Telugu జ్ఞాన ప్రసూన_యామిజాల పద్మనాభస్వామి_ - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki
- అలు స ల 4 మం *న్త 2 -ా 7 వ ంభాాలణవ 1 వ. అ న ప న ల
శ్‌ + శా జ వ వ టం స్త్రేట్టపేం చలే | . [ స ౨ లగే! కషం భ్‌.
శ "తి " . న నే ల + వ ల నాం ల్‌ న్‌ ల లప సువ టా సు. - (| "శ్వ... ' ఈ- “కశ + వ కా గ్‌ న క క స్య 4 హె ఇ ఉత న ఉత. (ఆ “ న న స న స అ న టిం నో వ | / క! వాయు ల ॥ వ ల్‌ వలో ఇ జ ఫం వ
క ట్‌ కవనం వలలు 2 | ఈ - న నే ఎ కాం శవ స శని వ్ర నా వా. శక్తి శ టం 14 = కా “అ. సల జం. ॥ మ / | “ఫ్‌ గ్ర ప్రీ “క. అ అప శ్‌ వ్శి లొ షి దానా త ఇ కష. ! శ య ప కం స వ - | శి. 7 టా వు న జూ ద లో మ. ఉక బం. సమా ల | వ్‌ టీ? న్‌ యర ఓ య ఇ ఆ ఖా ళ్‌ “= ్‌ లు ఓ లోగ సల్ల ఇ గ్‌ య - యం ౫ కహ వ య ర్‌ యూ వం లై చ శ వ పే వ. కా కె లల? నై ను. య; న టా ఒం శం క ల జ ళా అపా ఇ, . ల _ వ న్న క్‌ న్నా గ్జం న! అంచి. అజా గానక రా 1 | శా ఎ చః బ్‌ న! గ _ లా ్‌ అ (నా. వాయాపే ఈ నో | ః॥ చ ॥ వ [్‌ శ " మే ల క్‌ న క తు -ఫోట. ము వైటు ల్‌ సం శ వక్ష మత ఠి సై | ట్‌ మై పో + _ బా అజ జ య చి. న న ఆ ఉట సా ను 1 స ని సే “3 శే వ; వ లట. / * ల క న్నీ ప్‌
న్డ్‌ నై ఛే మే [ య శే స్ట ఇ లా | దాన్‌ న న వ్‌ జై క నన శే .. హా జ న
ద్‌ అటే న నన్‌ టు. - నా టం టా షు. 2.2 వంచ గ్‌ (| 1 లు. ఎంటి మై య తా
ప్ర అ జ స్త " బత్తి ము భలె షు. శ తయతర నక. 1 జే. | క. అన టో ల; వ లిం.
ల్‌ో త క భీ యా శా + న్‌ నాం. " ల ఇ / ॥ ॥ జ సూర టి క స న శ జ
వ. “+ తి 1 వం ఫై వ నాభ. వాతి?! జ వ... ఇ. అ నే ॥ వా 1 శ న | / ్‌ో లై వం ఇ తలా - వె | లల. ల్‌ మ వ
జ. క చ జ |. చుఛచతని గ ల మ వక్‌” “ త. వా కశ ౫ జ చే క యే న హాం త వ క శ ల
|] _ వో | వ లా శైసలి హం స ఆ! కనన ॥ క్షే ర ల్‌ (1. నా చక టక. శా క " ణ్‌ క. ॥ గ గలను “ | వే కా _ _ _ మా
ఫా కా ని ప శీ కన! శాత తే మానే క్‌ వర క ౨ శ తు య న వ
క. (త ఆచ ఇ టో లో క న్య. కలా న వ? వ ల క న న వ. ॥ స ల వ శ | ల లా ' ల్లు కె
_ క్‌ న్‌ ల డ్‌ వద? క మ; ం, వ. అ 1 చక వ న. క్‌ _ - ళ్‌ లో - ను. . అయ న పా సు మమా అనా కా నా. =... ళీ . సం = వ త టూ ” క్‌ లం , - ఎ ల న వక్‌ వ ల 2 మకు. క జ ఇ - అవ హ్హ ॥ వ నం అ శ క్ట క ౫. ఓ ౯ ళీ క 1 ఘా న ౨. ఇ స్తా యా “ - న్‌ ే సై 4కే . ” మె ణు క - వ క్ష క ల ఆలో చ అ “ప అలు వెళు రం. నా శల. హూ ఎక్‌. న? [= శే సం చ్లా / “కష్ట క్‌ . = 1 వ.
-
-
- మే శన హా. న వో జ క ౨. త్తు: ౨ ఖా క ఇ న [౫ - (ఫు నం?” వన్‌ జీ? టే క క న - ఎకో న్‌ ల
-
- ౯ జ లో య్‌ ” రా £్‌ న 1 ష్‌ గ ( ” 1 వై -ా
- ' క కం శ. . తేన. - - - జ . రై న =. టి. జో
ప - వ నాకీ క్ష్‌ 1 జై స జం అనా జ. - " వయ నా న .. ఓ న
న | మకీ ' వట... /. - శ ౬ శల శ స కా ఇ. క చీ ఇ * ॥
ఎ - ళు టు జ్‌ సజనైర ం అ . న్‌ వ _ లు క్షా ల జమ - జ జ ఆట మ్‌ ర్‌ శ్‌ ళీ య య యి! శా _ జ | ౨ య ॥ = బీ టు | మ్‌ ,* జ మా ల. టం లి . వ కని. స ల వం ద స [శ క ట్‌ | | = ల క్‌ వ ం క క వ. ఇ కలా ౯ శీ - శై: జూ ॥ ల్‌ లా వశ తి 1 శ జూ - ఇ 1 | ఆ ఆ గ్గ ఇం ళు క. లవ షల్‌ సత్తా. . 2 వ న ల జై. శి ఎలు పే శ నో న. " . వ్వ న = ల ఆ న. అ" - లంతా 7 ఇ బాగ న. ల వ లా న - “7 జో ఫి న ళ్‌ వళ వవ ల ం వ ్‌ _ ణ్‌ కా ల _ , | భ్‌ ఆ , | | నా "ఇ వ్‌ టం ల గ్‌ వ లవ్‌ అ . క్త _ . . స ౩ ఇ ॥ వై ॥ " ఇ." లిదా ఠి షి . న. | ను టి _ _ లా మ! | జ ఇ కా నశ , _ ఆర జ ళో శ లా నమో జ్‌ లే | ఆ ఇ ల ఆ జు య వాళ్ళా 2 అ ం- | క
- వ (| . . టూ గా జు" నటి + 1, క | , | _ ఓ హొ వ్‌ ॥ . జ శ్త్త్శ _ ల శ ళో వు జ స్‌ / - - "న ॥ ఎం చ ం ఇ.” ఎ చిని వా సప లె =. _ న. |. . ం. |. న న ॥ జటా జల్ల + లం _ = 14 , శ భట = వ నవస ల ణూ " ॥ న ఉన్ని ఎ ఒఅ శానా - | ళ్‌ జ చే క న... న్య ఎస్‌ 7 క క. (. 2 గ మ కా క ' న ఇ = నై బీ =. ర య వి త్‌ .. థల = ం, ఆ నా -. న - - భ్‌ ఎ క _ త & క 4 అట్‌ జ్‌ _ య శకం” శ క స. (న య, శి క న. శ గ న్‌ క జీ ఐన టట 4 శ న్‌ ఎ శాం ఎఖ స్ట [( ఎ చ మ్‌' ఆ , పం వే” లక్‌ _ తమో యే 1 + గా _ అ య క ॥ - స్య డై నై . వ శ | క _ ఆ శ ల స ల వా లు ॥ క ఇ (| ఇ 2న శ నా త ఖ్‌ క్‌ స ఇ అ. శీ భక స ఇ = తా -. క. - కనే = న జ జ న మే పె య కన క క గ్‌ ॥ _ ॥ నా కంటి వ. . జ చా / టా న శ అ _ లు! చ శ్రే ట్‌ ఇక్‌ క అ 7 ట్లు న్‌ జ న్‌ | | క్‌ క. శి అతి దాత? ఆ” వ. వా శు ఇ అలి న్‌ ల అలాల “ ఇ వ్‌ |. కం, ఎ ॥ | టు ల క. టె - ॥ ॥ డ్‌ ల్వాం*ి ఆ న వ. శ కి - | _ | జి ళు! | ఇ. ఇ ్‌ ప చో క జ శ లా త నా వం లొ జు - శ ? శా య _ _ న్‌ యై చా _ న - న - ళ్‌ క శ . జ నా జ వ 1 న్‌ ఆ , ఇ చ వ. సి - తి క న న అన, ॥ ” టీ కా త్‌ హాం రాల మ్‌ - క లాం | లగి ళ్‌ వ! న క ను శ ఆం ఈ సగ శి సై " చ క న టు రర మా. "వ న జలా మ 4 గా శ రై ఈ కి" మంటల తీరా" [ క వట వలా ఇ. - చం కి వ నీ ప కటు ఇ న న _ ( త నం క! త జ = శ ఖీ | వు ల ల క! కనే స స్‌ ళం నూ వప్రఎక్న్యాన వహ. ” జ ఓ - న య పం వవ గా షః ” ఇ ఇ ॥ అ స క. జజ త _ 4. టు త్న టై స - క క్‌ఒ జ కవ న = "తి, లత | శ = కు లత జ యు న జ శా య ఆ లాం క 1 తే శ ద్‌ కీలకం ఎ ఆట్టైాణు అ ఎనో త “జ్‌ (9 = ళీ చే తజ 4 స్‌ు స చ యం. న్‌ టం త. ళ్‌ క ఈ ౯ త కా. ల నా ఆలభిళై క మళ న స ॥ ఎ ఈశ ౯ " " లా వి క్ష. మే ర |. న _ ” ర త్తే ము నై వా ॥ శ. యా. య వ మ రం మ త మా గన హా క్‌ తక్‌ ళ్‌ ల . 1 / " గ; [క] ఫె ” ॥ న సళ శ కొ వల. 7 వ డా కు న ఎకో ఇ న్యు. పే ఫు 1 జుం (| _ - క ౨ - పి జా న న కంత టీ! గ కా శి "అ ఇ “శి లం చౌ స + కి న 1 (క ల ఎ = +ాావ ల వ త" ఇ సే క క. ం ళ్‌ అ - టల క. ట్‌ జౌ రా. గ - ణి శాళ్ళ న ం యా ము " జ య ౯ కా శతి క ఇల ళ్‌ ॥ ల ళ్‌ క . క + చ లంత. స్టా. లః ఇత + చా వి, ల క్‌ యా వ్‌ _ లా న్‌ పి ఎం లం అరం క చ ఇం న స _ లా వ త స్తన తాత త). ఠి! విమ = ల నవస గీ థి “తే ఎ ఆ ల! ౩ ల్‌ వ న శ ల నః వే న క శస అక | = [షి జు చల్ల _ స ష్‌! లాం "స్స ఫా వ... కన స సాం త్త 1 శన వి జ లా స్టే వ చ సు. ఇ ఫై ల్‌ క "అక్కి క 4 వ జా. _ మా + | అ స 4 పల తీ “త్ల + శా” చ న్న వో వ స్తన. క. ఓ న య | ః ప ల శ ్‌ |; “ ఓ (4. లో క! జల్లు | న్‌ న్న కా ల ఫస వా. 7 రయ. నన తిం కొ
నా జ య సట ద్ని . - 7 వ మ్య క స నన నా యక్‌ ్ట్‌ శ
లె - ా శి న = ర ాాకా - స తస క్ల - వ ఖ్‌ = న ఫ్‌
వ " = స లా . ఆ ల్‌ 1 లా నే *శ్సీ టం చే ఫు నలా 7 వక్ష. వ్‌ టు ॥ ల " క; వ. | న జా య హా జన కక వ. , =వై 4 స్ట
ఖా కం. - = అ అ తల మ. + తా మా ౯ ॥ క్‌ కాక వం ం్‌ ఉన | న. ణీ వజ క య" - ల ళ్‌ 2 ఇటీ ా
య ఈతి " 1 _్‌ - గ్‌ | " వ మా శ మ . , క్‌ ౌ ఇక న వ. నాం ఎం ఖత
అ ళ త్రో _ _ ఎ లు టం” జావ కళే ఇ ల న. ఉస శ చి” " + “శీ వ న్‌ క న్నా "7 ప మే నే ం బా సి షం అ ఇ ' న నగా
నన లా క్ష హస క క వ.
మ చు మ్‌ " వ . స్‌ | క శ్‌ = న. న్‌ ణ్‌ శ | ఎెఅటా - శ్‌ ళం - క్‌ యజ ్మ ఎ య | క్ట 1
_ జో ౬ హు ల వ. గ |. న్‌! జి న ష్‌ మా వ 7 కా య” గ. . లో స న్‌ . శ్‌ న |
ఆకే. శ్వ ళ్‌ ఆ న సెం ” - - జ ము శా క వా "ఇ శ గీ జ్‌ ళీ న. శీ , బన ౭ చీకే వ, న శ స దా శ నం బ్‌ క ల ల . ॥ నా _ . _ నా ఇ జ శ ॥ ఎల్‌ న త సా అ | క శ ఫే ళా న ॥ నే ఆ ॥ [= ఖో" వ / శ ర్‌ _ న. + ల్‌ _ నా నా ॥ జ క క. " _ షై కలల వ్‌ ॥ తి ల వ జు న స మ ౩ స జీ న! ? 7 త చలా వ్‌ టా శ ర వ. క క శ త = హుం “| | క అత ఇట్టీ. వ వ! నాట ల క మశ జా. ఇ గాన ల నాం త్‌ే _ శ వా - ల్‌ = _ పేటీ! న్తేక క = శ న్‌ శా ॥ $ళ్టీ ॥ శి శక? వ. ॥ | ఇ గ య ॥ ఇ ఆ _ తట్‌. నే న స. ఇ ॥| (= లం గ్‌ = న | క. క కా న కలా | వట ర్‌ క్‌ జ ౯ (1. 2 త్త వ్యా భం . ల జ్జ భం న న్న . లం స ఓం 1 లో ఈలి - ్‌ , ॥ “శా నే. క శ శ క్‌ స - . =
క త: ౬ క్‌ నా న గల " గ జ క | ఎం! _ 4. 2 ॥ | య శ వ. * అభంహే జా. , క 7 క. + ' ణం. రాళ, వ = " ॥
జ త ఆ న్‌ ఇ ఆ మై జల అస 4వ - ర ఖా = క స / ( లబ | ,
ప లల్ల జక. స హ్‌ 1 ఖ క చ్‌. ( ల కే ల శ్‌ ఖా వ ల జ _ జంగ్‌ వచ్చె? సం రాలు న్‌ | ఈటె స్య? యా తళ చై / | వ ల ఆ న ల + జ ఆ య / సి భి న ఖ్లేట్‌ [| + వ. వ్‌ అచ న | " ఖా ం (. ల జ క
న శ వ్‌ క ల . కే ॥ ణు వ = ం ఎంవి ల శన ఆ: ్ట జ జ. = క భ్‌ ఇల (ల న న - _ న | ఆజా - శర వ ఈ. ఆ ప జః క క సో భా."
ఫం వ గా కతు ౬ యు ఎ ట్‌. = హో లి పే. ం ం సే
చైవ సిన - పాన ॥ త్‌ “ చ న - 1. ళ్‌ - శ] ఆ ఇల ్‌ / అలు అ" శాం
అ క య న చాన కా అ .. తె 0 జ ॥ వ. న ల్‌ో | (= శవం! ల గం నఊా అ కే త్న్‌ లు
జ. క ప యు స నా అ లా ట్‌ వ ఆ వ | అ గ * వా ౯ నై. శ్‌.
౯ ఇ ౯ మల శ ట్‌ కానే. ౨ క్రై న్నా వాక్స్‌ ఎధస ౨కు. ల ఆ త్‌ వ . | జ [స రా రట. క | వజసనరయ |. ఎ ల [వం టం త టి 2 ఆ వీ న భు స కాన జక న్‌ ఆ ఆ ల స హహ జస న యా న న వా | మస గండం టప క ఉపా న క్రై. న భభ స్త ఫైం..' సంచా లత పహ | - 2 ఆ మి తం శా... కక. ₹ ం న శ్రర ఖ ఇ న ఇ అదా. 2 హై ల వే కమా వ వ
క / న ౯) జబ వలు. - ఎ ల ల మాం ౧ శ “శ న్‌. పా శి ,. ఖ్‌ ల మాం రె సి లా - న్‌ ఇ క ॥ మాం “అ ఈ" "7 జ్‌ గా.
కా హీ. లె వం చెం ॥ నలై కకం వా సక న త నాశ త్త ర క్‌ ప ఫె న. ఆ నా . వాక్‌? 4 న రై నో న క సమ కక స, తీ. వా సా వంక వ ల
ణు | జీ క ॥ | క్త. న శి వి కర య క క న ల ఎజ్రా మా ణక ఇ న.
(| ఛ్‌ వః ఇ చ =. వ గ వమా (= ; | బీ _ శా జం అ గ ళు ల న | ॥ ఓ “2 అ. - బై _ "క న లక న. క జు క న డి పె నా? నన చీ జంత క శ శ [= య
- న్‌ | ఎడ షన! - న ళన అకా _'. న్‌ శ శః ల _ గ్‌ ళా శ జ స్ట నాకే లం శి
- ౮ 1 | ॥ ఖల 4 క _ే. యః = శో జ. క న 7. "ఇ (వ్య ఓ "౯ స క జ క ఇ " కా ఆ [= తి ఈ నౌల
“ , గ ఆ క్ష జ మఖ మ్‌ వహ చా వ + క క మ = ం - - ్న్‌ +”
ఆవ " వా భవ శ టి కా? వ . . న మ వ”. = " "+ ల యే. ॥ జ క తత త రప . .. . " క క స + ఎకె = త్‌ - నవ్‌. య ," " జ
శ జ్‌ . న. చా 4 క ల టీ ల ల పడి న అబ క్‌ మం ” | " - వం “ నా. న్నా = ఈ య . , గ 6 శ జ జ్‌ క్‌ _ శా శా. / జ ల జా శ్‌ న. ॥ మా న్‌ = పై శీ. 80 4 ౬ _ . మజ స్ట శ వీ లక లా _ - (2 జ స సవా కక ॥ 1 క చో
హా. | వై హా న దనే ఎ | వ్ర స . అం (| న | ఆ " | లల
క. నీ | - - లల ుా క జ - వవ దే ఓ . ” చ ఇనా గా = ఆత ణో న . ల వ - చా ఇ 2 ల క ల ఒం ఇ = య + డై రానా నీ చా -ా క ఒ తి - క్‌ షే లా కా వ సి సం... అ న తవు వ, న | - ఎన్‌క స త స. జా [| 1 న. | ల య లం వ గ శ | | చ క్‌ ళ్‌ తాం జ న యయ ఆ వవ క చ స . కన _ ఆటా * క = శల ఆ వ. మీ - వ్‌ జ వల లా” వరా, న. డ్‌ క్‌ జల క అధ జ ళ్ళు లూ ఇ ౫1 క “- న్న లల వవ . - చేల” = మలు య్‌ న పంచ ఆ 1 ఈం వగ్‌ భీ: జా ఎబి స్తా న . మె | చు వజ ల బు ఏ అ సత్తు అ. (పై 1 ఫి నో = శ ౪ ? | వ ల శ ఇ మీ ాాఃీ - కర వ. క్రిం న జట ఖీ క క్ష = జి ళ్ళ య. వ శ టు న... య ౮ ॥ న (ననా. న్న లా వలనే క | ఫ్ర ఖే! వ్‌. వ - వ. జూ ॥ ళ్‌ = వీ. న్‌ గ. థి - స _ జ స య లీ క కర నీ (1 ! జుం కన | _ జ్‌ ళీ | టి య ల ॥ క క క శు". -, = "శమ, ॥ జ. చ. అ [1 న్నా య య = న / టం జ ॥ - = క్ష న. | ఆ ళం _ గే జ కన ఆ ఎం ఆ
. నే తం క్‌. వ్‌ టం అజా వా 4 హై ఆశ్‌ న న ॥ పా. సా న గలా కే = అణ ల అ క్‌ క ఇడ ళా న్‌ శాణు
- ॥ రాళ్ల వ శరా న ల ప న్‌ ఎ4తో ఓ | ఇ జ | లది 4వ టెలీ అవ వె ఇ" చన “| ౧
ము వ్‌ ప 7 శ్రే క. వసో వీడ వట (్‌ | | వా ౨ మీ నే జ ల క | / క పం? కద్‌ జూ శ వచి క. టా = య, హ్హ
యా వే అనక్న-.?. ల మం ఇస లన్‌ ఆ వక? ఠా భన ల మ స. న అ ళల నటల తీ నై. మక్‌ చ్‌ వ క వం వళి వ కాం.
