Telugu తీరిన బాంధవ్యాలు - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

వాని " | [| షు క కా. య మా. | | న హహయసుతల్తానంలంయం . -..

ఖీ రి న్‌ ాక ః అ | యి ౬ యి. జ గ క లీ. ఆజ న లా ౮ ఇ టై శీ [|| | య ” ౯ | | | ఓ* | నే

(పథమ ము (దణ జనవరి * 6€8ె గో భ్‌

ఎల ఃరు. ఏ-౮00౮ ల్‌ సలా స 10 (ప్రతులకు: ఏష 8ి0 2౮ 2.

లు

సాటో

” దనఖారత్‌

(వజామత

వారో నలిళలో ధారొనానాతంగా (ఎతురిల యె అళేవ మన శైల లు వొందిన సవల

రచయిత

ఇతర రచనలు

బుణాను బంధాలు పర0

శాంధఏ్‌ వె_2ఏప్‌

ము (ద తె? ( వింటర్‌ * లిమికుడ్‌ , విజయ వాడ-2, (౧

ఆ (? ( 0 న (|

తీరిన బాంధవ్యాలు

లకును కనని కుాు నారును ననానకనాు

త్‌ధ

నా జీవిత చర్మిత ఈ రూవంగా పరిణమం పొందుతుందని ఏ మా

మెనా ముందే చూభాయగాకొని తెలిసివుంపేే నే నసలీ జన్మే ఎత్తేవాడిని

కాదు”

ఈ విధంగా తలపోనే కోవలో నేను చెందుకానా, లేదా అని ఈ నా వార్చ

క్యంతో ఒక్కసారీ నా గళాన్ని స్మరణ చేసుకుని, జవాబు చెప్పడానికి

నిద్దంగానే వున్నాను.

చఉదువరీ ।! ఈ నా బూజువెట్టిన జీవిత చరిత (గంధంలోని కొన్ని ప్రాత

పుటల్ని మీ ముందుంచుళున్నా. నిష్కాపట్యంతో, విర్మల భావంతో నిగూ,

బెదరూ లేకుండా నిష్పక్షపాతంగా నా (బతుకుబాటలో కొంత దూరంనండి _ మ0కొంళ దూరంవరకూ మిమ్మల్ని నాతో తీసుకొని వెళ్తాను. అభిమానాన్ని

ఆణుచుకుని, నా గతానుభవాల్ని మీకు విన్నవిస్తూ+, మీనుండి ఒక్క చిన్న

కోరిక మాతం కోరుకుంటాను, మీనుండి నేను కోరేదల్లా “ఒక్క సహృద

యత” మామే.

(పతి మానవ జీవితంలోనూ తప్పూ - ఒప్పూ మంచీ = చెడ్డ పాపం =

పుణ్యం, నుఖం దుఃఖం ఆనే భిన్నతలు (పతీ అడుగులోనూ సంభవిస్తుంటవి,

అయితే, మొత్తంవిన నూటికి ఎన్ని పాళ్ళలో ఈ విధిన్నతలు ఒక్కాక్క

ట్‌ మానవుడి జీవితంలో వున్నాయ్‌ ? మనం అంచ కడితే. ఆయు నివుణ్ణీ ఏ వర్గంలో వెయ్యొచ్చో తెలుస్తు.ద, అయికే, ఈ నా స్వవిషముంలో ఆ పరీక్ష మీపెనే వదిలి పెడ్తున్నాను నా గాథిను మీరు అర్ధం చేసుకొనగలిగి తే, దయవేసి కరుణగో ఒక్క నిష్టా ర్పున్కి మీన౦డి ఎంతో దూర, లోనున్న ఈ ఆవరిదిత పాణికొరకు వద లండీ, చాలు జగ్మశా కృతజుడె ఇ వుంటా. సుఖనఃభా౨ఐ ౩కి. టేోనూ దేన్నైనా ఆపరీమిశంగాకా* వాందితే, భరాయి చుకోడం చాలా కెష్ట౦, ఆప్పుడు మరొః హృదయంతోకాని పంచుకుంటే, అంశ జాధ అనిపించదు పుట్టుకతో మన వెట మనం తెచ్చుకున్నచేమీ లేదు, అలా? చెప్పి ఈ భౌతిక రంగాన్నుండి నిష్క్ల9మిఏ చేట వ్పృుడు మన6 వెంట తీనుకు నిహేళలు "దేమీ లేదు కాని, మన స్మ ఫ్రతిచిహ్నాంగా “ఫలానా వ్యక్‌ ఫలానావాడ నో పేరు మ్మాతం ఇంచుమించు ళాశ్వతంగా మన వెనుక మిగిలివుంటుది. ఆయితే, ఈ భౌమ్యక కీర్యాపకీర్తులతో పంచభూతాలలోనూ విలీనమయ్యే ఈ ఆత్మకి ఎంతమా్శాాతమూ అపసరంలేదని మృతం (పస్తుతం మనం కొంచెం నిర్తత్యంగా ఆనుకొనినా ఈ జగన్నాటకానంతరర ఈ భౌతిక దుస్తుల్ని విప్పేసి ఆ అనంత న్యాయకర్తిముందు సంజాయిషీ చెప్పుకునే టప్పుడు మాతం కొంచెం బెరుగ్గా వుంటుంది. “ఆసలు కథ ఏవిటో మొఏలెట్టక, ఈ డొంకతిరుగుడు రామాయణం ఎందు కయ్యా” అని మీకు కాస్త విసుగ్గా వుండొచ్చు. వస్పృకుంటాను కొని, పం చెయ్యమంటాకు చెప్పండీ 2 (పతి కథకీ కాస్త ఏదో కొర్తో, గొప్పో ఉపోద్దాతం అంటూ వుండాలిగా మరి! (వస్తుత కథారంభ సమయాని కొక్క ఇరవైరెండేళ్ళ ముందు ., ఇరవయ్యో ఎడు వచ్చేసరికి ఆ్మాధ విశ్వవిద్యాలయంనుండి వియ్యే పట్టాను పుచ్చుకొని, ఇహా చుకుగ్గా ఇ.టిపట్టు నుండీ నాలుగు రాళ్ళంటూ సంపా చిచాలనే డుహూతో, మా [(బాహ్మణపాలెంలోనే తాలూకాఫీసు గువమాసా గా బేరి మూచేళ్ళు గడి పేశాను, ఇంక పూర్తిగా ఈ నా (బతుకంతా తాలూకౌ వీసుకు ఆంకితం అన్న భావన నాలో సుస్ట్‌రం ఆయిపోయింది

// (వాహ్మణవాలు) మాస్వ,గామఎ, మా తండి అక్కడ పౌన్కూల్లో మాస్టరుగా వుండేవారు మా ఇంట్లో నా నిలుగురు చెల్లె, తమ్ముడూ, కీళ్ళవాత:తో మందాన్ని ఆంటిపెట్టుకున్న ఎనఖై ఆయిదేళ్ళ పితామహుడు, నా జననీ జనకలూ, నేనూ మొత్తంమీద తొమ్మిదిమంది జనాభా, కాస్త మధ్యతో మా ఊమ ఉండటంవల్ల అకపా, దడపా మా ఇుటికి రైలు బంధు వులూ, బక్పు బ ధువులూ వస్తూండేవాన్న, ఎక్కడో లీ9పోని, మరుగు పడిన బాంధవ్యాల్ని గుర్తుచేసుకుంటూ, వైబ్గ తప్పినవాళ్ళకి మా ఇల్లొక మంచి శరణాలయం, మాకు వెనక ఆస్టిపాస్తు లేమీ లేవు, మా తల్లి కట్నరూపకంగా యెప్పుడో తె స్పిన మూడెకరాల భూమీ* మా మేనమామ ధక్మమా అంటూ 3ండుంపా వెకవాలే అయికూర్చుంది. ఇహను కండొందల మైళ్లు దూరాన్నుండి ఆ కాస్త అస్టినీ కాపాడుకొనడం కష్టం అ;పింవి. మాతర్మడి దాన్ని కాస్తా అమ్మేని, ల్‌ పెళంతోనే (బాహ్మణపాలెంలో ఓక్‌ ఇల్లంటూ కల్పించారు, * థిండీకి లేకపోయినా ఫరవాలేదుగాన్మి తల దాచుకునేందుకు తావంటూ ఉండాలి" అంటారు మా తంది. స్కూలు మాస్టరు గిరీళో ఆయన తెక్నే 180 రూపాయల్లోనే మా కుటుంబం నడిచేది. ఏదో అవృష్టంవల్ల పెద్ద మేశత్త ధర్మమా అని బి. ఏ,, వాళ్ళిం ఇహ'పె చదువులు చదివే సోమత లేదు, ఆదీగాక* ఇంత జీవితంలో తొంద రగా ఓక స.పావన ఉఅంటూ వు)డాలినే వాభ నాతో [(పబలటంవల్ల తాలూ కాఫీసు గుమాసాగరీ నా చేతి కొచ్చింపె, నేను తెచ్చే 80 రూపాయలూ ఇంట్లో కొంత సదుపాయాల్ని యిచ్నేవి మంద౦ళా మూడేళ్ల గడిచాయి. నాలుగో ఏడు మొదలయిం3, హైస్కూల్లోనూ, కాలేజీల్లోనూ నాతో చవివిన (ప్రతివాడూ నాకంక్నే పెద్ద "పెద్ద ఉద్యోగాలు చేస్తున్నారు, ఇ)”ా కొంతమంకి పెద చదువులు పూర్తి చేసి కనీసం నాకం పే నాలుగురెట్ల జీతా రైైనా కనీసంగా నంపాదిస్తున్నారు. నేను మాతంక బళ లాపున ఉన్నచోట్లోనే గానుగెద్దులాగ రోజులు గడి పేసూ, ఎడుగూ పొదుగూ లే9 జీతంతోటే కాలం గడిపేస్తున్నాను.

ర ఒక్కొక్కప్పుడు ఎంతో బాధనివించేది. ఎన్పుడూ ఉలన్స్‌ నీల్కుల్లో తిరు గుతూ, నలగకుండా కారులోంచి దిగే నా సమవయన్కుల్ని చూస్తూూకే చాలా బాధనిపించేది బి, ఏ. యూనివర్శిటీ థస్టువచ్చినా నా ఖర్మ నన్ను తాలూకా ఫీసుకే దారితీనింది ఇది ఈర్ష్య కావచ్చు. లేక మరేమైనా కావచ్చును. కాని నేను మాతం ఆ భావనలకు దాసుడ్ని కాకపోయనా వాటికిమా ళం లొంగిపోయేవాణ్ణి కొన్ని సమయాల్లో. .. ఈ పెచ్చు ళగులు అలాట లిఖితాల ననుసరించి వుంటాయి. హిమాలయో తుంగ శృంగంపై నుంటాడొకడు; పసిఫిక్‌ మహాసమ్ముద్రపు నీలితోతుల అట్టడుగున నుంటాడు మరొకడు, ఈ ర0డు ఆందులమధ్యా మానవాళి నడుస్తు, టుంది. ఈ విభేదాలు మన ఆదృష్టంపైన అధారపడి వుంటాయి, ఆదృప్ష్పవంతుడు సహారా ఎడారిలో నడుస్తున్నా, అతని కాలికింద ఇసుక బంగారు ధూళిగా మారుతుందేమో చెప్పలేనుకాని, మరిహ దురదృష్ట వంతుడు బంగారుకొండ నెక్కి (తవ్వటోతే మాతం ఆదికాసా సాపరాయిగా మారి, చేతిలొని గడ్డపలుగు కాలిమీద పడ్తుందని రూఢిగా నా అనుభవాన్ని పురస్కరించుకొని చెప్పగలను. మానవుడా । విధివిలాసపు అపహాస్య రేఖలలో నువ్వు నిలబడటం "కేవలం మిధ్య! సీటీ చేప. విహంగంగా మారలేదు, దివిలో నున్న చుక్కలు నేలపైని రళ్నాలుగానూ మారలేవు. ఇది (పకృతిలో నున్న రహస్యం, ఈ రీతిగా తరచు మనస్సులో తుఫానులు రేగుళూ సర్తుమణు గుతూండటం జరుగుతూండేవి. ఆఫీసు ఐరువుళో ఈ తలంపులు అణగిపోతుండేప్‌, కౌన్‌ ఎలాగైనా విథిబంధాలను (తెంచుకుని, ఒహ లవ్‌ధికారినై సర్వసుఖాల్ని అనుభవించాలనే కాంక్షకూడా తరచుగా నీడలా నన్ను ఆనుసరిన్తూం డేది, (శ్రావణ మాసపు తొలిరోజులు, తొలకరి వానల్లో చిగురులె త్తే లకా కుంజా వళితో బాటు నాలో కృశిస్తున్న ఆక తొక్కనారీి మళ్ళీ తలెత్తడం ముద లబ్జాయి.

(రోజు ఆదివారం కౌబట్టి మా అరగుమీద ఆఫీసు 'ఫెన్స ముందేనుకొని కూర్చున్నాను. స్కూళ్ళకి ఎండాకాలం శలవులింకా అవలేదు, చె లైన ఇంటిదగ్గర్నే వున్నారు. నా ఆఖరుచెల్లి నాలుగేళ్ళ ఇందిర నా చాపమీద బోర్లగిలా పక్షుపనిి పలకిమీద సుద్దతో పిచ్చి బొమ్మల్ని గీన్తూోంది ఇందిరంటే నాకదో విధమైన మమళత. ఎంత వినుగ్గా వున్నా సరే, “అన్నాయ్‌” అంటూ వెనక నుండి నా వీపు నెక్కే నాచెల్లెల్ని ఖచ్చితంగా ఆడించీ తీరేవాణ్ణీ విన్నయ్య” ఆంటూ లేచి గంతుబువేయాడం మొదలెట్టింది మేము వీథి అరుగుమీద ఉండటం వల్ల ఒక వంద గజాల్లో వస్తున్న మౌ చిన్నాన్న “ఛేషాచలం, పీన్నమ్మా కనుపషించారు | అప్పుడు శేషాచలం పిన్నయ్య నందివాడలో హైస్కూలు హాప్పరుగిరీ చేస్తూండేవాడు. ఉన్న ఒక్క రూతురూ తొమ్మి దే రాకముందే ఇహలోక య్యాతని పూర్తిచేసుకుని పోయింది. అవ్పట్నించీ ఆయన్లో సంతోషం అనేది పూర్తిగా నళించి పోయింది (పతి వేసంగి శెలవులోనూ ఒక పది రోజులు మా ఇంట్లో పిన్నమ్మతో సహా వచ్చి గడుపుతుండేవాడు మా పిన్న తల్లికి విలలంపే చెప్పలేని మవమళ. ఆందులోనూ మా రెండో చెల్లి తార ఆంటే అఆసుకి తగని (పేమ. ఇరా. తనకూతురూ, ఇంచు మిిచు ఓఒళ వారం రోజుల తేడాతో పుట్టారు అదీకాక, ఆదేమి విచిశమో గాని ఇద్దరూ ఒక్కలాగే వుండేవాళ్ళు. పిన్నయ్య, పిన్నమ్మ వీధిగుమ్మం ఇంకా ఎక్కుకుండానే, మా ఇందర చేస్తున్న హాడాప్పుడికి ఇంటిల్లిపాదీ బయటకొచ్చారు, లోపల బొమ్మల వెళ్ళిళ్ళు చేస్తున్న తారు మూడో చెల్లి కౌసల్యా, చేతిల్లో యూద టి, భా బొమ్మలోటే పరుగెత్తు కంటూ వచ్చారు.

10 ఆమాంళంగా పిన్ని తార నెత్తుకుని ముద్దెట్టకుంటూ, “ఏవేం! ఇంతనల్లగా మారిపోయాన్‌ ? బాగా చదువుకుంటున్నావా ? ఏ వే, కౌసల్యా ః నీ సంగీతం: ఎందాకొ వచ్చింది?” అంటూ వాళ్ళని ఆఅవ్యాయంగా పలుకరిస్తూం కే మా ఇందిరకి చెప్పలేని కోపం వచ్చేనింది. పలకా సుద్దా ఆక్కడే పడేసి లోపలికి వెళ్ళిపోయింది. దానికి కోవంకాని వస్తే, తిన్నగా వంటింట్లోకి పోయి, అమ్మ పక్కన కూర్చుంటుంది. పన్నెంగత్యేసరిక ల్లా భోజనాలయాయి, పంచపాళీలో శేషాచలం చిన్నాన్న ఉయ్యాల బల్లమీద కూర్చుని తార కౌసల్యలకి తను తిచ్చిన బిళ్ళల పొట్లాలు ఇస్తున్నాడు. సనేమిరా తనకు వద్దని ఇందిర లోపలికి పారిబోయింది. మా నాన్నగారు ఈజీచైర్‌ వేసుకుని ఆ ఏడాది స్కూూలుపైనల్‌ పన్లిక్‌ _ పరీక్ష అన్సర్‌ పేపర్లు కరక్షన్‌ చేస్తున్నారు ఇవతలగా నేనొక చావ వరచుకుని ఆఫీసు పయిళ్ళు తిరగ వేస్తున్న. నిజంగా తాలూకాఫీసంపే ఒక భూతల నరకం అనుకోండి, అందులోనూ మరే ఆసీవు గురించి కూడా నాకంతగా తెలియకపోయినా. ఈ తాలూకా ఫీసు గురించి మ్మాతం కుణ్ణంగా తెలసుకోగలిగాను ఆ ఆఫీసులో పనిచేసే తాబీదారు లందరూ యరయ్మతాలకు తీనీపోరు కాలేబికో గడిపిన జీవితానికీ ఇటు తాలూకాఫీసు జీవితానికీ ఒక అఖథాత మయిన భేదం పుంటుంది. సంతోషం, ఉవ్ప్సాహం అనేవి మొదట్లో ఉన్నా [క మంగా కొద్దికాలంలో నే, రోహిణీ ఎండల్లో లతాకుంజాల్లా వాడి, మలమలా మాడి నేల రాలి మనై పోతాయి. గానుగెద్దులు అయినాకాస్త నయం ఆనిపిస్తుంటాయ్‌ు సాఠకొత్తు చితగు పని భూతల అవభలారమే అన్నట్లు "హెడ్‌ గుమసాగారు తన చెలాయింపుని ఆహర్నిశలూ చూపిస్తూంటాడు,. నరకలోక జీవితంపట్ల నాకు [వత్యేక మెన వూహలేమీ లేవుగాని, ఒకవేళ ఇటు నరకాన్నికూడా కాదనిపిస్తుందా ఆనట్లుంటుంది. మా తాలూకాఫీసు. నోళ్లు తెరచుకొని మింగ బోయే 'పెద్దపులుల్లా "పేబుల్‌ మీద జు ఎదురు చూస్తూంటాయి ఆతరు వాత జంతువుని మింగేనీ చెట్టుకు చుట్టబెట్టుకుని, కడుపులో ఆ జంకఠువు

క్ట క. ఎముకలన్నీగూడా విండీచేనే కొండచిలువలాంటీ హెడద్‌క్షార్కు ఆ తరు వాత “*నవనాడుల్నీ దంధి చేసాను జాగర్త 1” ఆంటూ పంచపాళ+లో పరమ పద సోపానంలోనున్న తా సీల్లారు, అబ్బా ! చాలు చాలు, మూడేళ్ళలోనే తాలూకాఫీను గుమాసాగికీ చెయ్యడంలో సునాయాసంగా 80 ఎళ్ళ ముసలి తనాన్ని సంపాదిందవేశాను ఆంటే, అబద్ధం కాదు. తెల్లారింది ₹ఇగాయతు, రాతి మళ్ళీ పడుకోటోయేవాకా ఆఫీసు భయం, హడావుడీన్ను. అన్నపానావలు మాట క్రేన్‌ ఆయినాసరే ఆఫీసు వని మాశం నాగా లేః౦డా చెయ్యాల్సి ౦ చే, లేకపోతే “ఉద్యోగాన్ని తీసి పారేస్తాను జాగత్త అన్నట్లు తాసీల్హారుగా రి కంర6 గప స్డే నవనాడు లూ తెగపోతాయి. కౌలేవే రోజుల్లో మైకముఎదు నిలబడి. మానవ స్వాతర్మత్యం సె9 డిబేట్లల్లో ఫస్టు పోజు గెచ్చుకున్న ఏ మొనాడైనాసరే, ఇక్కడ మూడురోజులలోనే బండెద్దులాగున తయారవుతారం కే వింత కాదు ఆత్మ గౌ.వం అనేదానికి ఆరంలేదు, నిజు) అంపే ఏమిచో మరచిపోవాలి, చెగ్యంమాతం ఇంకో అరంగుళం మందంకొని "హెచ్చితేస3, అన్నీ సర్టుక పోతాయి, ఎన్ని డక్క్ళామక్కీలనయినా తీనొచ్చును స్పర్శజ్డానం కొంచెం తగ్గాలి ఒక్క మోతాదుగా కనీసం ఆఫీసులో నున్నప్పుడయినా చెముడు దనాన్ని అలవాటు చేసుకోవాలి (లేకపోతే హెడ్‌గుమాన్తాగారి నిత్య రిమూర్కుల పారాయణ వినడానికి కొంచెం విసుగు కిలుగుతుంద్రి, ని దమతళత్ము దనాన్ని కాస్త ఆవలంబిస్తూండట ) (శే రుస్కరం. భయం అంక ఏమిటో తెల్పికోకూడదు. అసలు మరపు అనే తొమ్మిదో గుణానికి (ప్రాతినిధ్యం ఇవ్వాలి. ఇన్ని రీతులుగ నిన్ను నీవు తయారుేేేసుకుం టేనేకాని తాలూకా ఫీనులోనే కాదు, మి ఏ ఆఫీసుళోనూ చలామణీ ఆపలేవు. ఇవన్నీ తొ:దర్లో వట్టు బడ3 పోయినా, [క మేపీ వాటంతట వే ఆలవాటవుతాయి-౦డి. నా తాలూ కాఫీసు గవానభ -ల్లో ఇ-*తశకంపే ఏమీ లేవింక. “ఎరా. అవవారంపూటకూడా ఆ 'ఫెశ్ళేమిటి? ఏ మంగ్యతిగింకి కూడా ఇంక హడావుడి వుండదుూో ఆన్నారు శేషావల) పిన్నాన్న రామనంటన । (పతీవాళ్ళ్శకి గుమాూస్తాలపై ఇంత జాలి ఎందుకో : (ఎవగిం వింటే సరిపోతుం దేమో

క్రి ఈస్పిగ్ప చెయ్యను చినాన్నా : ఈ4 ఫెళ్ళాని రేపు సట్‌ మిట్‌ చేయ్యాలి.” “ఊ* చెయ్యకపోతే తలకొట్టి మొలేస్తారా? ఏమిటా ఇది? మనిషివి శ్రూడ్రా వానపాములా తయారయావ్‌ి ;” ఇగి తప్పదులే చిన్నాన్నా* అనేశా ఫైళ్ళల్లోనుంచి తవ త్తకుండానే, “రన్స్‌ వెధవ ఉద్యోగం, వెంటనే మానివెయ్యి. ఈ మాతం బోడి జీతం మరెక్కడా దొరక్క పోదు” అన్నా డాయన కొంచె) ఆసంత్భ వ్రగా. మా తండి మాతం మెదలకుండా పేపర్లు దిదుతున్నారు, ళా శు

అనలిదేం ఖర్మ ! ఈ ఉద్యోగం దొరకడానికే ఎన్ని యాతలు పడ్డానో ఆ భగవంకుని కెరుక. ఆలాంటి ఈ ఉద్యోగాన్ని వదిలయ్యమంటే గుండెలు “ఈ ఉద్యోగాన్ని మానేనీ ఏం చెయ్యమంహావ్‌ చిన్నాన్నా*” అన్నానుకాస్త కుతూసలంతో,

“ఇంకో మంచి ఉద్యోగం చూసుకో.”

“ అంత సులభంకాదు చిన్నాన్నా.లో

“*ఎందుక్కాదు ? అంతగా కావలి స్తే ఓ రండు వచ్చనోట్లని విసు ర్రే వాలు, కాళ్ళదగ్గరకు పరిగెత్తుకుని వస్తుంది ఉద్యోగం" కాస్త చెయ్యెగరేసూ ఆన్నాడు.

ఆయన చెప్పిందీ నిజమే, ఎంతమంది నిజానికి దమ్మిడీ ఎత్తు విలువ చెయ్యక పోయిన్హా లంచాలిచ్చి మంచిమంచి ఉద్యోగాలు సంపాదిస్తున్నారు, దాంతోమా నాన్నగారు అందుకున్నా రు,

“ఆదీ విజమేం కొని, ఇప్పటికి వీడి చదువుకు తగలేసింది చాలు, ఇంకా ఎక్కుర్ని౦చి తెచ్చి పొాయ్యగల్ననా ఉద్యోగాలకోసం ఇ”

“అయితే నికేపంలాంటి పిల్లవాడు విలువునా ఈ ముదనప్తపు ఆఫీసులో కృశిన్తూండమంటావా* నమాన ధోరణిలోనే చిన్నాన్న అన్నాడు. “ఆయితే, మరేం చెయ్యమంటావో చెప్పు.”

వట

“చాల్బాలేవయ్యా! వజ "లాంటి విల్లవాడ్ని అన్యాయంగా తగలెన్తూనూ, నిక్తు

ఇఎకో ఉవ్క్చోగం వాడి! చూపించడం చాతకాకపోతే, నేను చూపిస్తా లే,**

“చ్టేషాష్షలం | నువ్వనుకున్నంత చులకినగా దొరకదు, అదీగాక, వీ, ఏ,

డినీకి ఈ రోజుల్లో ఇంతకంటే వేరే ఉద్యోగాంక్కడా దొరకవు, కఎసం

నింమా థియేటర్లో బుీంగ్‌ క్లార్కు. పనయినా దొరకదు”

“ఆలా అయితే వె ,ఏ చదువు లేదు ఏం, ఆప్పుడెనా దొరుకుకుందంటావా

ఉద్యోగం . లేక అప్పటికీ దొరకదంటావా 7?

చూ నాన్నగారు మాతం నవ్వుకున్నారు.

నాకో నిక్షి పమె లోపల అణీగిపోతున్న చదువుపైన ఆశలు ఒక్కసారి

విజృంభిఎచాయి కాలేజీలో చదివే రోజుల్లో ఎం ఐ, తప్పక చదవాలని

ఎన్న కలల్ని కన్నానో * విజంగా నాకు ఇంకా పెద్ద చదువు చదివే గీత

వుందా ?

*ఏ(వా నరళింహం ఏమంటావ్‌ । మీ నాన్నకి చేతకాకపోతే, నేను చది

విసాను. ఎ). ఏ చదువుతావా ?

రెండేళ్ళ వ్‌ల్లగౌడ్నీ కర్చిగ్రే సీక్సి బిర్కుత్తు కావాలా ఇ ఆన్నలాగు ది

“*ట । తప్పక చదువుకాను చిన్నాన్నా ; అంచేకాదు. అుందుచోకూడా ఫసు ళు

కాసు తెనా”

మ్‌! నాటీ

“*ఏడిశావు లేవయ్యా చవటా। చాల్చాల్లే ।; ముుదు ఆనీ ఫెసృ చూనుకో.

వున్న కాస్త వుద్యోగం పోగలదు” అన్నారు నాన్నకాస్త విసుగ్గా

చెళ్ళున లెవమీన తగిలిన్లా అనివించడ. తోటి మళ్ళా వాస్టవికత నందుకున్నా.

పిన్నయ్యకి మాతం ఎళ్ళడ లేని ఆ వేశం పుట్టుకు ప వ్చింది. ఇహ 6డు

చేశులు గాలిళో అడిసూ.

“ఇగో అన్నయ్యా । నే;ంంతకు ముందే ఆలోచించా వీకికి యః ఏ,

చెప్పిస్తా ఆ నేనే చెవ్పిస్తా. అంతేకాని ఈ విధంగా పిల్లవాడు దమ్మిడీకీ

క!

కొరగాకుండా పోవటం నా కిష్ట్ణంలేదు, ఆ ఆాట్రోచించి చెప్ప” లేచి మడత ఒక్కనారి మా నాన్నగారి చూపూ నా చూపూ కలుసుకున్నాయ్‌, “*ఎవిటి దీనికి నీ జవోబూ

దం, కద భి జ సీ శైల సుప్రకాంత మానస సరోవరంతో ఒక్క అకా అనే బెడ్డముక్క చివాలని జాకి భావనాతరం*ల్ని ఉత్పన్నం చేస్తూంది. ఆ రాతంతా అమ్మ, నాన్న చాలా నేవు చర్చ జరిపారు, తను పస్తుకం ఆ వేళంలో ఏవన్నా చివరిదాకా ఈ మాట విలకడ వుంటుందా ? ఇటు. (పస్తుళ ఉద్యోగానికీ ఆటు చదువు, కాకుండా రెంటికీ మథ్య రేపడీలా ఆయితే? ఏమిటి చెయ్యడం ? కొని ఏ తల్లి తండ్రులు మాతం తము పృతులు చదివి అభిసృద్ధిలోకి రావాలన అఆఅశిచంచరు ? మాఆర్జిక లేమితనం మాత్రం ఓ గుదిబండలాగ మా ఆశల్ని నడినిట ముంచు తూంది. అసలీ వీ, ఏ కూడా మా జగ్గంపేట మెన త్త ధర్మమా అ-టూ దక్కింది తనింట్లో నాకు భోజన సదుపాయాలు చేసి, కన్నతల్లి కంటే హెచ్చు (ప్రేమతో మా మేనత్త నాకు ఆ రెండేళ్ళ బి ఏ చదువుకు తోడ్ప డింది. ఇటు కాలేజీ ఫీజుకీ, పు స్టకాలకీ కావలనీన డబ్బుని ఇంటిదగర ఆతి కష్టంపెన, ఒక ాక్క్టాప్పుడు పస్తులు కూడా పడ్తూ తమ ఖర్చుల్ని చాలా తగ్గించి. మా తండి పంపిస్తూండేవారు బి. ఏ, గో యూంివర్శ్మిటీ ఫహ్హై వ్బాను లె 3 మెయ్‌ుక్‌తో ఇహ మరి ఏం ఏ చదివే దుకు స్తోమత లేక ఆగిపోయాను

మా పినళల్లి కూడా ఆ రోజంతా మా అమ్మకి చాలా నచ్చచెస్పంగ నన్ను ఎం. ఏ. కి పంఎపమం ఆపిడ చేసీ్సస హూశావుడీ ఇంళా అంతా కాదు

ళ్‌ / లే ఇ బన

లురా? మని నీ వు ఫ్రళం వేఎటి ? అన్నారు నాన్నగారు, ఆ మర్నాడు కాపీ తాగుతూ. మీ ఇష్తం నానా” అన గలి గానం జే వది ఎలాగ్రై తేనే ? విశాఖకో ఆడుగు పెట్టాను. బి ఏ. ఆనర్పు రెడో ఎడావి క్లాసులో జేశనుం అనర్సు ఆ రెండేళ్ళూ చదివి, థీసిస్‌ [వాస్తే ఎం ఏ డిగ్‌ ఇసారు. ఇవి మా యూరివర్శిటీలోని పత్యేకత లెండి మొత్రంమీవ అనర్బు లెఖ్బఐ న్నెవల్‌ సబ్దక్టు దొరికింది విశ్వవిద్యాలయ 1పాంగణ )టోక్తి మళ్ళ ఇంకక డిగీని పుచ్చుకొ నేందుకు మళ్ళా (వవేంంచా పతి నెలా నావ యాబై రూపాయలు పంపేందుకు చిన్నాన్న మాటిచ్చాడు మొదట్లొ పు స్తకొలకీ, కాలేకీ వీజూ ఎఎత లేవనుకున్నా ఓ రె. డొందలు కావాలి, తన వద్ధ ఉన్న నూట యాబై దూపాయల్నీ చిన్నాన ఇచ్చేశాడు. ఇహ మరి మిగతా సొమ్మెక్కడ్నించి తేవటం ? అప్పు తెన్తే ₹ ఎవరిసారు? ఆదీగాక, ఏం చూని ఇన్గారు ? నెంటు భూమికూడా లేదు ఉ-క బ్యాంకులో అని అఆనపోతే, ఆఅవలు ఆ పేరంపేనే మాకు పరిశయ3౩ లేదు, మరి ఇక పోతే ఒక్క ఇల్లు మాతం వుంది నెలకి ఇటు తర్నడీ తెచ్చే జీతలరాన్ల తప్పించి కే ఆస్ట ఆంటూ వేరే దమ్మిడీ లేదు ఏం చేయాలి? ఆర్టంకొక ఇటిల్లపాదీ సతమతం అవుతున్నారు, బెగో శీబదులు బలసుకోవచ్చునుగాని కవ్చేదెవరు ౧ ఓహ వేళ ఇచ్చినా తీర్చడం ళా (వస్తుత కాలంలో ఇటు ధనిక వర్గానికీ భయంలేదు ఆటు ఆఖరి తరగతివారికీ బాధలేదు కాని అంతంత మా(తంలోనున్న మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు మాతం ఇంప్లై సాఫీగా నకున్తూన్నంత నేపూ ఫరవలేదుకాని ఓ చిన్న చిక్కు నచ్చిందం టే మాత్రం చెకిపోయిన గోడగడియారంలా తయారవు తుంది

తక్కిన సొమ్ముక ఇహ అమ్మ చేతి గాజులే శరజ్యం అయ్యాయి పాపం నా కళ్ళముందే నా తల్లి తన చేతికున్న ఒక్క జత దింగారవ్పు గాజుల్ని తీసి అమ్మకానికని నాన్న చేళిలో పెడూంటే ఒక్కసారి గుందెల్లో వేయి రంపాలకోత అనిపించింది. ఇహ ఆక్కడ నిలువలేక బయటికి వచ్చేశాను. ఉపపంచంలో (ప్రశ్యక్ష దైవం ఆంటూ ఎవరై సా ఉన్నారంటే ఒక్క ఘాతృమూ ర్తి కన్న మరింకెవ్వరూ నాకు కనిపించరు తన సంతానంకోసం ఛఈన సర్వస్వం ధారపో పే మాతృ దేపత నాకొక దివ్య మహ త్తక భగవత్స్య రూపముగా నాటికీ. నేటికి అనిపిసుంది, ఆ రోజల్లా అన్నహితవులేదు. చిరనవ్వుతో నా కొరకు తన ఆభరణాల్ని వొలిచి ధారవోన్తున్న మాశ్ళ దేవతా స్వరూపం ఇంకా నా గుండెల్లో గుర్తుంది యం ఏ. ఆయిన తరువాత నేనూ ఓ ఉద్యోగం చేస్తూ నా తల్లికీ అంత కంటే పదిరెట్లు బంగారునగలు చేయించాలనుకొన్నా. కానీ, అ వాత్సల్యాన్ని, ఆ అసమాన త్యాగాన్న ఈ జీవితంలో మళ్శా బుణంగా తీర్చుకోగలనా ల ఇహ ఈ వాల్సేరుసంగతి చూద్దాం కౌ స్త లేటుగా జేరడంవల్ల హోస్టల్లో సీట్లు ఆయిపోయీయి ఆందువల్ల మరో యిద్దరు క్లాన్‌మేట్పుతో బేరి మహా రాణ్‌ పేటలో ఒక గదిని ఆధెకు తీసుకున్నాం అందులో ఒకరు రామా నుజం- రెండో అతను సూర్యం, రామానుజం నాకు కౌస్త దగ్గరి బందు వర్షాంకీ చెందినవాడు. మా రూమ్‌కి ఓ రెండు ఫర్లాంగగుల దూరంలో నున్న కాంతి భవనంలో భోజినం మా కాలేజీ యూనిపర్శిటీ అవరణలో నున్నందుచేత మా రూమ్‌కి ఎంత లేదన్నా ఒక మెగా పెచిలుకే వుంటుంది దూరం రామానుజం బాగా కలవారి బిడ్డడు. అదీగాక, కాలేజీలో జేరిన రెండెల్ల (శ్రీదటనే విబాహం అయింది! (పతీ నెలా ఇ-టినుంచి వంద్వవెన పంపి స్తూంటారు. అ త్రవారీ ఇంటినుంచి కూడా బాగానే వస్తూంటుంది. ఇదిగాక ఎదైనా కాస్త పండగొచ్చినా పర్వదినమొచ్చినా దిట్టలకని, వాటికనీ, వీటి

సి ఆ_త్రవారిద్వారా కొంచెం 'హెచ్చుమోతాదుల్త్లోనే సామ్ము ముడ్తూండేవె,

మే ఆతని అత్తవారుకూడా నాగా ధనవంతులు, ఆతవి పెద్దన్న ఆ రోజులలో (శ్రీకాకుళం జిల్లా కలెక్షరుగా ఉంటూండేవాడు, కాలేజీలో చేరిన వారం రోజులలోనే ఓ మంచి మోట!్‌ నైకిల్‌ తీశాడు. ఇహపోతే దుస్తుల విష యంలో సిల్కుతప్ప అతడు తక్కువరకం బట్టలు అతని రెండు పెడ్డ (టింకు పెెల్టల్ని వెతికినా కనబడవు ఇంక సూర్యం కొంచెం కలవాబ్ళ ఫక్కీలోనివాడే “రామానుజంతోపాటు తను తన తాహతు ననుసరించి రాలీనైకిల్‌ని కొనుక్కున్నాడు. దుస్తుల్లో కొంచెం చెప్పుకోదగ్గ ఖరీదై నవే ఉన్నాయి, వరి నా వివయంళో చాలా గమ్మత్తుగా వుంటూండేది నేను ఇంటిను-డి బయల్దేరే సమయంలో మా తండ తీసి ఇవ్చీన మూడు మిల్లు పంచెలు. వాటి పైని ఓ మూడు మల్లు చొక్కాలు, తరవాత ఓ రెండు కాకీ పంట్లాం లు, మరో ఆడు తెల్ల చొక్కులు వుండేవి ఉనయం ఎఏమిది అయ్యేసరికల్తా స్నానం నేని బట్టలు వేసుప9, మో అర గంటకల్లా పుస్తకొలు తీనుకొని బయచల్ద రేవాడ్ని. రామానుజం ఇంఠొ బద్ద కంగా కిసృతెరచి, మంచంమీద పడుకుని ఉండేవాడు, లేకపోతే ద తాన ధానం చేస్తూందేవాడు సూర్యంమా తం కౌఫీ టిపిన్‌ ముగింవ ఆద్దంముఎదు కూర్చిని, మీసొనికి మెజుగులు చెక్కుతూ ఉండేవాడు, హూటల్లో భోజనం అతయ్యాసరికల్లా తొమ్మిదయ్యేది, అక్కడ్నించి నడుచు కంటూ మెలన్నర పెనున్న యూసివర్మిటీకి నడకి సొగించే వాడీనీ. దారి వొడుగునా వుండే ఎలక్షిఫక్‌ స్టంభాల్ని తాకొతూ*, లెక్కవేస్తూ వెళ్తూండే వాడ్నీ, పుస్తకాల బరువుతో చెయ్యిమాతం తెగపీకుతూ వుండేది కాళ్ళు కూడా ఒక్కొక్కప్పుడు నా మాట వినేవికావు. కౌస్త ఎండ అధికంగా కౌ_నే చాలు, ఇహ నా బాధ అ పరమాక్మువికి ఎరుక, అరిగిన చెప్పుల నుండి రోడ్డులోని వేడి వంటికెక్కేది వానాకాలం పస్టే మరీ చెప్పట్లేదు. పూర్తిగా నూతిళోనుండి దిగి పైళొచ్చినవాడి అవతారంతో క్షానులో హోజు రత్యేవాడిని. సాయంతం రూంకి రాగానే ఆ బట్టలన్నీ పిండుకుని ఆరేసు కోవడం ఆ మర్నాడు ఉదయం ఏ బౌండు ెక్స్‌ట్‌ బుక్‌ తొనో ఇన్సీ) చేను కోవడమున్నూ,.

ఒకే రూంలో వున్నా మేము ముగ్గురం కలనీ కాలేజీకి ఏవండూ వెశ్ళేవిలేదు ఒక్కొాక్కాబ్చుడు సూర్యం, రామానుజ ఇద్దరూ కలిని వెశ్ళేవారు. నెను మాతం ఒక్కశ్ణే వెళూందేవాడ్ని, కాని వాళ్ళిద్ద తో కిలిసి వుష్వంగువలన నాొక చక్కని నకుపాయం పవుండేవె ఒఓఒశే మెయిన్‌ సద్ది ఒకే కాసు కావడింవల్ల వాళ్ళ జై పుస్త కాలోనే గడిపే సేవాడ్ని వాస తరగతికి కావలసినన్ని పు న్తకాలు కొనేశారు, ఆ దుచేత నాకు పుస్తకాలు కొనే బావ పూర్తిగా తగ్గిశోయిందనే చెప్పాలి. శ ర్ర*స్‌ రూలోహడా మా వైఖరి ఆదోలాగుండేది రామానుజం మటుక్కు ఉం రిజర్వు చేసుకున్నల+గున (ఫంట్‌ సీటును స్వంతం చేసుకున్నాడు. ఆందుకు నా ఊహలో రెండు కారణాలు త ప్రేవి. మొదటిధి ఏమంటే, ఫుల్‌ నూట్‌లో నున్న తను, ఎదురుగ్గా కాస్త _వక్కనే వుండే లేడీ స్టూ డెంట్స్‌కి కనపడేలా వుఎడేందుకూ, రెండవది లెక్చరర్‌ కళ్ళల్లో తనొక (శ్రద్ధగల బుద్ధిమంకుడుగా చెలామణీ ఆతభ్వ్యేందుకూన్ను, సూర్యం కాస్త నంసారపక్షింగా ఎక్కడో మధ్య సీట్లో ఇరుక్కునేవాడు. ఆతనికీ చందం (పక్కన కూర్పోడమం శే తెగ సరదా. ఎఎదుకంటే, _పొఫెసర్‌ లెక్చర్‌ ఇస్తున్నంత నెపూ, ఆయన కార్లూర్స్‌ని చంద్రం పెన్నుతో తన రఫ్‌ నోట్సుమీద గ్‌స్తూండేనాడు, సహజంగా చంద) కౌస్త బొమ్మలు గీసేవాడవటం మూలాన్న, తను వేనే కొర్జూన్స్‌లో 1పాఫెసర్ను ఒక నింహంగానో, చిరుళపులిలాగానో చక్కగా సరిపెళ్తువాడు. అవి సూర్యం మనస్సుని సూవంటురాయిన లె ఆక ర్షిస్తూండేవి ఎట్లాగయినా ఆ విద్యని నేర్చుకోవాలని తెగ పట్టుదల పవస్లైేవాడు సూర్యం. అందుకని ఎప్పుడూ చందం పక్కన కూర్చునేవాడు విధిగా.

నేను మాతం వతుక్కుని వెతుక్కు "”, ఫా లీగా వున్న ఆఖరు బెంచీలో కూర్చునేవాడ్ని. అందుకుకూడా తగిన కారణాలు లేకపోలతేదు క్తానులో ఫస్తు రావాలన్న కాంక్షతో, ర్మాతిళ్లు రెండు మూడు గంటల్తాకా

"మేలుకుని చదివేవాడ్నిం ఆందుచేత, కాసుకో కాస్త ఎక్కువగానే కునుకు ప సేది, ఒక్కొాటకగసాక8 పూర్తిగా మువాన్ని పుస్తకంలో "పెట్టని జోగు తుందేవాడ్నిః ఆయికే, నాకు ముందు కూర్చుంటూండే (పకాళరావు భారీ శరీరం (శ్రీరామరతీలాగ నన్ను పొఫెసర్‌ కళ్ళపడకుండా కాపాడు తూంచేషి కాసి నూ ఇంగ్లీషు వాఫెసర్‌ నేశంగారు మాతం వట్టుదలగా నన్ను పట్టుకునేవారు పారం మధ్యమధ్యలో '-ట్‌ ది స్టీపింగ్‌ లెన్స్‌ సీస్‌” ఆంటూంచేవారు, అంటే, నిద్రపోయే సింహాన్ని లేఎకండయ్యా అని ఆర్ధం చాంతో అందరూ వెనక్కితిరిగి కాస్త న్మదమత్తుని వదిలించుకునే బాధలో నున్న నన్ను చూసి వొట్ట చెక్కులట్వ్యేలాగున నెవ్వేవారు. కావాలని నాపెన నళంగా రిచ్చిన బీరుదాన్ని క్వారరీ “బనులో సారళకం న్‌ా లు ళు నకి చేసుకున్నాను. అయితే, ఆది మరోలాగున జరిగింది. క్షాములో న్నిద పోతున్న నింహం పరీక్షల్లో విజృంభించి, అన్ని ఫన్హు మార్కుల్ని వేటాడి తెచ్చింది. ఆ దెబ్బతో నపేశంగారు నాపైని అంతవరకూ _పయోగిస్తూ వచ్చిన హస్తాన్ని ఉపసంహరించుకున్నారు. నా క్లాన్‌మేట్స్‌ ఆందరికీ చాలా అశ్చుర్యం వేనింది. ఎప్పుడూ ఆఖరు సీట్లో కూర్చుని జోగుతూండే నల్లమందు భాయికి ఫస్టుమార్కు లెల్లావవృ్చాయా అని మరీ మనసులో తర్కించుకుంటూండేవాళ్ళు. ఆందరూ క్లాసులోని నా రూపాన్ని చూళశారేకాని నా రూులో రాతింబవళ్లు పట్టుదలతో యాపళ్చక్తిని చదువుకి ధారపో'సే నన్ను మాతం చూడలేదు. చివరకి, మా (పొఫెసర్హంవరికీ చాలా ఆశ్చర్యం వేళంది. ఎప్లయిడ్‌' మాత్స్‌ (పొఫెసర్‌ దగ్గర్నుండి నపేళంగారి వరకూ నను] క్లాసులో ఆనేక _పళ్నల్ని వేస్తూ, నొ బుద్దికొళలాన్ని తీ్మవంగా పరీక్షీస్తూండే వాళ్ళు, అదేం చిత మాగాన్నె మగళతగా నేను చెప్పే జవాబులు ఆన్ని ౩ టచ్యేవి, అప్పట్నించి క్షాసువో నాక్కౌా స్త గౌరవం ఆంటూ ఏర్పడింది, నా బీదరికపు దుస్తుల్ని చూసినవాళ్లు ఈసారి మాతరో పాపం” అనీ భారంగా విడీచే నిటూ భ్‌ ళు రులు నాకుపరోక్షంగా వినిపించేవి, కొంతమంది నాకు సహాయం చెయ్యడానికి

4 ట్ర ముందుకు వచ్చేవాళ్ళు. (ప్రతి నిత్యం సాయతం కాలేజీ వ.లెయ్యగానే ఇంటి బయతల్రేరి వస్తూంటే, చాలామంది నన్ను కొఫీకీ బలవంతం చే సేవాళ్లు. కౌని, వాళ్ళకి కష్టం కిలిగించకుడా, చిరునవ్వుతో తవ్పించుకుంటూందేవాడ్ని. దూరంగా వున్నంశపరకే మర్యాద. దగ్గరగా జరిగికే, గౌరవం కాస్తా మనకు దూరంగా జరిగిపోతుంది అసలు దూరంలోనే వుంది గమ్మ త్తంతాను ఇంకా నా కీబ్చటికీ చాలా డ్రా శకం. ఆరోజు క్రాములో రెండవ ప%ంయడ్‌ రాఘ వన్‌ గాది ఆయన మా స్తాటినక్స్‌ (పొఫెసర్‌,. ఫీకియడ్‌ మూడొంతులు అయింది ఇంతలో నోటీసు వచ్చింది ఇంట్‌ యూవర్శిటీ డిబేటింగ్‌ కాంపిటీషన్స్‌ లో పాల్గొనే వాళ్ల పేర్లీ వ్వమని దాని సారాంశం, ఏ అం౭శ-మీద మౌట్లాడవలని వున్నదో, దాన్ని వరో ఆధిగంటకల్లా మాట్లాడుతారు ఆనగా చెప్పతారు. ఈ అరగంట అపకొశాస్నీ సద్వినియోగం చేసుకొని, చక్కగా మాట్లాడాలన్న మాట మా తఈరగతినుండి ముగ్గురు చేక్షీ సూ డొట్సు, మరో నలుగురు మగవాళ్ళు పేర్పీ చ్చారు, జఆజందరూ ఉదండులే చివరకు మా సూర్యం, రామానుజం కూడా పేర్తి చ్చారు. “ఇంకా ఎనరైవా పేర్ల వ్వదలచుకుంటే....” అనీ రాఘవన్‌గారి గొంతు. (మొగింది, “నర్శింహం "పీరు వెయ్మ6డి సార్‌” అన్నాడొక సహపారి. సాకు ఎల్ట్ర0క్‌. ప్రగ్‌లో చెయ్యి పెట్టినలాగ అనిపించింది, అసలు నేను ఎప్పుడో నా హైస్కూలు జీవితంలో చిన్నచిన్న డిదేట్లల్లో పాల్గొన్నాను, అల ల | జై అంతే మళ్ళీ హెస్క్కూలు వదిలేయడంతో మళ్ళీ వేజ్‌ ఎక్కలేదు. ఒక్క సాకి బు]ర గిిరుమని తిరిగింది ( “ఏం నర్శింహం, ని పేరు ఎంటర్‌ చెయ్యనా ౩” పెన్‌ చేతిలో నూగిస్తూ, ిడ్రిగారు 1పొఫసర్‌, “వద్దు సాఠ్‌” అని లేచి నిలబడి ఆనగలిగా, క్షాసంతా ఒక్కసారి నావైపు తిరిగింది, “ఏం, అనుభవం లేదా ౪ మళ్ళా పళ్న.

జ స్రేజండ్తి “పోనీ. ఈసారి కై9 చెయ్యరాదూ ? పోటేది ఏమీలేదుగా ఇందులో.” “వదండి, నా పేరు వెయ్యెద అన్నా కొంచెం బెముగ్గా,

శ్‌ ళ్‌ కిస్స “పితైదు; నిర్మింహం మాట్లాడాలి అని క్షాసుళో నాలుగైదు గొంతులు

న. వ్‌ లాగే మమునా ర్‌ ప వించొయ. రాఘవన్‌ గారు కొంచెం కానులో లిఐ' ల్‌గా వుండేవారు. అందుకని, ఆయన పీరియడ్తలో కౌస్త నోరు ఎత్తేవారు “పు స్తకాల పురిగుకి వెలుగలటే భయం” ఓక గొంతు, వీపుమీన హంటర్‌ తో బల ౦ గొద్దీ కొట్రినలా ఆపిపించింది, ఈ క౧రం తప్పక శ్వామలదే. విజంగా నాకు చాలా ఆళ్చర్యం౦ వేసింది అప్పటిదాకా నాక్క స్త గార వాన్ని ఇహ్తా పచ్చేవాళ్ళంతా ఇప్పుడీలా నన్ను ఆవహేళన చెయ్యడానికీ తయారయ్యారు ఒళ్ళంతా లేళ్ళూ, జేరలూ (వొాకీనలా గగిపింళ్‌ న, ఒకర్ని ఆవహేళపససనే సమయుకా*, ఖర్మకాని వస్తే, ఎఎళటి నెక్కరు సంబంధిమున్న (పాణికూడా వెనుదీయడఎపే ఆశ్చర్యం కాదు, ఇంకా ఎ౨నేక రకాలుగా కామె [టీ ఐ క్తాసుగో _పసాకిత ౦ ఆవుశున్నాయి. “ఏం నర్శింహం పెలుక వేం?” కొంత విసుగ్గా _పొఫెసర్‌ గొంతు విసీపిం %౦ది,

జయనవకీ మాట్లా ఎ వేతగాకిపో కే, అంతలా (బకిమాలడిం ఆఅనవసక౦ ” సన్నగా సుశీల గోంతు వినవజింగి. కాసులో పకపకలు ఎక్కు వయ్యాయి, ఈ చెబ్బతో ఎవరెన్లు శఖవా(గ్రాలనుండి హందూ మహాసంటిపు ఆట్టషుగు లోముర్లోకి కాలుజారి పడినంత పనైంది. ఆఎ4ట6౦౨ [0

ణి “నా పేరు వెయ్యండి" నా గొంతునుండి కాస్త ప్‌గ్గరగానే వెలుపర్హాయి మాటలు, ఎక్కడి నవ్వు లక్కడదే మాటుమణిగాయి, చిత్తుగా తాగి తూలేవాడికి ఈడ్చి చెంపదెబ్బ నిన మైకం ఎలా గి్యిరుమని దిగజారుతు.దో, అల్లు నాలో ఆంతవరకూ ఆవ"౦మకునివున్న పిరికితనం కాసా ఏక్కసి ఓ క&ణంనేపు మాయమైంది. , ఇెబ్దంగా తల వంచుకుు కూర్చున్నాను, పీరిహుడ్‌ ఆయి పోయింద ఇంక నాకు క్లాసులో ఉండిబుద్ది వెయ్యలేదు. నెమ్మదిగా లేచి, ఒయటకు వచ్చేశాను. ఆప్పుడే యూగిపర్శిటీ టవర్‌ క్లాక్‌ వన్నెండు కొట్టింవ. రోడ్డు మీద నడుస్తూవుం టే, ఎండ నెత్తిని మాడ్చి వేస్తోంది. ఆసలే అరిగి, శధిలా వఫస్టలోనున్న కాలి చెవ్పులు కరుగుతున్న రోడ్డు తారుకి ఆంటుకుంటున్నాయ్‌. అసలే మనస్పంతా సిగ్గతోనూ, కోభతోనూ ఉడికిపోతోంది, దానికి తోడీ మండే ఎ౨డ. ఏం చెయ్యను । అసహాయుడ్ని. నేనేకాని ఓ లకెధికార్ని ఐతే? నాకేకాని ఆందరికిమళ్లే మంచి ఉలెన్‌, ట్వీడ్‌, సూట్టుండి 1పతి నిత్యం ఓ మాంచి మోటర్‌ 'వెకిల్‌ పెన కాలేజీకి వస్తూంయటే, బహుశా నేనీరోజున పొందినలాంటి అవమానం పొందలేక పోయేవాడ్నేమో ఎందకంళజటే కనీసం నా విలువైన చుస్తులకై నా అప్పుడు కాస్త గౌరవాన్ని ఇచ్చేవారేమో 1 అసలు వేషానికి హెచ్చు [పాతిశిద్యాన్నిచ్చే ఈ గుడ్డి రోజుల్లో ఆ నా ఊహ సఓఒఃనేనా నమ్మకం. అవమానంతోనూ, [కోధంతోనూ కన్నిస్శ వచ్చేట"త పర్యం త౦గా వుంది, ఇంతలో సూర్యంకూడా 'నెకిల్‌ మీద వచ్చి, నా (పక్కనే ఆగుతూ *ఏం న్మ్నింహ:ం |; ఈ రోజు కింక కాలేజికి [ఫె చ లివిచ్చాననుక: టాను క ఆన్నాడు “"జొను” అన్నాను ముక్తసరిగా, 'నెకీల్‌ని ఒక చేత్తా పట్టుకుని నా పక్కనే న౩స్తూ “చూడు నిరసి)హం రేపే ఎలక్షన్‌ మవ ఓపెన్‌ ఎయి! స్టేకలో జ ఎగుతుంది,. ఎవళ్ళు ఆందుటో

0టె

'సాక్షయితే వాళ్ళని మన యూనివర్శిటీ తరపున ఢిల్లీలో జరిగే పోటీకి వంపిస్తారు, (పతి కాలేజీనుంచి మనకి రేపు ఘట్టి పోటీ తగుల్తుంది. ఆందులో రాజమం(డికాలేజీనుంచి చాలా ఘట్టి అప్బ్పోజబిషన్‌ పస్తుందంటు న్నారు. అసలు నేనుమాతం వూరికే తమాషాగా 'సేరిచ్చాను కాని లేకపోతే నా మొఖం నేను నెలక్ట్రవుకానా ఏ(విటి ౩” చెప్పుకుంటూ నా [వక్కగా నే నడు స్తున్నాడు సూర్యం, నేనువూ(ళం ఏమీ జవాబు చెప్పకుండానే మనస్సంతా వేదనతో కూడుకుని వుంది, రేపువాని ఆవకళవకలుగా నేజెక్కి మాట్లాకి తే ఇహ నా గొరవం పరువు (పకిష్టలూ గంగ పాలౌతాయి. ఆన్ని కా లేబీల వాళ్ళు పాలట్తొంటారు, అబ్బా : ఎందుకలా క్లాసులో నా పేరిచ్చాను 7 తోటి విద్యార్గులు వెక్కిరి స్తే ఉ[కోషంతో ఇచ్చానంతే,. శుభంగా వూరికే వుంపే ఎంత బాగుంటుందో | రేపుకాని నేను సేజీమీద కాస్స ఏమా మెనా నట్టి తే ఇహ మఏ కాసులో జరిగే రభనెంతలాగుంటుందో । అని మనసు పీకుతూంది.

“ఏం 1 నరసింహం ః నువ్వు తప్పకుండా సెలక్టవు కావు”

“ఆని నువ్వు పొరపాటు పడ్డున్నావా ఖో

జక్షాదు ఈ మాటల్ని సుశీలే క్షాసునుండి బయటకు రాగానే అందోంది*” నిజంగా నాకు మతిపోయింది. ఇది ఆవమానం చెయ్యడంకదూ ? క్లాసులో అంద[కీ వినిపించేటట్లు నన్నవప హేళన చేసింది చాలక, ఇంకా సనా వెనకాల కూడా ఈమె ఇంత అక్కసును వెళ్ళబోయడానికి నేను ఆమెకి ఏమి ఆపకారం చేశానని ? ఎందుకామెకి నామీదింత జుగుప్ప ?

