువు రాజమయ్యరువట్ల అర మరిక లేక ప్రీతిగా వుంటూనవ్రండడంవల్ల రాజమయన్థరు దుర్షం లో అడ్డమాకలులేక న్వేచ్చగాసంచరి స్తున్నాడు. కోటలో ఆను
య ఆవి పానులు లెలుసుకుంటున్నాడు, రాయలఆఅలవాట్లు కనిపెట్టి చూస్తున్నాడు. ఏ వేళచూచినా ప్రభువువెంట ఎవరోపరిచార కలో అఆఫ్లులో, అంగరత్షు కలో వుంటూవచ్చారేగాని ఒంట 58గానవ్రంజేనసమయం కనిపించ లేదు. తక్కినవరివారవమంతా అలా ఛుండగా ఈరానుప్‌ంగ మొకడు ఎప్పుడువచాచినా రాజునంటి "పెట్టుకొనే వుంటాడు. అందుకని రాజూసాహోబుకు రామలింగ మంక్‌ ఒళ్లుమండుకుపోతూన్రంది రావమనింగానికినాడా రాజ మయ్యరం కు వదో సందేహంగా వుంటున్నది
ఉన్నట్లుండి రామలింగ మొకనాడు రాజపమతుంలో 'రాజమయ్యరుతో “నేను శుక్షయజు శ్శాఖాధ్యాయిని, కౌండి న్యగోక్రు డను” అని చెప్పి, “నీకులగో తా లేమిటి” అని ప్రశ్నిం
ర్‌5 తెానాలీరామలి 6 సగ ౦6 వాడు. రాజమయరల్న “*కృవయజుథా [యిన్మి సంకుతి గోరు శ్లో అని సెంటీనే బదునుచప్పాద్‌ . ల ల ఆ/ణ్‌
రాజమయ్యరు నెలవుతీసిళొనీ బసకు వెళ్లాడు. రాయలు రామలింగాన్ని *అదేమిటి ? ఆభాహణ్ణి ఎందు కలాఅడిగావు * లెల్సనివాడవు నీవిళుక్టయజు క్మాఖఅయితలే, నల్లని వాడుగనుక ఆయనిది కప ఇాఖఅని తెలుస్తూ నేవ్చందిగదా ₹” అని పరివోస పూర్వకంగా ప్రశ్నించారు. రామలింగము “ఈతడు శత్రువు లంపినచారుడనీ, తురకకయనీ నాకనునూనం గాన్రందొ అన్నా డు. రాయలానూటలకునవ్వ్మి “నీకువట్టిన వెజ్సిఅనునవూన మిప్పటి ఎవైనా వదిలిందా £ి అంశు *లేదు. ఇంకాదృఢపడిం దన్నాడు రామలింగం “ రాజమయ్యరు వండితుడుగ దా, నీకంకి సదా వారసంపన్నుడుగదా ! తురకఠకఅనే అనువూనం నీకెందుకుగలి గిం దన్నారు. రాయలవారు. “మోసగాడుగనుక నే (ఛాహణా చారం ఇంతచక్కగా నటి స్తున్నా ” డన్నాడు రామలింగం. “ఆవాట కాదననుగాచి మూాకేమో సందేహం కలగడం అ” దన్నారు రాయలవారు. “*తవముకెందుకు దచూస్తూన్రండండిి ఈతనిగుట్టు వట్టియిస్తాో” నని రామలింగం అన్నాడు, “నీఫ్రుణ్య మాయె, ఆ బ్రాహాడి ప్రాణం మీదికి తె చ్చవుసుమాగ అని రాయ లవారు అనగా, రామలింగం “మటేమో ప్రమాదం లేదు” అని చెప్పి ఆకార్రి రాయలువారిని వంటవనిఖొన్మి రాజమయ్యరు వడక గడిలో వవేశించాడు, కుండనిం డానీళ్లు పోసి అందులో జలగలను బన్మి ఆనీళ్లు నిద్రిస్తున్న రాజమయ్యముఖాన ద్రిమ్ల రించాడు రాజమయసన్టి “అర! అల్లా అల్లా” అంటూ ఉలికి పడి లేచి *దీ౯ొా దీ౯ అంటూ శయ్య క్రింద దాచినక త్సి తీసుకు,
జోస్యం పొల్లపోయింది ర్‌ం "లేచాడు. ఇదియంతా చూస్తూనేవున్న రాయలవార్శు రాజు మయస్థ్రరుకంళమును ఒక్క వెట్టున నటీకివెని, రామలింగాన్ని కౌగిలించుకొని లతవరవోలు పారితోషికమిచ్చి వంపారు. వ్‌ స్యం వొాల్హయింది. రాజూసాపహాబు ఇలా దురరణంపాలగుట బిజాపుర సవాబు విన్నాడు, రాయలవారి యుద్ధసన్నాహం ఫ్లూూ_ర్రిఅయిం దన్కీ రాయదూరువై ఎత్తివస్తారనీ అెలియవచ్చింది. నవాబు చేనేదిలేక చివ కెళక ఆలోచన చేస్తి రాయ లకఅస్టానంలోవుండే జోస్యుడికి లతరూపాయలు లంచం వెట్ర వడాడిలోవల రాయ లవారు తుంగభద్రదాటిశే మరణగండంవుందని జోస్యం చెవ్చించాడు, జోస్యులమాటలు రాయలవారయిళలే లెక్క చేయ లేదు గాని మం లి సాంయమంతదండనాధులకు మాత్రం డక్కు_వడింది. “మవోపుభూ |! తమరు చల్లగావుం కు చ సంవత్ప్సరం విజయ యాత్రకు బయలుదేరవచ్చు. ఇవ్చుడు మించిపోయిన దేముంది. "రెండుళోట్లప్రజలు వలినవారివై చూ పెట్టుకువ్చున్నారు. వాళ్లను దిక్కు, లేనివాళ్ళను చెయకండి బోస్యులు ఆలాఖండితం గా చెప్పు తున్నవ్వుడు తమరు సాహసించకండి అని మనవిచేసారు. అవ్బ టికీ రాయలవారు వినివించుకొ న్నారు అంతట రాణులుకూ డా యీదండ యాత్ర, యింవస్పుడువద్దని వేడుకున్నారు. అంతవంది ఇలా చెప్పుకున్నా "రాయ లవారిమనస్పం ౪ దండ యాత్ర, మోాదనే వున్నది సామంతులకూ రాణులకూ వ్రష్టంలేని వని-
60 తెనాలిరాములి 0 గం
హ్‌ మూరస్థ్రం గావుంటుంది. అనియంచి రామలింగంతో రాయ లవారు అన్నారు. “ ఈజోస్యుల జ్‌ స్యాన్ని మనవాళ్ళం తా గట్రిగావట్టుకు కరూర్చున్నారు ఈబోస్యమంతా వట్రదని రుజువు చేనేమార్షం కనిపించ లేదు. నువ్యేమెనా ఉపాయం చేయగలవా! జోస్యు* వమూాటగనక దబ్బర చేస్తె నీకు లతవరాల యినా మిస మన్నారు.
“ఏలినవారినెలవై తే ఆఅ చెంతవనిగాని, తమరుమా త్రం నాకోక్కు మాట యివ్యాలి. వమిటంటారా బో స్యులమాట అపత్యం చేయడంలో ఆతణ్లి నెను దండించ వలనివ్రంటుంది. దానికి నన్ను మన్ని ంచాో లన్నాడు రామలింగం. “ఆతనిమాట అసత్య మెలె మరణ మేదండనం. నీకాసందేవా మక్కలి” దన్నారు రాయలవారు,
ముజునాడు శాయలవారోూ జోసు్యులూ కూర్చుని వుండ గా రామలీంగం వ్ర, వెశించి “సిద్దాంతి గారూ! మారు చెవ్చే జబోస్యమంతా నిజమౌాతుందని నవక మేమిటండి ” అని అడి గాడు, “ోజోస్య మెందుకు తప్పుతుందయార్ధి ! అలాతప్పిపోతే నాతల ఇస్తా” నన్నాడు జోస్యులు.
“ఠవమువంటివండితులు ఈ చేళం చేసుకొన్న అదృష్టంకొద్ది లభించారు అయికేే చూడండీ !” ఇ్రవ్పుడు తమవయ న్సెంతండీ” అన్నాడు రామలింగం.
జోస్యులు “నలై నాలుగోవడు నడు స్తున్న” దన్నాడు,
“అలా గాండి 1! త మ కాయున్హ్రాయ మెంతండ్రి [” అని 'రామలీంగం అడిగాడు.
తిలకాష్ట్రమహిమబం ధనం ర్‌] “డ్రెచ్చైనాలునో యేడు వచ్చేదాకా భయం తౌ”దన్నా డు తవుకు ఈవిషయమొ గటినమకమేగద'? ఏ అన్నాడు ౧. లు 4 'రామవీంగం,.
“ఆందుకుసం దేహనూ 1 డెబ్బైనాలుగి-టికి ఒక్క దినం కణ డా ముందుగా నాకు మరణంలేదూ అని జోస్యులుఅంటూ వుండ గానే రావలింగం చ రాలునఖడ్డంతీని జబోస్యులతల ఒప్కై వ్రేటున నటికి వేసాడు. “జో స్యులజో స్యం పొల్లయింది. జోస్యుల తల డొట్సింపీ” అన్నాడు రామలింగం,
అ ఇదా స ప
పి్‌వ్లట జోస్యులంటిని గాలించగా ఆతని ద్రోవోన్ని పట్ర యి చ్చెదాఖలాలు దోరకినవి. రామలీం గాన్ని ఆంద6థతూ మెచ్చుళొన్నారు. రాయలవారు లతువరాలూ ఈనామిచ్చారు.
విముట నైన్యస మేతంగా రాయలవారు ఎత్త వళ్ళి రాయ చూరు బిజావుర కలబరగి నగరములను పట్టుకొని విజయ లక్షీ సమేతులై రాజథానికి లరిగవచ్చారు. “వూశ్‌విజయం రామ లింగంవల్ల లభించింది ఆంటూ మం త్రి సామం తాదులయెదుట మెచ్చుకొని రామలింగాన్ని ఆనెకవిథాలసత్కరిం చారు ౬ తిలకాషమహిపషబంధ నం, ర
ఓడ దేశంనుంచి సకలళాస పారంగతుడెన వండితు
4 ౧. డ్‌ కడు విదాస్టనగ రానికి వచ్చాడు. కాశీనవద్విపాలలోవుంజే వండిత ప, కాండు లను జముంచివచ్చన గర్వంశాత ఆపండితుడు రాయలసభఖామంటపవం ముందున్న గంట గణగ ఆా వాయించాడు
(ర్రీఏ తెనాలిరామలి౦6గ౦ అదివిని ఎవరో విజయా్య్ధాయై “వచ్చాడని రాయలవారు గ్రహించారు. ఆపండితుణ్ఞ నభామంటవంలో వవేళ వెట్టారు. “ఎవందమందిళిష్యులూ, పదిబళ్ళ గ్రంథాలతో బిరుదు గద్యలతో వ 'వేశించిన వండిత వ్రశాండుని జూచి కొలువులోవున్న _వండి తులంతా ఒకరి మొగాలొకరు చూచుళొంటున్నారు రాయల వారు ఆపండితుని ప్రజ్ఞా వతావమా నిని తమ సభలోన్రన్న వండితులను గలయజూఇారు. అందఖజలూ తలలువాల్చుళొన్న వారేగాని ఒక్కరూ వభువువంక భూ చేవారు కన్పించ లేదు, వండితులమా'నం జూచి ఆవండితుడు “మిసభలో వాదభితష్‌ 'పెస్టేవారు కనిఫించడం లేదు గనుక జయవత్రిక అవ్ప్చీంచండి”ో అన్నాడు. రాయలవారు అవ్చటికి తగినమాట లేవో ఇెప్పి ఆపండితుణ్ణి “రేప దయచేయవలసింి దని సగెరవంగా బసకు వంపించారు, వీమట తమపండితుల నొప్కొ_క్కరినే వేరు చేరునా పిలిచి “వర్కా మూరాళి అనీ అడిగారు. ఒక్కరూ సావానీంచ లేదు. అంతట అస్ట్రదిగ్రజములవంక దిరిగి “వీమండ్తీ 'వెద్దనగారూ! ఆం ధ్ర కవితావితామహాులు, తమరు ఉవేథీన్తే ఎలా ? తిన్దనగారూ! మిోాముద్దుపలుకులన్నీ వీమైనవి *! ధూర్జటిగారూ! మిీశివ భ్క్టీ మీఅతులిత వూాధురీమహిమా భూవీంచే సమయం వచ్చింది, భూషణక వి! నీసాహిత్య రససారభ్యం వెదజల్ల లేవా! సూరన్న గారూ | మిద్వ్యర్థి కావ్యరచనాకౌళలం వీనుయిపో యింది రామభద్రశవీ ! మూటాడ వెమి అంటూ హాచ్చ రించారు. ఒక్కరూ లేచినిలువకపోవడంజూచి *నేటితో మన రాజధానికి విదాానగనరమనే గౌరవం నశించనలసించేనా 1”
తిలకాస్రమహిషబంధనం 63 అంటూ నిట్టూర్పువిడు స్తున్న ప్రభువునుజూచి రామలింగం లేచి “రామకృష్ణకవి కంళంలో నూపిరివుండగా వలినవారు కించవడ నక్కల” దని మనవిచేసాడు రాయలవారు ఆళ్చర్యపడి “నీవా! నీవల్ల వమవుతుందీ*ి ఆన్నారు. *వమనుతుందో ఏలిన వాలే చిత్తగిస్తారుకాదూ |! పాండురంగమవోత్త ్యం, లింగ పురాణం రచించిన కవి తావిద్యాబల వాఢి మయాఫష్రతాను. ఈదిగ్గ జూలు నాకు అండయై నిలుచుంశువాలు. ఈటఢుని వచ్చిన దారినే సాగనంపుతాను” అన్నాడు. ఆమాటలతో వెద్దనాది కవీళశ్వరులకు కొంచెం వూపీరివచ్చింది “జను. శామకృన్లకవి సామాన్యుడు కాడు. ఆయనతలచుకొం శే ఈకార్యం సాధించి తీరుతాడు. మేమంతా ఆయనకు సపాయంగానిలిచి ఆయన చెప్పినట్లు నదచుకొంటా” మన్నారు. “సరే, కానివ్వం” డని 'రాయలవా రానాటికి కొలువు చాలించారు.
మబజునాడు ఉదయం రాజసభ కిటకటలానిపోతున్న ది. “రామలింగం వీతాంబరాల్సు సరిగంచునేలువలూ ధరించ చెన్టల కండలాలతో, ముం జేతికంకణాలతో సభామధ్యమందు కూర్చు న్నాడు, కవిదిగజాలు రామలింగని పరిపస్టించివున్నవి. పట్టు బట్టతో చుట్ట బెట్టిన పొడుగాటిగ్రంథ మొకటి రామలింగం ముందుంచుఖోని వదో చెప్రళూవ్రం శే 'వెద్దనాదులు భ _క్రివూర్య శంగా వింటున్నారు,
ఓఢ్రపండితుడు వ, వెశించేసరి! రాయలవారూ, నఖా సదులూ ఎదురు వెళ్ళి తోడుకొనివచ్చారు. రామలింగంమాత్ర,౦ "లేవలేదు. ఓఢ్ధపండితుడు *“కవిదిగ్గజపరివేష్టితుడై యున్న ఈపండితు జఇంతటివాడో” అనుకొంటూ సమిావీంచి రామ
64 తవాలిరామలి 6౧౫౧౩
లీింగానికదురుగా కూర్చున్నాడు. కొంతనేప్ట కుశ లప్రళ్నలు నడచినతరువాత ఓఢ్థపండితుడు రామలింగముతో వీమిటి స్వామి నెలవి స్తున్నారు?” అనిఅడి గాడు.మ ేమి లేదు ఇదిగో తిలకాష్టమహిపబంధనం వ్యాఖాసని స్తున్నాను” అంటూ రామ లింగం తనముందున్న గ్రుంథంవంక పావించాడుః ఆగ్ర్యంథం వే రంతకువూర్వం వినివ్రండక పోవడం చేత ఓఢ ?వండితుడు కొంచెం అంజాయిస్తూ “అబ్బో! ఇంత పెద్ద గంథం, ఇది ఏకో స్త్ర మో శ అనే అనుమూనంతో “తిల కాష్టమహివ బంధనమాో అన్నాడు. “%అవ్ఫను తమరు చూచెవుంటారుగా” అన్నాడు రామలింగం. మూడ లేదంశు నను బాటుగావ్రంటుందని “అ యో్య్యో! చయూడ కేమి! మాకూపరిచిత మే అన్నాడు ఓఢవండితుడు. రామలింగం వెంటనే *“అయిలే మతమంచిది, సాయంత్రంసభ లో ఈ గ్రంథం మిీోదనే శాస్త్రార్థం చేశావు, మిోకుపవ్యత మె లే” అన్నాడు, ఓఢపండితుడు “అలాగే చేద్దాొ మన్నాడు ఆఫూటకు సభ పరిక మ_వ్రమయింంది.ఓఢ 4పండితుండు శిష్యులతో సహాబసకు వెళ్లాడు. వెళ్ల ఆలోచనలోవణాడు తనగృంథాలన్నీ గాలించి మాచాడు, ఎక్క జా తిలకాష్టమహిపబంధన మనేవేరు కన్పించ లేదు. “*వీమిరా! భగవంతు డా ! ఎజుక్కపోయి ఈయూరునచ్చాను. ఇన్ని కాస్తాలుచదివి ఇన్ని దేళాలుతిరిగి ఎన్నడూ ఈ గ్రంథం వే రై నా వినక పోతిని, అది వశాశ్త్రమో, వమో? గృంథపరిచయం లే కుండా శొన్రాళ్ళ మెలాచేయగలను 1 నేడు రాజసభలో వరా భవం తవ్చేటట్లు లేదు నేనిందుకే ఈన్రూరు వచ్చాను కాబోలు అంటూ డక్కు.వ'జ్హాడా, వమా వృుపాయం తోచిందికాదు. ఇది
లంజేలలో పల్మివ్యత రస్‌
గాదువనియని .శిష్కులం ౮ భోజనాలు చేసి విశ్రమిం చే పళ చూచ్చి ఒక్కడూ లేచి వొడ్డెదారినిబడి పారిపోయాడు
సాయం శక్రం సభాసమయానిక శిష్యులు లేచిమూ న్తేగురు వుగా లేరీ! ఎంతవదకినా కనిపించారు గారు గురువుగారు బిక్క మొగాలతో రాజకభకువెళ్ళి మాగురువుగారు కనిపించ లేదని, మనవి చేసారు.