శజానపసూన కవిరత్న, యామిజాల పద్మనాభస్వామి వ్ణోప శే97నీ
(పౌ ప్రీస్ధానంన
రచయిత, శ్రీ శారదా విద్యాలయం, వెల్లశారు ప్రణనైను
శ్రీ కృష్ణచిత ప్రింటర్స్‌,
టి, నగర్‌ మ(దాను_17*
జ్ఞాన్మవసూన 662పయా! నగలన్నీ సరిగ్గా పెట్టుకున్నానా?”
“నాకో ఎందుకు చెప్ప'లేదమ్యా। నేను తొడగనాళ'
“నువ్వు వారి పూజకి సామ్మగీ, సిద్దం చేస్తున్నావని పిలవబేదే- ఎలా ఉందంటావుయింతకీ[””
“నన్ను వేరే ఆడగడ మెందుకమ్యా! చక్కగా అలంక శించుకున్నారు."”
“విజయ ఏదీ?" అంటూ విజయ. వచ్చింది,
“టప్‌ కాదే... పసుపు పచ్చంచు జలతార్లు జీ రాబ్టీ పట్టు (౮. దాని మీదికి ఆ పచ్చ జలతారు పృవ్వుల్లోప్టు.రవిక దూ? అది.__ఆ రెండూ తీసుకురాః'"
“సరే అమ్మా అవే తెసాను" అని పోయి విజయ తెధ్చి యిచ్చింది, పార్వతి ధరించి___
““జయాః ఆ అద్దం పట్టుకో వే తిలక౦ దిద్దుకుం
టానుం"”
జయ అద్దం పట్టుకుని ఎదురుగా విలుచుంది,. తీరుగా ఒక పసిడి శలాకతో కాటుక పెట్టుకొని. నొనట కస్తూరి తలకం దిద్దుకుని ఒయారంగా వక్కగా చూసుకుని.
జే
“ఎలా ఉన్నానే జయా!" అవి అన్నది పార్వతి.
“అమ్మా! బంగారు బొమ్మలా వున్నారు. ఆడగడ మెందుకూ?””
జల్పిశ( సొ మాజి అంశ మరెలా వుంటారు” అనది విజయ. న్‌ ట్‌ ల
పార్వతి నీలాల కళ్ళు చిరునవ్వుమెరుప్తతో జిగేల్‌
“*ఈ అందచందాలు చూసి మురిసిపోయి (శ్రీవారు తమ మనోధనం యిచ్చి నన్ను కొనుక్కున్నారే:'' అవికాస్త (పగల్భంగా అన్నది పార్వతి.
జయ, విజయ నన్నగా నవ్వుకువి ఒకరి మొగం ఒకరు చూసుకున్నారు.
“వారు నాకోసం చూస్తూ వుంటారు. మరి నేను వెళ్ళనా?" *
“వెళ్ళి రావమ్మా! వెంట మాలిని వసుందా?"" అన్నది విజయ,;
“ఆ౮1 వస్తుంది. ఏమి చేస్తూందో. చాలా సేపయింణీ అవి ఎక్కడా కనుపించలేదు!"”
“ఇదిగో వచ్చానమ్మాః ఎక్కడా మీరు కనిపించకపోతే అయ్యగారి దగ్గర వున్నారేమో అని వెళ్ళాను, ఇంకా మీ అమ్మగారి సింగారం కాళదా మాలినీ!” అవి వారు చిరు నవ్వుతో అడిగారు. *త్మురున పరుగెత్తుకొవి వచ్చాను" అన్నది మాలిని,
*ఆడిగారా నాసింగారం? పద_మీరు వుండండే జయా విజయాః।"”" అని అంటూ మాలిని వెంట రాగా మరకల
హంసి లాగా ఒయ్యారంగా నడుస్తూ పార్వతీదేవి మణి మంటపం దగ్గరకు వళ్ళింది.
“నువ్వు ఆలీలా మంటపం మీద వుండు మాలినీ
“చిత్తం అమ్మా!” అని మాలిని, వెళ్ళిపోయింది.
పార్వతి. సఠాసరి శంకర సన్నిధికి వెళ్ళి సాష్టాంగ నమస్కారం చేపింది. శంకరుడు చట్టున రెండు చేతులతో పార్వతిని లేవనెత్తి ఆసనంపై కూర్చుండబెట్టి చిరు నప్వుతో.___ -.
“దేవీ; ఈనాడు సాక్షెత్తూ పర్వత సార్వభౌమ పృ్యతిక లాగే ఉన్నావు” అన్నాడు,
- 65 బ్య సౌభాగ్యం అంతా మీ ఆన్నుగహం వల్లి నే కదా దేవాః” అన్నది దేవి.
“కావచ్చు. ఈనాటి నీ సింగారం అలా అనిపించింది నాకు.”"
“ఈనాడు నాకొక వరం కోరుకోవాలనిపొంచిందిం 11ందుకీలా సాత్విక వేషం ధరించాను,”
“మంచిది కోరుకో[ి” అన్నాడం శంకరుడు. చిరు
“మంగతాలు స్త్పకోటి సంఖ్యగా వున్నాయని యింతకు ముందొకసారి విన్నాను. వాటిలో ఏది ఉత్తమమైనది? అలాగే మరి మీ ముగ్గురిలో ఎవరు గొప్పవారు? గొప్పవారు అంటేనా అర్హ ౦ అందరికీ ఉపాసించ దగ్గవారు అని.*
“కాద్తు 1పళ్నలో వుంది నా వరం. సమాధానం వస్తే వరం విన్నవించుకుంటాను. '
“ఆలాగా; నన్ను ఉడశించి వున్న సంచాడరిని మించి నది మరే మం,తమున్నూ కాదు. అలాగే అందరికీ ఉపా సించదగ్గవాడను నేనే: అన్నాడు శివుడు గంభీరారంగా. శంఠంలో వున్న తెలనాగు చరున పడగ విప్పి పార్వతి వైపు జారింది. కాస్త బెదిరినట్టుగా పార్వతి. ఆసనం మీద
దేవా ఆఅయుకే మరి నేను మిమ్మల్ని ఉపాపించాలి. కనక ఆ మంతం నాకు ఉపదే+ంచాలని కోరుకుంటున్నాను. ఇదే నాకువరంగ”
ఆ6ప్పీ'ప్రెద్చుక్తీ ఉపదేళాలూ, ఉపాసనలున్నూూ [!""
అయితే నా ముద్దు చెల్లి ంచరా?
“ఇది ముద్దు కదు గౌరీ! కఠోర నియమంతో కూడు కున్న [వతం, దిక్షు. తపస్సు.”
“నేను అందుకు చాలనా?'' పార్వతి కంఠంలో రవంత అలుక పొర విప్పినట్లుంది.
““విజానికి నువ్వు దాలవు, నిదానంగా విను నువు ఒక మెట్టు కిండికి దిగి రావాలి. కాని రాలేవు. అంద, నీకి వెందుకన్నాను."' పలుకుబడి కొంచెం చిడిముడిపాటును వ్య క్షం చేసింది. శివుని నొసటి కుంకుమ రేఖ చిరుచెమట పట్టినట్లు ఎందుకో చెమ్మగి ల్లింది.
“గరిరాజప్పుత్రీ! సాత్వికంగా. జీవితం గడిపే వాళ్ళకే నా మంతం పట్టుపడు తుంది.”
*ళనాట్రో సత్వగుణం లేదా?"
*గ్గాగ్రీ కఈలాటి రూపం. యౌవనం కలగలుపుగా వన్న చోట. యింత సంపద నింపుగా [తుళ్ళుచున్నచోట రాజసం కనిపిస్తుంది గావి సాత్వికావికి స్టాన స్వే ద్రీ?'
“క రూపం, యీ యొవనం, యీనంపదా మీకు అఆంకితాలై నవే కదా?ి'
“ఆదంతొ బాహ్య_పవృ త్తికి సంబింధించిన గార స్ట్య౦= మనః(ప్రవృ త్తి సాక్వికం కావిచోట ఆ మంతం ఉపటేశించ రాదు."
పార్వతి శంఠం రుద్ధమయింది,...
“పళూ!ః మన్నించు. న్‌ న్ను ఉద్ధరించు, విజ్ఞానం కలిగించుం వేడుకుంటున్నాను మళ్ళీ విజ్ఞానం కలిగించు సంచాక్షరమైన శై వమంతం ఉపచేశ60చు.”"
“మనస్సు పాడు చేసుకోకు దుఃఖంతో గౌరీ! ఇంకో మంతం ఏదైనా కోరుకో, ఉపదేశిసాను. *
“ఇంకో మంతం నా 3ం0దుకూ? 'దేవదేవుడవు నా నాథుడవు. విన్ను కాదవి నేను నీ మంతం కోనం ఇంకొ రి దగ్గరకు 'వెళ్ళ్గగలనా[ ఈ రూస యోొవన సంవ త్రితో నాలో ఏం వికారం కనిపించింది? ఇంతకీ నా 1బతుకింతే అవి శేలిసపోయింది, మరి ఈ జీవితం ఎందుకూ నాకు? నీ "పీరు మీదుగా: నా ప్రాణాలు అప్పగిస్తున్నాను సుఖీళవః”"
ఆవి పార్వతి గజగజ వణుకుతూ అనేసింది. పార్వతి పలుకులు శివుని చెవులకు 'ములకుల్లాగా తగిలాయి నిట్టూర్పు విడిచి దగ్గరగా తీసుకున్నాడు. క్షణం ఆలోచిం చాడు, "బుస్ధిః కర్మాను సారిణీి" అని తనలో అనుకుని పార్వతీని మిజ్ఞగిస్తూ =
“గార్‌ జ్ఞాంతించు! ఓదార్చుకో। యీలాటి అమంగళ వాక్కు లనవచ్చునా? సర్వమంగళా; తప్పక శివపంచాక్షరీ ఉపదే+సాను, పద, పూజా మందిరానికి. అవి ఓదార్చి తీసుకు వెళ్లాడు. మంతోవదేశానికి పూర్వాంగంగా దీక్ష యిచ్చి యీ నాడంతా మౌనంగా వుండు. రేపు పంచాశరి ఉపదేశిస్తాను,." అని శివుడు వెళ్ళిపోయాడు,
పార్వతి మహోత్చాహంతో పద్యాసనం వేనుకువి కూర్చు న్నది. తను కోరుకున్న మర్యతం తన మాట (పకారం శివుడు ఉపదేశిస్తాడు అని ఉప్పొంగి పోతూంది. పూజా మందిరానికి వెలుపల మౌనంగా కూర్చుంది మాలిని.
సశ్చలమైన దీపశిఖలాగా కూర్చున్న పార్వతి కొంచెం "సేపు అయాక యిటూ అటూ చూపింది. చాటుగా ముఖం సగం కనిపించుతూ కూర్చున్న మాలిని కనిపించింది.
మాలినీ।”"
“"వచ్చానమ్మా:"" అన్‌ విరవీరా లోనికి వచ్చింది
పార్వతి చిరునవ్వుతో మాలినివి చూసి__**చూశావా మాలినీ! యీ రూపంతో, యీ అదచందాలతో మహేళ | రుణ్తీ వశం చేసుకున్నాను కాద కే;
“అవున మ్మా
కా [మోగినట్లు నా కంఠం ధ్వవిస్తూంపే కాల కంఠుడు వశుడు కాడ! పున్నమ వెన్నెలను చిందించే చిరునవ్వు, చిలుక పలుకుల్ని గేలిచేసే తీయని మాటలు, పరవశత్వం కలిగించే యౌవన విభమాలూ యివే కాదజే
పకిని వశపరుచుకునే సాధనాలు త్రీకి-ఇవన్నీ ఉన్నదానను చేనొక్క- రన, ఏమంటావు మాలినీ1;"”
ఆ చ్చేస్సృ 'ప్రేదే ఏమంటానమ్యాః"”
'“ఆ(1! అంతే. వీటితో ముగ్భుడ్డై 'నాకు పంచాక్షరి ఉప దేశిపొడు నా దేవుడు. కంఠధ్వని. మాలిని బిక్క చచ్చి తలుపు చాటున బల్లిలాగా: గోడకి అతుక్కు పోయింది. పెనుగాలికి సన్నజాజి తీవలాగా పార్వతి గజగజ వణికీపోనారంభించింది. శివుడు ర్యుదుడు లాగా ఎట్టఏదుట విల్బున్నాడు, కంఠాన (వేలాడుతూ నాగు బుసకొట్టుతూంది. తిళూలం. నేలమీద అంగుమన్నది. ర్య్నుదుడు వికటాట్టహాసం చేళాడు:
““వతభంగ౦ మాట ఆలా వుండనీ నీచురాలాః: ఏమ న్నాపు దావితోః నీ రూపయౌవన వి్నిభమాలకు 'నేను వఏగ్దుల్ల యానా? నన్ను వనశపరచుకున్నావా? ర న్నూమిన్నూ కానక తెగవాగుతున్నావు.. ళి....పాడుబుద్దిః అధికారం. యౌవనం, రూపం, అజ్ఞానం యీ నాలుగింటా ఏ ఒక్క టున్నా, చిడిపోవడావికి చాలు. ఇవన్నీ నీక పున్నాయని బుజువు చేసుకున్నావు. ఇంతకన్నా రాజనం యింశేముం టుంది? మెత్త 'మెత్తగా చెప్పే విన్నావా? (సాణాలు నా "పేరు మీదుగా అప్ప జప్పేస్తానన్నా వు. నా మాట మీద. నా మంతం మీదా భక్తి, విశ్వాసం. ఏనున్నావుంపటే మౌన (వతం విడిచి యింత గర్వంగా మాటాడుతావా? ఎక్కువ
10 చ్‌ నవి స్తే ఆడది యిలాగే 1పవర్తిస్తుంది. వీ ఆహంకారా వికి యిదే క్ష విధిస్తున్నాను.
జరామరణ దూషిత మైన మానవ శరీరం ధరించి భూలో కంలో (పవ ర్రించు-పో; యిక్కడ నీకు చోటునేదు -పోం వెళ్ళు..... ఊల....” అవి జగద్గురువు శంకరుడు కర్ష కలో రంగా శపించాడు,
పూజామందిరం శంకరుని పరుష వాక్కులతో (పతి ధ్వవించి పుశాదులతో కదిలింది, పార్వతి నిల్చున్న చోటున కుప్పగా కూలి పతి పాదాలపై పడిపోయింది, ఒళ్ళంతా చెమటతో న్నానం చేపినట్టయింది, వడవడ వణికింది. ముఖం శోకాగ్నికి వాడిపోయింది ॥
“నమస్తే దేవః దేవేశ: నమస్తే విశ్వమంగళ 1 క్షమస్వ మత్క్టృతం సర్వం అపరాధం మహ్మాపథోః'.__. _ అపి పాదాలు పట్టుటిని కన్నీళ్ళతో పతి పాదాలకు అి "సేకం చేపింది...
“దయావిధీ! క్షమించు. అవివేకం ఆడదాన్ని... అజా నం....బుద్దివచ్చింది. క్షమించు.... దయాళభిక్ష (ప్రసాదించు. సీ పాదసేవ చేస్తూ దాసిగా ఇక్కడ ఉండడానికి అనుమ.
దయాభిక్ష అనగానే పరమశాంతుడై పోతాడు ?వుడు..
10 చ్‌ నవి స్తే ఆడది యిలాగే 1పవర్తిస్తుంది. వీ ఆహంకారా వికి యిదే క్ష విధిస్తున్నాను.
జరామరణ దూషిత మైన మానవ శరీరం ధరించి భూలో కంలో (పవ ర్రించు-పో; యిక్కడ నీకు చోటునేదు -పోం వెళ్ళు..... ఊల....” అవి జగద్గురువు శంకరుడు కర్ష కలో రంగా శపించాడు,
పూజామందిరం శంకరుని పరుష వాక్కులతో (పతి ధ్వవించి పుశాదులతో కదిలింది, పార్వతి నిల్చున్న చోటున కుప్పగా కూలి పతి పాదాలపై పడిపోయింది, ఒళ్ళంతా చెమటతో న్నానం చేపినట్టయింది, వడవడ వణికింది. ముఖం శోకాగ్నికి వాడిపోయింది ॥
“నమస్తే దేవః దేవేశ: నమస్తే విశ్వమంగళ 1 క్షమస్వ మత్క్టృతం సర్వం అపరాధం మహ్మాపథోః'.__. _ అపి పాదాలు పట్టుటిని కన్నీళ్ళతో పతి పాదాలకు అి "సేకం చేపింది...
“దయావిధీ! క్షమించు. అవివేకం ఆడదాన్ని... అజా నం....బుద్దివచ్చింది. క్షమించు.... దయాళభిక్ష (ప్రసాదించు. సీ పాదసేవ చేస్తూ దాసిగా ఇక్కడ ఉండడానికి అనుమ.
దయాభిక్ష అనగానే పరమశాంతుడై పోతాడు ?వుడు..
దేహ ధారిణివై భూలోకంలో వుండవలసిందే. శాస విమో' చనము చె ప్తన్నాను విను. _ భూలోకంలో శ్రీ కాళహా ప్తి క్షేత్రం. వుంది... అక్కడ. నేను లింగ రూపంతో వుంటున్నాను ఈ నీ శరీరం ఆ చోట ఒక బిల్వవ్యక్ష౦ం అవుతుంది. నీయీ అవయవాబే అ చెట్టు ఆకులు అవి విత్యమూ నాపై పడుతూ వుంటాయి. ఆ విధంగా నీకు నాతో యెడబాటు లేకుండా ఉంటుంది. నువ్వు మనిషి.వె ఆక్కడ నన్ను సేవిస్తూ తపస్సు చేస్తూ ఉండు, నీకు నా మం(తోపదేశ ౦ జరుగుతుంది. ఆడే పిద్ది స్తుంది, దావివల్ల సమయాన్ననుసరించి 1పసూనం (పువ్వు) వికసించినట్టు: పీకు జ్ఞానం వికసిస్తుంది నీకు “జ్ఞానాంబిక', “జ్ఞానపసూనాంవిక' అనే రెండు పేర్లు ఏర్పడుతాయి, ఆప్పుడు నీక యిప్పటికన్నా పరమళోభ వస్తుంది, విన్ను 'సీవిసారందరున్న్నూ. ఆ విధంగా నీకు మన్నన కలుగు: తుంది, వెళ్ళు, అయినదావికి విచారించకు." అని లాలనగా అన్నాడు తర్వాత పార్వతీదేవి భూలోకావికి మానవ రూపంతో విచ్చేసింది. పర మేళశ్వరుడు "సెలవిచ్చిన 1పకారం (శీ కాళ హస్తి క్షేత్రానికి వచ్చి తపస్సు చేసింది, శివుడు ఒక ముసలి శినభ క్రుడు రూపంతో వచ్చి శివపంచాక్షరి ఉపదే!౦చాడు. ఆ దేవి శన మంత్రాన్ని నియమ విస్టలతో జపించి పిద్ధి పొందింది. ఆ 'దేవియ (శీ కాళహస్తి కత దేవత “జ్షాన
తాయషర్టీ నది ఒడ్డున ఒక అగ్రహారం. ఆ అ(గహార ములొ వుండే [బాహ్మణ కుటుంబాలలో సత్యసభఖుని "పీరు పేరు మోపింది, అతని జీవితం త్నామవర్తీ జలం లాగా పరమపవ్శితం. సత్యసభఖుడు విజంగా సత్యసభఖుడే, అతని భార్య యింటికి పేరు తెచ్చిన దొడ్డయిల్లాలు, అ పుణ్య దంపతులకు ఒకే ఒకీ కొడుకు. ఎన్నింటా వాడు తంగడీకి వ్యతిరేకి. తోటి [బాహ్మణు డెవడేనా వచ్చి “ఏమయ్యా నీ కొడుకు నడత ఏమిన్నీ యోగ్యంగాలేదు. ఆలా గాలికి వదిలేశా వేమిటి?' = అవి అంటే సత్యసభుడు కళ్ళు తుడుచుకుని “ఏం చేసేది పూర్వజన్మలో ఏ పాపం చేళానో? తులసీ వనములో గంజాయి మొక్కలాగా నా కడుపున వీడు పుట్టాడు, అనుభవించ వలసిందే, అవి విచా రించేవాడు, నయానా, భయానా చెప్పిచూసింది తల్లి లాభం లేక పోయిండి, కన్న కడుపు....ఏమి చేస్తుంది? ఆ ఒక్క మొలకా దితికి బాగుంకే చాలని తనలో తాను ఓదార్చుకు నేది, వయసురాగానే కొడుకుకి ఉపనయనం యధావిధిగా చేశాడు. వేదం, శాస్త్రం ఇలాంటివి చెప్పించాడు. సంధ్యా వందనం వగైరా శద్దగాతానే నేర్పించాడు. వాడు చే స్తేనా? యీ చెవిని విని ఆ చెవిని వదిలి వేసేవాడు అవన్నీ. ఊల్లో చెడు తిరుగుళ్ళు తిరుగుతూ [బ్రాహ్మణ ధర్మాలన్నీ (పక్కనే వున్న నదీ జలాలలో కలిపివేశాడు, ఇక తంగడి భరించ లేక పోయాడు,
ళ 'కల్మభష్తుడవై నా యింట వుండడావికీ వీల్లేదు.. పో; నీచుడా!” అని యింట్లోంచి తరిమి వేశాడు
కళ స్టోన్చాన్స లేవయ్యాః నా చెర విడుదలెపోయింది” అని వాడు వూరు వదిలి దేశాలు తిరిగి తిరిగి కొంకణ చేశం చేరుకున్నాడు, కాలం శర్మ ఆలా వున్నాయి.