“సూర్యం ఎవశ్ళెలా అలోచించుకున్నా, నన్నేమన్నా అనుకున్నా నాకు పోయేది ఏమీలేదు అ నేళాను కడుపులోని మంటను కాస్త బయట పెడుతూ, కా సేపు తనూయించుకున్హి సూర్యం అన్నాడు, “*వోసికాని, (పస్తుతం నువ్వు మన రూమ్‌శేనా వచ్చేది ల్‌ో

*జ్హు (ఇ

“సరే పద, పోదాం. కాస్త జనరల్‌ నాలెడ్డి పుస్త కాలన్న తిరగే నేనే కాని, రేప నేజిమీద ఉన్న కస్త పరవూ నిలబడెటట్టు లేదు. “శీలాగో అన్నాను, ఆ మక్నాడు సాయంతం ఆరవసోంది. యూ:పర్పిటీ ఓపె5్‌ ఎయిర్‌ వేజ్‌ చాలా కక్కగా అసుర్భబడివుంది. మైకులూ, లౌడ్‌ స్పీకర్తూ, మాంచి పవర్‌ ఫుల్‌ ఎలకీ9క్‌ లైటీు తోటి ఆ [వదేశమంతా చాలా కోలా హలంగా వుంది (పపంచంలో హెచ్చు హంగు, హడావుడీగల స్థలాల్లో కాలేజీ కు ఆ గతాంబూలం ఇవ్వాల్సిందే. ఆందుళలోనూ ముఖ్యంగా _శామాలు, మీటింగులూ, టీపార్టీలూ జ' గెటప్పుడు మాతం మాంచి పనందుగా వుంటుం:లెండి, ఏవిందో విద్యాం, వివ్యార్థినులు చాలా హళశావీడ్‌ - ఆటూ ఇటూ గికుగుకుంటారు. ఒక్కొక్కుచోట నలుగురైదుగురు కలనీ నిాబడి ఏవ(టో మీటింగులూ, పని వున్నా లేకపోయినా ఆటూ, ఇటూ =. రూం, నిజాన్‌ కిప్పును ఎ-తో జా్యాగత్రిగా ముస్తాబె, 6మ కుష్ను ఇరీదై ఆకిర్షణీ యపు దుస్తులో వసారు పెళ్ళి ప దిలోబాడా ఇం కోలాహల”గ వుంటుంవా ఆఎ అఆ పిస్తుంది, దమయ తి, _దౌవది మొ'లైన ఇతిహాస నాయికల స్వాయంపర +ృళ్యాలు చాలా కోలాహలంగా పున్నోయని [(గంథాలో చావవాను, కాస్తా సజ, కంగా ఈ కాలేజీల్లో జరీగే కోలాహలంతో అవి పదవ వఎతేశా వుంటాయా ని సాఠో నాకు అఆనుమూనం వస్తూవుంటు ది, మా యూనివ్శొటీలో చదువుతున్న వివ్యారి, విద్యారిను లందరూ హాజ రయ్యారు, మాయూ”వ టీలోసున్న ఆగ్నె జా లేజీలనుండి పొటీవేనే విద్యారులు వచ్చారు వీకందర్లోనూ ఎవరైతే ఫస్టు పసారో, ఆ వి న్యార్థిని మాయూ వృ్శటీ తరపున ఢిల్లీలో జ/ బోయే అంత ్వ్వశ్వ విద్యాలయ ఫోటీల్లోకి ప పుకారు, (ప్రార్ధన జరిగి ది యూ*వర్శిటీ వైన్‌ ఛాన్సెలర్‌ గారు ఆధ్యతత వహించారు. ఎక్కడివాళ్ళక్కడ కుర్చీల్లో కూర్చున్నారు పోటీకి పెటిన సబక్షు మెకులో

॥ వ. లు బటు ఊం

00 చెప్పబడింది. పోటీదారులు ఇక్కడా, అక్కడా చెదరి కూర్చుని ఆలోచించు కుంటున్నారు. ఒక్కొాక్కుళ్ళ (పక్కన మరో కొంతమంది చేరి, కాపలనీన పాయింట్సుని ఆందిస్తూ చాలా ఎంక రేజ్‌ మెం టిస్తున్నారు, అన్న వేలమంది జవాభాగోనూ రామానుజం, సూర్యం ఎక్కడ వున్నారో నాకు కనపడలేదు. ఆధ్యకువి తొలిపలుకులు జరుగుతున్నాయి జిద్దెస్‌ కూడా ఛభమతమ స్తానాల్లో నేజ్‌ మీద కూదయ్చున్నారు. ఆఖరు నీటుతో కూర్చున్న నాకు మాతం ఎవి(టో వళ్ళంతా జలదరి(ంప్పుగా వుంది, బు్యురలో ఆలోచనలు సబ్బు గద మని తిరుగుతోంది, సరిగ్గా అరగం టయ్యేసరికి అధ్యజడు పోటీ3 పారంభించారు. ఒక్కొక్క రికి ఐ దేని నిముషాలు ఎము ఒక్కాక్క- కా లేభీనుండి ఇద్దరిద్దరు వంప బడ్డారు, ఆప్పుడే ఎనిమిది దాటింది. లౌడ్‌న్చీకర్స్‌ళలో ఒక్కొక్కరి స్పీచ్‌ బాలా దాగా వినిపిస్తుంది. ఇహ మా యూనిపగ్శిటీ కాలేజీలోకూడా చాలామంది వంతైంది. మా క్షాను వాళ్ళ సంతొవ్నింది. ముందు కమల మాట్లాడింది. ఆ తరువాత రామానుజం. ఆ తరువాశ లత. తరువాత సూర్యం... ఇలా ఇంచుమించు ఆందరూ అయ్యారు. సుశీల వైజెక్కింది ఆమె తరువాత నావంతు, నేను ఆఖరి వాడ్ని. ఇ :చుమించు ఆ పోటీలో నాదే ఆఖరి పేరు సుశీల గొంతు అనర్గళంగా లౌడ్‌ స్పీకర్చులో ఖ.గని (మోగుతోంది, ఆమే చెప్పే | పతి ముక్కుకీ శోతలు నంతోవంతో *హియర్‌ హియర్‌”, “వండ ఫుల్‌” ఆ-టూ కరతాళ ధ్వనులు చేస్తున్నారు, ఆఖరీ సీటోనున్న నాశు మతిపోతోంది. అప్పటివరకూ మాట్లాడి వెళ్ళినవారి కంటే నేనేముంత గొప్పగా మాట్లాడగలనో నా కర్టం కావటంలేదు, రానే వచ్చింది నా వంతు, “నరసింహం, ఆనర్స్‌” లౌడ్‌ స్పీశిర్లో నా పేరు (పతిధ్వనించింది. ఒక్క సారి వళ్ళ తా భయా కమ్మింది సరన గా స్టేజీవద్దికు నడుస్తూవచ్చి, స్పేజి ఎస గ్రాటాం టే నాకు గుండెలు నోట్లో కొట్టుకుంటున్నా య"పించింది,

౧6

తెల్లని మీల్లు పంచం, చొక్కాతో మైకముందు నిలబడ్డాను. అంతవరకూ సూశ్తేసుకు9 వచ్చి మాటాడీనవోళ్ళంతా ఒక్క నారి గుర్తుకురావడంతో నామన స్పు చివుక్కుమంది, ఎదురుగ్గానున్న జనాన్ని చూడగానే మరీ భయం ఆనిపించింది, ఎలా మాట్లా డాలి? ఎటో?

సక్‌. “* ఎన్‌, వీగన్‌” అధ్యమని హుకుం వీనవడింది. “పూజ్య నభాపతీ ; గౌరవనీయులారా $”* ఆకి కషంపైన నా గొంతు పెక లింది ఏఏ మాట్లాడుతున్నానో నాకే బోధపడలేదు. మరుసటి నిమిషంలోనే ఎక్కడలేని ధైర్యం వచ్చి౧ది 1 పేతకలనుండి వచ్చే కరతాళ ధ్వనులూ, “న్టభ్రాష్న్‌" “వండర్‌ ”, “ఎక్సలుట్‌ ” = ఇలాటి మళంసనీయ పదాలూ వీశవిస్తున్నాయి. ఇంత లో *శలల్‌ $ొ నేజి డిగివస్తూఎటే, నిజంగా ఎంతో అబ్బా: చాలామంది నన్ను చుట్ట ముప్పేశారు. ఆభివందనలతో నా చెవులు గళ్ళు పడ్డాయి. “-టెగర్‌ ఆఫ్‌ది స్టేజ్‌ * ఆంటూ నా వనుక రేగిన సందడి ఇంకా నాకు బాగా గుర్తుంది ఆంండర్నీ తప్పించుకుంటూ, ఆతి కిష్టంపవైస యూని వర్శిటీ ఆవరణ దాటీ బైటపడ్డానుః ఇంకా అధ్యతు9 మాటలు లౌడ్‌ స్పీకర్లో రొదిగా విసీపీస్తు న్నాయి. ॥ రోడ్డ మీద సగం దూరం వచ్చేసరికి స్యరుమంటూ నా (సక్కగా ఓ కొరు ఆగింది కారు కిటికీినుండి తలదూర్చి “చూడండి అన్న సంబోధన విన వడింది. ఈ సారి గొంతుతోపాటు మునిషి ముఖాన్ని గు ర్తుబట్లాను- సుళీల £ “నమ నే” అంటూ కారు తలుపు తెరుచుకొని (కిందకు దిగింది సుశీల. *న్ఫవ్చు "నో అన్నాను కాస్త ముభావంగా, *ఈజ్ళాద్రృుట్రో కూర్చోండి” “అబ్బే వద్దండి !: మా రూ ఇక్కాడికి దగ్గరే” అన్నాను. “౫ నవర్రవాబేదు. ముందు కాంక్కండి”

0 /

“క్షమించండ్కి నేను మారూ.మ్‌కి వెళ్ళాలి” “మీరు ముందు కారెక్కండి” కొంత వీసుగు కనబడింది “*జబ్తూడండి ; ఇది నడిరోడ్డు, మీ గలా మొండి కే నే బాగుండదు, మంచిగ? ముందు కా రక్కండి. ” ఏవి(టీ అజాపన ?

క్‌ మం(త ముగ్గునిలాగున కా ౦క్కాను, కారు బయలు దేరింది జర్స్సీ వ్రూక్స్‌ ఎక్కడండీ ల్‌ో “*మృప్రోీర్రాణి పేటకో సింహాలమేడ (వక్క నందులో.ో ఒక్క సిముషం నిళ్ళబ్దం “పీరు ఈ పూటకీ మా యింట్లో భోజనం చెయ్యాలి.” “ఆక్క గ్లేదు స్‌న్ను ముందు వెళ్ళిపోనీయండి, “తప్పుదు, మీ రీపూట మౌ ఇంట్లోనే భోజనం చెయ్యాల్సిందే” నాకు చాలా ఆశ్చర్యం అనిపించింది. చాలా ఆసందర్భ౦ంగా కూడా అనిపిం చింది. నిన్న నన్ను క్లాసులో అందరి ఎదుట అవహేళన చేసింది చాల (పస్తుతం నా వీవంఏకాన్ని గుర్తించే కొమార యింత హు౨దాతనాన్ని చూసి స్తోందని ఆనిపించింగి. ఒక్కసారి ఈమె మనస్సును చివుక్కు మనివించాలని పిచ్చికోరిక కలిగి-డి" ఉఫ్‌ ర్రు నన్ను భోజువాన్‌ కి పిలవకింతో నా కేమీ ఆరం కావటం లేదు” అన్నా కొంచెం పదునుగానే. కళ 2 “అద్బేం మీ రెందుకు నన్ను భోజనానకీ ఆహ్వానిస్తున్నారో కాస్త కోరణ ౫ చెపితే...” అన్నా మళ్ళా ్ష “మీ రిచ్వాళ ఇంత గొబ్బగా మౌట్లాడ్తారని నేను అనుకున్న వూహ రై_బె నందుకుో

6 “క్షమించండి, నే నంత మెచ్చుకొన తగిన త మాట్లాడలేదు ?” “ఆని మీరు ఆనుకోవడంలేనే మీ బొదార్యం కనపిస్తూంది ” "వెంటనే నిన్నటి ఆమె నూటలణుి బ్మురళో (పళిధ్వసించాయి

పిర్ర యూనివర్శిటీ గోన్లే కాదు, ఇ టర్‌ యూనివర్శిటీ "లెన్స్‌ బడా ఫ సే వసారస్‌ చెప్పగలను.” లి అట్‌ “*క్రాని నాకు మాటలే రావని “ర్టిపై చేళరుగాొ అన్నా కొంచె) ఈనడి పు కు హ్‌నా గాంకుతో. నిజంగా ఆమెకు ఎంత బాధ కలగాలని ఈ నూట వనివూూనో, అంత బాధా ఆమె గౌంతులో స్యక్తం ఆయిందె, “అవును, అలానే ఆన్నాను. కొని [పస్తుశం నన్నె తిపొచవడానికి కదూ మీరా మాటల్ని గుర్తుచేసుకుంటు ? ఆనండి మంచిదే మీ ఆక్కనును పూర్తిగా చూపే మాట ల్నింకొ అనండి” ఆంది, నాకు చాలా ఆళ్చర్యఎ వేనిండి. నేను విసిరిన కరిన భావాన్ని ఆమె సుల భంగానే ఆందుకుంగ “క్షమించండి సుశీలా? నా ఉ ఫళ౦ పగదీర్చుకునేందుశే జీయినా, అలా అన్నందుకు చాలా బాధపడుతున్నాను అన్నా. “*మ్సీ చేత నా మాటని నేను తిరిగి అప్పచెప్పించుకున్నా, ఆంతేకదూ ? కరతో తలమీద బలంకొద్ట్‌ కొట్టి తగువాత పళ్ళా త్తాపడితే మా.శతం ఫలితం వుంటుందని నమ్మగలరా ౩?” నాకు నామీదే కాస్త ద్వేషం అనిపించింది పోక్టిగోముందు కారు ఆగింది. దిగండి ఆంట్రూ ళతను త. పుతీసుకినీ [కిందకు దిగుతూ అంది, ఓక్‌ 'పెప్ట భవనం ముందు నిలబడ్డాను భవనానికి ముందొక పెద్ద ఆవరణ. ఆందులో రకరకాలైన పూలమొక్కలు పె చబడ్డాయి. అక్కడక్కడా వెలుగుతున్న ఎలక్టి9క్‌ దీపొల కాంచిళో ఆ భవనానికి అఆ తో పె;తో ఆందాన్ని ఇస్తోంది,

౧90

ఓ 0డు 'పెద అబ్చేషియనుు పంగెతుకుంటూ వచ్చి, సుశీల చుటూ తొక

చో క్‌. ఓ! ళ్‌ చు లూపుకుంటూ తరుగుతున్నాలంిు. కాని నురు కణ.లొనే నన్నుచూడి కెగ మొళగిడం లంకీంచుకున్నాయి, నాఈ భయిమే%ంది. ఉబభజ్రనాల్రేను లెడీి, అవేమీ చె గ్య్యవ్‌ ” ఆటూ వాట్ని "పేరుపెట్టి సించే నరికి ల్లా చా వ్లీ నోళ్ళు మూమఘకున్శాయి జ 0డి.ల ఆంటూ అమె ముందుకు నడిచింది. అప్పుడే లోపల్నించి జయటికి వస్తున్న బ-(టోతును చూసీ “ఏం అప్పుడే నాన్నగారి భోజనం అయిందా ి అనడి౦ంె సుశీల, *జ్లేద్ర ఖే మీ. రేదో మీటింగుకు వెళ్ళారంటనే అందుకని మీ రొళన్‌ ఈతఈరవాతనే భోజనం చేస్తాన మవ్నారమ్మా” “ఆఫీసునుండి యెన్ని గ టల కొచ్చారు ౯ “సాయం[తం ఆరున్నరకి వచ్చి మ్‌ కి బ్బుకి వెళ్ళారు, ఓ ఆరగంట (కిందనే నచ్చారు క “సరే మ చిది. చూడండి న్మింహంగారూ మీరు ఆలా కూర్చొ డి. నేనిప్పుడే వసాను. అప్పడూ ; నవ్వు అగర్‌ నీ జాకీని లోపలికి తీసుకొనిరా” ఆటూ సుశీల లోపలకు వెళ్ళింది. ఆ యింటిగ చూసుం టే చాలా గొస్ప్స ధని కవర్ష క టుంవీకులుండే హుందా తనం కి నిపిస్తోంది నా ముందున్న సోఫాలు మట్టుకు చాలా ఖరీదెనవి, బహుశా సుశీల లోపలి కెళ్ళి తస తర్మడితో నాగురించి చప్పి నవ్వాయన దగ్గరకు తీసుకోని వెళ్ళడ మో ఆయన్ని నా వద్దకు తీసుకొని రావు మో చేస్తుంది భోజనమూ, ..

50 నా కౌరోజు ఏమిటో =దోలా గగిపించింది. ఆదీగాక, జంళటి పెద్ద అంతస్థు లోనివాళ్ళతో నాటోటి వీదవాడ్ని పరిచయం చేసుకోవటంలో నా కేమీ ఆర్ధం కనుపించ బేదు, మనస్సు అచేతనంగా వున్నా నా కాళ్ళు మ్మూశం శక్షణఎ నన్ను మౌ రూమ్‌క్‌ దారి సట్టించాయి. మర్నాడు విపరితమైని తలనొప్పి వట్టింక, కిళ్ళల్లో మంటగాహూడ అని పించింది కాలేజీకి పోవడానికి బుద్దిపుట్టలే ము నెలవు పెచ్రుని, రూంలోనే వుండిపోయాను. సాయంత్రం నాలుగళయేసరికి వ-ట్లాకా స్త కులాసా చిక్కి-డి నెమ్మదిగా బట్టలు వేసుకుని సము[ద పొడ్డుపు బయసప్ట 7ను. బీచ్‌ రోడ్డులో

ళ్‌ ళ్‌ (6 ఫథి అప్పుడే జశసందడి బాగా ఎప్కువై౦ది. ఇంతలో ఒశ కారునా వక్కగా ఆగిందిం సరా శ -డీ, మళ్ళీ సుళీబే కొమాల్చు....వళ్ళంతా ఓక్కసారి జలదరించినలా గనిపించి౨దిం మనస్సు వికిగి నేలపడిందా ఆనిపించింది. “మిమ్మ ల్నే.” ఇహలోకంలో పడ్తూ “నమ స్తే” అన్నాను, టక్‌ తథ లే అస్త ముందు కౌ రెక్కండి. మళ్ళ ఆజ్జా పూర్వక కంఠం వినిపించింది. మంతముగ్గు?లా కారెక్కాను. విజఃగాకాని కొంచెం మనం పరీక్షగాకాని చూ నేం ఒక్కొక్క గొంతులో ఎంక ఆజ్జ్ఞాపూర్వక శక్తి వుంటుందో ? కారు బయక్షరింది. *్పం౦0ద్రాకొ వెళామనురుంటున్నారు క ళం

ఊఅన్స్‌ల్రిక్రి *

ల్‌ బివాబై తే చెప్పానుకాని, నా గుండెల్లో ఇంకా భయంభయంగా వుంది, నిన్నటి నొ [(పవర్తన కంతగా ఆమె బాధపడతోందో 1? తనకున్న కోపాన్ని ఒక్క సారిగా చూపించే స్తే, వాన వెలినినంతగా గుండె గిటవుపరిచుకునేందుకు వీలు వుంటుందేమోకాని, కడుపులో కోపాన్ని దాచుకుని పెకి దమ్మిడీ ఎత్తుకూడా పంచి పెట్టకుండా వుండేవారి ముందు నిజంగా ఆ కోపానికి కారణం కలిగించే వాని మనన్సెంతలా ఖంగారు పడుతుందో | తేలుకుట్టిన దొంగవాడిలా గనిపవిం ఐంది. బ్‌చి దగర కొరు ఆగింది, కోరు దిగాం డై ౦వరు కొరును తీకుని వెళ్ళిపోయాడు ఉక్స్స్‌ (వోగాం ఏమీటి ౯ “ోపోగాం అంటూ ఏమీ బేదండి.” *స్యగ్రే, వందు కాస్త కాన్‌ తీసుకుని, తరువాత వీదికి వెళ్ళొచ్చు” ఆంటూ 'రెన్తా రెంటు వైపు దారితీసింది, “ఆబ్బేం ఇప్పు డెందు!1ండీ “వం, కొంపముఎచి ఇందాకనే తాగేశారా ఏమిటీ ? ఆయినా, ఫరవాలేదు,”

ఆది కాదండి! కాఫీ అలవాటు మానుకొని దగరగా నాలు గేళ్ళయింది.ో జర్టీపనో [ అదా సంగతి పోనీలెండి, మీరు తాగకపోతే నేను తాగాలి లెండి.” హోటల్‌లో కూర్చున్నా నన్నమాహపేకొని, నా కదోలా బెదురుగా వుంది ఎందుక ౦ టే కాలేజీకి శెలవు పెట్ట, వ హోటల్‌కి రావడమంటేనే ఎవ్మరనా చూ నే ఏమనుకుంటారో అన్న భయం. దాంికితోడు సరిగ్గా ఆవేళ మధ్యాహ్నం నుశీలకూడా కాలేబికీ వెళ్ళలేదు. మి మా ఇద్దరీ 1, ఆరా హోటల్‌లో ఎవరైనా చూస్తే ? అమ్మ బాబోయ్‌ | కాఫీ కప్పును నా ముఎదుకి తోన్తూ ఈ స్రీ సృ ప్తోంగ్మి* ఆది, “చెప్పాను కదండీ, నా కలవాటు తన్పిందని

లం శళస్పారి ప్రీ లెండి, పొరపాకెంది. ఈ ఒక్క సారీ మీ మడిన.0డి. బయటికి రండి. మళ్ళీ మిమ్మ ల్నింకొకసారి బలవంత పేటను.” ము డీకౌత్తిన పిల్లవాడ్డీ సముపొయించిన లాగుంది, ఎ శ మొ డినట్టు పట్టినా, బిల్లు నేనే చెల్లిచాను ఇద్దరం హోటల్‌నుండి ఓయటకొచ్చాం, డాల్చిన్స్‌నోస్‌ ౨ చేరకునేసగికి సొారంం[ తం ఆ ముదు దాటి. ది, హోరెత్తే సము దంలో దూరంగా ఓడొకట్‌ కనబడుతోంది అక్కడున్న వ! దిాడ పె కూర్చుంటూ -._ ఉ*ఆన్సుకోని విధ౨గా తటస్ట పడ్డాం కదూ 1” అంది సులీల, “కాను” అన్నట్లు తలూపి, మో రాతిపై కూర్చున్నాను “మీది ఒక విచిత వ్య క్రిత్వం” ఆంది సుశీల. ఈం టు 2” అన్నాకాస్త కుతూహలంతో, “అస్ని సుగుణాల్ని పొందినా, సహృదయత మీలో శూన్యం.” అనుకున్న తుఫాను సూచనలు నెమ్మదిగా కనిపిస్తున్నాయి. “బహంశా ఎదుటివారి గౌరవాన్ని మనస్సులో గుర్తుంచుకొని మసలడ౦ పతి మానవ్వడికీ భగవంతుడు (పపాటదించఉడు ” స్వరం కొంచెం కటువుగా నే వున్న దనాలి. మౌనంగా మాతం కూర్చుండిపోయాను బహుశా, కరీన హృదయులం టే ఈ తరగతివాళ్ళనే మో .. ఈర్ట్స్‌ శ్ర చెప్పింది అతరాలా పిజమంజడీిొ అనేళాను,. సుశీల తెల్లటోయి చూనీంది. ఎవర్నయినా “*ోచవటా” ఆని కోన “తోటి అంక, ఆ వ్య క్తికౌని నవ్వుతూ “దిత్తం॥ నేను చవటనేనండి” జిని అ చిట్రినవాడీ మొఖిన్న నవ్వుతూ ఒప్పుకుంటే, ఎంత భ గపాటుని ఆళను పొందుతాదో అంతా అఆయిండ్మి

బత ఆస్పల్టీల్రా , మీరన్నది అక్షరాలా నిజం కాన ఓక్క. మనవి. వఎలొనున్న సిగుణాల సంఖ్యనికాని మనం లక్క కట్టి ఆ తరవాత ఎదుటివారి దుర్లు బాలను కొలవడా! కి బయల్లే )తే మంచీడని జనుకుంటాను * ఆసా , రాయి సరిగా అనుకను చోటోనే వెళ్ళి తగిలి గి ళ్ళ ఛా ని. హతబుదురాలెంది శల. నిశేషగా మాతం నా వెపు చూసూ ఉంది €4 కా హ్‌ ఓ ఇ... వాణక పోయింది “పి రు నన పారం చేవంకునా,రు. నొ (సవ రన షయంగో నేన శదచిగా లీ టా ఆ అా=తే ౪) మాతం వుండను ఐలేమీఇ టికి భోజనా" కి తీ.” నిరాఒడివ నేను, మీ ఆబ్జ లేంచ బయటకు వెళ్ళివోయా ననేగా మీరు బాధ పడ్డ ఇ ఆండదురం కొరణ3ం వున్నా (పస్తుత ఎ మూష్ళం సను చెన్పలేను, ఐరకా ఒరి ఇఅఖి సాయాలకు ఆంకరాయిం కలగడం ౫ కీషం లేప” త్వా కాస తీవ ఇం నే. థు అ వాణీ] కీ

తసారన కళ్ళలో హటొ నను తీక్షణ గా చూస్తూ సకల స్తముగా వు డి హోయి డి “అదీగాక మవ? నహపారులం అన్న "టి నిజమే. కౌ” దాగా పురశ్కా రించుజ ని, మీ ఇఐట్లో వి స్త్రంవేనే._. అనాగంపణ్స్నీ భాలేను, మరోసంగ " కూడా (ప్రసుతం మీకు చెపితే నా బరువు కూరగా తగ్గుకుంఎ నేను ఏవవాడ్నిం మీ తాహకతుకి ఏ విధ గానూ న] తూగలీను నివా”్నా చెపాా అం కే మ్‌ ఇ'ట్లో నాకు చాలా చిన్నతశం వేపు చూడండి నేశేవ్‌ పుకాకత సుళ్ళతంవల్ల డీబే్ల్‌ ఉక్కగా మాట్లాదిన.తమ్మాశం చెల మీ ఇంట్లో ఆళథ్యం న్వీక3రించాల ౫) వుంచేమిటి ఇ కడుపుళోనున్న ఆక్కం. ఆఅ పయ తా ౨గా బయట? "చ్చే సోం",

జే = జీ కి ళ్ళముందొక్కసారి మిన్నువి గి మీవపడే సమయంగో ఎలా తెలదోళాడో మానవుడు అలా సెశీల కి ళ్ళప్పగిఎచి చూసూం 4ంతే, అ"డ నిశ్శఒత నాకోక్ష వీధ మైన జుగుస్నని క బిగించింది

మీకు అన్నట్లు నాలో కుసంస్కారం ఇవర్గ గౌరవాన్ని భంగపరచడం మొవలైన అవలక్షణాలు శేవని నేను అనను కాని, వై అంతస్తు పైన విల

ద్ర బడీ* [కింద రోడ్డ పెన పోయ్‌ నాలోని ఆ దుర్గ క్షణాలే మీరు ఎంచినందుకు ధన్యవాదాలర్పిస్తున్నాను. చేతనైనంత వరకూ ఆ లోపాన్ని దిద్దుకునేం చుకు...” నామాట పూర్తి కొ లేదింకా. “చెప్పండి. ,, ఇంకా చెప్పండి... మీ నాలుక క 0దినన్ని మాటలూ అనండీ మీకు చక్కని వాక్ళొతుర్యం వుంది. ఆ పైన కావలనీనంత విద్య కూడా వుంది, వృధా చేస్తారందుకు ? అనండీ* ఇవకిలివాళ్ళ గుండెల్ని చీల్చే మాట లేవో అనండి” సుశీల రుద్దమైన గొంతు అ కోళింంచివఏ, “క మించండి సుశీలా । అనవసరంగా మనకీ సార్నిహిఠ్యం ఎర్పడిందిం ఆః దువల్ల మనం ఆవార్దం జే -లకోవడమే తటస్టించింది. ఆంతకు మించిన 1(పాయోజనమూ లేదు,” ఆమె కళ్ళల్లో నీళ్ళు తిరిగాయి. (క్రిందనున్న సము[దపు కెరటాలతో పందెం 'వేసుకొనినలాగ కస్నీటి అలలు అమె ఏిళొల నయనాల్లో స్పష్టంగా ఆదృష్టవశత్తూ చుట్టూ ఎవరూ లేరు. “క్షమించండి సుశీలా! మీకు చాలా బాధ కలిగించాను. క్షాసుళలో ఫస్టు రావడం డిబీట్‌లో కొంళ ఖ్యాతిని తెచ్చుకోవడింవల్ల మీకు నా మీద సదిథఖి 1ప్రాయం కలిగిందనుకుంటాను. ఆంచేకాన్హి నా అంతరంగిక బీవన పద్ధతివి గూర్చి మీరు తెలుసుకోవలనినంత లేదు” ఆజ్తాన్సి.,. కనీ. జక్రాబట్రి సుగుణాలు, అధిక్యత అంటూ నాలో ఏమైనా కినివి నే, మీరు దూరంనుండి అర్హంచేసుకుంే మంచిది, అఎతేకొని, పద్మ౦ బురదలో నుండి ఉత్పన్న మౌతుందిన్న విషయం ఎవ్వరికీ ఆక్క ర్లేదుు" ఆన్నాను. ఇంక క్కడ నాకు నిలుచునేందుకు చాలా బాధ అనిపించింది, ఉన్స్పుర్రి పూ నాకు వేళ ఆయిందండీో అన్నాం శ్చమ్యాళాా మీకు అర్జంటు పనులేమైనా... కః

బైది ఈ జ్ర గ్ర అర్రంటు పనులు లేవగకోండి. ఆసలీ రోజు శే నేమీ చచవళేదు. ప్‌గాః ౦డు [పయివేట్‌ టూశిషను ల6న్నాయి, సరిగ్గా ఆరకల్తా వాళ్ళే శయ టికీ వెళ్ళి చెప్ప్నిరావాలి. అప్పుడే దిగరగా అఆరవసోందనుకుంటాన ”

నాతి

“*ఆ్కక్నేే్కే,మీరు (పయి వేట్లు చెప్పుతున్నారన్న మాట 1 ోఆ6., .ఒశ్క రెండేనండి ” “ఏ మా తం వగ్తుంది ౪" “థిర్స్‌ ఫారం ఉద వుతున్న పిల్ల వాడు అయిక, ఫిప్తువారం చదువుతున్న పిల్ల వాణీకి ఎ మిప్‌ లుుసాక” “త నేపు చెప్పాలి ? ర్రోజు గొక్ర్‌ గటి శలవుకొజుల్లో వమరోగ6ంట హెచ్చు,” బ తే ఈ పదమూడు రూపాయలే నన్నమాట మీ రాబడీ.” “నా సంపాదన మాతం ఆంతీ కాని, ఇంటివద్దనుండి నెలకో ౮0 వస్తూం టుదిో “ఆవవై రూపాయళు మీకు సరిపోతుందా ₹ో “నా ఖర్చుకి 50 చాలు.” “వ్వర్రి ఫు స్తకాలకీ, బట్టలకీ” “పు స్తకాలకు నాకేమీ ఇబ్బగ౧దిలేదు. మా రూమ్‌ మేట్పు రామానుజం, సూర్యంలు పష్పుగా టెక్స్‌ట్‌ లూ, నోట్సులూ కొన్నాయి వాళ్ళ వుస్తకాల్త్‌నే గడీపేస్తుంటాను న్‌ “సూర్యనారాయణ, రామానుజం, వీరు మీ రూమ్‌ మెట్బా ఖో ఆగ్బర్యంగా “డాన్సు క్షేము కాలేజీలో జేరిన మూడోరోజునుండీ, ఒవేరూమ్‌ లో ఉన్నా “వరి మీ ముగ్గురూ+ లినీ కాలేజీకి రూోరేల 2" “ఒక్క. కాలేజీ! రావడ,లోనేకాదు. మరే విషయ.లోనూ మా దృక్పథాలు కాస్‌ వేరిగా వుంటాయి. లెండి ఓఒక్కురూమ్‌లో వున్నా, మావి ఆదోరిక మెన్‌ దోరణు౫ఎో

ర “విభిన్న మన స్తత్వాలు.”ో

ఆం తే కావచ్చును,” ఓ రెండు నిముషాలు నిళ్ళబ్దతలో గడిచాయి. కన్నీటి చారికలు సుశీల కపో లంపినుండి, సము దప్పు గాలి హోరులో నెమ్మదిగా అఆద్యృశ్యం అయ్యాయి. ఇహ నేను బయల వెళ్చామనుకుండే సరికి, ఉట్టి ద్ర నాకోచిన్న సహాయ౫ చేని పెట్టగల5ా 2” ఆంద సుళీల. “చెప్పండి, వీలై తే తప్పక చెయ్యగలను, “దవ్రూడ్లండి నాకు 'న్చెషల్‌ నబ్దర్టు కో పోయిన పరీక్షలకీ మార్కులెలావచ్చాయో మీకు తెలుసుగా, నూటికి ముష్పయిరెంకు తెచ్చుకునేసరికి తలప్రాణం తోకకి వష్చన లా గై ౦దిలో వ ళం 6 ఉట లక “అందుకని ఫిలాసఫీకో* హిస్టరీకో మార్చుకోవాలస్‌ అనుకు టున్నా ”' *ఆబ్బే; ఎందుకండీ ।! మీరు పొరపాటు పడుతున్నారు, మెయిన్‌ సజ్జక్టు ఏమంత కష్ష *) రెదండి 1 “ఆని మీ రంటాగు, అసలు మీశనస్వ్నీ నూటికి నూరుమార్కులు వస్తాయి. కాసి, నాకు మాతం ముప్పయి అియిను తెచ్చుకు నేఎదు కే, (సాణం గజి గెజి లాడుకు ౨ది,ో నేను మాతం న్‌శ్ళబ్దంగా కూర్చున్నాను, మఠో నిముష నిళ్శబ 0గా గడీ చింది, ““వ్వీర్లు నాకు (గూప్‌లో కాస్త తెలియ ) పోన్దెమ్‌ రోజుకొక గంట చెప్పా అండి. “*క్ష మ్రించుఎతిి నారు ఇప్పుటికే రుడు ట్యూషన్లు న్నాయి,” (హోస్ట్‌ ఆ ట్య్యూషన్ల ని వదులుకోరాదూ ౪ “ఆంటే మీ వుర్రైశ్యం 7" “వాటివల్ల మీకు వచ్చేది పదమూడు రూపాయబలే?ా ౫

ద్‌ కస్ట బే క “నేన్ను ఆంళకు నాలుగు రెట్లిసాశ. నాకు రోజుకొక గంట చొప్పున తెలి యని (పాబ్షమ్స్‌ కస్త చెప్పాలండీ. న్‌ “ఇదెంత మాతం వీలు పడదండీ 1౫ “పోస్‌ ఫీజు మీరడిగినంతిస్తా ను,” “క ఆస శే లాభం బేదండీ.” “ఫీ వూవహానా కరంకావడంబేదు. మీరు డబ్బుకోసమేగా ఆ [పయివేట్లు చెప్పేది “ఆవును” ప్సర్రి ఆంతకం౦ టే నేను హెచ్చిసానన్నానుా ?” “స్ప్టశీలా మీకు ఓక్క విషయం మనవిచేపా, ఆ పె వేట్లు చెప్పడానికీ మరో కారణం కూడా వుంది. అఆ పిల్లలకి తల్లి పోయి నాటు గేళ్ళయింది,. ఒక్క తర్మడే ఎక్కడో ఆఫీసులో గుమాస్తాగిరీ చేస్తున్నాడు. పాపం, తన ఇద్దరి విల వాళ్ళనూ చెరో కంటా బెట్టుకుని, బంధువులె & బలవంతం చేసీనా వాళ్ళ కోసం రె డో పెళ్ళి చేసుకోలేదు. తను తిచ్చే తొ భైరూపాయలోపే తమ ముగ్గుకి జీవనాల్ని గడుపుకోవాలి. ఆతనివద్ద నేను ట్యూషన్‌ ఫీజుగా ప్రవ మూడు రూపాయల్నీ తీనుకునేది నిజమే, కాని, ఆ పదమూడు రూపాయలు ఆ పిల్లల పుస్తకాలకే ఖర్చవుతుందో” సుశీలా అదోలా వి తగా తన మనస్సులో కలిగిన బాధను (ప్రక్కకు నెట్టి నావైపు ఆళ్ళర్యంగా చూస్తూ.” ౩౦టే మీరు అఆ సామ్మును మీ కోసం ఖర్చు పెట్టథన్నమాట” ఆంది సుశీల 66 స్రజ్స లో “చాలా విచి.తంగా వుందండీ.” “మొదట్లో ఒకనెల అతని దగ్గరనుండి వదమూడు రూపాయలు తీనికున్నా కొని మరో వారంరోజుల్లో అతని నిజమైన పరిస్టితిని తెలుసుకున్నాను. తను [ల |

58 తెచ్చిన జీతంలో నావంకువోగా మిగిలిన సొమ్ముతో వాన్ళ సరిఎట్టుకోలేక సతమతమయ్యారు పిల్లవాళ్ళను వృద్దిలో కి తీసుకునిరావాఐనే కౌంక్ష తప్ప అందుకు తగ్గ సోమత అశని గగ్గర లేదని నేను పూర్తిగా తెలుసుకునీ చాలా చుఃఖపసడాను,”ో ౮ “ఐతే మరి ఆ పిల్ల వాళ్ళ చదువు గురించిన బాధ్యత పూర్తిగా మీరు వహించా చనుకుంటాను, "* *త్రాబ్బే లేవండి నాకశత శ క్రిలేదు, ఏన్లో కౌస్త సహాయపడ్డున్నా నంతే.” నిశ్శబ్ద గా నా కళ్ళల్లోకి చూస్తూ కూర్చుంది సుశీల మరో ఆయిదు నియి ళం ఆఫీ వానో

షాలు నేను నము(౫పు కెరటాలకేసి చూస్తూ కూర్చుండిపోయాను. “నిజ గా మీ్యూలి. ఆహార్హం చేసుకున్నానండి. నన్ను క్షమించాలి ఆంది సుశీల సూఠాకతుగా

అవాలి ఈ దీర్చి నన్నేవిధగానూ ఆపార్తం చేసుకున్నా = మిమ్ముల్ని త మి£ఇిచ్‌గల సోమత నారకులేదు నుశీలొ అజాత ఈసిండు [(పవాహా'్న్న హానీించనంత మా తంలో ఆ (పవాహా.కి జ న్‌గే నషం ఏమీ పుండదుూి ఆమె నిట్లూ కృలో కాస్త జీరగొంతు _పతిధ్వసి ) ఏంది, ఆడే సంధ్యాసమయం ఆపుతోంది “ఆవ ,,అ*( మీకు పము ఆయినలాగుంది. నిష్కారిణంగా మ్‌ ఎమూ ల్యి మైన కొాలాన్నా ప్య్‌ం చేళానను కుంటా “ఆబ్బె్బె ! ఆ వేమిటడీ [1 ఎలా జొిఎంటామయమ 2? “*ఆనవసర (పసంగంతో మీ కొలాన్ని వ్యర్థం చేశాన.” “*న్పీర్రు పొరపాటు పడ్తున్నారు సుశీలా! ఈ మశ (పసంగిమే తేనట్లయి తే మీరు నన్నింకా ఆవార్హం చేనుకోవలనీ వ శ్చ్‌దేమో 95 *ఖ్షంక్ర బయళ్చరొము అఏ౨ సుశీల బేవంసో శీచ్‌రోడ్డుమీద కొచ్చేసరికి ఆరైంది. (పక్కనే వెళకున్న టాక్సీని పిలిచింది నిశ్రీల,

టైం “మిమ్మల్ని మీ రూష్‌దగ్గర (డావ్‌ చేస్తా “ఆ ఖ్క రే దండి, నేను నడిచి వెళ్ళగలను." “అభాక్కాదు. నా మాటవినాలి, నేను చెప్పినలా వినకపోతే, నేనూ నడిచే వసాను,” హీ; భ వాన్‌ ; చాల్చాలు. ఇప్పటికే నన్నూ, ఆమెనీ చాలా మంది చూనీ ఏమనుకు. టున్నారో । ఇంకానా । పద్దు, వద్దు. దూడ ది సుశీలా । మీతో టాక్సీలో తిరిగే తాహతు నాకు లేదని తెలినీన నలుగ దూ చూ నే ఏమను కుంటారు 3ెస్పృండి క ఈస్ట్పివో , ఆదా డీ సంగతి సలే ఐతేనేను మీ వెఫగ్లానే నకిచవ సా, ఆ ఎడో ళో ఇహ నో నోటికి భాళం పడంది, ఠం వపవాపహూంలో నాలుగునెలలు కొట్ట. కోని పోయాయి ఆంఐతీ వల్‌ ఐద్యా లయ డిబేట్పుకీ మా యూగివగ్శొటీ త పున సమ ఢిల్లీ కీ వెళ్ళడమూ ఫస్టు పింజ శేవడడమూ, మా యూ”"వర్మిటీనో కొంత ఖ్యాతిని సంపావంచుకోవ డమూ, ఇటు విగ్యార్ధి దృ రించోనూ, అటు ఉ పాధ్యాయవర్షంలోనూ, నాకు గై. ఛష్ష గొౌరవస్టానం ఎర్బ్చడటం. =, ఆతా తెరమీద భొమ్మలాటలా బరిగహోయుంద అక్కడనుండి వారానికో, వనవటానురోజులకో ఒకసారి రీదేట్ట్‌ ” పాటోనేవాడి?, గ ఐటీ

దుకీ. తరచుగా కచపించి మాట్లాడినా తప్పుకు నేందుకు [పయత్నం చేసె వాశ్నీ డేమి వీశేషమో కొని, ఆమెత్‌ మాట్లాడటం మొదం చః అప యత గా, గా ౪ ళట నేను అమెకి లొంగిపోతున్నానా అని ఆనిపంచేది, చడువుమీ శా (శద న దిన (పవ గా నంగా "పెంపొందు కూంది రామానుజం, సూర్యం, నా పెన కొసి ప్రత్యేకమైన శదవహించారు. ఆటు క్లాసులో అన్ని ఫషుమార్కాలు తెచ్చుకొంటుంపే, ఇటు నా మృతులీదిరక్ర [గ్‌ ళా ఫ్‌! ఫై ద

ఇహ పట్టలేనంత = సంఐరంగా వుందేది, తమ రూషమ్‌టో ఒకడు మంచి మార్కులు తెచ్చుకుంటూంపటే ఏ రూమ్‌మేట్‌ మాతం సంతోషంగా వుఎండడు ? _పెగా వాళ్ళకి కూడా కాస్త నాద్వారా గౌరవం లభిస్తుందేది. ఒక్కొక్కప్పుడు నేను అ్మద్ధ వహించి, బద్ధకంగా కాని కూర్చుంటే. వాళ్ళిద్దరూ పుస్తకాల్ని నా ముందు పదేసి, బలవంతంగా కవ్వించి మరీ చదీ విం -వాక్ళు, (పతిరోజూ, తమకీ అర్ధంకాని (వొ బ్లెమ్స్‌ని నా చేత వర్కు చేయించుకు నేవాళ్ళు, రామానజానికి చదువుమీద (శద్ద కలిగింది ఆరునెలలు నహవాసం చే న్పే వారూ, వీరూ ఏకమౌతా రన్నట్టు సూర్యం కూడా, నాతో బాటు చదువుకి కూర్చునేవాడు, ఆర్జంక్షాని (పతిపాఠాన్నీ నాచేత చెప్పించుకునే వాళ్ళు, నా నోట్సుల్ని మాృాళం (శద్దగా చదివేవాళ్లు. క్షానులో కూడా వాళ్ళిద్దరూ చదువు విషయంతో ఫరవాలేదని పించుకున్నారు. అంతకుముందు ముగ్గురమూ కలిని బై టకు ఎక్కడికి వెళ్ళలేదు కాని (పస్తుతం ఆలా బీచికో లేక పార్కుకో సాయంతం వేళలో కలి నే వెళ్ళడం మొదఅట్లాం,

ల [పతి ఆదివారం సాయం(తం వేళ అలా ఊరంళా ఓసారి చుట్టివచ్చే వాళ్ళం. ఒక్కొక్కసారి బవీచ్‌లోనో, పార్కులోనో గంటల తరబడి కూర్చు” అనేక విషయాల్ని గురించి చర్చించేవాళ్ళం, ఐతే రామానుజం తరచుగా, మాతో కొంత నేప బాతాభానీవేసి, తరువాత ఏ ఇ-ధువుల్ని చూడడావికో వెళుతుండేవాడు, సూర్యం మాళం నాతోనే కూర్చువి ఏవేవో కబుర్లు చెప్పేవాడు రామానుజానికి ఆ వూర్లో బందువర్గం చాలావుంది, అతని అన్న పక్కనే వున్న (శ్రీకాకుళం జిల్లాకలెక్షరు, _పెగా కాస్త సంపన్న కుటుంబ నుంచివచ్చి నందువల్లనూ, బంధువర్షంలో రామానుశానికీ ఒక విధమైన గారవం లభిస్తూం దేడ్తి దానికితోడు రామానుజ౦ కూడా, ఎవరన్నా సరే, కొస్త, మన జాతీ వొడనీ చూచాయగా తెలు సే. ఇహ ఎక్క్లడివో దాదరాయణ సందంధా లన్నీ గుర్తుచేసి. బంధువు కింద జమక శ్హుని న్నేవాం చేసేస్తాడు ఆలాగని

శ్రే

చెప్పి, వాళ్ళనుంకి తనేమీ ఆ?౦చడు, పైగా తన సౌమ్మై వాళ్ళకి గెవ్ప మెహర్చానీగా ఖర్చు పెటాడుం వింధువగ్గంలో తను కాస్‌ పలుకుబడిని సంపా దించాలనే కాంక్షుతప్ప మరేమీకాదు.

అప్పుడప్పుడు మారూంకి అతని బంధువులు వస్తూండేవారు రామాను జానికి నేను కూడా బంధువునే కొని, వాళ్ళకీ మాకు గత 20 = 81) ఎళ్ళబట్టి రాకపోకలు లేనందువల్ల కౌస్త మా బంధుత్వం వెక్కి జవిషఎ3. మొత్తం “పిన మా రూమ్‌కి వక్పే రామానుజ బంధువులు కూడా నాకు బంధువరగ్గంలోకి చేరుతారు. మా తల్లి తండ్రులు మా పెద్ద వాళ్ళనోటుట వాళ్ళపేర్లూ, వాళ్ళకీ మాహ గల బంధుకాల్ని గురించి వినడమే కాని, వాళ్ళకీ నాకూ పరిచయం లేదు మా గదిని పావనం చేనే (పతీ బుభువుకి, మా రామానుజం నా గురించి తెగగొప్పగా పొగడి చెప్పేవాడు చాపమీద కూర్చుని, ఏ పుస్త కాన్నో చదువుకంటున్న నాకు చాలా నీగ్గనిపిం చేది, వారు మాతం నన్ను ఓ మాటతో వలుకరించే వాళ్ళు. కటి హో; నీవటయ్యా!। మాకు చాలాదగ్గిరే లక “న్ట్‌ ఇంట్లో ఆంవరూ కేమమేనా?ో... ఇనీ వాళ్ళు నన్నడిగేవి ఆంతే మరిహలేదు, నాకు మాతం ద"ధువర్గం ఆంటే కేవలం రోతకాక పోయినా, ఇష్టం అంటూ వీమీలేదు ఇక్కడ ఒక్క విషయాగ్ని చెప్పాల్సివుది. ఏమి టంటే, వీదరికంలో ఉ౨దేవాళ్ళకీ బంధువర్ల్గంలో స్టానంకూడా అంతమాళమే ఏ కొసో కూస్తో ధనవంతుడని తెలి నచాలు, ఇహ కందిరీగల్లా యు3” ఆంటూ చుట్టూ జేర్తారు ఇఏ అనానినుండీ వస్తున్న ఒక మహత్తర విశేషం *౦దుకనే కామాలు ఓ కవి ఆంటాడు *బంధువుల్‌ దొంగల” వి, “బ ధుత్వంొ అనే పదానికి సగియైన అర్థాన్ని చెప్పగలిగేటంత తాహతు నాకు లేదుక్షాని, మొత్తం-పైన, డబ్బుతో చేసే గాఢ స్నేహ్న౦ అని మాతం నేను చెపాను. చేతులో సొమ్ము లేకపోతే, సీ బంధువుల్లో దమ్మి డీకి చెల్లవన్న నగ్న సత్యాన్ని మన జీవితాలే అనుభవం ద్వారా (గహి సాయి

జి నా జీవితంతో జరిగిన ఓ సంఘటన గురొస్తోంది. గుంటూర్లో ఇంట ర్మీ డియేట్‌ లో చేరేందుకు వెళ్ళాను, నా పక్కాచుట్ట, చేతి పెట్టి తప్ప ఇం* నాకు సామాన్లెలేవు, మా తాతగారి తమ్ము ఉఊొకొాయన ఆక్కడ పెద్దగా ప్ల్‌డరీ (పాక్టైను చేస్తున్నారు. మా వూరినుండి నేను బయథ్రై రము౨దు, మా ళల్లి తడులు నన్ను మా చిన్నతాత యింట్లో దిగమ5 చెప్పారు. డానికి తోడు మా తాత (పితామహుడు) ఒక నీఫాక్సు ఉత్తరాన్ని కూడా నా చేకి కిచ్చారు అఆంతకు మునుపొక ఇరవై సంవత్సరాల నుంచీ వాళ్ళకీ మాకు రాశపోశలు ఆ-వే లేనందువల్ల నామటుకు, వాళ్ళు (కొత్తే ఇహ నేను లైల్లో [వయాణ9 చేస్తున్నంత నేపూ తెగ ఊపహి౦చిడం౦ మొదలెట్టాను, నన్ను మౌ చిన్నితాత ఇంట్లో తగ గౌరవంగా చూనారని మురినివోయాను అసలు ఇ-టర్మీడియేట్‌ చదివేందుకని గుంటూరు వెళ్తూ నవి మా ఇంటిల్లిపాదీ తెగ మురినిపోయారు నాక మాఖ ట్లో చాలా గౌరవం ఎర్పకింది. నా గు3ంచి చాలా ఘనంగా మా తల్లి తండ్రులు అంగరికీ చెప్పె కునేవాన్మ, అట్లాంటిది, మా చిన్న తాతగారి ఇంట్లో కూడా నా కట్టి ఘశతే లభిస్తుందని, చాలా గొప్పగా ఆలోచిసూ బయళల్టెరాను, సరే, సాయం తం ఆరు గంటలకి ల్లా 5౮లు దిగి, మాతం(డిగా €చ్చిన ఆ(డ్రసు సహాయంతో వాళిక్థల్లు చేరాను. ఆగ్భపష్పవశాత్తూ మా ళశిన తాత ఆ సాయంతం ఇంట్లోనే ఉన్నారు ముందు నాగు”ంఏకా స్త చెప్పుసని ఆ తరు వాత మా తాతగారిన్చీన నీఫార్చు ఉత్తరాన్ని ఆయన చేతి కందించాను దాన్ని పూర్తిగా చదివి నన్నాయన చాలా ఘనంగానే ఆహ్వాని -చి, తన ఇంటిల్లి పాడికీ నన్ను పరిచయం చేశారు, ల తరువాత మరో రండు రోజులు నాకు వాళ్ళి”బో చాలా బాగా ఆడ రణ లభించింది, కాలేబిళో ఆ మూడో రోజున ఉాయిన్‌ అయ్యాను. మధ్యాహ్నం కాలేజీలో ఫీజుకట్టి ఇంటి కొచ్చాను. నేను కాలేబీళో చేరినం దుకు దొలా సంతోషించారు క్యురతనం చేత, వాళ్ళు నన్నెప్పుడూ ఆంతలాగే ఆదరంలో చూసారని ఆనుకన్నాను. మరో మూడ్నాల్లు రోజులు దాటాయి. కాసులింకా సరిగ్గా మొదలెట్టనిందువల్ల ఆ రోజు మధ్యాహ్నం మూడిం

జీ ర్ర

టికే కాలేజీ నంచి ఇ టిివచ్చాను. పంచషాళలో ఓల్లమీ ఏ కూర్చు", పయే “టెక్స్‌టు పుస్తకాలను కోనుక్కోవాలో, యెంత ఖర్బవుకుందో, కౌగిత ఎమ ₹ెఖతయారు చేసున్నా ఇంళట్లో మా చిననాయనమ్మ తాపీగా వచ్చి*ది

ష్‌ అం ణి “ఏ న హం క్తాను లింకా జరగడం లెదాణో బేదండ్రీ యి.కొ ఎశ్యిషన్తు అవుతున్నాయి,” ఏిలావుంది కాలేజీ?” ఈ వాల్రా పెద్దదండీ. దగ్గరగా రెండు వేల క! విద్యార్థు లుటా పెద్ద భప వాలు,” “మన సరోజినీ శ్యామలా అక్కడే చదువుతువ్నా “డానండి” అన్నా. ఆమెకుగల నలుగురు శా తుళ్ళల్లోను ర డవ ఆమె ప్రేగు శ్యామల మూడో ఆమె పేరు సరోజిని, శ్యామల కాలేజీలొనే ఓ య్నన్నీ ఫెనల్‌ ఇయర్‌ చదువుకోంచ నరోజివి ఇంటర్‌ నె (డి”౫ర్‌ ఇదవు” ంది (పక్కనే వుళ్నుమరోబెచీ మీద * ర్బులటూ “ఎక్కడైనా రూం ఎరేంజీ చేసుకున్నావా?”" ఆన*గి ది నాకు కాస్త ఆశ్చర్యం వేసింది అ తపకకూ వాళ్ళ పేషపూర్వ॥ పు ఆన రాభిమానాల్లో మత్తెక్కిన నాప వేరేరూ. చూసుకునే ఊహ తట్టలేదు. అసలా సంగతే విచ్మితింగా నా మనస్సు తో తట్టలేదు. “*శ్రేచ్స క్రీ, నెమ్మదిమీద చూసుకుంటా” నన్నా. “*నూడబాబూ'ః స్వంత ఇలయ ఆంటూ వున్నదన్న మాటేకాని, చాలా ఇబ్బం దిగా వుందోయ్‌ రోజూ తాతగారి దగ్గరకు వ క్చేక్త యింట్ల కే ము౨ండున్న 6డు గదులూ, వరండా సరిపోశవి, ఇహ మిగిలిన వాట్లో వంటీిల్లూ నా పూజగది మీ తాత ఆఫీసు రూం ఆవగా, ఈ ఆడపీల్లలకి తలోరూం, కొవాలాయెను,. ఎవరైనా ఒ ధువులొ న్నే చాలా ఇరకాటం. అబ్బః చాలా చిరాకయ్యా” ఇహ నాకు అఆర్జం ఆయి :వి. నాకు పూష్టింగ్‌ అర్షరు రావడానికీ సిద్ధంగా వుందని, మర్యాద ఇకా దక్కించుకునేందు కే అనేశాను, “నేనూ అదే అను

జీడీ

కుంటున్నానండి। నేను ఈ ఊరికి (కొత్త కావటంవల్ల రూమ్‌ ఎక్కడ వెతు కో్కోోవాలో ఆరం అవటంలేదు.”

18 దాంతో ఆవిడ ఉత్సాహం ద్వీగుణీకృత మెంది, *కాద్రూవురి ఆందుళలోనూ: మీవూరొదలి ఎప్పుడూ మరో ఊరు వెళ్ళలేవాయె మరి. చూడు నర్శింహం మశవీథీ చివర్లో అవవధాన్లగారి మేశవుంది. పార్వత మ్మగారు ఇందాకే మన ఇంటికి వచ్చి వెళ్ళింది. వాళ్ళింట్లో మేడమీద రెండు గదులు (ప్రతియేటా అ ధ్రెకిస్తూవంటారు, ఈథ సంవత్సరం ఇంకొ అధ కివ్వలేదు, నీ కందుతో ఓ గదివ్వమంి ఆవిడో చెప్పాను.” “అర్ధ వీషయెం ప 6 శ అ చి. ఖ్‌ “నాకు తెలియ" టయ్యా, నెలకి రు, 16 మాశ మే, ఫస్టుగా ఎలక్ర్రక్‌ లైట్లుం బాత్‌రూమ్‌ ఆ్ని సదుపాయాలూ వున్నాయ్‌. ఈ మహాపట్టణంలో ఆశలు రూమ్‌ కావాఐంటే ఎ తకషమో నీకు తెలియదు,” “సరేనండి సాయంతం వెళ్ళిచూసా” అన్నాను. ఆ రాతి మా చిన్న తాత కూడా చాలా రుచికరంగా ఈ మాటనే చక్కగా చెప్పాడు. పరిన్టికిని పూరర్తి = అర్థం చేసుకొని, వె టనే ఆ మన్నాడు హాష్టల్‌లో చేరాను ఇలా వు టాయండి బాా)ధవ్యాణ। చదువరీః; ఇంతెందుకు (వాయవలని వచ్చిం దంపే, బంధువుల్లో స్టపో ఆంజ “ఓహో” అని చెప్పి, దూరంగానే మనులుకుం'కే మ?చిదన్న నా వూపహావి మీకు నిక్కచ్చిగా చెప్పేందుకు, ఆ దెబ్బతో, ఇాధువుల ఇంట్లో ఇహనెక్కడా విస్తరి వెయ్యరాదన్న వట్టుదల కొచ్చాను. మనకు తినడానికి సరిపోయి, 'పెగా పదిమందికి పెన్లు సోమళ కాని వుంపే అప్పుడు బంధువుల్లో తిరగొచ్చు. ఒక వారం రోజుల్నించే, రామానుజం నన్ను వేపుకుతినడం మొదలెట్టాడు. ఎవరో తనకి దగ్గర బంధువులట వారికి నాగురించి కొండలు దాటేలాగ చెప్పి వుంటాడు, నన్ను వాళ్ళు చూడాలని బాలా చాలా అతన్ని అడుగుతున్నారట ఆందుక ని, వాళ్ళింటికి నేను రావాలవి పట్టుబట్టాడు.