శాయలవారు విప్పారనముఖంతో రామలీంగనివంక చూభారు. *చిత్తగించారా తిలకాష్టమహిపబంధన 'మెంతవని వేసిందో” అన్నాడు రామలీంగం. “మాసంస్థానగ "రవం నీవల్ల నేటికి నీలిదిందిగాని వేరువిన్నంతమా త్రం చేత నే అంతభయం పుట్టించిన ఆఅగ్ర్రంథ మేమిటి! మేమూ ఎన్నడగూవినలేదు” అని అడిగారు రాయలు. “ఇదిగో, చి తృగించండి" అని వైనచుట్టిన వట్టు బట్ట వూడదీసీ గోటె పలుఫుతో కట్టిపెట్టిన నువ్వుమండలు వరాపించి ఇవిగో! ఇవి తిలకాప్రాలూ, ఇది మహిషబంధనమూ- నన్నాడు రామలింగం,
రాయలవారూ, సభాసదులూ కడువుబ్బనవ్వు* న్నారు. చామలింగానికి రాయలవారు సువర్ష కంక ణాలు సమర్ప్చిం చారు,
లావాలా లంబెలలో పతివత హ్‌
కృష్ణ దేవరాయల వారి! కృష్ణ వేణి అనేడఉంపుడుక శ్రెయుం 'జడేడ. కావడానికి బోగమునరుంనా కృస్త పణి రాయలవారినే నమ్లుళొని నీతిగా వక్కెంచేది. రాయలవారికిగూ జ కప్ప పణి అంగు ర్రైలం: రనీక శేఖరుడై న ఆ ప్రభువు ఒకనాడు ఆప్పమిత్రు,
శ6 రెనాలిశామలి౦0గ 6 లతో ఇష్రాగోష్టిలోవుండి వదోవ్రపంగంవచ్చి “కృష్ణ పెణి బోగంకలాన తవ్పబుళ్షింది దానికున్ననితి యిల్లాండ్ర కుగూ జా "లేదు. సంతకూ పాతిప్రత్థమ నేది వఒక్క_కులం వాళ్లసామూా శాదు వెనుకటికి వసంత నేన పాతివ్వత్యం విన్నాముకొావమాశ* అలా గేళృష్ణ్ల పెణిని " అని వ్రశంనీంచారు రామవింగశవి కీమా టలు నచ్చలేదు “*బోగందానికి పాళివ్రత్యముంటుందని నేటి కాలాసికి వలినవారి నుఖతఃవిన్నా ను. దొంగకునీతిన్నీ వెముకు శీపవ్రుంలేు 'పకస్రక విశ్వాసముంటుంది, ధనకాంతకు భ క్తిధనం మోద'నే తప్ప పఫుకుషునిమాద ఎన్నడూవుండదు” అన్నాడు. రాయలవాగు “నున్న కృష్ణ వేణ్‌నిసామాన్య వేళ్యలలో జమక ట్రుకున్నావు. దని తరవో వేణు. అయినా మూస్తాము. కృష్ణ వేణికి ధనాళ వుందని దాఖలాదూవపించు నీకు పదివేలవరా లిసాము” అన్నారు రామలింగం గీచి త్తం అదెంతవని! నాకు మూడునెలలు గడువి న్తేచాలు, వీలినవారుమా త్రం ఈమూ,థ్లై లలూ దానియింటికి వెళ్లకుండావుం కు నేను పట్టియిస్తానూఅన్నా డు. రాయలవారు -ఆందుకు ఒప్ఫుళొన్నారు, మలునాడు "రావు లింగం ఒంటినిం డాబూడిదపూసుకని కావిగుడ్డలూ జడలూ ధరించి కృష్ణ పేణియింటిముందు ఒక మళ్లి చెట్టుక్రింద నెగడి వేసుకు కఘార్చున్నాడు ఇలా వారం వదినోజులు గడిచాయి. రాయల వారుక వ్వ పేణి యింటికి రావడం లేదు కోన వెణి శేమిా పాలు పోక మతిపోయి దిగులుపడివుంది. పోనీ సలానాకారణంచేత శాలేకపోయినామని"ాని ఇదిగో ఫలానారోజున వస్తామనిగాని శాయలవారు కబురైనా పంవటేదుం కృష్ణ వేణి శీమిాతోచక ఇంటిశెదురుగానవున్న యాసన్యాసి నాత్ర యం స్తే రాయలవారు
లం జేలలో వతిప్కత ర్‌/
రానికారణ మే మైనా చెపుళాడ నేజశతోఆ యనదగ్గరకు వెళ్ళింది. సాష్ట్రాంగనమస్కా_-రం చేని తనవృత్తాంతం మనవి చేసుకొన్న ది. ఆసన్యానీ యుంచుకనవ్వి “వెజ్తదానా! రాజులునూతన వ్రీయులు. వాళ్లహొకచోటమనసు నిలుస్తుందా? నీప ధనంమ్తీద ఎలాఆశన్ఫంటుందో వారికీ ఆలా గే రూపంమాద ఆళవ్పుంటుంది. నీకంచబ అందశ క్రై యెవరో ఆయనకంటబడింది. అన్నాడు. కృవ్ల వేణికి కోవంవచ్చి “స్వామి! నాకు రాయలవారు కానాలిగాని వారి థధనమక్క_ర లేదు. నేను అందరి వేశ్యలపంటి దాన్ని కాను" అన్నది, సనారీ వమోనాకుతో చిన యథాన్థ్రం చెప్పాను. న్‌కు కోపంవ న్వే నాశేమో చింత లేదు, రాయలవారికున్నట్టు భచూవం విరాదా మాకు ఆశ లేదు. నీకున్నట్లు ధవంమిాడా ఆశలేదు. కనుక మేము అసత్యం చెవ్పవలనీనపనిలేదు.. మిానిగ్ర హః నుగ్రవాలు మమ్తు నేమి చేస్తవి అంటూ “ఇవిగో 9వి తీసుకువెళ్ళి మూకుపంద్లూ, పాలూ అెప్పెంచి వెట్టో వదివరాలు కృష్ణ వేణి చేతికిచ్చాడు. పండ్లూ పొలూ లెప్పించి వెట్టుముంటూ పదివరాలుచేతిలో 'పెట్టడంచాచి కృష్ణ వెణి ఆశ్చర్యపడింది. ఈ మవాోనుభాన్సడు రసనిద్ధుడై వుంటాడు తనకు కావలనీనప్పుడ ల్లా బంగారం చేసుకుంటాడు. కనుక నే పావలాడబ్బులి న్తే సరిపోయె దానికి పదివ రాలు పార వేసాడు ఆనుకొన్నది. అనుకొని అలో చించుకొన్నది, “నిజానికి శరాయలవారిధనంకోసం కాకపోతే నా శందుకింత మోహం. నుఖాన న్ఫోటకపుమచ్చలూ, అఆయనా- ఈ రాయలునూ్రం అందగాళ్లు లేకనా?! నూతన వ్రీయుడ్యూ చంచలుడూఅఆయిన యిటువంటి ప్రభువును నమ్హుకోవడంకం క -ఈస్వాముల వారివంటి మహోను భావుక్లై ఆశ్రయించి ఈయనవల్ల
ళ08 తెనాలిఠరామలింగం ఈరసవిద్యసాధించానూఅంకేు కావలనీనంత ధనమూ గౌరవ మూ లభిస్తాయి. ఈరాజులను నేవించేవనేశండదు” అనుకుంది. చన్ధగా స్వాములవారిదగ్గరకు వెళ్ళి “స్వామిా! తమ రిలా చెట్టుక్రింద వడినవుండడం మూ స్త నాశెంతో బాధగా వుంది. ఈదాసు రాల్మప్రార్థనం ఆలకించి తమరు మాయిల్లు పావనం చే న్సే నేను ధన్యాత్తు రాలనచుతా” నన్నది. రామలింగం చేప వలలోపడుతున్నదని లోలోపల నవ్వుకుంటూ “వెళ్టిదానా! రీశ వాతాతపాలను జయించినవాళ్లం మాకు ఎక్కడున్నా ఒక టే. అయినా నీవంటి పద్ధము ఖని చిన్న బుచ్చడం మాకిష్టం. "లేదు. గనుక ఆలాగే వసా” మని కృష్ణ పణియింట్లో చ పశిం చాడు. కృష్ణ పణి ఆతిభ క్షితో సమస్తోవచా రాలూ చే స్తున్న ది, పాలూ వండ్లూ లెప్పించుమనిసన్వాసి రోజూ వదినరాలీస్తు న్నాడు. మిగిలినసొమ్లు తిరిగి యింన్వబోలే ఫుచ్చుకోడు. “నీవే ఛ్రంచుకో. వూకు బంగారం కొజత ల” దంటాడు. క్యవ్హువెణి వేతులుబోడించి * స్వామి రసనిద్ధ్యులైన మీవంటి యోగులకు బంగారంమిద వ్రీతివ్రుండదుగాని సంసారంలోవుంజే నూవంటే వాళ్ళకు ఆకోర్కె, నశించదుకదా! ఈదానురాలిని అను గ్రపాంచి ఆరనవిద్యను ఉవదేశించ రా!” అని వేడుకొన్నది. స్వాములవారు ఆళ్చర్యంనటిస్తూ “నీకు ధనంమిద ఆళ లేదని చెస్పినజ్ఞూపక మే” అన్నాడు. “చిత్తం అవ్వడు తమ వద్ద చనువ్ఫ్రచాలక అలా అన్నాను, అంలేగాని మావంటి వాళ్ళకు ధనాళ ఎలా "లేకుండా వుంటుంది అన్నది. కృష్ణ వెణి, "రాయలవారి అను గ్రహముండగా నీకుధనాని ేమిషొదవో అని సన్యాసీ అడిగాడు, నిజమేకాని వారిమనస్సు వకాలాని
లం బజేలలోో వరిప్యత 69
"ెలావుంటుదో! వారిని నమ్ముకోవడంకంళే నాపని నేను చక్క బెట్టుకొని స్వతం శ్రురాలనికావడడం మంచిదిగదా” అమన విచేసింది కృష్ణ వేణి. సనాసి మందవోసంచేస్తూ “ధనంమిాడ కోరికవ్చందనినేకు నువ్వు గృహించినశ్లు మాకు రూపంమిాన హోరికన్రందని మేమూ గుపాంచాము అని చల్లగా ఎవిలో వఫూదాడు,
కృష్ణ వెణి ఆశ్చర్యపడి స్వామి! తమవంటిమహోత్తులకు ఈతుచ్చ్భ రూపంమిోదకోరిక వుంటుందా” అన్నది. వీల్లదానాళి ఇన్నాళ్లూ నేను ఆలాగే రూపం తుచ్చమనుకొని మోసపో యాను. శాయలవారి ధనం నాకక్క లేదని నువ్వనుకొన్న శ్లు నేళూ కావాూాన్నిజయించాననుకొన్నాను. అనుభవంవల్ల గాని సత్యం నోచఎంంచదు. నాకోరిక కాసా నీ చెవినిపసాను, ఇక ఈకో రికతో నేను నీయింటన్రుండ రాదు. ఊర8ివెలువలిస తంలో వుంటాను. నీకు అనుగ్రవాం కలుగుతుందా! ఆమాట చీటివై వ్‌ానీ వండ్తగంపలో పెట్ల నవ్వుకి మైనదానీకిచ్చిలంపు. ఈసంగతి ెండోకంటివాళ్ల్ళకు తెలియ గూడదు” అంటూ తశసామాను లచటనే వదలి ఎలావున్నవా డలాలేచిదక్కా_పోయినాడు. సన్యాసీ వెళ్ళ పోయినపిమటచూ_స్టే ఆయనవిభూతిసంచిలో సరి శొ.త్తీవరవోలు "రండువందలు కనివీంచినవి.
బంగారమం శు స్వాములవారికుండే ఈనిరాస్టమాచిన శొద్ద కృవ్ల వెణి కాయన అనుగ్ర హాంసంపాదించాల నే హోరిక బల మెైపోతున్నది. వవో ఉవచారాలవల్ల ప్రనన్నుడవుతాడేమో అనుళొంశే చివర కీళోరిక వెళ్ళ బెట్టాడు సన్యాసీ “ఇంతకూ ఆయనకు లేనిదోవం నాశేమిటిగనుకళ వదో మూడు రాత్రులా
లాం 'తెనచాలిరామలి0౦0గం౦ యన కోరకతీర్చానూఅంకే నాకోరిక ఆయనకీరు సాడు. ఆవిదథ్ణ నుసాధి_న్చే నాకింకేమి కావాలీ? రాయలవారు నెలదినాలనుండీ గడపల్రొక్కి చూడకపోయిరి. ఆచంచలుణ్ణి నముకొని ఈవమువ+ భాగ్యం జారవిడవడం బుద్ధిహీనత, వై గాఈరహస్యం పొక్క వలసినపని లేదు దీనిని ఆయన ఎలా చైటవెట్టుొంటాడు! బెట్‌ పెట్టకొంశు అయనకే మోసం. నాకుసాటి లేనివళ్వర్యం కలిగొంది అంచశే శరాయలనవాలరూ నన్ను గ"రవిసారుూ అని ఆలోచించు కొని తనయింటికి మూడురాత్రులుని ద్రకు రావలనిందని చీటి ఛీ సనార్థసి చెవ్పీన వ్ర కారం రహాస్యం గా వంవింది. రామలింగం చిట్‌ చూచుకొని *బలే! వద వేలవఠాలూ మన చేతిలో పడ్డవన్న మాక్‌” అని చంకలు కొట్టుకుంటూ రాయల దర్శనానికి వస్తాడు రహస్యభంగం చేయనన్కీ కృన్ల వేణిని దండిచననీ ముందుమాటవ్రచ్చుకొని రాయల చేతికాచీటి యిఇ్బాడు. *నేకు గెలిచానని సంతోష మేగాని ఆటువంటి నీతిమంతురాలిని మోసగించానే అని విచారంకూ డా బాధిస్సు న్నది అనిమనవిచేసాడు కృష్ణ వేణి స్వవా స్త్రములతొ వ్రాసిన చీటిని రాయలు బదబూచుకొని నిట్టూర్చువిడిచి రామలీంగానికి వది వేలవరాలూఇస్తూ “*ఈవదివేలూకాదు, లత్ష్సవరాలవిలువ గల చీటియిది. ఇక దాని ముఖంచూడను'" అన్నారు, హోనీండి కృష్ణ పణి। నష్ట మైనా మవోరాణులకు లాభ మే గదా!” అన్నా దు రామలింగం.
పిలృతర్పుణం.
శ్రీశృవ్ల చేవరాయ లవారిళల్లి కాలంచేనింప. చనిపోయ్‌ ముందు ఆ దేవికి మామిడిపండ్ల మోద మవమునసుపోయింది మవో రాజు దేశమంతటాగాలించి ఆయకాలంలోపండగ్లు అెస్పించే సరిశే ఆమె బ్రాగాలు విడెచింది. అయ్యో! తి గారికో ్కె తీర్చ లేక పోయినానుగదా అని శాయలవారు కింవవడి కూర్చు న్నారు, తల్లీ గారి కీలోవం ఎలాతీకుతుంది అని విచారించగా, నూశొనమండుగురు బ్రాహణులకు తలకొక బంగారు మామిడి పండు దానంచే స్పే తఫ్లీ గారిఆత్త తృ వ్రీపాందుతుందని ఫురో పాతు లువదేశించారు. రాయలవారు ఆవిధంగా పెడితో పండ్లు చేయించి దానం చేసారు.
ఈనుగతి రామలీంగం విని బ్రాహూణుల దురాళరు కంట గించుకొన్నాడు, రాయల వారినొమ్థు తినమరగిన ఈ బ్రాహ ణులు ఆ మహారాజు నిలామోసగించినందుకు దగిన కాస్తి చెయాలనుకున్నా డు.
ఇంతలో రామళింగంకతన్లి లవ్షమ్థగారు మరణించింది. రామలీంగం వీతృ్య క్రియలు నిర్మ ర్రించుతున్నా డు, రావులీంగం రాయలవారివద్ద చాలానొన్తు సంవాడించాదు స“రగుక జాన ధ కాలు బాగా చేస్తాడని ఆశపడి నగరంలో భ్రావాణ్యమంతా పదకొండో రోజున రావులింగమింట మూగింది,
'రావలీంగం బ్రాహణులనందరిని రానీచ్చి వీధితలువఫు బి-జాయించాడు. నన్ర్చకన్తకు నైగ చేవేటవ్పటికి వాళ్లు లోపల నుంచి ఎగా కొాల్చ్‌న కనుపకడ్డీలు తీనుకవచ్చారు. 'రావులింగం
౯702 తెనాలిరామలి6గ ౦
ఓక్కొక్క బ్రాహూళ్తే వట్టుకని, ఆకడ్డీలతో వాతలు పెట్టడం "మొదలు పెట్టాదు. ట్రౌాహ్హణు కీఘళోరం చూచి వోవశి కారాలు చేస్తూ పాలీపో వాలనిదూ స్తే దారీ లేదు బహ్కొకరి నే పట్టు కొని వాతలు పెట్టుతూవుంశు కుర్య్యూ మొజ్షోఅని అరుస్తు న్నారు. ఈగోలవిని వీథిలో జనంమూగారు. తలుష్రతీయమంశేే రామలింగం తీయడంలేదు. లోవల వదో ఘాోరకృత్యం జరుగు తున్న దని వెళ్ళి దివాణంలో చెప్పగా రాయలవారు స్వయంగా చ క్కావచ్చి తలుష్రలుతీయి౦చారు తియించిచరూ శ్పే లోపల జరుగుతున్న యీాక్రూరకర్య కంటబడింది,
“నీకేమి పోగాలం వచ్చిందా! మహో భ్రాహణుల నిలా కాలు స్తున్నా”వని రాయలవారు కను లజ్జ చేసారు. రామలింగం చేతులు మోడ్చి “వలినవారు నావిన్న పం అవధరింఖాలి. వమాత్లీ వాతపునొవ్వులతో తీసుకొని చనిపోయింది. చనిపోయేముందు “నాయనా! నాకు వాతలుపెట్టి లే ఈ బాధతగ్గుతుందిరా* అన్నది. నేను సెేనని ఇృనుపకడ్డీలు కాల్పంచి తసుకువ చ్చేలోపల ఆసు కాస్తా గుటుక్కుమంది. తల్లిగారి ఈ చివరకోర్కె. తీర్చలేక పోయానుగదా అని విచారించి చివరకు కాన్త చోదిత మైన ఈ వుపాయం చేసాను, వళలినవారితన్ల్‌ కోరినట్లు గా మాతల్లికూడా వదోపండుకోరి తే నిర్భాగ్యుణ్జి బంగారుపండ్లు ఎలాగగూదానం చేనీ నూతృతర్చణం చెయ లేను. ఈస్వల్ప వాంఛ కూడా తీర్చక పోవడ మెందుకని యిలా ఆమెకు వ్రీతి చేస్తున్నాో నన్నా డు. రాయలవారు నవ్వుకున్నారు. బ్రాప్టాలంతా తలలువం చుకు చ క్కాపోయినారు,
దంపినమకు బొక్కి.న దకూలి, వాజాట్లీ
రానులింగముచే వంచితులైన ల్రాసహ్తణు లందణజు ళాళాచార్యులవారి చెంతకు వెళ్ళి తమకు జరగిన యీాఅవవమా నానికి ఏదైనా వృతిక్రియచేనీ రావమలింగానికి తగినకా స్తీ చేయవలనిందని పవెడుళొన్నారు “*ఇలాచూస్తూ వూరుకొంళకేు వీడిదుండ గాలు మజి మితిమిఅఆీపోతున్నవి. వీడిపాగరు ఎలా ఆణుసారో మీదే భారం” అని ఆశ్మయించారు.