కొంకణ దేశంలో పేరుపొందిన సాచవాగొకడున్నాడు, "పేరు “పొటలుడు" గొప్ప ధనవంతుడు. వాని పంచకి చేరా డీ జాతి (భష్తుడు వీజ్సి చూడగానే పొటలుడికి మనస్సు కది లింది- అమ్మకావికి ముందుంచుకున్న బిట్టలమూట 'పక్కకీ తోప్‌ “రా నాయనా; రా యిలాళూ రో" అన్నాడు అప్యా యంగా,
ఏ వూరు వాయనా నీది? ఏమిటిలా వచ్చావు?
“ఇక నాది యీ వూరే, నువ్వు యిష్టపడితే మీ యింట వుంటాను చెప్పినపని చేసాను,
మంచిది. ఏ జాతి బాబూ!
“నాకు జొతి వియమం లేదు, దైవ నృష్టిలో అన్ని
“చేలక్షి ఏలు వెన మాట అన్నావు నాయనా। నాకుపిల్లలు లేరు ఆ భగవంకళతుడే సస్నిక్కడికి పంపించాడని ఆఅనుకుం టాను. నా కొడుకుగా “పంచుకుంటాను, నా యింటవుండు, పొద్దు మీరిన ఆస్తిపుంది సాకు, యిద్దరము కలిసి ఈ నేత పని చేశామా యింకా వంపాదించవడ్చు నాలుగు చేతులా, పసమంటావు అన్నాడా సాజె నవ్వుతూ.
“అనేదేముంది' అలాగే.
శే4.
"నా ఊరూ పేరూ ఆడగవద్దు, ఇక యిదే. వూరు నువ్వు ఏ జ్పీర్రుప్పెడ్తితే యిక అదే. "పేరు
"బాబూ *కరంబుడు” అని నీకు పేరు పెట్టు తున్నా, శూగా వుందా?
"భేషుగ్గా వుంది"
అనాటి నుంచీ కరంబుడనే పేరుతో చలామణి అవుతూ వనేశపని నేర్చుకువి రకరకాల రంగురంగుల దిట్టలు నేస్తూ గడుపుతున్నాడు, యుక్త వయస్సు రాగా నే పాటలుడు ఒక సాలిపిల్లని చూసి కొడుకుకి పెళ్ళిచేశాడు.
కరంబుడు: న్వల్ప కాలంలో బట్టల నేతలో బహు నేర్పరి అయి “తం్మడిని మించిన కొడుకు' అవిపించుకున్నాడు. అలాగే బట్టల వ్యాపారంలోకూడా చమత్కారంగా మాటలు విసురుతూ కొనడావికి వచ్చినవారి మననుర్ని ఆకట్టుకుంటూ ఇంతకి అంత లాభముతో యీ చేతా ౪ చేతా గదింపస నారంభించాడు. కొడుకు చాతుర్యానిక్సీ చాకచక్యాపికీ పాట మడ? ముగ్గు డయి హోయ్‌ వాడు.
తర్శడి. న డుకు గడించిన అప్రి కోటి దాటింది.... కొంకణ దేశమంకటా పాటల, కరంబుల "పేర్లు మారు
వయస్సు ధనము, కీర్తి కరంబుణ్తి మార్చి వేశాయి. శాగుడు ఆరంభించాడు. ఎంత 'తాగితే ఏం? మసుగా వున్నది సొత్తు, చిక్తుగో తాగుతూ తశందనాలాడుతున్నా ఎదు6వరు?
పాటలుడు కాల్మకమాన రోగియై మంచం పట్టి తీసుకుని కన్ను మూడు, కరందుడు తండ్రికి నంస్కారాదులు,
దానధర్మాలున్నూ వెలికి లేకుండా చేశాడు. ఇంటికి యజ మావి ఆయాడు. అడగని, వాళ్ళదే పాపం, కాగి మ త్తెక్కి వున్న నమయములో ఏ(బ్రాహ్మడో వచ్చి అడిగితే ఆవ యిద్చేస్తున్నాడు, ఏనుగు దానం చెయ్యాలని ఏ విపుడో వచ్చి చెప్పితే 'వెంటనే కొనీ దానం చేస్తున్నాడు. చెరువులు తీయించాడు. తోటలు 'వేయించాడు. మడి మాన్యాలు ప్యాతు లైన [బాహ్మణులకు ధారాద తం చేశాడు. ఏ మహారాజూ యిలా దానధర్మాలు చెయ్యలేదు, చెయ్యలేడు అనే "పేరు వచ్చింది. అలాగే మద్యపానములో యింత' వాడు లేడని సించుకున్నాడు వీధి విలానం: కొంగర కాలమయాక కరింబుడికి ఒక పాషండమతం౦ వాడీతో "స్నేహం: అబ్బింది. పిరి అబ్బదు గాని చిడుం అబ్బుతుందంటారు పెద్దలు. ఆ పాషండుడి టోధ కరంబుడికి విషంలాగా త ల'కెక్కిది; దానధర్మాలకు స్వస్తి చెప్పాడు ఒకవేళ చేసినా పాషండమతం వారికి తప్ప యింకెపరికీ పూచిక ప్పడకై నా బువ్వడు. సరే కదా వాళ్ళని తిట్టి, కొట్టి పంపి వేస్తున్నాడు. పాషడ్తులే వాడికి 'కులంలోంచి బయటపడి యీ సాలె కులంతో చేరాను. నా పున్నెం కొద్దీ యీ పాషండుల స్నేహం అబ్బింది'” అని పొంగిపోతూ వుండేవాడు. కాలం మళ్ళింది. కరంబుడు మునలి వాడయాడు. ఆ నమయం కూడా పమీపించింది. ఒకనాడు ఒక శివథ కుడు వచ్చి_ “"అయ్యాః నువ్వు మహాదాతవని విన్నాను. కొండంత ఆశతో వచ్చాను, ఇదుగో యీ శివలింగావికి కాస్త అచ్చా
దనగా ఒక వస్త్రం బూచ్చి పున్నెం కట్టుకో।"” అని (ప్రాధేయ పర్తాడు. ఈ బలిని టబ న్‌
“కరంబుడు హేలగా నవ్వి *ఒస్‌; గొప్ప వస్తువడిగావే. యింద।"" అవి తాను న్వయంగా వేసిన చక్కవి కొత్త పంచ ఒకటి యిచ్చి పంపించాడు. ఆ భక్తుడు గుమ్మం దాటి అలా వెళ్ళాడు. కరంబుడు కళ్ళు మూళాడు..
మద్యపాన దోషంవల్ల కరంబుడు పురుగ్లై పుట్టాడు. అంత్య కాలములో శివభక్తునికి సంతోషంగా శివలింగా చృాదనికు సరికొత్త వస్త్రం దానం చేపిన పున్నెం వూరక పోతుందా? దక్షిణ కై లాసమని (పపిద్దమెన శివక్షేేతములో వాయు లింగాకారుడ్రై శివుడు వేంచేసి వున్నచోట మృరిచెట్టు తొొరలో నివసించే భాగ్యం. అబ్బింది. పూర్వ జన్మ వాననవల్ల సాలెపురుగై పుట్టినవి మొదలు శివభక్తి కలిగి సువర్షముఖరీ నదిలో తెల్లవారేసరికి స్నానం చేసి వస్తూవుండేవాడు. శివుని ఆలయములో రకరకాల అలంకా రాలుగా తనలోంచి వచ్చే దారముతో ఆచ్చాదనలు నిర్మించే వాడు.
ఒకనాడు: శివునకు ఉత్సవం జరిగింది, అనాడు అలయ మంతా దీపాలతో ధగధగలాడుతూంది. సాలెపురుగు భావం ఏలాటిదో పరీక్షించాలనుకున్నాడు శివుడు, దారముతో నిర్మించిన. ఆచ్చాదన అంతా దీపొగ్నికి దగ్గం అయేట్లు చేళడు, సాలెప్పరుగు కన్నీరు ధారగాకారిందిః అంత భ_క్రిగా, ళద్రగా తన 'దేవుడికోనం విర్మించినదంతా' దీపాల మంటలో కలినిపోయాక యిక తానెందుకు (బతికి వుండ డం? ఆ దీపాగ్నిలోనే శివపీతిగా ఆహుతి ఆయిపోతాను”” అని ఒక్‌ దీసం దగ్గరకు వచ్చింది.
క్షే
ఆన్న షాహపించకు' "ఆనే శబ్దం ఘంటారావం
లాగా వపీనవచ్నింది. లింగంలోంచి శివుడు (పత్యక్షమ
యాడు, సొలెప్పరుగు మహానందముతకో ఎగిరింది, పూర్వ
జన్మ పుణ్య బలంవల్ల శివుణ్ణి బహంథాస్తుతించింది.. శివుడు ఉబ్బులింగడు,
“వరం కోరుకో వీ భక్తికి మెచ్చాను. నీకు,
అని పేరు 'పెట్టుతున్నాను.
మహాదేవా? నాకు కోరవలపినదేముంది వీ ఆన్ముగ హమే, ఆయినా సీ అజ్జపకౌరం కోరుకుంటున్నాను.
ఈ కే(తావీకి, కేత స్వామివైన నీకూ నువ్వు పెట్టిన నా పేరు ముందుండాలి. మూ దీపారాధనోత్సవం నొడుసా చర్మిత నీ సన్నిధివి చదివినవారికీ, విన్నవారికీ పీ ఆను (గ్రహం వల్ల ముక్తి లభలించాలి"...-అని అన్నది 14.
“దథాస్తు' నీకు నా సాయుజ్యం యిస్తున్నాను ఒక్క హట, ఇక కొంతకాలములో ఒక పాము. ఒక ఏనుగు (వక్కర నన్ను సేపంచి ము క్తిపొందుతాయి. నీ పేరు ముందు, తరువాత వాటి పేట్లూ వుండ్‌ యీ మేతం ఆ “వ్‌రుతో ఏ౯ సిల్లేట్టు బరుగుతుంది,
అని శివుడు అంతర్జనమయిపోయాడు. | శివుని అను సగహంవల్ల ఫవ కా మయుజ్యర పొందింది. అ *శి యే
కాళహస్తుఐప ముందుంది ఆ కేతం "శీ కాళహస్తి వషేతంి అయింది,
లున్ని పర్వతాలలో పిమవత్పర గ్షత౦ (ప్రత్యేకంగా
చెప్పదగ్గది. దేవజాతులై న గంధర్వులూ, యకులూ, కిన్నరులూ, కింపుకుషులూ వగ్లైరా దివ్యులు హిమగిరివి అృశయించి వుంటారు. గంధర్వుల షాటలూ, యవల రకరకాల ఆటలూ. కీన్నరుల సంగీఠం ఆ కొండకి రళా సంపదః బుషులూ=, యోగులూ, జ్లానలూ హినూచల (ప్రాంతములో నివసిస్తూ వుంటారు, మునులు చేసే యజ్ఞా లలో హవిన్వు అందుకొని విందు భోజనాలు చెయ్యడానికి న్వర్గణ నుంచి యిర్యదాది "దేవతలు హిమాచలానికి వస్తూ వుంటాగు, లోకషపావవి అయిన గంగానది హిమగిరి చరియిలమీంచి. శపవహిస్తూ వుంటుంది. మంచుకొండ గుహలలో పగలూ ర్య తీ రత్నాలు పెటసి దీసాలుగా వెలుగుతూ పుంటాయి. హిమాలయం చుటూ మును ఆ్మశమాలు. 'వేదిగా నంతో 1(బహ్మకొలువు లాగా, "7 పాఠాలతో సర స్వతీభవనంలాగాక లక లలాడుకూ వుంటాయి?
ఆ మంచుకొండదగ్గర ఒక్యదాహ్మణుడు చిన్న ఆ[శమం క ల్పించుకుని సివసిసున్నాడు "వేదాలూ శాస్తాలూ బాగా నేర్చిన విద్వాంసుడు. ఆయన దగ్గర వేద శాస్ర్తాలు నేర్చుకోడానికి (బహ్మచారులు వచ్చి వేవ చేస్తూ బుద్దిగా (శద్రగా చదువుకుంటూ. వుంటారు. ఆయన చదువుల సరస్వతి అవి పేరుపొందాడు... విద్యార్థులకు తన యింటనే
19 ఆన్న పానీయాలు ఇస్తూ చదువు సందెలు నేర్పుతో నేర్పుతూ వుంటున్నాడు.
నిత్యమూ గంగా జలాలలో 'వేగుజామున స్నానం చేసి కుచిగా సంధ్యావందనం, అగ్నిపూజి చేస్తూ 'వేదపారా యణతో దేవతిలను (ప్రార్జిస్తూ వుంటాడు. తరువాత చిత్త శుద్ధిగా శివపూజ యథావిధిగా. చేసి ఆపై శిష్యులకు చదువు చెప్తూ వుంటాడు. అతని నియమం, నిష్టా చూపి మునులు కూడా అళ్చర్యపడుతూ వుంటారు. ఒకనాడు ఆ పద్వాంసుడు సాయంకాలం వాహ్యాళిగా వెళ్ళి హిమగిరి (పాంతములో ఒక చిన్న పర్ణశాల చూసి శివసంకీ ర్తనం విని లోపలికి వెళ్ళాడు. అక్కడ ఒక గంధర్వుడున్నాడు ఎదుట ఓక ₹ిపకింగం. లింగంపై ఒక రత్నం, చుట్టూ నొన్ని గత్వాలు. ఆ రక్నాల 'వెలుగు లకు పర్గ శాల లోపల దగదగ లాడుణూదిది. (చాహ్మణుడు ఆళ్చఫ్యవడి చేతులు జోడంచి పల్చున్నాషు, కొంత సేపటికి ప కన్నులు తెర చి (వాహ్మణుణ్లీ చూనసీ__ఏవరు ఎవ్వుః ఎమి యిలా వచ్చావు? అని అడిగాడు, ఊరకే నచ్చి యీ పర్ణశాలలో నువ్వు చేసే ₹వనామ సంకీ రనం విని లోనికి వచ్చాను. విన్ను చూడడం వల్ల ధన్యుడ నయాను. మహాత్మా! నాకొక సందేహం. విమ, శివుని తృ పిక మారేడు స్యత్రాలతో పూజ చెయ్యడం లోక (ప్రసిద్ధం, దివ్య రత్నాలతో నువ్వు పూజ చేస్తున్నావు. ఇదేదోకొ త్తగావుంది, దీవికి ఏమిటి ఫలం? అని అడి
గంధర్వుడామాటకు చిరునవ్వు నవ్వి __. అయ్యాః నేను చాలాకాలం నుంచి యిక్కడ రత్నాలతో శినపూజ చేస్తున్నాను, ఇది ఎవరికీ తెలియదు. ఈనాడు నువ్వు యిక్కడికి వచ్చి యీ శివపూజ చూడడం నీ ఆదృష్షం. ఫలం ఏమిటవి అడిగావు. చెప్తున్నాను విను,
రత్నాలతో ఈశ్వరుణ్తి పూజ చేస్తే దుర్లభమైన +వ సాయుజ్యం కలుగుతుంది. ముమ్మాటికీ విజం, ఎన్ని జపాలు చేసినా. ఎంత తపస్సు చేపినా లభించవి శివసదం రత్నపూజ వల్ల లభిస్తుంది. ఇది దేవరహస్యం ,...
అని బఇప్పగా ఆ (బాహ్మణుడు దివ్య “తేజస్సుతో మెరు. సూన్న ఆ గంధర్వునకు (మొక్కి "పుణ్యాత్ముడా। పలు విధముళైన యీ రత్నాలు ఎక్కడ వుంటాయి? వీటివి సంపాదించడం వలాగ?ః నాకు సాధ్యమేనా? దయచేసి చెప్పవలసింది" అని వినయంగా అడిగాడు.
రత్నాలు సముద్రాలలో వుంటాయి. ఒక్కొక్క సము[దం నాకు దినమూ తెచ్చి యిస్తూ వుంటుంది. ఈ రత్నాలతో శివుణ్ణి పూజించి. తరువాత నియమానుసారం ఇంత జలం (తాగీ శివనామ సంకీ ర్తనం చేస్తూ | త్వరగా సంతుష్తుడె తన దగ్గరకు చెర్యుకుంటాడు: రత్నా లతో శివపూజ చేప్‌ శివానుగహం' పొంది ఎందరో తరిం చారు. నాగలోకముతో కూడా రకరకాల మంచి. రత్నా లుంటాయి, నీ అత్మశ కితో సర్బరూపం రిరించి నాగ లోకానికి వళ్ళు. సులభంగా రత్నాలు తెచ్నుకోగలవు. వాటితో ఈశ్వరుణ్హి అరాధించు, నీకు ముక్తి లభిస్తుంది.
అవి గంధర్వుడు. చెప్పగా (బాహ్మణుడు ఆప్పుడే ముక్తి పొందినంత సంతోషించి *వసాను" అవి అక్కడి నుంచి వెలుపలకు వచ్చి అక్కడి కిక్కడ తన శరీరం విడిచి సర్పరూపం: ధరించి. ఒక పుట్టలో (పవేళంచి నాగ లోకానికి వెళ్ళాడు అక్కడి నుంచి (పతిదినమూ యథా శక్తిగా రత్నాలు తెస్తూ "దక్షిణ కః" అని (ప్రపిద్దమై సువర్ణముఖీనది (ప్రాంతాన వున్న క్షేత్రాపకి వచ్చి వాయు లింగమూ ర్సిగా వున్న శివుణ్ణి ఆ రత్నాలతో అలంకరిస్తూ వుండేవాడు. ఆలాగు అమాయికమూ: పరిశుదమూ అయిన ఫ్‌ క్తి తో విశ్వాసముతో శవుణ్లి పూబీంచి ము క్తి పొందాడుం ఆపామే "కాళము", ఆకొళమే *ఛ్రీ కాళహన్తి అనే "పీరులో రెండవది. దాని "పేరుతో ఆ లింగమునకూ. ఆ క్షేతమునకూ (ప్రసిద్ది కలిగింది...