జీర్‌

“ ఎందుకొచ్చిన యాళ నయ్యా” ఆంసపే వినడు సరికదా, చాలా నిష్టూరంగా మెసలడం మొదలెట్టాడు, ఆతని బఐలవ(తంపైన ఆ ఆదివారం వాళ్ళింటికీ వెళ్ళాను, నేనెంత వద్దంటున్నా వినక, రామానుజం తన గాబర్లీన్‌ సూటువి నాచేత తొడిగించాడు. నెక్‌. కిట్టడం రగ్గంచి, స్నో పొడిర్లు, ఎంతెంత ఎలా వాడాలో సలహాలిసూ నన్నొక ఎేజిమీద హీరోలా తయారుచేశాడు, “ఎందు కొచ్చిన ఈ వగటి భాగవతుల వేఇం నాకు? ఆంపే ఇహ చూ4ండీ- చాలా కొపంగా చేతుల్ని అకిస్తూ “అబ్బాయ్‌! నీ గు”ంచి అక్కడ నేను చాలా ఘనంగా విన్నవించాను ఇహ నువ్వు ఇద్దరు పంచా, చేనేత చొక్కా తొడ.కు్కుని; ఒక దేశ నాయకుడీలా అక్కడీక్కాని తయారవుశచే, ఇహ నీ దయవల నేను మళ్ళీ వాళ్ళ గుమ్మంతొశక్కాే పవ్‌ వనఎదు” అతనా డు,

ళో ఛా “వద్దు మొ(రో” ఆంటున్నా వినక మొండి కేసే ఇహ ఎవరుమా [తం చేసేది ఏముంది ? “రామానుజం ; నాకీ వేషం ఎంతమా(తం నచ్చలేదు” “నీకు నచ్చుడం, నచ్చక పోవడాలో నా కనవసకం, నువ్వు మాతం నేను చెప్పినలాగ ఈ ఒక్క సారి వింపే చాలూ అన్నాడు, ఆద్దంలో చూనుకునేసరికి గుండె రుల్లుమంది. నా వీదరికంలో మరుగుపడిన అందం కట్టలు తెంచుకుని, పంజరంనుండి తప్పించుకున్న చిలకలా నీలాకౌ శంలో ఉవ్వె తుగా ఎగు ర్లున్నలా గనిపించింది. “నర్సిహం: నువ్వు కాస్త [ప్రయత్ని నే, ఏ సినిమాలోనో హీరోగా బుక్‌ అవుతావు” అన్నాడు రామానుజం నా వైపు అదోలా వింతగా చూస్తూ. “నిజమే నర్పింహం చాలా బాగున్నావు సూట్‌ లో” అన్నాడు సూర్యం మొ త్తంపైన మేం ముగ్గురం చాలా దర్జాగా బయర్ద రాం, శక్కు పావుగంట నడకలో గమ్యస్థానం చేరుకున్నాం,

46 ఆఅ ఇంటిఏ ముందొక పద్ద అవరణ వు.డి అవ“ణటలో గాలా రకొలైన పూవుల చెట్లున్నాయి. చాలా పూల తీగె పంధిర్షుకూడా వున్నాయి. గేటుటి లోపలికి వెగ్శాం. ఓ వది గడాల దూరంగా ఎడంవైపాశ పె కు టిల్లు, ఎదురగ్లా రేడియో మోడల్‌ కౌంకీట్‌ దబింగళాన్నూ. ముందు పోర్టికోలో అరుగుమీద ఓ డెబై, డెబై యె దేళ్ళ ముసలాయన రిటార్‌ చైర్‌లో కూర్చువి ఉన్నారు, [నక్కగా ఓ నాలుగైదు ప్‌ో ఛైర్సు. ఓ లాంగ్‌ నీటీంగ్‌ పేబులట్‌ ఉన్నాయి కాస్త దూరం" వుండా-నే రామానుజం అ మువలాయనకశేని చూపి,”

ఈయనెనోయ్‌ । వెంక టామచ్యుగారు. వెఎక దివాన్‌ * వుండేవారు ని చెప్పాడు. దగ్గరగా మే? వెశ్ళేసరికీ ఆయన్లో దివాన్‌గిరీ కళ ఉట్టివడ్తున్నలా గవి చింది (పక్కనే ఓ చక్కని వెండి హుక్కా గిన్నె, జలారతొ కవర్‌ నేసి? హుక్కా గొట్టం రెడీగా ఉన్నాయి, స్‌య్కు లాల్చీ, సలు పంచ, చే.కి గోల్డ్‌ ఛైన్‌ రిష్తు వాచీ ఆయన 'పెట్టుకున రోల్లుగోల్డ్‌ కళ్ళద్దాలూ నితానకీ ఆయన3౦ంత ముసలిళతనుఎటో కూడా ఓ వింత ఆకర్షణ గ? సున్నాయి. మళషికూడా కాస్త సన్నగా వున్నా, మంచి పసిమి ఛాయలో ఉన్నారు, మా ముగ్గుర్నీ చూడగానే ఆయన కాస్త కర్చీలో జారగిలా పడుక్కున్న వారు సర్‌ గ్గా కూర్చు" టూ “*రం౦దగ్రోయ్‌. ,.నండిి అంటూ మమ్మల్ని ఆహ్వా ని చారు, ఛరామానజఎ) ఓ అయిదు నిముషాల్సేపు నన్నూ, సూర్యాన్నీ ఆయనకు చాలా గొప్పగా వగిచయం చేళాడు, ఆ ఇద్రనోనండి తాతగారూ; ఇన్నాళ్ళూ తస్పించుకుం పారిపోయాకు, ఇవ్వాళ ఇన్ని పట్టితెన్నేసరికి తల్మపాణం తోకకొచ్చింది అన్నాడు రామానుజం చివరికీ ఆయన మునీముసీగా నివ్వుతూంటచే, ఆయన ఫాల్ప్‌టీక్‌ మ.ఖా, ల్లా క న్సు. పించాయి,.

ల్లీ “ఓహో: నవ్వుటయ్యా? మా పినళల్ని మునిమనవడవు ఏవోంయష్‌? కలాళా భునా? మాయింటికి రావటానికి నీకు మొపహాఘహమాటం ఏమిటయ్యా 2 మనం చాలా దగ్గిరవాళ్ళం) పె" మీ తాత, నేనూ తద్దరం మా కాలంటో ఎంత దో స్తీగా వు" డే ళ్ళంి 1” ఆటూ ఆయన తనకీ మా తాతకీ వున్న గాఢ 'న్నేహం దగర్న: చీ మొదిలట్టి తను రివాన్‌గరీ చేనీ సంపాదించిన ఆస్థుల దాకో (ప్రసంగం మొదలెట్టారు మెము మాతం వీ టూ ఉఎడిపోయాా, ఇంతట్ల ఇ'ట్లోని ఊఆం౦దరూ నన్ను చూసే దు కీవతలగా వచ్చారు సూర్యాన్ని చూసి అడవాళ్ళు మాకం కాస్త తలుపుకు వార వాకీరిగా నిలబడ్డాము “నలు నునం చాలా దగ్గిక బంధఘువులం రాక పోకలు లేనందువల్ల దూరా భారాల్లో వుష్నందువల్లా మనం మళ్ళా కాస్త కొత్త " వున్నాం” ఆన్నారు, వెంక టామ య్గ్గగారు ఆ తరువాత కాఫీ విందు జరిగింది ముసలాయవ మాత * చాలా (పేమగా మాతో కిబ్బుకి దిగాడు తమ దివాన్‌గింలో చేసిన ఘనకార్యాల దగ్గర్నించి తను పొందిన ఘన సన్మానాల దాకా వివరిన్తూ వచ్చారు ఇళటో ఓ న౬జై ఐవేళ్ళాయన నైకిల్‌దిగి స్టాండు వేశారు ప్రడరీ దుసుల్లో నుంపే ఆయన ఏదో కేసు విషయం తాతగారితో మాట్లాడ్డానికి ని అనుకు కున్నా పోర్టికోలో కొసున్న ఆయన్ని చూసి “ఇదిగోరా! మన బుల్లిబాబు మసవడు- ఇక్కడే ఆనర్భు చదువుకున్నాడు” అంటూ ముసలాయన నన్ను ఆయనకీ పరిగయం చేళొారు. శలస్ట్టీ స్తవ, నువష్వటయ్యా! కలాసాయేనశా” అఆ.టూ పళ6శకిరీంచా రాయన. కాస్సేపు కీ బుర్లు జరిగిన తరువాత అయన లోవలికి పెళ్ళిపోయారు ఆప్పటికే ఆరు దాటి౨ది *మ్వర్రి క శెలవు తీసుక 6౧టాంొ అన్నాను

ఉఓ8 దాంతో ఆ ముశసలాయన చేయి (నిప్పుకూ “సరి స. బాగానేవుంది,. ఆచదేవి( టయ్యా భోజగం చేని వెస్ళదురుగాని అన్నారు. ఇాతట్లో లోపల్నించి ఇందాక వచ్చిన రాఘవయ్యాగారు వ *ృ “భోజనం చేని' వెల్ళదురుగాని, ఉండండి” అన్నారు, సాకు వళ్ళంతా భగం మండీంది. బహుకా నా బట్టల్ని చూసి, వాళ్ళు నాకు నుర్యాది నిసున్నారా అని ఆక పించింది. “నేను ఆవవార రాతిపూట థోజనం చెయ్యనండీ” ఆ౨కా స్త నేను బొంక డంతోటీ రామాన జం సూర్యం-_ఇద్దరూ నా వెపు అదోలా వంతగా చూళారు, ఈర్ఫర్ర వ్రాలేద్రు లెవయ్యా, భోజనంచేని వెళ్ళొచ్చు” ఆన్నారు తాతగారు, “రు సారికి పో, ద్దురు. మరోసా3 వస్తాంలెండిో” అనేశాను “ఆ దేవింటటయ్యా! మరేమీ ఫరవాలేదులే, భోజనం చేన్‌ వెళ్ళు” అన్నారు, రాఘవయ్యగారు ఇంట్లో వాళ్ళందరూ బలవ తంపెట్రనా నేను మాతం "ముండి పటుకలతో తప్పించుకున్నారు,

ళు

రూం కొచ్చిన తరువాత రామనజఎ జఉల్లగా అనేశాడు "ఏం గురుదేవా! ఎన్నాళ్ళదిట్టి ఈ నోముల వత చేస్తున్నావ్‌?” “ఆవ కాదయ్యా! ఈ సూట్‌తో ఎలాగ పీటమీద కూర్చుని తినగలను చెప్పు?ో అని తప్పించుకున్నాను. “ఉం గరూ: ఇపహా నివ్వూళ నుండీ, ఆ (వకాన్ని తప్పకూడదు” అన్నాడు నూర్యం, “ప్ర ప్పేది లేదు శిష్యా; అన్నామ నేను అదే స్వరంలో, “ఐతే ఇలా చూడు నా చట్టితండ్రీః ఈ ర్మాతికి హోటల్‌కి వన్తే మ్మూతం రెండు కాళ్ళు రేపు నీకు పనిచెయ్యవ్‌ తోవల కూర్చు" భజన చేస్తూండు, మేుభో చేనీ నీకు పళ్ళూ ఫలహోరాలు తెస్తాంలో అన్నాడు రామానుజం, ఆ రృాతి అన్నగత ఎనీ చేశారు వాళ్ళిద్దరూ ఓ రెండు ఆపిల్‌ వళ్ళూ ఓ ఆరతజను చక్కెర శీల ఓ డు బత్తొయిలూ, ఒక పెద్ద దానిమ్మ

ఉల

పండూ నా ముందు పెడూ “గురుదేవా: ఇవి న్వీకరించండి” అన్నాడు రామానుజం, “భేష్‌శిష్యాః ఆసలు అన్నంకండే ఇవే తినమంే ఎప్పుడూ ఇవే త-టూ గడిపేసాను” అన్నా. “అమ్మ దాటోయ్‌? గురూ; ఇప్పటి'శే వీటిక్తి దగ్గరగా ఓ ౮డ రూపాయలు ఆయిపోయాయి ఇహ తమరు వీటినే భోంచేసూ రోజులు వెళ్ళశీద్దామం పే, భరాయి. చుకోలేం మహాన భావా'”* అనేశాడు సూర్యం, మా ముగ్గుంకీ పొట్ట చెక్కలయ్యేలా నవ్వొచ్చింది. కగ్రళధాడ మీకు వెంక టామయ్యగారిని గురించి కాస్త వరిశయం చేస్తాను.

విజయనగరం, పిరాపురం పెద్దాపురం తిరుపూర్లోనూ ముప్పై ఏళ్ళ పెగా దివాన్‌ గా పనిచేశారు, వెలుతురున్నబ్బుడే కాస్త ఇల్లు చక్కటబెట్టు సాన్నందుకు, డగ్గరగా ఓ రెండు లక్షలవైన ఖరీదుచే'సే ఆస్థిని విశాఖలో ఏర్పరచుకున్నారు. నింహాచలా: కీ విశాఖకీ మధ్య ఓ వందెకరాల నుక్షేతం వుంద, మెగా ఇటు ఇకో నలబై ఎకరాల పైచిలుకు మామిడి, కొబ్బరి, బతాయి, అనాస తోట లున్నాయి. విళఖలో దగ్గరగా ఓ నలబై వేరైనా ఖరీదుచేసే రేడియో మోడల్‌ కాం్మకీట్‌ మేక వుంది. ఆయనకు ఇద్దరే సంతానం ఒక కూతురు, ఒక కొడుకూన్నూ, కూతురు విశాలాక్షమ్మగారు హైదరాబాద్‌లో పోలీసు డిప్యూటీ సూపరింకఇం డెంట్‌ గారి సతీమణీ. ఆమెకంటె రెండెచ్ళ చిన్న రాఘవయ్యగారు ప్లీడరీపట్టా పుచ్చు కొని ఇ టిదగ్గర్నే వుండి. ఇటు పొలాలు, అటు కేసులూ చూస్తుండేవారు నెలకి ఎంత లేదన్నా మూడొందల పైన (ప్రాక్టిసులో వస్తంది. రాఘవయ్యగారికి నా పరిచయ కాలానిక్షి ఎంతలేదన్నా నలఖై ఐదు సంవత్స రాలిన వుంటాయి, ఆయనకు ముగ్గురు ఆడ పిల్లలు మినహా ఇహ సంతా నం లేదు. పెద్దకూతురు రాజ్యం ఇంటర్మీడియేట్‌ చదివు, ఇహ-ముందు చదు

పుకు వెళ్ళక, ఇంటీ దగ ర్నే వుండీ హిందీ పరీకలకిీ కకూర్చుంటోంది. వయన్సు దగరగా ఇరవె దాటాయి. ఆతరువాత కూతురు లక్ష్మీ, రాజ్యం కిన్నా రెందేళ్ళు చిన్న ఇ'టర్మీడియేట్‌ చదువుతోంది, ఆ తరువాత వకుళ, ఎని మిచేళ్ళు-టాయి ఫస ఫారం ఉదువుతోంది తాతగారు కర్చీమీద చేరో చరుస్తూ. రాఘవయ్య "రి నుస్టీశించి “చూడరా ఆవ్బాయు ఇళనుకు రవాదేకాని, చెకుముకురాయోయ్‌, వజపు తునకనుకో అసి “న్ని/కా 3 సపాగిగ్రారు దా తో గామానజానికి కూడాకాస న దు దొరికి “అవునండి: డి బేట్స్‌లో యూనివగ్శిటీ తరఫున రలీచో ఫర తెవ్చాడు” తిన్నాడు

వ్‌ లు రాఘపయ్యగారు కాస్త చలాకీగానే వు.డేవారు కాని,.మ షికిమౌ చ కోయం సంతోషంకాొని పన్తే పట్టపగ్గాలుండేఏి కావు ఆ మరుచటి ఆగివారిం కూడా రామానుజ) బలవంత౧కైన నేను వాళ్ళింటిక్‌ వెళ్ళడం బజరీగంద వెంటామయ్యగారు మమ్మల్ని చాలా,ఆవరంగా చూశకు గంటల తరబడి ఆయస ఘసకార్యాన్నా గూగ్చిం చాలా చక్కగా శిళ్ళకు కట్టినిలాగ వరించి చెప్పేవారు (శోతలు మాతి, *ఈ?లో కొట్టాలి ఈఊంతే తను ఇ వరకు తుపాకితో వేటాడిన ఆడవిమృగాల 6౪7 యతు. ను దివాన్‌ ౧రీరో ఇ గ్లీమ రాజు”? ధిని దర్చారు 30తె.ంతి విలువగలిగిన ద్‌ స్తల్లో వెళ్ళి! దీ చెపే వారు అప్పుడ గుడు తన దగ్గరనున్న పస్తువుల్చి సిదర్శ్గ్శాలుగా చూ పేవారు వార్ధక్య" రాగానే మానవనికి తాను ఆ;తవరకూ నకచివ స్నన జీవిత బాటను ఒ్కాసారి వె; క్కి త”గి చూసుకొనడిం పంపాటి శను గడిపిన సంవత్ప్చ రాలూ, తన అఆనభవాలూ మరొక దృ వీని మెవ్చుకు, క వాస షా. దే స తోష. ఇ తాఅింతా కడు. పె5గే వయస్సుతోచాటు పొగ డంశ వారి మనస్సు తొలగిపోతుంది అక్కడ్నించీ (పతి ఆవపరం నాయ ౧ త౦, నాల గయ్యేసరికి వెంక (టటామ య్యుగారి పోర్టి కోలో- ముగ్గురు మిత్రులం సమా వేశం ఆ వుకుం దేవాళ్ళం,

శాక్‌ రాతి ఏడ గంటలళయ్యే వరకూ బాతాఖానీ వే నేవాళ్ళం వెంకటా మయ్య గా రిది ఆ,గాసనం రాఘవయ్యగారు గూడా మా చర్చలో తరచు పాల్గ్లోనవాష తాత గారి పిక్షం నేను విహి చేవాగ్నీ. రామానుజ , సూర్యం, రాఘవయ్య డి వక్షం పహించేవాళ్ళు ఒక్కొక్క విజయం మీద చగ్భ గంట- ద్దీ చేసే వాళ్ళం, లాతగారు నన్నే మాట్లాడనిచ్చేవారు. ఒక్కుడ్నీ వాళ్ళ మగ్గు కీ సవాధానం చెప్పి నా మాటను నెగించుకు నేవాడ్ని హాళ్ళు వేసే సవాళ్ళను ఆవపలీలగా వ. స్తూ పే తాతగారు * ఇహబాష్‌ మనవ(డూ। తాత ేుు నలబెటావ్‌ ఆంటూ నా వీపు తిడ్తూ చాల ఏంక రేట్‌ మెంటు సిచ్చేవార ఎమ్మరగా మా క్‌ బలు లికి చిలికీ గాలివానలాగ "పెరిగి, చివ5 కొక కురుకెతి ఎ (గామ, లాగ అయ్యేది, ఒ సారి మా చర్చ ఇ.డియన్‌ పీనల్‌ కోడ్‌తో మొ* లై, భగవర్గీశ మీవకి జరి '.* మామూలుగా నేను తాతగారీ పక్షం వహించాకు, రాఘవయ్య = రు, రామాన జా, సూర్యం ఈ ముగ్గురూ చక ళు వాగ్యుద్దం మొపవైకాక్సు ఓ. క్ని సంఇషణలో కొంత దూరం వచ్చిన తరువాత సూక్యగ, రామాన జిం ఠినిమి ;) హగం మొదలెట్టా పు, రాసఘువయ!1గారు భ గవసన్షతరో కేక యేళ్ళ తరబశి కృషిచేశారు, ఇహ , సిషయంలో కొంచం చిక్కుగానేవు4 సా చిన్న తిఏ ను/డీ మా తల్లి పూజా మందికంలో ఉభయ సంధ్యాసనమయాలోనూ తెన్‌, ఆమె భగవద్గీత పారాయణ చేస్తుం కే (పక్కగా కూర్చు. నేను కూడా వల్లి వేవాడ్ని (సతీ ల్లోకాన్‌కీ వీడదీన్‌ అరాల్ని మా త చెప్తుంటే హొలొా క తూహలంగా వింటూ డేవాడ్నిం, ఆ విధ గా నాత భగవద్దీ3 నా జీ"తంటో (బు వే?ించింది. “మన వండూ6 ఇంక్‌ మనిం ఓడిపొయ్యే నూతనలు కినపద్విన్నాయి”* ఆన్న వెంక ట్రామయ్యగ రు నావైపు చూళారు, ఆయనకీ భగవగ్షీతతో పరిచయం వునా = దాని లోతుపా” ల-తగా ెగయవు అద కఫపెటి రాఫ వయ్యగారు

టం గ్‌

రికి ఆఎశనరఖా నేను కొంచెం పెపెనే వుంటూ వచ్చాను, తాతగారినోటికి తాళం పడ్డంతోటి రాఘవయ్యగారు నా వైపు సగగ్వంగా చూశారు. దాంతో నాలో ఆ వేళం వెరిగా పరిగెత్తింది. వెంక[(టామయ్యగారు వదిలేనిన కొస నందు కుని వాదనలోకీ దిగాను. ఇటు రామాయజణ్క పురాణాలలోంచి ఆధారాల్ని తీను కొంటూ గా గ్రార్కీ క్‌ వాదాన్ని బలపర్చుకుంటున్నాను దగ్యగగా ఓ గంటసేపు మా వాదన సాగింది రాఘవయ్యగారికి పట్టు సడ లింది. ఆయన రూఢివేనిన పతి విషయాన్నీ ఖడింసూ, గీతలోని కొన్ని అపూర్చ్పఘట్టాల్ని వారిము౨దు 'పెక్షేసరికి ఇహ ఆయన వని (తోసిరా డైంది, తరువాత ఓ అవగంటనేపు గీతలో కొన్ని ళ్లాకొల్ని చదివి ఆర్థం తాతగారికి పట్ట గ్గాలు లేకపోయాయి. రాఘవయ్యగారి భార్య పార్వతమ్మ గారు పక్క గదిలో కూర్చుని, నెను భగవదగ్గితలోని శ్లోకాల్ని వల్లిస్తూ పే వకుళ వేత * బురంపి మరికొన్ని శ్లోకాలకు ఆర్జాలి చెన్పమన్నారు, తాళగారు చేతో చరుస్తూ, రాఘవయ్యగారి నుధ్రేశిచి “చూడరా అబ్బాయ్‌! ఇతను &ఓ|రవాడే కొని, చెకుముకు రాయోయ్‌? వజపుతునకనుకొ”" అని సన్ని౦కౌొ తె+ పొగడారు దా-తో రామానజా”కి కూడా కాస్త సందు దొరికి “అవునండి. డిబేట్స్‌లో మన యూనివర్శిటీ తరఫున ఢిల్టీలో ఫస్తుతెచ్చాడుూ ఆన్నాడు “ఆవునవును మొన్న నువ్వే కామల్పు చెపూ కే విన్నా, ఆఅభఖండుడోయ” అన్నారు వెంక (టామయ్యగారు, రాఘవయ్యగారు కూడా చాలా నంతోషపడ్డారు “వ్లూడ్తు మనవడూ: ఈ రాతికి నువ్వ్‌క్‌ గాదే భోజనం చెయ్యాలొ ఆన్నారు వెంకి [టటామయ్యగారు. “ఎందుకండీ; మరోసారి వస్తాలెండి” అన్నా, దాంతో వెంకట్రామయ్య గారికి కాస్త కోపం వచ్చింది.

రిత్ర్‌ “ఇదిగో మనవడూ। నువ్వీ కాతకోసం ఈ రాతికి ఇక్కడ భోజనం చెయా ల్పీందే” అన్నా రాయన, “ఫరవాలేదు తాతయ్యాః మేం ముగ్గురం ఇక్కడే భోజనం చేసాంలెండి. అప్పుడే ఎనిమిది దాటిందిగా ఇహ హోటల్‌కి వెళ్ళి రూం కెళ్ళాలంకే ఈ ర్మాతి చాలా ఇబ్బంది" అనేశాడు రామానుజం. “నువ్వే కౌస్త రైటోయ్‌! ఈ మనవడు వర్థి'నివ్చుముక్కనుకో।, ముట్లు కుంటే కాల్చే నేలాగ మాట్లాడ్తాడు.” పార్వతమ్మ గారు కూగ్రా గుమ్మంలో నిలబడీ మా ముగుర్నీ భోజనానికీ ఉండి పొమ్మని బలవ 9౩త _ఒ చేళారుం అప్పటికే వాళ్ళింట్లో మా ముగ్గురు మిితులకీ కాస్త ఎక్కువగానే పరిియం అవడంతో పే, వాళ్ళింట్లో ఆందరితో పీ మాకూ ఏం క్రిభోజునం తప్పింవకాదు. బళంవంత; గా తాతగారు నాకు రండేసిసార్లు పడ్తింపజేసున్నారు. రాఘవయ్య గారూ, రామానజం బాతావానీల్లో దిగారు. సూర్యడ వెంక్టటామయ్యగారికి మా కాలేజి గురించి చెప్పుతున్నాను నాకు మాతం ఆంతమందిలో కూర్చుని భోజనం చేయబుద్ధి వేయడంలేదు. నిగ్గొత (పక్కన వేస్తూంది. విస్తట్లో అన్నం కలుపుతూ కూర్చుండి పోయాను. కొంచెం (ఉక్కగా కూర్చున్న లక్ష్మీ మాతం నన్ను త్మీవంగా పరిశీలిసూం డడం నేను గమనిస్తూనే వున్నాను. *ద్టిట్రు నరిగ్గా భోజనం చెయ్యడం లేదు” ఆంది లక్ష్మీ నెమ్మదిగా, “అబ్బెబ్బె.. ” అంటూ కాస్త గబగబా నోట్లో ఆన్నం౦ం కూరుకంటుగ్నా, ఖర్మివళాత్తూ ఓ పచ్చిమిరపకాయ వంటి కించ నలిగింి ఇహూ నా భ్ళందట నిరు తిం 1డం జరిగింది. మిగతా వాళ్శంవరూ కాస్త కబుక్నలో పశటంవల్ల నా బాధ ఎవరూ గు ర్రించలేదు, “మిరపకాయ నమలివట్టుంది”" ఆాంపి లక్ష్మీం [4]

54 “ఆహ ; లేదండీ” ఆర్నా తస్పించుకుందుకు. వద్దంటున్నా కొసరి కొసరి వడీంచారు పార్వతమ్మగా రుం జ్‌ ఆ తరవాతనుంచీ వెంక[ట్రామయ్య గారి ఇంట్లో నాకు చాలా చనువు ఏర్ప డింది. నిత్యమూ సాయం, ళం ఐదల్య్యేసరికి తాతగారి దగ్గరకు వెళ్ళి కొబ్పస్ట ఓ గంట నేపు లోకొభికామాయణం సాగించి వస్తుండేవాడ్ని. ఆయనకి ముసలి తనం వచ్చినా, నడీకారు వయస్సుకుండే చలాకీతనం ఉ డేది. ఎప్పుడూ నవ్వుతూ, నవ్విస్తు' డే స్వభావ -, ఆయన ఇంట్లో ఆ౦దిడికీ కాస్త చను వయ్యాను. ఒకరోజు సాయంతం కాస్త పెందరాశే నాలుగంటలకి తాతగారి దగ్గరకు వెను, ఆ రోజు మధ్యాహ్నం మాకు కా లేజీకీ ఎందుకో శలవు వు-డటంి వల్ల రూమ్‌లో ఏమీ తోచకపోచే, తాతగారింటికి బయర్రేరాను, వెశ్ళేసరికల్లా వెంక్టటామయ్యగారు తాపీగా రిటాన్‌ ఛెయిర్‌ లో కూర్చుని హుక్కా పీలుస్తున్నారు, కానేపు ఈ కబురు అఆ కబురు చెప్పుకుంటూం కే అప్పుడే పుస్తకాల్లో కాలేజీనుంచి లక్ష్మీ వచ్చింది. “లక్ష్మీ ' ఇట్లారా, సీ శచదువెందాకా వచ్చింది కక ఆన్నారు వెంక టామయ్య ఈన్ధాో | తాతయ్యా, నీకు నా చదువంటే అంత వక్కిరింప్పు కో “లేదులే మవవరాలా । మనకి మొన్న పరీక్షల్లో మార్కులెట్లా వచ్చాయో కాస్త చెపారా (కక అన్నారు మళ్ళా తాత, సా ముందు లక్ష్మీకీ చాలా చిన్నతనం వేనిందిం ఈ ఏల్రాగ్లో వచ్చాయిలే తాత య్యా” ఆంటూ కా స చిరాగా అంది. ఉక్‌, వాతో "క *ఖదుగో నరనింహం చూడవోయు , ఆంకే కోవంగాం? మొ్న్ను తెఖ్కల గూప్‌లో అనీ? పదిమారుఎలు దాటలేదు.” న యై గ్రా “దరవాలేదు లెండీ కొంచెం కృషి చేసే మాక్కూలు తెచ్చుకోవడం అత ఘసకార్యం కాదు” అన్నాం

55 “ఆది సరేనోయ్‌, 'ఫెనల్‌ ఇయర్‌లోకి వచ్చిందికదా ! పైగా వన్లిక్‌ ఎగ్గామి నేవన్స్‌ దగ్గర కొచ్చేస్తున్నాయి, ఒక్క గంట'నేపు పుస్తకాన్ని తెరచిన పాపాన పోదు ఎప్పుడూ ఏవో నవల్లూ, విల్లాళ్ళతో క్యారంసూను.” “ప్రోనీరే తాతయ్యా, నేనుచదపడం మీకిష్టంలేక పోతే మాన్చించెయ్యరాదూ.” “ఇదోగో చూశావా నర్సింహం, నేను ఒకటంటే తనొకటంటుంది. ఆవును మరి, అన లీ ఆడపిల్ల లకు కా లెజీ చదువులెందుకో ఆరం కావటం లేదు.” “*ల్నీ గు సారపాటు నడ్తున్నారండి” ఆనే? రక్కని “ఏ౦ ? ఏ విధంగా *ో *పఏ విధంగానో నేను చెప్పనుకావీ, కా లేజీచదువులవ ల్ల ఆశపిల్ల లకు లాభమే కాసి నషం లేదు. ళా ఇ ల్‌ు నటే జ తి ఈసారి లక్మీ నావైపుకొ స్త కృతజ్ఞతగా చూనింది, అస్టీప్రవో |, ఐచే నువ్వు కా లేజీ ఆడపిల్లల తరఫున పకాలా పుచ్చుకున్నా వన్నమాటః, కాలేజీలో చేరినంతమాతంలో నాకు ఆడివిల్లల పైన ఈర్ష్య లేదు. కాని, పరీక్షల్లో సున్నాలు తెచ్చుకుంటూంటే మాతం చాలా కోపం వస్తుందయ్యా । వందల పైన దబ్బు నిష్కారణంగా తగలయ్యడం మాతం జరుగుతోంది.” “మరేమీ ఫరవాలేదండీ, కాస్త సళ" చ_వితే సునాయాసంగా నూటికి 00 మైన మార్కూలు తెచ్చుకోవచ్చు ” “ఐతే, నర్మ్శింహం! కౌస్తిలా చూడు బాబూ: మా లక్ష్మీకి లక్కల [గూప్‌లో పూజ్యం, మొత్తంమీద అన్ని న బ్రక్షుల్లోనూ ఆంతే. కాస్త తీరు ఒడి చేసుకుని సాయం(తంవేళ కాస్త అఆ సబ్జర్టులు చెప్ప్తండవోయ్‌, దాని తంగడికీ ఆటు కోర్టుపనులు రద్దీ హెచ్చు. ఇటు నన్ను చూన్తే, పూర్వ కాలం మా చదువులకీ, ఇప్పటి చదువులకీ అసలు సంబంధ లేదు కాస్త ఈ వనన్లిక్‌ పరీక్షల్ని దొటించే దూ” ఆన్నారు వెంక[టామయ్యగారు. నాకు కౌస్త ఇగుకున పడ్డలా గవీపించి.ది *ఆల్రాగే చూదాం లెండి” అన్నాం లు

56 “ఆలా అంపే వీల్లేదోయ్‌. కొస్త ఏదో ఈ వల్లిక్‌వరీక్షల్ని దాటించేన్తే, తరు వాత దానిష్షం, చదివికే చదువుతుంద్కి లేకపొతే చేదు. “ఆలోచించి చెపానండీ"”" అన్నా తప్పుకునేందుకు. “వ్పునవడ్రూ ; తాతకి మాటంకశే మూళే - అంతే. నాసంగతి నీకు తెలు సుగా. నే నెవ్వర్నీ అడగను. ఏగో, నా మాట లక్ష్యం చేసాపని నిన్ను అడిగా నంతే.'” “ప్పీ మోట నే నెప్పుడూ దాటలేను తాతగారూ :” 1ఆ( | ఆదీమాట, అసలు నువ్వేనోయ్‌ నాకు నచ్చిన మనవడివి అంటూ వీపుమీద తట్టారు. లక్ష్మీ మాతం కాస్త ఉదాసీనంగా నావెపు చూనీ, లోపలికీ వెళ్ళిపోయింది. చసంరుసటి వారంగుండీ దసరా నెలవులు 1పారంభం ఆయ్యాయి. రామా నుజం, సూర్యం తమతమ వూళ్ళకు వెళ్ళిపోయారు. నేను ట్యూషను చెబు తున్న ఇద్దరు పిల్లవాళ్ళనీ వాళ్ళ మేనమామలు చదువు తాము చెప్పినాామని తీసుకుని వెళ్ళిపోయారు, నేను నెలవలకి ఇంటికి వెళ్ళలేదు. మా వూరికి వెళ్ళి రావాలంసపే, రానూ పోనూ టిక్కాట్లు ఛార్జీలే ఓ ముషయి రూపా యలు అవుతాయి. ఎట్లాగూ సంవత్సరాంతంలో వెళానుకనుక, దసరా 'నెలవలకి విశాఖళోనే వుండిపోయాను. ఇటు (పయివేట్లూ లేవు, ఆటు రూంలో నే నొక్కు డ్నే మిగిలాను. రాఘవయ్యగారి ఇంటికి ఓ నాలుగు రోజులబట్టి వెళ్ళడం మానుకున్నాను, పగలు రూంలో నా సబ్దక్తు పుస్తకాల్ని చదివేవాడ్ని. నాయం తం ఆలా బీచ్‌కి బయళ్దే వాడ్ని. దారిలో "న్నేహ్‌తులు కనిషిన్తే కొ స్త పలకరించి, సేరుగా డాల్ఫిన్స్‌ నోన్‌వద్దకు పోయి, ఏకాంతంగా కూర్చునేవాడ్ని, రాతి హోటల్‌లో భోజనం చేని, రూంలో హాయిగా నిద్దురపోయేవాడ్ని.

5 నెలవులన్న మాపేగాని రామానుజం, సూర్యం లేక పోవడంచేత ఒంటరిగా కాలం గడపాలంటే, కాస్త దాధగా వుండేది ఓ నాలుగురోజు లలా గడిచాయి. ఆ మర్నాడు సాయం[తం యధా [(పకారంగా డాల్చిన్స్‌ నోన్‌వద్ద కూర్చున్నాను. విళాఖ లో నన్ను [వత్యే కంగా ఆకర్షించిన సుందరతమ (వదిశాలలో డాల్ఫిన్స్‌ నోన్‌ ముఖ్యమైనది, సూర్యుని స'ధ్యారణ కిరణాల్లో సముద్రమంతా కుంకుమ (పవాహంలాగ్రై ళన కెరటాల హోరులో, నా భవిష్యత్తును గురించి నేను నిర్మించుకునే ఊహ: కొక వింతబలా న్నిస్తూం డేది. ఆప్పుడే ఐదు కావచ్చింది. నముద్రంకో కెరటాలు ఉవ్వెత్తుగా లేస్తున్నాయ్‌. ఒంటరిగా ఇవో ఆలోచనలు చేసుకుంటూ కూర్చున్నాను* తీ నలుగురైదుగురు కా లేజీ విద్యార్థినులు నా [పక్కనుంచే వెళ్ళుతున్నారు, కానీ, నా ఊహా[పపంచంలో నున్న నాకు వాళ్ళు మాతం మసగ్గా కనుపించారు. వొ ళ్ళలాగే ముందుకు సాగిపోయారు. మరో విముషంటో--- “ఓ, మీరా అన్న కంరం నా చెవుల్లో రింగుమంది. తలెత్తి చూనేసరిక్‌, ఎదురుగ్గా లమ్మీ నిలబఐడీ వుంది. బహుళా, తన 'న్నేహితురాం[డ్రతో కలసి వచ్చినలాగ వుంది. “సమ స్తే” అన్నా. *వూగ్రండీ ] మీకంటె చిన్నదాగ్నా. నాకు మీ రంత గౌరవాన్ని ఇవ్వడం తీప్పుకాదూ భి కాస్త థతికమక పడ్డాను, తనూ కాస్తంత దూరంతో నున్న మరో రాతి “మీ రసలు బొత్తిగా మా ఇంటికి రావడమే మానేశారు" “ప్పర్కే కొంచెం పనులుండబట్టి. ,,” “త్రాతయ్య మీకోసం (పతీ సాయంతం ఎదురుచూస్తూ కూర్చులటారు, మీఠడేమో ఆసలే రారు" *టప్రోో | అఆట్లాగాండి *

58 “*న్చీళ్సు 'నెలవులకి ఊరికి వెళ్ళిపోయారనుకున్నాం, కాని, వెళ్ళేటప్పుడు చెప్పి వెళ్తారుగా. అందుకని, నేను మాతం మీరు వెళ్ళలేదని రూఢిగా చెప్పేశాను ఇంట్లో, ఐన్న్హా మీరు అసలీ వారమంతా మా యింటికి రావడమే మానేళారు ₹”ో “చ్చెప్సానుకదండీ ర కౌస్త పనులుండబట్టి” “*వ్యూడ్తండి, మీకు ఆబద్ధాలాడడం కూడా చాతకాదు” అంది లక్ష్మీ పక్కుమని నవ్వుతూ, తెల్లటోయాను. నిజానికి నేను అబద్ధం చెప్పేందుకు ([పయత్నం చేసినమాట ఫోయమేం వాళ్ళింటికికొ ని వెశ్తే లక్ష్మీకి ట్యూషన్‌. జెప్పవలసివస్తుందిం నాకేమో ఆడపిల్లలికి చదువు చెప్పడమంటే చచ్చేటంత భయం, అందుకని తప్పించుకో [సయత్నం చేనినమాట నిజం, “ఏం? చెప్పండి, మీరు మౌ యింటికి రావడం మానుకున్నందుకు కారణం” నేను మాత౦ కూన్యంలోకి చూస్తూ ఉండివోయాను, “*సహ్టోన్సీ బ్రెడ్త నేను చెపాను. మీరు మాయింటికి వసే తాతయ్యకు మాటిచ్చి నందుకు నాకు పెం వేట్‌ చెప్పాల్సి వుంటుంది. మరొక పేముం టే, పండుగలకి భోజనానికి ఎక్‌ రాడ్‌ బలవంతం 'సెడ్తామో అన్న భయం. అం తేకదూ?ొో ఆ.టూ కాస్త నీరియన్‌గా నావై పు చూనింది. “న్ఫా భా కాదండీ[” అన్నాను, అంతేకాని, నిజాన్ని ఆమె చెప్పేసినందుకు వ్రాలా నిగ్గ నీపించింది “అవునా? అందుకే మీకు అబద్దాలాడటం చాతకాదన్నాను ఆంది మళ్ళీ ఆ_పయత్నంగా అనేశాను “అవునండీ” అని. “స్య'ర్రే మీచేత నేను బలవంతంగా ట్య్యూషను చెప్పించుకోను భోజనాలకి బలవంతము చేయము. మీరింక తాతగారికోనమయినా రావడానికి ఆభ్యంతరం' వుందా?” ఇదేమిట్‌? ఈ విల్ల ఇంతలా నన్ను దుయ్యబశ్హుస్తోంది? ఏదో విశ్రాంతిగా కూచుందామని నేనా నే, మెదడులో రైళ్ళు పరుగెత్తిసోం దీమె, లక్క్మీపెన

రిం నాకు చెప్పలేని కోపం వచ్చేసింది, ఎంత [పయత్నం౦ చేసినా నాకు ఆమె మీద కోవం ఆగలేదు, “ఇంకొక కారణ౦ కూడా వుంది. ఆది మీ నోటంట బయటకు వక్చేముందే నన్ను చెప్పనీయండి, నేను. ...” కౌస్త కోపంతో నా కంరం వణికింది. “వద్దు వద్దు, నాకు తెలుసు, మీ ర0క చెప్పకండి. నాకు చాలా బాధ కలుగు తుంది ఆది కాస భయంగా, “వీళ్లదు నన్ను చెప్పనీయండి, నేను మీ ఇంటికి రాకపోవడాగకీ దురో కారణం కూడా వుంది (పతినిత్యం వచ్చి కాతగారితో మాట్లాడి వెళుతున్నాం నాకు మటుకు నా అంతస్టుకు హెచ్చు ఆంతస్టు గలవారితో న్నే హంచేస్తున్న లాగ అనిపించేది. [కమంగా అ ఊహ ఈనాటికి త్మీపరూపం చె దింగి అదీగాక మీకు నేను పతినిత్యం కా స్తకృతిమ కేషంలో మీ ఇంటిగో కను పిస్తున్నాను నిజానికి ఆ వేషం వేస్తున్నందుకు నాకు చాలా బాధగా వుంది, ఇదిగో చూడండి, ఈ మాసిక లేనిన దుక్తులలో మీ క్కనుపించేదే నా నిజ స్వరూపం, ఏమి చెయ్యను చెప్పండీ నా లేమితనాన్ని ఇన్నాళ్ళూ గుట్టుగా మీ ఇ టిలో దాచిపెడుతూ వచ్చాను. ఆందువలన భ నిష్యత్తులో నప్పమేకాని లాభంరాదన్న ఊహ నా కళ్ళ నిప్పటికీ తెరిచింది. ఇహముందు మిమ్మల్నిలా మోసం చెయ్యకూడదనే నిశ్చయానికి వచ్చాను. కాని ఆందువల్ల మీ నిష్తు రాలకి గురి అవడం తప్పదన్న భయం నాకు వున్నా నా అసహాయతవల్ల మీరనే మాటల్ని పడాల్సిందే తప్పదు.” “సన్ను క్షీమించండీ. అఆనవసరంగా వచ్చి మీ మనసులో తుఫాను రేసాను. ఇక ఆ విషయాగ్నె గురించి చెప్పకండి. మిమ్మల్ని కప్పబెశ్టేట.త నీచు రాల్ని కాలేను” జీఃపోతున్న గొంతునుండి భారంగా వినపడ్డాయి. “లడ్మీ* ఏ విషయాన్ని మీ ఆందరిము:దు కాపాడుకుంటూ ఫాల్స్‌ (పిస్పిజ్‌ కోసం (పాక లాడానో అదికాస్తా పనాడయినా వమ్ము అవుతుందనే నమ్మకం , నన్ను కీణమీణం వేది చుకు తింటోంది. మీ నిందలకు నేను పూర్తిగా అర్హణ్నే, ఇంకా అనవలవినవి ఏవైనా వుంటే?

60 “వద్దు పద్దు. నామాట వినుడి, నేను పొరపాటు చేళాను, [పశాంతంగా నున్న మీ మనసును అనవఫరంగా బాధ పెట్టాను” అక్ష్మీ కళ్ళలో కన్నీటి ల్ని ఊటలు బయల్చైరాయి. “నన్ను క్షమించండి లక్ష్మీ ఈ వీదరికంతో నేను మళ్ళా మీ గుమ్ము౦...” మాట పూ ర్రికాకము )దే, ఈద్చ్సీ కాళ్ళముందే తల (దిద్దలు కొట్టుకుంటాను, నేను చేసిన పాపానికి అదే శిక్ష, ఎవరు మిమ్మల్ని ఆపార్ధం చేసుకొన్నా, నేను మాతం మీ విషయంలో పొరపాటు పడలేదు నా కళ్ళనే మిమ్మల్నాపరించే వీధరి కప్ప ఏకట్లు (పతి బింబించవు. న్వచ్చుంగా పాలతో కడిగిన ముళ్యంలాుటి మీ ఆంతరాత్యకి నా మనసులో ఒక (పత్యేక స్రానం వుంది *” ఆవిడ శెండుక ళ్లూ కన్నీటి సుడుల్లో మా౨ిగిపోయాయి సంధ్యారుణకాంతిలో (శ్రావణ మేఘాలలముకున్న వినీలాకాశం లాగ అమె ముఖం వినర్షం ఆయి౦ద్‌ి, నాపైన నాశే అసహ్యత అనిపించింది నిష్కారణంగా అమె కంటినుండి సీరు తెప్పించినందుకు నాకు మనస్సు ఛివుక్కు మది, “దా ఆదేవిటండీ[! నా దొర్భాగ్యాన్ని మీ కన్నీరు ఎమా[తం నివారణ చేయలేదు, మీరలా కన్నీరు పెట్టనా మనస్సు దుఃఖ 'పెళ్తైకం పే ఇక్క డ్నించి వెళ్ళమంటే వెళ్లి పోవడానికి నాకు ఏమాతం అభ్యంతరం లేదు. ఆన ౨ వాలీ అతి కష్టంపెన లక్ష్మీ చెంగుతో కన్నీళ్ళు తుడుచుకుంటూ, వచ్చే దుఃఖాన్ని ఆపువేసుకుంది. నా కళ్ళలోకి చాలా దీన-గా చూస్తూ కూర్చుంది, అమెను మరో విషయంలోకి దృషి మార్చేందుకు (యత్నం చేస్తూ “మీకు అృదష్షంమీద నమ్మకం వుందా అన్నాను. శివాల్రా నమ్మకం వుంసొ కొంచెం ఉత్పాహంగానే ఆంది, “*న్సుర్రేమీ చేదు. నా చదువులు పూర్తయి. మంచి ఉద్యోగాన్ని చేస్తూ. ఓ "పెద్ద మేడం కొరూ సంపాడి-చి... తథ జ వెంటనే అమ్మీకీ నవ్వు వచ్చేనీంది

61 “ఏమో ఎందుక్కాకూడదు. అదీగాక, కాషాయి వస్తా9లు ధరించి, సన్యా సుల్లా దేశాంతరం తరగ ఏగా, మీరన్నట్లు మ్‌ భవిష్యత్తు ఉజ్వలంగా ఉంగా లని భగవంతుణీ (పార్టిస్తాను క “కాని ఆ భగవంతుడే మీ పార్ధనల్ని పెడదెనినిబెట్టి, కొషాయి వస్త్రాలతో నన్ను దేశాటనం చేయి నేనో?” భగవ"ఈ&డే. ఆను[గహించ! పోతే, మానవు డెన్ని [వయత్నాల్ని చేనీనా నిసృ్ర్రయోజనమనే నిద్దాంతాన్ని మాకం నమ్మవలనిన ఆవసరం ఆవ్వు డేర్చుడుతుంది”, ఇ.తలో దూరాన్నుండి వాళ్ళ స్నేహితురాళ్లు వస్తున్నారుం కకూడండీ ।; మీకు రేవు తప్పక మా యింటికీ రావాలి. నా మాటల్ని వ్యర్షం చెయ్వ్యరుగా?”" ఆంటూ నావైపు చూసింది, రేఎటి మాటకదా,..వీలై తే... శన్పించుకొన బోయేలోగా ఆ-దుకుంధి లక్ష్మీ. “ఆదేమీ కుదరదు. మీకు రేపు మధ్యాహ్నం మాయింట్లో వుండాలి. ఆంతే “ఆలా అని మీకు హామీ మాతం యివ్వడం...” “ఇహ చెప్పకండీ, ఏదైనా మాటంటే సరి. ఇహ అ మాటను తిప్పి మళ్ళీ నాకే వప్పచెపారు, మీడ రేప్ప మధ్యాహ్నం మా యింటికి రావాలి” “ఎవైనా పనుల౦టే...” మళ్ళీ తప్పించుకపోదును, “*వ్స్‌క్సు నా మాటను తీనెచ్యులేరనే ధీమా నాకుంది. కావాలంటే మీ మన స్పునే అడగండి మరిహ శెలవ్‌ో అంటూ తన స్నేహితురాయ్యడతో కలని వెళ్ళిపోయింది 10 [దేమి చిత మాగానిః ఆ మర్నాడు లక్ష్మీమాటలు నిజమయా్యాాాయి. ఎంత (పయత్నం చేనిన్నా కౌళ్ళు మాతం నన్ను ఆ మర్నాడు మధ్యాహ్నం శండత్వ్యేసరికి ల్లా వాళ్ళ గుమ్మ౦ ముందు తీనీ కెళ్ళి నిలబెట్టాయి,

వెంక్కటామయ్యగారు బహుశా మేడమీద ళతనగదిలో విద్దుుపోతున్నా రను: కుంటాను, పోర్టికోలోకి వెళ్ళగానే ఎదుటి గదితో లక్ష్మీ ఆఅం్యధప్మతిక చదు వుతూ కూర్చుంది. నన్ను చూడగానే లేది “నా మాట వ్యర్థం చెయ్యనందుకు మీకు ధన్యవాదాలు, రండి” ఆంటూ కుర్చీ వేసింది. “*న్తూడ్రండ్కీ మీకు లెఖల్లో తెలియ?ి వేవెనా వుంటే నేను చెపాను. విన్న నా మాటలకి నాకే కష్షం అనివ్‌ంచిందోొ అన్నా కుర్చీతో కూర్చుంటూ.

వ్‌ “మీ రిక్కదే కూర్చోండి. నే నిప్పుడే వపాన” అంటూ లోని కెళ్ళింది. ఇంతలో వకళ్ళా పక్కింటి ఏడేళ్ళ రామ్‌బాబూ ఇద్దరూ వచ్చారు. “"ఏఎవండోయుి ఎప్పు డొచ్చారు? అంటూ వకుళ సలుకరించింది ఉండేది ఏనిమిదేళ్ళ సయస్నయినా వకుళకి గొరవంగా ఎలా మెలగాలో బాగా తెలుసు. రామ్‌దాబుకీ నాదగ్గర కాస్త చనువుంది. పక్కింటి డాక్టరుగా రబ్బాయి,. డాక్షరుగారి కుటుందానికీ, తాతగారి కుటుంబా:కీ ఓ యాభై ఏళ్లు పెనుంచీ. మెతి వుంది, రామ్‌బాబు వెంక్టటామయ్యగారి ఇంట్లోనే ఇరవై నాలుగు, గంటలూ ఉ టాడు. వకుళతో చదువుతుంటాడు. వదేళ్ళకంట హెచ్చు వయను కాకపోయినా, వెంకిటామయ్యగారి యి ట్లో చాలా చనువుగా తిరుగుతు టాడు. “మ5ి మీకు అన్నిట్లోనూ ఫస్టు మార్కులు వస్తాయని లక్ష్మీ అక్క చెన్నింది. కదండీ; నే నడిగిన (పళ్నలకి జవాబులు చెప్పండీ చూద్దాం” అంటూ ఏక ధాటిగా కిటుకు (_పళ్నల్ని వేస్తున్నాడు వకుళ లోపలికి వెళ్ళి ఓ రండు నిమిషాల్లో తిరిగొస్తూ “మిమ్మల్ని అమ్మ పిలుస్తూంద-డీ* అంది, “ఏందుకు ** *మరి, మరి, వాళ్ళమ్మేండీ. మరే, పూరీలు చేస్తున్నారండీ. అబ్బ]! పాలలో వే నే ఇహ చూడుఎడీ ఎంత బలేగా వుంటాయు అబ్బ! మీ కిష్ణ మేనాం డీ. పూరీలుళో అంటూ రామ్‌బాబు నా చేకికీ (వేళ్ళాడాడుం “రండి. అన్ము పలు సోఎది” అంది వకుళ,

ద్రె్ర వక ళ వెనకాతతే వెళ్ళాను. వంటింటి గుమ్మం (పక్కనే చెప్పుల్ని విడిచి వంటింట్లోకి వెళ్ళేసరికి “జరా బాబూ కూర్చో” ఆంటూ వార్వశమ్మగారు పీట వేళారు. వంచను మడిత "పెట్టుకుని కూర్చున్నాను. “ఏమయ్యా! ఈ మధ్యన బొత్తిగా రావడం మానివేళావు? 'నెలవులకీ ఊరికీ వెళ్ళావనుకున్నాను” అంటూ ఆమె కూడా ఒక పీటవేసుకుని కూర్చున్నారు ఆంళకు ముందెప్పుడూ ఆమెతో నేనసలు ఏ మాతము చనువుగా మాట్లాడ లేదు కాని, అమె కౌస్త ఆప్యాయతగా పలకరిస్తే నేనుకూడా కాస్త నోరు 'మెదిపానంతే “వచ్చేవాద్నే కానండీ కాస్త కాలేజీ పుస్తకాలు తిర గెయ్యడ వల్ల ” “బాగుందయ్యా! నెలవులు కదా మాయింటికి రావడం క్‌షమై :దయ్యా? మీ రూం నుంచి ఒక రెడు ఫర్లాంగుల దూరం కూడా లేదుగా మా యిల్లు, మంచివాడి వేనయ్యా:?” వకుళా, రాంబాబు సా్మాపక్కన పీటలు వేసుకుని కూర్చున్నారు. లోపల పొయ్యి గదిలోంచి రాజ్యం వకుళని కేక వేనింది. ఓ గ్లాసులో మంచి నీస్ళు తెచ్చి నా ముందుంచింది వకుళ, “ఎందుకమ్మా, నాకు దాహంగా లేదు” అన్నాను.