ఆచార్యులవారుకూ డా రామలీంగంమునుపు తనబుజాల మూదలక్కి స్వారి చేయడం, స్రీ వాంఛకల్చించి మోసగించడం మజవ లేదు. ఆయనఫా మనసులో కొజహొజగా నేవ్చంది గనుక తనవగదిర్బ్చుళొనడాని కిదే అదనని ఆలోచించారు. అతణ్ణి నమ్మించి వంచించడ మే ఉపాయమనుొని అందుకోన మొక నాడు అఆచార్తవారు శావలీంగాన్ని వికిచి ఇలా అన్నారు, “ రామకృష్ణయ్య్యా |! నే పెద్ద వాడనవుతున్నాను నాతఅనంతరం ఈ రాజగురువీళఠం ఎక్కే వానెవరా అవి ఆలోచిస్తున్నాను. ఆలో చించినకొద్టీ నాబుస్థికి నీశన్న అర్హ లెవరూ కన్చిండం లేదు, నువ్వూ బుద్ధి కాలిని. పాండురంగమహోత్యంవ్రా,నిన వరమ వైస్లవుడవు, నువ్వుగనుక సరేనంకే వచ్చే ళుక్కవారం ఒక ముహూ ర్తృముంది, ఆనాడు హోమవిథానపూర్యకంగా నూరు వరవోల దత్షణమిచ్చి, నీకు చక్రాంకనము చెన్‌ నాకు విష్య్యుణ్హై గా స్వీకరిస్తాను *
ఈవమాటలువిని ఆచార్హ వారికి నాయందింత పరమాను గ్రహం ఎందుకు కలిగిందా అని అనుమానిస్తూన్తే కానీ
గ. వెదాలిరాచములిం గది భూళతామని చిత్తం తమమాట శెదురుచెప్పగలవాడనా 1” అని సవ్మతి తెల్పి ఇంటికి వెళ్ళి తన అనువమూనం భార్యతో చెప్పాడు. మంగమ్ష “అంత అనుమానం గావ్టంకే మణి మో "రెందుకు వవ్చకొన్నాగరంది. “వెళట్టదానా 1 నూరువరవహోాలు వస్తూవుం కు ఒప్పుకోక ఇెడగొట్టుకుంటానా!? అంతగా తల మిగెలివ నే అవృటిశేదో ఉపాయంచేని తవ్వుకో లేక పో లేగదా” అని భార్యను నమాథానపరిఛాడు. ఆచార్యులవారి తం త్ర మేమిటో జూడలుతీయాలని బయలుబేరాడు, తాను వాతలు పట్టిన బ్రాహణులలో సోమయాజులని ఒక అమాయకు డున్నాడు. మెబ్లిగా అయన యింటికివెళ్ళి వమియజగనట్లు కుళలప్రళ్న చేసాడు, ఆనాజే సోమయాజులుభర్వ వ్రసవ బాధపడుతున్న ది. అందులోనూ మొదటి కాన్ను గావడంవల్ల ఆ బ్రావాడు కాలుచెయీ ఆడక్క వుగుటివెచ్చానికి చేతిలో సొన్లులేక కంపనుబడ్డ కాకివ లె తికుగుతున్నాడు. తన యిబ్బంది అంతా శామలింగంతో వళ్ళబోసుకున్నా డు,
రామలింగం చల్లగా “పోనీ కాళాచార్ల గారినడిగి పప వరాలు అెచ్చుకోరాద్యా ఫురుటి వెచ్చానికిశి అన్నాడు “ఆనల్లరాతిలో నీళ్లువండ డాని! బహరుద్రాదులు దిగి రావల నించే నన్నాడు సోమయాజులు, వెంటనే రామలింగం వది వరాలు నోమయాజులుచేత బెట్టె “కష్టో లెవరి నైనా న స్తవి. నీవంటి సద్న్రాహ్హాడికి చేనీందే ఉప కారమం కు యీసొముతో, ఇ బ్బందిగడుపుకి అని, “మొన్న బైహాణులం ళా ఆచామ్యుల వారియింటికి వెన్ళారట. వీమిటివిశేషంి అని అడిగాడు. సోమ: యాజులు 'తెల్టచోయి, సాల్సా [ ఆసంగతులు నన్న డగకు.
దంపినమకు బొక్కినడేకూలి గ్‌
నేను టైట పెట్టినానంశు తలపోతుంపి” అన్నాడు, రామలీంగం “నీకువచ్చిన భయంలేదు నీతలకు నాతల అడ్డం వేస్తాను. మనం మనం తండ్రి బిడ్డలవ లెవ్టంటున్న వాళ్ళం, నీదో కొంశాగణానికి నావల్ల వమైనా అపరాధంజరిగిన్తా నెను ళరణుచొచ్చినప్పుడు నన్ను రత్సీంచడ మే ధర్మం. సర్వధ కాలు ఎజిగిన నీకు నెను వేత చవ్పవలెను గనుకనా! ఇవ్వాళ్ళ నీభార్ణు కిబ్బందివ న్నే నేను ఆదుకున్న శ్లు లేపు నా భారస్టి దిక్కుమూకనధైలే నున్చి అదుకోవద్దూూ. కనుక సంచేపించక ఆనలు రహస్య మేవిటో చెప్పు. మూడో ఇవివాడికి తెలియవలనీశవనిశేదుోో అని మోమోట వెట్టినమోదట సోమయాజులు 'కృమంగా మె ల్పబడి జరిగిన సంగతేమో చెప్పాడు. తీరా రావలింగాకి కి శంఖ చక్రాలతో వాతలు వెట్టినమిోదట “ఈతడు హై వకకాడు గనుక గురువీఠ మెక్కే అర్హత లేదూ” అంటూ సభలో ఒకగు ఆమే వించి ఎవరి దారిని వారు లేచిపోతే రామలింగానికి తోక లెగిన నక్క_చంద మనృతుందన్మీ తమపగ తీరుతుందనీ పదకింవన్ని రని బయట పెట్టాడు.
రామలింగం సోమయాజుల మంచితవాన్నీ, ఉవకార పర త్యాన్నీ పాగడి 'నెక్షుదిగా ఇంటికివచ్చి, లచార్యులవారి ఎత్తుకు వైయొత్తు అలోచించుకున్నా డు. “నెన్‌ వ్యాళ కర్చు వెట్లిర పదివరాలకు యేవచ్రైవరాలు తిరిగివ స్పవి చూసూవ్నంను” అని భార్యతో చెప్పాడు. “నువ వీల్లడూ. చేసుకున్న పుణ్యం మంచి దైనన్నాళ్లూ నాశేమాభయం లేదూ” అని భార్యకు వెజుపు తీర్చాడు,
శుక్రవారంనాడు యథావిథిగా తుంగభ ద్రణోస్నానం
"౯6 తెనాలిరొామలిర6 గం వేస్తి రామలీంగం ఆచార్యులవారిచ్చిన వెలగల పట్టువస్ర్తాలు థరించ్చి మేళ తాళాలతో ఆభార్ల వారింటికి వచ్చాడు. బ్రాహుణ బృందమంతా సభ తీర్చివుంది. రామలింగం వీటవిదకూర్చుండ్‌ హోమాలు చేస్తున్నారు. ఇనుపచ కృమూ, క్త్రవుపశ్‌ంఖ మరా నిప్పులలో కణకణా కాలుతున్నవి. ముద్రలువేనే సమయం వచ్చింది. ఆభాన్స వారు శిష్యుడికి నూరువరవోలు తాంబూ లంలో వెట్టి దవీణయిచ్చారు. “చిక్కాడురాా రామలింగ” మని ఛాహాణులంతా చంకలుకొట్టుకుంటున్నారు. “గశామలింగ మంతట వీట్నవెనుంచి లేచి, ఆచార్యులవారికి నమస్కరించ్చి ఆఈాంబూలంలోన్రుఎచిన నూరువరవోల దథీణలో ఏచబేవరాలు మా ్రంతీసుకొని “స్వామి ! నాకు సగంచాలును. తక్కినవి మి రేలీసుఫొనండిో” అని యిచ్చివేస్కీ సభలోనుంచి ఒక్టగం తున వీధిలోవచ్చిపడ్లాడు. బాహణులంతా చేశజిక్సి నపీట్ల తులు డ్‌ నక టి "ఆ మనడంచూచి, నిస్టాతపడి “పోనీయకండిీ అంశ *పోనీయ శండి” అని హహాచ్చరించుఫొంటూ, కాల్చిన శంఖచ క్రాలువుచ్చు కొని ఆచారన్గవారూ తామూ రామలింగం వెంటబజ్హారు. రామలింగం సరాసరి రాయలవారిసభలో వెళ్లివజ్లాడు వెంటనే ఈాళాచార్యులవారువచ్చి రామలింగం చేసినద్రోహమూ, అపచా
రమూ వర్ణించి చెప్పారు, న
రామలింగం చేతులుబోడించి గోచి త్సం, నేనై తే మొదట ఒప్పుళొన్నానుగాని తీర్యా వీటలవిణాద కూర్చున్న తరువాత "ఆద కువచ్చింది:... నేను వైదిక ఛ్రాహణ్లి కానుగద్యా ని యోగిని ఆచార్యులవారి గురువీఠానికి అప్తుణ్తికానని అంతట లేచి వచ్చాను. స్నానం చేసీ కొ త్తపంచెలు కటుఫన్న ౦దులకు వీచె న్‌ క్‌ €...
నోళే ఫుచ్చెకాచింది 7 నరవాలునమూ తే ౦ పుచ్చుకున్నాను. అక మిగిలనదల్లా బుజాలు కాల్పించుళోవడం. అది నూనుకున్నాను గనుక మిగతా ఏబది వరాలూ వారికేయిచ్చివేసీనాను. దంవినవ్యకు బొక్కిని దేకూలి అని నాకంలేచాలు నన్నాడు,
ఆాతాచార్యులవారు “నిజమే ఈతడు నియోగి, పనికిరాడని మజుచిపోయినా” నన్నారు, రాయలవారు రామః లింగని నిజూయిలీకి సంతోషించి నూరువరాలు బహుమానమి ఇ్చారు
రామలింగ మింటికి వెళ్ళి భార్యతో “చూచావా! మన పదివ రాలూ ఎంతవని చేనీనవో” ఆంటూ మురివించాడు,
రంల నో పుచె ఎ కాచింది.
రామలింగకవి యిస్లాలికి గులాబిప్టవ్వులం టే ప్రాణం, అందుకని రోజూ ఫొడుకునంపి, రాయలవారితోటనుంచి చా టుగా గులాబులు అెప్పించుకొన్ని ఆవఫవూనవులు కొప్పులో దురు ముకొనేవ. తల్లీఫొడుకులు చేస్తున్న యీవూవుల దొంగతనం రామలింగ మెలుగడు, ఆతని విరోధులుమాత్రం౦ కుజ్ర వాడు దినదినమూ రాజబోద్యానంలోనుంచి పూలు ఫుణికి తెచ్చుట కని "పెట్టారు. ఈకుజ్ఞవాణ్ణ్తి గనుక రాయలవారికి పట్టయి. న్తే రామ లింగానికి కొంత శతా న్రిజరుగుతుందని ఆలోచించారు.
అంతట ఒకనాడు విపాటుగా కాచియుండి, బాలుణి తోటలో వ, షశింపనిచ్చి చల్లగా రాయలవారితో “నిత్యమూ తోటలోవూవులు దొంగలింతున్నా”రని మనవిచేస్తి “ఈ వేళ
7/8 తెనాలిరామలింగ ౨ దొంగను ఫపూలతోగూడాపక్టి వప్పగిస్తమున్నారు తోటగుమ్ము . ములన్నీ ముూూూయించి, పెద్ద గుద్ఫంద గ్ధర కను పెట్టుకొని కూర్చు న్నారు. కుజ వాడు వఘుపలీకి రాగానేఫూవులతో గూడా పొర కీపోతాడుగ దా అనే పంతోపషంతో, మెల్లగా రామలీంగానికి గాడా కబుగుచేసి వీలిపించారుు ఆతని కండ్లయొదుఓనే బాలుశ్షి పట్టుకోవాలని వాళ్లదిలాసా, రామలింగంకూ డా. తోట వాకిటికి వచ్చాడు, అంతట నాతనివిరోధులు *చూచావట య్యా ! నీఫోడుకు చేస్తున్నవని! వూవులు దొంగలీతున్న వార్త శాయలవాలెజీగి కావలావేసారూ. అనిపెప్పారు. అంతలో కుజ వాడు "రెండుఫూలుకోనిళొని వస్తూవుండడం “రామలింగం చూచాడు.. సరోధు లంతట సంతేషంవట్ట లీక “ఇప్పును దీనికే మంటావు నువ్వు!” అని రామలింగము నడిగారు రామలింగ నుంతట “నేనేమంటాను? వానికి నోరు లేదుగనుకనా? నోరుంశే పుచ్చెకా స్తు-ది. ఇంతకు వాడు ఫూలకోనం వచ్చాడని నేను న్నను. తన్లి శేవో కషోయపఫుదినుసులకోసం వచ్చివుంటాడు””అని ఫొడుకు వినేటట్లు బిగ్గరగాచెప్పడ మారంభించాడు,. కుజ్జ్యవా డావూటల భెవం గ్కుపొంచి వంటనే ఆ రెండుపువ్వులూ నోట్లో వేసికొని నమలి మ్రింగివేసాడు. ఆచెంతనున్న నాలుగవ వేళా వెల్లకులూ వీకి మూటగట్టుకొని తోట వెలుపలికి చ క్కా- వచ్చాడో, రామలింగం విరోధులు దొంగ వొరకనే దొరికాడని కుజ్త వాన్ని రక్కబట్టుకొని రాయలనన్నిధి కీడ్చుకోని వెళ్టీవమువ ప్రభూ! ఇడుగో |! వూలదొంగ పూలతో గూడావట్టుబడ్లా” చని కుళ్లి వాని చేతిలో ముడిచివున్నగుడ్డ రాోయలముందు పెట్టిరి.
నలుపు నలుసపేగాని తెలుఫుగాదు 79 రాయలవారు కుజ్బవానివంకజూచి *వమోయి ! ఫూలు వొంగి లుతున్నావా?” అని అడిగిరి కుజ్టవాడు “చిత్తం ఫూలేమో, చొంగలేమో నేనెలుగను వూ యమ్గకు క మూోయపఫుదినుసులు లతెచ్చుకొంటున్నాోనని గుడ్డ ముడివిప్పి అందులో నున్న పళ్లు చూవీంచాడు రామలింగం. విరోధులు ని వ్యోజుపడి, తలలువంచు కోని “తండ్రికిదగిన కొడుకురాో అనుకొన్నారు. రాయల వాము రామకృన్లకవి వంకజూచిి ఎంతోనొచ్చుకుని, కుల్ల వానిని వీప్రతట్టుళూ “నీకు నేటినుంచీ తోటలో వమికావలనీ ఛవున్నా తీసుకు వెళ్ళ డానికి నెలవిచ్చాొమన్నారు
నలుపునలుపేగాని తెలుపుగాదు
రాయల వారొకనాటిేయి. ప్రొద్దుపోయేవజకు మం శ్రాంగముండ్వి మలునాడు ని ద్ర లేచుటకు గొంచెం పావై కంద్‌, తెలవా గేవేళకువచ్చి యురకర్మచేనే మంగ లివచ్చి మహో రాజునకు నిద్రాభంగం చేయనొల్లక తన నేర్చుకొలదీ ముర కర నెర వెర్చిపోయెొన్దు,
వీవట రాయలవారు మేలుళొని, ా దైష్కుటచూచ్చి యురకర్మ కాలస్యమమ్యునే, మంగలిరాడాయనే అని చిడిముడి పడుతూ ముఖం తడవిచూచుకోగాా నున్న గానుండెను. ది "యేమని ఆళ్చర్యవడుతూ. నిలువుటద్దములో నీడదూచుకొని తనకు నిద్రాభంగం కాకుం డా యరకర్మ చనిపోయిన మంగలి వాని హస్తకౌళలానికి మెప్పుపుట్టి వానిని వీలివీంచెను.
“నీనేద్ప మామనస్స్నుకువచ్చింది. వమికావలెనో కోరు శొా”మున్నారు మంగలిని.. వాడు చేతులుజబోడించి “చిత్తం.
ర౮ తినాలిరామలింగం వలినవారు అనుగ్రహించి నన్ను _శ్రాహణ్లిచేయండి నాకిదే వరొమన్నాడు. “*అదేమిరా! వదైనా మడ్తీ, మాన్యమూ కోరక్క విపరీతపుళో రక్కె. కోరుతావు! బ్రాహణులు నిన్ను ఎలాకలుపుకుంటూరు తమలో! ల్తది యెక్కడ నై నాకద్దా శై అన్నారు రాయలవారు “చిత్తం, చేవరవాు తలచుకొంకేు అచెంతవనండి ౪? అవీగాక భ_క్రిమూర్షం క ల్పివాయివంటిదంటారు క_త్తివాయిని 'నేనెజీగినట్లు చాపనయ్య లెజుగుదురా అండి అంటూ మంగలి ప్రాధయపడడంచూచి, “రాయలవారు *నెర్తే కానిమ్లని వానిని వంవీ వేసారు.
వీమ్గట బ్రావాణులను వీలివించి “మన మంగలి సర్వేసుకు (ఛావాణ్యమివ్పించాలి, మిీరందజు ఆని ఆనతిచ్చారు, రాయలవారి నూటలువిని శఛాహాణబృందమం ఆా ఆళ్చర్య పర్లారు, వెద ళాస్త్రవికద్ధ మైన ఈపని మావల్లకాదన్నారు. రాయలవారు *ఎలానా మిరీవనిచేయక తీరిదంటూ నొక్కిచెప్పారు. “*మావల్ల అనేక అగ్రవోరాలుపొంది ఇన్నా ళ్లూ అనుభ విస్తూ, వ వ్యాళ్ల మాయీచిన్న కోర్కె మన్నించకపోవడం మీకు 'తేమంకాదు,. మోకు ఆరునెలలు గడువిస్తున్నా ను, ఈలోవల వదోమార్షం చూడండి ₹ అంటూ ఛాహణులకునెలవిచ్చి వంపీ వేసారు.