ఇదఎలయ పర్వత [పాంతములో ఒక పట్టణం. ఆ పట్టి ఇములో వేదాలూ శాస్త్రాలూ బాగా నేర్చిన ఓర్‌ చాహ్మణుడు వుండేవాడు. చదువు సమృస్టిగా వున్నచోట పిరి వుండడం ఆరుదు.. సరన్వతీ కటాక్షం వున్న వారికి లద్మీకటాక్షం వుండదని “పెద్దలంటారు. చదువూ సరపదా వున్నవారు నూటి కొకరు, కోటి కొకరుగా వుంటారు. సరస్వతి కోడలు, లక్ష్మి అత్తగారు, అఆ త్తగారికీ కోడలికీ సడకపోవడం లోకములో సొమాన్యంగా వుండేదే! ఆ గుణమే లక్ష్మీ సర స్వతులకు పట్రీంది, కనుక విద్వాంసులు "పేదవారుగా వుండడం చూస్తూ వుంటాము, అంత చదువు వున్న ఆ (బ్రాహ్మణుడు లక్ష్మీ కటాజినికి నోచుకోలేదు, ఆయినదానికీ కానిదానికీ అతని భార్య చిరమరలాడుతూ పప్పు లేదు, ఉప్పు లేదు-అలా కూర్చుని వేదాలూ "భో వల్లిస్తూ వుంటే పొయ్యిలో పిల్లి ఎలా లేస్తుంది? 'వేద, వియ్యం తెస్తుందా? శాస్త్రం నెయ్యి యిస్తుందా? అని రొస రొన లాడుతూ వుండేది. ఇంటీ విండా పిల్లలు. ఇల్లు దొండపండిరిలా వుంది, తెచ్చి 'పెళ్లువారు లేరు. పూట బత్తెం పుల్ల వెలుగుగా వెళ్ళుతూంది సంసారం. పండుగ, పర్వం వవ్లే ఆ (బాహ్మణుడికి గండమే॥ ఏమి చేస్తాడు? దినమూ ఎంతకని యాచిస్తాడు. ఒకనాడు ఆ యిల్లాలు సలహా చెప్పింది.
ఏమండీ! ఊరకే గొంతు చించుకుని ఊళ్ళో వాళ్ళకి ఆ వేదం. దమ్మిడీ పుచ్చుకోకుండా చెప్పడమెందుకూ? ఒక నాటికి యింతసామ్ము యివ్వాలని అడిగి తీసుకుంటూ వుంచే మన యుల్లు హాయిగా గడుస్తుంది. ఉ త్త పణ్యావికి చెప్తే వచ్చే స్వర్గం తరువాత చూడవచ్చు. ముందీ దర్శిద నరకంలోంచి బయటపడే దారి చూడండీ!
ఇల్లాలి మాటలు. విన్నాడు, "బాగా చెప్పావే! నేను అడగవచ్చు. వాళ్ళు యివ్వనూ వచ్చు, విజమే। ఎప్పుడో చస్తే స్వర్గమే వస్తుందో నరకమే వస్తుందో! ఎవడు చూళాడుం ఇదుగో విను. ఈనాటి నుంచీ వేదపాఠం ఊరక చెప్పను అని భీష్మించాడు.
యధ్యాపకారం. విద్యార్దులు వచ్చారు... [పవర చెప్పి గురువుగారికి నమస్కారాలు చేసి విల్చున్నారు.. వారిలో కొందరు సమృద్దిగా సంపద వున్నవారు, అందరినీ నిదా వించి చూళాడు. గురువు ఒరే! ఈనాటి సంచీ మీకు వేవపాఠం ఊరకే చెప్పేది కు యధాశక్తిగా సంభావన యిస్తూ వుండాలి. ఆలా (సం "వేదపాఠానికి రండి, ఇవ్వని వాళ్ళు మరి రావద్దు వెళ్ళండి. మీ పెద్దవాళ్ళుతో చెప్పి దక్షిణ పట్టుకు రండి, పొండి ఏమిటలా మిడుతూ మిడుతూమని చూస్తు న్నారు. ఊ(,...ఆవి గద్దించాడు, అందరూ మిడతల్లాగా' ఎగిరిపోయారు,. ఒక గంటలో యధాళక్తిగా సొమ్ము పట్టుకొని వచ్చి గురువుగారి పాదపీఠం దగ్గర వుంచారు. ఇద్దరు మ్మాతం ఏదో యింత అకుకూర తెచ్చి యిచ్చి భయపడుతూ ఒదుగుతూ నిల్చున్నారు, అఆ సంభావనంతా ఆదరా బాదరాగా గురువు తీసుకొని ఆకుకూర చేటలో 'వేసి
బి4 ఒరే! ఈకూరే చాలా ఆవనరమురాః మీరు భయపడ కండిరా! రోజూ మీరు కూర తెస్తూ వుండండి" అని వాళ్ళకి రైర్యం చెప్పి ఆంతా భార్యకి అప్పగించాడు. ఆ యిల్తాలీ కచ్ళు అనందముతో జిగేల్మని మెరిశాయి... “చూశారా; మీ శిష్యులు ఎంత గట్టివాళ్ళు చెప్పగానే వెళ్ళి సంభావన తెచ్చియిచ్చారు, గురుభక్తి అం పే ఆలావుండాలి,"” అని మురిసిపోయింది. “ఇదంతా నీ్శపతాపమేనేః" అన్నాడు భర,
"అవును గాని మీకు తెలియదా అడగవిదీ అమ్మైనా పెట్టదని.” ఏదో యిన్నాళ్ళకి. ఆర్షన పరులయారు।; అరవై, యేళ్ళకి ఆన్న౦భట్లు అడ్డ ఎత్రేడట" అంటూ. పొంగిపోతూ ఆ సొమ్మూ, ఆకుకూర లకట్టలూపట్టుకుని నట్రింటికి వెళ్ళి పోయింది. -.
కొన్నాళ్ళు వీకూ చింతా లేకుండా సంసారం చక్కగా నడిచిపోయింది. ఆ విద్యార్దులు చదువయిపోయాక కొత్తగా మరెవరూ రాలేదు, మళ్ళీ కొంపలో గోల పుట్టింది. అప్పటికా 1షబాహ్మణుడికి వయస్సు కూడా వడవుటికి తిరిగి పోయింది. ఎక్కడికో వెళ్ళీ చెయ్యి చాచి తెచ్చే జవసత్వాలు నెపముతో యిచ్చే సామ్మగితో ఆ పూట అయిందనిపించు కుంటున్నారు. అలా వుండగా పేదరికానికి తోడు రోగాలు 'దేముంది।ః
అనాడు +వర్శాతి మహాపర్వదినం,. లేవి ఓపిక తెచ్చు కొని. 'పెరటిలోవున్న నూతిదగ్గరకు వెళి స్నానం
చేశాడు. ఇంట్లో రోజూ ఉపవాసమే కనక భోజన (ప్రసక్తే లేదు. ఏవో జ్ఞాపకం వచ్చిన శివస్తోత్రాలు ఎగ సోన, దిగ సోనగా చెప్పుకున్నాడు.
పొద్దు పోయింది. కాళ్ళీడ్పుకుంటూ ?వాలయానికీ వెళ్ళాడు, భక్తులు వెలిగించిన దీపాలతో ఆలయమంతా దేదీప్యమానంగా వుంది. శివనామ. నంకీ ర్తనంతో ]పదేశం అంతా (పతిధ్వనిస్తూంది.. అడుగుల్లో అడుగులు "వేసు కుంటూ మంటపాన్ని చేరుకున్నాడు. మెల్లి గొ గర్భగుడిలో కెళ్ళి భక్తులు చేస్తూన్న శివపూజ చూసి ఈశ్వరదర్శనం చేసుకున్నాడు. చెంపలు వాయించుకున్నాడు... తిరిగి మంట పానికి వచ్చి భక్తులు చెప్పే శివకథలను వింటూ ఆర్యాతి కునుకు లేకండా గడిపాడు. చిన్న చిన్న చీకటి. తూర్పు ఎర బారింది, ఇంటి ముఖమెై ఆలయం దాటాడు. ఒక కాలు [ముందుకి వేశాడు. వాడికోసం కాచుకువివున్న మృత్యువులాగా ఒక తాచుపాము వుంది అక్కడ, దానిమీద పడ్గది కాలు. బుస్సు మన్నది. గాఢంగా వేసింది కాటు, పాదులో పడి (పాణం వదిలాడు..
“దక్షిణ కాశ ఆవి '(ప్రపిద్ది పొందిన క్షేత్రం అది.... సువర్షముఖీనది పక్కన వున్నది. అచటి దెవుడు శివుడు, వాయులింగాకారములో వుంటాడు. ఆ కేశానికి దగ్గరగా వున్న అడవిలో ఏనుగుగా పుట్టాడా బాహ్మణుడు. వేదం అమ్ముకున్న దోషం ఊరకే పోతుంవా? భయంకర మైన ఆకారముతో నడగొండలా వున్న ఆ ఏనుగు పూర్వజన్మ జ్రానముతో శివారాధన చేయసాగింది. సువర్ణముఖీ నదిలో
26
మునిగి తొండముతో నిండా వీరు పూరించి వచ్చి ఆ లింగానికి అభిషేకము చేయించేది... [పక్కనున్న మారేడు చెట్టుకొమ్మలను విరిచి ఆ అకులు శివలింగముపై ఉంచేది ఆయా చెట్ల ఫలాలు తెచ్చి లింగముముందు: 'పెచ్లేది. (సదకీణ నమస్కారాలు చేని ఒక పండు తిని నదీలో నీచ్ళ తాగి నచ్చి ఆ మారేడు చెట్టుకింద పడుకునేది. జాను చయ్యకవోయినా ఇతరులు చేసిన +వపూజను, దీపారాధననూ చూడడం, ఉపవసించి జాగరణం చెయ్యడం, శివనామ సంక్షీర్తనం, ₹వకథలూ వినడం శివరా(తి నాడు ఆందరూ చెయ్యవలసే పుణ్యకార్యాలు, తొలి జన్మలో ఆలా చేసినందు నల్ల మలి జన్మలో హ సి రూపములో పుట్టినా ఆ (బ్రాహ్మ ణుడు శవభక్రుడై శివుణ్తి ఆరాధించాడు.. కొన్నాళ్ళయిన తరువాత ఆక్షేశానికి చేరి తనవలెనే శివపూజ చేపే పాముతో పోరాడి ఆహవ్లి ₹వనన్నిధిని మరణించింది. ఆ పోరాటములో పామూ హతమయింది. ఆ క్షేతమే “శ్రీ కాళహస్తి" అవి స్నుప్రసిద్దమయింది.
వః
ఒకప్పుడు గౌడదేశం విద్యలకు ఆటపట్టుగా ఉండేదా వేదాలూశాస్త్రాలూ వీధులలో తిరుగుతున్నట్లు విద్వాంసులు వుండేవారు. బట్టలు పవుతికేవారు; పళ్లుఆమ్మేవారు కూడా సంస్కృతం మాటాడేవారట। అన్నిజాతులవారూ తమ తమ జాతిధర్యాలను తప్పకుండా జీవిస్తూవుండేవారు. పాడీ. పంటాగల దేశం అవి (ప్రసిద్ది కెక్కింది. రాజులు: నీతి. తస్పక [పజలను పాలిస్తూవుండేవారు. కరువు, కాటకం గౌడ దేశ ములో పవేశంచలేక అన్యాయం, అధర్మం ఉన్న చోటికి పారిపోయింది, తల్లి దం[డులను ఎదిరించే పిల్లలు, టబ రలకు 'పెడసరంగా బదులు చెప్పె భార్యలూ, గురువు లను ధిక్కరించే శిమ్యులూ గొడ దేశంలో మందుకైై నాలేరు, అలాటీ దేశములో ఒక [(గామములో “భీముడు అనే- (బాహ్మణుడు నివపిస్తూవుండేవాడు. తరతరాలుగా ఖీమువి వంశం 'వేదళాస్తాాలకు నివాసముగా వుంటున్నది. కనుక భీముడు కూడా తాత, తండ్రుల పేరు నిలబెళ్లు పండితుడ్రై పేరు తెచ్చుకున్నాడు. చదువుకోసం వచ్చిన విద్యార్ధులకు తనయి౭ట విడిది యిచ్చి అన్న వప్తాలిస్తూ చదువు చెప్పె వాడు, అతనవీ యుల్లాలుకూడా చదువుకున్న బుద్గిమంతురాలు. పతినెప్పుడూ దేనికీ ఎదిరించక, ఇంటి గుట్టురచ్చకి తేక గూటితో రామచిలకలాగా ఇల్లా వెళ్ళిస్తూవుండేదిం అతి ధులూ, ఆభ్యాగతులూ అర్భ ర్మాక మందు. వచ్చినా విసువు
26 లేక వండీ సడ్డించేది. అన్నపూర్ష అవి జకేరుగల ఆ ఇల్లాలు నిజంగా అన్నపూర్ణలాగ కాలం గడుపుతూంది,
ఒకనాడు భీముడు భార రతోచెప్పి తీర్హయా.తలక బయలు. దేరాడు. విద్యార్దులను జాగ త్తగా చూస్తూ వుండు త్వరలో నే వస్తాను. అపి మరిమరి చెప్పి వెళ్ళాడు, అలా వెళ్ళివెళి ఉత్త రేళ యాత లన్నీ ముగించుకువి దక్షిణ దేశానికి వచ్చాడు, ఆలా వచ్చివచ్చి వృద్దగిరికి చేరుకు న్నాడు,
_ వృద్దగిరి శివభక్తులకు వివానం, శివుడు పార్వతీనహి తుడ అవతరించీవు న్న పుణ్య పర్వతం. ఆ పర్‌ గత ౦ వున్న ళివభ కులలో "నాథశర్య్మ" అనే (బాహ్మణుడు చాలా దొడ్డవాడు. బాగా చదువుకున్న విద్వాంసుడు. భూతదయ గలవాడు. కలలో నైనా పలికిబొంకవివాడు. అతి మెత్తని మనసువాడు. విత్యమూ శివపూజ చేస్తూ శివభక్తులను ఆద రిస్తూ శివమతాన్ని (పచారం చేసే (గంధాలు (వాస్తూ కాలం
ఫీముడు వృద్దగిర్మివె వేంచేసి వున్న +వుణ్తి సేవించి పక్కనే పర్షళాలలో +వమతం బోధిస్తూన్న నాధశర్మవి చూళాడు. విభూత్కి రుద్రాత్ష మాలికలను ధరించి రెండవ శంకరుడులాగ పకాశిన్తూన్న నాధశర్మని. చూడగానే భిము డికి భయభక్తులు కలిగాయి. సరాసరి వెళ్ళి సాష్టాంగ నమ స్కారం చేసి నిల్చున్నాడు. నాధశర్మ భీముజ్జీ పరకో యుంచి చూసి,
“ఎవరు నాయనా। నవ్వు ఏవూరుకి అవి మృదువుగా అడీగాడు,
26 లేక వండీ సడ్డించేది. అన్నపూర్ష అవి జకేరుగల ఆ ఇల్లాలు నిజంగా అన్నపూర్ణలాగ కాలం గడుపుతూంది,
ఒకనాడు భీముడు భార రతోచెప్పి తీర్హయా.తలక బయలు. దేరాడు. విద్యార్దులను జాగ త్తగా చూస్తూ వుండు త్వరలో నే వస్తాను. అపి మరిమరి చెప్పి వెళ్ళాడు, అలా వెళ్ళివెళి ఉత్త రేళ యాత లన్నీ ముగించుకువి దక్షిణ దేశానికి వచ్చాడు, ఆలా వచ్చివచ్చి వృద్దగిరికి చేరుకు న్నాడు,
_ వృద్దగిరి శివభక్తులకు వివానం, శివుడు పార్వతీనహి తుడ అవతరించీవు న్న పుణ్య పర్వతం. ఆ పర్‌ గత ౦ వున్న ళివభ కులలో "నాథశర్య్మ" అనే (బాహ్మణుడు చాలా దొడ్డవాడు. బాగా చదువుకున్న విద్వాంసుడు. భూతదయ గలవాడు. కలలో నైనా పలికిబొంకవివాడు. అతి మెత్తని మనసువాడు. విత్యమూ శివపూజ చేస్తూ శివభక్తులను ఆద రిస్తూ శివమతాన్ని (పచారం చేసే (గంధాలు (వాస్తూ కాలం
ఫీముడు వృద్దగిర్మివె వేంచేసి వున్న +వుణ్తి సేవించి పక్కనే పర్షళాలలో +వమతం బోధిస్తూన్న నాధశర్మవి చూళాడు. విభూత్కి రుద్రాత్ష మాలికలను ధరించి రెండవ శంకరుడులాగ పకాశిన్తూన్న నాధశర్మని. చూడగానే భిము డికి భయభక్తులు కలిగాయి. సరాసరి వెళ్ళి సాష్టాంగ నమ స్కారం చేసి నిల్చున్నాడు. నాధశర్మ భీముజ్జీ పరకో యుంచి చూసి,
“ఎవరు నాయనా। నవ్వు ఏవూరుకి అవి మృదువుగా అడీగాడు,
209
“మాది గొడదేశం. నా పేరు భీమళర్మంటారు. ఏదో యథా శక్తిగా చదువుకున్నాను, తీర్ణయాత్రలకవి బయలు 'దేరి యీదేశం వచ్చాను. సాక్షెత్తూ ళంకరుడులా వున్న మిమ్మల్ని చూపితరించాను." అన్నాడు భీముడు.
“వుంచిది. నీ కిష్టం వచ్చినంతకాలం మా ఇంట వుండ. వచ్చు. చదువుకున్న వాడవు, తీర్జ యా(త్రాపరుడవు, సీవంటి విద్వాంసులతో మాకు 'మెతతి....నా అదృష్టం అనే అను కుంటాను " అన్నాడు నాథశర్మ,
భీముడు సజ్జన సాంగత్యం లభించిందిగదా అని నంతో షించి అక్కడే వుండిపోయాడు. నాథశర్మ (వాస్తూన్న గంధాలు తీసి చదువుతూ. సందేహాలు అడిగి తీర్చుకుంటూ వుండేవాడు. ఆ (గంధాలు 'దేళంమీద [పచారావిక వస్తే ప్రజలకి ఎంతో మేలు కలుగుతుందనీ గొప్ప పని చేస్తు న్నారనీ నాధశర్మని పొగడుతూ. పుందేవాడు,
“ఇందులో నా గొప్పతనం ఏమీ లేదు నాయనా।ః సర్వే శ్వరుడు శంకరుడు సర్వజ్ఞుడు. ఆయనమ నమ్మి సేఏస్తే అందరూ తరిస్తారు. ఆదేవ దేవుని అన్ముగహంవల్ల యీ 1గ్రంధాలు రాస్తున్నాను, ఆయన దయవ స్తే వాటికి (ప్రజలలో ప్రచారము రావచ్చు. ఆ విధంగా లోకానికి ఏమెనా మేలు కలిగితే ఆ గొప్ప కూడా శంకరువికే చెందు తుంది. నేను ఆ సర్వేశ్వరుని పేవకుడను, నా మనస్సులో ఆ దేవుడు. చెప్పినది. యీ తాటాకులమీద (వాసున్నాను, అంతే'.... అవి ఎంతో వినయంగా అన్నాడు నాధశర్మ,
అలా కొంతకాలం అయింది. య్యాత్రికు లెవరో్యోవచ్చి ఒకనాడు. చెప్పారు. *చిదంబరములో నటరాకోత్సవాలు.