ఎఏంద్రుకో చెన్పుకోండి చూద్దాం అంటూ రాంబాబు నవ్వాడు, ఒక వె-డి కంచంలో కొన్ని పూరీలు, పాలు ఆచ్చి పకళ నా ముందు పెటింది.
ఏ్రదుకండీ। ఇప్పుడే హోటలో టిఫిన్‌ శినొచ్చానండీ కక “ఫరవాలేదులేవయ్యా। ఎన్నేమిటి? మహాచేన్నే నాలుగు పూరీలు, తిను బాబూ వర్వా లేదు" పార్వతమ్మగా రన్నారు, దిగరగా నలభయో్యో పడి నో కొసున్నా, మనిషి మాతం నిండుగా పసిమి శఛాయటో ఉంటారు, చెంపలవద్ద కాస్త సెరప్పు కనిపిస్తు ఏది సుండని మొహంలో ఒకవిధమెన అవ్య క్త అప్యాయత కనుపిస్తుంది, “వద్దండీ, ఆకలిగా లేదు”

64 “ఇదిగో, ఏవయ్యోయ్‌! నువ్విలా మొహమాటంతో మొండి కే స్త నే నూరు కోను. ముందు నువ్వు తినాల్సిందే కొంచెం నవ్వుతూ దభాయింపు స్వరంలో అన్నారు, ఇహ చేనేదిలేక నెమ్మదిగా తినడానికి ఉప్మకమించాను. నేను తింటున్నంత నేపూ పార్వతమ్మగారు మా బంధుత్వాలగురించి ఎక్క డెక్కడ్నించో చెప్పు కొస్తున్నారు, "ఊ” ఆ. టున్నానేకొని నా చెవి కవేమీ ఎక్కడం లేదు, “రాజ్యం: మరో రెండు పూరీలు తీనుకురాోో పార్వతమ్మగారు కేకే నేసరికి రాజ్యం మరో పళ్ళెంలో పూరీలు తెచ్చింది “జబ్బెబ్బే ఇహ తినలేనండీ[” అంటూనే వున్నా రాజ్యర నవ్వుతూ “ఒక్కా రెండేనండీ” ఆంటూ కంచంలో మరో నాలుగు వేసింది, వకళ “ఆకా్కృాయ్‌, కాస్త మరో గిన్నెలో వాలు పెట్టు" అంది. మరో వెండి గిన్నెతో వొలుతెచ్చి కంచ.లో పోనింది రాజ్యం. “ఇన్ని శనలేనం డీ" “ఫరవా లేదు తినవయ్యా = హోటల్‌ తిండితో మనిషివి సగం ఆయిపోయావు తినో ఆంటూ పార్వతమ్మగారు మళ్ళా తస పుట్టింటిని గురించి, ఇటు మా తలిగారి పుట్టింటిని గురించి చెప్పుకొనిపోతున్నారు. నాకుమాతం ఆఅ మాటలు ఏవీ చెవి కక్కడం లేదు. ఆంతనరకు లక్ష్మీ గుమ్మంలో నిలబడి వున్నట్లుంవె, నేను మంచినీళ్ళ గ్లాసును ఎతుతుం పే, నడుంమీద ఎడం చేయి వేసుకొని ముక్కుమీద వేలు పెట్టి ఆళ్ళ ర్యంగా చూస్తున్న లక్ష్మీని నేను గుర్తించాను. లోపలికి వపఘూ “అమ్మా : చాల విచ్చితంగా వుందే: ఇన్నాళ్ళకు నువ్వొక గొప్ప విజయాన్ని సాధిం చావ్‌”ఆవి అంటూ తనూ ఒక పీట వేసుకొని కూర్చుంది లక్ష్మి, “ఏవిటే 1” అర్హంకాక అడిగారు పార్వతమ్మ గారు, ““'మవింట్లో ఇహ వి స్తరేయనని వంతపట్టినవార్ని ఆమాంతంగా నడివంటింట్లో కూర్చుండ బెట్టి, పూరీలు తినిపిస్తున్నావం టే ఇంతకంట ఆశ్చర్యం మరే మిటి?ొ

“చాల్చాల్లేవే. పిల్లవాడు మరీ మొహమాటపడుతుంటే, నువ్వు మరీను ఆసలా మౌటకొన్తే, (పళిరోజూ మనింట్లో నే భోజన చేయి-చి, కాలేజీకి వంపుతా బాబూ నర్శింహ౦ । నువ్వు మా లక్ష్మీ మాటల్ని లెక్క చెయ్యక, అది వటి 'పెంకిఘటం. ఇంటో ఆందర్నీ ఇలాగే అంటుంది”

ళు . నాకు ఈ ఖంగారులో పొరటోయింది

బ0గారువడ కండీ మాష్టారూ. మౌ లక్ష్మ్మక్క ఎప్పుడూ ఆంతే, అంద ర్న అనడమే కాని, తనొక్క మాటకూడా పడదు, ఏమైనా అంటే ఇహ చూస్కోండీ, కరిచిపారేన్తుంది” ఆ౨ది వకుళ,
ఆ దేమటి మాష్టారూ 1 కొంచెం నెమ్మదిగా తినండీ” అంది లక్షి థై" వకుళకి కొంచెం ఆళ్చర్యం ఆసిపించిందీ కొత్త సంటోభధన, కకం 1 శ్రికౌగశ్రాయ్‌ క్‌ ఆయన్ని మాప్టారూ అంటున్నావ్‌ 7 “మరేమీ లేదమ్మా చెల్లాయ్‌. ఇవ్చాల్సినుండీ నేను ఆయనదగ్గర ట్యూషన్‌ చెప్పించుకుంటాను.” “ఆువ్పనే లక్షీ శ్ర మీ తాతగారు రోజూ ఆమాటే అంటారు, న్‌న్న మీ నాన్న కూడా అన్నారు, ఇతనికి అన్నిట్లోనూ ఫస్టు మార్కులు వస్తున్నాయట. నువ్వు (శ్రద్ధగా చెప్పించుకుని, ఫస్టు క్లాస్‌ తెచ్చుకోవాలి మొ అన్నారు నాకు చాలా నిగ్గనిపించింది. వకుళ ఆందుకంది “*690దుక నే మాష్టారికి

లై అవాలలే “మాషారూ, కాఫీ ఇదిగోండో అంటూ, రాజ్యం కొఫీ గ్లాసు నా ముందుం చింది. లక్ష్మీ కూడా మరో గ్లాసులో కాఫీ తెచ్చుకుంది. “చ్హూడయ్యా, నువ్వు మొహమాటపడకూడదు నేను వంటింట్లో ఉన్నంత కాలం నువ్వు నిరభ్యంతర౦గా ఈ ఇంంట్లో వుండాలి, అంతేకాని, ఆడ సిల్లలా ఆహారంలో నిగ్గువడి తే ఎట్లా ఖో నవ్వుతూ వార్వతమ్మగా రన్నారు, ఖాళీ గాసును కిందపెడుతూ “సరొ అన్నాను,

66 “చూడు నర్శింహం, లక్ష్మీకి అన్నిట్లోనూ "ఫెయిల్‌ మార్కులే వచ్చాయి, వద్దం శే వినకుండా, వాళ్ళ నాన్న దాన్ని లెక్కల [గూపులో చేర్చించారు, తీరా ఇహ రెండేళ్ళు అయివోతున్నాయ్‌,ం పబ్లి క్‌ వరికలు దగ్గర కొచ్చేస్తు న్నాయ్‌. ఇటు దీ చదువు చూడటోలతే, తగవి అశద్ద, పోనీ ట్యూషన్‌ చెన్నిద్దా మంటే, తక్కగ్లి దంటుంది, కాస్త నువ్వు (శద్దతీనుకొని ఈ పరీక్ష గశైక్కి స్తే చాలు,” “ఆఅన్మూ, మి ట్యూషన్‌ ఫీజు ఎంతొ ఆన వకుళ అంకముకంటూండగానే, పార్వతమ్మ గారు “నోర్ము య్య వే. అతనెంత అడుగుతే అంతిద్దారో అన్నారు. కాఫీ గ్రానును (కిందపెట్టి, లక్ష్మీ లేస్తూ “రండి మేవ్షారూ, అప్పుడే మూడు చాటిందొ ఆంది, మేడమీద చివర్న, దక్షీణంవైపున లక్ష్మి స్టడీ రూం వుంది, కొంచెం విశాలం గానూ, చాల వరిశుభంగానూ వుండి, ఎక్రువ ఆలంకరణలేమీ లేవు, ఓ కేబుల్‌, మూడు కుర్చీలు, ఒక ఈజీవై రు, (పక్కనే బట్టల స్రాండూ వున్నాయి, మూడు కిటికీల నుంచి ధారాళంగా గాలి వెల్తురు వుస్తున్నాయి. కుర్చీలో కూర్చున్నాను. తన "టేబుల్‌ మీది బుక్‌ షెల్ఫ్‌ నుంచి తన [గూపు పుస్తకాల్ని తీనీ నా ముందుంచింది. “ఇవిగో మాస్తారూ ఇవి మా (గూప్‌ బుక్స్‌” క్యాలుక్యులన్‌ పుస్తకాన్ని “వ్రూడ్రండ్తీ మీకు ఏవేవి అర్థం కావడంలేనో చెప్పండీ, ఆ పారాలు చపాను. ఈ ఆల్రాకాదండీ, సాకు 1గూప్‌ ఆంతా యునట్నించి చెప్పాలండీ. నాకసలు [గూవ్‌ లోనే భయం అంటూ తనూ ఒక కుర్చీమీద కూర్చున్నది “ ఆట్లాగేలెండి” అన్నాం “మ్రాస్టారూ మీరింక నన్ను బహువచిన సంబోధనతో పిలవకూడదు అంద్‌ లక్కీ నోట్‌బుక్‌ ఓపెన్‌ చేస్తూ, “ట్రుగి ఆఅసంభవమండీ” అన్నా,

07 “చిన్నవాళ్ళని ఆలా సంటోధి స్తే వాళ్ళకి ఆయువు తగ్గుకుందీ కదండీ.” శఈస్టీ పనో, ఆల్రాగా౦ండీో “అదుగో మీరు మళ్ళీ “ఆండీ అంటున్నారు ” “నన్ను వేపుకు తినకండీ” “లాభ: లేదు మాష్టారు, మీక స్పట్నించీ నాకు గురు శ్చేగారు. ఎక్కడైనా గురువు శిష్యుల్ని “మీరు అంటారా? “స్య గే లెండీ”

ఆద్రుగో మళ్ళీ" ఓ ఆరగంట సేపు లెఖ్కాలు చెప్పాను, క్యాలుక్యులన్‌ లో 'మొదటీ చాప్టర్‌ పూర్తిచేశాను. నేను పుస్తకం మూని అ పారం మీద (_పళ్నల్ని కొన్ని వేళానుం లక్ష్మీ సమాధానం చెప్పలేకపోయింది. ఈ ఆరగంటనేపూ వ్యర్థమయింది “నీకు లెట్బలిహ రావు” అన్న కోవంగానే. “మీకు చెప్పడం అంతకంటె రాదూ ఆదే స్వరంలో అనేనింది లక్ష్మి నాకు చ్మరుమని ఒళ్ళు మండింది, “ర పే, నాకు చెప్పడం రాదు. నీకు చదువూరాదు. కాబట్టి ఇహ మళ్ళీ నన్ను ట్యూషన్‌ చెప్పమని బలవంతం లెయొ్యొడ్దు” ఆని పుస్తకాన్ని "టేబుల్‌ మీద పడేశాను హళ బుద్ధిలా లక్మీ నావైవు చూస్తూండి పోయిందిం “మరిహ నాకు కలవ్‌” ఆంటూ లేచి గుమ్మం వైపు రెండడుగులు వేళాను, ఈక్కని జేచి నిలబడింది లమ్మీ. “నన్ను తీమించండి మాస్టారూ మీరు చెప్పినంత వరకు చక్కగా ఆరం

థి

ఆయిందండీ మా లెక్చరర్‌. రూడా ఇంత చక్కగా చెప్పలేదండి*, అచ్పుర్రి నేనడిగిన (వశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వలేక పోయి గౌ సాకేమీ చెప్పడమే చాతకాదన్నావు?”

68 “క మించండి మౌష్టారు. ఇంకెప్పుడూ అనను. అంటూ కొ స్త గద్గదంగా అంది లక్కీ. ఇంతలో రాఘవయ్యగారు వసూ దగ నర్పింహం ।: ఎంత 'నేపెంది వచ్చి. మా లక్ష్మీకి లెబ్ధల్లో నాండర్లు ఎట్లాగుంది” అంటూ ఈజీ “ఫరవాలేదండి. కౌస్త చదివితే ప్యాసవొచ్చు ” “ఏమో, ఇహ లక్ష్మీ ప్యాన్‌ ఆవడం గురించిన బాధ్యత నీది, నాకేమో లక్షశ్చ ప్యాన్‌ అవుతుందనే నమ్మకంమా[తం లేదు" ఈన్టైక్‌ , నాన్నా ను వ్వెష్పుడూ ఇలాగే ఆంటాపవు” “మరి ఆననేమిటి, చదువు'పైన (శద్ద లేందే” “క్యు సారి హాఫియర్లీ లో చూడునాన్నా మార్కులు సరిగ్గా రాకపోతే అస్పుడిను.” “ఏమో, అదీ చూద్దాం. చూడు నరసింహం నువ్వీ శెలపుల్లో లక్ష్మీకి అ [గూఫ్‌ ఓక్కనారి రీవైజు చెయ్యి. తరువాత రోజుకోగంట చొప్పున చెప్తే, కాసులో అది ఈజీగా లక్సరర్స్‌ని ఫాలో ఆవగలదుో* అంటూ బయటకు “మానారూ [ “ఆ( ఏవండీ ?” జభ్హుకిక్సి య్వరీ లో మంచి మార్కులు తెచ్చుకోక పోతే ఇహ నాన్న నన్ననే సట్‌. మాటలకి కొదవ వుండదండీ” “అందుకని (శద్దగా చ3వి మాట దక్కీ౧చుకోవాలిో" ల్‌! య పదిరోజుల్లోనూ మధ్యాహ్నం ఆ డయే;సరికీ రాఘవయ్యుగారింటికి కళ్ళి లక్ష్మికి అన్ని సద్దిక్తులూ ఓ రెండు గంటలనపు చేస్పేౌడ్ని వెంకటా మయ్యగారు నాయం[తం ఐిదయ్యేస౬క ల్లా పోర్టిగో లో నాతోపాటు కూర్చుని బాతాథాసీకి దిగేవారు. కా న్పేపు ఆరోజు పేపర్‌ చదివి, వినిపించేవాడి ౬.

69 పెగా అనేక విషయాలు మా ._పసంగంలోకి వచ్చేవి మంచి యుద్ధపు రోజులు అవగం౦చేత, అటు హిట్లర్‌ దగ్గరనుండి బయర్హరి, మా (పసంగం యిటు మంచూరియా బాంచిగ్‌ దాకా వచ్చేది. ఒక్కొక్కసారి మేము కబుర్లు చెన్నుకుంటూ కూర్చుంటే రాతి ఎనిమి దళ్యేది. రాఘవయ్యగారు కూడా మా భాతాానీలో పాల్గొనేవారు. రాతి ఏడు ధాటిందంటేసరి. ఖర్మచాలక మా బాతాకాని ఇంకా పూర్తి కౌకుండా వుంటే, ఆ ర్నాతీకి నన్ను వాళ్ళింట్లో భోజనాలకి ఉంచేవాళ్ళు. ఐతే [పతినిత్యం నేను మధ్యాహ్నం వాళ్ళింటికి వెళిజే; మొట్టమొదట వంటింటిదర్శనం చ్‌న్సీ తీరాల్సిందే. బలవంళంగా పార్వతమ్మ గారు నన్ను నడివంటింట్లా కూచ్చుండ బెట్టి ఫలహారాలు తినిపించేది. కొద్ది రోజుల్లోనే. ఆమెకు నామీద పరిపూర్ణ వాత్సల్యం ఏర్పడింది. ఓ ఆరగంట ఆలస్యంగా: వెళితే వాళ్ళింటికి, ఇహ ఆవిడకు సంజాయిషీ చె్నుకోవలని వచ్చేది కన్న త ల్లికూడా అంత వాత్సల్యాభిమానాల్ని చూపించదేమో ఆ సెలవు పదిరోజుల్లోనూ, లక్ష్మీకి కోర్చంతా ఒక్కసారి రివైజు చేశాను. కా బేజీలు మళ్ళా తెరిచారు. రామానుజం. సూర్యం, ఊళ్ళనుండి తీరిగి వచ్చేశారు. 'వెలవుల్లో వాళ్ళిద్దరూ ఆసలు పుస్తకాలే పట్టుకో లేదు. రామానుజం క్యాంపు ఆ త్తవారింట్లో. ఇహ సూర్యం పెళ్ళిచూపుల్లో చిక్కడిపోయాడు. ఇంక పుస్తకాల్ని తెరిచే సుయోగం రమ్మ ౯ టే ఏ విధంగా వస్తుంది ఇ అందుకని ఓ వారం రోజులు నాచేత సాయం[తం వేళల్లో మెయిన్‌ న్దకు కౌస్త చెప్పించుకున్నారు. అందువల్ల ఆ వారమంతా లక్ష్మీ ఇంటికే వెళ్లేందుకు వీరిక చిక థాలేదు ఆ శనివారం రోజున రామానుజం వెంక [టట్రామయ్యగారి ఇంటికి దియక్ర రాడు “నర్శి హం ఆలా తాతగారింటికి వెళ్ళొద్దాంలాో” “సరే ఎదొ అన్నాను నూర్యం మాతం రూమ్‌లోనే వుండిపోయాడు. సాయం *౦ నాలు“వొసోంఏి [ర]

7/0

పదో పనుండి, వెంక[ట్రామయ్యగారు మాసు వెళ్ళారు. గుమ్మంలో అడు గెట్టడంతో పే వరుగెత్తుకుని వచ్చి, నా చేతికి [వేళృాడబడుతూ రాంబాబు కబుగు చెప్పాడు. “మాష్టారూ, మీరీ వారం రోజులూ మా ఇంటికీ రాలేదేమండొ ఆ” ఛతాంబాంబు అనడ౧తో, రామానుజం నావెపు చూశాడు అప్పుడే హీదీ [పేమీ మండలినుండి తిరిగొస్తన్న రాజ్యం మమ్మల్ని చూప%్కి ముందు రామాన తాన్ని పలుకరించింది. ఆ తరత నావైపు తిరిగ “మాప్టారూ, ఈ వారమంతా తమని దర్శనాలే కరువయ్యాయి” ఆంది. “డా నేజీలు తెరిచారు తదండీ” అన్నా ముభావంగా, *క్రాద్ల లై_గ్రీ మాస్టారూ, మీ కసలు మా ఇ టికి రావడానికి ఇష్ట లే దంచే” నవ్వుతూ రాజ్యం అన్న ఈ వృ౦ంగ్యం నాకు కొంత ఆసహ్యతని కలి గించి.ది రామానజ-కూడా నావై పదోలా చూళాడు. ఇఖంతట్లో సకళ్ల వచ్చి “మాష్టారూ, అమ్మ రమ్మ'టున్నారు ఆంది. *వడవోయ్‌ రామాకుజం” అంటూ, రామానుజం భుజం తట్టాను. ఆతను మాతం వట్టి క్వశ్చన్‌ మార్కులా ముఖం పెట్టి, న్నావె పొకసారీ చూనీ ముందుకు నడిచాడు ఇదరం వంటింటి గుమ్మం ముందు నీలబడాం.

థె ఉత “"రండయ్యా, అలా కూర్చొండి” ఆంటూ పార్వతమ్మ గారు ఆహ్వానించారు. "మే మిజ్ఞరం పీటలమీచ కూర్చుంటూం పే, పార్వతమ్మ గారు “ఏవయ్యా మాష్టారూ, ఈ వారం ఆ.తాలీవ్‌ పె ల్‌శావ్‌ ఖో “కాలేజీ తెరిచారు కిదండీ, మళ్ళీ పుస్తకాల్ని దులపడంలో వుండబట్టొ అన్నాను, “అమ్మా, కౌఫీ వాయిందా ?” ఆంటూ, రాజ్యం లోపలికి వచ్చింది. “చూడు రాజ్యం, ఫిల్దర్‌లో ఈపాటికి డికాషన్‌ దిగివుంటుందీ ఓ రెండు గ్దానులు కలిపి తీనునురాొ ఆన్నారు పార్వతవ్మాగారు.

గ. ఓ రెండు గ్లాసుల్లో కాఫీ తెచ్చి మా ముందుంచింది రాజ్యం, ఈ ద్దండీ, ఇప్పుడే పుచ్చుకొచ్చాంొ అన్నాడు రామానుజం. “ఫరవాలేదు; తీసుకోండయ్యా” అంటూ, పార్వతమ్మగారు ఓ పీట వేసు “ప్రీనుకో రామానుజం; ఫరవాలేదు” అంటూ, నేను కొఫీ గ్గానె త్తెసరికి రామానుజం నావైపు గుడ్తప్పజిప్పి చూస్తున్నాడు. “చూడు నర్శింహం, ఈ వారం రోజులూ నువ్వు రాకపోయేసరికి, లక్ష్మీ పుస్తకా ల్నసలు ముట్టనే లేదు.” వార్వతమ్మ గారు ఆంటూం టే, రామానుజం చేతిలో కాఫీ గ్లాసు నట్లాగే పట్టుకుని, నావంక చాలా ఆళ్చర్యంగా చూస్తున్నాడు, “మరేమీ భయంలేదు. ఒక్క వారం రోజుల్లో లక్షీ చదువేమీ పాడవదు” అన్నాను. “మాష్టారూ, మీకు హిందీ వచ్చునాండీ ఇ అంటూ, రాజ్యం శనూ కౌఫీ గ్రాను తిచ్చుకుంటూ అడిగింది ఊప్టన్రోో కౌ స్త వచ్చును” అన్నాను. అప్పటిదాకా నావైపు ఆశ్చర్యంగా చూస్తున్న రామానుజం *రిగదోమణి పరీ తలో ఫన్తు వచ్చాడండి” ఆఅనేళాడు మాంచి నిద్రలో వున్నవాడ్ని ఒక్క కుదుపు కుదిపితే ఎ తెలా అవుతుందో, ఇంచుమించు రాజ్యం ముఖవైెఖరిలో అ.కా అయింది “అచ్చా [" ఆంది రాజ్యం ఒక్కనా) ఆశ్చర్యంగా. *“*జయ్పి తే హిందీలోకూడా పెద్ద పరీక్ష ప్యాసయ్యావన్న మాట. ఇన్నాళ్ళూ చెప్పనేలే దేం నర్శింహం” ఆంటూ, వార్వతమ్మగారు కాస్త వింతగా అడిగారు, ఒక్క హిందీలోనే కాదండోయ్‌ ' పు, షార్టహేండ్స్‌లో కూడా మావాడు పెద్ద పరీక్షలే ప్యాసయ్యాడు” ఆఅఏ ఏకరువు పెట్టాడు రామానుజం. అసలు సందు దొరికితే చాలు, రామానుజం నా గునించి చాలా గొవ్చగా చెప్పేసాడు

(76

“ఎప్పుడు ప్యాసయ్యావయ్యా నర్శింహం, ఈ పరీక్షలన్నీ” అంటూ, పార్వ తమ్మగారు గడ్డం(కింద మణికట్టు సావించుకొని అడిగారు, “ఏదో, కాలేజీ చదువులోనే ఆ వరీక్షలకీ కట్టాను,” “నువ్వు చాలా అదృష్తవంతుడివయ్యా 95 పార్వతమ్మగారి గొంతులో చాలా ఆప్యాయత [పతిధ్వనించింది. ఇంతలో వకుళ, లక్ష్మి చెయ్యి పట్టుకుని వంటింట్లోకి లాక్కొాస్తూ “చూడవే, చూడు, అరుగో మీ మాష్టారు ఏం, ఓడిపోయావా ?” అంటూ, నావేపు తిరిగి “మాష్టారూ, పందెం నెగ్గానండీ” ఆంది, లక్ష్మీ చూపుల్లో కొస్త కర్కశత్వం కనుపించింది. “*దూషారూ! నా కివ్వాళనుంచీ హిందీ చెప్పాలండీ" ఆంది రాజ్యం

ల్‌ “చాల్లేవే 1 నాకు ఒక్క (గూప్‌ చెప్పడానికే ఆయనకి తీరుఒడిలేక పోయింది. ఇహా నీకు హిందీకూడానూో కొంచెం విసుగ్గానే అంది లక్ష్మీ “చాల్ల వోయ్‌ । కావాలంపే, మాౌష్పరుగారికీ నీకంటే ఎక్కువ ఫ్‌జు ఇచ్చు కుంటాంో ఆంది రాజ్యం, “*స్సవ్వు ఫీజ్యుకింద వెయ్యి రూపాయలిచ్చినా, ఆయన సీకు హిందీ చెప్పరు “చూడమ్మా, దాని ఉడుకు మోతుతనం । ఏం మాష్టారూ, మీరు నాకు హిందీ చెపారా ణి చెప్పరా ఇో అంటూ రాజ్యం నన్నడిగేసరిక్‌, వకుళ అందుకుంది. “నాకు ఇంగ్లీషు చెప్పాలండీ” అని. ఆంతవరకూ నోరు మెదపని రాంబాబు రక్కసి అనేళాడు.... *ఆందరకీ అన్నీ చెపారు, నాక్కాాస్త చె బైెక్కడం చెవ్పండి మాష్టారూ దీని దువతెగ, మా దొడ్లో కొబ్బరిచెట్టు నెన్నిసార్లు ఎక్కాలన్నా కొలు జారోంది” అన్నాడు దాంతో అందరికీ ఫక్కుమని నవ్వొచ్చింది, “బాబూ, ముందు నా కొళ్ళకి బుద్ది చెప్పాలి” అన్నా,

"7/56 చాంతో ఆందరికీ మళ్ళీ నవ్వొచ్చింది. పారృతమ్మగారు కూడా నవ్వావుకో లేక *భలేవాడివయ్యా $ ముఎదు వెళ్ళి కాస్త లక్ష్మీ లెక్కలేవో చెప్పిరా చాయనా” ఆన్నారు. వంటీంటి గుమ్మ౦ దాట “నే, ఇహ మా రామానుజానికీ ఎక్కడ లే9 కోపం వచ్చేనీంది “ఎం మహానుభావా? నేనొక పది రోజులు ఇఎటివట్టున వుండ పోయేసరికి నువ్విక్కడ మాష్టారువై కూర్చున్నావా 2” “ఆద్బే వాళ్ళే కాస్త బలవ తం చేళారు సరే నెఎవువేకదా అని లకికి మాథమేటిక్సు కాస్త చెప్తున్నా న. తే ** “ఫరవాలేదు. నువ్వెళ్ళి లక్ష్మీకి ట్యూషన్‌ చెప్పికాః నే నింతట్లో రాఘవయ్య గారితో బాతాఖానీ వేస్తూంటా” అటూ, రామానుజం ముందున్న ఆఫీసు గదివైపు వెళ్ళాడు, “న్స డవండ్తీ మాష్టారూ” ఆంటూ లక్ష్మి వెనకాలే వచ్చింది. 'షెల్ప్‌నుండి పుస్తకాల్ని తీస్తూ “మాష్టారూ, మీరీ వారం రోజులబట్టి రొక పోవడానికి కొరణం చెపారా 7 అంది “అబ్బే, [ప త్యేకి కారణం ఆంటూ “లేదంటారు అంతేనా? మీరిలా చఛచేన్తే నా చదువు ఏమౌతుంది చెప్పండి ?” “చూడు లక్ష్మీ । నే నొక్క వారం రోజులు రానంతమాతంలో మీ రందరూ ఇట్లా నా మీదకీ దిండియా త రావడం ధర్మంగా లేదు. *ళక్రాద్రు మాష్టారూ | ఈ వారం రోజులూ నా చదువు .. *స్పాగ లేదంటావు, అంతేనా గో “ఆ అవునండీ. అసలు పుస్తకాలమీదకి ధ్యానే పోలేదు” “లక్కీ | నీతో తదువుతూ ఎప్పుడూ కూర్చోమం కే, నా కెట్లా వీలౌతుంది చెప్పు? ఏదో, నాకు తీరుబడి వేళల్లో ఓ గంట చెప్పగలనుకావి ” “కాని మాష్టారూ ..” గొంతులో ఒక అవ్య క్త ఆవేదన ధ్వనించింది.

గీ

“థ్ఫిరు నాకు రోజూ [(గూప్‌ చెస్పాలండీ" “నన్ను బాధపెట్టకు లక్ష్మీ, రోజూ నీకు చెప్పలేను. వారాని కొక్కసా) తెలియని (పాబ్లెమ్స్‌ వచ్చి చెప్పగలను. కౌని ప్రతి నిత్యం నేనుకూడ జదవాలిగా ? “ఆటాగణుతే మీ రీహ నాకు ట్యూషన్‌ చెప్పేందుకు రానక్కరలేదూ” కొంచెం కోవంగానే అంది. “మంచిది. కౌని మరి నీింతట నువ్వు [ళద్దగా చదువుళావా 1 “సలు నాజింతట నేను చదవనూలేను, ప్యాసూ ఆపను. అనలు చదువే మానేస్తాను” “లక్ష్మీ”: జ్ర, ఏజంగానే సూనేస్తాను క్క “ఆంటే నేను సీకు ట్యూషష్‌ చెప్పనందుకు మానేస్తావా బేద్సు నాకు చదువుగీళఠ లేదు.” “అందుకు బాధ్యుణ్ణీ నేనాతానా లక్కీ 7” “ ఏవ్షరి లలాట లిఖితాని క3వరు బాధ్యత నహిసారు మాష్టారు 2 “కట్టా ని లక్ష్మీ | నువ్వింతకు ముందే చదుపుకీ స్వస్తి చెప్పేవుంగే వనేనంళ బాధవడేవాణ్షేకాదు కాని, నేను సీ జదువుళలో సహాయపడటాకి వచ్చేసరికి నామీవ ఆలిగి, నువ్వు చదువు మానెయ్యటం ఏమీ భావ్యంగాలేదు. ఆ నిందంతానా నెత్తిన వేసావా లక్కీ * “మాష్టారూ 1 నా [1పాణాల్నైనా కోని యిసానుకాని, మీ మీదంత నింగసి చెయ్యలేను. మీ నెత్తిన ఆసభ్యాతిని పెస్టే శక్తి నాకు లేదు.”

ఆాాతి జాశి “కాని, లక్షీశ్చ ! నేను మాతం సీ నుండి కొకపోయినా మరొకర్నుండైనా ఆ నిందని తప్పపిసరిగా పొందాల్సి వుంటుంది. "* “జ్ర ందుకు నాదే జహాబ్లారీ అంటారా”

'/5

“ఆంటే నన్ను నవులాట లాడించేందుకేనా నన్ను నీ చదువులో సహాయ పడమని అడుగుత ? ఆసలే నష్ష జాతకణ్ణి, నా బృతుకే నాకు దుర్భరంగా వుంటూ౦ బే, లక్ష్మీ , ఈ సందని భవాయించుకో లేక, కృగిపోతాను సీ కిది స్యాయంగా వుందా లక్షీ న ణీ!

“రప” మని అక్ష్మీ తల బలంగా “పేబుల్‌ మీద అనిది

“లక్షీశ : ఏమిటిది నన్నిలా హింనీంచడం నీ కేమ్మాశం మంచిది కొద సరె నేనిహ వెళ్ళుతున్నాను. మీ ఇప్పంవచ్చినట్లు చేసుకోండి. మీరు ఐశ్వర్య వంతులు నా కోపం గుడ్డివాడికి చెట్టుపైన ఆలుకిలా గుంటుంది సరే మళ్ళ ఇహ నీ జన్మ గో మీ గుమ్మ-గాని ..”

మాట పూ ర్తికాకమునుపె “మాస్టారూ” అంటూ లక్ష్మి గొంతుళో వేయి. వీజలు తెగిన స్వరం వినిపించింది.

“లక్షీ + నువ్వు చదువు మానెయ్యడానికి వీల్లెదు ఇటు పొడిచే సూడ్యు డటు పొరిచినశా కూడ నీ చదువు ఆగరాదు”

మ్సరి మీరు ..

“వసాను, ఇఅక్ష్మీ...నిన్ను పబ్లిక్‌ పరీక్షల్లో ఫస్షుక్షాన్‌ *ో ప్యాస్‌ చేయి?

జా ఇకో

చేందుకు నా సర్వ విజ్ఞానాన్ని ధారపోస్తాను నా మాట నమ్ము లక్షీ్మ

6కయణ వా గ్రూ టీ

శా

క లక్షీ ; నా మౌట అబద్ధం కాకూడదు”

“ధన్యురాలను."

రక రండు రోజుల్ను-చీ వాళ్ళింటికి కాఫీకి రమ్మ3 సుశీల బలవంతం చెయ్యడంవల్ల ఆ శనీవారం వాళ్ళింటికి వెళ్ళవలసి వ న్పెంది

సళీలకీ చిన్నతనంలో నే త ల్లీపోయింది, తండి మృత్యుంజయరావుగా రే

"76

గారాబంగా పెంచుతూవచ్చారు. బంధువు లెంత బలవంతంచేసినా మళీ చివాహం చేసుకోలేదు. సుశీజే ఆయనకి వంచ (పాణా లూన్నూ, తను డిన్టి9కు జడ్డీ అయినా, సుశీల ముందు ఎంతో సాధుగా వుండేవారు. కూతు రెంత చెప్తే అంత. యాభయ్యో పడిలో నున్న తనకు తన కూతురే సర్వస్వం, “నాన్నా నీకు నర్పింహంగారని చె ప్తుంటానేే ఆయనే ఈయని' అని నన్ను పరిజయం చేన్‌ంది సుళీల. “నమస్కారమండి” “నమ నే. ఏవయ్యా, మా అమ్మాయి ఎన్మిసార్ల డీగినా నువ్వు మో ఇంటీకి రాపడానికీ మొహనూటపడ్డున్నావట ఖ్‌ “రా...రా... కూర్చో ఆయన కూడా మరో కుర్చిలో కూర్చున్నారు. బహుశా సుళీల నా గురించి కాస్త ఘనంగా చెప్పిందేమో మృత్యుంజయరావుగారు నా చదువు విషయాల్లో నన్ను చాలా అభినందించారు, “చూడు నర్పీంహం ఎమ్‌, ఏ, ఆయిన తరువాత ఏంచేస్తావ్‌ ?"”' “ఏం చెయ్యాలో ఇంకౌ నిర్ణయించుకో లేదు. తరువాత మా సంభాషణ అనేక విషయాలమీద జరిగింది. “నర్పింహం, చూడునాయనా ॥ నీ ముండదు అనకూడదు కాని, అనకుండా ఉండలేను. వయస్సులో చిన్నవాడివే కాని, తెలివితేటల్లో చాలా కుశా(గ బుదివిఎ

యు “అబ్బెబ్బె. మీరు నాపైన అభిమానంతో అంటున్నారు “అలా ఆనకు నర్సింహం, నువ్వు నిజంగా చాలా ఆఅర్భప్టవంతుడివి నిన్ను కన్న తల్లిదం(గ్రలు పూర్వజన్మ సుకృతం సీ భవివ్యత్తు ఉజ్వలంగా ఉంటా౦ది.*"

////

జ్‌ ల్లి

మీ ఆళీన్చులకి కృ్‌తజ్జుణ్నీ. “ఎప్పటికైనా, ఎక్కడైనా బంగారం ఇంగారమే ” కాన్సేపు లోకాథిరామాయంణ జరిగింది, అవ్పుడే ఆరుగంటలు కావచ్చింది. “నర్సింహం । మీ తండడిగారు ఏంచేస్తున్నారు ఇ! చూ ఇంటి పరిస్థితులన్నీ ఆయన ఆవగాహన చేసుసుకున్నారు, “చూడు నాయనా | (వస్తుతం ఆర్దికంగా సీ కటుంబ లో కష్టంగా వున్నా కేవలం అది తాత్కాలికమే, నీ చదువు పూర్రికాగానే. ఆ కష్టాలన్నీ తొలగిపోకాయి. జాతక జన్మ ఫలాదుల పెనకాని, అదృష్ట వాదన _పైనకాని నాకు నమ్మకం లేళమంతెనాలేదు. నా జీవితపు తొలి వెలుగుల్లో, నేను ఎన్ని కష్టాలకు గురియయ్యానో ఆ భగవంతుడి కే తెలుసు, నీలాగే నేనూ అతి వీద కుటుంబంనుంచి పచ్చాను. ఈనాడు నీ కిక్కడ చుట్టూవుండే వె ఖోగా లన్నీ* కేవలం వారాలు చేసుకుంటూ, వీధి లా తర్ష (కింద ఒకప్పుడు నెత్తురొడ్చిచేనిన నా కష్పపు పునాధులపైనే కట్టఐడాయి. విధి కెదురీత అంటే వుంటుంది. నాకఠకంటేనీ భవిష్యత్తు ఆతి ఉజ్జ ఏల౦గా వుంటుంది, ఇది మాతం నా అనుభవాన్ని పురస్కరించుకుని చెప్పగలనం తే.” అప్పుడే సుశీల ఎలక్‌ టిక్‌ లైట్‌ న్విచ్‌ వేకింది మెర్క్యురీ వెలుతుర్లో, మృత్యుంజయరావుగారి కంటినుండి ర.డు ముత్యాలు [కిందకు రాలూం సే మెనిసాయి, “నాన్నా అప్పుడే ఏడుగ(టలయింది, మరిహ భోజనాలకీలే పే,” సుశీల శ్ఞాపక ౦ చేవేసరికి, మృత్యుంజయురావుగారు “జనాను, నర్చింహం, ఇహ భోజనాలకి లేద్దామా 7 అన్నారు “* పండుకండీ ? నేను మా హోటల్‌కి వెళాను” “ోవీత్లేదు, నగ్పింహం నువ్వివాళ్ళ భోజనం చెయ్యవలనిందే” “* ఎందుకండీ ।; మీప ఆనవసరంగా [శమ ?”

"78 “నర్సింహం ఆలా అనకోయ్‌ నీతో మౌట్లాడుకున్నంత వేపూ చాలా హాయిగా వుందోయ్‌. అసలు నీవంటి పృుతు డొక్కుడుంపే చాలు. జన్మ ధన్యత గాంచేది” “చూడండి మీరు భోజనానికిక్కడ వుండాల్సిందో ఆంటూ సుశీల లోపలికి భోజన సమయంలో నా (పక్కనే కూర్చుండి, చాలా అఆప్యాయతగా నాకు వమరీ మరీ కొసరి వగ్గీ' వించారు. ఏను డోయ్‌ | మీరిలా పెటిన వదారాలు పెటి లాగానే అపే పెదే నాన్న ప! ప ల ఛి యూటో గారు ఊక కోరు” న్పే న్లిత్ర త్రినలేనండీ “ఫర్రవాలబేదోచము అసలు ఈ కాలం కురకార౧తా ఇ ౨డీ ఒక్క రెడు ముద్దలు తినలేరు, అందుకనే ఇంతలా నీరన వడిపోతున్నారు. మా కాలం: లోనా? “మృత్యుంజయరావుగారు ఇంకా చెప్పుకొనిపోటయే రారే, కాని, సుశీల అడ వచ్చి? ది ళా “నరేలే నాన్నా । ఇప్పటికే చేళంలో రేషనింగు పెట్టటోతుంపే, ఇహ మీ కొలంలోలా తీనడిం మొవలెడికే ఇహ బాగానే వుంటుంది.లొ “ఆదీ పాయింటే ; కాని, అమ్మాయ్‌ 1 ఏవిటో, ఈ కాలపు కురకారంతా శరీరకంగా చాలా నీరసస్పిడిలో కొచ్చారు. ఇహ ముందు వెంచలిచెట్లుకు నిచ్చెన చెయ్యాల్సి వుంటుందం పే అశ్చర్యం కౌదు” ఛోజనా లనంలతరం చదరంగ బల్ల పరుస్తూ ఈపూగ్రవోకు, అప్పుడే ఎగీమిగసి దాటుతూంది. ఇహ రూంకి ఎట్లా వెడతావులే, ఒక రెండాటఎ వేద్దాం” అంటూ చదరంగం పావుల్ని పరుస్తూ అన్నారు మృళత్యుంజయకరావుగారు, “పను గీ; మీకు ఉదరంగంతో [ప వేశం వుందా ? మరో కఉర్చీ లాష్కుపి చదరంగం బల్ల వద్ద కూర్చుంది సుళీబ. ఆస్పిద్రోో కాస్త మీజిమీకి జ్ణానం వుందంతేో*

"7/09

"ఆయితే, ఇంకేం? భేష్‌. ఆస లీ చదరంగం అంటే నాకు మహ చెడ్డ పిచ్చి ఆనుకో. ఆన్నపానాదువైనా మాని, రోజులు తరబగి ఇలా చదరంగఆ ఆడుతూ కూర్నోగలను ఆవలింతకు మించిన ఆట మరొహటి వుందా ? ఎఎత ఈళ్నాగబుర్ల, ఎ త ఓర్చు, నేర్పు వట్లుడలా కొవాలి? అసలు మన

బట టి ల దేశంలో అఆనాదినుండీ గా్జజపూజితమై వస్తూన్న తలమానికంలా-టీ ఆట కొదోయ్‌.” నశీలేముదు మృత్యు-జయక5ావు” రితో పంతంగా “నాన్నా 1? ముందీయన తరపున నేను పావుల్ని జరుపుతానూ” ఆంది సుశీల నేను మ్మాతం సృబ్లు" కూర్చుండి అట చూసున్నాను. ఓక్క ఇరవై నిముషాల్లో ఆటకట్టు జన్నన్సీల్రా 1! టఓడిపోయావ్‌ో ఆంటూ, మృత్యుంజయరావుగారు బల్లమీద చరుస్తూ చిన్న పిల్లవాడిలా ఆరిచారు “శదరంగ౦లో నీతో పోటీకి రాలేను నాన్నా £ “క జ్యస్తార్రి వీపి వంతు” అంది సుశీల, మొవట్లో నాకు ఆయనతో పోటీ చేయడానికి కొంచెం బెనుంనిపించింపి, ఆడీ గాక, క్షట్స్‌లో ఆయనను చగరంగంలో ఎవ్వరూ మించలేదు. చాలా వ దేలలోకూడా ఆయన దిగ్యిజయయ్మాత చేశారు (వత్‌ ఎత్తూ తూళితూచి వేస్తున్నారు, నేను ఆటలో నిలవదొర్కుకునేందుకే ఒక పావుగ టపెన పట్టింది. ఇహ ఆక్కడ్నించీ అవలీలగా ఆడటం మొకలు పెట్టాను శన బలగ6ంలో ఒక్కా క్క టే నేను తీని వేస్తూం పే ఆయన పంతం వెయ్యిళట్లధికి మైంది [పతి ఎత్తునీ ఓ అయిదు నిముషా లాలోళించివే స్తున్నారు మృత్యుంజయరావుగారి నిబ్బందిలో ఒక్క రాజూ, రెండు బంటూ, ఒక్క సగటూ మిగిలాయి. నాకు మాతం 69డు గురాలూ, ఒక సగటూ, రాజూ, మంత్రీ, ఓ రెండు జంట్లూ మిగిలాయి. చాలా పట్టులో వుంది ఆట సుళీల ఆతి (శ్రద్దగా ఆటను చూసూంది.

50౮

“షా” అన్నాను, మంటతిని రాజు గడీకి ఆడం వేసూ. యె ఆంత

తెల్లటోయారు మృత్యుంజయరావుగారు. ఓ ౮0డు నిముషాలు పొావథుల్ని ఇటూ, ఆటూ నడిపీచూశారు. కాని, కతులబోను మధ్య ఆయన రాజు “నర్సింహం : వీ చేతిలో ఓడిపోయానోయ్‌ * సుశీల మాతం చాలా ఆశ్చర్యంగా నావైపు చూన్‌ంది, వరుసగా మరోరెండు ఆటల్లో మృత్యుూజయరావుగారు [తోనీరాజయ్యారు. “భేష్‌ । నర్పింహం౦. భేష్‌ ।; రోజూ నువ్వు నాతో ఓ రెండాటలన్నా ఆడా లోయు వహవా ; శహభాష్‌, చక్కని ఆటొ అ.టూ నా వీపుమీదతట్టారు “* ఆట్లాగేనండి క ఆ రోజు లగాయతు సుశీల బలవంతంపైన వాళ్ళింటికి అప్పుడప్పుడు వెళ్తుండే వాడ్నీ. ఇటు లక్ష్మీకి పూర్తిగా అన్ని సబ్బక్సులోనూ ట్యూషన్‌ చెపుతుండేవాడ్ని. నాయర్మతం ఆరునుంచ్హీ ఏడు ఏడున్నరవసకూ లక్ష్మికి ఉదువుగో తోడ్పడే వాడ్ని అక్కణ్ణించి హోటల్‌కి వెళ్ళి భోజనంచేని, ఎనిమిదిన్నరకల్లా రూంలో వు :'దేవాడ్ని ఇహ తొమ్మిదికి పుస్తకాల ముందు కూర్చునేవాడ్ని. సూర్యగ౧, రామానుజం కూడా నాతోపాటు చదువుకి కూర్చునేవారు. నేను చదువుతూ, తెలియనిచోట్ల అర్ధం అత్వ్వేలా విప్పి చెప్పేవాడ్ని పదకొం డయ్యేసరికల్లా రామానుజం చేతిలో పుస్తకం చేతిలోనే వుడేవన్న మాసే కాని. అతను పెళ్లే “గుర” మాతం చాలా తమాషాగా వుండేది, నెమ్మదిగా పుస్తకాన్ని తీసి, [కీంద పెచ్రేవాడు సూర్యం పన్నెండయేసరి కి సూర్యంకూడా ని్మదాదేవి ఒకో జోగుత ౦డేవాడు, ఒంటిగంట ఆతయ్యేసరికి పుస్తకాల్ని షెల్ఫ్‌లో పెళ్తేన, లైటార్చి పడుకునేవాడ్ని. మళ్ళీ ఉదయం ఆర న్నరచేసరికి ముగ్గురం కాలకృత్యాలు తీర్చుకని, పు సకాల ముందు కూర్చు నేవాళ్ళం. అఆ విధంగా ఒక మహాయజ్ఞ లాగ జరిగేది మా చదువు. ఇహ శని, అది వారాల్లో లమ్మీకి ఓ నాలుగయిదు గంటల నేప టూషన్‌ చెప్పేవాడ్ని. వెంక[టట్రామయ్యగారితో ఓ గంటనేపు పిచ్చాపాటీ కి బుర్లు

81 చెన్న, ఇటు మృత్యుజయరావుగారింటికి వెళ్ళేవాడ్ని. ఆక్కడ ఎత లేదన్నా, ఓ రెండు మూడాటలబు చదర.గం ఆయనతో ఆగేవాడ్ని, అప్పుడప్పుడు సుశీల తనకు ఆర్టంలేని 'పోబ్లెమ్స్‌ నాచేత చెప్పి. చుకునేడి. ఈ విధంగా రోజులు దొర్లిపోయాయి. హాఫియర్హీ టెస్టులయ్యాయి క్వార్లరీలో కంపే ఆన్నిట్లోనూ నాకు చాలా (నళంసనీ మంగా మార్కు లొచ్చాయి, మెన్‌ సబకుళలో (పీవియస్‌ రికారుని [బేక్‌ చేశాను. సూర్యానికి, కూ బటు జ్‌ రామానుజానికి కూడా అన్నిట్లోనూ నూటికి యాబై 'పెగానే వచ్చాయి, వద్రంటున్నా విశకుండాొ వాళ్ళిద్దరూ ఆరోజు నాకు [ప త్యేకంగా హోటలోనే ఈ (ల ఖాళి టీపార్టీ చేశారు. బలవంతంగా ఆ రాతి వాళ్ళవె ట నినీమాకి వెళ్ళివలని వచ్చింది, ఆ మర్నాడు నాయం[త౨ రూంకి వచ్చేసరికి ఆ.తకు ముందే వచ్చినలా గుంది, వాళ్ళిద్దరూ గుసగున లాడుతున్నారు,

సర్పింహం । నువ్వు ఏమీ అనుకోఃపోతే, ఓక్క చిన్న విషయం చెప్పా లనుకుంటున్నా” అన్నాడు రామామజం, తన క్యాంప్‌ కొటుపెన కూర్చుంటూ, “ఎమిటది ?” పుస్తకాల్ని షెల్ప్‌లో పెడుతూ అడిగాను. సూర్యం మాతం: అదొకలాగ రామానుజంవైవు చూస్తూ, వఐయటికి జారుకోవడం నేను చూడక సోలేదు నర్పింహం! నీ నహాయంవల్ల నేనూ, సూర్యం హాఫియర్తీతో మం౨ మార్కుల్ని తిచ్చుకున్నాం ౪కి “లుల్రు ఆనకు రామానుజ కష్టపడి చదువు తే మార్కులు రాకేఎ చేస్తాయి ఖ్గి నాదేమీ లే దిందులో' అన్నాను పెట్చైపెన కూర్చుంటూ ఈసీ (పోత్సాహంవల్లనే ఈనా డీ ఎధంగా మంచి మార్కుల్ని తెచ్చు కున్నాము అడిగిన (పతీ సద్దిక్టునూ మాకు విపులంగా, ఆరం ఆతయ్యేలాగ విసుగనేచలేక చెప్బి మమ్మల్ని చదువుమీద పట్టుదలతో ఉఎవేలా చేశావు, నీ వెన్ని చెప్పినా నీ సహాయాన్న నుర్చిపోకేఎ, ఆందుకని మా సంతోష) కొద్దీ...

806 “ఏం బాబూ: ఏదైన మేకతోల్ని తెచ్చి అశ్రేపె.ట5ా ఏవిటి? కొంపదీసి నాకు క ప్పేందుకు 1 జ్లేద్పు గుడూ 1 మేకతోలు ఎంత వెవకినా దొరక్కపోతే, ఎందుకైనా మంచి చని మిల్లు గుడ్డనే తెచ్చాం.” న్‌. (కె “ఆపనికి గర్రామానజ౫, ఏ(వీటద్‌ ౪ “నేనూ. సూర్యం కృతజ్ఞతగా నీకు .” ఆటూ పెన్హైతీని, రెండు కౌగిళవు సంచుల్ని నా చేతుల్లో పెట్లాడు. గా వో ఆశ్చర్యంగా విప్పిచూళశాను, ఒకదాంట్లో నాలుగు రెడీ మేడ్‌ పొన్లిన్‌ షర్దులు వున్నాయి కరక్ట్‌ జ్హ బహుమానం ల *త్రామానుజ౦ $" “నర్పింహం ! నా మాట కాదనకు. రూంలో మాతో కలినివుంటున్నా, రాగి దమ్మిడీ యెత్తు సహాయాన్ని మావద్దనుంచి నీవు ఫుచ్చుకోలేదు ఎంతో (శ్రమతో నీవు మాకు చేసిన మేలు జన్మంతా జ్ఞాపకం వుంటుంది, కినీసం. మేము నంతోషంగా ఇచ్చే వీబినీ నువ్వు స్వీకరించాలి * “*ర్రామానుజం ; వీటికోసరమేనా ; వేను మీకు చేసిన సహాయం వీటీకోస మేనా ? కొంచెం కోపంగానే అన్నాను “నర్సింహం [1 సీమీద మా ఇద్దరికీ సోదర (పేమెంతవుందో అది నీక చెప్పనవసరం లేదు, నీ వీదరికాన్ని హేళనచేనే మూర్జులం కాలేము ఆత్మ సాక్షీగా నిన్నవమానం జీనే తలంపు మాలో ఏమీలేదు. ఆరు నెలలు మాతో కలినివున్నందుకు మా మంచిచెడ్డల్నీ గుణగణాల్నీ నువ్వు పూర్రిగా అవ గాహనం చేసుకున్నావన్‌ అనుకుంటాను,” ఏమి చెయ్యాలో తోచలేదు, ఈ ఆరు నెలల్లోనూ వాళ్ళు నా కన్నివివాలా ఆఎడగా నిలబడ్డారు తమ పుస్తకాల్ని నాకు విసుక్కోక ఇచ్చేవాళ్ళు చదువుకునేందుకు. ఎంతో ఆత్మీయత వాళ్ళనుండి పొందాను. ఇటు చదువు

రత లోనూ, ఆటు డిబేట్లలోనూ రికార్డు బేక్‌ చేస్తూ వస్తూంటే, వీరిద్దరూ పొందే సంతోష ఇంతా... అ.తికాదు. యె-తో [(పోత్సాహ మిచ్చేవాళ్ళు. ఎ.తో ఆత్మీయలై నాతో సోదరులకన్నా ఇంకా హెచ్చుగా తరుగుతున్న ఈ ఇద్దర్నీ ఏ మనాలి ఫి “నపృంహం ' మా సంతోషాన్ని భంగ పరచవని అ+నాను కక “సరే క్మతజ్ఞుశ్ని” అన్నాను చివవకు, ఇహ రామానుజానికీ ఆనందం క్‌ట్టలు [తెంచుకుని (ప్రవహించింది, నన్న మాంతంగా భుజంపైన ఎ ల్రేసి, గిిరుమని తిరిగాడొక్కసారి,. జన న్గ్లో, సూర్యం | ఇ.8 రా; నేను చెప్పలేదూ. మనవాడు మన మాటసి నెమ్మదిగా సూర్యం లోపలికి వచ్చాడు. “నర్సింహం ః నేను నీకు బంధువుని కాను, అందుకని ఎంత న్నేహం వున్నామటుక్కు, కాస్త జఎకొనోయ్‌ ఈ నాటకం ఆడినందుకు కొంచెం బాధగా వున్నా నాకు చాలా సంతోషంగా వుంది. నర్పింహం। ఇందులో నా త ప్పేమెనా వుంసే వేరేలా అనుకోకు అన్నాడు సూర్యం, ఆంతవరకు అతను గది గుమ్మ-ఐయట కనపడకుండా దాక్కుని వున్నాడన్నమాట. ఇంకేమిచేస్తాను 7 రామానుజం బలవంతంపెన ఆ రోజుని ఆ (కొత్త బట్టల్తోనే వెంక టామయ్య గారి ఇంటికీ దబియస్దేరవలసి వచ్చింది తన ఖరీదైవ (విశ్స్‌ బెని కట్తూ సర్పింహం ఇవ్వాళ్ళ మనం ముగ్గురం కలనీ తాత/౧౫రింటికి వెళ్ళాల్యయ్‌ా” అన్నాడు. ఆ రోజున ఎందుకో మా కాలేజీకి శలవు, మేము ముగ్గురం రి లనీ. నాయం[తం నాలుగళ్వ్యేసంికి వెంక టటామ చ్యుగారి-టికి వెళ్ళాం (కొ తగాకొన్న రామ నుజం ఫక్‌ఎబూట్‌ నా కాల్ని తెగ కరుసూంది, “నమస్కారమండి?” మా ముగ్గుకి గాంతులూ కిలిళాయి. “ఆం ఆం ఏవింటటయ్యా: ఈరోజు విశేషం । (కొత పెళ్ళికొడుకుల్లా అవతరించారు” అంటూ తాతగారు మా ముగ్గుర్ని ఆహ్వానంచారు. అ రోజు ఎందుకో తాతగా6కి చాలా హుషారుగా వుంది

54 “*వక్రుల్టా ; మాక్కాస్త కాఫీ పట్టుకుని రామ్మా” “మేమివ్పుడే [తాగి వచ్చామండి తాతగారూ [” “ఫరవాలేదు లెండోయ్‌. మా ఇంట్లో ఒక్కొక్కరు ఎంతలేదన్నా రోజుకి ఓ ఆరడజను సార్లు మంది నిళ్ళల్లాగ [తాగుతాము. ఈ మధ్య మరో రెండు గేదెల్లూ ఒక అవూ ఈనాయికదూ । ఇహా ఆ పాలని ఏంచేస్తాం చెప్పు?” లోకొభిరామాయణం మొదలైంది హిట్లర్‌ యుద్ద నితి పెన మాంచి వసందుగా జరుగుతోంది మా సంభాషణ, వకుళ నమ్మదిగా నా [పక్కకి వచ్చి, “మాష్టారూ /. ఆఅమ్మ మిమ్మల్ని రమ్మ6టూంది * ఇని నాకు వినపడేలా మాతం అందిం “వ్వంట్లోకీ వెళ్ళొసాను తాతగారూ' “ఆ ఆ, వెళ్ళ” అంటూ తాతగారు మళ్ళీ రామానుజంతో బాతాఖానిలోక్తి దిగారు, వంటింటి గుమ్మంలో నిలబడిన పార్వతమ్మగారు నన్ను చూడగానే నవ్వుతూ “రావోయ్‌. రాః కా; ఇవ్వాళ్ళి నీకు న్పెషల్‌గా టీపార్తీ” అంటూ ఆహ్వా వించారు, పంటింట్లో నాకు పీటవేస్తూ “ఆంతే కాదండోయ్‌ 1 ర్మాికి డిన్నర్‌ కూడాను" ఆప్‌ రాజ్యం, ఏవిట-డీ ; ఇవ్వాళ విశేషం ౪ అన్నాను ఆర 0౦కౌక్ర,

చు

4 ఏ0ద్రుక్తో చెపళకొండీ చూద్దాం 1” అంది వకుళ. “వ'మోనమ్మ । నాకేం తెలుసు ౪ “స్టీన్‌ , బ్రఎతేనా? ఇలాగై తే, నాకీహ చెస్పెక్కడం ఏమిటి చెపారు మాష్టారూ ?”” మూడు పేటలో టిఫిన్‌ ని తాతగారి పార్టీకి తీసుకుని వెళుతూ రాంబాబు అన్నాడు, ఓ వెండి పళ్ళెంలో తియ్యబూందీ, కారపుపూన్మ ఓ వె డిగ్లానులో మంచి నీళ్ళు నా ముదు పెట్టింది రాజ్యం.

8కి

“ోప్రీస్పకో నాయనా $” పార్వతమ్మ గారు ఆప్యాయంగా అన్నారు. అప్పటికే వాళ్ళింట్లో మొహమాట వడట3 నాకు వళం తప్పింది. “" చూడండి మాష్టారూ £ మా లక్ష్మి అక్కయ్య పక్కింటి వాసంతి దగరకు అల్లిక సూది తెచ్చుకునేందుకని వెళ్ళింది. రాగానే ఈ టిపార్టీకి కారణం చె పుందిలెండి”” ఆంది నకుళ,

“*హ్రిన్సీ , నువ్వే చెప్పరాదటమ్మా” అన్నాను.

“ఆమ్మో |; ఇంకేమైనా వుందా? ఉండండీ లక్ష్మీని విల్చుకొసో ఆంటూ వెళ్ళిపోయింది వకుళ, పాఠర్వతమగారు "పెరటిగుమ్మం వద్దకు పనిమనిషిని పంపించి వసున్నారు-

కాఫీగ్గాసును తెచ్చి నా ముందుంచింది రాజ్యం. పార్వతమ్మగారు వచ్చి, మరొక ఫీటమీద కూర్చున్నారు. కాఫీ తాగడం పూర్తయింది.

ల&్క వస్తూ గుమ్మంలోనుంచే “మాస్టారూ ; మీ కివ్వాళ టీపార్డీ చెయ్యా లండీ” ఆంది. పాపం. నేను కాన్త (పక్కకు తిరికి కూర్చున్నందువలన, నేను కాళీ చేసిన పళ్ళాలూ, కాఫీగ్గాసూ. లక్ష్మీకంట ఇంకా వడలేదు. నెమ్మ దిగా లోపల కొచ్చింది లక్షీ శ్రి" కాళీ సామానులముందు కూర్చున్న నన్ను చూచి ఆశ్చర్యంగా విలఒడిపోయింది,

“మాహ్హైరికి సికంటే ముందే టీపార్టీ 'మేమేంచేశాం లేవే చెల్లాయి” ఆంది రాజ్యం వంటింటి గుమ్మంలోను?చే.

“అట్లాగ కే అక్కయ్యా । పోనీలే నేను మళ్ళీ చేస్తాను. ఏదీ! ఒ పళ్ళెం ఫలహారం పట్టుకురా వే” ఆంది లక్ష్మీ.

అప్పటిదాకా భుకాయాసంతో కూర్చున్న నాకు నిజంగా భయం వేనించె. “లక్ష్మీ | ఇంకేమీ వద్దు, ఇప్పటికే గొంతుదాకా ఉంది టిఫిన్‌” అన్నాను" “అబ్బబ్బ మీ రుండండి మాస్టారూ! ఇవ్వాళ మీకు టీ పార్తీ చేద్దామని

బ్‌

అన్నీ నేనే వండాను. ఆవతలింటి వాసంతి దగ్గరకు లేసుసూది కని వెళ్ళాను. ఆ మొండి ఘటం ఓ వట్లాన వదలక కబుక్తలో దించింది. అంతలోనే [6_

మీరు దొంగతనంగా వచ్చి కూర్చుంటా ? ఆడీ కొక రాజ్యం గొప్పేమిటి? నరే కావి మాష్టారూ: వినాయకుడిలా మఠం వేశుకువి ఎవళ్ళు పెట్టినా తినేస్తారా ? ఉండండీ చెప్తాను, ముందు నేను 'పె'ప్రేవి తినాల్సిందే. మీకదే శిక్ష ళో “చెల్లాయు : ఇహ అయన్ని అస్స్బతికి వంపినావా?” ఆంది రాజ్య), “అసలు విన్నెవరు ఆయనకి టీ పార్టీ చెయ్యమన్నారు?” అంటూ కొంగును ఒడిలో దోపుకుంటూ అంది లమ్మీ, లోవల్నించి రాజ్యం కూడా అట్లాగే అభినయిస్తూ దబ చమటకు వచ్చింది. నాకీఠక ఉండబుదెయ్య లేదు.