బ్రాహృణులంతా కళవళపడుతూ ఇండ్లకుపోయి సభ చేసారు. ధర్మ ప్రభు విటువంటి ఆజ్ఞ చేసాజేవూ 1 దీనికి సాధన మేవూ 1? అని ఆలోచించారు. వమా పొలుపోయిందికాదు, శాస్త్మవిరుద్ధమెన కార్యం చేయ డానికి మననొవ్చీంది కాదు, తను అ, వోరాలన్నీ పోతపెమో అనే భయ మొకవంకవీడిస్తున్న ది.
నలుపు నలంపీేగాని 'తెలంపుగాదు రే సర్కే ఆరునెలల నాటిమాటగద్యా అప్పటికి చూచుకుందామని ఆక నెలలగడువు సమివీంచింది. ఇక ఒక్కరోజు మిగిలి వుంది. వమిీదారిదొరకిందిగాదు, అంతట ఇదిగాదు వని యన్ని బ్రాహణులంతా కట్టగ ట్రుకొని రామలింగం చెంతకు వెళ్ళి స్తా రు, వచ్చినఆిపద శష్పుకున్నారు. ఈవిపత్తునుండి బైాహణ్యాన్ని రతీంచకతీరదన్నారు రామలింగం బ్రాహ్హణులను “మికు వచ్చినభయం లే దంటూ ఇంధ్ధకుబంపీ మజునాడు చీకటితో ఏటి చెంతకు వెళ్ళి రాయలవారు గుజ్జళ్చుస్వారి చెని వ చ్చెదారిలో నఖ్లకుక్కు నొక చానిని వటిలోముంచుతున్నో డు, బయటికిత స్తున్నాడు. మళ్లా ముంచుతున్నాడు, కుక్క ఆచలికి వణుకుతూ, నీళ్లలో మాటి మాటికి ముంచితీ స్తన్న యాతన వడ లేక కు యో కుయో అని వడు స్తున్నది. రాయలవారు షీ కారు వెళ్ళి వస్తూ నోవలో 2 వ ఇల ఈనింత చూచారు, గుజ్తం దిగివచ్చి, “నీమిటి రామలింగం కుక్క_ నట్లా బాధ పట్టుకున్నా” వని అడిగారు చోచిత్తం. దీనిని “లెల్ల కుక్కను చేయాలని 'లెల్ప వారగయూమునుంచీ తంళాలువడు తున్నాను. ఎంతకడిగినా, తోమిన్నా రంగు విరగడం లేదూ అంటూ శామలింగం కుక్కను మళ్లా ముంచుడున్నాడు నీళ్లలో రాయలవారు నవ్వుొన్మి “వెళ్ట్లవాడా! నన్లకుక్కు నువ్వెంత కడిగినా కెల్లకుక్కు అన్సతుందటోయి 1! దానినెందుకు బాధ వెట్టుతావు, కంతట విడిచిపెట్టు అన్నారు. రామలింగం “చిత్తం తమరుకూ డా అలా నెలవిిన్సే ఎలాగ ? వలినవారి ధర్మ రాజ్యం లో "ేష్ట్ణు మంగలీబాడు బాపడు కాబోతున్న వ్వుడు నల్హకుక్క_ 6
రబ తెనాలిరొామలిర6గం౦ తెలకుక్క కావ డానికి అభ్యంతర మేముంటుంది? అని ఆలోచిం బాను అన్నాడు. గాయలవారు ఆమాటవిన్తి తన అవివేకమునకు నవ్వి కొంటూ వెంటనే మంగలి సంర్వేసును పిలిపించారు. *చూచా వురా! ఈ నల్టకుక్కు ఎంతతోమినా *" రంగుమూరడంలేదు. వుట్టుక తోవచ్చిన దీనిరంగ్యూూ, నీజాతీకూడా మాజువు. ఇదిగో! "ఈ పేయివరాలూ తీసుకుపొోన్మని యంచ్చి వానిని వంవి వేశారు, తన్ను అవవోస్యం పాలు గాకుం డా తవ్చించినందుకు రామలింగ మునుగూడా సత్కరించి వంపారు. పాదరమవ్షా,సపపోరం. టో
రాయలవారోొకనాడు రామకృస్తకవితో ఇష్పాగో షి చేస్తూ వ్రనంగవ కాన “ఈబ్రాహణుల అవివేకంకాకపోతే నువ్వు బ వా రాతస్నివేనావని ఎలానవనూకో[గొ అన్నారు. రామలింగ మూ మాటకనమ్మిం చేవాళ్లుం కున మేవాళ్లు ఎప్పుడూ వుండనే వుంటూ రన్నాడు. రాయలవారు *ఒళహ్కొకస్వుడు కొందలు మోసపో వడం కద్దుగాన్తి అన్నివెళల్కా అందజబూ మోసపోరుగదా” అన్నారు, *తను రలా నెలవీయకండి. ఎప్పుడు పట్టితే అప్పుడు ఎవరినివట్రి తే వారిని 'నమ్ధించనూవచ్చు వారీచే వదికానలంకేు ఆలా చేయించనూవచ్చు. అంతదూర మెందుకు ? తమరు మవ+ి 'రాజులుగదా! తమరినిసగూ'డా చెప్పుదెబ్బలకు గురిచేయవచ్చు” నన్నాడు రామలింగం. *అలాగా ! ఆమాటమిోాదనే నిలబడు” అన్నారు రాయలవారు. చిత్తం నాకు గడుని నే తముశే అెలిస్తి
పొదరమవ్కవోరం వ వస్తురో దన్నాడు 'తామకృష్ణకవి. “నిష "కావలనీనంత గడు విచ్చా”" నన్నారు కృవ్ణ చేవరాయలవారు.
పివుట రాయలవా రీవృసంగమువమా కే మజచిపోయిం చారు. కొంతకాలానికి తమరాజ్యంలో వమూాజుమూలనుండే ఒక శొండదొర కూతుర్ని రాయలవారు కామించ్చి ఆపిల్లను పెండ్లి యాడవ లేననిశంకల్పించారు. వివావాంగుట్టు చప్పుడు కాకుం డా జరుగవలెననీ, ముఖ$్థమెన ఆచారాలు జరపడంతవ్ప లేనిపోని ఉత్సవా లేమి కల్పించవదనీ కొండవోరకు చెన్పిషంపారు
మువాూ ర్తమునాటికి కతిపయపరివారంత్‌ీ రాయలవా రాహొండవళ్లెకు తరలివిళ్ళరు రామలింగం చల్ళగా ఆఫొండ దొర ఇెంతచే3 “చ క్రవల్షికి మామవైన నీదే అదృష్టమం'ు " అనిస్తోత, పాఠ ంచేనీ అతనిని మంచిమూట చేసుళొన్నాడు. 4 చెం డ్లెైలో జరగవలసిన నడవళ్లలో వమిలోపం రాకూడదు సువూ”లఅని హాచ్చరించ్చి"అన్నట్లు మజచిపోయినాను. ఇృెక్కడ్‌ మోకు దొరకుతవో, లేదో అని నేను జాగ త్త చేని తెచ్చాను. ఇదిగో ముఖమల్‌ జూతీ” అని మత్తని పాదరతు ఒకటి చేతి కిచ్చాడు. కొండవొర తెల్లబోయి “పది యెందు కన్నాడు. దు శేమిటి! నీకింకా తెలియనే తెలిమదూ ! 9ది చాలా ముఖ్యమైన ఆచారం. "వంథికమారు డంవకాలుచేసుకుని బయలుదేరి వేన్లేటప్పుడు పెండ్లికూతురు చెప్పువిస రాలీఛరృమిద అలా విసషరకపోతే చాలాతప్పు, ఇం కానయం౦ నేను మజచిపో కుండా యీవాతీ తీసుక రావడంవల్ల సరిపోయింంది. లేకుంళు ఇడ్డలోపం జరి గేవన్న మాటి” అంటూ రామలింగం చెవ్చడం విన, ఫొండపొర ఇంశా సంశయంతీజ! “మతి మవో రాజుమోడ
ప్ర్‌శ్వీ తెనాలిరామలి౦గ 0
మావంటి వాళ్ళవీల్ల చెవ్వువిసరితే బాగుంటుందా అన్నాడు 'రామలింగంగదివ్యం గావుంటుంది. మహారాజు మోావ్ట్వి నెవ్వుడు ఇట్టవట్టారో అప్పుడే ఆమె మవోరాణి అయింది, రాచకూతు ళ్ధంళతా 'వెంద్లి వేళ చేనే ఆచారం మూానివేయడానికి మూ కశేమంత కర్శంవచ్చింది, మీరేమి తీనీపోయినారా* మిోాకువూ త,ంకులం తక్కువా? గుణం తక్కువాళో అని కొండవొరకు అభిమానం పుట్టించాడు.
“ఈ యాచారం మన ఒక్క బేళంలో నే కాదు. వడమటి దీశ్ర్చళ్లోకూడా ఉన్నది.బుడతకీచులు చెప్పగా విన్నాను. అయితే అక్కడ తోలు చెప్పూలు విసరుతారనుకో. మహో రాజు కాబట్టి, మోటుసరసం వనికిఠరాదు గనుక మనం మెత్తని ముఖమల్‌ చెప్పు విస రాలి అంతే” జని నమ్మబలికి చెదురుదీర్ని, ప్ర రా మజుచిపో శారుసుమవూ” అని హెచ్చరించి వెళ్ళి పోయినాడు,
"పెండ్లి యధావిధిగా జరిగింది. అంవశాొలు చేసుకుని చక్ర వర్తి బయలుదేరి గుజ్జును నెక్కబోతున్నారు. ఇంతలో కొండ దొర కూతురు కొారదాంబ, చమౌా, సిసూా గర్వమూ కళ్ళలో తొణికిసలాడిపోగా భర్తవె మొకనూలుజూతీ విసివైచింది. చక్రవర్తి నిర్విణ్షుడె వెండి కరాతురువంక లేంపారదూచాడు. వంటనే రామలింగకవి శనాయలవారి వెవిలో *ఈయవరాధం నాది, మన్నించాలి” అన్నాడు. రనీక శేఖరు.ె న రాయల వారు నవ్వుకొని, ఆ చెప్పు చేత నందికొన్మి వ్రేమవ్రపాదము లుట్టిపడు తుండగా ల్రొత్త వెండ్లికూతురు కందించారు, ఆముద్ద రాలు ౮ ద్రే వరవారి కులాచారం తప్పకుండా జరిపాను, మన్నించాలి అని వేడుకున్నది. రాజథానిచేరిన విమ్గట జరిగిన కథయంతా రామ
ఆ ల బి ద డు 8 గ్‌ లింగం చెప్పగా విని రాయలవారు “నిజమే; అవి వేకు లెవు డూ వుండనే వుంటారు అని నవ్చకున్నారు.
ఆజ్రాబద్లుడు.
బా
రామలింగం తనకు చేముంచిన అవమానం శనాయలమన స్సులో మెదులుతూ నెన్టంది. అందువల్ల ఆయేటిద ర్బారు సమ యమందు రామలీం గానీికి వ, వెళం లేకుండా చేయదలచి “రేప ద ర్చారు వేళ నీముఖం చదరాపాఫూఅం టే నీకు ఫొరణడా దెబ్బలు తప్పవు అన్నారు. రామలింగం గోచి తో మని వెస్టిపోయినాడు.
మటునాడు రాయలకంకశు ముందే సఫా మంటపంలో వ, వేశించాడుూరామలింగం, మటభ్రకుండకు రంగు రంగులతో విక్కృతొ లంకారములు చేయించి దానిలో తలదూర్చి ముఖం కనివించకుండా గంతులువేయడ వమాకంభించాడు సభలో సభానదులంతా చుట్టూ మూగి ఆవికటతాండవందూస్తూ వగుల
రాయలవారు ప, వెశిం చేటప్పటి! సభయంతా గందర సోళంగావ్సంది. రావలింగని ననిావీంచి “వమిబి అల్లరి! నాయా జ్ఞ మోరి సభలోకివచ్చావు గనుక తిను కొరడాబెబ్బలు తిను; ఈసారి ఇంకొకరికి పంచి వెట్టడానికిగూ డా వీలు లేదూ” అన్నారు. రామలింగం చచి త్హం్క వలినవారి న్‌! నేను అతలారాపాలిం వానేగాని మిరలేదే. నాముఖం చూ పెట్టవద్దనిగదా తమ అజ్ఞ” అన్నాడు,
రామలింగని చాతు ర్యాని! సంతోషించి “వెళ్ళివాళ్ల మిోాద్యా వోన్య గాళ్ళ మిాదా కోవం కెద్చుళొని లాభం టొ” దంటూ ఆతనిని బవాళాకరించి వంవిరి
ముందువెనుకలు,
రాయలవారికి మోహనాంగి అనే కువూ ్తెవుంది. ఆమె గొప్పవిదుషి, తాతా చార్యుల వారం కు ఆరాచకన్నెకు వబేది గాదు. అందువల్ల దసరావండుగలకు ఆమె తంజూఫవూరినుంది మవోపండితుడైన దీమీతులవారిని రప్పించింది. విజయదశమి నాడు జరిగే విద్వద్దోష్టిలో తాళతాచార్యుల వస తేల్చవ లెనని ఆమె సంకల్పం. తమ పండితులూ కన్చలూ అనే దురభిమానం లేదా చిన్నదానికి. వెనుకటికి సంకుసాల నరసింహకవ్కి కవికర్త రసాయనమనే గ్రంథం రచించి రాయలవారికి కృతియివ్వవ లె సని రాజదర్శనానికి వచ్చాడు, నరనీంహకవి గ్రంథం బయట పెట్టితే తనగౌరవం దక్కదని అలసాని పెద్దన్న గారికి భయం తోచింది. అందువల్ల ఆయనకు రాజదర్శనం కలగకుండా పెద్దన్న అభ్యంత "లు కల్పించాడు. నరనింహకవి ఆనగరంలో భత్య క గ్పులు పెట్టుకుంటూ ఎన్నాళ్లని తింటూకూర్క్పోగలడు? అందు వల్ల తన గ్‌ ౦థంలో పద్యాలు అమృజూవి వాటివల్ల పాట్టపోసీ కొంటూ కొన్నాళ్లు గడిపాడు, ఎంతకు ఫలంగానక నగరం విడిచి వెళ్ళిపోయినాడు,
నరనింహకవి అమినపదా్య్యాలలో ఒకటి మోవానాంగి చేత జిక్కి.౦ది. ఒకనాడు తండి గారితో చదరంగమాడుతూూ మం: త్రిక వీనుగకూమధ్య చిక్క్‌న బంటును చూచి, “ఉద్ధతులవధ్య "పేదల కుండదర మొ అంటూ చదివింది. రాయలవా కరెక్కడి దీపద్యమన్నారు, కవికర్ణ రసాయనమే గ్రంథంలోనిదని చెప్పింది. ఆగ్రంథ 'మెవరు రచించారని విచారించి రాయలవారు నర నింవాకవికి కబురుచేసారు, అవ్పటికప్పుదే ఆకవి తనగ్మంథమును
ముందు 'వెనుశకలం 87 శ్రీరంగనాయకస్వామికి అంకితంచేసినట్లు లెలిస్కి రాయలవారు “ఫంతకు అటువంటి ఉద్దంథం మనకు ప్రా ఫీలేదు* అని విచార పడ్డారు. కాగా మోహనాంగి యిలానివృతేపానంగా గుణాన్ని గౌరవిస్తుందని తాతాచార్యు లెజిగివున్నవాడు గనుక తనకెట్టును దీటీశులవారిచే పరాభవం తవ్చ్పదని నిళ్చయించు కున్నారు. అందుకని ముఖంతప్పించదలచి, దానికి వుపాయ మేమూ అని రం గాచార్యుల నే ఆపుడితో ఆలోచించారు. మికు వచ్చినభయం లేదు. ననీఅపాయంతపవ్పించి మోీాగ "రవం కాపాడుతానుగ దా” అన్నాడు రంగాచార్యులు. కవీ మినవ్టపా యం చేస్తావోసుమా! ఆకోతివెధవ రామలింగ మేదో కొంళకె పని చేసాడు, జాగ్రత్త అని "హాచ్చరించి పంపారు.