30
జరుగుతాయి. పండితవభ,...పమ్మానాలున్నూ చేసారట
పెద్దలు అని, . లీమళర్మ నాధశర్శని [పోత్పహించాడు. “చిదంబరం
వెళి ఉత్సవాలు చూదాము, పండితనభలో మీరూ
(గంధాలు చదివి సమ్మానం పొందాలి"___
“ఫీమళర్మా! ఇక్కడ శివుడు చల్లగా చూస్తున్నాడు. కూటికీః గుడ్డకూ లోటు లేకండా కాలం గడుస్తూంది. వికుసమ్మానలూ,. సత్కారాలు పొందాలనే ఆశలేదయ్యా। కాని నీ మాట కాదనను. చిదందిరనాధుస్‌ ఉత్సవాలు చూసి
ఇద్దరూ చీదజదిరయ్యాతకి బయలుదేరారు... దారిలో వున్న ళ€వకేళవ క్షేత్రాలలో స్నానాలూ, ధ్యానాలూ, దైవ దర్శనాలూ చేసుకుంటూ. కొన్నాళ్ళకి చిదంబర చేరారు.
నటరాజన్వామి ఉత్సవాలతో చిదంబరం రెండవ కైలా సం లాగ ళివనామ. సరకీ రనతో, శివ కధలతో కస్నిల పండి స్తగో, హృ్‌దయర ంటికంగా ఎుళది, నాభశ ర్య యే కోరిక లేస్‌వాడు కనుక పండిత నభలలో పాలొనలదు. ఉత్సవాలు అయిపోయాయి. ఇద్దరూ స్వామిన్‌. 'సేవించి శిరుగుదారి పట్టారు. కొన్ని [పయాణాలలో వృద్దగిరికి చేరు
ఆ నాటి సాయంకాలం ళ€వపూజా సమయం. పు స్తకాల మూట తీసుకొనిరా నీమళర్యాః కొత్తగా. రాస్తూన్న శివ సో తం చదవాలి" అన్నాడు 'నాధశర్మ, భీమశర్మ ఆటూ యిటూ అరగంట సేపు తిరిగి ఉత్తచేతులతో నచ్చాడుం ముఖం వెలవెలలాడుతూంది.
“ఏదయ్యా నగ _న్తకాల మూటళి
“కనిపించలేదు స్వామీ!"
“మనం [పయాణం తొందరలో చిదంబరంలో బసచేసిన యింట మరచి పోయివంటాము.
బ్రేద్రే నేను మరచీపోతానా? ఆ పున్నకాలు' నాపాణం, అవన్నీ కలిపి కట్టిన మూటకదయ్యా నువ్వు నెత్తిన పెట్టు కుని వెనుక వచ్చావు, అవి కొంచెర చికాకుగా అన్నాడు నాధశర్మ, శేనరగను.. అని బెదురుతూన్నట్టు అన్నాడు భీముకు, మాడకు, చదువుకున్న 1బాహ్మణుడవు, :చదువుకున్న వాడు అసత్యమాడకూడదు",.
“బేన్తు, నాకియ్యలేదు, వేను మీపు స్తకాలమూట నెర గను"
*ఎరగవా? మంచిది. పుస్తకాల మూట పోవటం వల్లి భరించరాని దుఃఖం, దానితోకోసం ముంచు కొచ్చాయి అంత శాంతుడూ నెయ్యిపోసిన విప్పులాగా భగ్గుమన్నాడ్డు
“ఎరగవాః నా పున్తకాలెరగవా? అవి గద్దించి అడి గాడు క్‌
“ఎకగను.__అనవి తెగగొటినటన్నాడు, భిముడు."
“సరే, నా పుస్తకాలు అపహరించిన వాడు యీ క్షణమే
మూగవాడవుగాక। నేను నిజమైన ₹వభక్తుడనే ఐతే కలలో నైనా అనవ్యమాడని వాడినయితే నా శాపం తుంచం తస్పక అవుగాక!.._._అని గట్టిగా అరిచాడు. వదునై న కత్తివేటుకి అరటిచెట్టు. తెగిపడినట్టు గజ గజ వణుకుతూ. భీముడు నాధళర్మ పాదాల మీద పడి కన్నీళ్ళతో అతవి పాదాలకు అభిషేకం చేశాడు. అవ రాధిని,. మ్మిత(దోహవి.. 1గంధ చోరుడను నేనే. లోకంలో కీ రి కోసం మ్మితదోహం (గంధ చౌర్యంచేసి ఆదిచాలక ఆసత్యంకూడా చెప్పాను. క్షమిందు. మహానుభావా? అసరశంకరాః దయానిధీః.... క్షమించు! అని లేచి పరుగెత్తి ఒక చెట్టుత్మొరలో పెట్టివున్న పుస్తకాల మూటతెచ్చి నాధశర్మకి యిచ్చి చెంపలువాయించు. కొన్‌ *క్షమా భిక్ష'=అని రెండు చేతులూ దోసిలి పట్టి వేడు దు సకాల చూడగానే తిరిగి తాను (బతికినంత సంతో షించాడు నాధశర్మ, “ఎక్కడ పెట్తావు?-అని అడిగాడు. భీముడే మే మోచేతితో సంజ్ఞలు చేస్తున్నాడుగాని నోటమాట రాలేదు. సంజ్ఞలు నాధశర్మకి అర్ధంకాలేదు. విచారించాడు అయ్యో, ననూ మిితదోహం చేసినశ్తు అయింది. పాపం నీమా॥ యిప్పుడు విచారించి ఏమి లాభం! చేసిన తప్పు పన్‌కీ పశ్చాత్తాపపడి క్షమా భిక్ష కోరావు. కనుక నీమిత (దోహ పాపం నీకు లేకపోవుగాకః। నీ మూగతవం పోగొ ట్టటంనా వల్ల అయే పనికొదు, అది కొన్నాళ్ళు అనుభ
వించవలపిందే. ఏ మైనా యిక నువ్వు యిక్య్థడ వుండ తగిన వాడవు కావు. పోః కొండదిగి పోః,..అని పరు షంగా అన్నాడు నాధశర్మ,
నెత్సీ నోరూ మొత్తుకుంటూ ఖీముడు కొండదిగి పల్లె లలో పట్టణాలలో వుండలేక తోటలంటా, దొడ్లంటా ఆడవి జంతువులాగా బెదురుతూ తిరుగుతూ, తిండీ తిస్పలు లేక నానాయాతనలూ పడీ పూర్వు పుణ్యంవల్ల కొంతకాలానికి (శ్రీ ౩ లం చేరుకున్నాడు. అక్కడ ఆసమయావికి రోమళ మహామువి పున్నాడు.. తిన్నగా వెళ్ళి ఆ మువి పాదాలమీద పడి వలవలా ఏడిచాడు,
రోమశ మపహ'మువి అన్నీ తెలిసినవాడు భీముని మంచి చెడ్డలన్నీ తన దివ్యదృష్టివల్గ తెలుసుకున్నాడు. కా _స్తవిచారించాడు, లెమ్మన్నాడు. భీముడు. వేచి విల్చువి చేతి సంజ్ఞలతో తన కథ చెప్పాడు,
'అవును.. నువ్వు చేసిందంతా తెలిసింది మనిషై పుట్టిన వాడు చెయ్యరాని తప్పు పని చేశావు పెగా చదువుకున్న వాడవు తీర్ణయా.తకి వచ్చినవాడవు. నాధళర్మ యింటికి చేరి అతవి ఆదరముతో అతనవియి:ట అన్న౦ తింటూ నమ్మిన మ్మితుడుగా 'వున్నావు. తిన్నయింటీకే వాసాలు లెక్క పెట్టిన దుష్టుడవు, మ్నిత(దోహం చేసి యీ దురవ స్టకి గురి ఆయావు.. అతని (గంధాలు దొంగిలించి తెలి యని వాడిలాగ. ఉండి ఘోరంగా అసత్యమాడావు. పు _స్తకం దొంగిలించిన వారి బతుకు రెండో జన్మలో చెదపురుగుగా పుట్టడం, లేదా మూగవారుగ్గా పుట్టడ6....విన్ను నాధళర్య
వే
వె జాలిపడి క్షమించి విడిచిపెట్టాడు, మ్మిత్యదోహం చేసినం దుకు వచ్చే పాొవఫలం రాకండా క్షమించానన్న మహాను భావుడు మూగతనావ్ని పోగొట్టి లేడా? పుస్తకాల దొంగ బతుకు యిలా అవుతుందని లోకానికి చెప్పాలని నిన్నిలా పొమ్మన్నాడు. వీకూ. లోకానికి యిదిగుణపాఠం.... నరే। చచ్చిన పాముని. కొట్టినట్టు విన్నింకా నిందించడం ఎందుకు?....నీ అదృష్టం బాగున్నది ఇక్కడికి వచ్చావు, చేసిన తప్పు ఒప్పుకొని విచారించావు కనుక విన్ను నాధ శర్ములాగే నేనూ దయదలచి వీ మూగతనం పోవడానికి ఉపాయం చెపున్నాను అవిగో ఆ పుష్కరిణిలో స్నానం చేసిరా అని చెప్పగు ఆ మూగ' గదిగబా వెళ్లి కొలనులో స్నానం చేసివచ్చాడు, రోమళుడు వానికి పంచదళావరి ఉపదేశించాడు, (పదునైదు ఆక్షరాలు గల మంతం. పర 'మేశ్వరికి సంబంధించినది). పంచద!ిని యథావిధిగా. తొమ్మిది లక్షల జపం చేస్తే పర్‌ మేశ్వరి (ప్రసన్నురాలవు తుంది. ఆ తల్లి దయవల్ల సర్వజ్ఞశ్వము, అంతులేని ఐశ్వ ర్యము, అన్ని విద్యలలో సంపూర్ణ మైన పాండిత్యమూ, చక్కవి వాక్కు, సొౌందర్యము-లభఖినాయి. అందరూ గౌర విస్తర. వ్ర
ఇదుగో చూడు. ఇక్కూడికి దక్షిణంగా నలుబవి.1కోసుల దూరములో ఒక దివ్యక్షేత్రం వున్నాది, దక్షిణ తై లానం అని షపపిద్దమైనది. ఆ క్షేతగ సువర్ణముఖి అనే నది ఒడ్డున ఉన్నాది, ఆనది ఉత్తర దిక్కుగా (ప్రవహిస్తూ వుంటుంది. కనక అది సర్వ పాపాలనూ కడిగి వేసే 'రెండివ గంగానది, ఆ మే్యతం 'పేరు (శ్రీ కాళహస్తి. శివుడు
వాయుమయమైన లింగ రూపముతో అక్కడ వేంచేసి వున్నాడు. జగజ్జనని పార్వతి “జ్ఞాన (వ్రసూనాంబ అనే "పేరుతో అక్కడ ఆందరికీ వర్యపదాయిని ఆయి వున్నాది, అక్కండికి వెళ్ళు. అక్కడ నువ్వు చెయ్యవలసేది చెప్త న్నాను, (శద్దగా విను,
సువర్డ ముభీజలాలలో స్నానంచేసి, వాయులింగా కారుడై వున్న ఈళ్వరు ణీ ఎ జగన్మాత జ్రాన్నప సూనాంబనూ' సేవించు. ఆ లింగానికి దక్షీణంగా శక్తి క్షేత్రం అవి ఒక పుణ్యస్థలం వుంది. ఆక్కడ నీ పేరుతో ఒక శివలింగమును (పకిస్టించు.. విత్యమూ. స్నానం, సంధ్యావందనం, గాయ్య్మతీ జపం చేసీ ఆ శివలింగమునకు ముందు కూర్చువి పరమేశ్వరిని మనస్సులో ,పతిస్షించుకుని నేనుప దేశంచిన పంచద+ని (శద్దాభక్తులతో జపించు, నవలక్ష జపం కాగానే "దేవి నీకు (ప్రత్యక్షమవుతుంది. నీ పాపాలన్నీ పటాపంచ' లవుతాయి. వీకు చక్కని వాష్క- వస్తుంది, ఆ అమ్మ దయవల్ల నీప మేలు కలుగుకుంఏ. వెళు)! భీమళర్మా।
రోమశ మహాముని అజ్జననుసరించి మూగభీముడు వెంటనే (+ కాళహన్తికి బయలుదేంాడు. (1పయాణములో అడవులనూ, వల్లే లనూ, పట్టణాలనూ. = వాయువేగముతో దాటిపోయాడు, పులికీ. భూతానికీ భయపడలేదు. అన్న పోయినా లక్ష్య పెట్టలేదు. కంటికి నిదా, కాలికి 1ళమా ఎరగక ముందుచూపే గావి వెనకచూసపే లేక కొన్నాళ్ళకి శ్రీ కౌళహ ప్తి చేరాడు. అమ్మయ్యః (బతికాను ...." అను
కున్నాడు. అదృష్టం బాగున్నది. ఆక్కడ ఆగ ్స్య మహా మువి శిష్యుడు. *పిప్పలాదుడు" అనే ఆయన కనిపించాడు, ఫిమనివిషయం. అంతా ఆతనికి తెలిసింది. ధైర్యం చెప్పాడుః భీమువికి అన్ని విధాలా సాయం చేశాను.
భీముడు: (శద్ధాళక్తులతో నీత్యమూ,. సువర్ణముఖీ పావన జలాలలో స్నానం: చేప్‌ నంధ్యావందనాదులు ముగించుకుని తన పేరుతో స్థాపించిన శివలింగానికి పూజ చేపి అక్కడ కూర్చుని పంచదళ జపం ఆరంభించేవాడు, +ివువి అను (గహంకోసం ఆనాడు పార్వతీదేవి లాగాఎంతో కళలోర నియ మములతో €వపూజ, మంతజపం చేస్తున్నాడు. వేనవికాలప్పు మండుపెండలకు, వర్షాకాలపు జడి వానకు, చలికాలపు మంచు గాలులకూ లక్ష్యపెట్ల లేదు, జంక లేదు, జతీయ లేదు. ఆకలిదప్పులేనాడో అణగి పోయాయి. సువర్డ ముఖిలో స్నానం, శివలింగ పూజ, అమ్మవారి మం్యతజపం తప్ప భీమున కింకొక ఫనిబేదు ఈ లోకముతోనే పని లేద న్నంత దీక్ష, ప టు దఠల;౪;
ఏకదీక్షతో ఎనిమిది మాసాలు అలా జపం చేళాడు ఆనాడు భ్యాదపద శుద్ద తృతీయ. స్వాతి నక్యతం, మూగ భీముడు అదృష్టవంతుడు, ఎట్టయెదుట దివ్యసాభాగ మూర్తి జగదంబ ఆవిర్భవించింది,
*న్పేల్సు; మేలు; ఖీకూ![ మూగ భీమా! నీ తపస్సుకి సంతోషించాను. కృతార్తుడయావు, నీ గురువు చెప్పిన (ప్రకార 0 నామంతం జపించావు, నాకెంతో నంతోషంగా వుంది, కోరుకోః వరాలు కోరుకో; ఇస్తున్నాను" అవి
ఏ జగజ్జనని అన్నమాటలు మూగభీముడి చెవులలో అమృత భారలాగా పడ్డాయి. ఆల్ల నల్ల న కళ్ళు విప్పి అమ్మను దర్శిం చాడు. ఏవోబంగారు మెరుపులు మెరుస్తున్నట్టు ఒకేకాంతి. పున్నమ నాటి నిండు. వెన్నెల 'కేటవంటి అమ్మ చిరునవ్వు వెలుగు, చుట్టూ శ క్రిమూర్తులు. చూడలేక కళ్ళు మూసుకు న్నాడు. క్షణంలో మెల్లగా కళ్ల తెరివాడు. చప్పున లేచాడు. అనుకోకుండానే రెండుచేతులూ ముడుచుకు పోయాయి, భ క్రితోవంగి అమ్మకి (పదక్షీణ నమస్కారాలు జేశాడు. దానంతట అబే నోరు విడిపోయింది, గంభీరార్హ ములతో కూడిన పదాల సంపుటితో జగదంబను సుతిం చాడు. తలవంచి అలా స్‌ల్చున్నాడు,
భీముడు చేపిన (ప్రార్ధనకి పరమేళ్వరి [పసన్నురా లైంది,
వత్సా। పీ స్తుతికి సంతోషించాను. వరాలు కోరుకో; మహాకవివయావు, వీ మూగ తనం పోయింది. కోరుకో: వరాలు! ,... అన్నది జగన్మాత.
అమ్మా! నువ్వు దయతో ఇవ్వడం తప్పు నేనేమి కోరుకునేది, నేను చేసిన మరత జపానికీ, సోతానికీ సంతోషించావు. దర్శనం ఇచ్చావు. నా మూగతనం పోయింది... నీ దర్శనమువల్ల ధన్యుడయానా.. ఇంకేమి కావాలి; అయినా సీ ఆజ్ఞ మీర లేకకోరుకుంటున్నాను (ప్రసా దించు జగజ్జననీ।....
నీవు నాకు దర్శనం యిచ్చిన యీ తిధియందు భక్రితో యీ తీర్ణములో స్నానం చేసిన మూగవాడు మృదుమధుర మైన వాక్కుగల వాడవుగాక[ యీ తీరములో యీ తిధి యందు స్నానంచేసి యీ లింగము ముందు నీ మంత్రం జపించిన వావికి అన్ని కోర్కెలు నెక వేరుగాక।ః ఈలింగం నా పేరుతో ఆచం దార్క-౦. (సపిద్దమవుగాకః
తథాస్తు! అని సెలవిచ్చి దేని అంతర్జానమయింది. తరు వాత భీముడు మళ్ళీ (శ్రీ శై లావికి వచ్చి మంత గురు వెన రోమశమహామునిని దర్శించి అనేక విధాల స్తుతిం చాడు. ఆ మునివల్ల శవతత్వం తెలుసుకుని అక్కడే వుండి పోయి ఆ జన్మలోనే శివసాయుజ్యం చెందాడు.
(ఈ. కథలకు శ కాళహప్తి స్టల పురాణం ఆధారం)
-:(శ్రీ క్రానపసూనాందాస్తుతి:- (బహ్మరం(ధ సరః పత్కా (బహ్మనాళాము (దక్చతిం శాశ్వతై శ్వర్యదాం ్రానపసూనాంబామహం థజే
యి (ప్రకాశానంద మధ్యస్త పదవీ పద్మభావితాం విద్యానిషద్యాం విజ్ఞాన [(పసూనాంబామహం భజే
స వళివ్యాది వచో దేవీ వారవారిత పీఠికాం వసుకోణ సితాం జాన్నపసూనాంబామహం౦ భజే సో కా సా
శ్‌ దివ్యస్వకాంత్యా విహిత సిద్ధిబిద్ధ మహీపుటాం సర్వదా సర్వదా జానపసూనాంబామహం భజే మూలానల +థాలీఢ (ధువచం(దా మృతద్యుతిం శేయపే భూయపే క్షాన(ప్రసూనాంబామహం భజే కోమళ క్రిలసత్క-౦ జాకౌరే సర్వార్థ సాధకే. చే చ్య'కేళ్వరీం క్లాన్వవసూనాంబామహం భజే సువర్షముఖరీ భాతి యన్ము కాలతి కేవతాం ఆనంద కందళీ౦ క్లాన్నపసూనాంబామహం థ్‌జే పరాపళ్యంళ్యాది రూపాం (వణవ_ప్రతి పాదికాం ఆపష్టవా (గూపిణీం జ్ఞాన్నపసూ నాంబామహం భజే
మన పురాణాల్లోంచి, పబింధాల్లోంచి ఎంచి భక్తి, సర్గపదాయం, సౌశీల్యం ఆలవరిచే కథలు (వాసి అందరికీ అన్నీ విధాలా ఆందంగా అందించాలని అనుకున్నాను. కొందరు పెద్దలను సంవ్రదించాను. *చాలా మంచి పని. చెయ్యండి. "అని [పోత్సహించారు తతృలిత మే “చిరం జీవి” "పేరుతో (పకటించిన మార్కండేయ చర్విత. ఆందినంతవరకూ అన్నీ వర్షాలవారూ ఆనందించి. ఆద రించారు. ఇదిరెండవది ఇలాగే నెలకి ఒక్కొక్క పుస్తకం (ప్రకటించాలని నంకల్పం. నా, తెలుగు. పిన్న "పెద్దలీ సంకల్పాన్ని ఎంతవరకూ సఫలం చేసారో మరిః,....