ఛు “మాడండమ్మా : మీరిహ శిఖపట్లగో(తంలోకి దిగేలాగున్నారు- ఎందుకన్నా మంచిది కాస్త గుమ్మంవైపు థాళలీవదుల్తే నేను బయటకు పోతాను” అన్నాను. అందరికి పొట్ట చెక్కులయ్యేలాగ నవ్వొచ్చేనీందిం “నర్సింహం ః ఐలే హివ్యగాడివయ్యా” పొరలివచ్చే నవ్వు తెరల్లోంచి పార్వ శమ్మగారి గొంతు వినబడింది. ఊస్యగర్రే ఇపహూ నడవండి మాస్టారూ” అంటూ హుం౦ందాగా లక్ష్మీ బయటకు చారి తీనీంది. స్టడీ రూంటో [(డాయర్‌ ముందు కూర్చున్నాను. “మాష్టారూ 8 నిజంగా మీకు ఈ జన్మలో బుజఇపడి వున్నాననుకోండి” *ప్టలిట్రి విశేషం? తెగ పొగుడున్నాన్‌” ఈ న్యూ హాఫియర్లీ ఆన్సర్‌ పేపర్లి చ్చారండీ [ “ఓహో ః అదా సంగతి? మార్కు లెట్లా వచ్చాయ్‌?” “ఆన్నింటిలోనూ యాభయి దాటాయి, థర్డ్‌ (గూపు మాథ వాటిక నలో నూటి$ ఎనభై వచ్చాయి కరి శల్చిజంగానా?” ఆళ ఎర) వేనింది నాకు,

8 *షవిగో ; చూడండి అంటూ షెల్ఫ్‌ నుంచీ తన ఆన్సర్‌ 'సేపర్లను తీనీ నా ముందు టేబిల్‌ పైన పెట్టింది. లక్‌ చేప్పిన మాటలు అకరాలా నిజమే. రక్షీ-చావు. నా పేరు నిలబెట్టాపు” *ోరక్షీంచిండ్రి మీరు; మీ కీవ్వాళ డిన్నర్‌. చేస్తానండీ “*సర్రి వరి బాగానే వుంది ఒక్కపావుగంట 1కిశం టీ పార్టీ అవి చెప్పి? మీ అక్కతో కురుక్షేత యుద్దానికి దిగావు. ఇహ ర్మాతి డిన్నరొక మూడో (నవంశడ యుద్ధంలా చేస్తావే౧ ఖర్మ వద్దు బాబూ” లక్షీీకీ నవ్వోచ్చింది. అ ని్సాడ్తీ మాస్టారూ ? మీ రట్ల్షాగే ఆంటాను. అనలు నా చేతులోటి మీకు టీపార్టీ చేద్దామనుకుంటూంచే అక్క చూడండి, అంతా చెడగొేనిందిల కాస బుంగమూతి పెడ్తూ అంది లడ్యీః ఎంత [సయత్నం చేసినా మససులోని కొ స్త కుతూహలాన్ని నాలిక బయ టకు జారవిడీచేనీంది. “లక్ష్మీ | నా మీద నీ కింత (పత్యేక మైన తర్ద ఎందుక 7” లనీ కళ్ళు మాతం “మానవుడా! ఈ మ్మాళతం ఎదుటి మనస్సును ఆర్హం చేసుకొషలేవూ” అన్నట్లు చూశొయి? ఆ ల్ష స్తూ నన్నివ్వూళఠకు వెళ్ళనీయ్‌ లమ్మీ [ “వీల్లేదు ఇవ్వళ నా చేతుల మీదుశా మీకు వడ్తవు జరగాలి. నా ఆళని [తుంచి వెయ్యక ౦డీ మాస్టారూ బి శ కస్య "గ్రే ౬౨౦ఈళ వరకూ నాకు నెలనెలా సొమ్ముని మా వినళంటడి పంపిస్తున్నాం తరచుగా శనిహూ నాకు సొమ్మును వంపించడం ఆగిపోతుందేమో నన్న

భయాన్ని వెలిబుచ్చుతూ. ఉత్తరాలు [వా నేవాడు, చివరికా అనుమానం కౌనా నిజమె కూర్చుంది, ఇంక తను సొమ్ముని పంపించనని చెప్పడానికి తన గృహకచ్చాల్ని పొవురావు వాస్తూ, ఒక పాతిక రూపాయలో విరమించు కున్నాడు, కట్టుకున్న ఆశాసౌధాల)పె నొక పిడుగు పడీంది, కావి కోస్త ధై ర్యంగానే మరో ఇరవై రోజు లా సొమ్ముతోనే గడిపివేశాను, అఖరి దమ్మిడీ కూడా ఖర్చువడంళోటి నాభయాలు కొరు మేఘల్లా మనస్సును చికాకు పరిచాయి. ఏమీ పాలుపోలేదు. ఓ వొరం రోజులు నుంచీ చాలా ఆందోళనగా వుంది, దానికితోడు హోటల్‌ మీల్స్‌ పుస్తకం పూర్తయిపోయి ఒక మూడు పూటి లయింది. ఆ మూడు పూటలూ ఏకాదశ (వతాలే జరిపాను, ఆ రెండోరోజు అదివారం, అలవాటు [పకారం సుళీల యింటికి వెళ్ళాను" సుళీలని కొంత సొమ్ము ఆఅప్పివ్వమని అడిగికేనో ; తప్పకుండా యిస్తుంది. కొని వాళ్ళింట్లో అంత గౌరవంగా మెసలుతూ, ఛటక్కని అప్పడిగితే యెంత అపహాసపడాను? అలా చెయ్యడానికి నా అఆథిమానం అడ్డం పడింది. కాని అభిమానంతో నా భవిష్యత్తుని చేతులారా పాడు చేసుకోవడం ఏమాత౦ మంచిది కాదు; చదరంగంలో పావుల్ని జరుపుతున్నా నన్నమా పేకాని, బృురలో వెయ్యి వై పరిగెడ్తున్నాయి, “నర్సింహం ; ఆటకట్టు అంటూ మృత్యుంజయరావుగారు నంతోషంతో ఎంత హంగామా చేసినా, నా చూపులు అర్జ విహీనతగా, ఎటూ కదలక. క్ర ట్టుబడీపోయిన నా రాజు పెనుంచి క దలబేదు. మరో రెండాటలు అరగంట లోనే తెమిలాయి, కొని. నారాజు మాతం (పతీ అఆటలోనూ చిత్తుగా కట్ట బడాడు.

అఆ సుశీల చాలా అశ్చర్యంగా నా కళ ఇల్లోకీ గంభిరంగా చూనింది,

“నర్మింహం। నిన్నే! ఏవిటింఠత పరధ్యానంగా అడావు?ః” మృత్యుంజయరావు గారు (పళ్నార్హకంగా నా క కృల్లోకి తేరిపార చూళారు.

సుశీల ఏదో నాలో వెతుకుతున్నట్లు చూసోంది.

859 “నర్మింహం। నువ్వీరోజున చాలా దిగాలుగా ఉన్నావ్‌, ఎంతో విచారంతో కృంగిపోయినట్లు కనినిస్తున్నావ్‌ = ఆత౮ ఇదీఏిటి నీ కళ్ళంతిలా చీంత నిప్పుల్లా ఎ(రబడ్డాయు, ఎక్‌ టయ్యా కారణం ఏదైనా కాకూడని, ..ాం.,.అలా అనకూడదు, నర్పింహం' ఏవిటి కారణ? చెప్పవూ” అంటూ మృత్యుంజయ ఠావుగారు నన్ను పదేపదే ఆడుగుతున్నారు “అబ్బే! ఏమీ లేదండీ” అన్నాను అసలు కారణాన్ని ఆయనకు చెప్పేం దుకు మనస్సు అసమ్మతిని 'ఘోషీస్తుంది. కారణం చెప్పమని మృత్యుజయ రావుగారు మరీ మరీ అడుగుతున్నారు. “నాన్నా, ఈయనికి మన లై బరీ చూపించి వసానుూ” అంటూ తంటడికేమో నైగ చేసింది సుళీల, “జాొనాను నర్సింహం నిన్న నేను కొన్ని ఇంగ్నీష్‌ క్షానిక్స్‌ని కొనుక్కొా ఛ్చాను, వెళ్ళ చూడు” అన్నారు, మృత్యుంజయరావుగారు. మేడమీద లై(బరీగదికి దారి తీసింది సుశీల, రెండు కప్పుల్లో కౌఫీ తెల్చి టేబుల్‌ మీద పెట్టి, వెళ్ళిపోయిందని వంటమనిషి, కాఫీ తీసుకున్నాను. ఈస్‌ వంగ్రీ* మీరివ్వాళ్ళ ఆవోలాగున్నారు?ో “ప్లూ మూలుగానే వున్నానండీ” ననీగానం తే, లేద్యు మీలో ఒక మార్చుకనిపిసోంది ఇహుశా మీ ఇ:ట్రో ఎవరికైనా అస్వస్థతగా పుందా?ొ “ లేదండీ, అందరూ కులాసాగానే వున్నారు.” ఈఫ్స్‌ గ్రూం మేట్సుకీ మీకు మనసృ్ఫర్ధలే వై నా... “ఆబ్బెబ్బె; అలాఎటివేమి జరగవండీ.” “*మరి మీ ఉదాసీనళకి కారణం” “నేన్సు ఉదాసీనంగా ఉంటున్నా ననుకుంటున్నారు. అంతే" “లేదు. నామనస్సులో నిజం మెదుల్తోంది”

90 ఒక్క రెండు నెకన్లు నాకళ్ళు తీవతగా దేనికోసమో వెతికి “మీకు ఇంటి వద్ద నుంచి సొమ్ము రాలేదుకదూ?” అంది ఆ(పయత్నంగా, పెద్ద మెరుపుని చూస్తే క శ్ళెంత గుడ్డీగా అవుతాయో, సరిగ్గా నా మనన్సు కూడా అంత తల్లఢిల్లింది. ఎవరో గుండెల్ని రెండు చేతులోటీ నలిపివేస్తున్న లాగ అని పించింది. “దైవసాకగా చెప్పండి. నేనన్నది నిజంకాదూ?” *౪ిందుకు మీకొధారమేమిటి?ో "నా మనస్సులో మెదలింది, అంకే” “నన్ను మీరింక వంచించడానికి (వయత్నం చెయ్యొద్దు” తుఫాను రాతి స ముుదంలో గెంజుకుంటున్న ఓడలాగ నా మనస్సు వేగి పోయింది. విర్ర దేమీ బెంగ పెట్టుకోనవసరం లేదు. మీరు మరోవిధంగా అనుకోకుండా వుంపే, [(పస్తుతం నా సహాయాన్ని మీరు న్వీకరించడంలో తప్పేమీ లేదు.ొ ఆలోచనలో పడి మెదడు వేడెక్కిపోతోంది. “నేను [కిందకు వెళ్ళి వస్తాను, మీరు కూర్చోండి" అంటూ సుశీల వెళ్ళి పోయింది. సహాయం పొందడమా? వద్దా? ఎమిటీ కర్తవ్యం? అంతు వంతూ లేని ఈ సమన్యపే ఎంత తర్తన భర్ణన జరగాలో అంతా మనస్సులో జరుగుతూంది- ఆలోచిస్తూ ఎంత నేపు ఆ విధంగా కూర్చున్నానో నా కేమి అర్ధంకాలేదు, “*నర్మింహం౦: నువివాళశ మా ఇంట్లో అతీధగా ఉండిపోవాలోయో అంటూ మృత్యుంజయరావుగారు రావడంతోబటే, నా అలోచనలకీ సడన్‌ (బేక్‌ వడీంది. 'పెనకొతలే సుశీల కూడా వచ్చింది, “నాన్న గారన్నట్లు మీరీరోజు మా ఇంట్లో అతిథిగా వుండిపోవాలి” ఎమీ సమాధానం చెప్పేందుకు ఓపిక లేకపోయింది.

అక భోజనాలనంతంరం రేడీయో రూంలో కూర్చున్నాము. “మూడు నాయనా, వీ పరిస్థితిని అర్ధం చేసుకున్నాను, వీబోటి నక్పుుతుడె క్కడ్ని భగవంతుడేకా ని [పసాదించింవుం పే, ఈక నా ముసిలి (పాణం ఎంత సంతోషపడి వుండేది, [పస్తుతం నువ్వెందుకు మధనవడూ కృంగిపోతున్నద్‌ తెలునుకొనగలిగాను సుశీల చూచాయగా చెప్పినమీదట. నేను పూర్తిగా ఊపహించుకొనగలిగాను. నువ్వలా ఎన్వరికీ చెవ్పక నీలో నువ్వు కుమిలి పోవడం ఏమీ బాగోఠేదూ “నీ మనన్సళి గంభీకంగా వుంటున్న సంగతి నాకు తెలుసు, అకలితో ఆలమ టిస్తాననే స్వభావమే కొని. అభిమానంతో ఆత్మగౌరవాన్ని తగ్గించుకోలేని (వవృ తి వీది. కౌవి, (వస్తుతం ఆ వద్దతి ఎమీ అంత మంచిది కాదు” “కావాలండీ నీ రూమ్‌ మేట్స్‌ని నువ్వు పహాయం అర్ధించి వుండవచ్చు, కొని, అభిమానంకోద్ధి వాళ్ళనై నా కించిత్తు సహాయాన్ని చెయ్యమని అడిగి వుండవు, ఇది మాతం ఖాయం, ఏ విధంగా నీకు నేను సహాయపడగలనా ఆవి ఇన్నాళ్ళూ ఆలోచింవేవాడ్ని. నర్పింహం నువ్వు నావద్ద మొహమాట వడవద్దు. డ్‌బ్బు విషయంలో నీకు కావలనీనంళ సహాయాన్ని నా దగ్గర నుండి నువ్వు నిరభ్యంతరంగా పొందవచ్చును. ఒకప్పుడు నేను నీలాంటి వరీన్దికుల్లో నున్నవాడ్నే, కనుక నీ కష్పనుఖాల్ని భాగా అర్ధం చేసుకోగలి గాను” “వీళ్లేదండీ నన్ను వత్తిడి చెయ్యవద్దు” “నర్శింహంః నువ్వు నామాటవినితీరాలి. ఇంటినుండి వందల మెళ ర దూరంతో అభిమానంతో నిన్ను సీవు శికించుకోవడం ఏ మాతమూ (వళంసనీయము కాదు. అట్లాగని సీ గౌరవాన్నీ తగ్గించుకో కూడదు, నీ కిష్టంలేకపోతే పోనీ అప్పుగా అయినా తీసికోవాలి, నన్ను మాతం నీ హీఠవు కోరేవాణ్ణీగా భావించుకో* అంత నావద్ద మొహమాటం పడటఎవల్ల నీక కలిగే _వయోజ నంలేదు.ో

ఆలోచనటో మళ్ళా పడ్డాను.

"కాని చూడండీ: మేము పరాయివాళ్ళమే కొవచ్చు. ఐనా ఛముకులేని దీపంలా ఉజ్వలమైన మీ భవిష్యత్తును చేతులారా పాడు చేనుకొనడానికి మ్‌ అంతరాత్మ ఎందుకు ఒప్పుకో కలుగుతోందో అర్ధం కావడంటబేదు. ఇను వబండలా ఈ లేమితనం మిమ్మల్ని (కిందకు శారలాగుతోంది. పోనీ మా వద్దను:.డి అవ్నుగానైనా మీరు సొమ్ముతీ.%కుని మీ చదువు పూ ర్తిచెయ్యాలి తప్పదు.” ఆంది నుశీల కౌ ఆ వేశంగానే,

“కాని ఆంత సొమ్మును అప్పుగా తీనుకువి, ఎలాతీర్చగలనండీ?”

“నీఇష్టం వచ్చినప్పుడు తీర్చవచ్చును, ముందు నీ చదువు పూర్తిళియి మంచి ఉద్యోగంలో వవేశించిన తరువాత నా అప్పుమూట జ్ఞాపకం చేను శకుందువుగాని.”

“డాన్ని వక్క బుజణపడంవల. ..”

ళల ళల

“నర్శింహం: ఇంతవరకూ నేను ఎవర్నీ ఇఎతలా ఆడగలేదు నిన్ను చూడ గానే నాలో అదోరకమైన వేదనగా వుంది. బాబూ! నామాటశి (తో నెయ్యక”' ఆంటూ నా చెండు చేతుల్నీ తన చేతుల్లోకి తీసుకున్నారు మృత్యుంజయరావు గారు,

“క్షమించండి, నన్ను దిలవంతం పెట్ట కండీో

*నర్శింహం?ః నా ఈ ముసలి 1పాణాల్ని బాధ పెట్టక” చూచాయగా అయన కళ్ళల్లో నీటి తెరలు కనుసించాయి.

ఆఫ్య'స్రే వ్వ్‌ యిష్టం”

“అఆదృష్షవంతుడ్ని, నీటోటి సజ్జనుడికి సహాయం చేయడంకన్న. జీవితంలో మరోగొవ్చ పుణ్యం ఆంటూ ఏమీ పెద్దగా కనుపించడం లేదు.” ఆనందుతో మృత్యుంజయరా వుగారు వీపు నిముర్తూ అన్నారు.

ఆ రాతి పన్నెండు దాకా చదరంగం ఆడాము. నుళీల కూడా తండి పక్షం _వపాంచి, నాతో షోటీ వడిందిం వాళ్ళిద్దర్నీ ఆవలీలగా రెండాటల్లో (తోన్‌ రాజనిపించాను.

తీథె

ఉదయం కాఫీ (శాగ్గానే రేడియో రూంలోకి తీసుకుని వెళ్ళింది సుశీల, "పమ డీ! ఎంత రాతిగుండెల్నయినా ఇళ్లే కరిగించి పారెయ్యగల స్వభావం వుండి సంగీతంలో ” రేడియో ట్యూన్‌ చేస్తూ ఆంది చుశీల ఉన్సిజమ్సే;? సంగీతం వల్ల నే మానవుడు [బతుకుతున్నాడు అసలు నంగ తమే మానవుని జీవిళం, సంగీతం లేనిదే మానవుడు లేడు.” “* అ దెటా?ో

ళం “వక్ష తాల్లో వనఐబడని సంగతం వుండబ బై నిజంగా మశ గుుఎడెల్ని ఉ్యరూత లూగింపజేస్తున్నాయి. చక్కని (పతి వస్తువులతోనూ ఆవ్య క్త మధుర సంగీళం ఉ.డటం వల్ల నే వాటికి సన్నిహితంగా మానవుని మనస్సు జరుగు తుంది, శబ్దం సంగీతంలో ఒక్కుభాగం మృాతమే, శబ్దం లేందే మానవుడు లేడు. సంగీకమే మానవుని జీవితోత్పేంరళం. సంగీతంలో మాధుర్యం వుండి; కౌలకూట విషమూ వు*ది. ఐతే మానవుడు సంగీకాన్ని రెండింటికీ ఉపయోగిస్తాడు. నంగీత౦వల్ల సుభాన్ని, దుఃథాన్నీ పొ-దొచ్చు, ఏకాం తంలో మానవుడికి నిళ్శబ్ద సంగీతాన్ని మించిన మిత్రుడు మరెప్వరూ లేరు” “ఖ తే మీకు సంగీఠం వచ్చునన్నమాట.” ఆన్పింగిలోవి ఉందమామ అందరికీ మతమే, కొని ఎవ్వరికీ ఆందడు.” “*మ్సీ గొంతు చాలా బాగుంటుంది. ఒక్కుపాట పాడాలి.” అబాన్ప బ్రాగు ।; ఇంకొనయం.. .£ో “వీల్లేదు మీరు పాడాల్సిందే అంటూ రేడియోని ఆపేసి, ఎదురుగ్గా కుర్చీ లాక్కుని కూర్చుంది, “నా గొంతు కేమీ బాగుండదండీ, _పెగా నా మనస్సు కూడా చాలా చికాకుగా వుంది” “న్సరేమి ఫరావాలేదు ఐనా మీరు స్టేజిమీద పాడటం లేదుగా. ఈర్పాన్సి వినేవాళ్ళకి నా గెంతు మంచిగా అనిపించదు "" “ఎవ్వరూ వినరు లండీ'

౦4

“మీ రీలా బలవంళం చెయ్యకండీ । నాకసలు పాటబే .* “బీళ్తదు. పాడితీరాల్చిందే. పాట రాకపోతే ఒక్క పద్యం అయినా చదవా ల్చిందే “జ్రాన్ని ఆక్సాప్సీ లేద్తు ఏగాసీ లేదు. మీరు పాడాలి. “నా మాటి వినండి సుశీల” *ఏస్సు-గోయ్‌ ఇహ ఊరుకోను.” విధిలేక గొంతె త్తవలనివచ్చింది. లేచి నిలబడి కిటికీలోంచి దూరాన వున్న పెరు వచ్చల్ని చూన్తూంకే నా కదోలాగనిపి చింది. [పనంచంలో అందరూ సుఖంగా బతుకగలుగుతోంకే నాకు మాృాశం జీఏళం కష్టపూరితం ఎందుకు అవుతోందో అర్థం కావటఎలేదు

“ఏపాటనే పౌొడనే? ఓ బధిర హృదయమా

దిగులుతో వెళ్లెత్తి, సిగ్గుతో సగజచ్చి,

బతుకు తీపుల నొదలి నైరాన్య నందాన

మునిగి తేలుచు నొడ్డు జేరలేనా నేను; గీళం పూర్తయింది. తిరిగి చూసేసరికి సుశీల కళ్ళనుంచి రెండు కన్నీటి బొట్లు “ళఫ్‌ రప్‌మని" కేబుల్‌ మీద శబ్దం చేశాయి. “ఏమిటండీ ,...” ఆళ ఎరథంగా భళ్నించాను. “ఆబ్బా£! మీ గొంతులో వెయ్యి వీణలు మోగాయి!” కాస్త సిట్టూర్వు వెశచ్చదనంతో సుశీల మాటలు ఖథారంగా వినదిడ్డాయి. “స్పృత్డీల్రా 2" ఆన్పి గొంకులో నొక్క విషాద మధుర నాదం ... “*న్సీర్సు వన్ను ముఖ ,పీతికి పొగడ్తున్నారేకాని, అసలు నా గొంతులో ఏ మాధుర్యమూ లేడుం””

0ర్‌

తదేకంగా నా కళ్ళల్లో సూటిగా (ప్రసరించే సుశీల దృష్టిని తట్టుకోలేక పోయాను. “ఆప్పుడే ఎనిమిది కొవసోంది, ఇహ నేను మారూంకి వెళ్ళి అక్కడ్నించి కాలేజీకి బయత్చేరాలి ” “ఉండండి, ఒక్క ఐదు విమిషాలూ అంటూ లేచి పక్కనే వున్న గో(డెజ్‌ బీరువా తెరచింది. రెండు నిమిషాల్లో మళ్ళీ గో(డెడ్‌ బీరువాని మూనేస్తూ, “ఇది మీ దగ్గర వుంచండి అంటూ ఒక వఐొడుగాటి కవర్ని మడతబెటి నా కిచ్చింది.

ళు “ఏమిటఎడిది? కవర్ని అందుకొవి విప్పి చూశాను వది రూపాయల నోట్లు కట్టగా పెట్టివున్నాయ్‌ “క్షమించండి. ఈ సొమ్మును నేను తీసుకోలేను.”” “మీకు ఆ వేళంతో కూడిన అభిమానమేకాని, కాస్త భవిష్యత్తుని గురించిన వివేకం లేదండీ “ఆందుకు నాకూ బాధగానే వుంది, కాని నేను ఈ సొమ్మును తీనుకొన లేనండీ “అంటే మీరు నా మాటను మన్నించరన్నమాటోొ” “క్షమించండి, (ప్రస్తుతం నే నళక్తుడ్ని” “మీరు నా మాట మన్నించి తీరాలి. మీరు వెనకొ డ్రె మాతం మరో (ప్రాణి మీ వల్ల మానసికంగా ఎంతో తోభ ననుభవించాలి. ఇంక నేను చెప్పేది లేదు” అనలు మారూం మేట్స్‌ ఎంత బలవంతం చేనినా, నా కష్టాన్ని వాళ్ళతో చెన్నక=* గూఢంగా దాచి, అభిమానంతో వాళ్శని నహాయం అర్దించనివాడ్ని ఇక్కడ నేను కొంత విఘాతాన్ని పొందినందుకు చాలా బాధ గలిగింది. ఈ స్పృళ్టీలఇ్క ॥ వేను ఇజం “మీవల్ల మరో (ప్రాణిని మాననికంగా చ్యితహింస చేయట మీరు ఆంగీక రి వే, ఇహ మీరు*కాశ్వతంగా నన్ను మరచిపోవచ్చు.ో

౨6

ఆన్టర్టీల్రా |” “ఏవండీ! నన్ను దుఃఖపెటడం మీకు ధర్మంకాదు

ఖు ఇంతలో మృత్యుంజయరావుగారు వచ్చారు. అఆ్య(పయత్నంగా నా చే3లోని కవన్ని ఆయనకి కనపడకుండా జేబులో పెట్టాను, “మీకు ఇహ _(పం అయిందనుకుంటాను, మళ్ళీ మరో గంటన్నరలో కాలేజ” ఆంటూ సుశీల అనటంతోటీ మృళ్యుంజయరావుగారు “అవునవును. ఈ రోజు సోమవారం కాదూ: నేను కూడా కోర్టుకి వెళ్ళాలి” అన్నారు. సుశీల యిళటినుంచి బయలు దేరిన దగ్గద్నంచీ జేబులోని సామ్ము చాలా బరువుగా మనన్పును (కిందకు కుదించేసోంది. ఆలోచనలో నడవలేనంత లాగ్రైంది, మా రూంలో అడుగు పెట్టడంతోనే, చేతిలోని పుస్తకాన్ని (కీందబెట్తూ “నర్మింహం: నిన్నరాతి నుంచి ఇప్పటివరకూ ఎక్కడి కెళ్ళినట్ట? నీ కోనం రాఘవయ్యగారు నిన్నరాతి రెండుసార్లు వచ్చి వెళ్ళరు అన్నాడు రామాసుజ౦.

ఏందుకు వచ్చారు?” ఆశ్చర్యంగా అడిగాను. “ఆసలు నువ్వొక మూడు రోజుల్నించీ వాళ్ళింటికి వెళ్ళట) లేదుట గా?" ఈ రాన “మొన్న పార్వతమ్మ గారికి మళూచికం పోనీందిఎో తలమీద వీశరాయి పడీనలాగ్ర ంది, “నిన్నంతా నిన్ను గురించే పలవరిన్తున్నారు,. నిన్ను తీసుకుని వెడదామని రాఘవయ్య గారు రెండుసార్లాచ్చారు నిన్నరా తి.”
ఆ 361 “నువ్వేమో ఎక్కడ కెళ్ళావో తెలియదు. ఏం చేనేడి? నేనూ, సూర్యం యిద్దరం యిందాకనే వెళ్ళి చూనివచ్చాం. పాపం ఆనిడకు నీమీద ఎంత వాత్సల్యమో। నిన్ను గురించే యింకొ అలా జ్విరతీ వళఠతో పలువరిసోంది”

గ ఎక్కడ నూతి అడుగున ఉన్నవాడికి బహిర్చ్భ్రపంచంలోని మాటల్లా వినబడ్షు న్నాయంతే. 'వె-టనే నిలబడీనవాణ్ని నిలబడిన టే కాలేజీకి శలవు చీటీ (వానీ “రామానుజం, ఈ రోజు కాలేజీకి రాను. ఈ ఉ త్తరాన్నిచ్చెయి” అని రామానుజాని కిచ్చి, వేగంగా వెంక్టటామయ్యగా రింటికి వెళ్ళాను. గుమ్మంలోనే వెంక్క్టటామయ్యగారు ఎదురయ్యారు, “నర్శింహం మూడు రోజుఇనుంచీ రావడమేబేదే(? లక్ష్మీ తల్లికీ మొన్న మళూచికం పోనీంది. పావం వట్టి భయస్తురాలు, నిన్ను చూడాలని నిన్నంతా ఒక పే సలువరింత. రాఘవయ్య కోర్టునుంచి యింటికి రాగానే నీకోసం వచ్చాడు. నువ్వెక్కడీకో వెళ్ళాపని రామానుజం చెప్పాడుట *” ఎమీ సమాధానిం చెప్పకుండా, నేరుగా యింట్లోకి వెళ్ళాను. మేడమీద మధ్యగదిలో వెల్లి కీలా మంచంమీద వడుక్కుని వున్న పార్వశమ్మ గార్ని చూడగానే కడుపు తరుక్కుని పోయినలాగనిపించింది. (పక్కనే స్టూలుమీద కూర్చున్న రాజ్యం లేస్తూ, “రండి... ఆమ్మా... మామ్రైరు వచ్చారు” అంది, మ౦ంచఉ౦మీద వత్తిగిల్లి నావైప్ప చూస్తూ “వచ్చావా; బాబూ సర్పింహం: రా నాయనాఃొ అంటూ పార్వతమ్మ గారు నాకేనీ చూసూ అంటూంపేనా కౌళ్ళ(కింద భూమి పగిలి చెక్కలుగా మారుతున్నలా గని పెంచింది. సూదిమొన మోపేందుకు కూడా సందు లేకుండా మొఖమంతా కుండలు పోశాయి, అదృష్షవశాత్తూ కళ్ళకి ఏవిధమైన హానీ కలుగలేదు. సా కొక్కనారి వళ్ళంతా జలదరించింది, ఆమె దగ్గరగా స్టూలుని లాక్కుని కూర్చున్నాను, “బాబూ, ., నేనిలా జబ్బులో వడ్డాను” పార్వతమ్మ గారి కనుకొలకుల్లో సీటి బిందువులు చెంపల పై (పవహిస్తున్నాయి. నా కర్చు చెమ్మగిల్లాయి. “*ఫర్రవా లేదండీ. తొందరగా తగ్గిపోతుంవి, మీరేమీ భయపడ నక్క_ర్తేదు” “ఏమై అంతా అ భగవంతుడి దయ. ఇటు చూస్తే అందరూ ఆడపిల్లలే.

08 ఒక్కరికీ పెళ్ళి...” వచ్చే దుఃఖాన్ని అపుకోలేకపోయిందా మాళతృమూ రి. “మీరేమీ భయవడవద్దు. ఒక్క వారం రోజుల్లో మీకు న్వస్థత చేకూరుంది. నామాట నమ్మండి “నిజంగానా బొబూ $” “శీకరణకుద్ధిగా చేప్తున్నాను.” గుండెల్లో వెయ్యి. దేవుళ్ళకి నా మాటను విజం చెయ్యమని _మొక్కుకున్నాను, తర్చీ చెతుల్తో నాకు భోజనం పెన్టే రోజు లింకా వున్నాయో ఛాఘవయ్యగారుకూడా వచ్చారు, “నువ్వేమి భయవడికే. మరేమీ భయం లేదు, మన నర్శింహం చెప్పినలాగ క్క వారం రోజుల్లో నయం అవుతుంది.” “నువ్వేమి భయవడక. వర్సింహం కాన్సేపు నువ్వు కూర్చో నాయనా” అంటూ బియటకు వెళ్ళిపోయారు. “బాబూ నర్శింజాం నువ్విలా నా దగ్గరగా కూర్చుంటే ఈ మహమ్మారి రోగం నీకు తగుల్లుందేమోో *న్స'గేమీ భయం బేదండి. ఆంత కేలికగా అమ్మవారు నన్నావరించడానికీ నాది వట్టి సీరసమైన దేహం కాదు. శమ జీవిని, ఆ భగవంతుడే నన్ను ఈ వ్యాధుల్నుండి రక్షీసాడు.” నీర్చ్భయలగా న్టూలుమీద కూర్చున్నాను. పొర్వతమ్మగారు ఊ+రి క్షే భయపడు న్నారు, తన జీవితంపైన ఇహ ఆళ వదిలేలాగున అమె ధోరణి మారోంది. ఆమె మనన్స్నును వేరే విషయం-పైకి మార్చాలి. లేకపోతే ఈ భయంతో ఆమె మరీ శుష్కించీపోతుంది. “ ఆధ్యాత్మ రామాయణ కీర్తనల్ని మీరు చదివా?"

ఇ దవేం బాబూ; 'మొన్నటిదాకౌ ఆ పుస్తకం మనింట్లో వుండేది కూడాను. చకుశే వద్దంటున్నా వినకుండా ఆ పుస్తకాన్ని స్కూలుకు తీనుకుని వెళ్ళి ఎక్కుడో పారేశంది.”

లం రాఘవయ్యగారు మళ్ళీ గదిలోకి వస్తూ. “పోనీలేవే ఇవ్వాళే మరో పుస్తకం కొని తెస్తాను. నర్మింహం నేను ఆపుస్తకం తెస్తాను నువ్వు కాస్త చదివి వినిపిస్తూ ౦డుో “ఆట్లాగేలెండో శాఘవయ్యగారు తువ్వాల్ని తీసుకుని వెళ్ళిపోయారు “న్సీ క్ష అధ్యాళ్మరామాయణ కీర్తన లొచ్చునా ౯ “ఆ, కొద్దిగా వచ్చునండీ పాడమంటారా? “*షాడ్రుబా బూ... అంతకంటేనా” కీర్తన ఎత్తుకునే సరిక, అంతవరకూ నిలబడి వున్న రాజ్యం అక్కడే కూర్చుండి పోయింది. అప్పుడే గుమ్మంలో కొలు పెడ్తున్న లక్కీ అట్లాగే గుమ్మాన్ని వట్టుకువి నిలబడిపోయింది, కీర్తన పూర్తి అవడం తోటి పార్వతమ్మగారు చాలా ఉత్సాహంగా “ఎంత చక్కని కంఠం: క్నీరన వింటున్నంత వేపూ (ప్రాణం హాయిగా వుంది. మరో కీర్తన పాడు నాయనా :"' అన్నారు. మరొక రెండు కీర్తనలు పాడేసరిక్కి పార్వతమ్మగారికి కునుకుపట్టింది. నిళ్శ బ్రంగా గది బయటకు వచ్చాను, నా వెనకాతలే లక్ష్మీ కూడా వచ్చింది. “వ్వీక్రు కాలేజీకి వేళయినట్లుంది.” “' ఈ వేళ కాలేజీకి శలవు పెన్రేళాను.” “ఐతే ఈ రోజుకి మీ రిక్కడే ఉండండి. నాన్నాగారికి అర్హంటు కేసు లున్నాఎయ ఆయన కోరుకి తప్పనిసరిగా వెళ్ళాలి. ఇహ తాశయ్య మాతం ఇంట్లో ఎమైనా సరే ఏమీ చలించరు, తన హుక్కాాగొట్టఏ రెడీగా వుంటే చాలు, అంతే, ఇటు రాజ్యం వట్టి విరికిది. అమ్మ అసలే భయనస్తురాలు. ఏవిటో ఆంకా గందగోళం లాగుంది. నేను కూడ కాలేజీకి శలవు పెబ్పే శాను. ఒక్క గంటలో భోజనానికి కూర్చుందాం.” 44స్ట ద్రే నన్ను శన స్టడీ రూష్‌కీ తీనుకుని వెళ్ళింది. కేబుల్‌ ముందు కూర్చున్నా నన్న మాపేకాని. మళ్ళీనా ధ్యాస బేబుళలోనున్న వేకంవెకి పోతోంది,

00 లక్ష్మీ అటు బయటకు ఎందుకో వెళ్ళింది. నెమ్మదేగ జేబులోస్‌ కవర్ని లీని రూపాయి నోట్లని లెక్కవేస్తున్నాను. నా వెనకగా అలక్ష్మీ రావడం నేను గమనించ లేదు మళ్ళీ నోట్లని కవర్లో పెట్టి, భద్రంగా చొక్కాజేబులో పెట్టుకున్నాను ఎదు రుగా కుర్చీ లాక్కుని లక్కీ కూర్చుంది, “మాష్టారూ; అంత లావుపాటి కవచ్నె చొక్కా జేబులో పెట్టుకుంటారా ఎప రైనా భే ఒక్కసారి వీపుమీద సూది గుచ్చుకున్నలాగ అ,పయత్నంగా చొక్కా జేబునుండి తవర్ను బయటకు తీశాను, వెంటనే “మాప్టారూ: ఆ కవర్ని యిలా యియ్యండి” అంది లక్ష్మీం మూర్చంగా ఆ కవర్ని లక్ష్మీ చేతికిచ్చాను. కపర్ను విప్పి నోట్లు లెక్క వేనింది. సరిగ్గా ఐదొంద లున్నాయి, నేను మాతం స్టబ్దుగా మాటా మంతీ లేకుండా కూర్చున్నాను. నోట్లను మళ్ళీ కవర్లో “సె'పేనీ కవర్నింకా తన చేతుల్లోనే వుంచుకువి న్నావెపు (ప్రశ్నార్ధకంగా చూనింది లద్మీః కళళ క్హ్య సొమ్ము మీ కెక్కడిది మాష్టారూ?” కళన్ఫా ద్ర “ ఇంటివద్దను౦డి వచి ఏ౦దా ఖ్‌ కక జ్రేద్పుో “బ్యాంక్‌ నుండి తీశారా ?” “బేద్సు అసలు నా మొహానికి బ్యాంక్‌ కూడానా?" “నికే మరిమీకీ సామ్మెక్కడిది?" కొంచెం కుతూహలంగా అడిగింది. కళన్తా ద్రేో “కాదు, మీది కాదు. ముమ్మాటికీ మీఏ కాదూ స్పా దే లక్ష్మీ వ కాదు, మీకింళ సొమ్మెలా వచ్చిందీ కాస్త చెపారా ణా

102]. “ఆ పశ్నకి సమాధానం నే నిన్వదలచుకో లేదు. నా సొమ్ము నాకిచ్చెయ్యి లథత్మ్మీల “ఇవ్వను. ముందు ఈ సొమ్ము మీ చేతి కెట్లా వచ్చిందో చెప్పాలి "' “లక్ష్మీ నా సొమ్మును నా కీవ్వకుండా దాచుకునేందుకు నీ కేమీ అధికారం లేకు. “అట్లాగే పరుల సొమ్ముమీద మీకు అధికారం లేదు నాళో సహన శ క్రిపూర్తిగా నశించింది. “నాతో ఇక పరాచకొ లాగవద్దు లవ్మీ. నా సొమ్మును నా కిచ్చెయ్యిలో “ఉహు6 . ఇవ్వను" అంటూ లేచి నిలబడి తన చేకుల్ని వెనగ్గా దాచింది, “లక్ష్మీ, ఏమిటీ మంకుళనం. నా సొమ్ముని నాకిన్వ్నమంటూం కే 1” “లాభం లేదు మాష్టారూ. ముందిదెక్కడ్నించి వచ్చిందో చెప్పాలి లక్ష్మీ కాస్త మొండిగా అనడంతోటి నా కిహ సహనళకక్తి పూర్తిగా నళంచిందిం “బ్బ తే ఇహ బలవంళంగా తీసుకొనవలనీ వుంటుంది” “*సర్హే అదీ [పయళత్నం చెయ్యండి"” ఒక్కసారి నాలో న్యాయ విచక్షణ పూర్తిగా నశించింది. ఒక్కుమ్మడిన లక్‌ చేతుల్లోంచి నా సొమ్మును లాక్కొానటోయాను, అమె కుడి చెయ్యి నా రెండు చేళుల్లోకీ వచ్చింది. కొవి రూపాయి నొట్లింకా ఆ చేతిలోనే వున్నాయి. గట్టిగా ఆమె కుడీ చేయి సీకికిలిని నొక్కాను. ఆమె చేతిలో నుంచి రూపాయి నోట్లు (కింద పడిపోయాయి, *ఎంకపని చేళారు మాష్టారూ.” అఎటూ భారంగా నిట్టూర్చు విడిచింది లక్ష్మీ. ఈ నిట్లూర్పు నా గుండెల్లో ఎలక్షి95్‌ షాక్‌ లాగ తగిలింది, (కిందనున్న రూపాయి నోట్లను ఏరి నా చేతిలో పెట్టి ఎది లకష్మీ, చాలా సిగనిషిందిందిం ఒక్క రెండు నిముషాలళ్లో అనుకోఖండా ఎటువంటి దుస్పంఘటన జరిగింది: నేనంత వివేకహీశంగా ప్రవర్డించిశందుకు నాపెన నాకే ఏవగింపు కలిగింది.

ళ్‌

[7] వక6ంంా

౨0౦8 ౭ ర్యంగా లక్ష్మీ మొఖంలో చూడలేకపోయాను మహాపరాధం చేనీన వాడిలా అణువణువునాదేహం కంచించుకునిపోయింది. *లక్ష్మీ ? చాలా అసభ్య౭గా [పవ ర్రించాను క “నన్ను క్షమించు లక్ష్మీ । నేను చేనీన అపూధానికి తగిన ళ€ిక్షనియ్యి” ఆఫీ క్ష శిక్షనిచ్చే శకి నాలో చేదు. “నరేం నేనిహ వెల్తున్నా. నా ద్యుస్ప పర్షనకి తగిన శిక్షను నాకు నేనే విధించుకుంటానుు” అంటూ గబ గబా గుమ్మంవైపు రెండడుగులు వేనే నరికి, లక్ష్మి రక్కంని నా కడ్డంగా నిలబడింది. “మిమ్మల్ని మీరు శిక్షించుకునే అధికారం మీలో లేదులొ “అంటే “ఆ అధికారం ఒక్క రెండు నిముషాల (కితం మీనుండి మరొహరికి “లక్ష్మీ 1 ఏమిటి మాటలు ₹ి -జొను, ఆ అధికారం నా చేతికి వచ్చేనీంది. ఆ బాధ్యతను మీరే నాపెన వేశారు. ఇహ నేనీ జీవితంలో ఆ బాధ్యతను నిర్వహించవలనిందే, తప్పించు కొనలేనులో "లక్ష్మీ । నీ మాటల అర్ధం నీకే టోధవడ్తున్నలాగ లేదు. అపార్థాలు శీయకు” “అపార్థం ఇందులో ఏమీ లేదు "నన్ను పెళ్ళనియ్‌ లక్ష్మీ 1 నీకు తీరని అవచారం చేళను అలక్ష్మీ: ఇహ “వీల్లేదు మీరు వెళ్ళలేరు, అంతే. ఆగిపొండి. నన్నిక ఎక్కువగా మాట్లా డించ వదు,” “*వద్దు లక్ష్మీ । వద్దు. దారి విడువు, మళ్ళీ మీ గుమ్మం (_తొక్కలేనుో

అరే “కానీ ఈనాటితో నా గృహం మీ హృదయంలోనే.” “లల్మీ, అర్హంలేని మాటలాడక, నన్ను వెళ్ళనీ “వరే ఆగండి, వే శ్ళేముందు నన్నాక్కసారి దీవించండి” ఆంటూ నాపాదాల నాగుండె గొంతులో కొట్లాడుతూంది. క క్షీ టీ వణికిపోతున్న నా కంరం నుండ్‌ వెలువడింది. “స్వామీ” ఆంటూ లేచి నిలబడిందిం *ఈ మన ఇద్దిరి జీవితాలు ఈ బంధంనుండి విడిపడటం అసంభవం.” శిసురుగా బయటకొచ్చేన్తూంకే నా మనసులో మొదలిన మాట దర్రామ్‌లో చాపమీద వెల్లకిలా వడుక్కున్నా నన్నమాళే కాన, మొత్తం పెన పపంచం అంతా తల్ల కిందు లౌతున్నట్లని పెంచింది. జరిగిన సంఘటన మనస్సును చికాకు పెళేస్తోంది. మంచీ, చెడూ రెంటికీ త్మీవమైన సంఘరణ జరుగుతున్నది, ఈ సంఘటన పరిణామాలు ఏంత (ప్రమాదకరంగా వుంటాయి ? పోన్హీ ఆంతా మంచికే జరిగిందని ఆనుకుంటే, దీనివల్ల ఓ పెద్ద తుపాను లేచే సూచనలే అధికంగా కనుసీస్తున్నాయి. అంతా భయంకర భవిష్యత్తుకు దారి తీస్తుందేమో 1 లక్ష్మీ ఏమంత పెద్ద ఆందక తె కొదు, అలాగని ఒక అనాకారి కాదు, కాస పొడుగ్గా వుండి సరిపోయే అంగ సౌష్టవం ఉంది. చామనభాయ రంగు. మొఖం కాస్త గృుడంగా వుండి, ఒక విధమైన ఆకర్షణని కలిగిస్తుంది తీర్చిన శిల్చి ముక్కు. తీక్షణమైన దృష్షి లడ్మీ కొత వింత ఆందాన్నిసాయి. ఖ౦ంగున మాట్లాడే గొంతు. చాలా రిజర్వుగా వుండేది. వట్టి పట్టుదిల స్వభావం, ఆమె పొడగాట్‌ జడ మాళం ఇప్పటికి నాకు గుర్తుంది.

404 లక్ష్మీ హృదయం చాలా టోతైంది, ఆ సంగకి నాకు పూర్తిగా తెలుసు, వయస్సు చిన్నగా వున్నా చాలా నెమ్మది మనిషి, మితభాషణ లక్మీలో ఒక [ప త్యేకతని చెప్పొచ్చు. ఒక వేళ లక్ష్మీకి అన్యాయం కాని చేస్తున్నానా ? “హే భగవాన్‌ । నన్ని రక్షించు” అలా తీవంగా ఆలోచిస్తూంటే నిద వశ్రునింది. మెలకువ వచ్చేసరికి మధ్యా హ్నం మూడై0ది. ఉదయం నుండి పచ్చి మచ్చినీళ్ళు కూడా పుచ్చుకోలేదు, ఒళ్ళంతా నీరసంగా ఉంది. లేచి మొఖం కడుక్కుని, బట్టలు మార్చుకున్నాను. దగ్గిర్లో వుండే హోటట్‌కి పెళ్ళి టిఫిన్‌ తీసుకుని మళ్ళా రూమ్‌ కొచ్చాను. ఇప్పుడేమి చెయ్యాలి ? లక్ష్మీ ఇంటిని పూర్తిగా మరచి పోవాలా? ఇహ జన్మలో మళ్ళా లక్ష్మీకి నా పాపిష్టి ముఖాన్ని చూపించకూడదు, ఛీ 1 చాలా అవినీతీగా (వవర్హించాను, ఇహ నాకూ, వాళ్ళింటికి బుణానుబంధాలన్నీ “ఫట్‌ "మని తెగిపోయాయి. కౌనవి, ఓ మానవుడా 1 నువ్వెంత తస్పించుకుందామన్నా. లక్మీతో నీ జీవితం ముడివడి పోయింది. ఇంక ఆ బాంధవ్యం నుండి తప్పించుకోలేవు, విరాశగా మనస్సు కృంగిపోతుంది. మళ్ళీ ఆంతలోనే ఎక్కాడీతేని ఇర్యం వస్తోంది, కణానికొక మార్పుతో మనస్సు తల్లకిందు లౌతూంది. ఇంళశలో పార్వతమ్మగారి విషయం జ్ఞాపకం వచ్చింది, కన్నళల్లికంకే "హెచ్చు మమకావాన్ని స్వల్చ్బ పరిచయంలోనే, అమె నావె చూపింది అట్లాంటి దయామయిని, వ్యాధిపీడితగా ఉన్న సమయంలో వదలి వెళ్ళి పోవడమేనా ? ఆమె వాత్సల్య సూదంటురాయిలా ఎన్ని విషమ ఆలోషచినల మధ్య నున్నాసరే నన్ను బలంగా లాగుతూంది, పే; జగన్నాటక స్మూతధారీ। నా పాషతని ఎన్ని వంపులైనా (తిప్పుకో, నేను మాతం నా లలాట లిఖికానికి ఎదురు తిరుగుతున్నాను. మంచో, చెడో, పాపమో-పుణ్యమో : నాకు వాటితో నిమిత్తం లేదు, నీ ఇష్టం వచ్చి నట్లు చేసుకో

గ[ థీ వ

నెమ్మదిగా రూమ్‌కి తాళం వేని, రాభఘవయ్యగారి ఇంటికి బయడ్రేరాను, సాయం[తం నాలుగు బాటింది. వెంటట్రామయ్యగారు పొలం నుంచి ఇంకా రాలేదు, రాఘనయ్యగారు కోర్టునుండీ రాలేదు.

మేడమీదికీ వెళ్ళేసరికి ఈజీ చైర్‌లో రాజ్యం కూర్చుని ఉంది. 1పక్కనే వకుళ కూడా కూర్చుంది, ఇద్దరి "మొఖాలు ఉబ్బరించి వున్నాయి వరండా దాటి “రా బాబూ :$ అలా కూర్చో ఉసయం భోజనం చెయ్యకుండానే వెళ్ళిపోయా వట" పార్వతమ్మగారు నీరసంగా ఆకే ాకు, [పక్కాచే ఒక బల్లమీద కూర్చుని పాలు చల్లారుస్తున్న లక్షి నన్ను చూని, లేచి నిలబశీంది. “బాబూ ; నర్మింహం | రాజ్యానికీ, వకుళకీ జ్వరం తగులూంది, ఏమీ అర్దం కావటం లేదు, వాళ్ళ తాతకీ, తండికీ రద్దీ సమయం, కణం తీరుబడ్‌ వుండటం లేదు, లక్ష్మిని చూడబోతే పాపం కాలేజీకి శెలవు పెట్టి పళ్ళొ-చు కుంటూ౦0ది. ఆంతా అయోమయంగా వుంది నర్శింహం*”

“మ్సీ కేమీ ఫరవాలేదు, మీ జ్వరం తగ్గి, మళ్ళీ మీరు కులాసాగా తిరిగేంత వరకూ, నే;ంక్కుడ్నే వుంటాను”

చాలా సులభంగానే అనుకోకుండా నోటంట ఈ మాటలు రావాడంతోటీ వళ 0తా రుల్లుమంది,

“వ్పంచిది బాబూ ఈ కషసమయంనో నుమ్మల్నిః,..”

ళు

జ*ప్పుగ్రేమీ భయంలేదు, మీరు స్వస్రతగా అయ్యేదాకా. ఈ ఇంటి జాధ్యతని వహిస్తాను *

“మా వాళ్ళకి బెల్టిగాం ఇసామంకే నేనే వద్దన్నాను, వాళ్ళొస్తే ఇహ ఈ ముడ్టిడ్డులో ఏమంత బాగుండదనిసించిందిల

వ్ఫీ రేన్సీ బెంగ పెట్టుకోనవసరంలేదు.ో

సరిగ్గా అనుకున్నఓ ఆ మూడోరోజు కల్లా రాజ్యానికీ వకుళకీ అమ్మవారు పోనింది. ఎంత చికాకుగా తయారవ్వాలో, అంత చిరాకుగానూ ఆ యిల్లు తయ్యారయింది. అసలు ఏ ఇంట్లానెనాసరే అందరూ ఆరోగ్యంగా వుంటే,

0౮6 ఎంత వీదరికాన్ని కూడా అత్యం చెయ్యకుండా కళగా వుంటుంది, ఎంత ధన సంతుని ఇంట్లోనెనా ఎవరివైనా ఒక్కరికి ఆన్వస్థతగా “వుంటే చాలు ఎంత త ళావిహీనంగా తయ్యారవుతుందో జి ఇంట్లోని ఆడవాళ్ళు మూల పడితే ఇహ కౌ లేజీక కొన్నిరోజుల్తాకౌ శెలవు పెప్రేశాను రాఘపయ్యగారి ఇంట్లోనే వుండి పోయాను జావ, కాఫీ మొదలుకుని, అన్నం, కూరలూ వంటకౌల్పాకా లక్ష్మీకి సాయవడ్తూ వున్నాను. పార్వతమ్మ రి వద్ద కూర్చుని గీళ గోవిం దంలోనూ, తులసీరామాయణంలో నుంచీ కొన్ని కొన్ని ల్లోకాల్ని చదివి వినివించేవాడ్ని. నేను కంరం ఎత్తి ఏ ళ్లోకాన్నైనా చదువుతూంటే పార్వ తమ్మగారూ, రాజ్యం, వకుళా, వాళ్ళ జ్వర బాధని కణం సేపెనా మరచి పోయి్యి సంతోషంగా వుండేవాళ్ళు, చిన్నవ్పట్నించీ, వంటింటి కుందేల్లాగ మా తల్లిగారితో వంటింట్లో కబుర్లు చెప్పుకుంటూ, అమెప్వుకూరలు తరగడం, పొయ్యిమీద గిన్నె ఎసరు “పెట్టడం, అప్పుడప్పుడు వంట చేన్తూండం చే నేవాడ్ని, అందుసల్ల మా తలి గారి చలువే ఆనొచ్చును, పాకళాస్త్రంతో కౌకిస అభ్యాసం ఏర్పడింది, రాఘవయ్యగారు కూడా నా పాకశాస్త్ర నై పుణ్యానికి చాలా మెచ్చుకున్నారు. నిష్టగా తలకి స్నానం చేసి, మడిపంచె కట్టుకుని, పొయ్యిదగ్గరకు వెళ్ళే వాడ్ని* లడ్మీ కూరలు తరగడం, కావలనిన వంట సామ[గులను ఆంది స్తూండటం చేసేది, ఎందువల్లనో లక్ష్మీకి నా పాకళాస్త్ర నై పుణ్యానికి చాలా ఆఅళ్చర్యం వేసేది. వంటీంటి గుమ్మ౦లో కూర్చుని, నేను ఏ విధంగా వందేది కుతూహలంగా చూ నేది. “అబ్బా 1 మీ ౮0త చక్కగా వండుతారండీ । ఆసలు మీరొక అఆడవీల్లలాగా పుట్టవలనిందోొ అంటూ తరచుగా నవ్వు తూండేది, ఇల్భాక ఆస్బ,తిగా మారింది. ఇహ రోగులను గురించిన బాద్యత నావెనాం. లకీ పైనా పడింది. |వతీ పనీ చేన్తూ రోగులకు సపర్య చెయ్యడంలో నాకు నా న్న్వవిషయాల్ని ఆలోచించే తీరిక చిక్కేది కాదు.

*౮/ అసలు మా ఇద్దరి మధ్యా ఏమీ జరగన శు, ఇదరమూ (పవ ర్రిస్తున్నాముం ఎంత [పయత్నం చేసినా ఒక్కొక్క సమయంలో గతానుభవాన్ని బ్ఞవ్లికి తెచ్చే సంఘటనలు రాక మానడంలేదు ఒక మధ్యాహ్నం కాఫీ కౌస్తున్నాను. ఏదో కౌస్త వంట విషయం నాకు తెలిసీ వున్నందువల్ల, లక్ష్మీ [కమంగా వంటపని నా చేతిలోకి “హీండొవల్‌ చేనింది అట్లాగని ళనెక రాణిగారిలాగ మేడమీదకు వెళ్ళివ్‌ పుస్తకమో చదువుతూ కూర్చునేదేకాదు. వంటింట్లో గుమ్మం దగ్గర పీట వేసుకుని కూర్చు నేది, కావలనీన వంటసరంజామా నందిస్తో సలహాల్ని చెప్పుకూ వుంచేవ. ఒహుళా శ్రీ జాతికి, మగవాళ్ళ వంటింటి పనులు చేస్తూంపే చూడడం ఒహ తవమామా ? *వ్ల్స్‌క్ట పూర్తిగా వంటింటి ఛార్జి అప్పచెప్పేసి, నిశ్చింతగా వుండొచ్చు.” “ఆట్లాగా ణ్‌ “నిజంగా నేను చాలా అద్భృషస్త్పవంతురాల్నింో ళ్‌ ఆం , = , * మూటాడగకుంశా డికాకన్‌, కలుపుతున్నాను. ఖ్‌ త్స

ఖట్ట్ర విద్యాబుద్దులోనూ, ఆటువంటింట్లోనూ నిద్ధహస్తుల్ని పొందడానికి ఎన్ని బిన్మాల్లో నోచుకున్నానో” ఒక్కసారి మళ్ళా పాత కారుమేఖాలు ఆలునముపన్నాయి,. “లక్ష్మీ 2, ,, ఏఏటిది ₹ో “వృ త్రివ్పంద్రే మాట్లాడుతున్నావా జ *భ్బ, ఆంజేకాదుు ఏ హృదయంలో బలవంళంగా స్థానాన్ని ఆక మించుకున్నానో, ఆ హృదయంతోనీ మాట్లాడుతున్నానుం” “కాని, లక్ష్మీ 1... నీమీద అొటువంటి భావన నాకు కలగలేదు, బహుళకా జీవితంలో కలుగకూడదనే ఆ+సాను.” ఆది నా జీవిత అదృష్ట దురదృష్హాల పై ఆధారవడి వుంటుందిలో

106

“లక్ష్మీ ౬ నన్ను ఇహ ఇట్లా అన్య మనన్కువిగా చెయ్యడం నీకు ఏ మాతం మంచిదికొదు,* “క్షమించండి. నా (బతుకును మీ చేతుళ్లోనే 'పెశ్టేశాను. ఇహ మీరెట్లా నిర్ధారణ చేనినా సదే” ఇహ సెక్కాడ నిలువ బుద్ధిపుట్ట లేదు, కాఫీ గిన్నెను (కింద పెట్ట, లేి బయటకు నడవటోయాను “ఆగండి, ఎక్కడికి వెళ్ళిపోతున్నారు.” న్వ రూంకీ*” “మళ్ళీ ఎంత వేపట్లో వసారు ?”