మబజునా(డు రాయలవారు కొలువు తీర్చారు. నానా దేళాగతులై న వండితులంతా సభ నలంకరించారు. తాతా చార్యులవారు నభకు రాకనోవడం చూచి కారణమేమని అడి గారు రాయలవారు రంగాచాక్చులు లేచి “ఆచార్యులవారి! బుద్ధిపరి కమ అధికంగా వడంవల్ల మెదడు వా వెక్కి, యెజ్రబడెంది. అందువల్ల రా'లేకపోయినాోరని మనవిచేసాడు. రాయలవారు “ఎన్నడు వినలేదే! ఇటువంటిజబ్బువ్ర్టంటుందని” అంటూ ఆళ్ళ ర్యపళ్తూరు. వెంటనే రామలింగం లేచి *తమరు విన లే దేమో గాని అటువంటిజబ్బు వున్నది, వపీనవారికింకా సం చేహుంవుం కు వ్తదిగో నాకన్ను చిత్తగించండి, అమితంగా చదవడంవల్ల పెడిశోన్‌ ఎలా ఎజ్జబడ్డదో [” అన్నాడు. రాయలవాట “ఎన్నడూ గ్రంథ మే ముట్టుకున్నట్లు కనిపించడ్వే నువ్వు అధికంగా చదవడ మేమిటి 1” అని నవ్వసరికి సభవారంతా నవ్వుకున్నారు. రామ
58 తెనాలిరామలి 6౫౦ లింగం *నాచదువుమచూటకమిగాని ఆ చార్యులవారు +అధికంగా బుద్ధిపరి శ్ర మచేయడం నూత్రం తమరెప్పుడైన చూచారా అన్నా6ండు. ఆమాటలకు సభయంతా గొల్గుమంటూ విరగబడి నవ్వుకున్నది. రాయలవారు “నాకిదియంతా వదో వింతగా వుంది. అంతంత మేథావులు శంకరరావమూనుజాది ఆచార్యులకు రాని మెదడుబాధ తాతాచార్యులవారికి 'రావడ మేమిటి సకలఠాస్త్రపారంగతు లైన ఈడీవీతులవారికి లేని కంటిబాధ రామలింగ మునకు రావడ మేమిటి $ అంటూ ప్రశ్నించారు,
“ది త్తం, బుద్ధిపరి కను గాని, గ్రృథవళనంగాని ఇతరుల కంశు అధికంగా చేయనక్కట లెదు, మాళక్రికిమించి చేనేటవ్ప టికి ఈ బాధలు వచ్చిపడతవి* అంటూ రామలింగం బదులుపలి కే సరికి సభయంతా మళ్లా గొల్లున నవ్వింది. రంగాచార్యు లియప వోస్యాన్ని భరించ లేక “తాతాచార్యులవారి నెంయుకలా ఎగ ఆాళిచేస్తావు. ఎంత చేసినా వారు నీకంచె ముందు ఫూజార్హ్హలు గాని మజొకటిగాదుూ” అని ఎత్తిపొడిచాడు. పటనే రామ లింగం “అవునవును నేవామాట కాదనను. వారెలాగూ నా కంశు ముందు ఫూజలందుకొ సేవూటనిజ మే. ముఖప్రమోళ నం కంళకు ముందుగా ఇతర వృమోళనం జరగడం లేదూ +”అని పలిశే సరికి రాయలవారితోసహ+* సభ్యులంతా కడు స్రబ్బనవ్వుకున్నారు,
అచు రాష్ట్ర రస్ర,
రాయలవారు ఆముక్తమాల్యద అనే కావ్యం రచిస్తూ అంచులో రాజనీతిఘట్టం వచ్చేకరికి రాజసీతిజ్ఞ లై న సభాసదు లతో “అర్థనిద్ధి! సాధన మేదో చెవ్చవలనింొ దన్నారు,
వ ర రాన ర యష్‌ ర్‌ కల్‌ త్స చేని గ వల క అర్థసిద్ధి రాజూయత్త మే” అన్నాడొకసభ్యుండు. దుష్ట. ఫిశ్షణ శిషరత్షణములు చేసూ వకాశ ్మధర పరిపాలనంచేస్తూూ జ పతే ఆతి 'రాష్ట్రమును అంతర్చహిశళ్ళ కువుల బారినుండి కశాపాజే రాజు రాషంలో వజలు సుఖసాఎి' అంటూ కారణనులుకూడా నాకక ఆ గం చెప్పాడు. రాయలవారంతట ఇలా అన్నారు ప్రజారాధనం చేయ త్రి మో హె నజ న శ వలసీన రాజు వృజలకు భృత్యుండు, భృత్వు డెంత సనుర్థుదై నా చృభువులైన ప్రజలు సమభ్ధలు కానివడ్‌ ౦లో ప్రయోజనం "లేదు. దేవగిరి పు భువై సశం రు మూడ డి అఆతండు కావడానికి సమర్ధుండో అయినా వ,జల తోచ్చాటు "లే నోవడంవల్లా రాజం పరులపాలయింది, వంగపతయైన లవణ నేశుులుకూ-'డా వజల అసమర్షతవల్ల మువలానుల సెంగించ లేకపోయినాండు. స్లో ల్‌ ్‌ ఇ శ శా కాబట్టి రాష్ట్రంల సాఖ్టం క౩వలం రాజాయ త్తమనడానికి వల గాదు” స్‌. తంజావూరినాయక రాజంతట అందుకొని “ది త్తం. రాష్ట్ర సౌఖను సామంతాయ త్తి మన్నాడు. గాయలవారందులకూ ఖీ "| వాడో సమృళంచక ఇలా అన్నారు;--- “చ పరామరిక లేకుంకు సా“ ౦ంలులు ఫపజొవిడనం చేసా లా శ అటి రు, దేవభ్రాహుణవృత్తులపవారిస్తారు. అందువల నే దేవస్వ్యములను త "లం టం ౧౧ పారువ అెగాళ్ళ అధ్ధీశవంనుంచి కక్సించి అల్గవ్పకు వప్పగించవలసి యామీ కళ చ 0) 04 వచ్చింది చిదంబర సామంతుడై న ల్‌ నేత్ర, శాధ కిచ్చి 5*యలు వ్రజలను వీడించడంకల్ల ఆబాధలు- డ లేక వలనలు పోవడం యాచి త్రి నేత్ర నాధుని ఆవదనుండి మేము తొలగించ వలనీ వచ్చింది
ల 'తెనాలిఠరామలింగం అంతట అప్పాజీ “అర్థనిద్ధి సచివాయత్తమని తో స్తున్నది” అన్నారు రాయలవారు “రాజాయత్తులుగదా సచివులుు వారి వల్ల 'నేమవుకుంది రాజే వజాయత్తు 'డాయెను, ఆరాజు చెప్పు జి య న్‌్‌ చేతల్లోన్చండే సచివ్రులవ తి నేమవుతుంది? అన్నారు, శ్‌ క్‌1 అయిలే బ్రహణాయ త్త నున్నారు తాతాచార్జ వారు. రాయలవారు రామళశ్చృష్టునితో *నీఅభిప్రాయం ఇెవ్చవై ర్‌భ సో ష్‌ తివి అన్నారు, రానముక+?హపకవి చచి తం సద్చా4హణునివల్ల ఈ బ్రా అయతే ల్నోల్‌ అట్ట గర. రాజ్యానికికతు కలిగేమాట కాదనను గాన్ని బ్రాహణులు దురా ఇారు లయ్యేపతంలో ఆరాష్త్రపుగతి ఖ్తక చెప్పనక్క_జు లేదు” అన్నాడు, ఆచార్యులవారు “సున్ఫ్యు వృథా అౌహణనింద చెస్తు న్నావుగాని ఈనగరంలోవున్న భ్రాహ్హణులలో దుర్టసుణ్హి భూ వించగలవా” అనీ అడిగేసరికి తమ సెలవైలే అచెంతవని అన్నాడు రామోక్షుడు, రాయలవారంతట కొలున్రచాల్‌ స్తూ గోవిమయం నిగ్గు లేలకపోయినా అంతస్తాపాలుమూత్రం ైటపడినవి” అంటూ నెలవిచ్చారు, వీముట ఒక నెలరోజులు గడచినవి రాజవభలో జరగిన వాద ప్రతివాదాలుదలు మజిుచిపోయిం నారు. రామకృష్ణుడు రాయలవారి అనుజ్ఞ -₹ై కొని ఒకనాటి ప్రాస్టట బ్రాహాణ వీధికి వెళ్ల, “అంయలవారు ఇవ్వాళ్ళ ఎనవుండుగుర బ్రాహుణు లకు సువర్ల దానం చేస్తారట త్వర గా రంేడని వీలవీవాడు. అంతట నావిఫ్రులు క్త పనో కాస్త స్నానంచేనీ వస్తున్నా మన్నారు, “స్నా నంచేనేదా కానా! ఈలోవల పుణ్య కాలం చాటి పోతూ, వుంది. మళెవరినైనా వీలుచుకుపో తాోనంటూ రామకృష్ణుడు:
రాషరతు ర్ట ఈ ముందుకు సాగిపోతున్నా డు, అప్పుడు బ్రాహుణులు “ఆయి జే వస్తున్నాము, ఆగవయాగ్య ! స్నానంచేనే వ్యవధి లేకపోల్మే ఆప ద్ధర్మంగా కల్చాంతరం చె వ్చెవుంది గనుక హొం చెంజలం శిరస్స్ఫు.వై ప్రోయీచుకువ స్తున్నా వుంటూ తలతడిపికొన్ని పుండ్ర థారణం "చేనీ బయలు దేరివచ్చారు.
రాయలవారు వెండి తట్టలలో సువన్షములుపోనీ ఆభ్రా హుణుల కిన్వచోయే సమయానికి రామకృష్ణుడు చల్ల గా “చిత్తం. తవరు వెంటనే తీసుకుగమని నెలవివ్వడంవల్ల ఈవవహాబాపహా
శీ ౧౧ లాలీ 'దేరివచ్చాగు, తమ వ తాని శేనూ (ప త్య వాయం కాదుగదా” శో ళో
రాయలవారు బ్రాహుణు లవంక జూచి 6రిజ మేనా! ఈ మాటో అన్నా దు, విప్కృన్వాములు ఎలవెలబోయిన మొగె లతో కుక్కినవేసుులవలె చక్కాబోయినారు, రావకృస్తుడు రాయలచెంత నే నిలిచివ్చన్న ఈఆతాచార్యులవారితో “వినుం టూరు స్వాముల. ॥ మన నగరఫష్ర బ్రాహాణుల సదాచారాన్ని గూర్చి” అంటూ ఖీ త్తిపాడిచాడు.
“పృ్రజారంజకురైన వభువుః సదాఛభారులైన వురోషా తుల్తూ విపెకులైన వ్రజలూ సమకూడినప్పుడు బై వొను గ్రహం వల్ల ఆరాస్ట్రానికి సుఖం కలుగుతుంపి”ి అని రిచించుకున్నారు రాయలవారు తమ్మగంథములో.
అమావావినిధాలాలాా
దొంగలచే నీప తోడించుట.
విదాానగ రానికి చుట్టుపక్కల దేళానికి ఒకయేడు అనా చృష్పి సంభవించింది. తుంగభద్రలో నీరులేదు తోటలూ, వెరులూ ఎండి పోతున్న వి. శామకృష్ణకవి యింటింవరణలో ఒక పెద్ద బౌవివ్రున్నది ఆబావి నీటితో పండించాలని రామకృష్ణుడు దొడ్డినిం డా కూరగాయలపొదులు పెట్టినాడు, వక్షాఖావంవల్ల చావిలో నీకు అడుగంటినది- ఆనీరు తోడిపోనేపవ్రయాసవడ లేక శామకృష్ణగవి ఒకనాటిసాయం త్రం కసువమూరునితో కాడా నూతి ఒడ్డున కూర్చుని ఆలోచిస్తున్నాడు. *ఈ బావిలో నీకుతోడించి తోటకు పోవాలంటే హాలి గిట్టుబాటుకాదురా అన్బీగ” అంటున్నా డు కొడుకుతో.
ఇంతలో చెట్టచాటున ఆసం దెచీకటిలో మనుష్యుల అలి కిడి వినివించింది ఇచట ఎవరో వొంగలుపొంచినవ్రున్నారని శామ క్బృస్తుడు ఆలోచించి కువమూరునికి కనునై గ చెస్తూ బిగ్గరగా సంభామణ ఆరంభించాడు. “అబ్బాయి! ను వ్యెన్ని చెప్పినా, నగలూ నాణవములూ ఇంటిలో 'వెట్టడం "శేచుంశ*దు, ఈరోజు ల్లో నామాటవిను మనభోషాణం ఈబావిలోవడే న్తే భద్రంగా వుంటుంది మళ్లా మంచికోజులు వచ్చినపుడు మనం తీసుకో వచ్చు” అని చెప్పుతూ ఇంట్లోకి తీసుకువెళ్ళాడు
ఈపంభావణవమం తా పొంచి వింటుష్న దొంగలు సంతో షంతో చ కలుగొట్టుకుంటూ కనివెట్టుకు కూర్చున్నారు, వీమ్తుట ఛొంతనేవటికి రామలింగం కొడుకూ తానూ సాయంపట్టి భో షాణంతీసుకువచ్చి గభీలున బావిలో జారవిడిచారు
“ఇంశేమ్మి మనపంట పండింది! అంటూ దొంగలు ఇళ్ళకు
వ్రభువుల నమ్తరాదు గ్ర జ కా పోయి, పొద్దుపోయినపిముట న్య్వీతోజే సాధనాలతో జట శ తయారై నార్ల చల్లగా బావిలో నీరు తోడిపోయడ మారంిం చారు. బావిలోనీకు కుముంగా తీస్తున్న ది. వాళ్ళ పాలిటిని ధానం వలె భోషాణం కనుల కగపడుతున్నది. ఆసఖఫొద్ల్గ్‌ నీరు చవ్ప్చగా వ్‌ రామపింగం సడీ చవ్వుడులేకుండా అనీళు చఇట్టపాదు లకు బో దెలవెంటమళ్ళించి తోటకు నీరు పెట్టుకుంటున్నాడు. తొలికోడికూ నేశరికి భోహిణం బయటబడింది దొంగలు రోజుకుంటూ భోహాణాన్ని భద్రంగా వెకి లెచ్చారు. దాన్ని చల్లగా వటియొడ్డుకు గొంపోయి్యి దడదడలాడే గుండెలతో లతెజుచి బూచారు. మూ న్వే ఏమున్నది! దానుసిండా రాళ్లూ రప్పలూ ఆభోషాణాన్ని అక్కజెపాజువైచి తమ దొర్భా గారాన్ని నిండించుకుంట్లూూ కుక్కిన వెలవలె ల్పళ్లకు వెల్లారు, వ అగ న అ నమరామ్‌. రామకృష్ణకవి కొకనాండడు రాయలవారిని పవరీమీ౦ చా లని బుకష్షిప్టుటి విచారంనటిస్తూ కూర్చున్నాడు. రాయలు థి గయ మం 6 అల్రాదిగులుపడి కకార్పున్నా స మని అడిగారు చిత్తం నా "కేపో దురంతమెన జబ్బు పఫుట్టింద నీ వదిరోజులకం కు ఎక్కుున బ్రదుకననీ మాయింటి టైద్యుండు చెప్పాడు. అప్పటినుంచి ఈకా_స్త ప్రాణం గుటుక్కు మంకు నాయాలు పిడ్డలగతి వ్‌మి కావాలా 1? ఆనే దిగులువుట్టింది” అన్నాడు, “వెజ్టివాండా ! వైద్యుదేమి భగవంతుడా 1? వాళ్లు ంం 6... శశ
ళ్టగ్య "తెనాలిరామలి౦ం గ ౧
"ప్పీనట్లల్లా జరగడానికి ఒకవేళ అలాజరిగినా నీ పెళ్ళాం బిడ్డ లను రథ్సించడానికి మేము బచేముటోయి? భయపడకు అంటూ రాయలవారు ఖేర్యుం చెప్పిరి.
“నీమెోలం రాజులను నమృరాదంటారు అన్నాడు రామ కృష్ణుండు. “గాజులందజూ అటువంటివాళ్లు కా” రన్నాడు రాయలు, చచి త్తం, వలినవా రలానెలవివ్వడంవల్ల నాదిగులు తీరింొ దన్నాడు రామకృష్ణుడు
మబజునాటినుంచి రామకృష్ణుడు రాజసభగు నెళ్ళడం చూని మంచ మెక్కాడు, పదోనాటికల్లా చచ్చిపోయినట్లు వార్పవుట్రంచి భోహాణంలో దాగి కూర్చున్నాడు, ఆనాడే భార్య దపహూనాదికమంతా జరివించింది భ_ర్త చెప్పినవ, కారం,
రామకృష్ణకవి మరణవ్నార్త రాయలవారువిన్నారు. సభా సదులంతా “ఆయా! సోయివాడా అంక *పోయినా డా అనుకున్నా రు. చల్లగా నొకరు శానములింగని భాగ్య భోగముల ప్రస్తావం తెచ్చారు. “వలిని వారినొమ్ము వేలకు వేలు ఇంట్లో పసు కున్నా డన్నారు, “ఆడది అసొవ్యంతా వీమి చేసుకుంటుంది గనుక * వఏీదో తల్లికీ, కొడుకర్కూ యిచ్చి మిగిలినది ఖజానాకు చేర్చంచడం నార్ట్రయా” మన్నారు. శాయలవారామాటలు హార్షించి రాజభటులను రామలింగనియింటికి పంపించారు. రామలింగనిభార్య భో హెోణంచూపించి “ఆదినో నాయనలా రా! ఉన్న దేమో అందులో నేశ్చంది, పట్టుకపొండొ అన్నది. రాజ భటులు భోషాణంతెచ్చి రాయలవారినముందు దింపారు. దాని ఆాళష్ర జెని 'రామలింగనిఫారస్ట జఒకసంచిలో కట్టంయంచ్చింది. ఆళాళపుజెవి నీసిఫొని రాయలవారు స్వయంగా భోహోణం
మారృసన్నిథి ర్రశ్ర్‌
"తెజుచికి. కెజి న్తే అందులోనుంచి “రాజులను నవురా” దంటూ రామలింగం వైకిలేచాడు.
రాయలు అెల్టబోయి చిన్నబుచ్చుకొని *అయితే నువ్వు చావనేలేదా?” అన్నారు. *చిత్తం, ఇటువంటివారిని ననముకొని ఎలాచస్తానో వలీనవా ౨ నెలనవీయం” డన్నాడు రామలింగం,
కళవళపాటును కవ్పిపుచ్చె సంతోవంతో రాయలు రామకృష్ణ కవికి భూదానమిచ్చి పంపించారు,
బావా మాతృసన్నిిధి.
మజోమాసం గడిచింది. రామకృష్ణకవి తోటలో తిరుగుతూవ్రండ గా త్రాచుపాము కాటు వేనీంప. కక బొండిలో ఈశొణంనిలువదని నిళ్చయించుకొన్ని “ఒకళ్ళ సారి తుదిదర్శన మిప్పించవలనీంోదని రాయలవారికి కబురు పంపాడు, ప్రృభువ్చ ఆవ్నార్తవిని నవ్వువట్ట లేక “మళ్లా అప్పుడే మకణిస్తున్నా డా | రామలింగం. మాకు పన్నులు పుమ్ములంగా చెల్లడంవల్ల కోళంలో లోటు లేవు, ఇప్పు డాతనిసొన్లుకు కక్కురితిపడను, సొమ్లు అవసర మైనా ఆతని మాయలో ఇకవడామని చెప్పు అని నెలవిచ్చారు. “చిత్తం మవావప్రభూ! ఈసారి నిజంగానే చచ్చి పోతున్నారు. ఆనున్ని పాముకజచిందయ్య గారూ 1” అని వారాహరుండు మనవిచేసాడు. “*టవో! ఆలాగా! ఈసారి పానుకటుచిందిగా పాపం! అెలివిగలఘటంో అన్నారు రాయల వారు నవ్వుతూ నె.