పాఠశాలలల్లో, కళాశాలలో చదువుతూన్న విద్యార్ధి నులు. విద్యార్లులు వీటిని చదివి తమ భావి జీవితాలమ సంపదాయ సంళోధితంగా చేసుకోవాలనీ, త ల్లిదం(డ్రులు, గురుపీఠాలలో వున్నవారూ వారివి పోత్సహించాలనీ కోరు
నా యా్నప్రయత్నానికి ముదణవిషయంలో యథోచిత మైన చేయూత యిచ్చి చక్కగా. మ్యుద్రిస్తూన్న శీ కృష్ట చిత (వింటర్న్‌, “చిత నరపింహాగ్గారివి (వత్యేకించి అభి 207.72... పద్మనాభస్వామి.
కవిర శ షూ యామెజాల పద్మనాభస్వామి లోటస్‌ | అ 61
పఏింహ సు౦దరి యామిజాల పద్మనాభస్వామి
(పథమ ముుదణ పి ఆగస్ట్‌ ౯72 అన్ని హక్కులు రచయికరవి (వావి ఫాం | రచయిత, (శీ శార 9 భ్ర్రీ శారదా విద్యాలయం, "వెల: 60 "పెసలు. (9) కృష్ణచ్నిత (ప్రింటర్స్‌,
ీ కు తజ త... యా 1 ఈ చిన్నారి కౌవ్యాల రచననూ, నా సంకల్పాన్ని (పశంసించి యీ చిన్ని రృతితో సహా రానున్న నా కావ్యాల కన్నిటికీ చక్కని కాగితానికయే ఆర్దిక డు భారాన్ని భరించి నన్ను (ప్రోత్సహించిన ఉదారచరితులు, చెన్నపురి ఆంధ మహా సభ అధ్యకులు, చెన్నపుర పొర (పము ఖులు, లౌకిక వ్యవహార రంగములో , బహు భాషల వారికి ఆ ప్తమ్మితులు (ట్రీ జె వి. సోమయాజులు గారి సొజన్యానికి హార్షిక మెన . కృతజ్ఞత, " ౧ రాజ వ
| నా శిష్యురాలు. చిరంజీవిని సౌభాగ్య ' వతి, వై. రమాదేవి (రమా, డబ్ల్యు, , మ్యద్రణభారం వహించి కృత కృత్యు రాలయింది. చిరంజీవినికి భ్రీ కా మేళ్వరీ దేవి అన్ని విధాలా అభీష్టఫల (ప్రదా ' యిని అవుగాక అని ఆశీర్వదిస్తున్నాను. |
సింహ సుందరి
ట్ర నాటి రాజవంళాలలో సూర్యవంశం పదిదిక్కులా
ఉీరు పొందింది. సూర్య వంశపురాజులు బాల్యములో కులగురువై న వసిష్ట మహాముని వద్ద భక్తి (శ్రద్ధలతో అన్ని విద్గలూ నేర్చుకుంటూ మంచి శీమ్యు లనిపించుకుంటారు. యౌవనం రాగానే తగిన రాజకన్యలను భార్యలుగా చేపట్టి నిర్ద్ణషంగా నంసారం చేస్తూ వుంటారు. పట్టాభిషేకం అయి సింహాసనం ఎక్కి=. పరివాలకులు కాగానే [పజలను కన్న పిల్ల ల్లాగా చూసుకుని పాలిస్తూ వుంటారు. వారి పరిపాలనలో (ప్రజలు కన్న తల్లిదం(డులను మరిచిపోతారు. ముసలితనం రాగానే రాజ్యపాలన కొడుకులకు అప్పగించి వనవాసులై మునుల్లాగా తపస్సు చేస్తూ యోగ విద్యతో శరీరాలు విడిచి పెట్టి పరమపదం పొందుతారు, ఆ వంశానికి "పేరు తెచ్చిన రాజు అంశుమంతుడు. పరమివువిగూర్చి హిమగిరి దగ్గర కఠోర నియమాలతో తపస్సుచేపి ఆయన అన్నుగహంవల్ల కుమారుడు కలిగేట్లు వరం పొందాడు. కొన్నాళ్ళకు ఆ
రాజుకి. భానుమతి అనే భార్యయందు దిలీపుడు అనే కొడుకు పుట్రాడు. దిలీపుడు సుగుణ సంవ త్తిలో తంశడికీ, వంళావికీ "పేరు తెచ్చినవాడు. డిలిపుడు పరిపాలనలో తండి కన్నా మిన్నా అనిపించుకున్నాడు.
ఒకనాడు దిలీపుడు విండుకొలువుతీరి పింగపు గద్దెపె కూర్చుండి ఉండగా. చుక్క తెగిపడ్డ ట్ర ఇ ం(దుడు ఆయో ధ్యలో (పత్యకమయాడు.. వాడినమోము. వాలిన చూపులు, కీలూడిన అందె, దడదడ లాడుతూన్న గుండెలు.... ఇందు డేదో భరింపరానీ బాధతో సతమతమవుతూన్నట్లు చూపరులు ఇసే (గహించారు. ముజ్ఞగాల దొర యిడదేమిటి మన పట్ట జానకి వచ్చాడింత ఆ(తంగాః అని అబ్బురపడ్‌: చుట్టూ మూగారు. పదిమంది గబగబా పరుగెత్తి కొలుపుకి వెళ్ళేరు దిలీప మహారాజుకి వార్త చెప్పారు. దిలీపుడు తటాణున సింహపీఠ. మీంచి దిగి బిరబిరా నడచి వెళ్ళి సింహద్వారం దగ్గరకు అప్పటికి వచ్చి వున్న యిందుణ్ణీ చూసి నమస్కం-. రించటోయాడు. చటాలున ఇంగదుడు రెండు చేతులూ చాచి దిలీపుణ్ణీ కౌగిటిలోకి తీసుకుని వెయ్యి. కళ్ళల్లోంచీ ధారగా కారుతూన్న వెచ్చనిర క్రంతో డలీపునికి అభిషేకం చేశాడు, దిలిపుడికి నోట మాట రాలేదు, ఆశ్చర్యంగా యిం్శద్రుణ్ణి చూసి చెయ్యి పట్టుకుని కూలుపుకొటానికి తోడుకొని వచ్చి నముచిచికాసనం మీద అపీనుణ్ణీ చేళాడు. యింధద్రుడు కూర్చుని (పక్కనున్న ఆసనం మీద దిలీపుణ్ణి కూర్చో బెట్టాడు. తరవాత దిలీపుడు యథావిధిగా యిందుణ్ణి పూజించి అమరాధిపతీః
సీ రాక నా కెంతో ఆనందమునూ ఆనందమును మించిన
ల్‌ ఆశ్చర్యము, ఆశ్చర వము న్‌ తి[కమి౦చేక లతనూ కలిగి స్తూంది ఈవిచారం. ఒంటివీండా యీ నెత్తురూ ఎమిటిః వెంట ఒక 'సేవకుడై నా లేడు. పాకళశాసనునకు వచ్చిన భంగపా పేమిటో వినే వరకూ నా మనస్సు ఉరియాడుతూంది. అని తొందర తొందరగా అనగా యిం(ద్రుడు సుదీర్హ్య మైన ఊపిరి విడీచి నహారాజాః ఏమవి చెప్పుకునేది? రత్నచూడుడు ఆనే రాక్షసువిపై కత్తి దూసినందుకు వచ్చిన దురవస్థ యిది. వివరించి రత్నచూడుడనే పేరుగల రాక్షన వీరుడొకడు మందో పర్వ్యక (సాంతంలో ఉంటున్నాడు, వాడు ఎలజన్వనంలో వున్న అవ్పరనలను, యక్షకన్యశలను, సాధ్యుల అడపడు చులను కోరి అమరావతి మీదికి దండె త్తి వచ్చి నాకు కదు రంపాడు. నేను తగిన వైనాన్ని తీసుకొని, ఆర్భాటంగా వొడిమీదికి వెళ్ళాను, సైన్యాన్ని చూసీ వాడు బెవరి పోయి నట్టు సరువెత్త నారంభించాడు. టఓరి పారుజోతాః: యీ పాటీదా సీ మగతనం? అవి నేను పౌరుషంతో వాడి వెంట పడ్డాను. వాడు ఆలా కొంత దూరం వెళ్ళి తన 'పాంతానికి చేరుకొని పెనుగాలిలాగా అటునుంచి యుటు తిరిగి మా సేన మీద పడి మారిమసిగినట్టు విజృంభించాడు, రకరకాలఆయు ధాలు.[పయోగించి మమ్మల్ని చెల్లా చెదరయేట్లు చిదగ గించాను, వాడు దానికి యిసుమంతై నా జ౦కక దగ్గరగా రాగానే హుంకారం చేశాడు. ఆ హుంకారానికి యీ వజం వీరసమై బెండులాగా ఎగిరి నా వెనక కొదిగి పోయింది.
దాని వెనకవాడు దట్టమెన బాణవర్షంతో మాకు దిక్కాల జ్డానం లేకుండా చేశాడు, నేను చేసేది లేక నాఠపరికి వెళ్ళ డానికి మనసురాక సీ దగ్గరకు వచ్చాను. మిగిలిన దేవత లంతా ఏమయారో? ఎక్కడ పడివున్నారో తెలియదు, ఆ ముష్కురుడు ఈ పాటికి అమరా వతినిముట్రడించి నానా అల్ల కల్లోలం చేసి వుంటాడు. దేవకొంతల నెంత అవమాన పరు మృన్నాడో! ఆని మొగం కేలవేళాడు, ఇంద్రుని దురవస్తకి దిలీపు డెంతో చింతించి. పెద రేగుతూన్న కోపాన్ని అడచుకొని సురేం[దాః ఒకా నొకప్పుడు ఎంతటి వావికీ గెలుపూ. ఓటమీ మారి మారి వస్తూ వుంటాయి. అది కాల న్వభావం. నీకు తెలి యవి. దేముంది? దీనికింత వంత ఏలా? నేనున్నాను. విచా రించ వద్దు, యిప్పుడే ఆ దుష్టరాక్షసునిషై. దండె ళీ వాడీ పీచ మడగిన్తాను. అవి మంతి సామంత వై న్యాధిపతులను చూపి రత్న చూడునిపై దాడీ వెడలడావికి పై న్యాన్ని స్‌మీ శరించవలసిందని ఆజ్ఞాపించాడు, నిండా గడియ కాలేదు. ఆంతిలో సైన్యం సిద్ధంగా వుందని సై న్యాధిపతి వచ్చి విన్న వించాడు. ఆ మాటవిని యిర్నదుడు [బకుకు జీవుడాః అని గుండెలు నిమురుకున్నాడు, అంతలో ఒక కలకలం వినవచ్చింది. ఏమిటా ఘోష! అన్నట్లు దిలీపుడు మంతిని చూశాడు. మంతి ఒక సేవ కుజ్జీ పంపించాడు. ఆ సేవకుడు వచ్చేలోపల. పౌరులు పది జి ౦ది కొలువుకి వచ్చి, | వభూ। ఐరావతం, తెల్లగ్యురం,. యింద రథం,
మాతలి వచ్చారు. అని ఒక్కమారు చెప్పారు. ఏమిటీ చింత। అన్నట్లు దిలీపుడు, ఇంగదుడు ఒకరి మొగం ఒకరు చూసుకున్నారు. అప్పుడు మాతలి ముందుగా వచ్చి యిం(ద దిలిపులకు నమస్కరించి యిం[దునితో యిలా అన్నాడు:
దేవా [ మీరు యిలా వచ్చిన తరువాత ఆ రాక్షసుడు సము[ద్రంలాగా 'ఘోషిస్తూన్న “సె న్యంతో అమరావతిమీద వచ్చి వడ్డాడు, వాడి సంరంభానికి తగినట్లు జయంతకువూ రుడు విజృంభించి రాక్షన సైన్యాన్ని చావగొట్టి మారు శాస్త్రంతో రత్నచూడ ణీ విసిరికొట్టాడు. ఆ 'దెబ్బకి వాడు విబ్బంరించి నిలువలేక [బహ్మానుగూర్చి తపస్సు చేసీ మూడు లోకాలనూ వశసరచుకుంటాను. చూడు నా దెబ్బః అవి 'పెడబొబ్బ పెట్టి మందరపర్వతానికి పారిపోయాడు. జయ లక్ష్మీ సమేతుడై. జయంతకుమూరుడు అమరావతికి వచ్చి మమ్మల్ని మీరున్న చొటికి వెళి రాక్షస పరాభవ వార్త చెస్పవలసిందవి 'సెలవీయగా యిలా నచ్చాము.
అని అనగా దిలీపుడు ఆనందంగా యిఇ్యదుణ్తి చూపి...
మహేం(దాః నీ కొడుకు ఎంత గట్టీవాడో తెలుసు కున్నావా? మరెందుకు విచారం। అయినా ఆ రత్నచూడువి వృత్తాంతం వినాలని వుంది. మాతలీః నీకు తెలుసునా?
అవధరించు రాజకుమారా। ఆని మాతలి రత్నచూడు వృ త్రాంతం యిలా చెప్పాడు.
మునుపు నాకూ తెలియదు. నారద మహాముని చెప్పగా తెలుసుకున్నాను. ఆ విధంగా చె పున్నామ,
10
వనధరుడు అవి ఒక విద్యాధరుడు. వాని భార్య పేరు. విద్యువ్మాలిక, ఆ దంపతులకు లేకలేక ఒక కొడుకు. పుట్టాడు. వాని పేరు గంధగజుడు. గంధగజుడు యువ కుడై ఉన్న కాలంలో కొందరు యువతులతో కలిసి కె లాస సర్వత [పాంతంలో విహరించడానికి వెళ్ళాడు. వయసులో వున్నవాడు. వెంట చక్కని చుక్కల్లాంటి పువ్వు టోండ్లు. ముచ్చటగా పువ్వుల తోటల్లో స్వేచ్చగా అడుతూ పాడుతూ మద్యపానంతో ఒళ్లు మరిచి విహరిస్తూ, సరస్సులలో జల. [క్రీడలాడుతూ, పొదరిళ్లలో దాగుడుమూతలాడుతూ తిరుగు తున్నాడు. కూసే కోకిలలతో సరిగా కూన్తూ, చిలుకల కిల కిలా రావాలకు బదులు చెప్తూ, తుమ్మెదలతో సరిగా రొదలు చేస్తూ, మన్మథ వికొరాలతో మైమర చి గంధగజుడు గంథ గజ యానలతో ఆ [ప్రాంతమంతా మన్మథుడులాగా 6రిగి తిరిగి ఆక్కడ తపస్సు చేస్తూన్న విశ్వామి(తుని ఆ[శమా వికి వెళ్ళాడు.
వాళ్ళ ఆటఖ-పాటలు, శకేరింఠలు , నవ్వులు చూపి విశ్వామి_తుడు అసహ్యించుకుని జటలు లాగిన సింహం లాగా గర్జించి కోపించి. ఓరీః యుక్యాడ ఎవరున్నారో గుర్రించకుండా ఆడవాళ్ళతో తప్పదాగి తందనాలాడు తున్నావా? నీ _తుళ్టింత కట్టిస్తాను చూడు. యౌవన మదంతో కన్ను గానక తాపస్నాశమంలో ఆసభ్యంగా రాక్షసుడులాగా 1పవర్రించావు కనక రాక్షసుడవై పోదువు గాక1 అని కఠోరంగా శపించాడు. ఆ శాసం పిడుగులాగా తగిలేనరికి గంధగజుడికి మైకం వదిలింది. అదిరిపడి విశ్వా మ్యితుని పాదాలు రెండూ పట్టుకుని (ప్రార్ధించి తప్పు క్షమించి శావవిము క్తి "సెలవీయవలపసిం"దని వేడుకున్నాడు..
శే మహాోత్మాః తప్పు చేశాను. యిది వీ ఆ(,శమం అవి తెలుసు: కోక మితిమీరి వవ ర్రించాను. క్షమించు" అవి ఎడీదాడు. వాడీ యేడుపు విని మనసు కరిగి విశ్వామిళుడు లేః' లే! అని ఓదార్చి శ్రీ సమూహంతో మతిమాలి యిక్య_డ యిలాటి బాధకి గురి ఆయావు కనక ఒక స్త్రీవల్లి నీకీ శాసం పోయి మునపటి తేజో వై భవాదులు వస్తాయి, పో'-_- అని చెప్పాడు,
ఆ గంధగజుడు వెంటనే అక్కడికక్కడ వికొరాకా రంతో రాక్షసుడై పోయాడు. తిన్నగా మందర పర్వతాసకి" వెళ్లాడు. అక్కడ మాయావతి అనే పేరుతో ఒక పట్టణం నిర్మించుకొని రత్నచూడుడు ఆనే పేరుతో ఆ పట్టణాన్ని ఆవాసంగా చేసుకుప ఉంటూ అమరావతిఎ వళం చేసుకోవా లనే దుర్చుద్దితో వచ్చి చివరకి జయంతకుమారువి చేతిలో చావుదెబ్బ తిని వెళ్ళిపోయాడు. ఇదీ రత్నచూడుని కథ అని చెప్పగా దిలీపుడు చాలా చ్నితమెన కథ, నరే, యిటు "పె వాడు మళ్లీ అమరావతి మీదికి వస్తే నాకు ఒక చిన్న కబురు పంప్క, వచ్చి వాడి పొగరు కట్టిస్తాను. అవి యిందుణ్ణి చూసి,
సురేం(ద్రాః , ముజ్జగాలకూ పీరు తెచ్చిన కొడుకు ఉండగా సీకెందుకూ వవారం. విన్నావు కదాః నీ కుమా రుని విజయగాథ. సంతోషంగా అమరావతికి వెళ్లు” అని అనగా యిం[దుడు కౌన్త చలించి యిలా అన్నాడు.
రత్నచూడుడు సామాన్యుడు కొడు. రాక్షసుడు- బలిస్టుడు, అనేక యుద్ధతం(త్రాలు తెలిసినవాడు. వాడి (పజ్జా
.షాటవాబ కొంతకి కొంత నేను చవిచూపసినవే కనక “చెప్తన్నాను. ఏదో దైవికంగా జయంతుడి చేతిలో యీ నాడు. వాడు ఓడిపోయినా రేపు బ్రహ్మ యిచ్చే వరాలతో వాడు విట్రనిగిడి ఏ సమయంలో దేవలోఠంమీద పడతాడో చెప్పలేము. కనక మామీద ఒక కన్ను వేసి వుంచు. వస్తాముమరి"___అవి తన రథం అధిరోహించి నాకానికి తరువాత దిలీపుడు (పజా పరిపాలనలో తం(డి-తాఠలను మరిపించి (పజల మన్ననలందుతూ సుఖంగా వుంటున్నాడు. ఆలా వుండగా ఒకనాడు వయసుకాండను నలుగురుని “పెంట పుంచుకుని ఒక టోయవాడు దిలీపువ దర్శనావికీ వచ్చాడు, వచ్చి కోట ద్వారం దగ్గర విడుపాటి విల్లు నేలకానించి దావి కొనమీద చెయ్యి నొక్కి-పట్టి ఒక చేత కోల విలాసంగా తిప్పుతూ ద్వార పాలకులను చూసి... ఆయ్యలారా 1 వాలా దూరంనుంచి వచ్చాను, నా "పీరు .ఛూమకుడు. మేము టోయ జాతివాళ్లం,. నేను బోయల దొరని దోరగారివి చూసి కొంత సమాచారం మనవి చేసు కోవాలి, వెళ్ళి దొరగారితో చెప్పండి * అని అనగా వాళ్లు లోనికి వెళ్లి దిలీపునకు చెప్పి ఆజ్ఞ పొంది, వచ్చి ధూమ కుణ్తీ రాజుగారి యెదుటికి తీసుకుని వెళ్లారు, వాడు వెదురు వియ్యం, తేనె, సారపప్పు రాజు ముందుంచి, మహారాజుని చూడగానే భయపడి గజగజ వణికి నాలుగు వంకలా వితుకూ వనితుకూమవి చూపి, నోట మాట రాక తటాలున సాషాంగ పడి దండం పెట్టి లేచి గద్గద స్వరంతో యిలా అన్నాడు. దొరా 1 మేము బోయవాళ్ళ౦. అడవులలో ఉండే
'మెకాలతో కలిసిమెలిసి కాలం గడుపుతూ వుంటాము. కొండల దండ ఆకుల పాకలలో పొద్దు పచ్చుతాము, మా ఆడవాళ్లు ఆడవికి వెళ్లి సింగాలు చీల్చి పాఠ వేసిన ఏనుగుల. తలకాయల్లోవి ముత్యాలను గంపలకె త్తితెస్తూ వుంటారు, మా పడుచులు ముదిరిన పాముల పడగలు చీరి ఆ పడగల్లో' వున్న రత్నాలను పెరికి తెచ్చి ముంగిళ్లలో విల్చి వేటాడి వచ్చిన మగవాళ్లకి హారతులెత్తుతారు. పురుటిళ్లలో మా ముసలి ముత్తైదువలు పునుగు, జవ్వాది, ఏనుగు మదం కలిపి దీపాలు పెడతారు. మా వసనుల కాపర్లు మొదవుల దగ్గర పిదుకతూన్నపుడు కుండల పక్కనించి చెదిరిసడిన.