క్ర అనాతో “ఇహ రాను” ఒక్కసారి లక్ష్మీ మొఖం వివర్ణ మైంది. “ర్చి న్రే ఇంటిల్లి వాది రోగుల్ని వాళ్ళ ఖర్మాన వదిలేస్తారా ? ఇంత ఆర్థం శరంగా మీరు వెళ్ళిపోతే, నేను వాళ్ళకేమని సమాధానం చెప్పుకోను.” “నీకేది సబబనితో నే ఆ సమాధానం చెప్పు” “మరిహ నా మనస్సుకి ఏం జవాబు చెప్పుకోను ?" “లక్కీ ః నన్నిలా సాలెగూటిలో చిక్కిన ఈగలా చేస్తావెందుకు ?” “పోనీ ఈ నా ఒక్క సళ్నకీ సమాధానం చెవ్పంది, మీరు నన్నింత విర్ణాషీణ్యంగా వదలి వెళ్ళిసోడానికి మీ మనస్సు వప్పుకుంటుందా? చెప్పండి * “లక్ష్మీ ” గట్టిగా విసుగుతో నా కంరం (మోగింది. *బ్స త్రే నేను మీకు ఏమీ...” “క్రావు అఆవవు, అవలేవున్నూూ “స్తదే ముంచిది. ఇసా మీరు వెళ్ళండి. కాని ఒక్క చిన్న సహాయం చేసీ మరీ వెళ్ళమని కోరుతున్నాను. బహుళా మనిద్దరమూ ఇంక తటస్టవడ్తామో లేదో, మనం విడిపోయేముందు ఒక్కసారి మనసారా దీవించండి అంతే చాలు అంటూ నా వాదాల్ని స్ప ళించింది.

క[ 9 వళ్ళంతా గగుర్పొడిచింది. ఒక్క నిముషంనేపు ఇహలోక జ్ఞానళూన్యుడి నయ్యాను. తల గి(రుమ9ి తిరిగించి. అతి కష౦పెన నమ్న నేను సంబా ళించుకుంటూ, “లక్షీ !.... నువ్వేం చేస్తున్నదీ తెలుసా :” _పళ్నించాను. “సాదారణంగా స్త్రీ జీవితం ఏ పవ్శిత పురుషిడి పాదాలకు ఆర్బిశంకావాలో అట్లాగే జరిగింది,” క జ్ఞాన్సిి లక్ష్మీ | నువ్వీవిధంగా (పవ ర్తిస్తూంటే సీ మనన్సు వెయ్యి గొంతు లె త్రి *తవ్పని" 'ఘోషించడంలేదూ నా జన్మ సార్దక్యతగాంచే సమయంలో మనస్సుకళూడా దోహదమిస్తుంది.ో “లక్ష్మీ కం నిగ్గ విడీచి (పవ ర్తించే వవితలంట నాకు పఏిపగింపు ' కౌస్త దూరంగా నిలబడిన లక్ష్మీ అణువణువునా కుంచించుకొని పోయింది, “నన్నిట్లా మాటల్లో చిత్రవధ చే నేకంటపే ఒకసారి నా _పాణల్ని..” “లక్ష్మీ [ల “స్వామీ, =, 91 మళ్ళా నా పాదాల పైన వేడి ఉచ్చ్వాస నిశ్వాసాలు తాకుతున్నాయ్‌, “లక్ష్మీ 1. ” నా అంతట నేను స్నచ్చందంగా లమ్మీ మనస్సుకు ఆంకితం౦ అవుతున్నానా ? “లక్కీ 1 ఈ నా జీవితంలో మరొక ప్రాణికి స్తానం ఇవ్వవలనిన సుము హూర్తమే కాని వన్తే, ఆ స్టానాన్ని తన్నక ని కివ్వగలను. ఇంతకంటే నేనేమీ చెప్పదడలుకో లేదు.” “ధన్యురాలను” వేడి విటూర్పుతోపాటు ఈ శబ్దం నా గుండెల్లో పతి ద్వనించింది, ఇంట్లో మళ్ళీ అందరూ. కులాసాగా తిరిగేసరికి ఒక నెల పట్టింది. ఆ నెల తా కాలేజీకి లీవ్‌ పెసప్తేకాను రోగులు అందరికీ సవర్య చెయ్యడం

కి. 6 తోసే (పొద్దంతా గడుస్తూంపే, ఇహ కాలేజీకి ఎట్లా వెళ్ళగలను ? లక్ష్మీ కూడా ఆ నెలంతా కాలేజీకి శేలవు పెన్టైసింది, ఒక రోజున పార్వతమ్మ గారితో మౌట్లాడ్తూ అన్నాను. “ఇహ నేను మా ఠూంకి వె ళానండీ” పార్వతమ్మగారి ముకం కాంతి విహీనంగా మారింది *జల్రాగే నాయనా! మా అదృపష్షంగౌద్డీ భగవంతుడు నిన్ను మా వద్దకి పంపి౦ చాడు మాకెంత సహాయం చేశావ్‌, పాపం, ఈ నెలంతా నీక మే దక్కింది బాబూ: మా [పాణాల్ని కాపా శావు. సని౩కఎతో బుణపడ్డాం ఇ “నాదేముందండి ? ఏదో నా చేతనైనంత సహాయ చేయగలిగాను. భగ వంతుని దయవల్ల ఆంతా సర్దుకనిపోయింది.” ఇంళట్లో రాఘవయ్యగా రొచ్చారు. *కషమోయ్‌ు నర్సింహం ? నువ్విలాగే మౌ ఇంట్లోనే ఉందిపోరాదూ” అన్నా రాయన నవ్వుతూ, “రూంలో రామానుజ ౫ సూర్యం బాధపడారు, నేను వాళ్ళని వదలి ఉండ డానికీ మశస్కరించడం లేవందీ ” ఈద్పాశ రీ వాళ్ళుకూడా ఇక్కడే వుఎటారు, ముందు నా అఫీసు (పక్కాగా వున్న రెండు గదుల్లోనూ మీకుుండవచ్చు కక “అట్లాగే లెండి. రామానుజం, సూర్యంకూడా వప్పుకంటే...” నా మాట పూర్తికాకముందే రామానుజం వచ్చాడు, “న్సాకూూ సూర్యానికీ సమ్మత మే, మరి నీ విషయం చెసే ,. రామానుజం అనేసరికి నాకు ఆర్హమైంది. నాకంటే ముందే రాఘనయ్యగారు వీళ్ళతో సం పతించారన్నమాట, మొత్తంమీద మరో రెండు రోజుల్లోనే సామాన్లతోసహా మేము ముగ్గురమూ. రాఘవమ్యుగారి ఆఫీసురూమ్‌ పక్కనున్న రెడు గదుల్లోకీ మావామా,

క 1 మా గదిచుట్లూ సంపెంగి తీగలూ, మాధవీలత తీగెలు దట్టంగా ఆల్లుకున్న పందిర్లున్నాయి, వెన్నెల రాతులందు చూర్తానికీ చాలా ముచ్చటగా వుంటాయి అప్పట్నించీ, ఏదో ఒక రకంగా ఎంతలేదన్నా వారానికొక రెడునార్లయినా లక్ష్మీతో ఇంట్లో భోజినంచేస్తూండడ) జరిగేది, [క్రమంగా లక్షి స్టడీ రూమ్‌ లోనే నేనుకూడా పుస్తకాలో కూర్చు నేవాడ్ని. లక్ష్మీ తన పారాల్ని చదు వుతో కూర్చునేది. నేనుకూడా నాపుస్తకాల్ని తిరగేనేవాడ్ని. ఉదయం పూట మాతం, రామానుజానికీ, సూర్యానికీ, తెలియ (ప్రాబ్లెమ్స్‌ చెప్తుండె మొత్తింపైన రాఘవయ్య గారి ఇంట్లో ఒక మెంబరయ్యానం పే క్‌ ద ఆశ్చర్యం వేయడంటబేకు, అందరూ చాలా చనువుగా వుందేవారు. ఒక్క సంఘటనమా తం నాకు బాగా గుర్తుంది ఒకరోజున నా మేనమామ అప్పారావుగారు మా రూమ్‌కి వచ్చారు, ఆయనది బెజవాడ బాగా న్టితిమంకుదే. కాఎ, ఓ ఐదారేళ్ళబట్టి మా యింటికీ, వాళ్ళింటికీ రాకపోకలు లేవు. “నర్సింహం । నువ్వు నాతో బెజవాడ రావాలో అన్నారాయన వెంకటా మయ్యగారి ఆఫీసుగదిలో కూర్చుని,

ఎందుకండీ” ““మరేమీలేదోయ్‌, ఈయన మీ ఊరెళ్ళి వచ్చాను, విన్ను బెజవాడ తీను కుని వెళ్ళమని మీ నాన్నగారు చెప్పారట” అన్నారు వెంకటటామయ్యగారు, అర్ధం అయింది. ఆయన రెండోకూతురు హెమవల్లిని నాకిచ్చి వివాహం చెయ్యాలని ఇదివరకొక ఆరు సంవత్సరాల [కితం అప్పారావుగారే మా తల్లితో [వన్తావించారు. నా చదువు పూర్తి అవ్వాలనే మిషపెన తన్పించు కున్నాను. నేనాయన సంబంధం చేనికొంటే నా కాలేజీ చదువులకు సహాయం చేస్తానన్నారు. కాని, నేను ఉదువు పూర్తికాకుండా వివాహం చేసుకోనని మొండికె శ్రేసరికి ఇహ అఆ (ప్రసక్తే రాలేదు. అక్కుడ్నించీ రాకపోకలు బంద్‌ అఆయ్యాయి అప్పట్లో మా బంధువుల్లో ఒక్‌ యువకుడు

112

బెజి వాడలో క లెక్టరీ చేస్తుఎడే వాడు నాపైన కోవంకొద్ది అతనితో సంబంధం

న్టీరం చేశారు. 'పెద్దకూతుర్ని మా 'పెద్దమ్మగారి కొడుకు రామానికీ, రెండో

వ్‌ల్ల "హేమను బెజవాడ క లెక్షరుకి ఇవ్చి చేసేందుకు అన్ని ఏర్పాట్లూ “" అయ్యాయి, మాకు కుభలేీఖల్ని పంపుతూ కొంచెం ఈసడింపుగా అప్పా

రావు ఉత్తరం (వ్రాశారు. ఐతే అదృష్టం నురో రీతిగా తల్ల, కిందు లైంది.

పెళ్ళి ఇహ రండు రోజులుందనగా ఆ కి లెక్టర్‌ గారు గుండెజబ్బుతో“ హరీ”

మన్నారు. అంతా గందగోళం జరిగింది, ఆ తరువాత 'హీమవల్లికి ప్ర

సంజంధాన్ని తెచ్చినా, క లెక్టరుగారి చావు వినడంతోటి ఆది కాస్తా వనక్కి

పరుగెడ్తూండేసి. ఇదీ కథ,

ఈ ఐదేళ్ళూ మళ్ళ్‌ నా ముఖాన్ని చూడలేదు, వీవృవ్వరూ మా కటు౧బంలో

ఎంత ఆర్ఫిక క్తి ష్టపరిస్టితు లీర్పడినా వారికి మా ఇంటివైపు తొంగిచూసే

తీరుబడీ లేకపోయింది,

ఈనాటికి, నేడు మళ్ళా ఆ (ప్రస్థావన రావడంతోటీ నాకు చాలా అసహ్యం

అనిపించింది. పైగా వెంళృటామయ్యగారుకూడా ఈ విషయంలో జోక్యం

కలుగజేసుకొనడం నాకేమాాతమూ ఇస్తం లేకపోయింది.

“ఏం ౩ నవర్సింహం[ నువ్వు మరి బయల్దేరాలి. రేప ఉదయాన్నే

(వపయాణఏ.” అన్నారు అప్పారావుగారు.

“ఆలోచించి చెపాలెండొ అంటూ తప్పించుకున్నాను.

రాతి భోజనం చేసొచ్చి అమ్మీ స్టడీ రూంలో పుస్తకాల్ని తీసుకుని కూర్చు

న్నాను. అప్పారావుగారు, వెంకటటామయ్యగ రూ, రాఘవయ్యగారు కలిని

(కంద పోర్టికోలో కూర్చుని మాట్లాడుకుంటున్నారు,

అష్మీ చాలా ముభావంగా పుస్తకం చదువుకుంటోంది. నేనుకూడా మాట్లాడ

కుండానే పుస్తకంలో దృష్షీవి నిల్చి కూర్చున్నాను.

“మ్సీర్రు బెజవాడ వెళుతున్నారటగా రేపు ? హఠాత్తుగా లక్షీ పళ్నించింది

“'వెస్శేద్రి లేందీ, ఇంకా నిర్దారణ చేసుకోలేదు.”

“ఏం ? వెళ్ళాలని లేదా?”

త “చెప్పండీ, వెల్తున్నారా లేడా?” “నువ్వు ఏమనుకుంటున్నదీ చెన్ను లక్ష్మీ :” “వెలస్తు, అంతా తెలుసుకున్నాను. మీరు సంబంధం చూనసుకుందుకు వెళుతువ్నారుగా ల్‌ో ఉన్సేన్స వెళ్ళేద్‌ లేనిదీ ఇంకా తేలలేదు. కౌని, ఒహవేళ వెళ్ళేలాగై కే మాతం నా మేన త్తకూతురు హేమవల్లిని చూసిరావడానికే అవుకుంది.” లక్ష్మీ కళ్ళల్లో నీళ్ల నృష్తంగా కనుపించాయి, “వెళ్లాలని అనుకుంటున్నారా ?” ఒక్క రండు నిముషాల్లో నా ఆలోచనలెంతో దూరానికి పరిగెత్తాయి,. వెళ్ళ డమా ? మానడమా ? “నాకు అన్యాయం "” లక్ష్మి ఈసారి దుఃఖాన్ని ఆపుకోలేకపోయింది. “లక్ష్మీ $* క6న్సా (బతుకుని అబాస, 4, చేస్తారా? (పళ్న ఎఏత దీనంగా వుందో, ఆకొళంలో యెఎళయెత్తున సంచరిస్తున్న నన్ను అంళ బలవంతంగా [కిందకు లాక్కుని వచ్చింది. “లక్ష్మి $ నీ శెట్టి ఆన్యాయం చెయ్యను ఆగే, ,పు,..మీ...రు..లో వెక్కివచ్చే బాధలో మాటలు తడబడున్నాయి. “లక్షీ [ నేను రేపు నా మేనమామతో బెజవాడ వెళ్ళడం లేదు.” “నిజంగానా ౪

ఆ నిజంగా నే” *ద్రాన్ని మీ తలితంటడులు . ,.” “లక్ష్మీ నన్నిహ పరీక్షంచవద్దు నేను నీకీ జీవితంలో ఆన్యాయం చెయ్యను లక్ష్మీ [ నాయీ మాటనుమాతం నమ్మ లేవా ల్‌ో

విక... ఒక్క నీట్టూర్చును కృతజ్ఞతగా విడిచింది లమ్మీ. మర్నాడు ఉదయ: కావీలైన తరువాత రాఘవయ్యగారి ఆఫీసుగదినో వె, (టటామయ్యగారు, నా మేనమామ, రాఘవయ్యగారు కూర్చున్నారు. ఈట్హుగ్రా, అప్పుడే ఏదై ంది. ఏం నర్సిహాం ఇట్టలు సర్దుకున్నావా న ఆన్నారు రాఘపయ్యగారు, “ఒక్క రెండు జతలుంపే చాలోయ్‌, ఆక్కడ ఎలాగో (కొత్తవి క్ర | సాంగాొ అప్పారావుగారి గొంతులో కొంచెం హు)దాతనం వి9పించింది “అవునవును” అన్నారు వెంక టామయ్యగారు, బ్బహమరి బయ్రరుదాం నర్చింహం” అన్నారు అప్పాళావుగారు. “క్ష వంచండి, నేను రాలేను” అందరి మొహాలూ వెలవెల టోయాయి “ఆదేమిటోయ. అన్ని ఏర్పాట్లూ చేళానే” ప్టీ లదు నేను రాలేను ' ఈ*జందుకు కారణం 7 ఆ నేన్స చెప్పలేను” న్నీ కారణము లేకుండా... ఏవిచోయో” అన్నారు రాఘవయ్యగారు,

వెళ్ళిరావోయు. పాపం అంత దూరంనుంచీ వ నే” వెంక్ట్టటామయ్యగారు కూడా అన్నారు. వచ్చేశాను. మరో, పదినిముషాల్లో _అప్పారావుగారుకూడా రూంలోకి వచ్చారు, “నర్పింహం, నామాటపవిను, ఆక్కడ అందరూ నీకోసం కని పెట్టుకుని ఉన్నారు. తీరా నువ్వురాక పోతే అందరూ ఖిన్నబోతారు. పోనీ, వలసి చూసిన తరువాత నీకు నజ్చకపోతే నిన్నెన్వరూ బలవంతం చెయ్యరులే, వచ్చి చూని వెళ్ళు, అం”

శేేర్‌

“క్ష మించ్రండీ, నన్ను ఒలవంతం పెట్టవద్దు” “నర్సింహం | నువ్వు ఇలా మొండి కేన్తే ఎట్లా ౯ “నన్ను మళ్ళీ [తిప్పడావికి ఉపయత్నించవద్దు” ఈటుడ్రే ఖృప్హూ పూర్రిగా మాకూ మీ/కూవున్న సంబంధాలన్నీ రద్దు చేసావాలో “నన్ను బలవంత౦ పెట్టకండి” ఆర్బి తేసరే మంచిది, ఇపహూ మన బాంధవ్యాలు నేటితోసరి* అంటూ విను రుగా వెళ్ళివోయారు. లఆఅ౦డాకాలం శిలవులకు ఇంటికీ వెళ్లాను, లక్ష్మీ రిజల్లు వచ్చాయి వస్తు క్లాసులో ప్యాసయింది, ఆరోజంతా నాకెంతో ఆనందం అనిపంచింది, కాలేజీ ఇంకో నాలుగు రోజులకు తెరుస్తారనగా విశాఖకు వచ్చాను. నేను "వెళ్ళేసరికి లక్ష్మీని తరువాత ఏమి చదివించాలా అన్న (పశ్నతో సతమత మౌతున్నారు. అప్పటికే ఓ పదిహేను రోజుల కీతం ఎమ్‌, బిబి ఎన్‌, నీటుకు అన్లి కేషన్‌' పెట్టించారు, “ఫ్‌ మోయ్‌ ; నర్పింహం | నీ సహాయంవల్ల మాలక్మీ ఇ-బర్‌ ఫస్టుక్షాసులో ప్యాసయిందో. మరిహా దేంట్లో చేర్చి ద్దామంటావ్‌ కక అన్నారు రాఘవయ్య గారు, “ట్టి ఇషం

ళు వాళ్ళింట్లో నా కా రోజు ఘనసత్కారం జరిగింది. పార్వతమ్వగారి సంతో షానికి పట్ట పగ్గాలు లేకుండా పోయాయి, “ఫస్టు కానులో ఫ్యాన్‌ చేయించావు, ఇంక పె చదువులకి పంపిద్దా మను కుంటున్నాం. ఏ కోర్పు చెదివి స్తే మంచిదంటావు 7?” పార్వతమ్మగారు అదీగారు,

116 ౫వ్ట్సీ ఇప్పమండీ, నా బాధ్యతని విర్వర్తించుకున్నాను. అంతే, తరువాత మీ ఇషంపైన ఆధారపడి వుంది. “ఆదిక్రాదోయ్‌ ; యం బి, వి, యన్‌. ఉదివి స్తే మంచిదంటావా ౪” *““తప్పకుండాను” పుల్లవిరుపుగా జవాబు చెప్పాను. నామనస్ప్సులో మాతం ఏమిటో కాస్త కలతగా అనిపించింది. భవిష్యత్తులో జరిగే "ఘోర దుస్పంఘటనల తొలి వాసనలు ముందే కని పిస్తుటవ్‌. జప్పీట్సక్రి ఆప్లి కేషన్‌ పెట్టించాము. మూడొంతులు తప్పక దొరుక తుందని ఏమీ సమాధానం చెవ్నక కూర్చున్నాను, ఇక్ష్మీకి నేను దూరం అయిపోయే సూచనలు మనస్సులో నెమ్మదిగా మెదులూ ఒకవిధమైన ఆందోళనను కల్పిస్తున్నాయి. రామానుజం, సూర్యం ఆ:తా ఊశ9నుంచి తిరిగి రాలేదు, ఆ మధ్యాహ్నం నుశీల ఇంటికి వెళ్ళాను. ఆ ర్మాతికి వాళ్ళింట్లోనే భోజనం చెయ్యవలనీ వచ్చింది. భోజనాలు కౌగానే రూంకి వచ్చేశాను అప్పుడే ఎనిమిది కావస్తోంది. లక్ష్మీ స్టడీ రూంలోని పుస్తకాల్ని తీసు కునేందుకు వెళ్ళాను, "పేబుల్‌ పైన కూర్చుని ఏకాంశంగా ఆ గదిని కలియ చూశాన. ఇహ అగదిలో నాకు వవిలేనట్లు తోచింది. నా సహాయం ఇహ లక్ష్మీకి బహుశా అవసరం లేదనిపించింది, జీవిత పథాలు వేరా తున్నట్లు అ9పించింది. ఆంకవరకూ ఏ రూంలో లక్ష్మీకి (పతి సద్దిక్షునీ విశదంగా బోధించి, ఫస్తుక్షాసు తెచ్చుకునేందుకు తోడ్పడ్డానో, ఇహ నా అవసరం తీరడంతోటీ ఆ గది నాలుగు గోడలూ నన్నుచూని నవ్వుతున్నా యనిపించిండి. నాటకర “పూర్తయి, (పేక్షకలు వెషొపోయిన తరువాత, నటకా(గేసరుడు స్టేజీమీద నిలబ డ్రె ఎంత ? ని(ష్క్టమిన్తే ఎంత ? వెనకాల అడుగుల నప్పుడు వినఐడట తో వెనక్కి తిరిగి చూశాను అక్మీ వచ్చింది, ఎదురుగ్గా మరో స్టూలును లాక్కునీ కూర్చుంది,

మే

“మీ దయవల్ల వరీక్ష ప్యాసయ్యాను.”

పక, నాడదయ ఏముందీ ; నీకష్టం ఫలించిందం తే” “మరి పె చదువునుగురించి మీరు సలహా చెప్పాలి" “నా సలహా ఏమిటి? నీ ఇష్తం, “అట్లా అనకండీ, మీరుచెప్పంది. దేంట్లో జేరితీ మంచిదంటారు ౪ “లక్ష్మీ * ఈవిషయంలో నన్నేమి ఆడుగవద్దు. నీకు ఏకోర్చ్పు నచ్చితే ఆందులో జేరు. అంతేగాక, మీళల్లి తం డుల సలహాలపై నడు ఆర్స్‌ దు ఆ “లక్ష్మీ ! ఈవిషయంలో నా్యప్రస క్రీ ఏమీలేదు “నా భవిష్యత్తు ఎవరిమాటమీద ఆధారవడివుందో, ఆయన సలహాపెనే నాముందు చదువు ఆధారపడివు)ది. నాకు మీ మాటకపస్ప మరెవరి సలహా అభఖ్కర్లదు.” “ఐ కే, లక్క్మీ నువింళటికో చదువుకి స్వస్తి చెవృమని నేను సలహానినే అట్లా నడుచుకోగలవి 2?” తెల్లటోయి చూస్తూండి పోయింది “ఇప్పుడు బోధపడిందా? లక్ష్మీ: ఇహ మి నన్ను బలవంకం పెట్టవద్దు” “ఆంటే నేను ముందు చదువులకు వెళ్ళడం. ..మీ. ,.” “లక్ష్మీ $ ఎనరి మనోభి._ ప్రాయాలు వాళ్ళకుంటాయి. ఆంతేకాని, నిన్ను ఫలానా కోర్పు చదవమని శానించే అధికారం నాకు లేదు” “పొరబడ్తున్నారు. ఈ ప్రపంచంలో ఆ ఆధికారం్‌ మీకతప్ప మరెవ్వరికీ లేదుం* [ర]

౨65 “లక్ష్మీ : ఆ అధికారాన్ని నేను (గ్రహించలేను కాని, మీ తల్లి తండ్రుల మాటపై నడవమని మాతం చెపాను” మొత్తంమీద లక్ష్మీ యమ్‌, బి. బి, ఎన్‌, లో చేరింది, పెకి అందర్లోనూ నవ్వుతూ కనబడినా, నాలో ,ఏదో తెలియని ఆవేవన (వజంగా తయారైంది. ఇంక లక్ష్మీ ఓక & కరుగా తయారు అవబోతు న్నది కాంతివంతమైన ఆమె భవిష్యత్తునకు నేనొక ఆడ్డంకులా అ"ప్‌ం చింది నాకు. ఇదవరకుమల్లే లక్ష్మికి అర్ధంకాని పారాల్ని చెప్పే అవసరం నాకు తీ:పోయింది రాఘవయ్యగారిలో కా స్త హుదాతనం వచ్చింది వెంక (టటామయ్యగారు, పార్వతమ్మగారి విషియంపే మ్యాతం మామూలు ధోరణేవుంది. లక్మీని ఆ ఇట్లో బాలా గౌరవంగా చూస్తున్నారు, ఎంత నాముందు దాచడానికి (పయత్నంచేనినా, రాఘవయ్యగారి మాటల్లో ఒక కొత్త హు దాతనం తొంగి చూడట: మొదలెట్టింది. పరిస్టితులు చక్కాగా వున్నప్పుడే జ్మాగత్త నహి సే నముంచిది నెమ్మరిగా ఓ మంచిరోజు చూసుకుని రామానుజం, సూర్యం, ] నేనూ హాపష్టలికి మారి పోయాము. ఆమీదట (కమ్మకమంగా రాఘవయ్యగారి ఇంటికి వెళ్ళడం తగ్గించేను శుంటూవచ్చాను. లక్ష్మీకూడా కాలేజీ చదువుళో సాడావిడిగాపుండేది. వళలుకరి_న్దే తన క్లాస్‌మేట్స్‌ గురించీ, తన పు సకాలను గురించిన ధోరణే ! పూర్తిగా అలక్మీ ఇంటికి వెళ్ళడం [తగ్గించేశాను. ఎంత కావాలని రైను లక్మీకీ దూరం అవడానికి _పయత్నంచేనినా ఒక సున్నితమైన (తాడు మాతం నా గుండెల్ని లక్కీ వై పుకు లాగుతున్నట్లనిపించేది. యూనివర్శిటీ ఆవరణల్లో లక్ష్మి తరచుగా తన న్నేహితురాం[డ్రతో కనిపించేవ. చూరంనుంచే తప్పుకుంటుందేవాణ్ణి. ఒక్కొక్కసారి కాలేబినుండి రూంకీ వెళ్ళు తున్నప్పుడు ఎదురటత్య్యేది. 'న్నేహితులతో తలనీ ఉండటంవల్ల నేను ముల థభంగా తస్పుకునేవాణ్ణి,

1.9 1కమంగా సుళీల ఇంటికి వెళ ఎడంకూడా తగ్గించాను, సుశీలవద్దనుండి మళ్ళీ ఒక్కనారి ధనసహాయాన్ని పొందాను. కౌని, నాకు ఛాలా బాధ ఆసిపించింది. మృత్యుంజయరావుగారు ధనసహాయం ఎంఠకొవలి నే అంతా చేసారుకాని, మనస్సు పీకింది, ఆనవసరంగా ఒకళ్ళపైన ఆధాంవడవలసి వచ్చినందుకు మనస్సు చాలా బాధపడింది. ఆఅగృపష్టవళాత్తూ ఒకనలుగురు ఇంటర్మీ డియేట్‌ విద్యార్థులు నావద్దకు ట్యూషన్‌ చెప్పించుకునేందుకు వచ్చారు. ఒక నెల అవకుండానే చాలమంది జేరారు, ఓక్క (గూప్‌ మాథమాటిక్సుమా[తం ఉదయం ఓక గంట, నాయంత ఒక్‌ గంట చెప్పేవాడ్ని* నేను చక్కగా చెబుకానని వా ళ్ళందరకూ ఒహ మూఢనమ్మకం ఏర్పడింది. ఇటు నా చదువుకు దిబ్బతగలకుండా రోజుకీ ఒక రెండుగంటలు మాత్రమే పై వేట్లు చెప్పేవాడ్ని. వద్రన్నా వినకుండా ఇంకా చాలామంది రానడం మొదలెట్టారు. హోష్టల్‌లో మారూం చాలక, ఇహ వూళ్ళో (వ త్యేకంగా ఒక 'పెద్దగదిని ఆనక తీసుకొనవళవివచ్చింది. క పాతీకమందికిపెగా వచ్చేవాళ్ళు. ఎంతలేదన్నా నెలకి పాతిక రూపాయ లన్నా, కనీసంగా ఒక్కాక్యా భ్నెవ్చేవారు, మొత్తంపిన ఓక మూడు నెలల్లో నాకు సుశీల వద్దనుంచి తీసుకున్న సొమ్ము తీర్చేందుకుపోగా, పెగా నా కింకోక ఏడాదికి ఖర్చుకి సరిపోయే సొమ్ము నేశిలోవుందిం ఆమధ్య లక్ష్మీని పలకరించే తీరుబదేలేదు, పెగా లక్ష్మీకూడా తనచదువులో నిమగ్నమయింది, ఇహ సుశీలతోమా ళం కాలేజీలోనే మాట్లాడవాచ్చై అంతే. ఆరోజు విజయదశమి, నసుశీలకి నేను ఆ మెవద్దనుండి పుచ్చుకున్న సొమ్మును తిరిగి ఇ చ్చేద్దామన్న డషేహూ కలిగింది. ఉదయం పదిగంటలకు డబ్బు తీసు శని జేబులో పెట్టుకున్నాను. “*నర్చింహం | ఎక్కడికీ [(పపయాజం ?ొరామానుజఎ ఆడిగాడు. “సుశీల ఇంటికి” అన్నాను ఈ వెళ్ళి శ్రే వెళ్ళుకౌని తొందరగా వచ్చేయ్‌. ఈరోజు పండుగ. రాఘవయ్య గారు మనల్ని భోజనాలకీ రమ్మన్నారు “ఎప్పుడు చెవ్చారు ల్‌

క 6 “నిన్న సాయంతం, నువ్వు ట్యూషన్‌ చెప్పేందుకు వెళ్ళిపోయిన తరువాత వచ్చారు.” “నే సీసారికి రాలేను" “ఏం ? పండగకు శిష్యురాలి యింట్లో భోజనం చెయ్యవా 7” ఈ వ్యంగ్యం అసహ్యాం కలిగించింది నాకు,

క్యరోజ్జు లక్ష్మి పుట్టినరోజూ కూడాను. రాక తప్పదు.” ఈ మాటతో నా కొక్కసారి వచ్ళు మండింది. మరి లక్ష్మీ పుట్టినరోజై తే మరి అమ్మీ నాతో చెప్పలేదే ? అంతస్టులు భేదమయ్యాయా ? “*రాలేనోయ్‌. నాకు వేరే పనులున్నాయ్‌.” “నర్పింహం౦ : బాగుండదు, వెళ్ళకపోతే ఎట్లా ల్‌ో సూర్య) ఆశగా నావేపుచూస్తూ *ఆవునోయ్‌ు, హాయిగా పండుగపూట చక్కెరపొంగలీ, పుళహోర దొరుకుతాయని వస్తూంటే నువ్వు వద్దనడం “వీల్లేదు, నేను వచ్చేందుకు తీరుబడిలేదు” అంటూ విసురుగా వీధిలో కొచ్చాను. లక్ష్మి నాతో తన పుట్టినరోజు గురించి అసలే చెప్పలేదు. పెళ నన్ను విల వనూలేదు. రామానుజం సూర్యం మాతం ఆరోజు భోజనాలకి అహ్వానా అందుకున్నారు, అనాహ్వానితుడుగా నేను వెళ్ళడందేనికి ? మాటవరుసకి రాఘవయ్యగారు నన్నుకూడా రమ్మని చెప్పమన్నా రనుకున్నాను, సశీలకు నేను ఆమెవద్ద పుచ్చుకున్న భాక్రీ తీర్చేందుకు బయలుదేరాను, ఐతే తీరా పండగరోజున వెళుతున్నాను. అదీగాక కృతజ్ఞతగా సుశీలకు ఏదైనా (వజం పేషన్‌ ఇవ్వాలి, లేకపోతే బాగుండదు. నా కష్టసమయంలతో అదు కన్నందుకు నేను విధిగా కృతజ్ఞతని చూపించాలి. తిన్నగా ఐట్టలకొట్టుకి వెళ్ళాను. లేత నిలిరంగు నిల్కుచికని యాభై రూపా యలకి తీసుకుని బయటికొచ్చేసరికి, రాఘవయ్యగారు కొట్లోకి వస్తున్నారు

ఎదురుగా త టస్టించడంతో నాకు కాస్త బాధకలిగింది, నా చేతిలోని పేపర్‌ బాగ్‌ ను ఆయన చూశారు, ఉల్లి వారకాగితం కావడంవల్ల లోపటి దూూకలర్‌ చీక స్పష్టంగానే కనిసిసోంది, “నర్సింహం ; ఈరోజు భోజనాలకి మాయింటికి రావాలి, వండగః ఆదికాక లక్ష్మీ పుట్టినరోజు కూడాను. నిన్న కాలేజీలో నీకోనం లక్ష్మీ చూనిందట. నువ్వు కనుపిండ లేదు, నీన్ను భోజునానికీ పిలువమళి లక్ష్మీ మరీ మరీ చెప్పిందోయ్‌.” “పఫ్రీల్యం్సే వసానండీ” అని తప్పించుకుని బయటపడ్డాను, ఎందుకో లక్ష్మీ ఇంటికి వెళ్ళడానికి నాకు మనస్కరించలేదు, మృత్యుంజయరావుగారి ఇంటికి వెళ్ళేసరికి వదిన్నరైంది వరండాలో సుశీల తలారబెట్టుకుంటోంది. నన్నుచూడగానే “రండీ, రండిన నాన్నగారు మీకోసమే బయ లేకారు” ఆఎటూ ఆహ్వానించింది,

ఎందుక (6డీ * ఈ క్యు ర్రోబ్లుః పండక్కదూ । భోజనానికో ఆంది నవ్వుతూ, మేడమీద రేడియోరూంలో కూర్చున్నాను, సుళీల రేడియో ట్యూన్‌ చేస్తోంది. ఐతే ఈసారి నేను తెచ్చిన బహుమానం ఎవ్వరికీ కనుపించకుండా న్యూస్‌ “పిళర్‌ లో చుటబెటి తెచ్చాను.

వ ఇ ఆభ్యంగనం చేనినందువల్ల ఆమె జుత్తు ఫాన్‌ గాలిలో రేగుతూంది. తన శిరోజాల్ని ముడివేసుకుంటూ *మీ ఠీ రోజు తలంటు పోసుకో లేనట్లుంది” అంది, *స్తాక్రంత్ర పట్టింపు లేదండీ” “*పట్టింపుకాదు. తీరుబడీ లేదనండి బాగుంటుంది.” క రంల అ 53 0 609 వక 8 ఇ5 2 ల 59 “ఇటు పైవేట్లు, ఆటు స్వంత చదువూ చూనుకోవాలి, మః ఇహ తీరుబడిని రమ్మంటే ఎట్లా వస్తుంది ఫి

ఏ రహస్యాన్ని నేను దాచవలెనని [పయ త్నించానోః, అది కౌసా సుశీల బయట పె టేనరికి ఉలిక్కిపడ్డాను,

క్‌ “నేను ప్రెవేట్లు చె పున్నానవి మీ కెవరు జెప్పారు?ొ “పాపం ; తెలియదనుకుంటున్నారా ? మా చిన్నాన్న కొడుకు ఇంటర్మీడి యేట్‌' నప్లిమెంటరీకి మీ దగ్గరేగా ప్రైవేటు తీసుకుంటున్నాడు *” కకమాగ్‌ ఎన ఖో “*వన్సదుసూదనంో “రాన మధునూదనం నా దగ్గర ట్యూషన్‌ ₹ప్పించుకుంటున్న వాట థవాయమే. “వాళ్ళింట్లో అందరూ మిమ్మల్నిగురించే అనుకుంటారు. ఇప్పటికే నాలుగు నార్డు ఇంటర్మీడియెట్‌ తప్పాడు, ఈనారి వాళ్ళ తండిగారు మధు తప్పక ప్యాన్‌ అవుతా డంటున్నారు. నిన్న నేను వాళ్ళింటికి వెళ్ళేసరికి మీ _పస_ే వచ్చింది. మొదట్లో నాకు చాలా ఆళ్చర్యం వేనిందనుకోండి."" మరో ఐదు సిముషాలు బాతావానీలో దొర్షి పోయాయి, “చ్సూడ్రండి, మీకు ఏ రంగంటే ఇప్తంొ అన్నా గబుక్కున, స్స్‌) 2? ఎందుకు *“*వ్పిర్రు ముందు చెప్పండి. “లైట్‌ బూకలర్‌ అంటే నా కదో రకమైన మమత” ఒక "పెద్ద ఘనవిజయాన్ని సాధించినంత సంతోషం కలిగింది. 'కస్ప్రృరిలా! మీకో చిన్నఐబహుమతి [ఫో ఆంటూ ప్యాకెట్‌ ను కేబుల్‌ మీద పెట్టాను, ఆశ్చర్యంగా విప్పిచూసింది సుశీల. చీరని చేతులో తీసుకొని పరీక్షగా చూస్తాంది. నాకు చాలా ఘనంగా కృతజుతను చె ప్రుందనుకుంటూ ఆకగా “మిమ్మల్ని యింత ఖరీదు పెట్టి యెవరు కొనమన్నారు ౪?”

కాలుజారి శిఖరాగాననుండి (కిందకు దొర్లి నంత పనైంది. “చెప్పరే. ల్‌ ఆనా సంతోషంళొద్దీ కొన్నాను, ఆఅంత్రేో ఆ ఖ్మంథ్ర డబ్బు ఖర్ను... “* ఈ పండుగరోజున మీక బహుమానం ఇద్దామని నిశ్చయించుకున్నాన = ఐతేనా తాహతుకొద్తీ కొన్నా నంతే, మీ వద్దనుండీ నేను పొందిన సపా యానికి కృతజశగా...

జై నా కళ్ళల్లోకి తీక్షణంగా చూనీంది సుశీల. “నిరాకరించి నన్ను థిన్నపరడవద్దు” కకం ర్రాః థా. క్స్‌ రఫి మృత్యుంజయరావుగారు వచ్చారు. “ఏమయ్యా £ నిన్ను పిలుచుకుని వచ్చేందుకు నేను మీ రూమ్‌కి వె శ్తే, నువ్విక్కడి కే వచ్చేశావే 1” థఖోజనాలకీ బలవంతం పెట్టారు, ఇహ తన్నిందికాదు. భోజనాలై న తరువాత మృత్యుంజయరావుగారికి ఒక గంటన్నర నేపు న్మిదపోవట9 అలవాటు. రేడియో రూంలో కూర్చున్నాను సశీల ఆరోజు న్యూన్‌ పేవరిని తెచ్చి మరో కుర్చీలో కూర్చుంది, “నేను మీవద్ద తీసుకున్న అవ్వు...” అంటూ రూపాయల కట్టను జేబులో నుండి తీసి పేబుల్‌ పైన పెట్టాను నిర్తాంత పడి, నావంక చూస్తూండీపోయింది సుళీల. “మిమ్మల్ని మా సొమ్ము తరిగి ఇవ్వమని అడగలేదుగా ౪” “కాని ఒకనాటి నా ఇవ్వాలిగా ?” “ఆట్లాగనీ మిమ్మల్ని మీరు కప్పబెట్టుకోడం మంచిదా ?”

క్ష. “క్షమించండి సుశీల. నన్ను అఫార్హంచేసుకోవద్దు. నేను మీ సొమ్మును తిరిగి ఇవ్వగలిగానేకాని, మీ సొజన్యాన్నిమ్మాతం ఇచ్చుకోలేను. మీ సహాయాన్ని నెను మరచిపోలేను. “వద్దు, పద్దు (వస్తుతం ఆసామ్ముతో నా కవసరంలేదు, మీవద్దనే ఉంచండి” "నావద్దవుం'ే ఖర్చవుతుంది. మీ అప్పును తీర్చుకున్నానం టే నాకు సంతో షంగా వుంటుంది ”* “ఆందుకేనా మీరు ఆఅహోర్మాతులు ఇటు చదువుకుంటూ, ఆటు పే) వేట్లు చెవ్వుళూ ఈ సామ్మును కూడబెట్టారు, ఈసామ్ము పె చెయ్యివేనే అధికారం నాకు లేదు, షవతీ రూపాయిలోను మీ (ళమ నాకు కనిపిస్తోంది. మీ కష్టారి తాన్ని నేను తాకఠకలేను” *వ్రిల్లైదు సుళీల ।; నామాట వినండి. [పస్తుళం మీ సొమ్మును తీనుకొండి. మళ్ళా అవసంమైతే, నేనే స్వయుగా మీ దగరవకువవ్చి తీసుకుంటానుం (వస్తుళం మీ రీ సొమ్మునుకాని తీసుకొనకపోతే నన్ను చాలా బాధపెట్టిన హారొతారుు” మౌనంగా సొమ్ముని తీనుకు9ి గా_డెజ్‌ లో పెట్టి మళ్ళీ వచ్చి కూర్చుంది ఒక అరగంట సేఫు లోకాభిమాయణం జరిగింది. రేడియోనుంచి చిక్కని పాట లొస్తున్నాయి, మధ్యాహ్నం మూడట్వేసరికి కాపీలు అయి, చదరంగం (పారంభం అయింది. నేను తెచ్చిన లేత నీలిరంగు చీర, వెట్‌ సాటిన్‌ రవిక సుశీలకి ఒక చక్కని అందాన్నిస్తున్నాయి. తం[డికి ఉదరంగంలో కొన్ని సలహాలు చెప్తోంది. కొని ఎంళతచేనీనా మృత్యుంజయరావుగారు ఒక్క పావుగంట కొక్కొ క్క ఆటచొప్పున ఒడిపోతున్నారు. “ఈరోజు నీముందు నిలవలేకపోతున్నానోయ్‌ ”" సాయంత్రం నాలుగన్నరటథ్యేసరికి చదరంగం అ'పేళాము,. “నాన్నా : పూర్ణా థియేటర్‌లో “ఓథెల్లో” పిక్చరు, వెల్త నాన్నా”

105 “*ోమ్సర్రి ఈ సాయంతం వీచికి వెళల్ళామనుకుంటున్నాను.” “వీ లెదు నాన్నా ।$ పిక్చరుకే వెళ్ళాలి,” ఆర్టీ ర్రిక్రి వెళ్ళాలి క్‌ “ఆహా పిక్చరుకే” ఇద్దరూ చిన్నపిల్లల్లా వాదనలోకీ దిగారు. “నర్చింహ౦3 ? నువ్వు తీర్చు చెప్పవోయ్‌, దేనికి వె. మంచిదంటావు నా గొంతులో పచ్చివెలక్కాాయ పడింది, ఎవరి తరఫున మాట్లాడినా [(ప్రమాదంలాగుంది. *మ్సగదు బీచికీ వెళ్ళండి, అక్కడ్నించి పిశ్నరుకి 'వెళ్ళ-ది” అన్నాను కాస్త చిలిపిగా “భేష్‌ । నక్పింహం, చక్కగా చెప్పావు. సుళీలా చూచావా £ ఎంత చక్కగా “రీ రుక్రూడా రావాలి” “నన్ను వవలి పెట్టండి నాకు కాస్త పనులున్నాయి.” “వి ల్లేదు నర్సింహం నువ్వు మాతో రావాల్పిందేం అసలు నితో బీచిక్‌ 'వెళదామనేగా నా ఆఫీషియట్‌ [(వోగామ్స్‌ అన్నీ కరైస్త [ో “కాని నాకు,ం,.ో తప్పు గ్రేన్సీ ఫరవాలేదు మీకు మాతో రావాల్సిందే. నాన్నా। నువ్వు కాస్త గట్టిగా చెన్చు ఫి “ఆవు నవును రావాలి. తప్పదు, లేకపోతే ఆసలు మా “పోోగామే మానేస్తాం * కొంచెం కోపాన్ని నటిస్తూ మృత్యంజయరావుగారన్నారు, డాల్ఫిన్స్‌ నోస్‌ వద్ద కూర్చున్నాము. వాళ్ళతో తలనీ త్‌బుర్లు చబెవుతున్నా నన్న మాహేగాని, నాకో వంద గజాల్లో ఒక బండమీద కూర్చుని, ఒంటరిగా సంధ్యారాగాన్ని తిలకిస్తున ఓక యువశిమీదే వుంది దృష్టి ఆంకాను. మేనూ లేచి పిక్చరుకి వెళ్ళే సమయంలో నా అనుమానం కాస్తా నిజమై

4906 కూర్చుంది. నన్ను పరీక్షగా చూస్తూ నా పక్కనుంచి విసురుగా లమ్మీ వెళ్ళిపోయింది. అతి క పంపైన మృత్యంజయరావుగార్ని, సుశీలనీ ఒప్పించి, ప్‌క చర్‌ చూడకుండా తిరిగి రూఎకీ వచ్చేశాను. అనేక మెన విచ్చి పిచ్చి ఆలోచనలో ఆ రాతి గడిచిపోయింది. ల్‌ మహా అపరాధిలా మధన పడ్డాను, లక్ష్మీకి నా ముఖం చూపించ కుండా తస్ఫ్చించుకుందుకు అనేకసార్లు [ప్రయత్నం చేళాను. ఎంతచేనీనా, ఏదో ఒక విధంగా లక్ష్మీ కం౦ంటబడుతూ నే వున్నాను. ఎప్పుడు కనిపించినా, లక్ష్మీ చూపులు మాతం నామీదే వుండేవి. ఎంశమందిలో వున్నా, అమె తీక్షణమైన చూవులు బాణాలలాగ సూటిగా నాపైకి వెకుక్కుంటూ వచ్చేని ఒక్కొార్కావ్వ్పుడు ఒంటరిగా తటస్టపడ్డా, గబగబా నడీచి వెళ్ళిపోయేవాడ్ని. ఒక్కాక్కసారి నన్ను పిలుస్తున్న లమ్మీగొంతు నా వె్సకొల వినిపిఎచేది రామానుజం మాతం వారానికి ఒకటి రెండుసార్లు వాళ్ళింటికి వెళ్ళివస్తూం డే వాడు, మొదట్లో లక్ష్మీ ఇంటికి వెళ్ళడం తగ్గించేసరికి వాళ్ళు ఉంట్లో ఆందరూ దాధవడ్డారు, కాని (క్రమేపీ, పాఠబడిపోయి నందువల్ల టేుమీ అత ఆక్కడీ కబుర్తన్నీ, వద్దంటున్నా నాకు ఏకరువు 'పెప్రేవాడు అక్కడ తనకి జరిగిన సత్కారాన్ని గురించి కాని, వాళ్ళింట్లో తను తీసుకున్న కాఫీ టిఫిన్‌ల గురించికొని చెప్తూంచే నాకు మనస్సులో భాధ కలిగేవి “నర్పింహం నిన్ను వాళ్ళింట్లో ఆందరూ రమ్మని చెప్పమన్నారోయ్‌ి” ఈ మాటటబు వింటూంటే నాకు ఇహ మరీ జుగుప్స కలిగేవె, మా హోఫియర్తీ "టెస్టులముందు రామానుజం బావ (శ్రీనివాను వెంకటా మయ్య గారింట్లో దిగాడు, యం, బి, బి యస్‌, ప్యాసయిన ఒక ఏడాది లోగా అసి స్టెంట్‌ సరన్‌ గా గవర్నమెంట్‌ హాస్పిటల్‌ లో చేరాడు కింగ్‌ జార్జి

127 హాన్పిటల్‌ కి బలీ అవడంవల్ల వొ ల్తేరులో మకాం, రామానుజంతోపాటు మా హాస్టల్‌ కీ ఓక టి ర0డుసనార్లు వచ్చాడు వయన్నులో నాకంపే ఒకటి రెండేళ్ళు 'పెద్ద, మంచి విగ్రహం, దానీకీ తగ్గ ఆందం మ'౦షీ పనీమిభాయలో నుండి, ఎంతటి స్తీ దృష్టిననా రెండో సారి తనవెపు (పసరించేలాగ చేసుకునే పర్పనాలిటీ అనొచ్చు, అందుకు తోడు అవివాహితుడు వెంక్కటామయ్యగారికి వరుసకి ఆక్కకొడుకౌతాడు (శ్రీ౨ివాసు, వాళ్ళకీ ఇదివరకు నుంచీ రాకపోకలు జా స్పిగా ఉన్నాయి. ఒక రోజుర్మాతి పడుకోటోచుముందు మాటలో రామానుజం అన్నాడు-ా- రాజ్యాన్ని పార్వతమ్మగారి అన్న కొడుక్కీ ఇచ్చేటందుకు నిశ్చయం అయిందిట ఇహ లక్ష్మీని శ్రీనివాస్‌ కి ఇగ్వైలని రాఘవయ్యగారింట్లో అనుకుంటున్నారట. రాఘవయ్యగారు బలవంతంగా (శ్రీనివాస్‌ను తనింట్లోనే ఉంచారు. మేడమీద లథ్మీ స్రడీరూం (పక్కనున్న రండు గదుల్లోను శ్రీనివాస్‌ ఉంటున్నాడు, డాల్ఫిన్స్‌నోన్‌ వద్దనో, వీచిలోనో అప్పుడప్పుడు (శ్రీనివాను, లక్ష్మీ నాకు కనిపించేవాళ్ళు. నాకు ఇహ అంతా తల(కీందులై౦దిం లష్మీ ఇహ నా హృవయంనుండి దూరంగా తొలగిపోకుందా ౪ నాకంటే (శ్రీ?ివాన్‌ అన్నివిధాల ఆధికుదే. హే; భగవాన్‌ ; ఇహ లక్ష్మీవట్ల “నా” అనే సంభోధన వద్దు. నన్నీ విపత్తునుండీ రఠ్షీంచు. సర్వవిధాలా అసమర్షుడి నెన నన్ను లక్షీ జీవితంతో ముడి పెట్టడానికి (పయత్నం చేయక. (శ్రీనివాను అన్నివిధాలా సంపన్నుడు, అటువంటి ఆదృప్పాన్ని లక్ష్మీకి తస్పించేందుకు నేను మధ్య అసహ్యతగా కనుపిస్తున్నాను, మానవుడా ; నువ్వే ఘనుడవవి అనుకోకు । ఎవరు నిన్నింతవరకు ఘనంగా పొగిడారో, వాళ్ళకి సీవం కు సర్వవిధాలా ఆధిక్యత కలవాడ్ని చూ నే, ఇహ నీపైన ఈసడింపు కలుగుతుందనే మాట మరచిపోవద్దు :

1౧8

ఏవిటో, గం డెల్ని కత్తురో చీబ్బుతున్న లాగనిపిస్తుంది. మనను వికా వికలమైంది, ఒకరికి నా బాధను చెప్పుకొనలేన ; నా ఆంత నేను భరా యిచుకోనలేను, సతమళ మౌతున్నాను. వట్టాలు తప్పిన రైలబండిలాగ బ్దురలో ఆళోచినలు పరిగట్టుతున్నాయి.

కా లేజీ చదువుల్లో రోజులు మందంగా నడుస్తున్నా యి, జసల పట్టు సడలిన మనస్సు చదువుపెన లగ్నం కాలేక పోయింది ఏదో తెలియని ఆవేదన గం డెల్ని పింగ్తి పిప్పి చేసోంది.

హాఫియక్సీ 'అెన్టులయ్యాయి, కాలేజీకి నెలవులిచ్చారు, శలవులకి సుశీల, మృత్యు-ంజయరావుగారూ హంపీ చూడటానికి వెళ్ళారు, ఎంత బలవంతం చేనీనా వాళ +తో వెళ్ళడానికి నిరాకరించాను,

రమానుజం అన్నగారు, వదినెః పనిమీవ బెంగుళూరు వెళూ, లక్మీనికూడా చీసుకుని వెళ్ళారు. వాళ్ళతోబాటు బలవంత) చే నే, (శ్రీనివాన్‌ కూడా ఎంత [పయత్నం చేసినా మనను చదువుమీద లగ్నం౦కా లేక పోతోంది వేళకు భోజనంచేనీ, రూంలో చాపమీద వడుక్కువి, ఆలోచిస్తూ గంటలు తరబడ గడి పేశేవాడ్ని. సాయం[తంవేళ నీచికో పార్కుకో వెళ్ళీ, ఏకాం తంగా ఆలోచిస్తూ కూర్చు నేవాడ్ని. ఆనిర్వచనీయమైన చెొగ నన్ను అణు వణువునా ఈ ంగదీస్తూంది.

ఆ విధంగా ఒక పదిరోజులు గడిచి పోయాయి. శెలవులింకా ఒకి వారం క వున్నాయి.

ఓక సాయం్యతం బీచ్‌లో ఏకాంతంగా కూర్చున్నా, జరిగిన ఘటనలన్నీ జ్జివ్తీకి వస్తున్నాయి. పరధ్యాన్నంగా వుంది మవస్సు,

“వ్విమ్మ ల్నేనండి” అనే "హెచ్చరికతో మళ్ళా ఇహలోక ఊహలోకొచ్చాను, నశీల [వక్కాగా కూడ్చుంది.

“ఫ్టాంపీనుండీ నిన్ననే వచ్చాము, మీరు వచ్చివుంటే ఎంత బాగుండేదో అబ్బ ఎంత చక్కగా వున్నాయి అఆ శిల్పాలు ?”

609 “నిజంగా చాలా హాయిగా వుందండి ఆక గాడీ “మీరిలా పరధ్యానంగా వున్నారేం ఖో *ఆద్బే ।! పరధ్యానమేమిటి ?” నన్ను కాస్త పరీక్షగా చూనింది సుశీల, “అబద్దం, ఆసలు మీరీ టర్మంతా ఆదోలాగున్నారు, ఏం : (పయివేబ్లు అధికమయ్యాయా ?” ఈ స్రేద్సుళో “*నీజం చెప్పండి” “లేదు. అసలు (పయివేట్లు చెప్పడమేలేదు.ో “ఏం ? ఎందువల్ల” “*చెప్ప్వాలని లేదంతే ” “లేక వాళ్ళే మానేశారా ? జల్రేద్సు, నేనే వాళ్ళ3 పంపించేళశానుో “ఎన్నాళ్ళయింది ౯ ఆర్టిక్ర నెలలో “నీర్రు దిన దినానికీ ఎందుకో చాలా కృంగిపోతున్నారు,- కొరణం తెలియడం లేదు, మీ మనః శ్లేశానికి కారణం చెప్పండి నేను కాయళక్రులా సహాయ పడాను.” “*విధివిలాసం తారుమారై తే, ఎవరి సహాయాలూ వపనిచెయ్యవు, ఎంత దాచుదామన్నా నాలోని నీస్పృహ మాతం పెల్లుబుకుతోంది ” జపీీల్లైదు. మీరు కారణం చెప్పకుండా గుండెల్లో కుములుతూంటపే నేను సహించిలేను.ో

లె0 “నన్నీ విషయంలో ఎక్కువ బాధ 'పెట్టవద్దండి.” “*హోనీలెండీ. ఈ శెలవులు నాలుగు రోజులూ నూ ఇంట్రో గడుప్పదురుగాని” “"చాల్చాలు, ఏమీ అభఖగ్లదు, అసలు మమతలు వెంచుకొన కూడదేగాని, "పెరిగిన తరువాత దుః ఖఫడి, (వయోజనం లేదు.” “*్సీర్స్ర ఈ నాలుగురోజుల్లో మా ఇంట్లో వుండాలి ” “వీల్లేదు * “తీ (హుం “నన్ను బాధి-ంచకండి” “*ఆలాగనిచెప్పి నన్ను ఎంత కృంగదీనీన వావ్శొాతారో మీకు తెలియదులో శస్పృళ్టీల్రా 1” *ఫీమ్సుండీ,,....సామాట వినరూ $ “మ్సీక్షు నామీదింత [ద్ద ఎందుకో తెలుసుకుందామ9 వుంది” కొంచే చురుక్కుమనే మాటే అన్నాను.

వెలస్తుకుంపే మీరు సుఖపడరనీ తెలును" “చ్చప్పండి. నేను సుఖవడటం, లేకపోవటం అటుంచి నిజాన్ని చెప్పండి,” సుశీల తల దించుకుంది, “చెప్పండి సుశీలా “నా నోటంట చెప్పేందుకు, ,.....” “వ్పిరభ్యంతరంగా చెప్పండి ......నా (పవర్తనమీద మీఠకు వరిపూర్ణ్లమైన విశ్వాసం వుంటే చెప్పండి.” ఒక్కసారి నా కళ్ళల్లో చూసి తల దించేసుకుంది. “నేను, , .=- మిమ్మల్ని........”