వారాహరుండు ఈమాటలు వెళ్ళి చెప్పాడు రామ కృష్తకవికి. ఆతండు *టెరా! నా చేసినమోసం నాకే ఎదురు
06 తచాలిళామలి౦0గ 0౦ తిరిగింపోఅనుకొని “వక ఆమహో కాజు దగ్శశం నాకు ప్రా ప్రి లేదొ, ఇచ్చి చింతించని మహాదాత వోస్య ప్రియుగైన మహాోరసీకుంయ్యు అటువంటి ప్రభువు మతి ఫుట్టబోడు నానురణవ్నార్హ విని ఎంత చింతిపాడో సా వ్ర భుష్టూ అన్నాడు, విన్మట ఇ"ర్యను కువమూరుని వీడ్కొని ఒక్కతణం కనులటుమూనీ, కత్రర్సీ! వచ్చావా నాకోసం? ఇదిగో వస్తున్నాను అహా! ఈజఒస్క ముఖపేమూాపిలివిగాని నీవేయినముఖములు చూపించవా !? ఈదాసునికిఅంటూ పాణం విడిచాను. తకువాత కృష్ణచేవరాయలు రూఢివ్నార్త విని చింతా శాంకుండై. శామలింగని యింటికివచ్చ్కి విగతజీన్చండై పడివున్న ఆచిరమీ క్రుని కడపారి కన్ను లార గాంచి “అ మ్య్యూ! పహోస్యనిథి! మమ్ము తుదిసారి మోసం చేనీిపోయినావా ఫొ అనుకున్నారు. ఆయవస్థలోగూడ చిలునవ్ల్టైుమానని రామకృష్ణుని వదనముం గాంచో నిచ్చల! నప్టుల తెప్పపై జీవయాత్ర చేనే నీకింతల్లో బక్‌ కువ రోతపుట్టిందా! ఈమిత్రునివిడిచి పోవ డానికి ఎలా మనను వప్పిండి నీకు ₹” అంటూ కంటసీరుబెట్టుకున్నా రు. “నెచ్చిలీ | వీమివెవ్నదలచి కబురు చేసావో నీతుడళోర్క "వెల్లించే భాగ్యం లేకపోయింది నాక” అని విచారిస్తున్న మవో రాజును ఆపులు ఓదార్చి కొంపోయినారు. వివ్యట గాయబనారు మంచి గంధవుగ స్రైలత్‌ో రామ. కృష్ణునికి ళరిరసంస్కొారము చెంతనుండి ఇయించ్చి “*ోజుస్త వంచాడు వోస్యక ళౌసరస్వతె, వంతటివాని నికచూడము అంటూ కస్పీ టితో మరలి యీషర. గ్‌ా గబ బ్‌ ద మ - అవతల లు గ క రం ష్యనం 3 22 3174946100 నే ళల సికిం ఇఇ ఇ ం52 0) క క్ష జ లో ల్లో య ఎ గ్ల
స్స ఎంసీ దాకురొామ*యకము ఇ 66 ర క ;చ్వదకో దనిషర్తుల్కు "తెనుగువచనము . స 9
- శ వాలిరామలింగనికళులు 96 ర ;ంస్క్ట్భృ క నాటకక ఢలు 44 శీ న్‌ శకుమారచర ్శ,ము, ఎనమచింతల సంజీవరాయళశా స్తీ గా౨ది 1 ఈ కృవవకామరాజాక ధలు క66 య 1! ముజుర్వేదకథాసం గ్రహము, 50 చిత్రకథిలుగలవు, పార్షంది సర్వేశ్వరళా క్కి విరచితము 26 (0) గే “ఎకు గాత నెళ్యూరిటీశేస్తు ఉపన్యాసములు . 0 1] ఫారలరమణీనుణంలు, వథమభాగము క. క ఇ * పొనికథిలు . ౧ ౦ ౦చరంకృము వచనము సులభ శె ని అం 9 ౧ ౦ ఈర త్నాకరము వ. (౧ ౩౭ గృ హారామాయణము దరకి (గంధాలు క ౧ లలు న్యు ఖే గ పహఫరశము ంది శాం ధవళా లన్న వ $3 ౫ చాఫెాగవతను ౮౯ న మ స ళా [0 ౧ $348రి--) శ 9 క్క ల క్‌ ఢా ఇ అభ జ ఆటో / ర (పై! ల వై. చడం రర రి చాచి దల్పముక ఫలు యో 0 ఛా తాచాక్యులకళలు క. ౮ 6 క్ట జబ ఫరో వా ల ద్ని వరాంగనలు, (శ్రీపాద నుబృహుణ్బ శా స్క గారిది 22 వీరాంగనలచ%త్ర లు గలపు . కీ ఏ2 వర చానంవశి ఘ్యులకళ్లలం 49 ౧ చ
ముం... క ను సీ లత | మౌ గ క (క క “ ఇన్‌ కం కచ మయ న్‌ా ల లా ను తి ? టాాననయునలుం. న ది శ షా న శే ఆ క, ఎవడో క శ స కంట 2 ళ్‌! న _ శ! క నా. వ తన లు హించారు క. న య ఆదాన నరస గ వ ఎయయనారత...? | ఇహ ఆ ల చ ల రాం య. లొ షొ యో వ్‌ పకా ఎ | ఇమ న _ వ న ఆరిన మో నం సంక. ఆ లై వా | చేసా నె భె ను తా. రా కీ టె ల బావం మ్‌ ఇచే . ణో యూన. య | జ ళ్లు శద అంతా గీ కో... వెం" మెం న “సా లక నత ముం మ క క న శభ క శ త ణా జాం కి శ ల, - ॥ న క న క =. య, గళ | ల్‌ కీ! క శ న్‌ లు లు న జూ [కీ వా అ జజ * జ లనీ న ల్సి ఐటీ ట్ర క్‌ జా యు క్‌ ౫ న్‌ీ లల” బ్‌ న - న్‌ా. స 4 గ్‌ టే టమ కా క మశ ఫ్వేలబ్ళు ఫట" లో ల అ కుత నాలో ఆడా! నన్‌ టల ఆసా గ. తాల అంన న్‌ టా క ( న ॥ _ ప 1 ల ష్‌ 8 శీ శా * జభ కి - / ణ్‌ క్‌. & [క్‌ ఆన మ లో లం "క వ ను ల్‌ వీవో. వానా! వు ఇ త ( క ఎ జ ఫా ర 2 గా సజు | ఓవ వా ష్‌ కక్‌ వే క ॥ ఆ శు అ హ్య సళ వ న! క్‌ ఇడా లె | శ 8 వజ శా ఎల్‌ ఇట! ఖు జా _ ఎ మ. ఇ చ మాలే. వ ఇ “అను కా. తష క్యు టా అల వె యు లై డో క శీ అ చో హి. వణ ః త వు కట - గా వా క్ష క్‌ ను ఇ, +చ్‌న స గే ల ళ్‌ వ్‌ త్రై టీ నల్‌ ల నె 1 చా టి వె క్‌ జు జ కాండ! లి మ" “పా అం ఆ క్‌ ఎ ఇ _ న్‌ మై" క ॥ వాం ర్‌ ఇ ( న | కో -క్ని ఇ" ఇన్నా కమా. న్‌ య్యా. _ ఇ య 2 స్య త శ షు అజాస్తాా ” న “ె న వమా ఇ య. లా ల పై తా న స జ. వ. ల ల “కక షూ ల యాలో న సాం చనా, న 1 తోనా డే ఆ క్త మ ఇద్‌ (ఇ) =! “(తో చె క వార! ” గ్‌ న్న లో ి న ఖా గి ॥ న్‌ పల్లా న్న 3 లీ మజా, ప్ర +గ టి త నొక | + అరి * కో లా వా ల లి శి కే [గ తె వ్రత స త. జ. జా! ॥ ణ్‌ ఇ సు యో ళా తో కయ స క న. జీ ఎ... చమమమితూు | వ క ప న బస లూ సు! తన యూ హా ఇ. క వే కక క్‌ వ శ శర ఖా శ కార, నే డ్డ క్ష శనై | మ శై లలా ఎ న తవం _ త్హైడన ల నడా హ్‌ లా ఖ్‌ జో. నరా వ న్‌ా ల. శై హా సామి - క్ష ఖ్‌ తా లీల షన "క స్ట ఇఒ ఖం | న శి త వలు న ణః (౨. లా | షా! అ లు న మ ల న్‌్‌ 1 = . నా వా కా క్ష ౨ జె ర ఖా వం ల" సట ్ణ మ నా చ వాం చట్‌ సం! క నల క జ వ్‌ + క్ట | మ క్‌ ముప వాం కై వ ణి నా క్‌ ఇ య క జ్‌ ఆ (టే చ్‌ షో కడ గూ తా టే సఖ నగ టీనా బ్‌ న! బ్‌, టా ఆ స్యా 1 జా కతి. తనా |. | హః ॥ శ వ న జే శ్ర న్‌ ల వాల్‌ శవా ల్‌ జ. లు. లే జనా | లీ జే? జ ర్‌ యతో వే ల శ క క్షా న న! న్న త శక్‌ ల లో క శు వన ర రక త నాం పదా నా న ఇ వ జాం శ్లా ఇ ల జో “త్న ల 1 ప! గై (| అకక అ న్న ఇత క్‌ శే మా పై యాలను. / శం ఎ. ర = “1 న ఫా పట్టూ ్ష క! క. క్‌ న 7 న్‌ా ణు న బా జ వే న త ఇట్ట + క. య ఇక్‌ అవ్వ , 2! స్వయ జ శ దంల శు మయా స. చ ౮ త్రితలో చ నౌ ళ్‌ క న్‌ా లన | గ కం క స్‌ో స | బ్‌ ఇ కే వలం టం నవా పం క చెక్‌ న ఆ త మ నో రన య చం త చక. ల. హర న సా | పై న్‌ా వ్‌; ల్‌ శ్‌. ట్‌ ల అన జై . శీజషకక ము. సల వాసితం వనం - ఇ గ స్‌ ప జ వల శా 4 ప శా న. యప తని. _ జ్ఞా ఇ ౫ గ! త నన క న నన లాడ క టయ సం నందా ల మనలా లం ప పను న వాయు అ "సా ఆ ల ఉట. 2 [క లో క్‌ డం చేపే - వం ఇరా కాళ నే నెా- లం న క లగే జలు కట ఎవో క వాణీ అ్త..- ఇ "| న బా. న కా య ఈ “ఆ. | 1 స స సర. స చా చలం వయ తయా లట ర గ వం చచ చి పలానా తా. ళం తు నామా టనే అంకారా సరత శ ల న యె వంట ర వంకట. వగా వ్‌ మ వా వ సే ఇ నగ. వా ఛా క్యూ జ ॥ ర తా నా జ” + | యో ఇ మాం మోనా. క! కా త రయ పం మటల? ద్య కణ నో క క | తభ! క్‌ కా మ - క సా క్షే హ్‌ ల్‌ ౯ టాన్‌ ౩ బై. శ నం న గ్‌ క్‌ = జీ | వ న క ను క కస క మం జ వజ క్‌ జౌ $॥ (అక శ్‌ ళు ళ్‌ హై శ వ్‌ ప స ల లో క మో ధ్నే ను స్య! వక 1 కా (పు నా ఇ 4 ఖీ అ - వాన్‌ అం అ శూ ( గ అక న. ఘా కోటలో వ్‌ జ గ ర గ్‌ న న్‌ చా న యా వ ్‌ చ గ్‌ ఆనే ్‌ క్‌ వా న. తి జాలు ల పటు టాం న లో , /| తళ ॥ అజా చ బు ఖా దాం..ఇ వనన ర ననే పెట్‌ య లమ గ ప ైప్రానని ళెె క్‌ు శ చన్ను. న్‌ | క క్‌ క్ష్‌. హా! షః వీ జం ౮ శా ౬ శం. / | న జన. జే బా న న టా షే ఖా బాకీ డ్‌ శు న జం క్‌ (| క్‌ లు స. క ౩1 మక “వ వం వ తంనో జే త కశ మ య ల ల్‌ న లీ ష్‌; ( శ గ క. న! జ 2. ఆవ వీ ధారా! కొ కం. ళో టి న్‌ వ తాత న పః త్స 1] వ. ఆం. ్ట ॥ స జ్ర భ్‌ న! టం (= జ! క స న / పొ క ఈ నమా. కే 1 ౨. కళ న. వ ల. వ్‌ యం 1 చ క్రో | జ | “ ఖే వ అ జప టా ఎ ఆ | చా" ట్‌ టీ / జం వి జ జు | అ. ర వ - గ కళ కో అం న్నీ మాం. వవ్‌ స అ ఆ వ్‌ కా ఖాన నై ప్న ఇక సాాభాంా-: జొ జు శాన టె ౫ హ్‌ఖ్బవాని ఇ" న్‌! జు, నా సా ఈ వ్‌! టం మ్‌ క! శజుకొలు వే య ముం ఓ - నా క యన ఎ ్చు . న ఇ మ న వే యం ల "పట! నాం ఆస కే సత్‌ ” క (| క క్‌ వేతన జా "ళు డే యు కాశ _ శ్‌ కా శ కులు.” క్‌ వ్‌ ఇ ల ల్‌ ॥॥ ఇట్‌ న్య ॥ (ఖో వచి + టై డా ద ల . జా క. క జ టే క - టు న య గా £ క. న తయా నరా స ఖా. వ్‌ చన . ? నం వా నాట ఈ లట హక... జకపననన ౯ బ్‌ న్‌ జ ప్‌ కి జ. కవాలా క! | యాం తూ టన గ్‌ కా జీ న్వ్‌ ల్‌ క్‌ నో వాలే ల వ థా నో కంలో నాలో కా క స్‌ ణ్‌ ణా, ఎకు చు = ఇ “ది పతా ఖా కు. ఎ ఛి | ఇతీవ జ్జ ర్‌ ( గ్‌ వ ర్ట క్ట ణ్‌ నం ల క య్‌ జ - ల్‌. క ట్య న జ స అటు న న వూ. కళ న తే = శప వయణల్‌ |. క్షు సయ క వ టో మ లే వ శే అల లన ల. టా క క్త యమం చం 2 మ చాట క స ల త న క మ ల ల ఫా అ నన. ఈ వ ఎ వ “టం | (అ క్‌ వ గ్‌ న సాక ట్‌ సల సా కా పం తన ల యే నను లా కంల కత ల యయా 2 ఎ క గ, ల న ణా సన లా [కా య 1 లా, న్‌ు న గ్‌ త ల్త్‌ తా ఎ / ఫి | నే "ఆ | బ్‌ కంత పనా మశ తపా! కేతు. . జ! నిజ కూ వం జ్యా మే జ్‌ "కూ చా సే శో! లు | - ౌ న ; + వు “ఇ ల మలై యూ - వ . క. క కడు / న్‌ చ్‌ న స క ట్ట / ల వ రట అ /" “య. బు న్న్యణ...వా ణా (నో డా! ణ్‌ జ క | ప! 4 చో నో (కూ శ ఆసా కి జ న ళ్‌ బి | లు | న్యా శ్యజాను పనా ఇ మ శ స్‌ £ న / శై" వే ్క కము న షూ 1 క్‌ న్‌ టీ. జ ఖీ ( శ్రీ క న .. 1 పల” గ ః. క. జ | ఇ భా నా ము వే న! భా క వై జ. ల న మడ డా గ్‌ హా: క్త లో కాక! ఇ గ ఇ గో క్స్‌ న్‌ వా? ళ్‌ బ్‌ | వా ణ్‌ ణ్‌ శ | న! య్‌ అ వాం. ఫం త ర్‌, జు య్‌ న్‌ క. వ్‌. లై ఇచ ఇ |! న. జో లా రను జా త్‌ నం 4 న! నల వచే భై అమే! + పం అ క! క్ట ణ్‌ తక న చాపు. వజ న. క్‌ు నం న క హైం సా ఈ పం త అం తె” బన ను థ్‌. వాం ద్య య య ఎవ లై జా స్‌ గయా లు జ డో వ్‌ ఉా. న! మో న. గీ తా కా న్‌ మ వు = ఎలా | క్షమా గ = "న. టు న్‌ ॥ర 4 ॥ వక నం. న వ్‌ 7 ను ము) లంచ. సుక జీ న్‌ా జ కు ళ్‌ ఖా + ర్హో్ల న్‌ ప శ ఇ ఇ ల మ్‌ ఆన్‌ యు జో జై గ ళ్‌ కా ్య ట్‌ ్న శ చ మనో” ళ్‌ 0 1 ఇ ల చా * శ్‌ ఉం పౌ జ్య్‌--- 1 వః ళో కు ₹ బాం శె న స వే! జ్యా ” నగ ఆకా ౭ క - || | తు వాళ శట్ళు. ప్‌ ౩ ల ” నా | పం వొ, జ స క్ష. స్‌ య ఇక - జా ల్‌ ప్‌ పాని ్న జ ల జో వలి ల క న్‌ాల కి [ఆ ల్‌ ళ్‌ చూ ఇళ్ణీ నవ వ. శ గ ఇ శీసా +, || శ” పతా” ల్‌ జా కక వాహ జ్‌ాన్న తస టో గ ఆ ల “వా ఆ ష్‌ ఇ తి || "నో. ళీ ఖో అ ల లో గ క కా కాక ప టం అకాడ నం. శంతి క మ కం ₹ నడ - క నితరాం ఏ. వ ఎ వ కురు పకన ల ల వ వం ఆన ట్‌: నాతి శ క నయ శం చయ. హం ఎ? చీ యన _లి- క్త న లాను లం 2 ॥ గా 4 ఇ గ. ఈ - సా త వ ॥ ళా. (7 ॥ క్‌ న అ = జ టంలో వొంట ల టా స జూ ల జొ ర్‌ = జి నో ద "నా జు జ్‌ శా అ న ఇ ర్చ శ్వా ల న్న హ్‌ అనన్‌ ని ల ల్‌ మ్‌ -2 క థి ల అలలను. మస! ల్‌, క త హల న్‌ | = వొబిట్టుల ఆశీ జ * వక్‌ వానా ల్‌ య జంగ క న్‌ బ్‌ గ కనన వారా గ్‌ క్తి | వ క వలీ! తో నీ క ను వంపుల. పు కవు గ (. య అలీ లా క - అ కే! శల శ చద్వా..7 ల మి! క టా మా కూ " అళా + సః వ మే గ ప్‌ క వం వారస ననా క నాం నాం కాయ నాపి శ కు స ల కం నా 1 క | క్‌ ణే యా క | 0 | శ్‌ క | ష్‌ శ్‌ జో ఆ, క న వ శ వా" . . 2 వం వా ఇ ఇష ద తంతు నుడకాన హా పైనతన. మ తాం న త రా. వచే ఉంటం క్ష చ న న నా డాన్‌ అదు ఆం. జన్‌ స. తు మై 1) కేశ న ప స న యస ల ఈ€ి శి... న మా యాం. శ న డా టు అ కు. మా లే ఇ కా ఇ శ్చ వయ స వ న [యం క చలం “గి” = కీ ల* యాత కే క “7 య ఈ య. రు జని కళా స్‌ో మ. | న నా ఇలు ధ్‌ న. ఒకి ఇ ీటన్వా! ల ను క ఇ / క 1, ఈ. [్ట నాడా త ఊయలను న ం కే | న్‌ా! ళన. అయా” కాం" ష్‌ జ మేలు జ + ణి అనా 4 ॥ ను ్న ల టు! 