(తికూట పర్వతం కనుమల్లో మధువనం అనే ఒక చక్కని తోట, ఆతోట చెంసనే పెద్ద అడవి. ఆ అడవిలో ఒక పాలెం. నేను ఆ పాలేవికి దొరవి. వేటలో నాతోసాట్‌ చెప్పదగినవాడు మా [ప్రాంతంలో లేడు. యిక పాడి. పంటలకి మాకేకొదవా లేదు, యిలా వుండగా యిస్పుడు ఒక వుష్రద్రవం వచ్చి పడింది దొరా ! ఎక్కడివించి వచ్చిందోగాన్‌ చ్శితమైన సింగం ఒకటి వచ్చి మా అడివిలో కలగాములాడుతూంది, దాని కంట పడితే పలీ, గిరీ, ఏనుగూ, గీనుగూ, పింగం, గింగం పాదులో (పాణం వదిలేశాయి అనుకో।: కళ్ల తెరిచి చూసిందంటే అవి చూపులు కావు మారాజాః నిప్పు కణాలు, చెంగున దాటిం దంకశే ఆమడ దూరంలో వున్న మెకాలన్నీ దాని విసురుకి నచ్చి పడ్డాయన్నమాట, మా మందులూ, మంళత్రాలూ దాని: మీద పని సెయ్యలేదు దొరాః దయసేసి దానీ ఉదుటు అణిచి, మా ఉసురు నిలబెబ్ట -
కేడీ
అని కళ్లనీష్ల పెట్టకున్నాడు. బోయవాని మాటలు వివి వాడి అమాయికత్వావికి లోలో నవ్వుకొని దిలీప మహా '్రాజు వాజ్లీ ఓదార్చి,
కోయదొరాః; భయపడకు. రేపే మీ [పాంతానికి వస్తాను. ఆ సింహాన్ని సంహరించి మీకూ, మీ పశువులకూ రక్షణ కల్పిసాను. నేనున్నాను. మీకేం భయంలేదు." అని వాడికి బాలునన్నంతగా కొనుకలిచ్చి. సేనాధిప!£వి
*'ర్రేష్ప "వేటకి బయలుదేరుతున్నాము'= అవి కొలువు చాటించి అంతఃపురానికి వెళ్లి పోయాడు.
తెల్లవారింది. దిలీపుడు లేచి కాలకృత్యాలు తీర్చుకుని వేటకి తగినట్లు వేషం మార్చుకున్నాడు. సైన్యం, వేట కుక్కలు, సామగి సిద్ధంగా వున్నాయి (ప్రభూ; అని "సేవ కుడు ఒకడు నచ్చి విన్నవించాడు,
భేరీ భాంకారాలతో, శంథాల పుుంకారాలతో భూమి దద రిల్లింది. మహారాజు భద్ర లక్షణాలు గల గృురాన్ని ఎక్కి బయలుదేరాడు, 'పేన కగలింది, కతిపయ (ప్రయాణాలకు మధువన [ప్రాంతం చేరుకున్నాడు. వేటకాం(డ్రు, 'వేట కుక్కలు విచ్చల విడిగా ఆఅడవిలో విహరించిఘాతుక మృగాలను చీల్చి చెండాడాయి, వేటి తమకం తీరేట్లు రాజూ కూడా వీర విహారం చేశాడు, రాజుగారివేట నేర్పుచూపి కోయజాతి వాళ్ళంతా మహాశ్చర్యం పొందారు, కాని దిలీ పునకు తృప్తి తీరలేదు, సర్వ భయంకర మెన ఆ సింహం జాడ ఎక్కడా కన్పట్టలేదు, తనకు వచ్చి చెప్పిన బోయ దొరను చూసి,
దోరాః ఎక్కడ ఆ పింగం? అని అడిగాడు,
అంతలో భూమ్యాకాళాలు మారుమోగేట్టు గర్హ వినిపిం చింది. పైవికులూ, బోయలూ (తుళ్ళిపడ్డారు. టోయదొర కొంత తెప్పరి ల్లి
“మా రాజా! ఆ మోత విన్నావా? దావి రూతే అది"... "అవి అన్నాడు, దిలీపుడు ఆ గర్హన వినవచ్చిన వంక తేరి చూళాడు. కంటసడ్డాది సింహం,
నవరత్నాలతో ఆయా అవయవాలు విర్మీంచి (పాణం పోనినట్టున్నది ఆ అద్భుత సింహం, దిలీపుడికే ఆళ ఎర్యం వేసింది. బోయల దొర దిలీపుణ్ణి చూసి.
దొరొః వింఠగా చూస్తున్నావా? కొంప ముంచేస్తుంది ఊరుకుం టే, విల్లెక్కుపెట్టు.” అని ఆత్రంగా అన్నాడు. దెలీపుడు విన్నాడు. కనుగొనలు చిరునవ్వుతో మెరిశాయి విల్లు సారించాడు, వింటితాడు ఠామ్మనేసరికి ఆ రత్నమయ సింహం జవావిచ్చినట్టు దిగ్గజాల చెవులు దిమ్మవడేట్టు గర్జిం చింది. దిలిపుడా గర్జనకి దెబ్బతిన్న పాములాగ పొంగి, త్మీనమెన బాణం వింట నంధించి [పయోగిందాడు. అఆ దెబ్బతో సింహం చచ్చిందనే అంతా అనుకున్నారు, కాని ఆది కేలికగా దొరుకుతుందా? బాణానికి దొర రకుండా పక్క చాటుగా తప్పించుకుని చంగున మీది కెగిరి అంతలోనే కీందికీ దిగి రకరకాల చిందులు తొక్కుతూ, రివ్వున మీద కెగురుతూ నటుడులాగా, గారడీవాడులాగ వింతనాట్యాలూ, అడ్భుత చేష్తలూ చెయ్యసాగింది. కవిపించి, మెరుపులాగా అంతలోనే మాయమవుతూంది. (పక్కనే నిబ్బన్నట్టయి
16 (కోసుదూరంలో కవిపిస్తూంది, దిలీపుడికి ఆశ్చర్యం, అశ్వ ర్యాన్ని మించి ఆగహం కమ్ముకుని వచ్చింది, దావి వెంట: పడ్డాడు. బలగం అతసి వేగాన్ని అందుకోలేక ఆంతంతగా నిల్చిపోయింది. మంత్రి కొడుకు సుదర్శనుడు మ్మాతం దిలీ పుణ్డీ నీడలాగ అనుసరించాడు,
అలా వదులు, నదాలు., అడవులు, కొండలూ దాటి సింహం వెంట రాజ మంతి నందనులు వింటివి విడిచిన బాణొల్లాగా వెళ్ళి ఓక చోటి నిల్చున్నారు, అప్పుడు దిలీ పుడు నుదర్శనుణ్తి చూపి. మ్మితుడా। ఈ సింహం (ప్రవర్తన వింతగా వుందే. శరీరం రత్నమయం ఎంతోమనోహరం. "వేగం వాయువును మించి వున్నది, యిలాటి జంతువును వినలేదు కనలేదు. దీవి వై అరి చూస్తే ఎంత ముచ్చట అపుతుందో అండ కోపం వస్తూందినాకు, నా బాణానికి దొరకక యిలా తప్పించుకుపోతూ నన్ను ఆడిస్తూంది బొమ్మని ఆడించినట్టు. దీనివి చంపడం ఎలాగఅఆనేది విషమ సమన్యగావుంది. ఏమంటావు?
అని అనగా సుదర్శనుడు విజమే, రూనం రత్న మయం, వేగం వాయు తిరస్కారి. కావచ్చుగావి వీ బాణా వికి ఆది దొరకకపోవడం వింతగానేపుంది. ఆవి అనే సరికి ఫీషణంగా గర్జిస్తూ సింహం అక్కడికక్కడ (వత్యతమ యింద. అంతేః దిలీపుని వింటినుంచి ఆకాశాన్ని చీల్చుకువి విశత బాణం దూసుకువి వెళ్ళి సింహాన్ని తాకీంది,
కూరా! మరీవింతః ఏమయింది సింహం! ఎవరీసుందరి! అన్నాడు దిలీపుడు. ననలక్షి రూపొందినట్టు యెదుట ఓక దివ్యనుందరి నిబ్బనివుంది. అబ్బురంగా చూస్తున్నారు.
17 దిలీన సుదర్శనులు, ఆ నుంవరి దగ్గరగా వచ్చి దిలిపునకు వినయంగా చేతులు మోడ్చి నమస్కరించింది. దిలీపుడు వింతగా చూసి పద్మములీః చకచకలాడే 'మెరుపువూపులతో హరిణ్‌వి, సుందరమైన మందగమనంతో కరిణిఏ. విడు పాటినున్న వి కేశపాశంతో చమరివి, జనజవళాడే. సన్నని నడుముతో సింహివి.
ఆ చమక్కారపు మాటలకా మోహనాంగి చిరు నవ్వు నవ్వి, రాకుళూరా యిదుగో యీ చెట్టుకింద సున్న అరుగు మీద కూర్చో అని అక్కడకు తానూ చేరింది. దిలీవ సుద ర్శనులు కూర్చున్నారు. అస్పుడామె తన వృత్తాంతం ఇలా చెప్పింది.
సీవు మొదట అన్నట్లు నేను హరిణి నే. దేవ వేళ్యలలో ఒక తను. ఇం;దుని కొలువులో ఉన్న అచ్చరలలో నాకు మంచి 'పీరు వుంది. ఇం[దుడు నన్ను చాలా అప్యాయంగా చూస్తూ వుంటాడు. వీఠహవ్యుడు అనే ముని ఘోర తపస్సు చేస్తూ వుండగా ఏం [పమాదం వచ్చి పడుతుందో ఆనిమా (ప్రభువు 'దేవేందుడు నన్ను రప్పించి ఆ ముని తపస్సు చెడగొట్టీ రావలపిందని, సంపాడు. సరే యిదెంత పని। యిలాటి ముని ముచ్చు అెందరినో ముక్కుపట్టి ఆడించానవి వింకాలు పలికి చెలిక_తైలను వెంటనుంచుకుని ఆ మువి అశనూన్‌కి వచ్చాను. నేను వచ్చేసరికి అ మని గాఢ నమాధీతో వున్నాడు, చెప్పకేమిః మీద పడి నానా రభసా చేసాను. వేను చేసిన పనులకు రాతి టొమ్మెనా కరుగుతుందిగాని ఆ ముని
చలించలేదు. ఇక లాభంలేదవి కొనగోటితో అతవి కంఠం గీరి ఊరుకోక. వమయ్యా।ః సింహం: పింహూం। నీ మెడ ఎలా గీరీందో కళ్ళు విప్పి చూడవయ్యా నీ ధ్యానం బంగారుగానూ। అవి కాకి గోల పెట్టాను. ఆ గోలకి కళ్ళు తెరిచి చూశాడాయన. కంఠం మీంచి నెత్తురు చిమ్ముతూంది, కళ్ళెరచేసి యిటూ ఆటూ చూపి *ఏదే పింహం' అని గర్పించి, నన్నడిగాడు, వయ్యా? అని విలాసాలు చూసదోయాను. దానితో మండిపడి. “సీ పొగరు ఆలా వుందా? శాన్‌ అనుభవించు. సింహం నెపంతో నన్ను ఆడించి బాధించావు కనక సింహం అయి అడవులలో, కొండలలో అఘోరిస్తూ తిరుగు. పో, అని శపించాడు. ఆ దెబ్బతో నాకు గిరున తల తిరిగి నట్టయింది. లోపలి నుంచీ నణుకు పుట్టుకొచ్చింది దబ్బున ఆయన పాదాల మీద పడి! స్వామీ। పొరపాటు క్షమించు. అడదానివి అని కన్నీ ళృతో ఆ మునీంద్రుని పొదాలు అభిషేకించగా జాలిపడి, “నా మాటకి తరుగులేదు. నువ్వు చూడడానికి వింతగా రత్నమయమైన సింహంగా అయితిరుగుతూ వుండు.. ఒక నాడు దిలీవుడు వచ్చి నిన్ను బాణంతో కొడతాడు. ఆ 'దెబ్బతో సీ పూర్వ రూపం వ స్తుంది, అవి శాపవిమోచనం 'నెలవిచ్చాడు.. వెంటనే సింహంల్ల మారిపోయాను. పూర్వజన్మ జ్ఞానం మాతం నాలోంచి పోలేదు, వీ రాకకోనం యిలా యీ [1పదేశం అంకా అగా
19 కల్లోలం చేశాను. సీ దయవళ్ల నా రూనం నాకు వచ్చింది, యీ సందర్భంలో నీకు యింకొక రహన్యం చెప్పవలసి వుంది సావధానంగా విను,
రత్న చూడుడనే ఒక రాక్షసుడు ఉన్నాడు వాణ్ణీ హత మార్చే ఉపాయం నారదుడు యింద్రునికి చెప్పగా కొంతకీ కొంత విన్నాను,
ఒకనాడు ఇం(దుడు విండు కొలువులో వుండగొ నారద మహామువి వచ్చాడు. ఇంద్రుడు నారదమునివి పూజించి సీ రాక ఏదో విశేషాన్ని చె పుంది। ఆని అనగా నారదుడు నవ్వి మహేం(దాః (బహ్మా రత్న చూడుడి తపస్సుకి మెచ్చి వరం కోరుకో యిసున్నాననగా వాడు,
విధాతాః నన్ను చంపడానికి నా మీదకు వచ్చిన వాడు ఈల వెయ్యి ముక్కలుగా పడి చచ్చు గొక£[ ఈ వరం యియ్యమన్నాడు.
తథాస్తు అవి ఆయన వెళ్ళిపోయాడు అపుడు నేను (బహ్మను చేరి ఏమిటీ వరం. దీనివల్ల లోకం యేమయేట్లు? వీడు దేవత లవల్ల "టెబ్బతినీ వచ్చి ఈలాటి వరం పొందాడు, యిక వాళ్ళగతియేమిటి? అని అడగగా మౌ నాయన యిలా అన్నాడు, అని నారదుడు ఇం దుని చెవిలో నన్నగా ఏదో ఒక మాట చెప్పాడు. నేను అప్పుడు యిం్యద్రునికి వంజొమర వీస్తూ పక్కనే విల్చు న్నాను, నా చేతకంకణాల [(మోతలో నారదుడు ఇం[దునితో ఏమి చెప్పాడో న్పష్టంగా వినలేక పోయానుం
౨0
“కన్యకు వరుడైన దిలీపుడు ఆ రత్న చూడుణి సంహ రిస్తాడు" అన్నమాట వివిపించింది, ఆ కన్య తం(డి ఎవరో ఆ పదం వినిపించలేదు. తరువాత నారదుడు యిం(ద్రునితో “జా(గత్తగా వుండు పోయివస్తానని చెప్పి వెళ్ళిపోయాడు
తరువాత యిం[దుడు కొలువులో వున్న మన్మథుణి దగ్గరగా రమ్మవి పిల్చి అకని చెవిలో ఏమేమో చెప్పాడు, మన్మథుడు బంగారు మొగలిరేకు మీద సంతాన వృక్షం మొగ్గతో కస్తూరి కలిపిన నీట ఒక జగన్మోపావియైన శ్రీ చ్నితం వేసి యిం(దుడికి చూపించాడు. ఆ బొమ్మవి చూడ గానే రంభాదుల మొగాలు వెలవెల లాడాయి. వెయ్యు కళ్ల న్నందుకు కృతార్తుడ నయానవి యిందుడు ఉప్పొంగి పోయి మన్మధుణి అనేక విధాల పొగిడి కొలువు చాలించాడు, యిదీ ఆ నాడు యిం[దుని కొలువులో జరిగిన సమాచారం, వీదయ. వల్ల నా అదృష్టం పండి శాపవిముక్తి ఆయింది. ఆ సుందరి ఎవని కూతురో మ్యాతం తెలియదు. మరి నాకు పెలవి స్తే
అని దిలీపుని నుతించి అమరావతికి ఆకాశమార్గాన ఎగిరి పోయింది.
తరువాత దిలీపుడు సుదర్శనువితో ఆ దూటా ఈనూటా ఆడుతూ వచ్చి తన నైన్యాన్ని కలుసుకున్నాడు.. ఆక్కడ ఎదుట వున్న ఒక తీర్ణంలో స్నానం చేసి పరిజనం కల్పిం చిన ఆహారం భుజించి పరిచారకుల 'కేవో పనులు చెప్పి వ్మిశాంతిగా ఒక మాధవీ మండపం మీద కూర్చుని సుదర్శ నుణ్తీ చూసి యిలా అన్నాడు.
మి(తమా। హరిణి మాటలు విన్నావా! ఆ జగన్మోహిని
ణు |
ఏ రాకువా _ర్తెయై వుంటుందో? వీ ఊహకి ఏ మెనాతోచిందా! దిలీపువి మాట విని సుదర్శనుడు చిరునవ్వు నవ్వి యిలా చెప్పాడు,
(వభూ।ః తోచకేమీ। హరిణి చెన్సగానే నాకు జ్ఞాపకం పచ్చింది. చె ప్తున్నాను విను.
ఒకనాడు నేను నా యీడు బాలురు కొందరతో కలిసీ మన అయోధ్యలో ఊరివెలుపలవున్న పువ్వుల తోటకి విహ రించడానికి వెళ్లాను. ఆక్కడ ఉన్న తామర చెరువు గట్లు మీద నేను కూర్చువి (పకృతి సౌందర్యం చూస్తూ ఆనం
శరణు, శరణు! అంటూ చ(కవాకి ఒకటి వచ్చి నా ఆడుగులవద్ద వాలింది. “భయపడకు అని నేను ఆ పక్షీని తీసి ఉత్తరీయం కొంగు గప్పి రెక్కలు విమురుతూ ఉండగా [పచండ 'వేగంతో ఒకడేగ వచ్చినన్ను తన్న బోయింది. నేము కర్ష కఠోరంగా హుంకరించాను దానివి చూపి. ఆ హుంకారంతో నా యొట్ట యెదుట భయంక రాకొ రంతో ఒక రాక్షసుడు అంత యెత్తున భస్మమయాడు. ఆ రాశసాకారం చూడగానే నాతో వున్న బాలురు భయపడి చెల్లాచెదరై పారిపోయారు. వాళ్ళపాటు చూపి. నేను నవ్వు
భయపడకండిరా, అని అరిచాను కాని వాళ్లు వినిపించు కోలేదు. అంతలో నా మరుగు చొచ్చిన చృకవాకి సోందర్య రాశయైన ఒక' కాంతగా మారిపోయింది. నా ఆశ్చర్యానికీ 'మేరలేదు. నేనలా కొంత సేపా కాంతను చూసి.