152

“ఆ(. నన్ను......ఏమిటో చెప్పండి” “ఆర్ధం చేనుకో లేరా” మళ్ళీ నానా కళ్ళల్లోకి ఆళగా చూనీంది సుశీల, “*ఏల్సీ అరంచేసుకోని అభాగ్య వరిసీకితో నున్నాను ”

(ఇ (ఏ “హృదయంలో మిమ్మల్ని ధ్యానిస్తూన్నాను”. ఎక్కడో ఒక ఉలి పిడుగు పడీంది కాని, దాని అదురుకి నా గుండెలు రుబ్గమన్నాయి. వెయ్యి భూకంపాల భయం ఆవరించింది. కళ్ళ ఎదురుగా కనపడే (ప్రతీ దృశ్యం అఆలిక్షేసనలాగ వుంది. ఆకాశం కిఎదికి దిగి వచ్చిందా : భయానక నిళ్శబ్దం ఆలుముసన.డి ఏసి ఆఅఫందర్భ మో ఆదికాసా విరుద్దంగా నంభవి నే మానవుడు సిలనలేడు రోగికీ వ్యాధి సమయంలోనే మందు సహాయపడ్తుంది చేతులాటిపోయిన తరు వాత జంగారం తెచ్చియిచ్చినా నిష్ప్రయోజనం. పరిస్థితు = వళం తన్పితే మానవుడు అసహాయుడౌతాడు. నా దుర్తినాల (ప్రభావంలో పూర్తిగా హతుడ నైన నాకు యోజనాల దూరాన వున్న సంజీవి మెజప్పు కనివ్‌ష న్నలా గు౦0వి, “క్షమించండి సుశీలాఓ నా జీవితం ఇదివరకే మరో [పాణికి స్యర్ధంగా అంకితం ఆయిపోయింది. మందుగుండు తయారుచేనే కర్మాగారానికి నిప్పంటుకుంది ఎఎత (పమాదు జరగాలో. నా మాటతో నుశీల మనస్సు అండా దెబ్బతిన్నది “దారీ తెన్నూ లేక, తల కిందులౌతున్న మీ జీవితానికి నా సహవర్యం ఇవ్వాలని ఎంత .. ., ఆళ వడ్డాను న్‌ నుళీలా ।; అందుకు మీకు విద అడ్డం తిరిగింది. ఆళలు పెట్టుకోకుండా మాన వుడు జీవించలేడు, ఐతీ, ఆ ఆశలు ఇసుకలో పోసిన అమృశంలాగై కే మాతం చాలా దుఃఖంచవలని వుంటుంప. మీరలా ఆ+ంచడంలో ఏమి

5౪6 తప్పులేదు. కాని, నా అసహాయళకి మాతం మనసులో చాలా బాధగా వుందిో నా క్‌ళ్ళు చెమ్మగిల్లాయి. “సుశీలా । ఒక్క సంవత్ప్సర[కితం నోటంట ఆ మాటల్ని విశివుంటే ఈ నా జన్మ ధన్యత గాంచేదేమోం మృత క ళీబఠానికీ అమృతాన్నిచ్చినా (నయో నంబేదు మవ ఇద్దరి చీవనరాగాల మధ్యా ఒక అనంత మైన అభాతం ఏర్పడి వుంది, నుశీలా ః ఒహవేళ విధికి ఎదురీప్కి మీ వద్దకు వద్దామనుకున్నా, ఏ అజ్జాత శక్టీకి నేను బద్దుడ్నయి నా సర్వం తలకిందులు చేసుకున్నానో, ఆ శ క్తి నన్ను వెనగ్గా నన్న అమానుష బలంతో గుంచేసోండి. ఆ శక్తిని క్షమింఎచవూ 1 కళ్ళవె ఓట బొటటొటా నీళ్ళ రొల్తున్నాయిం సుళీల కళ్ళలో నీళ్ళు గంగా రురీ [పవాహాలయ్యాయి. కక్‌ =ంర్భొం= =గ్యరాల్ని.* గుండెలు కరిగి నీ రయ్యాయి. కాని ఏమీ చెయ్యడానికి ఆళకుడ్నయ్యాను. *నీవంటి భాగస్వామిని జీవిళంలో పొందిడంకన్నా వేరే అదృష్టం ఆంటూ ఏమీలేదు. కొని, నేను అందుకు నోచుకోనందుకు బాలా చింతిస్తున్నాను.” నా కళ్ళలో గ్నిరున వీళ్ళు తిరిగాయి. స్పురణకి తెచ్చుకొని దుఃథించవలనీన అవసరం ఇంక లేదు.” ఏ విషయాన్ని ఇశరులు తెలుసుకుంటే నిగుకడటం జరుగుతుందని భయ పడామో, అ విషయంకాస్తా తెలిసీిపోయిన తరువాత ఏమీ బాధగావుండదు. మనసులోని మాటల్ని స్వచ్చంగా ఒకరితో నొకరం -చెప్పుకోగలిగా మ తే, కారణం, ఆళశయనిద్ది శూన్యం కౌబట్ట, సిక్రీ భీవితంలో నేను ఏమా_తం సహాయసడకపోయినా, మరోజన్మలోనై నా నిన్నునా భాగస్వామినిగా చేసుకొనేందుకు (పయళత్నంచేసాను. కొని, (వస్తు తంలో నీ కొక్కమాట మాతం ఇస్వగలను, సుశీలా ; ఈ అనంత సము

1535

(దుని నాక్ష్‌గా సీ భావి జీవితం మహోజ్వలం కావాలని భగవంతుణ్నీ (పార్ధిస్తున్నాను. ఇంతకంటె నేను మరేమి చేయలేను, గి 6) బాధనైనా తట్టుకోవచ్చును గాని, మానసికంగా మాతం మానవుడు ఆతి చిన్న బాధని కూడా సహించలేడు ఆసలు మాననికంగా మాశవుడు కృంగి పోలే, అహ ఈ (ప్రపంచంలో ఎన్ని రకాలైన భయాలు వున్నాయో, అన్నీ ఆతన్ని వరి స్రవి. హాఫ్‌ మర్తీ "టెస్టుతో అన్నీ అధ్వాన్నపు మార్కులు పచ్చాయి ఆంఎరూ ఆశ్చర్య పోయరు, ఒక్క నారి నే నంత పతన మట్వే స.కీి మా వాఫె సర్లు కూడా చాలా స్‌ర్తాంత పోయారు. ఎంత ఆవమానం జరగాళో మిగల కుండా ఆంతా జ[గిందనే చెప్పవచ్చును ఆన్సరు "'పేపరని పటుకుని రూమ్‌కి తిగి వను న్నాను, రోడ్డుకో నడుస్తున్నా

లి ళు వాలీ పె వాట నన్న మాపేకొని, ఆంతా అంధకార మయం లాగుంది" పరి పం విధాల మనస్సు కృంగిపోతోంది, అసలే గాయసడ్డ హృదయంపైన మరో కత్తి పోటు కగిలింది, ఎదురుగా రోడ్డులో అక్ష వస్తూండి, నాకు లక్ష్మీని చూనే సరికి చాలా ఒక లవెధీకారి కాని దివాలాతీన్తే అందుకు కారకు డెకడన్నా అకని కంట బడే, ఆ కౌరపనిపై ఏంత కోవం, ఈర్ష్య, ఆసూయా కలుగుతుందో, లక్ష్మీ "సిన నాకు ఆవిధంగానే ఈ సడింపు కలిగెంది తప్పించుకొని వెళ్ళందుకు (పపయరగ్నించాను కొని ఎంత [పయశ్నం చేనినా విఫల మయింది. [9]

154

క్రూస్స్‌ కేనా వెళ్ళేది? శ ర్లాన్న్సో అన్నా నా చేశిలో పుస్తకాల మధ్యనున్న అన్నరు పేపర్లను “వ్వ్‌ హాఫ్‌యరీ పరీత్తళో యెటా వచ్చాయి మార్కుల ?” స్‌. ట్‌. కత్రి దెబ్బపై కారం జిల్లినలా గనీపించిందిం “*నా వరీక్షల విషయాన్ని గురించిన బాధ్యత నువ్వేమీ నెత్తిన వేసుకోవద్దు నా బాధ్యత నాకు తెలుసు” ఈట్పుగ రే, నాకా అఆధికొరం లేదంటారా” “ఐబహంళా ఇంతవరకూ వుందని అనుకుంటే నేను చెన్పళేరు కాని, పస్తుశం నుంచీ ఆబాధ్యతని నీవు (గ్రహించేందుకు అర్హత లేదని హ్యూశ) ఒక్కసారి “సరే, ఈ సారి క్షమించి మీ మార్కులెట్లా వచ్చాయో చెప్పండి” జక నాప పూర్తిగా వళ్ళ మండింది. చేతి లోని నా అన్సర్‌ పేపర్లను విసురుగా ఇక్ష్కీ చేతి కండించాను. పేపర్ల నొక్కు నిమిషం నేపు ఇటూ అటూ తిప్పి “నేను భయపడు తున్న శ్లే జరిగింది నిట్టూప్పు విడిచింది. మళ్ళీ పేవర్లను నొ చేతి కందించింది. “మిరు సాయంతము మా ఇంటికి రావాలో అంది,
ఆది ఆసంభవం నేను రాలేను "వీల్లైదు రొవాల్సిందే [1 “*నన్నిక ఐ౯వంతం పెట్టి _వయోజసం లేదు, నీ మాట ఇహనా జీ ఏితంటో మన్నించకూడదనే ఫిళ్చుయానికి వచ్చాను, లవ్మీ! సీ “పేరుకూడా ఉచ్చుంంచే ఆధికారం నాకు అక్క రదు,” “ఇకముందు మిమ్మల్ని అడగను. ఈ ఒక్క సారికీ నామాట మన్నిం ళండి. మీ కోసం సాయం్యతం ఎరుర చూస్తుంటాను” అంటూ వెళ్ళివబోయింది,

దేర్‌

మళ్ళీ ఇంకొకనారి సుడీగుంటంకోకి లాగివెయ్యఐబడుతున్నానాః తనను కాల్చి భన్మం చేస్తుందనే ఊహ ఒకవేళ శలభానికి కలిగినా మళ్ళీ ఆ జ్యోతి వద్ద కే పోతూంది, 1వ ఫచుంతో సుాలకంభె కిస్టాలే మానవుల్ని నులభంగా లోబకచు ఈుంటాయి, సాయం తం ఆరున్నర ఆయేసరికీ లక్ష్మీ స్తడీ రూఎతో కొలు బెబ్హైాసు,

. రండీ ఆలా కూర్చొండీ 99 “లక్ష్మీ! ఇంకొ ఆటాహర్చున్నావే మరి బయశ్ష ఏతేకాని సర్కన్‌ బంకీ ఆందుకోలేము'” అంటూ శ్రీనివాసు లోపలికీ వచ్చాడు బ్రూట్వీడ్‌ సూట్‌లో అతను చాలా అందంగా వున్నాడు, హరాత్తుగా నన్ను చూశీ కాస్త ఆగాడు, “ర్స్‌ క్ట చెప్తుంటానే మా మాష్టారవి ఆయనే”' “ ఈయన్ని నేనెరుగుదును, మన రామానుజం పరిచయం చేళాడు కరచాలనం చేస్తూంటే చాతా కృొంగివోయాను, ఖద్దరు పంచా భుజ పైన కాస్త చిరుగు పట్టిన చొక్కా నా కదొక విధమైన ఇన్‌ ఫీవయాకటి కొం-పై కశ్పును తిచ్చి పెట్టాయి. “జ పూట నేను సర్కస్‌ కీ రాలేను" “ఆట్లాగం పే సరిపోదు లక్ష్మి! టిక్కెట్లుకూడా తీశాను. మీ న్నానగారు కూడా రెడీ ఆవుతున్నారు.”" “సస్నీ సారికి వదిలెయ్యండి” "ఆస్లా ఆనకు అత్మ్మీ “*నన్నిక బలవంతం పెట్టకండి” (శ్రీనివాసు వెళ్ళిపోయాడు, నాకు భూమీ బద్దలవుతున్న లాగా కనిపించింది. ఆఫలే వళు సల సల మనులూంది. పెగా బదిలయ్యే తళలనొవీ

56 “న్సీర్రు నాకీంత అన్యాయం చేసారని అనుకోలేదు.” ఏ తుఫాన్ని గురించి భయవడ్డానో అది కొ స్తరానే వచ్చింది. “ఇంత కంకే మీ రింకేం బాధ పెట్టదల్బు కున్నారో చెప్పండిో “ఇన్నాహ్ల నన్ను దుఃఖపెట్తునే వస్తున్నారు. ఇంకా మీకు నాపైన కోవం తగ్గ లేడా “లకీ! నాకు కోపం దేనికి? పేదవాడి కోపం పెదవికి చేటు” ౨. +=- కూన్యంగా నావైపు చూస్తూ కూర్చుంది, ఆ నిశ్శబ్దం వెనకాతల ఎన్ని అగ్ని శిఖరాలు (బనలయ్యేందుకు తయారవుతున్నాయో। ఆల్రక్ష్మీ * నన్ను రమ్మన్నదెందుకు” ర ల ఇ 46 48 క 95 చె పృలక్మ్మీ।; నేను టెళ్ళి హోవాలి,””*

నేనింత శికీను అనుభవించలేను” అంతవరకూ బలవంతంగా అపుతున్న కన్నీటి ధారలు నయాగారా జలపాతాల లాగ [పవహించాయి, ఈర్మింత్త,, శి. .షీ., ను.. ,ఇం...చుక. ,,లేనుీ" వెక్కి వెక్కి మాటలోస్తు న్నాయి, ఈసి న్విట్రిడ్రై? లక్ష్మీ: ఏమిటీ ఆనవసర బాధనీకు? నన్నిందుకినా షిలు సొ “ఇ. . ,ది, ..చాల....ఆొ, ,న్యా,,.యం” పెట్టక అనలు విషయం ఏమిటో తొందరగా చెప్పు, నేను మళ్ళీ వెళ్ళి పోవాలిలో “న్స __రు...నా,,,తో మాట్లాడేందుకే ఏవగించు కుంటుంన్నారా?” “లక్ష్మీ? నాతో సహన శక్తిని ఇంకా ఎందుకు నళింప చేన్తావు, ఏ నాడో

క గ

నా వడవ సముద్ర మధ్యలో విరిగింది. ఆంతే నీళ్ళ పాలైంది. నన్నిక గతా నికి ముడి పెట్టి ఇంకో దుఃఖము తెప్పించకు.” *ఎ, , ,మండీ 1” “లక్ష్మీ మరిహూ నేను వెణను.ో “వీల్లేదు, మిమ్మల్ని వెళ్ళనీయను,” అంటూలేది కుర్చీకి ఎదురుగా నిల బడిందిం “లక్ష్మీ! మన (బకుకు బాటలు నీలిపోయిం రోడ్డుమీద పోయే నిర్భాగ్యుడికి గ్య పవి్మత మైన స్టానం ఇచ్చాచో, దానిక్షి అనర్హుడ్నిం మ్‌ సీకు భ దంగా ఆ సానాన్ని నప్పజే ప్పేస్తున్నాను. ఆ సానానికీ నేను కళకం తేబేను,

పం అవాజని ఇ నన్నిహ మరచిపో లక్షీ” “నన్నెంక నరకయాతన పెట్టడం మీకు మంచిదికాదు” “నన్ను క్షమి?చు అలక్ష్మీ" “మిపాదాలవద్ద తల (బద్దలు కొట్టు కుంటానూ” అంటూ నా వాదాలపైిన తల నానుస్తుంకే నాకు ఎలక్ట్రి9క్‌ షాక్‌ తిన్నలాగనివించింది. రక్క_ని వెనక్కీ జరిగాను, “లక్ష్మీ: చాలా తవ్పువేస్తున్నావు. నన్నిహ మళ్ళీ ఆ స్టానంపైకి శీవడానికి (పయత్నించకు. వీ అపూర్వ భవిష్యత్తుకు నేను ఆడ్డంరాను, లక్ష్మీ.. నెలవ్‌” ఆంటూ గబగబా వచ్చే'నే (సయళత్నంలో ఉన్న నన్ను లక్ష్మీ పట్టుకుంది. ఆ(పయత్నం౦గా అమ్మీ చెయ్యి నా మెడపైన పడింది, “అబ్బా. = ఇదేమిటి? వళ్ళింతలా కాలూంది.ో “ఏమిలేదు. కౌస్త వంట్లో బాగాలేదం తే” ఉట్టండ0డి, మీరు వెళ్ళొద్దు అని లక్కీ అనేలోగా, ఎక్కడలేని బలంతోనూ బయటకు విసురుగా వచ్చేశాను, అప్పటికే వన్శ జ్వర త్మీవతలో తూలూంది. అతి కషం పెన తూలుకుంటూ మెట్లు దిగుతుంపే *నాా (బళుకీహ రాళ్ళ పాలైందన్న” లక్ష్మీ గాంతు చొలా బాధగా వినిపించింది,

15రె రూమ్‌ కొచ్చేసరికి ఎక్కడలేని నీరసంతోనూ నా (వక్క మీవకి ఒరిగి పోయాను. అంతే జ్ఞాపకం వుంది. మళ్ళు తెలివి వచ్చే సరికి వళ్ళంతా విరగ కొస్రేఫినలా నొవ్చి ెడ్తూంది దానికీతోడు శరీరమంతా చాలా మంటాాా పోటూ పెడ్తూంది. లేచి కూర్చు నేందుకు (ప్రయత్నం చేశాను. కాని సాధ్య పడలేదు. వక్కాసారి వళ్ళంతా చేతుల్లో తడుము కున్నాను సూది మొన సందులేకుండా పొక్కులు చేలికి తగలడంతో ఒక్కసారి భయంతో గజగజా వణకి పోయాను. “అమ్మో: ఇంకేముంది? అంతకు ముందే మళూచికం నంగతి రాఘవయ్యగారి ఇంట్లో పూర్తిగా చుట్టూలకయజూ నేసరికి నేను మరో (కొత్తగదిలో మంచంపైన వున్నట్లుంది. రూమ్‌లో ఎలక్‌ (టిక్‌ లైటు కౌంతి కళ్ళల్లో బాలా మంటని లేపుతోంది [వక్కనే ఉన్న కిటికీలోంచి సముదంలో దూరంగా వున్న ఓడ పైన దీపాలు మసగ్గా కవివిస్తున్నాయి. నిమిషానికి ఒక్కసారి డాల్ఫిన్స్‌నోన్‌ మీదనున్న లైట్‌ హౌస్‌ న్నోలైట్‌ కిటికీ గుండా నా కళ్ళల్లో పడ్లోంది అ కాంతికి తట్టుకో లేక (బహ్మాండమైన కష్టంపైిన మంచంమీద నుంచి లేచీ తూలు కుంటూ వెళ్ళి కిటికీ కన్న షట్టర్స్‌ని వేశాను. “పేబుల్‌ పైన ఆలారంలో ఎనీమిదీ గంట లై ౦దిం మంచం మీద ఆనుకొని కూర్చున్నాను. ఒక ఐదు నిమిషాలనేపు భమంతో నా శరీరం వణికి పోయింది. ఒక సంచీతో సూర్యం, రామానుజం వచ్చారు, వాళ్ళని చూడగానే నాకు ఎక్కడలేని దుఃఖం వచ్చేనీంది. ముఖాన్ని చేతులా కప్పుకున్నాను. ముఖా న్నంతా కుండలు పోనాయి. వశ్శొక్కసారి యల్లుమంది. *బాధ్ర పడకు నర్పింహం!: మరేం భయంలేదు. రాఘవయ్యగారింట్లో ఆంద రికీ తగ్గిపోలేదు.” అన్నాడు రామానుజం,

169 “ఆ ఛైర్య వడకు నర్శింహం: ఒక్క పదిరోజుల్లో ఆంకా నయమౌతుం*” బల్లమీవ సంచీని 'పెట్లూ అన్నాడు సూర్యం. నేను రూపంలో తూలుతూ వచ్చి పడుకున్న లగాయితు ఇంతవరకు మూడు రోజులయ్యాయట. ఈ మూడు రోజుల్లోను తెలివి రాలేదు. వచ్చినా నాకు జ్ఞాపక మూ లేదు, హాస్టల్‌ వెనగ్గా కొంచెం దూరంకో సము[దం వైపున్న కనయిన్‌ డ్‌ వార్షుకో నన్ను తీసుకొచ్చి వుంచారు, ఆ రాతికి సూర్యం, రామానుజ3 పవకొండు గంటల్దాకౌ వున్నారు మౌ ఇంటికి ఇలిగ్రామ్‌ ఇస్తామని వాళ్ళంటే వద్దన్నాను. ఎలాగూ బాధ పడవల నిందేగా. పైగా వాళ్ళ్శొన్చి ఇక్కడ నా కోసం నానా బాధలు పడాలి, నా కిష్టంలేక పోయింది. ఆ మ్నూడు నా పరిస్తితి ఇంకా (పమావకరంగా ఆయింవి, ఏఏ వేసుకున్నా వాంతి ఆవుకోంప, హాస్టల్‌ డాక్టరు రూం బయట వారైన్‌తో నా పైన ఆక వదులు కోమన్న దోరణీలో వినిపిఎసే సరికీ(వాణం గిజిగిణా గింజుకుంపంి తెలి యని భయంతో, ఏమీ తోడక, చూకుకేని చూస్తున్నాను. వనే ఎక్కడ తమకీ జ్వరం సోకతుంవన్న భయంతో, ఎంతటి న్నేహితులైనా కాస్త తొంగిచూసి వెళ్ళి పోతున్నారు _పపండ అంకా అఎధకార బఎధుకమైనలా% అసి స్తోంది ఇహ బహుళ ,..,..,ఈ భూమి మీద నాకు, ,..., భయంతోనూ, జ్వరబావతోనూ ఆలాగే నీర ఫంగా ముగంమీ% పకివున్నాను, చూరుళో౨ి సాలీడు గూడల్లుతోంది, బూట్రచప్పుడు వివిపింకడం౧ంతో ఇతి కషంపైెన తల కాస్త (పక్కగా తిప్పి చూకొను. నైశస్కోఫు, మెకికల్‌ ఛస్తు వట్టుపన్న శ్రీనివాను, అలక్ష్మీ లోవలికి వచ్చారుః భగవంతుడా ।; నాకిహ యమళగోశంటో కూడా ఇంత బాధని పెట్టరేమో ; “ఏమండీ” లక్ష్మీగొంకళు రుద్దమైంది, తరువాత వాళ్ళకీ నాకూ ఏమి మాటలు

క. 6

నడిదాయో నా కిన్ప్పుకంత గుర్తులేదు. రూమ్‌ బయట లక్ష్మీ మాటలు విని వించాయి, “*మీరు తప్పక ఆయన్ని రక్షించాలిలొ "లక్ష్మీ £ అంత పెద్ద ్మపమాదం అని చెప్పను. కాని మొత్తంమీదకాస వ్‌గత పడితే మంచిది” “*న్వుడ్ల_డ్రీ! మీ రెట్లాశయినా ఆయనవనీ జబ్బునుఎడి బయటకు తీసుకువ నే నాకు చాలా సంతోషంగా వుటుంది” *ీన్హా శాయళ క్తులా [పయత్నిస్తానుో ఫ్రీనివాస్‌ టాక్సీలో వెళ్ళివోయాడు. *ర్స్సీ ర్రింక్సా నన్నెంత దుఃఖివజేసారో చెన్పండి * ఆంటూ వవ్చి, లక్షీ ఎదురుగ్గా ఉన్న స్టూలుపైన కూర్చుని ఓఒక్కసాకి బొవుగుమంది, చుండంమీద లేచి కూర్చు నేందుకు [పయత్నం చేళాను కాని, మళ్ళీ వెనక్కి పడిపోయాను. చటక్క_ని లక్ష్మీ వచ్చి నా భుజాలు పట్టుకుం మళ్ళి సరిగ్గా పడ.క్కో బెట్టింది “మీ రింకొ నన్నెంత బాధ సెటారో చెన్పండీ క “బహుశా భగవంకుడు దయ తలు నే మరిక కొన్ని రోజులుకూడా వటదేమో.”

ళు నా నోటీమీద లక్ష్మీ చెయ్యిపడింది. “నన్నిలా నిలువునా రంసపుకోత పెట్టకండి “* లక్ష్మీ గొంతు ప్పూర్రిగా టొంగురుపోయింది. “లక్ష్మీ ।! నా ఈ జీవనయా,త పూర్తి అవుతోందేమో అన్నభయం...,” “ఏమండీ । మళ్ళీ ఆమాట అనకండి. మీ ముదే గోడకేని తల (బద్దలు కొట్టుకు టాను ళో

క. 5. “లక్ష్మీ / నస్న్‌లా వదిలెయ్యి, నువ్విలా నా ద్‌గ్గిన కరూర్చోకు ఖ్సదె భయంకర మైన అంటువ్యాధి, నువ్విహ వెళ్ళిపో అక్మీ 1” ప్‌ ప్రీ పరవాలేదు. మీముందే హాయిగా నిచ్చింతగా (పాణాల్ని వదిలివేయా లని ఏంత ఆశగా వున్నాను అంటూ సా మంచ మీన కూర్చుని నా వాతి “పైన తల పెట్ట దుఃఖీంచి౨డిం “లక్ష్మీ: నన్ను శాకక, ,నేను... వద్దు. ..లక్ష్మీ.. . వెంటనే నువ్వా బిల్లి మండంపైన వశీపోయాను. “వద్దు వద్దు నే నిహ మిమ్మల్ని భాధపెట్టనో ఆంటూ లక్ష్మి మంచంటద నుండి లేచి, బల్లమీవ కూర్చుని, ర0డు చేతులోనూ ముఖా్న్నె తిప్పుకుంది. “*మ్లూ ఇంటిల్సి పాడికి [పాణదానం చేని, చివరకీ అసహాయ పరిస్టి కలోకూడా నన్ను దగ్గరగ రాసివ్వరా. , మరో ఆరగింటకు రాఘవయ్యగారి కటుంబంతో 'వెంక[ట్రామళయ్య గారు ఊరడింపులొనూ, మాటలోనూ సాయ౫,ళం నాలుగుదాకొ గడిచింది, తరువాత (పతిరోజూ వాళ్ళంతా నచ్చి ఒక గంట సేపుండి వెళ్ళిహోయేవాచ్ళ అప్పుడన్నుడు తండితో సహా సుశీల వచ్చేదిం రోజూ ఉదయం, సాయం[తం, శ్రీనివాను నన్ను చూస్‌ వెళుతున్నాడు రామానుజం. సూర్యంకూడా రోజూ నాకు పళ్ళు, పాలూ తెస్తున్నారు. లష్మీ మ్మాతం అహర్నిశలూ నాకు పీడలాగుందిం ఓక్క వారం తిరి గేసరిక్తి కౌస్త నయం అఆవిపించింది, “ోలజ్మీ । నేకు చాలా [ళమ కలిగించాను క్‌ “మళ్ళీ మీ లా మాటళు అనవద్ద౦ ఎన్నిసార్లు చెప్పాను ౯” చోకాదు లత్మీ 1 నాకు [పాణదానం చేళావు”

క. 2 “కాదు. నాాపాణాల్ని నిలపుకోగలిగాను. ఆంతే” “లత్మీః నువ్విలా అహర్నిశలూ నా (పక్కన వుండి నేవచేస్తూంపే మీ ఇంట్లో అందరూ, ..ో “వా శేమనుకున్నా నా కనవరసం నా వస్తువుపైన వాళ్ళ కేమీ అధికారం లేదు” “లక్ష్మీ 1 ఈ మాట నువ్వు నలుగురిలో ఆనడానికి నీకు ధైర్యం వుందా ?* “నళలుగుగిలో నేను మీదాన్నని చెప్పుకునేందుకు నాకేమీ భయం లేదు. నా ఆత్మ సాక్షీగా ఈ మాటపెన నిలబడతానో ఆంటూ నా చేతిని తన చేతుల్లోకి తీసుకుంది. “లక్ష్మీ [ ఈ మాటను గుండెల్లో దాచుకుంటాను” లక్‌ నెల రోజులకి మళ్ళీ ఈ (సవంచంళలోవడ్డాను, ఎంత బఅవంతం చేనినా రాఘవయ్యగారిమాట వినక పహోస్టల్‌లోనే వుండిపోయాను. ఎప్పుడో వారానికో పది రోజులకో వాళ్ళింటికి ఒకసారి వెళ్ళి వచ్చేవాడినిం లక్ష్మీతోకూడా ఎక్కు వ నేప్ప మాట్లాడేవాణ్ణి కాదు. “*లక్ష్మీ । నా చదువు, నీ చదువూ పూ రి అయ్యేవరకూ మనం దూరంగా మసలుకోడం మంచిదో అని ఒక రోజున లక్మీతో అన్నాను. కాల _పవాహంలో మరో మూడు నెలలు కొట్టుకొనిపోయాయి, చదువుతో మళ్ళా నా పాత స్థానాన్ని ఆ(క్రమించుకో గలిగాను. ఇంకొక్క రెడు, నెలల్లో నా కషం గ ట్రైక్కుతుంది. 60డు నెలలకి మా 'పెనల్‌ పరీక్షలు జరుగుతాయి, గ ఖటు రాఘవయ్యుగారి ఇ-ట్లో రాజ్యం వివాహం సిళ్చయం అయింది.

ఉత

" నర్పింహం | 'పెళ్ళింక వారం రోజు లుంది నువ్వు కాస్త ఈ పెళ్ళీ సనుల్లో నాకు చేయూతనివ్వాలి” రాఘవయ్యగారు ఒక రోజున మాటల సందర్భంలో ఆన్నారు [క్రమక్రమంగా ఇణధువులు వస్తున్నారు, ఆ వారం రోజులూ కాలేజీకి *₹లవు సెట్టి, పెళ్ళి ఏర్పాటుల్లో నా ళ కీవంగన లేకుండా సహాయపడ్డ్తున్నాను

ళల న్‌. బాలో అనీ వీడిడిటలోవి మగ పెళ్ళివాళ్ళకు కాఫీ ఫలహారాలు పంపడం లగాయితు, ఇటు వంటల్లో అందరూ వని చేనేలాగ చేసేవరకూ ఆజమాయిషీ చేన్తుండేవాడ్ని. పెళ్ళి చాలా దివ్యంగా జరిగింది ఎటు వంటి చిక్క రాకుండా జరిగింది, ఐతే పెళ్ళి ఆయిస్‌ మధ్యాహ్నం విదులో కొస్త గలాటా జరిగింది మామూలుగా వడ్డ కలు జరుగుతున్నాయి, ఎందువల్ల, వడ్డనపంతులు పైన పెళ్ళికొడుకు తండి చ(రుమశి లేచాడు “రా'న్కెల్‌ ఏం ఇంకా వాగుతావు?ో “ఏమండోయ్‌ ; మాటల్ని ఉా్యగత్తగా రానీయండి లేకపోతే, నే వహ చెయ్యవలసింది చేసాను 19 వడ్డన పంతులు చిలా కోపంతో జవాబు ఇస్వడంతోటి ఇహ పెళ్ళికొడుకు తండి పూనకం పట్టినవాడిలా కోపంతో ఊగిపోతూ, చేతులెగరేన్తూ నిలబడి నోటికొచ్చిన మాటలు నదలడం మొదలెప్టాడు, వడ్డన పంతులుహడా ఏమీ తక్కువ తిన్నలాగ లేగు. నే నక్కడికి తొందరగా వెళ్ళి సముదాయించ బోయాను, వచ్చిన చిక్కేమిటంటే నెయ్యి వేస్తున్నస్పుడు పంతులుగారి చేతిలోని నెయ్యి గిన్నె కాసా "పెళ్ళీకొడుకు తండి ఆఅఆపలో జారిపడింఏి. ఆంతే: “కాస్ట్‌ శాంతించింది రాధయ్యగారు ; నేను చెపానుగా ప౦ంకులు కో ఆన్నాను. “ఫో పోవయ్యా । వచ్చావ్‌ ఘనుడని నిన్నలేక మొన్నపుట్టిన కో(రకుంక_- వచ్చాడు సర్దిచెప్పడానికి* కోపాన్నికాసా నావెపు (తిప్పాడు ఆయన,

చేస్తీ క్తీ

“చూడండీ, మీ రనవసనరంగా నో పన కోప్పడకంది” అన్నాను.

నోర మూ.,కునీ వళ్ళవయ్యా, గుస్తొచ్చి విల్లస్‌ వెక్కిరించిందట, నలుగురిలోనూ ఈ మాటలు నాకు వాలో బాధని కళలిగంచాయి,

“పాటలు కాసా జౌొ్యగ్ర తగా రానీయండీ” అన్నాను గోందచుక ౦దేవరకూం దొంతో ఇహ నలుగురూ అందుకున్నారు.

“ఏ+చేస్తావయ్యా మొగాడివి, మహా దయళ్టరాల్‌*

“త3ెరియదనుక నా డు ళఛన రహస్య౦ం” ౮ ట్టి రెండోవిల్ల లేదూ ; లక్కీ [ డాక్టర్‌ 'వెలగబెడు కోంధిఎఆఎో *ఆ(,,.మళలీ ఎవరికి తెలియదు వీళ్ళిద్దశ భాగోతం

ఈ విధంగా దిగాయి షొళ్ళ మాటలు,

“ఎదో కాస్త తిండి దొరికేసరికి తిన్నింటివాసాలు లెక్కుపెళమే బావతు ”

నా కిపహా ఎక్కడలేని కోపం వచ్చేనింది.

“భట్‌ నోర్ముయ్యండి, లేకుంటే తలలు పగులాయి” అంటూ చేతిలోని మవాలట్చి గిన్నెవి వెకెశ్రాను,

దాంతో పెళ్ళికొడుకు తల్లి అందుకుంది, “పేం బాబూ : మా కేమి తేలును ఇ సేకూ, ఆ ౩-డోషిల్ల అకక మధ్య జరుగుతున్న గూడుపురాణీ గురించి మీ బెజవాడ మేనమామే టాం టాం చేశాడు. పీమా ( మాకేం తెలునూ ఆంటూ ఆనిడ టీర్తాలు శేసేనరికి నారు వళ్ళంళో కంపరమె తింది

“న్నీర్హ నిజం చెలునుకుంటారా ?

"రీ |, మహారాజులాగా, ఆధారాల్త్లో చూపి బై ఎందుకు తెలుసుకోమూ ” అందామె. అందరూ. విస్తళ్ళముందు లేచీ నిలబద్దారు. ఇష్టంపచ్చినలాగ మాట ల్మంటున్నారు జ

నాకు వివేకజ్ఞానం నశించింది. వీళ్ళందరికీ సమాధానం చెప్పాలి. వీళ్ళ మొహాలు మనిబొగ్గుల్లాగ ఆఅయేటట్లు చేయాలి.

14ర్‌

విసురుగా వంటింట్లోకి వెళ్ళాను. లక్ష్మీ వడ్డన వళ్శ్ళాల్ని నింపుతోంది. “లక్ష్మీ [

వెనక్కితిరిగి నా వేపు చూనింది.

“లక్ష్మీ 1 అనుకున్నంతా అయింది. నువ్వు రావాలి* కోపంతో వొగరుస్తు న్నాను.

ఆప వీట్రండ్తీ ? ఏమెంది ?

*ఏమవ్వాలో అంతా అయింది. నువ్వు నాతో రావాలో అంటూ ఆమె చెయ్యి పుచ్చుకుని చరచరా నడిపించు కొస్తున్నాను

“అబ్బబ్బ 1 కాస్త వుండండి ఎవరైనా ఏమన్నా ఆనుకుంటారు ”"

*ఆ ఆనుకునేవి ఏమిదో అనేళారు. ఈదెబ్బశో అటోో యిటో తేఎపోవాలొ అంటూ విసురుగా నడీచాను

లమ్మీ భయతంపికురా లై ౦ది.

తిన్నగా విందులో పెళ్ళికొడుస తండి దగరగా తీసషుౌని వచ్చి ఆగను “ఇప్పుడు చెప్పండి నిజమేమిటో, ఆ౬ద్దమేమిటో తెలబ్చుకుందుకుగాన” ఆ కే శంతో వ్శెరిగా కేక పెట్టాను

వీధిలో మేళాలవాళ్ళకి డబ్బిచ్చి అప్పుడే రాఘవయ్యగారు లోవలికి వచ్చారు “ఎవిబోయ్‌ నర్పింహం” అంటూ నా దగ్గరికి వచ్చేశారు, లక్ష్మీ చెయ్యి? ఇంకా పట్ట.కునే ఉన్నాను. నన్నూ లక్ష్మీని చూని ఆయన గాభరొపద్దారు తంది.

“చప్ప అష్మీ 1 ఆందరికీ తెలి నేలాగున చెప్పు” కోపంగా అనేశాను,

“ప్ప న్ఫిటండీ ఇది, నా కేమి ఆర్హం కావటంచేదుోో అంది లక్ష్మీ బిత్తరపోతూ, “చెప్పు లక్ష్మీ నిజాన్ని చెప్పు...”

చఉ6

“ఏమిటయ్యా పిల్లదానిప అంత దూపడుగా [వవ ర్రిన్తున్నావ్‌* ఎవరో ఆన్నారు,

ఈ స్వా ఇపష్పంం లక్ష్మీ నాది చెప్పు లకీ జొనో కాదో "”

“*గ్లాన్సు అక్షరాలా నీజం” ఆఏ అఆ(పయత్నంగా లక్కీ నోటంట రావటమూ, రాఘవయ్యగారి చెయ్యి బలంగా నా చెంపవైన పడటమూ ఒక్కసారి జరి ణొాయిం

కళ్ళు గ్కిరున తిరిగాయి తమాయించుకొన, నేను చఇయ్యె త్తేసకికి, నాచెయ్యిని పట్టుకుని, “నడ్రవండి” అంటూ లక్మి నన్ను బయటకు (తోసుపని వచ్చిం), “ప్సి3ంత సీచంగా పవ రిసా రనుకోలేదు ”

“లక్ష్మీ 1 అందరూ నోటికీ వచ్చినలాగ టూం"టి --ో

అహా, గా మీకిత బుద్ది హీపలనుకో లేదు

“లక్ష్మీ తీ

వైగ్శండ్తి కంక నాకు కనబడకందీ.”

“లక్ష్మీ” గొంతు శిల్లుసడేలా అరిచాను

బాబూ వెళ్ళునాయనా శ బుద్దివంకుడ వని నమ్మి మాసదోయాము, వెన నాయనా, నీ చదువునీీ, తెలివి తేటల్నీ చక్కగా వుపయోగిందచావులే. వెళ్ళు దాబూ, మా గుమ్మం [తొక్కా మళ్ళీ మా ఇ-'టి౨; పవిశతం చెయ్యకు” రాఘ వయ్యగారి మాటలు క ఎత్తి వేటుల్లా గుండెల్లో తగిలాయి లక్ష్మీవై పు చూశాను, అమె కళ్ళల్లో (కోధం౦ (పజ్విరిల్లుతోంది “నడు నర్పింహఎ” ఆ-టూ రామానుజ), సూర్యం నన్ను బలవంళంగా వీధి లోకి తీసుకువచ్చారు. రూ£లో వెలకిలా చాపమీద వడుకున్నానన్న మాపేగాని పతి ఆణువూ అవ మానంతో కృంగిపోతూంది "హి, భగవాన్‌ । ఎందు కింత విచ్మితంగా ఈ జగన్నాటకంలో నా పాతని ఆఈలు త్రిప్పేసావు ? (ప్రభూ : చాలు ఇంక ఈ ఘడియల్నే నా చరమ

క క్షణాలుగా మార్చెయ్యి. ఏ అశతో మృత్యు ముథాన్నుండి తప్పించుకని బయటపడీ ౨ ర్యంగా ఇనాళ్ళూ నిలవగలిగానో ఈ క్షణంలో ఆ ఓక్క అక సీటీ బుడగలా ఫట్‌మ”) (పేలిపోయిఎది హే భూమాతా: సీబం9ం వున్నంక వరకు ఓట :వారిన నా యీ జీవద్చవాన్ని నీ గర్భంకో యెవ్వరికీ కనబడి కుండా దావెయ్యి తల్లీ | ఏ ఆశతో మానవుడు అహర్నిశలు ళోభిస్తూవుర్నాడో అవికాస్తా ఆ ఏనదీపఎ లాగై కే యింక అఆ చీకటిలో జీవుడికి వని లేదు ముమ్మా టి! లేదు హే :ః గోవిందా : చాలు చాలు ఈ దుర్భర వేదనా పూ3త మెన (బతుకు అట్లాగే ఆచేతనం?ా చాపమీద వెల్లకిలా పడుకొని తెలియని దుఃఖంతో కృంగి పోతున్నాను. ఏమిటో ఓఒంట్లోనూ, మనకుతోవనూ చాల నీర నఎగా వుంది. ఏమి అలళోచింఏనా మనస్బాక నిర్దారణకీ రాలేకపోతున్నదిం కొంత నేసటికి రామానుజం, సూర్యంలు తిరిగి వచ్చారు, ఈలా [గ్రా తలకొట్టినుంత పనయి౨కి అసలు నరనీంహంఎ యిఎతపని చేస్తా డని కలలోకూడా ఆనుకోలేదు” అంటూ రామానుజం సూర్యంతో గరిలోప లికి పన్తూ అనడం నాకు స్పప్పంగా వినిపించింది. చాపమీధ వెల్లకిలా పెడు కున్న నాకు తన మాటలు ఎక్కడ వినిపించాయో నన్నభమంతో రామానుజం రియాక్షయినాడు “నరసి.హూం ; ఎంత వై రుధ్యంగా నడు స్తోంది కాలు; నిజంగా మనసు చాలా థిన్నపడుతోందోయ” ఆటూ రామానుజం తన క్యాంపుకాట్‌ మీద కూర్చున్నాడు. సూర్యం యీజీైైర్‌ లో కూర్చుంటూ “ ఇందులో త ప్పెవరిదీ లేదోయ్‌ ; కాసి అ్మపస్తుతంగా మాతం సంఘటన జరిగింది. జీఎతంటో యిలాంటి వెన్ని జరుగుతాయో ;” అన్నాడు. చాలు, చాలు, ఓ అనంత న్యాయకర్తా। (పనస్తుతం జరిగిన సంఘటనలో నా వంతు పావన పుణ్యాలని నేను సరిగ్గా లెక్క కట్టుకో లేనుకాని, యింతటితో నన్నీ జదరంగపు ఆటనుండి నష్కమింపచేయి.

“సూర్యం ఏదైనా మాతం (పస్తుతం జరిగన విషయం చాలా బాధాకరంగా వు)ది. కేవలం నరనీంహ౦ తొందరపాటువల్ల నే జరిగింది. “*ర్రాదు. కాదు. నా [గహపాటు, నా (బతుకు నీళ్ళపాలు గావలనీన ఘడదడీయ రానే వచ్చింది. అంతే; ఇందులో నా తప్పు మినహా మరెవ్వరిదీ తవ్పులేదు. ఎవర్నీ ఏమీ అఆనవలనిన పనిలేదు.” “*భ్రల్రా అ౦ంఆకీ నేను ఒప్పుకోనోయు ; ఇది ఆంతా ఆ పెళ్ళికొడుకు తండి లేడూ కందిరీ “లాగా రొద పెడ్తూ గల్లంతు వేపి పారేగడు. అసలీ గొడవకంతా కారణం అతగాదే.” జల్రేద్సు సూర్యం । అతన్నీ అనాల్పిన పనిలేదు, కేవలం నా పాపం పండింది. ఆ సన్యాన్ని బుజువు చెయ్యడానికి ఆతనొక్కు సమిధ మాశమే” ఆన్నాను శూన్యంలో కీ చూస్తూ. మరో రెండు సిమిషాలు నిశ్శద్దతలో గడచిపోయాయి, అర్రావూనుజం నాకో చిన్న పనుంది, నిన్ను యిదివరటో నోరువిడిచి ఏదీ అరించలేదు. కాని షపస్తుతం మొదటిసారిగా సహాయం అరి ఎన్నాను”ొ

య అం శా ఆనన నరసి'హం: నొ చేతనయినంత వరకూ నేను నీకు సహాయవడ డానికి ఎప్పుడూ సిద్దమే 1" *4ళబ్చ కే గర్రామానుజిం | నువ్వు నీ నోట౧ంట నాకు జరిగిన ఆవమానాన్ని ఎఫ్య8కీ తెలియనివ్వనని వాగ్దానం చెయ్యి ” “నరనీంహూం : నేను నా నోటిపైన యీ సంఘటనని మర్మోపాణికి తెలియ జఇయ్యను నామాట నమ్ము”” ఆంటూ చేతిళో చెయ్యి వేశాడు, మనస్సు ఒక పీశ్చయానికి వవ్చేనీంది “రామానుజ ) £ నేను ఇక ఈవూళ్లో తలెద్రుకొని తిరగ లేను. *బ్పతే ఈ ఊరు వదలి 'వెళ్ళిపోతావా + సూర్యం కతూహలంగా ఆడిగాడు ఈ జ (! *బ తే మరి నీ పరీక్షలూ | చదుపూ :” రామానజం ఆశ్చర్యంగా అడిగాడు.

ఉల “పరీక్షలకీ ఆొందుకుంటాను, (వస్తుళం రేగిన ఈ తుపానులో, మనన్సు చాలా నష్టపోయిది. కొన్నాళ్ళు నురెక్కడై నొ మశనళ్ళా-తిని సంపావించు పొని తిరిగి వస్తాను.” “ఆర్పి తే మీ యింటికి వెళ్ళిపోతావా ₹ సూర్యం ఆశ్చర్యంగా అకిగాడు. ఇ౦ంటికా ? కలుషపూఎత మై యీ నాముళాన్నినా తల్లి దండ్రులకు ఎట్లా చూపిసాను ణి “లేదు సూర్యం. అలా నాలుగువూళ్ళు తిరిగి వసాశంతే.” 'పెళ్టై తెరిచి వున్న డబ్బును తీసుకొన్నాను. ౮ఎడు వందల పది రూపాయ లున్నాయి, నోట్లను జేబుకో వేసుకొని రూ బయటకు వస్తూం టి, “ఏ౩ నరసింహం $ _పయాణమై వెళ్ళిపోతున్నా వేం” అంటూ రామానుజం, సూర్యం ఒక్క సారి అడిగారు, *ఖంక్రా లేదు బహు మళ్ళీ రూకీ నవి వెళ్ళ్గగలనేమో 1” ఆంటూ బముటి పార్కులో బెఎవిమీద కూపస్పని ఆవోదింవాను. ఒళ దృఢ సంకల్పానికి బయ ఉర ఇన ఎన్‌ ల అలా అ ఆల జ మనస్సు -రు”ంఏి. ఆపయత్నంగా నా కాళ్ళు రైలు స్టేషన్‌ వైప్ప న్‌డి చాయి ర్రైంగ వసాశం రామానుజ ౫ కీదిన మాట ప్యర్ట్మె డి కలక త్తారోని దక్షి జొళ్వరంలోనే మూడేళ్ళు గడిచిపోయాయి, హుగ్లీ నదీతీరంలో సాయశ్యతం వేళల్లో ఎకాంతంగా ఆలయపు మెట్రమీవ కూర్చుని ఆలోచించేవాడ్ని. ఎంత కష్టపడినా, మనస్సున కృతిమమైన కాంతీకూడా లభి౨చేవ కాదు. (10)

మరి0 జీవితంలో ఒక అమూల్య రత్నాన్ని పోగొట్టుకున్నలాశ? మధనపడ్డాను. స్మతంలో భోజనంచేస్హీ కాళీమాత ఆలయంలో పనుకునేవాడ్ని, కా శీఘాట్‌ కు వెళ్ళి కాళీమాత ముందు నిలబడి వున్నంత నెపూ మనప్పు కాస్త (పళాం తంగా వుండేది, కాని, మళ్ళీ బయటకరాగానే పాతపుండు రేగినలాగ బాధ పె టైది,

త (పయత్నించినా, పాత సంఘటనలు స్మ ఫతిపథంలో నిలబడీ. మన ఎను పీకుతూనే వున్నాయి, లష్మీ పేరు విన్నా, ఎక్కడన్నా “లక్మి” అనే మాటని చూనినా మళ్ళీ నా పాఠ కథలన్నీ కలసికట్టుగా మనసుమీద దండ యాత చే నేవి ఉత్తరాదిని [కమంగా మకో మూడేన్న దారం తెగిన గాలిపటంలా అర్దం లేకుండా పర్మివాజక యాతలో గడిపేశాను. కాశీలో విశ్వేశ్వరుని వ్యిగహం ముందెన్నెన్ని ఘంటలు నిలబడి* ఆత్మశాంతిని (ప్రసాదించమని (పార్థించే వాడినో; ఇ[పయాగ, గయ, బదరీనాధ్‌ , హృషి కేశ్‌ మొవలైన మహా పవిత కే ఠాల్ని సందర్శించాను వమూనస సరోవర తీరంలో రోజుల తరబడి అళ్మశకాంకికి ఆఅ్మరులుచాస్తూ వెతి కాను. నిష్పృ్రయోజన మైంది, ఎన్ని మజచిపోయినా, అమ్మీ ఛాయమ్మాతం ఇంకా గుండెల్ని ఆంటి పెట్టుకునే పుంది. ఇహలోక సుఖదుఃథాలకి దూరం కావాలని ఎంతో [వయత్నం చేళను. ఆహోరా(త్రులు గండకీ నదీగట్టున భగవన్నామస్మరణ చేశాను, కాని, ఫలితం మాతం కూన్యం, మనసుకు శాంతి కరువైంది, మొదట్లో తల్లీ తంటడ్రీ, చెల్లెళ్ళ, తమ్ముడూ వరసగా తళ్ళల్లో మెదిలారు. ఎంతో బెంగపడ్డాను. చెప్పకుండా చెయ్యకుండా వాళ్ళకి దూరం అయిపోయి నందుకు వాళ్ళ గుండెల్లో ఎంత బాధ కలుగుతుందో పూహించుకుని వలవలా వాపోయేవాడ్నిం* కొని, [కమేపి, బుణానుబంధాల్నన్నీ తెంపుకొనగలిగాను, అఆపనిందతో నా యీ ముఖాన్ని తల్లి తర్మడులకు చూపించి. వాళ్ళని దుఃథి?ప చేనేకంపే వాళ్ళ కంటికి కనుపడకూడదన్న పూహ వాళ్ళనుండి నన్ను యోజినాల దూరానికి తీసుకుని వెళ్ళింది. అ, పతిష్టతోనూ. ఆవమానం

౨51 తోనూ కృళించిన నా మొఖం వాళ్ళకి కనుపించేకంపే, ఏటిలో కలవటమే ఉ త్తమ మనిపించింది. వంళానికీ తీరని శకళంకొన్ని తెచ్చిన విషమానవుడు వుంటే ఎంత ? వూడితే ఎంత? నా అన్నవాళ్ళకి నా మెవూన్ని చూవకూడదనే ఒక కరోర నిశ్చయానికీ వచ్చేశాను, చేను విశాఖ వదలి వచ్చేసిన ఏడవ సంవత్సరంలో నాకొక గురువువద్ద శిష్య శికం లఖీంచింది ఛికిటనం వల్ల దొరికినదానితోనే కడుపువింపుకుంటూ సతతమూ మనో శై శాన్ని రూఫు మాపుకునేందుకు _పయత్నించిన నాకు పూర్ణానందస్వామివద్ద శిష్యరికం లభించిడింతోటీ, నా కొక (క్రమబద్ధమైన జీవితం- అలవడింది. ఐఇకాకఠక వాంఛలన్ని నా నుండి వెడలివోయాయి, భజనలో పాలొంటూ, పుణ్యక్షేశాల్ని సందర్శిన్తూ గురువుగారి సేవలో నిమగ్నుజ్చీ తల్వ్యేవాడ్నిం ఆ విధంగా నాకు నమ్మదిగా కాస్త మనళ్ళాంతి ఏర్పడుతూ పచ్చింది. విధాత నన్నంతపరకూ సమంజసంగానే తీసుకొని వచ్చాడు. మరొక అరు పంచాంగాలు పూర్తయ్యాయిః అప్పటికే నేను గురువుగారి అనుమతి పెన ఆయనవద్ద నే సన్యాసం పుచ్చుకొని ఒళశ యేడాది అయింది, 'దేశాటనలు చేస్తూచేన్తూ మేము గోకుల బృందావనంలో శాశ్వతంగా మకాం వేశాము, గురువుగారి శివ్యవర్ష్గం చాలా పెరిగిపోయింది. పెద్దపెద్ద కోటీశ్వరులుకూడా ఆయన 'సేవజేస్తూ ఆయన చెప్పే హితోప దేశాన్ని శిరసావహిస్తున్నారు. ఛనికులంతా జేరి మా గురువుగారి పేరిట ఒక పెద్ద మరన్ని నెలకొల్పారుం ఎకరంన్నర భూమిలో ఒక పెద్ద లోగిలి ఒకటి నిర్మించారు ఆందుదో (వ త్యేకంగా రాధారమణుని పూజామందిరం, భజన చే నేందుకు పెద్ద హాలు* శిష్యులు వుండేందుకు ఒక పది వన్నెండు గదులూ వున్నాయి. వెనుక్కటెపున గురువుగారికి _సత్యేకంగా ఒక కుటీరము ఏర్పామైంది, లకాధికారులూ, కోటీళ్వరులూ తలుచుకుంపే ఎంత క్‌ ఉరగ్రిర0 *--

శేరి [సతినిత్యం, గురువుగారితో వుంటూందే శిష్యవర్గం ఒక పాతికమంది మటుకే, భజనలకూ, (పార్థనలకూ జనం చాలా రద్దీగా వచ్చేవాళ్ళు. మూ పాతికమండికీ భోజనానికి తదితర ఖర్చులకీ లోటు లేకపోయింది, చందాలరూపంలో వచ్చీ సొమ్ము వస్తుండగా, (పతినిత్యం (పార్ధనలలోమ, భజనలలోనూ కౌనుకలుగా వచ్చే సొమ్ము ఛాలా వుండేది, మౌ నివాసస్టలం చుట్టూ, కొలగా వివిధ రకొల పుష్పజాతులూ నాటబడ్డాయి. ముందు గేటుదగ్గిర వున్న పారిజాత చెట్లు రోజు గంపలకొద్దీ పువ్వులు పూనేవిం బొగడ, సంపెంగ, మందారం మాదవీలత, పొన్న, జాజిమ లి ఇంకా ఆనేక రకాలైన పుష్పజాతులుండేవి, ఉదయం నాలుగున్నరళ్యేసరిక్‌ అందరమూ లేచి, స్నానాలు ముగించే వాళ్ళం తోటలోని పువ్వులను ఏర్కి దండలు (గుచ్చేవంతు అడ శిష్యు రార్యడది ఇహ ఐదున్నర, అరు ఆతయ్యేసరిక ల్లా రాధారమణుని వూడా మందిరంలో ఆఖండమైన ,పార్దనా, భజనలూ జరిగేవి ఎనిమిదిన్నరకల్లా మాకు పాలు, పండ్లు ఫలహారాలందేవి. అప్పటి కే విపరీతంగా యా(తికులూ చాలామంది భక్తులూ చేరవాళ్లు, తొమ్మిది లగాయితు, పన్నెండు వరకూ గురువుగారి గీతామృళ తత్వ తర్కాలతోనూ, వేద (ససంగంతోనూ గడచేది. అపరాన్హ సమయినికి రాథభారమణు'కి పూర్ణ కుంభపూజ జరుగుతుండేది. ఒంటిగంటక ల్లా భోజనాలు ముగించి. మా గదుల్లో విశాంతి తీసుకునే వాళ్ళము సాయంతం నాలుగునుంచీ, 8 గంటలరాకొ మళ్ళీ మా గురువుగారి తత్య్వోప స్యాసాలు *, బోధనలూ జరిగేవి, ఏడుగంటలకు మళ్ళీ రాధారమణుని పూజ, భజనలున్నూః తొమ్మిదికల్లా భగవంతునికి సవ్వళింపు నేవ ముగించి, భోజనా [కమంగా దూర దేశాల్నించికూడా వచ్చి, ప్రత్యేకంగా స్మతాలలో వుంటూ, ఆనేకమంది మా శివ్యవర్షంలో జే. పోయారు,

కే రార స్వామీజీలో ఒక గొప్ప ఆకర్ష ఇ శక్తి వుంది, ఆయన ఉసన్యాసాల్ని విన్న ఎంతటి కబెరుడైనా, సకల భోగాల్ని త్యజించి ఆయన పాదనేవకు తఈంఠణం కట్టుకునేవాడు, ఆయనవద్ద ళిష్యరికం మొదలెట్టిన ఏడవ సంవత్సరంలో నేను ఆయనకు ఆత్యంత (ప్రీకిపాాతున్త అయ్యాను, ముఖ్యంగా, నేను ఉభయసంధ్యల్లోనూ, జయదేవుని గీతాలు గానం చేస్తుంటే స్వామీజీ, [(బహ్మానందాన్ని పొందేవారు, నా (పక్కగా కూర్చుని సరస్వతి వీణని మీటుతు.డేది, నా క6రానికి వచ్చినవాళ్ళంచా ముగ్గు ట్యేవాళ్ళు, నా పొటకి సరన్వతి వీణానాదం [పాణాన్ని పోసేది. ఒకరోజు సాయంతం 8 కావస్తోంది. ఆ దినమంతా నా పాంట్లో చాలా బాధగా వుంది. ఉదయం (సార్జనల్లోకూడా పాల్గొన లకపోయాను. వట్టి పాలు మాతం పుచ్చుకుని ఉదయం పదిగంటలనుండీ, నా గదిలో పక్కమీద పడు కున్నాను; కంటికి నిద్దుర రావడంలేదు, బయట వర్షం కురిని వెలినింది. కౌని, మబ్బులు ఇంకా. సూర్యుడ్ని పూర్తిగా క ప్పేసి వున్నందువల్ల కాస్త మసక వెలుతురు వుంది, వరి గోసాయీ।; వంట్లో ఎట్లావుంది?” ఆంటూ సరస్వతి లోపలికీవస్తూ “జ్వరం తగులోంది,” అన్నాను కౌస్స లేచి కూర్చుంటూ, “చూడు గోసాయీ:ః నీకు నీ వంటిమీద ఎప్పుడూ అ(ళసై. ముందీ పాలు తీసుకో” అంటూ తను తెచ్చిన వాలగిన్నెను నా ముందుంచింది. “ఆక్కర్లదు పరన్వతీ: నేనేమీ పుచ్చుకోలేను.” ఆదోీసాయ్రూ, నువ్విలా చిన్నవిల్లవాడీలా మొండి కే నై ఎట్లా చెప్పు? రాతి భజనలో పాడాలి” “లేదు సరస్వతీ, ఈరోజున నాకు మనస్సు ఏమీ బాగోచేదు,. బహుశా ఇంక నేను భజనలో పాల్లొనలనే మో”

154

*ఆిదే(మిటి గోసాయీ!: ఇవ్వాళ నీ ధోరణి వింతగా వుంది, ఏమిజరి గిందేమిటి?” ఆంటూ ఎదురుగా మరో చాపమీద చతికిలబడింది “మి జరగలేదు సరస్వతీ: ఒక్కసారి నా వెనకటి రోజులు జ్ఞాపకం వస్తు న్నాయి,” “గోసాయీ : అర్రైర్యపడకు్కుు భగవంతుడు నీకు మేలు చేసాడు, గతాన్ని మజచిపో గోసాయీ! కదిలే రైలు కిటికీనుండి మనం అనేక సుందర దృశ్యాలని చూస్తుంటాము, కాని, వాటీనన్నింటినీ పొందగలమా చెప్పుళొ “సరస్వతీః నువ్వన్నది నిజమే” “గోసాయీ: నువ్వు ముందీ పాలు పుచ్చుకో, చల్ల్తారిపోతాయి.” “వద్దు సరస్వతీ 1 లీనుకువి వెళ్ళిపో.” *ోవీళ్లదు ను వ్విలా చిన్న పిల్లవాడీలాగ మారాం చేన్దే వీర్తదు.” కళష్టద్రు సరస్వతీ! నః

(ఎ “గోపాయీ £ ఇలా చేని, ర్మాతికి కూడా నన్ను వస్తుంచుతావా” అని ఛటు క్కని నాలుక కొరుక్కుంది. “ఆంటే సరస్వతీ । నువ్వు ఉదయంనుంచీ ఏమీ పుృచ్చుకోలేదన్న మాట?” చాలా కుతూహలంగా అడిగాను. “గోసాయి. ఆది నీకు అనవసరం, ముందు నువ్వీ పాలు వుచ్చుకోకపోతే. మంచిదికాదూో అంటూ లేచి వెళ్ళిపోయింది. క్రక్యం డ సరస్వతిని గురించి కొద్దిగా చెప్పాలి. మేము బృందాననంలో

వై ప్తృవమరం స్థాపించిన మరుచటి సంపత్పరం హోలీ వండుగకి సరస్వతి

05 భర్తతో సహా సచ్చింది. సరస్వతి భర్త "పీరు శ్రీపతి. స్వళ్చుంగా ఆంధ.లుం ఆశని తండి బర్మాలో 'పేకు వ్యాపారం చేస్తూ మరణించిన తరువాత, (శ్రీపతి బర్వాలోనే మకొం పెట్టి, తండ్రీ బరిసివు వ్యాపారాన్నందుకుని చాలా కొద్దికాలంలోనే లక్షలకు లక్షలు సంపాదించాడు, ఐతే సయాంవడ్డ జరుగుతున్న యుద్దంవల్స, చాలామంది బర్మానుండి మశ దేశం పారిపోయి వచ్చారు. తన అన్టినంతా రూపాయల్లోకి మార్చేసుకుని శ్రీపతి భార్యతో సహా కలక త్రా వచ్చాడు. అక్కల్లంచి, తీర్చయ్మాళకని బృందావనం వచ్చాడు, మా గురువుగారి సందేశం వినడంతోటీ ఆయన విరాగిగా మారిపోయాడు. తనకున్న లక్షలాది అస్టినీ మా మరానికి ఆంకితం చేసి, తన భార్యతో నహీ మా శిష్యవర్షంలోనే చేరిపోయాడు కౌని, ఒక్క ఆరు నెలల్లోనే, కలరావల్ల ఇహలోకొన్ని శాశ్వతంగా వదలి వెళ్ళివాయాడు, మా అందరికీ చాలా దుఃఖమిపించింది ఆ పదిరోజులూ, సరస్వతి పచ్చి మంచినీళ్ళయినా ముట్టలేదు. ఎవ రెన్ని చెప్పినా, సనేమికా వినదు, ఆ మరునాడు సాయంగతం నేను మూడు గంటలకు ఎందుకో తోటలోకి వెళ్ళాను సరన్వతి బావివద్ద దిగాలుగా నీలబడీ వుంది. నాకు కొంచెం ఆను మానం తలిగింది, పదిరోజులనుంచ్కీ ఎవరు చెప్పినా వినకుండా మంకుపట్టు పట్టి, సిరళన [వతంలో నున్న సరస్వతి భావిపద్ద తూలుతూ నిలబడట? నాకు కనవడేశరికి నాకు కాస్త జంకు కలిగింది, "సరన్వతీ। ఏమిటి చెయ్యబోతున్నావ్‌ ? ళ్‌ఆ్ర | పశ్నకు సమాధానం రేపు తెలుస్తుంది. నువ్వు వెళ్ళిపో ఇక్కడ్నించి” ఆంటూ బావి గోడ'పెకి, సరస్వతి ఎక్కేసరికల్లా వెంటనే ఆమెను (కిందకు బలవంతంగా దిం'పేళాను. “నన్నాపు చెయ్యక. ఈ దుఃఖపూరిత మైన 1బకుకింక చాలు. నన్ను అడ్దం పెట్టక” అంటూ సరస్వతి గింజుతుంది

156

“*సరన్వతీ।ః నువ్వెందుకు ఇట్లా ఆత్మహత్యకు నిద్ధం ఆయ్యావో. దానికి కౌరణం నాకు తెలుసును, నువ్వీ బాధామయ జిగత్తునుండి నిష్క్రిమిస్తా నంచే ఎవ్వరూ ని న్నాపు చెయ్యలేరు. కాని, నువ్వీ స్థిర నిర్ణయానికొచ్చే ముందు నా నోటంట కొన్ని మాటల్ని నువ్వు విని తీరాలి. ఆతరువాత సీ ఇస్పంనచ్చినట్లు చేయవచ్చు.” కళ్ళనీచ్ళ తుడుచుకుంటూ “నేనేమీ వినలేను, నా |బతుకు బూడిదై ంది. ఇంక నేనేమీ వివను, భగవంతుడు నా కన్యాయం చేశాడు" ఆంటూ విల పించింది. లాభంలేదు, సరస్వతీ: నువ్వు నా సలహా విని తీరాలి, లేకపోతే ఈ నంఘ టనని. నువ్వు నలుగురి నోటంటా వివి, చావుకంపే కరోంమైన మాఃనిక వేదన ప దేటవ్పుడు సన్ను మాతం నిందించకు. “బి శ్రే నన్నిలా నా [పయత్నం నుండి ఆపి అంద ౦తోటీ ఆశ్మ హత్యకి నేను [పయత్నం చేశానని చాటిసావా?ళో “ఏమో ఆ సంగతి నీకు చెప్పను,” “ఐతే పద, ఏమి చెపావో వింటాను” ఆంటూ నా వెనుకనే వచ్చింది, నా గదిలో చాప మీద నిస్పృహతో హళతబడ్దయై కూడ్చుంది సరన్వతి.