0?! 4 ష్‌ వ వాల న యం. న ల స్‌ ర సు క ళ్ళ ” దు మయా టూ నే ఆయం నా మో వప. నో ల్సి లానే! జం కయ కా. (| [ ల , [1 క నో 1 టి దాన క్స్‌ స న 420 ర్‌. క గ నో గ్‌ కా? యె + మత ఫి ఇ ఇ వ ॥ ళ్‌ ణల కీ శ టీ క్‌ అలా / నం క ఇ లు ను జా నో న హు. కొ కుం. తో | ఆరి క్ట + న రో శ య క న య ఆర్య క్శ ట్‌. ౬ న శ స క మర యి సాల గ శ కా జన్‌. న మ్య కనాచత యన టా స ప నాకు నంట రా! తా త ఉర ఇ ల 7 నా వ వం జ క అతడ స వణ నే 4 టీకా క న న్తయ నా ణు. వాతల డా. శా ( ను ఉక. నే! స ల ల షం చాలి ఇ కాయా నాఘాల వాతల షా రన. వనీ గా ఇ ఖ అ 1 క జో ఉర చసనిలా వరా ఆ కాకు నయన న శ జ సన రామే తు వవ నే తం లు ఎ పోలీ జీ రై ఏకు చ... _ ఇట _ పమ ప పే జలా న జుం సయ్‌ న శ ల న ణో క పప జ టాడా లం న క ॥ హా వా | వ న లంతా మున ఆ - - లే శవ 2 సః! వట శ్‌! శప వ త వం యె క ఉస. టి ల శ్‌ ల |. హా ఆం - ఇ నే వు ల. + సై నో షే కా న్‌ జ జ్య జ్‌. న ధ్‌ ఆ స క నీ న క్‌ క ల లా ల్‌ * టు న. జే. ల" ణ్‌ | జం ఈ భట ఇల క వో శే క వాదా మీ చ కీ ఆగక 4) వ 4 అడడ ర్వా దా జానా క ఇ య అవ క్‌ “చా ఖం ఎ ఇక్‌ టం బా స సాక్‌ న సి న కక న" టి థీ ॥ కాం స జ స లీ య. న. శమం 4 ఆ మే పడీ స్ట గె. 4... "ఇ ళీ ో న క్క జా కి అంక జ్య జ్‌ సా, గ్‌ క. శ గ గ బు సె కో గా త అ చతల ఆ చా: లె . _ జ జ 5. న వం బంటీ * కను కక అత లా నారు ఆ ననా న స్‌ జ్జ యణ క్‌ శ్రీ జె స అజా ఎల్‌ వ నఖ టీ 1 జి చా ఆకా ల్‌ సన న " | క్‌ క్‌ ర లా 1న జ హాస ॥ మ శ శప నజ థన ఎలి రోలు రాన. ర ప్‌ ఎరా షం ఖై కా శ సు. వావీతా టు ల లా న్‌ వ టకా వ్య గా షన త. వ వనం, స ౮ త అ వ అటా? ల మ తా కా 1 ధ్‌ కా రా నుయ్యి | భవే " వి జాన్‌ 1 స్రక్‌. ర కం ర్యా జీ _ కొ అకాడ న జా టం?) పీ కళ. - విలనా జ లా. . చ ఆ పెం జ నాకు ఇ జా కా న్‌ రా వక. టాం. అన వా అర ల. జు. తీ అట్లే రా ఇ వ న్‌ కా ళ్‌ ॥ న! గ్‌ ॥ కు క త్‌ ఈ మై ఇ [న కమ [4 ఎమ + యా! క . శాక లీ “లాడ్‌ యు. శా గ ఒ స్స |! న సాన తమ టాన షం 4 కు" కల జరా మ వ్‌ (ల షా వాళ వౌ వ్వ న్శాశే వు ఫ్‌ క్‌ నె ర శే ణు ఇచి శ్ర " . కా న మ" య గ -కై శ క్‌ శ్‌ నడుం యండి వమా య్‌ రాం శ్‌ చా కర. అస నూ లు ల. స నా. కల వాసన ం - ల్‌ అకు ఖ్‌ గ బ్‌ యా యా టం ల! ౯ శమ ల న (కం ఉం" మ న టా ఏ ళన లు! న అచ న భ్రమా. ఖా. మే! స! ఉమా... ఇ కదన లా హ్‌ ఇ నలు చద రన డల పళ తో ఉత న కరే తే నై. శఖభు వ శు అ లో అ “ఇచీో న కల నగ, జ నొ, హల శా కే క్‌ అనం, గ వౌ క క. వాంచలు త - ఇక ఎ! ఏ. క శా కొ న్‌ క న. కక జ సే నా? ర్‌ సాన కా “ జ న మం వా శ్‌ నా _ అవా కా) ॥ జా మాన వ అనన ల యు వం | క! అచ ల ముం. అ తనయ ఇ ఎ దిశ. వ క జ జా చం ఇ, లీని మం పాతక టు క్‌ వ్‌ స్ట్‌ ఖీ హ్‌ ట్స న్వ్‌! ఆఫాచ ల జే; ఇ" కి; = వ రా న న. /. వాటే 5 టా..వి ర్‌ శి వ ఇ జ (| 6 శై శా అన ఎన్నా - సా జ్యా వన సాన గ హరా న్‌ 51 క గ లా. నో కం 1 ఇ వవ్‌ ఖాసా! ల్‌ో జ = అ నన లల న ప ఇ త్‌." న్‌, నా ౨౧+ వా టు ర్‌ ఆశిం ట్క్‌_ “జజ చా . మ, ష్‌ " క్‌ స్‌ ర్య 7 ను చ ల యానాం టు. భళా హా ఆ మ తాం వట న! జ య స వత ఇళవ్‌ిట *” _ ఇఖ శతతమనకలో నా ల్‌ క్‌ ఖత క్ష వో 2 జా జ్‌ క స ఫీ కే శ చే! న్‌ వె స్‌ ననా ల్‌ సశనొ ; నా ..! లంట జే న స న వార టా = క్‌. అభా క్ష్‌ అటిక జు వ. నం = న్యు హావ “ఖే నా. _ ౯ హాల ల్ని టో కే జలు వ లా ఖా పీ కా జ ల ౧ బన” |, నగ కో అక్ర శా లన యాం జీ నూ మ్యట! న య వాన స మా అకాల వం. న్‌. కౌ వ్‌ =". ద్‌ లో పకా, త భత స తు రాం జ్‌ స. + "సా ( మం షోకు, అక్మేళ చ వప ళల అవనైర్సాశ ని వు ల చ స రక త... న వ మఖ న న మ 1 గ టల్‌ నే ఇక్షనా-- = 1 చా శ ్‌( న్‌ ఆ టీ య ్‌ీ ఆశీ ॥ | టల న్‌ నల ఖా బు దావ క వ్‌ వా ఇ నో” + ణి శ్‌ 5 ౫ గా కంచ నాడ "న ఫా న ళ్‌ న చ షా బాకా న్‌ 4 ల ఆ చల శా చ తము గ ఖ అవ న్‌ శతా శ్యా, మం న, అటు యర్‌. రన జ మ తవా ఇ! ॥ థి హ్‌! గ్‌ క్ష న దయా. న ౯ శా తము, నుం కం మా టా వం కేల మోకు ర య ప గ గలనా టో క ర రా న వవ మడ బులు గ ఈ శ న్‌ శ ప. వ అ! మ. ఇ లా క. అన బా న్‌ శానా (గా ను యే శి ఖీ ఛా! “న అల్వా ఉత ఎ జూ వక్‌ స్లో ష్‌ - ౯ అ లు ॥ న! అత ఇక్‌ వం ల వ , య ణయ ఆహం... న. తై ఎ న జ ఈము న్‌ క్ష * ఆతా న సులు. ఒీ య క ల 1 న అల పన ల ఇటీ వర్త్‌ హతో ల ంల ై వనక క్‌ సా లం న ల్‌! క ౧ శ స క్ర య్యా; త నం బల న చ. . వె ఆచం వశ క స క 1. అనై. ల వ న రాం చా జ 4. వజ గర్‌ అట చ్‌ ఫి వో , మే న్‌ శరా ఆ క బాన థానే ర సే ఇ న స గో 1. యి “త సం. మ" ట్‌ క్ష ర 11 నమా వా | భం || | (కా ల గా వ" వ | సే! ర్‌ _ వా ల లా అ కహా మ క! జ వ స్‌ ఉరీ క్‌ గళాలు ము పాలా క్‌ ఈ ఇక క వల ళ్‌ లా! ణ్‌ య ల జ ంక ఖా | ॥ కంమంట ల పా సా స కన సవర స షా గ న న న క. సాకేత నా వ జపససత యవన తడ త క న శ క సయ రూం. క అరయ న ళ్‌ ః న టీ భ్‌ | ॥ అ. ౯ యె. జ. ౪. ' ఖ్‌ ము ఇ ॥ జ న్య! జవ వమ 2 శై జ వా ల క్ష త జ (| ల న్‌ స్త మారే క్‌ షి 4 ల్యే టా , య! ర. గు క. 1 శ్తా- పళ! అ. వై స ల ఎ వ వు క య నాల న. ల ట్‌ కు! జ లక స్‌ అ. అబ్బు న్‌ | [ న యూ. జ శా ॥ క మ = జ స ఆంగ నీ అ (న చ సా 1 ధట! లి జట "బ్‌ కా ఈ విల్‌ న 4 కో! వా ప్‌ వపాణా[ - క్‌ ణు సజ ్షీ ధ్ర రజన క్షే ఎన ర టల. | ఇన నం ॥ ఖ్‌ మ స శ జా కాగ ళ్‌ ఒం ణ్‌ ఎ వై త్త కత. ” శాప న్‌ బో ' 1. క లప ॥ క నభా న్‌ ల్‌ అమ నీనా శ లేం. వ్‌ క ఎ చా త” న వల న్‌ ఇ ॥ జా యే సశ హై "శ్చ ల గ + న క బా గా ణే స క జు జల న చ రన్న. ! 1 సని ఫి - ల ఈ ప వాళ శ్నెగో క | న శో | శం “చీ జ లా | డో న 1 ట్‌ నం నచ యాన పసు తాం ఇ క ప క న మలం ల మా న భే వ కాం గ ఇ నోట ఇ ము అం 1 మాల, స్‌ త్‌ స్వర్‌ ఛో ఇ (= “మా న స 4 £[ శ శ. జ్య క కై క న హు కు. నః యక శి . ఎ నాయం కా వ అయా 1 ఇ! మ ఎన ఇట శాక, వం న ఇహము" (= ఎ శ చ= ॥ 7 జు అబ శా ఎ ఎట్‌ ఆక్‌ అక గ న్‌ కొ ఖే జ! తళ నో ళో జై న్‌ ౯ నై ళ్‌ స: ల ో , నె. | స - లా _ ఎం ఫం! వక కలత | [| వు శం. వ శ నొ, గ్‌ లీ?! స్‌ న్‌ా భ్‌ జ్‌ గ. జ వో యా జ న అలా లు యు. సంతా. ట్‌. *ఉ కిము - వష లు టీ గ ఆ న్‌ = లర క _ ౮. వ ం కీ కమ బి. న. " ఇన్‌ స్లీ రా క లుం” భన. వ క్ష జ న క! జిక న్‌ న్‌ ళుపాం ల లి కక్ష పై జు ప్రజ = క్‌ ళ్లు ల ా - య ఆ ల | ఇ ౪ వ. స కట క మ న న. క క | జు ॥ న్‌ చో గ్‌ టి స వా మొ అమా ఒం ము తాల క జ సఖ.
క శ్ర నాళాడు జ సవల వళ సన్న! న్నీ కు కల. ళ్ళ లాం ఖు న ఉం గ ౯7 ౫ శ పలా. ఇక్‌ | ఉం పీతా న | ఈ. జన | టి ల్‌ [( జ. క్ష న సీ వా న్‌ వీ జ్‌ న్‌ు ఖ్‌ క్‌ శ] క ర చనన ల క, క గా సమాన... “ఇ . ఆతు వ ్శ - క్‌ - న న. త స క - త ని ల. యించి కవన న + శై క్ష అ చి ల ల్‌ సే నన =" ఎ క ఎ కూ నఖ 4 అ ్నే | శా న టి చా ను ల న త్‌ వో న్‌ శే . క న లర కా టన ర గానే సట స మ ఎరా | చరనం నాయ వాతి య్‌ మ. ను గ తా వ చ స స యా ర | నం “శా
మ ఓ శ్ర న ధక. | చక వం ఇ జనన శాన రో ఈ న చ మె మ న వక ఇ. | న్‌ మ. ళ్‌ శ్‌ గ శ్ర స్ట్‌ చ స భా క టీ. కు ల సు” ర వాట్‌? న నహ హలా = ప హక _ చ స జ ర త ల ! ల. | అకిల్‌ డన పూ ఇ ల్‌ + క్‌ లో ఎ “కు- - శ లం. నారా వ. ఖే శ సనో. ఇ 7 1 జ న్య ఖా వా మ క ప్‌ 9 నవా లం క ళ్‌: క జో యళ వ్‌ క క స శ గే! దా / తాకా మా / | న ౫ అ ఖ్‌ యొ ఓ ఖు న న. ఖ్‌ + లే న్య పి _్‌ ౫ ఖూ | క్‌ ఇ వ్‌ శా ణ లా జ - జీ 1 క్ష క | న్‌ నో వ్‌ ట్‌ సుం శ క్వేకో కు ఇ ళం న షత లు ఖ్‌ వ లా కో త టు కాలే ఈగ కక్ష ల సూడ మల? క్‌ ళు క వ బతు వరా న ర. |" జ - సంక సల! శకం క నాయ ఎ క యా. వనిత. ల కమ శం 1 కనన న 4 వాచి! ఖై చ *జోా య్‌ గం - ర ఈ శే జ్ర... [ల మం. - _ ఫలి రత్నా. గె జ. ఈ. యం క్‌ వు క. ప్ర వ? టు డా కా గ ఎ వంటల 2 పళ! వ. వ ల ॥ జా లం వానా గా నా ల్‌ ౯ " తిన (22 లే హు నా క రా తాగా భాం క స నా ననే లో హా సం ఇ క న కం . క చం చా క్‌ ్గ న్‌ వ వ ఖై 4 జ్ఞ -కొ ౭ జ హా క వన్‌ శక. ఇ ప్‌ సా క్‌ న్‌ ౪ శత.” న న (= ఇ క 1. అజ ఓ జ్‌ ఇసు క డ్య క్‌ జ్‌ ఆ హాల న. గ్‌! న వ నాలా ఇ వు? చ్‌ క నా 2 క ర ల టే! లా అం! కం రాన లె కలు ఎ వ కాశ ౯ క జు శి శ్‌ ఇ _ లి ఇళ. పగ వాచా యయ ఉల 6 ల ర లాం నాం కోర లూ న నా లను | జ "అట్లీ కే! శం “క్ష గ్‌ గి వ. హా క లా 1 ద్క ళ్‌ న ఇ లలా అక ౧ (| న ఫ్‌ చేట జ కం బె క జనో గా అకార టకం "హ్హా శ్‌ టల ము “శీ శడాన వి ము. ” క ల్‌ వ య ర క. ణే ఆనీ నే నా శ ము లో శని శీ స్య , 1 క షష క “చక కం వ్‌ చా అ న్‌. జ ల టు శన ౫ మ ల ఇ - వె జర మ కస హన కా కట మ యనే నా? లత ర స హన నచాివానాా .. = -క్సా వ్‌ న ఖా ట్‌ 2 వా ఇ జీ. 4 వ వసా వ్‌ జర్షి- త. న ల త్‌ న ఎట! న త రాలా మ [ వత జా కళా "- | ప సజు చూ యమహా ॥ న ౯ (| క్‌ నవవ వనం కా తను క క న ల నే యన. సన్‌ పంతు. | క్‌ ఆత యాం మూర గం న వ పే క. చ = ల న సదా మా. ఆ ఇత స జపా. మయా మ సనన్‌ (క = - క లా 7 మాలే ఇ స న వో ఇక్‌ కానే సో అగా, జక్షటే గ జే న థి ౨ చా ం కా ఇ వ (| శ ఎట్‌ సై జ్‌ న +! 1 స్తా ఈ శా థి ఉ; చ ఓ పై (| క క్‌ ఆ ్ష టు క ప్త గా ' [శ నో తం! స్త న హ్‌ న నంాచిహా?. - న్‌ా శీ ల ఈ సె డో జ ము చ ఫస ఎలా నళ ష్స్‌ /] కా 7 ఆ న నస | టి! ఓ టె జ! ఖ్‌ 7 హహా. లాపలున్యా టు నాం టేన్‌ మాకు చమ కక చాట. ళ కా ము పవ
- కో ల్‌ ర్షే లప న్‌ రాన కల జు కాచి శే క్ష క్‌ జ క్ట క ర మ క కం లే అకా నటీ. న య గ కు ల త్‌ న = శ ర + ్ష ఈ కాను నాన యాతో టళన లా ఎ సంభయానా ననా కయ! ప నగర ళమం ఖం ధ వాకా వి చి క సేవే పు పే న్‌ ంం జా గత్రోలీ కటా... స ళా క అ వట యాన ర ఇ యా అ! వారకి సం అం వలల ల టల నో ల్‌ శు వలా న్న ర డా నడా చేసా ష్‌ మ 2 కక టే: న ల... టీ ఇల్లా 'శ్రభాళు నక. 1 ఎ వోలు. న జెలి ర ర లు ల టకా ఇడ" శా “అజ క ఆ! యా ము ల వర వాత నం కకం. గరం లాన్‌ - ళన చక టను జగ న కానా నో నన్‌ మాటి టు క యర అృజ్లుట్లు క చాయా. (ము... వా త్తు ల ట్‌ మా- స వళ్ళ ఈడ సా! కో జా ఆ 7 యస సాన? . గ! ర క ౫ వ్యూ షరా యనా క స! ళి నా ఖా కా టం "అ. టీ £౯ క టం ₹ నం న కష వ్‌ - '7-. జ న భన గర్వు వె స తా స్మ = న లు. కు క్‌ అటే చ ఓ ఎం [కల్యా (కీ న క న మా వచ్చు నం క గ నత కా మ [= న టు । లం క్‌. పై యా పు లు జ టెం ౨ న యి లా న" కామా, నం వం? న నో సే చాన చా ళ్‌ వ తం య్‌ నన త్తం శవా హ్‌ వాత రేణు! గోకుల క అ జ షవెనపావా త వాంటి వ అం యు పట స కా త అల డి 2 _ నక న. జ రర ము కా? భంచి, ః ప్‌ో ఇ ణు గల (క వా స ఆజ్య గ జ్‌ -( శ డడ. ॥ జల్‌ న స్‌ త్త ట్‌! చ [తే కస | థు ప డి న్‌ అడ ( అ యకం న క న ॥్‌. స ఎ కా వన సళ బా - 5 శ క డ్‌ జ్య శ గో పం నయ కం లా రం నలు మ. వం. -. నాతల లం క్‌ శ కక్‌ 7 వ్‌ య్‌ త్‌ పాన వి అనన ఖా షా మ మ సళ కొఫగ అవ మాం నల్‌ క్‌ పై. వు తగ న 1 సయ వచో ణి నఖ | శ! స. నాక ్నే ల ఇ అ వ టూ పు ననా వెడం -ఆ గ = తా | జో త్‌ ల న్‌ అవ్‌. ఇ చేష్టాన య న్‌ కే కర నా నే ఆ త్‌ న! హాయే ; కేం లా లు ను జ తనతో ల దై స ల వ జక న్‌ ల ఎ శ అన్ను. వరా. ఖా నం టు వా. న తన న యయ స యట ర రడ ర న నా. ॥ గె టం - అ ఆకా హ్‌! ఫూ (౫ తీ ల లె మే శ్‌ యా య్‌ అ _ న యాం కాక. క స్త న! షత వన వగ _ పల. కి అటా న్‌! ర చర్‌ ౧ వేవ్‌ బు వో ఎమి టను నాభిం స శ 4 “యగ జ ౧ డు న గ. అం పరక... శ హె నా నాకా కాం. న్‌ా / ఇ లో ని స్త్‌! ఖా జనా. భా క సే య గ మూ మాన మరా భై ప అ దు సాథి న "శై జ ణ్‌ జ మో. గా శం ఛి" న్‌ టో న శన న శక్‌ మ పొ క జ. భూ క శ న శ న వ సౌ ్ష న్య క ౬ జ కక్‌ పంల కంప న్‌ా క న్‌ ల్‌ అ నన 4 క్తి వో! ట్ల ధాన జ్‌. శ్క ఇ కు శ మ న. గా వ్‌ | శ్‌ = పె అ నా క
- తార! ఆం తాన నాకనా. జేర ర 2 చూచ. న్‌ భవా జు లం కు చన జా క ప క క తా సే. క గ శప క ౩ మలో న న ఆతం కాం! తళ: గా రను వ న ర షన క సస జ స నం లంకు గ కే బా చే ల స త్‌: గ్‌ -్‌ నే ఆ అహ. అనం హు “నా క పాల 2. ఆటలే, శ్‌ ఎ నాం శిచా శ జనా య ల ఇ న. క హె 1 = న ఎ ని ఒడ ని మ! నమం - న. పా. ననే తాత యి తు పా వనమా కహా న రం చ న్‌్‌ స ఫర వనర తి న క 4 నై పం శకా జయా గు స వ్‌ ( శ నా ల న్‌ కా వాట ఆకల న న జ వ్‌. - వం లా | బం" టల భ్‌ బై / నకం కమర్‌ పాడ జి ము! నప మ క సు 2 4 క్‌ ళా ౯ గాయ చే అలా) హి అ? నహ క | 3 ఇ స్‌ ో నాకే తిల - బి ఖు క్ష ఇ గ్‌ మంగ నౌక నే = .. జో ఫై || నవాని. తంఛా నటన 2. యో భక మం తా మై ఆం య ర మం. క ఇ న లం. టింకు నట టం ఉక 3 బన ఉనా అ కతత! వ ఆ! మ లం ం ప శ్‌ | పక వా క న్న నా! + స్‌ు న . _ 1 ॥ సాం ; హ్‌ ల గా ట్‌. / వం న ద ల్‌ శ జ్ఞా నా / జు జా అ తాజ్‌ ఆ |. ఇ కా ఫై జ్జ నొ లా యు న జ్‌ స గ్త ళన ఎ! సా క 1 ఆ ॥ చటం సం త నం ల గ. నం మై ము లని శ్‌ ళో ॥ | లే నంతా టార్‌ లన న చం అ నన న న యమా. = జర యన ఈ. శ్‌ న! ౯ క 4 యో చ న్న న క ళు వ ట్కు కా జ! ఎట న! జ ॥ | న్య ద ణ్‌ లో న? ఇ! ౭ ల క్‌ న చై ౫ | న గ టా జ ఆ న్న జ శు శ్‌ సరన (ట్ర న వం మ ఈ లె తే న్‌ పం వవ, గే [| ా టం! యనే ో నా రర, _ క - జక ఇ నం క్‌ ఇ ల ము. అ న హు" ఇఒ ల్‌ న టం జ్‌ న. తక! గ ఎ న్‌ ల శ గా శ శయనా క | జా స “క్లో 1 న్‌ 1 మ ల లాకు నే. అ పన్నాల. లస కక్‌ వ - అ బో న సా కం ణా స. మయా వీవో నా 2 మవ క “ తు "తనల్‌. క్త ాప ాక కే శో షే మ్‌ న్‌ య్‌. య్‌! వప ఖే హి... య జా" ల్‌ వసు.” న యో నం గ గాండ్చు యనా నో అల “ఖన భ్‌ ణ్‌ బో యం ట్‌ యవ కా ఇ - ్‌ ను “జీ న్‌ స న సట. జ్జ ల ఇ ల్‌ షలి నె శక్‌ ప్త హా క | 1 1 కా న. వేచి పాడే ఇంట టు శ్‌ కం =. టా టవ ంలరా కలయా, ము క 5 అదిమి / యా 4 వా ౯ | క _ క్షే అగా ఇ ల్ల న త ఎ "ఫై వ్‌ శై న శా క ణ్‌ త వ, 4 జీవా గా వ యి లా గో ్‌ మా ల్‌ో నా నా క న 1. న మా ఆం జ! సం వ ఆ న్‌ క్‌ వ (క స వే కంర జ! వ ఫా. 5 ఆం" న స నా ఖల నో - బెల! | అన్నన్‌ ర్‌ ర్ట జస. పరం య్య" వ్‌ +” పా ల వ ర్‌ అకట ఆవ కలగ | క్ష బయ్‌ జా శ న్‌ా స జ్‌", రూ: అ? కాలాన అలల ఎమి క్‌. వూదా శ శే . ం జు ఆ) ఎన్నా కటల. అనాను యమ్మ. టా వకు. | శీ రాన మాన జను క షా. _ ః మం లీ | ఎత్తూ. బక ము కర: మా ఎ = వపా ర 2 య న! జ స్‌ శ న ఎ క న నే న! వె పపం “యే డా. ఆంకా కటా శు తా కలు న మాన పాం చ యలు ఆ అం మం వన. య ల ఆ నాలి అ ఆకు. వెయ ళా. వా ల నా వతు. వ కీ , న ళ స్పై షా 1బీ అయ లో సరా హయ. జు ఇటీ. చ రా వా గా ల్‌ో గా న ా జా ఇ కళ తాత శా వా తం ఆ వ టకా” గ్‌ నా చా! న కా క ర్‌ . ని వ ్టా స తాకీ జాంశిా ౯ త్‌ న్‌ అ చక్‌ ఖీ జా ఆ శాం. ఇఖరానా (ఖీటా లట మ '- స అశ క్త ల చావా ॥ నీ ర్మ క్‌? ప ్కా్క 44 టే. కటా. క “మమ క నమ న్‌ య 4 నక = నా ల మై అశ కల్‌ తా జ్య య క్‌. "దాడి రకా శ_త్తక్ష రి న [1 1 | [2 ] క్ష వ్యా. న మ వ లో యం (- లీ స్స జా జ లు ఫ్‌ + ల క | జ! వై 1. వలే = న్య ౯ వాన ల న రా ఎ న క గ్‌ . కా హా "జీ వా ౬ ్న లే 4 / న్‌ ॥ | న గ అనా ల్లో కే (ల | క నా లా నా. క గ్‌ యే షన్‌ నం ॥ నన స్‌ జ్‌ మళ క్త క్‌ గ టాక టై న్‌ ఇ, జ ఇ వ్‌ (, కా . ౬. మ సీ త ఆ శ న | వ్‌ జా ని | థ్‌ ఇస లాల నా వ్‌; వశ స్‌ క జ. జ అంతో శ ను ౯ ఇ యా |. ద్‌ యం న్న స్‌. కక! శ జా పాట బ్‌ కటా ఆ ముతత = ఇ క్‌ 2 ా. య టు 1 ల ఇ! = కా ల మ? జే నే క కాం! ఇ న; మ. | జ్జ (' టా ర ౯ చ వ టన లము సాన త్‌ చనన ౧ సమ ల క యం లా స్‌ ననా లయకు షం న్నా నల ఇ జ ఆలీ్‌ బాం టు ఇ తవా అ న కా. రక న ర ఆ ఓ ఆ క్‌ గల బ్రా ల ఈ అరా [వన్లా శ లా తి జో ఇం నరం న్‌ా శ అలీ ఖాచే స ణ “భయేసి /. ॥ జా వే [్‌ గీ ద్‌ బానే యం యుల అట వ. తలా “క. స్‌: టి రవ. ౩ శా. కై నా జాట్‌ నాకా జీ కలయా కా స్లో ననా బా టు... హ్‌్శ్శ క! ' క రక్‌ క న ళా మ ఆక్‌ భు ళ్‌ వా ఇ క / జ ల ్ట ల ల మల స ( క్త కు | క్షమ చెం న! న్‌ డా. క ము మా గ్‌ స్త ల 1 1 [ఇన ఇకో! ళీ ్ట నో త్‌ వభ - సాయసాు నాన్‌ ధ్‌ వ క్ష | ల భి. ణల రాకు షం యే రే నాసా అ జ్‌ స 2 సా న | ఎంత 4 న ణా [్‌ జ ఉ ఎప స గ మళ ఈ కక క్‌ ్‌ ఏ. ల్‌ ౪ గ్‌ త | న. ఇ టి న! 2” క ల్‌ న్‌ ( వ్‌ క్త | గచ క్స్‌ ణి; | ల్లా న్లో వే న వ. త్‌ భ్‌? న్‌ షూ వ్‌ “వె? న్‌ | షే ఖలీ క అ త్త్య/ న. క్‌ 1 రల జ వగ స్‌ గ శీర నం శే శ్‌. శ వ్‌ న గో స మ్‌ - య్‌ టై ై సే నై క క్ష న్‌ వ | వ ను క శ మ్‌ ర గ టీ న అజ" లనే | ఖలబక్ట్ష న అస్య, అ ఇ గా కళ్ళ! కా న. ఈ నా. టం లా సశ టన న్‌ వ జమా శా మామాను టాక సు వి యయ యా న గ్‌ వ ప రు ఇ కాష్‌ నిన ళ్‌ గ మా న ప్త న చా త ళన క్త ప కు! వ జీ ఇం సాక చ వ న్‌. క్‌ "లీక్‌ వ ఖ్‌ లక, భై వ బిఫప 0 - సయ్య ల ॥ ఖా క్‌ పాట ధ్‌ శో" త 1 జ క న్న ణు. ల ఇళ శా న షా. క్‌ వన స నొ నాలి క్‌ లో ల న వ. క. కసూ కీ న్‌ ఎత శ్న్తోో కె టయ ఇ బ్యా ఖా కా జన ని. న వష “ట్ల * కో! ర్‌ ర న 1 క ో హే. వ! ల్ల + శత క్త వ కాల ఆ శ ణా ననా 1 = మ్‌ వ్‌ టి వాం ఛ్‌ క్ర కాజ నం నాలనోన్న జు అట్టర్‌ క క ర అ రం -ా త్‌ ళా! తీ మ్‌ స్త్‌ పనా న్‌ా గ్గ చు ్గ్‌ ల లా కో ల ళీ ఆఫ. క్‌ మరలా న! శ ఈశ రా + న్‌ న ఇ పి జె లో డాం వ్‌ నూ వు నాలానే = పా " * భా నే నా (వా. ఇ శ లై న్న సజ” ॥ ఖా జ దనే శ న! (ఎల నమ క్ట జగ ఇ శ మ గ | కో రా క క | న క్త. వ సగ న్‌ా ఖా శ ఈ లలో క్‌ వ జా జ్య జ పంట్లో జ. న్‌ | జు నాయకు | టో 4 య డి శ యాన కు హ్‌ జో న వ ప. న లట క స స. ఎను ల 1. 45 4 " జు ఇవవ అల నన వాంతి వ గ కి మ. షి క్ష ద్త్న్యూ టా నో మై వి . ద్‌ న | ై క్‌ నా, క్‌ గ నః టాటో ముమోి. దా క్‌ | అరయ ల య ప జా! గా టు శా న న ఆ “ఆన్న అ పళ త స్‌ జు జా 1 ॥ ా క్‌ టా! | మా న లా ( ఆ జ క మశ క్‌ నా బు ర న్‌ లై బా అనై. ల్‌ జ. తల శ _ చు ఇ న్న శీ న |! తు నం న్‌ా జూ లా, | వ. ఖీ క్‌ు లో న! జ ం క స ఆ ణ" క్ర ంచ్చి న! రాని త యు సము నం యు పాం కిం. అమె... ఫం కకథా వా యా! ణ్‌ అ తమా శుక్నాల్య గ వ క. నయా క చ! వ న క య రా కాం. వా జత + రయ వా ఇ కే అ కా యా థన టా | సము ో తు! [క శ తై చు 1 చరామి న చేల క న్‌ న టం నకం నాని మున నలు చై వనాలు సాం నాం యాత నట మాం అ పమయయమ నా న. పా వయం. ఈకల టన వం నా వ ప కా. శ నం నవు క్‌ వత సస ర లం డం జాం త్న కలే. ముసి... శ వాటే తా . శమం $ చమ శః ఖ్‌ కే ణి క య్‌ మ చయ = | ట్‌ ా త్న్‌ వారే శ అవా ాా తా బతి + గ్‌ జ ల ఉమ ఇ ప్‌ో య = ఖీ .్డో అస నీ శ క్‌.” ి ( క కలన శ్‌. భ్న “= కక యా నాన మ నే / యాన 1 కు లో కా ర చూ ॥ కా చా థమ అ 2. ట్‌ ఎలా ళా టో! భ్‌ ₹ 0 న టే నం సా ల 5 కి శ “శ జ ఎ న ళా! శ్‌ న ఇ క్‌ న్ని ర సా | కం ఓ అనే? న ర ఆనే 5 అణ 2 ఆ ఇ ఇ కు న ట్‌! ॥ లుం” నావా వ వ టు క్ష | ఓ . యూ 1 1 న్‌ న్‌ శ... ఇ నా స్త. సే బక 5 ౯ గ్‌ వ్‌ 2 ఇ వా జీ + జాల జ్‌ శ్‌ శ్‌, ప ేముక “4 నమ లం న శ్ర ఇరొము- ్ట 1 స గ | షో! వా “క టీ " అరలు బాల రా క్ష కకం డె జి వళి కావా సు స్‌ మరూకూాడచ కంల స్‌ త్త గ జతల మో లీ పు ల ప శ క్త వయమ్యో6' న శే | లో న మున | శన మ టా ర శ న క్షం. ॥ న టన] ల్ల ఇన] రా? మన? గజ స్మా. లా జో వాహన. క క్‌ + న కం ఆ లా జా ఎ ల క్ష + కక్‌ ఖే చ ళు న్న జ త్‌ పచీ. వా క చెయ టైమాకీ ఖో క అ ర తాసు వా ఛావన్న్‌. న ర యాం యాం ర జటా ల జక కన కో వ్‌ న పాయల లా జాడ. వాపుల గ్‌. ? “కక్ష్య ల ల జ్నె న్న కయ క టా ఖయా క బాం న అ కా లో. ఇ క ప మే శ ఇ క [కకం కనా! క రా భట్‌ సా ర నషం వం వత ర ఖు |! శోక స | నో టీ కాం ల వా క నా నస న్‌ ల అః షె లే గడ మా ష్‌ ల ఇష్‌. | శ్‌ " నన్నా రాడా 1 గ్‌ కళ ఫా. _ాం వ త్‌ ఖ్‌ సా త్త శో జ్‌ కై జ్న వై యా. క ్షా షా య్‌ హా డ్‌ ప్‌ (జ చి ” సె _క్టీ “ | ర్య న ప స నే మానస న నట అనలా కం త తుం సంపత ని? ఈ, న న టదన రేం హు అన్నాం ఎ సా కానా చాలి బడ హా లాం దశ భమ." స అవా డా ఇవ రాచ గా. క్ష | మ చాక్‌ కాయా చి ఈం! నాము చస న న - యాట మంటూ నాతని ఆకర సాం స్య | న ప కా కన శశ స కా కు పం న డల టన అంక చాచా. వాయన లాన్‌ శం ౫ వాల పక తద కా ర స వా మా పై సో? క్‌ మహాకాల న ల నం వా ట్ర క్‌పాద్యో త ల్లో మా పం చ కు శ వాట వల - వలం ౬ - ఇ | నా న స టయ మ్ల లె శో వ టూ ల | జా న వస్తా = కన .. మాం! “ నా నూ, లు క్షేష ౫ "క జహి కా ల, కే ఇ వ జ వా గీ వం కా నం! కు లో! వ తా ఇకక న మం, శ్క ను క్‌ డూ కాం ఖా ఆ ర్ట భ్‌ కల్యా ' = శో. _ తో ష్‌ ళో ్స్‌ లై ఇ వ వల మా నూ. -- త =. ఆజ్‌ ర్త న! జవ నా, జ మా వె స్‌ రేడి జే అమా రార మ ల! వ బున. న క ష్టెచ్తల్త న కంల... క సా. జం | ఈ 1 శయ్య యనంలంాం లువ స మాలు కాంరేట్టై లన * "కల ఆరే వ సప ఇ ల త శ క య అ ఇ ఖా అప వన వా నాష్‌ క = వే శ్‌ ల! యర తట క వ న స న వ త తాకను కయ న నం ట్‌ మ య న క; ్న న నను క్షత అల తాన నత ర స క్ష కేస ్‌ వా న -జాా-. 4 ట్య మా మడ... చా తాసు ॥ య శ్‌ ఖః శ వ మా భన. జో | తన్‌ ళా కన స టం ఆం న క్ర. కన జా ౨ ఖ [1 (ము అ ట్‌ వ జన్‌. నాన | త క మ... వ వం జస సా | ఆర్మ్‌ - న్‌ ప ; య క - అ అలో. న బలి య ద చ సం పె ఎలా టు న ౨ + మహా” జా ఖ్‌ వ. క్ష ఇ కం ఉల. | ళ్‌ . క క భా న శ ఫం మ వ న యాన. బన ” 1 ల జ హా క ల పాట సాన శ కక జ గ న. ల న జ న ర లు న సం వగా లోకే నా పాన టం స వ ళం నల మె న యా మం యానా మాలా సట క ఓ. ఆజ్‌ ,. స్కీ వక శా క ననా న | శ స క ఆహ్‌ న ౫. పహ వామనం. వానత్త్య త నం అన్‌ _ వ ను భా కె సం పళ్ళ ఆ టో నం న్‌ శ క్క స లట టే ల (పా టా ॥ స - నో ౨... లా అ క్‌ జా 5 క్‌ హ్‌. న త్‌ క శక్‌ న అనే ఫ్‌ " క చై న! 2 లా రా లై లో వ శ న క్‌ ఆ (= . వు . నవా న, ల్‌, తవా (ా డా సతాగ స్‌ు మకీ నవా. నా టా డా అం చై వ సనో అ ఆం ఇ ై! ూ [గే _ షి శక్‌ లు ఉన్నా అర్థుస్నాం టో ఎఇ. మ నా నా ల్లో క ఆటా టై లో నమో స్‌, గ నా | సం జ న క్ష ట్‌: వ, న వి క ల ఇ మ క = వై సుం లో ్‌ ఆ. 2 ః స అ స లు | ళా నా అ న్‌ ల బ్‌ బాణాల అణు అర్క, . నా, అ= ఈ త కాజు. ణు జీ షూ న అ నాన ః ణు? క 4 జ్యా న కడాటపన అప ఖ్‌ న్‌ కన ఫ్‌ టీ ను. ర్స) త్‌! ై మళ జె మైెయై! మా లు తడ ోయా.వ .! ల్‌ టాటా మ హా.