ల! అష “చూడు నరన్వతీః నేను చెప్పే (పతీ మాటనీ జాగ త్తగా విను" పచార్లు చేస్తూ, సరస్వతికి చెప్తున్నాను దగ్గరగా ఒక గంట దాటింది, సాయం[తం పూతా సమయం కౌవ స్తోంది, “ఇదన్నమాట నీ ఈ సన్యాసత్వానికి నాంది?” అంది నరస్వతి నిట్టూర్పు విడుస్తూ, “ఏది నాందో, ఏది భరత వాక్యమో చెప్పలేనుకాన్ని సరన్వతీః విధాత నడిపించే ఈ జగన్నాటకింలో నేనొక్క నటుడ్ని మ్మృాతమే, అంతకు మినహా నాకు ఏమీ తెలియదు. "సరి గుుండెఐ కౌవ్ఫ, పట్టి పాషాణం

సరస్వతి మాటలకు నివ్వెరబోయాను. పచార్లు చేస్తున్న వాడి నలా వెనక్కీ తిరిగి, సరస్వతి వైపు చూశాను. ఏకధారగా కార్తున్న ఆమె కన్నీటికో వత స్థ్టలంపెన తెల్లని నిల్కు చీక తడు సోంది. “సరన్వతీః పుట్టుకతో నేను కరినాత్ముడను కాను. ఆ భగవంతుని పరీక్షలో నేను ఒక సజీవ విొషాజంగా మారాను కేవలం పరిస్థితుల వల్లనే మానవుడు కరింాత్ముడొతాడు. ఆట్లా కావడం కేవలం తన (శేయస్సు కోసమే కరోర మైన ఈనా పన్నెండేళ్ళ తపస్సులోనూ నాగుందెలు రాయిగా మారాయి కనుకనే జీంంచగలుగుతున్నాను. మధురమైన గతాన్ని దాటి నిస్సృహలో మానవుడు |వవేళిన్తే, ఆతని గుండెలు శిలలౌతాయి” “నువ్వు నిజంగా మౌానవాతీతుడివి*' ఆంటూ మ్‌ సరస్వతి నిటూక్చు విడిచింది సిశ్ళపింగా ఒక్కా. ర0డు నిముషాల ౦ తరువాత---

థు నా “నా జీ౨తం మారిపోయింది. ఈనీ గాధతో నా (బతుకు మరొక రూప్ప పొందింది, ధన్యురాల్ని*” “*నిస్ని తీణంనుంచీ, గోసాయీ।: అని పిలుసానులో “అట్లాగే పిలువు. నా ఆసలు పేరు చచ్చిపోయి దాలా కాలం అయింది. ఆక్కడ్నిందీ మా మరంలో కూడా అందరూ నన్ను *గోసాయీొ అనే పీలునారు. భబినలింకా వినినిస్తూనే వున్నాయి, కీర్హనలు పాడ్తున్నారు, నా గదిలో దీపాన్ని ఇంకా వెలిగించ లేదు. బద్ధకంగా చాపమీద్క కస “పం గోసాయీ; ఇంకా నిద్దుర పోతున్నావా?” ఆంటూ సరస్వతి హరికేన్‌ తెచ్చి నాగదిలో స్టాండు పైన పెట్టింది.

ఎ4రర

చాప దగ్గరవున్న పాల గ్రాసుమ చూసింది అప్పటికే బారులు తీర్చి చీమలు *ఏ్ర గోసాయ్రా; మొత్తం మీద నీ పంతాన్నే నెగ్గించుకున్నా వు? పోనీలే, ఈ ర్మాతికి నాకు సకాదశ (వతాన్నే ఇస్పించావన్నమాటి" ఆంటూ ఎదురుగా మరో దాప మీద కూర్చుంది.

చాపమీద కూర్చుని బద్దకంగా వళ్ళు విరుచుకుంటున్న నాకు కొంచెం కుతూ హలం అనినించి.

“నేను నిన్ను విన్న పెట్టాలని ఏమ్మాతమూ తలంచలేదు. అదీగాక, సర స్వతీ ॥ నేను వస్తుంచే నువ్వు కూడా వస్తుండటం దేనికి కాస్త చెన్ను!ొ అన్నాను.

ఆనోీసం ర్చ, ఆ[వశ్నకి నమాధానం నేను ఇవ్వనూ కూడదు. నువ్వు నిననూ కూడదు ఐనా నువ్వు పాలు శతీసుకొనలేదెదుకో చెప్పు?”

“ఇందాకనే, నేను చెప్పానుగా సరస్వతీ: నాకు హితవుగా లేదని;

“ఇదిగో; గోసాయీ: నువ్విలా ఆరోగ్యంలో అశద్ధ చెయ్యకూడదు.” “పరస్వతీ * నామీద నీ కెందుకింత (శద్దో కస్త నువ్వు చేస్తే వినాలని వుంది" అన్నా కుతూహలంగా.

తెరచాప కొయ్యని చెరోపక్కొా పట్టుకున్న ఇరువుకు [వయాణీకల మధ్య ఏమి సంబంధం వుంటుందో ఆలోచించు గోసాయీ: అదృప్పవళశాత్తూ, మనం సము[ద గర్భంలో కలనీపోకుండా, నీటిపైన ఇంకా తేలూ వున్నాము కక

“కాని సరస్వతీ? నా ఆహార విషయంలో నువ్వు వంతు వేసుకోవడం దేనికో చెప్పలేదు. కారణం తెలసుకోవాలని చాల జిజ్జాసగా పుంది.ో

“పోనీలే గోసాయీ: అఆ విషమాన్ని వదిలెయ్యి. తెలుసుకున్నా మనం సంతోషించేదీ లేదు జీవితంతో చాలా దూరం వచ్చేశాము. ఇహ గమ్యం మసగ్గా దూరాన్న కనజడ్లోంది. కూడాను.””*

159 నాకంపే సరస్వకీ ఓక రెండేళ్ళు చిన్నదై నా _సపండ వె వరీత్యాల్ని నాకన్నా బాగా ఆర్లం చేసుకుంది. లా

“నువ్వు లేచి, కాళ్ళూ ముఖమూ కడుక్కుస్‌రా. కాస్త ఫలహారా వ్నైనా తిందువుగాని.

“సరస్వతీ: నాకు కడుపుతోకీ ఏమీ తీసుకోవాలని లేదు.”

“గోసాయీ।; ముయ వెళ్ళి ముఖం కడుక్కో ఊం. వెచ్ళో ఆంటూ నేను వెళ్ళి ముఖమూ, కౌళ్ళూ, చేతులూ కడుక్కుని వచ్చి, బట్టల మాదడ్చు కున్నాను, సరస్వతి ఓక వ శ్ళెంలో కొంత ఫలహారనూ, ఒక వెండిగ్లానులో పాలూ తెచ్చి నా చాన ముందు?చి, ఎదురుగా మరో చాప మీద కూర్చుంది. ఆనేీేపంల్చా” ఫలహారం తీసుకో.”

“సరస్వతీ! ఏమిటో నువ్వు బలవంతం చేస్తున్నావంతే. ఈ ఆస్వ స్తతమీన ఫలహారం తీసుకుంటే, జబ్బు చేస్తుందేమో : నాకు నేవ ఎవరు చేస్తారు చెప్పుకో

“ోనోసాయీ; నీకు సేవచేసే భాగ్యం కలిగితే అదృప్పవంతురాలి౨. కాని వీకేమీ ఫరవాలేదు *”

ఫలహారం తింటున్నంత నేపూ కబుర్లు చెవుతూ కూర్చుంది

ఖాళీ పళ్శాన్నీ గాసునీ తీసుకుని, సరస్వతి వెళ్ళిపోయింది.

“వద్దు సరపఫ్వతీ। కా న్సేపలా కూర్నో, సీత్రో మాట్లాడుతున్నంత నేపూ, మనళ్ళాంతిగా వుందిో.

తనీసలర్వా? నీతో మాట్లాడుతూ కూర్చుంటే అవతల నాకార్యభారాన్ని ఎవరు మోన్తారు చెప్పు”

“ోపోనిద్దూ, సరనతీ? ఈ ఒక్క రోజుకీ ఏమీ హడావుడి జరగదు”, “క్రాన్స్‌ గోసాయీ : నీతో మాట్లా డుతూ కంటల ళఛరబడి ఇలా కూర్చుం కే ఎవరైనా ఏమైనా ఆనుకోరూ? చెన్పు?ో

160

విజానికీ నాకు నవ్వు వచ్చింది,

“సరస్వతీ; ఆలా అనుకునే అవధులు దాటి మనం దాలా ముందుకు వచ్చే శాము, ఐనా, అటువంటి అసభ్యమైన వూహాకే నేను కానవివ్వలేనుల” “గోసాయీః నీతో ఎట్లా మాట్లాడటమో తెలియడంలేదు. బహుశా ఈ(వ్రవం చముతో నిన్ను వంచిగల మనిషి ఎవరా? అని ఆలోచిస్తున్నాను.” “ఫరస్వతీ £ (ప్రస్తుతం నన్ను నవనంచగల శక్ర నీలోనే కనిపిస్తూంది!“ “నోస్‌ య్రలో ఆంది కాస్త అశ్చర్యంగా,

“నువ్వేమీ గాభరా వడనక్కర్లేదు. సరస్వతీ; ఈ ఆనంత నాటక పు ఆఖరి రంగంలోనున్నాము. భగవంతుని సాన్నిధ్యాన్ని తిరిగి చేరుకునే [(పయాణంలో ఇంచుమించు సహం దూరం'పెనే వచ్చాము” “గోసాయీ: ని ముందు కూర్చుని మాట్లాడుతుకున్నంత 'నేపూ, నా మనస్సు లోని బాధల్ని క్షణీక మైనా మరచి పోగలుగుతున్నాను.” ఓక్‌ ద్‌ర్తమైన నిటూర్చు విడుస్తూ ఆంది.

“సరస్వతీ: నికు భగతంతుని మీద నమ్మకం వుందా?”

“ఏం? ఆ ఆనుమానం ఇప్పుడెందుకు కలిగింది నీకుగో

“వనుంది. ముందు నా |పళ్నకి సమాధానం చెప్పు

*షందుక్రు చెన్నాలిో

“సరస్వతీః ముందునా [పళ్నకి సమాధానం చెప్పు”

“పూ ర్తిగా లేదుం ఒక్కొ-క్కంపుడు ఓంటరిగా కూర్చుని ఆలోచిస్తూంకే నాప్యాళకి ఆ భగవంతుని పూర్తిగా మనను నండి [తోనివేయలేను. ఏది ఏట్లాగె నా నన్ను నేనింకా పూ _ర్రిగా అర్ధం చేసుకోలేనప్పుడు ఇహ ఆభగ నంతునిపై నమ్మకం వుంచినా వుంచక పోయినా పెద్ద (న్రమాదం ఏమీ జరగ దినే నాపూహు

“నరస్వతీః సరీగ్గా నా జీవిత పరిస్టితి కూడా అట్లాగే వుంది. మనిద్దరి జీవితాల

161

ధగవంతుడు చేనిన ఈ అన్యాయం మనకు కాన్త సాన్నిహిత్యాన్ని కూర్చిందిం అంతే సరన్వతీ. ఇద్దరం చాలావరకూ నష్టపోయాము, కున సాన్నిహిత్యాన్ని పురస్కరించుకుని, మనం మానవ వరిధుల్ని దాటమనే విశ్వాసం నాకుంది సరస్వతీ” ఈనకి షై టాలీ పూజా మందిరంకోని గంటల(మోళక వినిపించింది, నన క్ర్రరొక పదేళ్ళ బృందాపకంలోనే గడిచాయి. అంపే అన్నటికి నేను విశా ఖని వదలి ఇరవై సుద్‌ర్హ శరత్కాలాలు దాటి పోయాయి, ఆ రోజు బృందావనంలో "పెద్ద ఉత్చవం జరుగుతోంది, (పతీ ఆరవై సంవ త్సరాల కొక్కసారి ఆ ఉత్సవాన్ని ఆక్కడ జరుపుకారు. దెశంలో పతీ మూలనుంచీ జనం తండోప తండాలుగా వస్తున్నారు. ఉత్సవం మూడు రోజుల బాటు జరుగుతుంది,

బృందావనంలో నున్న వైెష్తవ నంఘా లైదింటికీ మాదే మూలసనీరం, ఆ ఐదిం టికీ మా గురువుగారిదే స్టానాధిపత్యం, ఉత్సవంలో మొదటి ర0డు రోజులు చాలా కోలాహలంగా గడచిపోయాయి. మూడవ రోజున (శ్రీళ్ళష్టాలయంలో స్వామీజీ అధ్యక్షశన దేదోసన్యాసాలూ. భజనలూ జరుగుతాయి. తరువాత గాన కచ్చేరీలుంటాయి. ఇటు మా మరంలో డేవతార్చన, పూజి మొదలైన భాధ్యత నాపైన బడింది, రాతి ఏడున్నరళ్య్వ్యేసరికి రాధా రమణుని పూజా మందిరంలో పూజ సలిపి, జయదేవ గీకాన్ని ఆలానిస్తున్నాను. నావెనక గాకూర్చుని సరస్వతి వీణ మీటు కూంది, మా మరంలో మరో నలుగురు శిష్యులు మినహా అందరూ, కృషాలయంలో

1609 జరిగే కొర్య[కమంలో పాల్గొ నేందుకు వెళ్ళిపోయారు. ఒక్క నలుగురు మాతం మా మరానికి కౌపలాగా ఉన్నారు, సరిగ్గా ఆ రోజు లక్ష్మీవారం. ఆ రోజంటే నా కదోవిధమైస మమత, ఆ రోజు ఒక రోజున నా జీవితంలో ఒక 'పెన్ద మార్పును తెచ్చింది. లక్ష్మీకి నే విచ్చిన వాగ్దానం ఆ రోజుననే ఆ రోజు ర్మాతి (ప్రారసమయంలో వబ్శు తెలియని పారవళ్యంతో నా గొంతు ఆమృశధారల్ని చిలుకుతోంది. వళ య వయోధిజబే ధృత వాననీ వేదం విహితం వహ్మత చరిత మఖిదమ్‌ కేశవ ధృత మీన శరీర ।; జయజగదీళశహరే" కతి రతి విపులతరే తప తిప్పతి వృస్ప ధరణి ధరణ కిజ చ్మక గరిష్టే శేశవ ధృళ కచ్చప రూపు జయ జగదీశ: పూదే॥ పాటసుడులతో బాటు తెలియని అనందం నాలో ఉరుక లెత్తు తోందిం అర్థనిమీలిత నేత్రాలల్లోంది రాధారమణువి వి[గహం ఒక వింత కాంతితో నా మనసులో హత్తుకొని పోతోంది సరస్వతి వీణానాదం నాగొంతుకకి ఒక ఈ ఇరవై ఏళ్ళ కరోర (వతం నాకీహ రాధారమణు9 సాన్నిధ్యంలో (బ్రహ్మా నందాన్ని [పసాదించే మధుర ఘడియలు హే భగవాన్‌: నీ పరిపూర్ణ చిద్విలాసాన్ని నా మనో నేత్రానికి చూపు వేరే ఇంక ఈ బీవితంలో నేను కోరుకునే దేమీలేదు, భగపంతుని లీలామానుష స్వరూవం ఒక జ్యోతీలా నా గుండెల్లో త్‌లినీ పోయే షణ, (బహ్మానంద పారవళ్యంలో నా గొంకు నుండి కోటి మధుర | గసంతులు జయదేప గీత రూసంలో _సవహిస్తున్నవి. శాశ్వళానందం చేతికందబోతుంది. ఆ6ళకంటే నా జీ9తానికి కావలనీన దేముంది?

165

ఆట్లా,..ఆ,.భక్తి పారవళ్యంలో ఈ.,.ళనువును చాలి న్తే! ఆంత కన్నా ధన్యత మరేముంది? కాని...మా ఏకొంత ధ్యాగానికి అంతరాయం. ,,

వెశక అలికి డై ౦వ,

ఒక పడిమంది లోవికొచ్చారు. బహుశా య్యాతీకులు కామాల్చు. అ్మ పయ తంగా లేచి నిలజర్జాను పాట ఆగిపోయింది.

హీ; మహామాయః నీ వింతలు వర్తింప తరంకాదు।

రాధారమణుని వైపు నుంచి దృపఫ్టం; మరల్చి వెనక్కి తిరిగి చూళాను,

ఒక చేంళతో రెండేళ్ళ సిల్లవాడ్నె త్తుకొని సుళీల విలబడింది. ఆమె పక్కనే మరొక నలభై ఐడీల్లాయన వున్నాడు మరొక వెపు పార్వతమ్మ గారు, రాఘవయ్యగారు, రొజ్యం, లక్ష్మీ సిలబడ్డారు. వాళ్ళ వెనగ్గా మరొక్ష ఇద్దరు మధ్యవయస్కులు నిలబడినట్లు జ్షావకం, లక్మి పక్కగా శ్రీరివానులు విలబడీ వున్నాడు,

ప్‌ గడచిపోయినా, నాన్మ ఫ్ఫకిపథంలో వారందరూ జ్ఞాపక మే, సుల భంగానే గుర్తు పట్టగలిగాను.

నౌ కాళ్ళు గజగతా వణీకిపోయాయి భగవత్పన్నిధానంలో (బహ్మో నందం పొందే వుణ్యముహూర్తాన్న...అబ్బా అంతా సర్వనాశనం ఆయింది కళ్ళు మూసుకుని రాధారమణు ధ్యాన్నిస్తున్నారు, కాని నుశీల కస్ళ్గమ్మాతం జడలల్లుకొనిపోయిన నా జట్టునూ, బాగా ఏళ్ళతరబడి జరిగన నా గడాన్నీ

ల్‌

నా కళ్ళనీ తీక్షణంగా పరిశీలనతో చూడుట గమనించాను

ఆబ్బా: వాశ్శెంత మారిపోయారో: సుశీల కప్పుడే చెంపలు ఎరుపు వటాయి, మనీషి కూడా కాస్త లా వక్కింది. ఆ కళ్ళల్లో మాతం కరుణాభావం "ఇంకా తొణికిసలా డ్తూంది,

పార్వతమ్మగారు పూర్తిగా వంగిపోక పోయినా, ముగ్గుబుట్టలా ళల నెరని,

164 ముఖంటో వార్ధక్యం స్పష్టంగాక నువించేలాగున్నారు. రాఘవయ్యగారూ ఆంతే, రాజ్యం కూడా బాగా మారిపోయింది, లక్మీలో త్మీవమెన మార్పులు నాకు కనుపించాయి. చాలా ఖరీదెన చెనారస్‌ ల్కుచీర, చేతికి బంగారపు వైనుతో రిస్టువాచీ, 'పెవమలకు ఎ(రని రంగూ ఆబ్బా.. .చాలా మారిపోయింది, లక్ష్మీ ముఖంలో ఒక వింత జ్యోతి నాకు క నువించింది, “ఆలా చూడండీ: రాధారమణు*ి విగ్రహం పూలరాతీతో బెక్కబడినా ఎంత కళగా వుందో: అంటూ (స్రక్కనున్న (శ్రీనవాసుకు చూపిసోంది, “బొనాన”. అంటూ లక్ష్మీని తాకుతూ ్రీవివాను రాధారమణుని వైపు చూస్తున్నాడు, ప్పి విధాతాః హే; ఆనంళజగన్నాటకి సూత ధాం? మురాకః” ఆపయత్నంగా నా గొంతులో నుంచి గితఎ వెలువడింది గీతాన్ని పాడ్డూ రాధారనుణుఏ చెప తిరిగాను. సరన్వతి వళ్ళు (పనాదాన్ని పుచి పెడోంది, మరో ఆయిదు నిముషాల్లో నా (పార్ధన పూరైంది వెనక్కి తిరిగిచూశాను, అంతా మాయం, అంకా మిధ్య ఇట్లాగే (ఎపంచంలో ఆందరూ మనల్ని ఏకాకి చేన్‌ వెళ్ళిపోతారు. ఒక్కడ్నే నిలువబడి పోయాను, కణం (కీతం లక్ష్మి (మోగించిన అలయవు ఘంట ఇంకా వూగుతూనే మోగుతోంది. గుండెల్లో చాలా బాలా బరువు అని పంచింది. ఇంక అక్కడ నిలువలేక పోయాను, గికుక్కన నా గదికి వచ్చిం తలుప్పలు దగ్గరగా వేని, చాప మీద కూలబడ్డాను. హృదయంలో రేపఐడిన పాత గాయం ఇంకా ద్విగుణీకృతంగా బాద 'పెద్దూంది రెండు చేతుతోనూ తలస పటుకుని భోరుమవి వాపోయాను.

165

“భగవంతుడా? తండీ? ఏమిటీ అన్యాయం: ఇ-తవరకూ నన్ను రానీ ఈ సాన బెట్టావు ఈ నా ఇరవై ఏళ్ళ కరోర జీవిత తపస్ప్సుకన్నా వా (పాఠ పాపాన్ని కమించవూ?ః నీ సావ్నిధ్యంలో నేను పరిపూర్ణ (బహ్మా నఃదాన్న పొందే ఈ నా చరమ దళలో, మళ్ళీ నన్ను ఆఅభాతంలోకీి కూ. దోళావు; ఏమిటీ విపత్తుః మళ్ళీ నా కళ్ళకు గతాన్ని ఎందుకు చూపించి, విలు వునా కృంగదీశావు । ఏమిటీ దురళ్యాయం 1 నన్నింకా ఎంతకాలం ఈ దుర్భర చుఃధావన స్లలో నుంచుతావు ళఈందడీ 2? ఇంళకన్నా నా (ప్రాణాల్ని ఒక్కిసా) తీర వేయరాదా ?”

కళ్ళను)డి నీరు ఏకధారగా కురుస్తోంది.

ఈ ఫ్నన్సు- క్షీగో

ఇర,వె ఏళ్ళనాటి సిలుపాకటి మసకగా గుర్తు కొచ్చింది,

“మిమ్మల్నే” అంటూ సుశీల ఎదురుగా వచ్చి నిలబడింది,

ఓ? యమధర్మ (పభూ; ఈమె నోటి వెంట నేను ఒక్క మాటకూడా వివా ముందే న్నాపాణాల్ని వీ పాళశంకో చిక్కించుకో'

4 ఏమండీ? నర్సింహం; కక

*ీ ఎవరు?ో

“నేనే సుశీలని గుర్తున్నానా:”

“నేను నర్పింహాన్ని కాదు గోసాయిని”

సుశీల నా కళ్ళలోకి రీక్షణంగా చూచింది,

“మీరు, నర్చింహం...” (శ్రావణ మేఘాల్లాగ ఆమె కన్నీటి జల్లు విప రీశంగా కురు సోంది.

“ఆ నర్పింహం ఇరవయ్యేచ్శనా డే ఆంతర్జాిన మభ్యాడు. ప్రస్తుతం సీ ముందున్నది ఒక గోసాయి మాత్రమే, నన్నలానే పిలివ” = కనోసాల్పూ ** అ.టూ సుశీల చాప మీద కూలబడి పోయింది రోదనతో,

నా కళ్ళనుండి జలవాతాలు పరిగెడుతున్నాయి,

(11

166 “వ, , ,ర్చిం.-.హం చివరకు మీరిలా నర్వనంగవరిత్యాగిగా---” మరో సారి సుశీలగొంతు "ఘొల్లుమంది, “సుశీలా? జరిగిలోయిన నాటకాన్ని తిరిగి చూడలేముకదా £ గతాగ్నె మళ్ళీ నాకు స్పురణకీ తెచ్చి, నమ్నుబాధించకూ శో “మీ గుండెల్ని ఎన్ని బదాఖభాలు తుత్తునియలుచేనినా. .." ర్య ౯౦గావున్నాయి. ., ఆబ్బా! నా నోటంట, +, మిమ్మల్ని గోసాయా... భగవంతుడు లేనే లేడు... అంతా మిథ్యా, =, అంతో కూన్యం.,.. ఆంటూ దుఃఖంతో కమిలి పోయింది, *ళస్సృళ్టీల్రా నేను చేనిన తవ్పువి ఈ ఇకవె సంపశ్పరాల కరోర తపస్సుతో (పక్షెళనం చేసుకున్నాను. ఇహ మళ్ళీ నన్నా రొంపిళోవికి లాగవర్దు” నుళీలా నీకు చెయ్యె శ్రి నమస్కరిస్తాను నన్ను మళ్ళా వెనక్కి బాగ (పయ శ్నించనద్దు” టౌంగురు పోయిన కంరంటోంచి మాటలు భారంగా నచ్చాయి, “నర్పింహూం. = కాదు, =, ,గోసాయీ....మీరు. ,.మీరో”గుండెలు చెరువుళలథయ్యే లాగున అట్లాగే చావ మీద కూలబడీ సుశీల రోదించింంది ఆతి కస్టంప్రన దుఃఖాన్ని ఆప్పకని సుశీల పప్పే మాటలు వింటూ కొయ్య బొమ్మలా నిలబడి పోయాను, శూన్యంలోకి చూస్తూ. నేను మా రూం నుండి వచ్చేసిన నెల తరువాత అందరూ ఖంగారు పర్హారు మా తండి, చిన్నాన్నా విశాఖ వచ్చారు. తనింటికి వాళ్ళని తీసుకొనిచెళ్ళి తందీతో కలని వొళ్ళికీ సుశీల ఛేన్యం చెప్పింది. చూరొోక రెండు నంవత్సరాలకు ఢిల్లీలోని ఒక ఇంజసీరు గారితో సుశీలకు వివాహం అయింది. మరుదటి సంవత్సరం మరజళయ్య పైనవుండి, మృత్యం జయరావుగారు తన పీలునామాలో మాళండిపేింట కొన్ని వేల రూపాయల్ని ఇచ్చేటట్లు (వ్రాశారు, నుళశీల భర్తతోసహా మా వూరుటెళ్ళి మా శల్లిదం్యడుల కా సొమ్మువనీ నలవంళతం పెట్టి ఇచ్చింది, ఒక పదేళ్ళ (కిశంనా చెళ్లళ్ళకూ తనమ్ముడీకీ పెళ్ళిళ్ళు జరిగి పోయాయి, తమ్ముడు మా తల్లిడర్శర్రుల్ని శస వద్దనే వుంచుకొని నీలగిరిలో కాఫీ బోడ్డు మేనేజురుగా వున్నాట్ల.

67 సుశీల ఇంకా చెప్పుకుని పోతోంది. నేను విశాఖ నుంచి వచ్చేనిన తరువాత లద్మీతో పరిచయం చేసుకుంది నుశీల, (5 మంగా వారిరువుని కుటుంబాలకీ చాలా మైతతి చేకూరింది వాళ్ళందరూ కలని ఉత్తర దేశయ్యాశల్ని చేస్తూ ఆన్గోనెలల్బా, లమ్మీ “పెళ్ళి...” “క స్పృర్టీల్రా*ో ఆంటూ గొంతు కున్నంళ వరకూ అరచఛాను, ోస్పృళ్థిల్రా, ఆ సేరెత్తకు ఆ శబ్దం నా గుండెల్లో మళ్ళా వెయ్యి అగ్ని శల రాల్ని (దిద్రలు చేస్తూంది సుశీలా? ఆ మాటె త్తకు. మళ్ళీ ఆభాతంలోకి పడి పోతాను.” అన్నాను ఆ వేశంతో. హైన్హ్హు , ,గోసాయీ। నువ్వన్నది నిజం నేనంతా తెలును కున్నాను ” జోస్ప్పర్టీల్రా ] నాకొక్క సహాయం చెయ్య గలవా? “చెప్పు. . గోసాయీ; అవిధంగానెనా ఈ నా సంక్షుభిత హృదయానికి కాస్తంత ఓదార్చు కలుగ జయ్యి” “సుశీలా: నా మీవ నీకేమాతమైన అభిమానము వుంచే నన్ను లక్ష్మీకి గుర్తు చెయ్యద్దు. [పపంచం తల్లి,కిందులైనా నరే నా ఉనికిని చూచాయగా నెనా అక్నికి తెలుపవదుొ చెల (్‌ఖ “గోసాయి? అన్యాయం ' ఏమిటీ... విధం+శా సీ గుండెల పాషాజణ:గా మారాయి దుర్చ్శరం గోసాయీ:..లో సుశీం గొంకు వణికిపోతోంది. “స్పృశీలా: నాయీ ఆఖరి కోరికను మన్నించవూ?” “నో సా, యాః, ఇదొక్కటీ శస్పించి...నా 1(వాణాన్నెనా ఇన్న మంపే” “సుశీలా; బహుశా ఇంకా మళ్ళీ మనం కలుసుకునేది లేదు, కాని ఈ అభరు నావైనా నామాట మన్నించవూ?” ఒక దిర్హమైన నిట్టూర్చుని విడుస్తూ ఆసా ర్యూ? నీమాట దాబను” అంది, సుశీల.

106 “*స్పశీలాా బహుశా రేపటి సూవ్యోదయంతో నేను ఇక్కరడ్నించి వెళి పోతాను? ర్స శృ గోసాయీ నువ్వు మాతో రావాలి, తప్పదు, మా ఇంట్లో కొన్నాళ్ళ పాటెనా వుండాలి.” “క్షమించు సుశీలా; అలా వచ్చే పరిస్టితి నుండి చాలా చదూగానికి జరిగి పోయాను, నన్ను యింక బలవంత పెట్టవద్దు.” “పోనీ గోసాయీః నీ అ(డివైసా ఇన్తే...” నుశీల గొంతు రుద్దమైంది. ఆ బాంధవ్యాలన్నీ తెగిపోయి చాలా కాలమైంది. సుశీలా, ఈ నా పరి [వాజక యౌాతలో నేనెక్క డెక్కుడ వుండేది ఇహ నాకే తెలియదు” ఆనోసా య! మీకు ఆందరూ వున్నా-ామీరు ఎవ్వరికీ కొకుండా...” వల వల ఏడ్చింది “స్పశీలా ,... భొతిక బాంధవ్యాలనన్నీ మిథ్యారూపాబగా గుర్తెరిగి చాలా నాళ్ళ్గయింది,. [పస్తుళం నేనొక ఏకాకీినే. గతజలనతుబంధన౦ చెయ్య [వయత్నించకు సుశీలాఃో “చూడండి? భోజనాలకి వేళ అయింది, సుశీలా! నీకోసం మీ వాళ్ళందరూ చూసున్నారు. రండి" అంటూ సరస్వతి లోనికి వచ్చింధి, ొౌంగుతో కన్నీళ్లు తుడుచుకుంటూ “వసాను. ..గోసాయీ.ో ఆంది సుశీల, “సుశీలా? నీ వాగ్తానాన్ని మరచిపోకం. ఈజన్మ లో మనం తిరిగి క లియలేము, ధగవంతుడు మిమ్మల్నందర్నీ రక్షించు గాక” దుఃఖంతో నా గెంతు పూడి రోయిం౦ది. “వసాను. . .నర్సింహం. . .కాదు. *..గోసాయీ?” ఆంటూ దైన్యంగా సుశీల సరస్వతి కలని వెళ్ళిపోయారు. అతి సుశీల వెళ్లిన తరువాత నా గుండెలు కాస్త కుదుట బడ్డాయి. సరస్వతి వళ్ళా లోనికి వచ్చేసరికి నా చేతి సంచిలో బట్టలు సర్దు కుంటుంన్నాను,

సధ “నాను రూ! ఏమిటి: *” “వయాణనికి సన్నాహం."

ఎందా కో ?” అ ప్రాకి (పస్తావావికి గమ్యం ఒక్క టే 55 “గోసాొ యా?” ఆప్పటికే వైెషష స్యతంలో వి-దు భోజనాలు మొదలెట్టారు “సరన్వలీ? (పస్తుతం బరి కాశమూనికి చెళ్ళు దలచు కన్నాను. అక్క. డ్నుంచి ఎక్కడికీ వెళనో చెప్పలేను సో పలల, మరొకసారి వళ్లదువుగాని. “లేదు సరన్వకీః తెల్లవారుడూమునే ఒయతల్లే రాలి.” “నస ఖ్ప్ప్టూ! నా మాట విను, మరఠరొళనాడి వెళ్లుదువుగాని కొన్నాళ్ళ పాటింకా ఇక్కడే వుండాలి" “జిగి ఆసంభవం సరన్వతీ: ఉక్కుడ నా పని ఐపోయింది, నేను ఇక్కడ చేసే పనేమీ బేదింక నన్ను అప్పు చేయకావికీ [సయత్నిందకు,” ళగోసో యూ। (పయాణం తప్పదంటావా?ో “"తస్పదు 3% “బ్బ శ్రే స్లోనీ నేను కూడా నీతో వసాను” “వద్దు నరన్వతీ నా మాటివిను కొంళ కాలం వరకూ నువ్విక్కదే వుండ్‌ సీ హృదయంలోని గాయాన్ని మాన్చుకోవాల్సిోో “అదెలా సాధ్యం అవుతుంది గోసాయి? నా (ఒతుక్కి దై ర్యాన్నిచ్చే సంజీవి నన్ను విడిచి దూరంగా వెళ్ళిపోతుంటే దైన్యం కాక మిగిలేదేమిటో ““పర్రస్వతీ। (థమ పడు తున్నావు కాని నేను వెళ్ళిన తర్వాత కొద్ది రోజుల్లోనే సీ పూహ మిధ్యయన్న సత్యాన్ని గుర్తిసావు

7/0 కర్చి్యంగానా గోసాయీ:?"" “*తికరణ కుద్దిగా చెప్పుతున్నాను సరన్వతీ; నా మాటల్ని విశ్వ నీంచ లేవా" ర్చి స్రే వెళ్ల గోసాయీ!ః కొని నా ఒక చిన్న కోరిక. ఈ కా స్తంత వ్యవధి లోనూ నన్ను నా చాత నై నంథళ వరకు నీకు నేప చెయ్యనియ్యి” “నరన్వతీ? న్వాయీ చరమాంకంలో నేవ చే న్తే మటుకు సీకు కలిగే లాభం అంటూ ఏమీలేదు” “లాభ నష్టాలతో నాకు పనిలేదు, గోసాయి; కాలకూటవిషాన్ని కంఠం లోనే దాచుకుని నిర్మలంగా వు-డే ఈశ్వరుని దివ్య స్వరూపాన్ని నేను సరిగా ఆర్జం చేనుకొనక పోయినా. కారు చిచ్చుల్ని సజీవంగానే కడు ప్పలో పెట్టుకొని వర్యలిగా చిరునవ్వుతో నిలబడే నిన్ను ఓక 'దేవతలాగా [తి కున్నన్నాళ్ళూ గుర్తుంచుకుంటాను శి 'ర0డు నిముషాలు నిళ్శబ్దంతో గడీచాయి. అనోసాయీ | పసానుండు” అంటూ వెళ్ళిపోయింది. మరో పావుగంట కల్లా ఒక వళ్ళింలో కొన్ని రొశ్తైలు, పాలు, కొన్ని (దాకవళ్ళూ తీసుకునివచ్చి నా ముందుంచింది. తలుపు లోవల గడియవేని వస్తూ, “కూర్చో గోసాయీ : ఈ ఓఒక్క_నారి సాయీ ఆధిక్యాన్ని స్వీ రించు'' ఆంటూ కూజాలోని నీళ్ళు గ్లాసులో పోళి నా ముందు తెచ్చి పెట్టింది. “సరస్వశీ: నీకు అనవసరంగా (శమ. ఆంతే” “ఆట్లా ఆనకు గోసాయీ! ఈ నా ఒక్క కోరికనూ మన్నించాలి'' ఆంటూ నా చాప ఎదురుగా కూర్చుంది. “గోసాయీ? వెనుక నన్నాక పశ్న వేశావు గుర్తుందా?” నేను రొరై. తింటూంటే అడిగింది సరన్వతి జ సా"రీవ్స్‌ ఆంత గుర్తులేదు సరస్వతీ” స్టోన్స్‌ నేన్సు గుర్తు చేయనా?" కోరా ( చెప్పు”

కక! “*ముందునువ్వు తి.టూండు చెపాన” అంటూ విసనకరతో నెమ్మదిగా విసుగు తూంది “*న వ్వ్చొక్‌ రోజున వస్తుం పే నేను కూగా సస్తున్నాను సీకు గుర్తుందా?” ఆది, క్స్‌ 5 తూహలంగా, “ఒహోః అవును గుర్తు కొచ్చింది చెచ్సు" “ఆఫ్సీ ఆహార వియవా ల్లో నాకు వంతె.త వరకో అడిగావు, బొనా?ః” “ట్ర వృనపవున్తు జ్ఞ వికొచ్చింది.” “మళ్ళీ అ (పశ్నని వేయ గలవా?ొ “సరిగ్గా ఆ (వళ్నవని వేయలేను కొవి నీ సమాధానమేమిటో వినాలని నాకు చాలా త తూహలంగా వుంది” “అదేమిటి గోసాయీ! ఆసలు నువ్వేమీ తినటం లేదు.” “తింటున్నాను సరన్వతీ? మరి నీ సమాధానం చెన్పలీదింకా:” “నువ్వు వెళ్ళే సమయంలో చెప్పుతాను. ఆంత వరకూ కస్త ఓసిక పట్టు జప్తరేకాని సరస్వతీ! తలుపులు లోపల గడియ వేళావు।; ఎవరెనా ఏమన్నా అనుకుంపే!: ఆమె ఇదివరలో నన్నన్న మాటొళటి గుర్తుకు తెచ్చుకొని అన్నాను.” “*ఆ అవధుల్ని దాటి చాలా కొలమైంది గోసాయీఃో అంటూ మందహానం చేసేంది, నేను తినడం పూర్తిఆ యింది, కొసి పళ్ళెంలో ఇఎకా నగం ఆ ప్రే వుండీ పోయింది. న్యాక్‌ సా లా? నువ్వు వెళ్ళి గుకువుగారిపద్ద సీ(ప్రయాణానికి అనుజ్ఞ తీసుకురా” సరేనని బయటకు వచ్చాను, మళ్ళీ సరస్వతి తల ప్పృలు లోవల గడియ పెట్టుకుంది. నేను మా గురుపువద్ద ఓ ఆరగంట నేవు తర్జన ఖర్ణనలు జరివి అతి కష్టం “పెన నా పయాణనికీ అనుజ్ఞ పుచ్చుకున్నానుః నాకు కావలసిన పెకాన్నిస్తూ “నాయనా! నర్చింహం ;: మానవత్వాన్ని చాలావరకు ఆవగాహానం

క్‌ | [గహ చేసుకున్నావు ధన్య జీవివి, వెళ్ళిరా. (వపంచులో నిన్ను వంచించే వస్తు వేదీలేదు” అని నన్ను దీవించారు. తిరిగి నా గదికి వచ్చేనరికల్లా సరస్వతి ఒక రెండు మూటల్ని కట్టూంది “సరస్వతీ +? ఏమిటవి” ఉప్ప లేదు గోసాయీ: రేఫు నీ తిండీ తిప్పల్ని గురించి ఎవర్నడుగుతారు చెప్పు ఎవర్నీ నోరు తెరచి ఏమీ అడగవి అటూ చావ మీద కూర్చొని మూటల్ని కట్టడం పూర్తి చేనీంది నిజానికి వాలోని కరుణా భావం ఒక్కసారి పొంగి పోయింది సరస్వతీ ః నజింగా నీవేకాని నాకొక ఇరవై ఏళ్ళ షకితం తట స్పపడి వుంకే అన్న భావన మనసులో ఏ మూలో ఒక్కసారి తళుక్కుమంది “*పర్రస్వతీ నిజానికి స్రీ మూరి వట్ల నా కింళత వరకూ ఏమంత వాచ్చు అభ్నిపాయం లేదుగాని ఈ శక్రణంనుంచి స్తీ జాతికొక పవ్మిత స్థానాన్ని మన సులో ఇప్వడావికి (సయత్నం చేస్తాను.” “గోసాయీః నువ్వు నాకింకొక చిన్న ఉపకారం చెయ్యాలొ ఆంటూ మూటల్ని ఓ మూల 'పెట్టిందిం 14బ్చెప్పుసరన్వతీ” అన్నాను, డబ్బు లెట్టవేసుకుంటూ, 4“ ఇక్క_ణ్ణంచి వెళ్ళిపోయిన తరువాత నేను గుర్తుంటానా గోసొయీ 1” ఆశగా నా కళ్ళలోకి జాలిగా చూసింది. *న్చేన్స మరచిపోతా ననుకుంటున్నావా సరస్వతీ *ో “కాద్దు గోసాయీ ! [,పయాణం చేస్తున్నంత సేపూ ఎంతో మందితో మనకు స్నేహం కలుగుకుంది, కౌని మన గమ్యం చేరుకున్న తరువాక వాళ్ళవరూ మనకు గురుండరు" “సరస్వతీ: మాశవ జీవితంలోని బిపూర్వ సత్యమే ఇది.” “న్సుర్రి నే నొక రైఅబర్స్‌ల (వక్కనున్న ఒక దృళ్యాన్నేనా గోసాయి “సరస్వతీ£ అట్లాగవి నేను భావించను, బహుశా నా చరంమాంకంలోని తుది కణాల్లో కొన్నింటిని మాళతం నిన్ను గుర్తుకు తెచ్చుకునేందుకు వ్యయం

1/6

చేసాను, మరో జన్మలోనైనా నీకు మేలు కలుగ జేయమని భగవంతుడ్ని మశనారా (ప్రార్టిసాను. సరస్వతీ ః ఇది మాతం నిజం” *నోసాయీ[! సీ వేదాంళంలోని మూలాన్ని (గహించే గ్త్‌ నాలో లేదు. నువ్వు వెళ్ళిపోతుం పే నా మనసు విఠల మొతుంద్హి” ఛరువాత నా ఆరోగ్య విషయంలో నే నెంళ [(శద్ద నహించాల్చించీ, నా తిండి ఓట్టల విషయంలో నే నెంకెంత జాగ త్తగా వుం2ల్సిందీ ఆంతా చెప్పుకొని పోతుంది జనోేనా యూ (కొ తవ దెళానికీ వెళ్ళుతు వ్నావు నీ వంటి విషనుంలో చాలా జాగ త, ఆక రైడ్‌ బాగా మంచూ చలీ వుంటుందంటారు, గోసాయీ నువ్వు నీ ఆరోగ్యనిషయంలో ఆ, శద్ద చేయకు” ఇంకా చెప్పుకొని పోతూంది ఆమె చెపూవుఎసే నేను “ఊ”ొ కోటూన్నానే కాని మనసు మరోక పదివైళ్ళ దూరానికి పరిగె త్రిందె, 'దశగురించో ఆలోచిస్తున్నాను

కొంత నేపయింది,

“*గోసాయీ 1 నేసహాూ వెళ్తాను మృ్ఫు తెల్లవారు రూమువన లేస్యత్రానుచే, ఇహ నిదపో, మళ్ళా శేపు _పయాణంలో అసలు కంటికి కునుకే వుండదు” ఆ టూ సరస్వతి వెళ్ళిపోయింది

నశ

కక

గేనాయీ ; తొలికోడి చూసిందో”

సర న్వతి పిలపుత" మేలుకున్నాను.

నేవీ ఓఒద్ద1ంగా ఒళ్ళు విరుచుకొని, కిటికీలోంచి చూళాను,

“సరగ్వతీ జయట ఇంకా వెన్నెలగావుంగ; ఇంకా తెల్లవార లేడను కుంటాను,”

=లేద్సు గోనాయీ |; శర్ణదాాతుషృగా, జదీ కొక శరల్వార్సిమ వెగ్నెల నేం జుక గ్రావొడిలనా ఇకా వుంటు9దిం నువ్వు వెళ్ళి కొలకృత్యాల్నితీర్భ* క నేను థధంతధావనం చేసుకుని వచా?ను,

క. “గొసాయీ । ముందిది స్వీకరించో ఆంటూ వెండిగ్గాసు నొకటి నా ముం దుంచింది. పొగలు వస్తున్న సాలు చూడగానే నాకు ఆశ్చర్య వేనీంది “వరస్వతీ ఇంత తెల్లవారు రూమున ఇ వెక్కడివి?” “రాతి నీకోసం దాచి పెట్టాను గోసాయీ*” హృదయ వీణ తింతృలన్నీ ఒక్క నారి కంపించాయి? (పవంచంలో ఆస్యా యత కోసం మనం వెతుక్కుంటూ వెళ్ళ ఎక్కూడా కనిపించదు కొని, కౌస్త ఉ్యగత్తగా చూ న్తేమనల్ని సాదరంగా అభిమానించే హృదయం ఒక్కటైనా ఉన్నట్లు గుర్రించగలుగుతాము, థా ళగ్లాసులు తిరిగి సరన్వతి చేతికిచ్చాను, “సరవ్వతీ 1 నేను స్నానంచేని వసాను,” “వదు గోసాయీ ? అసటబే చలిరోజులు అందులోనూ ఇంత తెల్లవారు యూమున స్నానం చేస్తే జలుబు చేస్తుంది.” “సరవ్వతీ నా శరీరమంత దుర్భలమైంది కౌదు. రైలు [1పయణంలో మరీ చికాకు పెట్తుంది లేకపో తే.” న్నానింవేనీ వవ్చేలోగా నరన్వతి నా గదినుండి ఇపళతలికి నస్తూ “బట్టలు మార్చుకో గోసాయీ నేను మళ్లీవస్టానో ఆంటూ వెళ్ళిపొయింది. బట్టలు మార్చుకొని, నా వక్కచుట్టలో మిగిలిన బట్టల్ని క బ్రైళాను* ఒక చేతి నంచీ ఒకపక్కచుట్ట మ్మాతమే నా సామానులు, జనపాల ।; సామానులు సర్దుకున్నావా?” ౫ ఆ్ర( “ఐ తే నడు రాధారమణకి నమస్కరించి వద్దువుగాని” ఇద్దరం బయలుదేరి రాధారమణునకి మందిరంలోనికి వెళ్ళాము. సరస్వతి ఆంతకు ముందే రాధారమణుని ముందు జ్యోతిని వెలిగించివుంది, భగవంతుని ముందు నిలబడ్డాము, అఖండ జ్యోతి వెబగుతూంది, “*గోసాయీ । ఒక్కసారి జయదేవ గీళాన్ని పొడవూ” హః ముకందా; హీ వానుదేవా |

మ/ర5 గొల తెర్తాను, పాటపాడు డున్నంత సేపూ, సరస్వతి క స్నీటివాన జోరుగా కురిసిండి. ఆచేతనంగా నిలబడి నా గానవహినిలో లీనమైన సరసత్వికి చెక్కిళ్ళపై నుండి నేలమీదకు జారుతున్న కన్నీటి వవాహాలు గుర్తుకు రాలేదు, పాట పూర్తయింది. హారతినచ్చి పళ్ళాన్ని నాముందుకు తెచ్చింది, హారతిని కనులకద్దుకుంటూం టే, జనోసాయు | రాధారవణు'?కి నాగురించి చెప్పవలనిండేమిటో ఇప్పుడే నాముందే చెప్ప అంది, దీర్షమైన నిటూర్చు విడిచాను, ర్స్‌ | వీధాతొ ; నా ఈ జీవితానికి నువ్వుచేసిన అన్యాయాన్ని సహిసానే కాని, నిన్ను పల్లెత్తుమాట అనను, ఈ నా ఇరవైెఏళ్ళ కరోర _ఐహ్మచర్య తపన్సే గొన్‌, [తిక రణకుద్ది గా నాచేత నువ్వు చేయించి ఉంపే, ఆ తసోఫలాన్ని పూర్చిగా సరస్వతికి వచ్చే జన్మలోనైైనా ఈ జీవతంలో ఆమెకు సంభవించిన లాంటి దుర్దక వాటిల్లేలాగ గెయవద్దన్ని (తికరణశుద్ధిగా నిన్ను (ార్టిస్తూ ధారపోస్తున్నాను.” 'పెవదమలు మాటల్ని విడిచాయికాని, గుండె లొక్క_సారి వణికాయి. జోడిఎ చిన చేతులలాగే వుండిపోయాయి రాధారమణుశి దరహాసరేఖ నా ఆర్హ నిమీలిత న్నేతాల్లోంచి సూటిగా దూసు కుని మన:సులో హత్తుకువి పోయింది. నా 60డు వాదల'పె శిరస్సు నానించి, తసోస్తంల్ట్టా 1 ధన్యురాల్ని” అంటూ సరస్వతి మోకరిల్లి ది, “సరస్వతీ ; భగపంతుడు నీకు మేలు చేయుగాక “జన్మ ధన్యత గాంచింది గోసాయి : తేలికపడిన హృదయం నిట్టూర్చింది. తిరిగి నాగదికి వచ్చేశాను చేతికంచివి పట్టుకొని పళ్కచుట్టను ఎత్తటోతు న్నాను “వద్దు గోసాయీ గేటుదాకా నన్ను పట్టుకోనియ్యి” అంటూ పక్కచుక్టని పట్టుకుని బయటకు నడచింది, వేగుచుక్క ఇంకా తూర్పునొనటన వెలుగుతుంది

= గేటువద్దనన్న పారిజాత చెట్టు వద్దకు వచ్చాము, నరస్వతి చేతిమండి వక్క చుట్టని తీసుకన్నాను, అస్పుడే నటులు మేలుకొంటున్నాయి. . ॥| ఒక్కసారి వెనక్కి తిరిగి చూశాను, ఏతావు నా కిన్నేళ్ళబట్టి హృదయానికి ష్‌ . "కాస్త కాంతివచ్చిందో, ఏతావులో మరొక బాధామయ జీవితో నాకు వరిజయం ప = ఏర్పడిందో, ఏ్యవదేశములో నాకు న్నేహము, వాత్సల్యము, మానవత్వమూ |. ॥ . లభించిందో ఇహ ఆ తావునీ ఆ న్నేహితులనీ, నరస్వతినీ, ఇహ శాశ్వతంగా __ వదలి వెళుతున్న౦దుకు చాలా దుఃఖం అనిపించింది. వెళ్ళక త వృ దు, కు న పరమేశ్వరుని ఆజ్ఞ? స . . “ఇంక నేను వెళతామ నెలవియ్యి సరస్వతీ” చెమ్మగిల్లిన కళ్ళను తుడుచు. జ్జ ... ఆంళవరకు పారిజాత కొమ్మని పట్టుకొని నిలబడ్డ సరన్వతి కట్టలు తెచు = “కుని వచ్చేదుఃఖాన్ని ఆపుచేసుకొలేక, చీరకొంగుని నోటికడ్డం పెట్టుకుంది. | “నాకు శెలవిన్సించు నరన్వతీ[? . . “వె...ళ్ళి--రా...గో...సాయీ 1” దూరాన ఏదో చెట్టుకొమ్మ మీది ఈత :. నుండి కాళొకటి అరుస్తూంది. - ( న్‌్‌ _ చోభగవంకుడు నీకు మేలు కలుగ వేయుగాక,” ఎ లో “ఇహ శాశ్వతంగా. ..శెలవు.... సరన్వతీ ... శెలవు...” దూరాన్న .. _ చం,దుడు మాయమౌతున్నాడు, ఆ అఖరి వెన్నెల్లో నా పాంకోళ్ళ శబ్దం . '_ ళూర్చు వైపుకి వెళ్ళిపోయింది. న " = ఆ తరువాత ఎవరేమైంది నేను చెవ్పదలచుకోలేదు. నన్ను గురించినాకే. ”. . దుఃఖం వసూంటుంది .. , బహుకా (వ్రసంచంలో నాలాంటి దుర్భలమన స్తత్వముగల వారెందరోవుడ ల వచ్చును. కాదనను, అట్టి వాళ 7 'బీవిత్తాలు స్వయంకృతంగానే సమనీ. ఫాల , ఐచోరి హారం న్ధతోస్టనెళం మాతంమీరు కలునుకేక్టడంళి0టూ 2 న ” తటస్సి స్తే ఆతనిక్తికొస్త; టై ర్యాన్నివ్వండి-..బతకడానికి--అడే,నదివేలు. ల ము