ఎవరు నువ్వు; ఏమిటీ విం? అవి అడిగాను. అవ్పుడా యుంతి యిలా చెప్పింది,
మా తండి పేరు చం[ద్రపాలుడు. ఆయన నాధ్యులకు రాజు. నా "పేరు శృంగార మాలిక, ముల్లోకాలనూ స్వేచ్చగా తిరుగుతూ వుంటాను నేను. గాన విద్యలో నాకు కొంత పొండిత్యం వుంది. నా వీణా వాద్యానికి వాణి, హరురాణి, సిరులరాణి తమ సభలలో ఎంతో ఆనందించి బహుమతులు యిస్తూ వుంటారు.
మా తంగడికి మగధదేశాధిసతి సురధుడు ఆ_ప్పమ్మితుడు. వాళ్ళిద్దరికీ శరీరాలు వేరుగాని మనసు లొక్క టే అన్నంత మ్మైకిగా పుంటున్నారు..
రత్న చూడడనే ఒక రాక్షసుడు ఇం(దాదులను కూడా దారుణంగా హీంపించి ఏడిపించిన మహాబలుడు. వాడు అకారణంగా మగధరాజుపై దండెత్తి చంపకావతీ పట్ట ణాన్నీ ఆల్లకల్లోలం చేశాడు. :వాడ్‌ బాధ భరించలేక సురధ మహారాజు కుళస్థానమనే ఆశమంలో వున్న శాండిల్య మహామువి దగ్గరకు వెళ్ళి తన గోడుచెప్పుకుని “ఆ రాక్షసుణ్ణి చంపగలిగే కొడుకు నాకు కలిగేట్టు ఆను_గహించు మహాత్యాః అని వేడుకున్నాడు, ఆ మహాముని అంతావిని “రాజూ! ఆ రాక్షసుడు సామాన్యంగా చచ్చేవాడు కాడు. నే నొకమంత్రం వుపదేశస్తాను నవ్వు నిశ్చలంగా అగ్నిదేవుణ్ణి గూర్చి ఆ మం(తజపంతో యజ్ఞం చెయ్యు. అగ్ని దయవల్ల సీ కొక ఆడుబిడ్డ కలుగుతుంది. ఆ బాలికను సూర్య వంళపురాజు దిలిపుడు. పెంద్లాడుతాడు.* అవి అగ్ని దేవుణ్లీ గూర్చి ఒక మంతం ఉపదేశంచి పంపించాడు.
సురథుడు సరానరి గంగాతీకం చేరి అగ్నిని గూర్చి. యజ్ఞం నిర్విఘ్నంగా విండు భక్తి తో చేళాడు, అర్హులెన భూసురులకు సుదక్షిణలు సంత్స ప్రిగా యిచ్చాడు. అంతట: అహోనుకుండంలో ంచి అగ్ని దీవ్య రూపంతో 1పత్యకుమై. రాజా! నీ భక్రికి మెచ్చాను, నీ కొక ఆడుపాన కలుగు తుంది నాకు సంతృప్తి కలిగేట్లు సుదక్షీణలు 'దాహ్మణుల. కిచ్చి యీ యజ్ఞ ౦ చేశావు కనక నావరం. వల్ల పుస్త పీ పట్టికి. సుదక్షీణ అని "పేరు పెట్టు, ఆ పిల్లవల్ల నీ నీ (తువు నసాడు.” అని వరమిచ్చి అదృశ్యుడయాడు. సురధుడు సంతోషంతో తిరిగి యింటికి వచ్చాడు, సుర ధుని భార్య హంసకేలిక గర్భిణియై నెలలు నిండిన తర వాత శుభలగ్నాన చక్కని చుక్కలాటి కన్నెను కన్నాది.: అగ్ని ఆ దెశం ప్రకారం ఆ పిల్లకు సురధుడు “సుదక్షీణ” అని 'పేఠు పెట్టాడు. సుదక్షీణ 'దేవవరం వల్లి పుట్టిన అదృష్ట వంతురాలు కనక శుభలక్షణయమై అందాల బరిణగా దినావికొక వింత పొయలుతో 'పెరుగుతూంది వదకు వెళ్ళి, రాక్షస రాజాః విన్ను వధించాలనే నంకల్పంతో నీ వోడించిన సురధుడు అగ్నివరం వల్ల ఒక బాలికనుకన్నాడు దావిస్‌ చేపట్టిన వాడివల్ల సీకు చేటు కలుగుతుందట. అఆ ప్‌ల్త యిష్పుడు ఎలజవ్వనంతో మిసమిసలాడుతూంది, నీకు చెప్పాలని వచ్చాను, పోయి వనానవి వెళ్ళిపోయాడు. రత్నచూడుడు నారదుని మాటకి తేలకుట్టివట్టు బాధ పడి
కోలాపూలంగా చంపకావతి మీదికి పె న్యాలతో 'వెళ్ళి "భేరి వాయింపించొడు, పట్టణం అట్టుడికి నట్టయింది. అప్పుడు సురధుడు మం(తులను పిలిచి ఏ వుపాయం చేత నైనా వాణ్ణి వెనకకు పంపించాలి. వెళ్ళిరండి అని అజ్ఞా పించగా వారు వెళ్ళి ముడుపులు చెల్లించి రాక్షసేందాః నిష్కారణంగా మాటి నాటికీ మూ మీదికి వచ్చి ఎందుకిలా బాధ "పెడతావు. వీ 'కేమిటి కావాలి చెప్పు! అని దీనంగా వేడుకున్నారు, రత్న చూడుడు వింకంగా *నరే అగ్నివరం వల్ల మీ రాజుకి ఒక కూతురు పుట్టి "పెరుగుతూంది. నాకు తెలుసు, అ జవరాలిని నాకు సమర్చి సే మరలి పోతాను. లేదా నా బాణాగ్నికి చంపకావతిని విండు జీవాలతో నీలు చేస్తాను.” అని అన్నాడు. ఆవ్నార్త మంతులు వచ్చి రాజుకి చెప్పారు. రాజుకి ఏమీ తోచలేదు. కొంత వేపు ఆలో చించి నరే రేపు మధ్యాహ్నం పిల్లవి అప్పగిస్తాము. పట్ట ణావీకి యోజన మ్మాత దూరంగా 'పేనలను మళ్ళించుకొని విడిదీ చేసుకుని ఉండమని చెప్పిరండి అని అన్నాడు. మంతులు వెళ్ళి ఆ మాట చెప్పగా *నరేః మంచిది.” అవి రాక్షసుడు. వెనకకు వెళ్ళిపోయాడు.
ఆ రాతి రాజు విచారించి శాండీల్య మహామునిని తల్బు కున్నాడు. వెంటనే ముని ఆక్కడీ కక్కడ (ఫత్యకమై రాజాః ఎందుకలా విచారిస్తావు. (శ్రీహరి సజ్జన రక్షకుడు. పీకు. నీ భార్యకు ఒక మం(తం వుపదేశిస్తాను. ఆది జపిం చండి. హరి అన్నుగహంవల్ల యీ అఆసద తప్పిపోతుంది. అవి మం(తోపదేశం చేసి ఆంతర్జానమై పోయాడు. ఆరాజి దంపతులు నిర్మల మనస్సుతో మం(త౦ జపించి (శ్రీహరిని వేడుకున్నారు.
నవ్‌ _ పెద్దగాలి విసిరినట్టయింది. వాళ్ళకి ఎట్టయెదుట గరుక్యం రాజాః (శ్రీహరి మీ భక్తికి మెచ్చి నన్న పంపగా వచ్చాను, పట్టణంతో పాటు మిమ్మల్ని తీసుకుపోతున్నాను. ఆ రాక్షసుడువిహతుడయే. దాకా మీరు శేషశైలం మీద వుంటారు, అని చెప్పి పాదుతో పట్టణాన్ని పెల్లగించి చీమ చిటుకు మనకుండా కొండమీదికి చేర్చాడు. తెల్లవారింది, రత్నచూడుడు మొగం: తెల్లబోయి జొరా। ఎంత మోసం! నరే కానీ! అని వెనుదిరిగిపోయాడు నేను, సుదకడీణ చాలా రుష్టంగా వుంటాము. ఆమెనా దగ్గరే వీణ నేర్చుకున్నది, పగలల్లా నేను సుదడిణతో హంటూ రాతికి మా యింటికి పోతూ వుంటాము, ఆలాసు దక్షిణ దగ్గరకు పోతూవుండగా నిన్న రత్నచూడువి గూఢ దారుడు రళ్ళికేతనుడనేవాడు కపట బ్రాహ్మణ వేషంతో నా వెంట పడ్డాడు. వెంటపడి ఓ అమ్మాయీ! సురధ మహా రాజు అ్రితుణ్ణి నేము. ఆయన ఎక్కడ ఉన్నాడో: తెలి న్నావు? అవి అడిగాడు, వాడి వాలకంచూపి వీడు ఎవడో రాక్షసుడులా వున్నాడు, (బాహ్మణ వేషం వేసుకున్నాడు, మోపగించడావికి చూస్తున్నాడు. కనక _ వీడికి ఒక (శాహ్మణ హుంకారంతో నాఠశమయే విధం మనం చూసు కోవాలి" అవి నేను చప్పున చకవాకిగా మారిపోయాను. వాడు వెంటనే దేగలాగా మారిపోయి నా వెంటపడ్డాడు.ఠరు
వాత నీ హుంకాఎంతో వాడు రాక్షసుడయి దగ్ధమవడం నీకు తెలిపినదే ఇక 'నేను పోయివస్తానవి ఆ శృంగార మాలిక అనగా నేను.
సురధుడు సకుటుంబంగా వున్న కొండ యిక్కడికి ఎంత దూరంలో వుంటుందని ఆడిగాను. ఆ మాటకొమె. “అయ్యా చాలా దూరం-"* అవి అనేంతలో అంతకుముందు పారిపోయిన నా మి(తులు మా దగ్గరకు వచ్చారు. వాళ్ళని చూపీ చూడడంతో ఆ సుందరి అక్కడి, కర్కడ మెరుపు లాగా మాయమైపోయింది.
అని సుదర్శనుడు చెప్పగా దిలీపుడు.
'పెబాస్‌! నేస్తుడా మంచి చితమైన కథ చెప్పానోయీ* సరగావి మగధ భూపతి బాధ సోగొట్టితేగావి మనం అయో ధ్యకి వెశ్ళ్శేదిలేదు, ఏమంటావు? అనస్‌ అనగా సుదర్శనుడు నవ్వి,
కొను. ఆపనినీ వల్లనే కదా ఆర్వేేది-” అన్నాడు. దిలీపుడు మర్నతి కొడుకు మాట అర్హం. చేసుకొని చిరునవ్వు నవ్వి “గడుసు మాటలం కే అలా ఉండాలి. పొద్దు పోయింది చూడు. మనబసకి పోదాము=* అవి లేచారు...
ఆర్యాతిచ ౦[దోదయం కాగానే దిలీపువి ఎదుట సౌందర్య రాశి ఆయిన సుదక్షిణ కలకల నవ్వుతూ _ప్రత్యతమైనట్టు అయింది. మన్మథుడికి అవకాశం లభించింది. అంతటి ధైర్యశాలీ సుదకిణా న్మరణతో విరహ బాధకి తాళలేక చం[దుణ్ణీ. మన్మథుణ్ణి తిట్టి తిట్టి పరవళుదైై 'వేఏక' మీద వాలిపోయాడు. చెలికాడు సుదర్శనుడు ఏమీ. చెయ్యలేక
2/7 చం(దుణ్ణి ధ్యావిస్తూ బాహ్య న్మృతీలేక కళ్ళు మూసుకుని. అంతర్ముఖుడై ఉండిపోయాడు.
ఆ సమయంలో రత్నచూడుని మంతి రౌ(దవదనుడనే రాక్షసుడు సురధువి నివాసం తెలుసుకోవాలని పుష్పకమనే విమానం ఎక్కి. ఆకాశ ౦ మీంచి వెళ్ళుతూ కింద విశ్చేస్లులె యున్న దిలీపుణ్లే సుదర్శవణ్ణీ చూసి వారెవరో. చూడాలని విమానంతో హరిదగ్గర కు దిగాడు ఆ 'మెకంతో రీలీపుడు సుదక్షిణా? నేనుండగా వీకుగావి, వీ తం,డికిగాని ఆ రాక్షస రాజువల్ల వచ్చే (ప్రమాదం ఏముంది? అవి అనగావివి రో దవదనుడు. ఉప్పొంగిపోయి" వీదే్య మా రాజువి చంపేరాజు. ఆడటోయిన తీరం ఎదురయిందే, అని చన్పున (కిందికి దిగి డిలీపుణ్తీ _సుదర్శనుణ్ణీ విమానం మీదీకి ఏక్కి౦చుకొని మీదికెగిరిపోయాడు. అంకలో దిలీపుడు కళ్ళు తెరిచి చూసి యీ విమాన (సయాణం ఏమిటి? వీడె యిదేమిటి యిలా కళ్ళు మూసుకుని పడివున్నాడు?! ఎంత (సమాదం వచ్చింది? వీణ్తీ ఎలా తవ్చించుకోడం? అని తనలో అనుకుంటూ వ్లండగా' చం[దజపం విడిచి సుదర్శ నుడు: మెల్ల మెల్లగా కళ్ళు విప్పి చూశాడు. చిటికలో ఆర్టం చేసుక న్నాడు తమ పరిస్టితివి. తటాలున కత్తి దూపినట్టు పక్కనే వస్తున్న యింకొక రాక్షసుడి విమానం మీదికి దుమికి బెడిదమైన పిడ్‌కీటి పోటుతో వాజ్జీ హతమార్చి వాడి చేతిలో వున్న ధనుస్సు. అమ్ముల పొదులు తీసుకుని దిలీవుడికి అందించాడు. సుదర్శనుని రైర $ సాహసాలకు, యు క్తికి లోలో మెచ్చుకుని దిలీపుడు విల్లందుకొని బాణం కూర్చేసరికి రొ ద్రవదనుడు హఠాత్తుగా వెనుకకు చూపి
26 ఓ మించిపోయిందే అవి గదతీసి దిలీపుడి మీడికి విసిరాడు డిలీపుడా గదను. బాణంతో ఖండించి తీవ బాణం వింటి తొడిగి రౌ(దవదనుని కంఠానికి గురిచూపి వేశాడు. దానితో రౌౌదవదనుడు తలతెగి పడిపోయాడు. తరువాత ఆ రాజ మంతి నందనులు విమానం మీంచి (సయాణం చేసి చేసి సాధ్యుల పట్టణం దగ్గరకు వెళ్ళి ఆక్కడ (కిందికి దిగి (వక్కనే పున్న ఉద్యానవనంలోకి వెళ్ళారు. వాళ్ళు ఆలా వెళ్ళేసరికి
ఆ తోటలోకి యిద్రరు యువతులు వచ్చారు. వారిలో ఒకతెను పరికించి చూసి మంతికొడుకు దిలీపునితో.
రాకుమారా।ః చూడు. అదిగో ఆ యువతి ఆ నాడు నేను -చూపినది శృంగారమాలిక. సందేహంలేదు. రెండవ కాంత ఎవరో తెలియదు." అవి ఆనేంతలో వనదేవతవచ్చి అప్పుడు పూసిన పువ్వుల గుత్తిని (తెంచి డిలీపుడికి యిచ్చి "రాకు మారాః నేను యీ వనదేవతను. నిన్నే స్మరిస్తూ నుదకీణ చిక్కి సగం ఆయిపోయింది. ఆ చిస్నది యిక్కడికి నంద గజాల దూరంలో వున్న తామర చెరువు గట్టన సురపొన్న చెట్టు నీడను పువ్వుల పాన్పుపై విరహ బాధకి తాళలేక పొరలాడు తూంది. మవ్వు యిక ఉపేకీంచక ఆ చిన్న దానివి కటాక్షించు' ఆని ఆదృశ్యురానై పోయింది,
డిలీపువి ఆనందానికి అంతులేదు, చిరునవ్వు మోముతో సుదర్శనుణ్తీి చూపి అతని భుజం మీద చెయ్యి వేపిసరస్సు దగ్గరకు 'వెళ్ళి ఒక వకుళ వృడం కింద చాటుగా నిల్చుని సుదక్షిణను చూళాడు, చెలికత్తె 2 త్యోసచారం చేస్తూంది. ఇక ఉపేకీంచీ కూడదని దిలీపుడు దగ్గరగా వెళ్ళాడు. దిలీ
పుజ్జీ చూడగానే సఖులు సం(భమంగా ఒకరి నొకరు
నెచ్చెలీ? మన్మథ వసంతులు వచ్చారు. చూశావా? లే. అవి సుదకీణతో అన్నారు. చస్పున సుదక్షిజ పూవుల పాన్వుమీంచి లేచింది, అంతట శృంగారమాలిక కళ్ళతోనే సుదర్శనుడికి నమన్కంరించి.
చెలీ। మన్మథుడు కాడే యువతి జనమన్మథుడు. నువ్వు జపీస్తూన్న దిలీపుడు" అని అన్నాది, సుదకీణ చూపులూ, డిలీపుని చూపులూ కలుసుకున్నాయి. కాన్‌ ఒకరి పెదవులూ విడలేదు. అంతలో ఎక్కడినుంచో ఒక పెద్రపులి గాండు గాం[డు మంటూ ఒక లేడిని వెంటదరుముతూ ఆ వంకకి వచ్చింది. దావ్‌ ఉదుటుకి నిల్వలేక అఆ యువతులు బెదిరి. పారిపోయారు.
డిలీపుడికి కోపం విపరీతంగా. వచ్చింది, కాని ఏమి చెస్తాడు. పులిపారిపోయింది, సుదక్షిణా శృంగార మాలి కలు ఎటుపోయారో తెలియలేదు. నిట్టూర్పు విడిచి, _ “సుదర్శనాః పడపోదాం" అని విమానం ఎక్కి ఇద్దరూ 'శేషళై లానికి 'వెళ్ళి అక్కడ శ్రీ వెంక టేళ నర స్వామిని సిర్మల మనస్కులై సేవించి ఆయనవల్ల రాక్ష నాశక మెన వరంపొంది తిన్నగా తమసైన్యం ఉన్న దగ్గరకు
రాజమం(తులు అలోచించుకున్నారు. యీ పట్టున పప అనువన్నారు, నరాసరి మందర పర్వత 'పాంతానికి 'సైన్యాన్ని నడిపించారు, రత్నచూడుడు చారులవల్ల దిలీప్పవి? రాక తెలుసుకున్నాడు, యుద్ద సన్నద్ధ్హుడె యెదిరించాడు.
ఎన్నీ మాయలో 1పమయోగించాడు. కొని ఏమి. లాభం: తండి ఉపదేశించిన పాశుపతాస్త్రం, శ్రీ వేంక కేళశ్వరుని అను (గహం ఉన్నవాడు దిలిపుడు. రాక్షస సైన్యం తునా తునకలై పోయింది, దిలీపుడు పాళుపతం ప్రయోగించి రత్నచూడుణ్లీ సము దంలో వున్న బడబాగ్నికి అహాతిగా పంపించాడు. దేవతల మహానందంగా. దిలిపునిపై పృష్ప వర్ష ౦ కురిపించి విజయగీతాలు పాడారు.
తరువాత దిలీపుడు సపరివారంగా చంపకావతికి వెళ్లాడు. రాశన రాజును చంపి విజయలక్ష్మీవి చేపట్టి వచ్చిన దిలీ వుణ్తీ సగౌరవంగా ఎదుర్కొంవి సురధుడు చక్కని భన 'నంలో (ప వేళ పెట్టాడు.
దిలీపుణి చూపి పొరకాంతలు మన రాజప్పుతికకు తగ్గిన పతి లభించాడని మురిసి ముత్యాల సేనలు చల్లి స్వాగతం చెప్పారు.
సుదక్షీణా దిలీపుల వివాహ మహోత్పఫం జరిసించ వలపిందని సురధుడు వపిష్ప మహామువికి శుభలేఖపంపాడు ఆరుంరతీ సమేతుడై సన్ని వసిష్టుడు [బహ్మాననలపై ఆసీ నుడ సూర్యునంళోచిత మైన విధి విధానంగా నుదకీణా దిలీపుల కళ్యాణ మహోత్పవందివ్య వై భవంగా జరిపించాడు. సుమంగలులు ముపిముపి నవ్వుల వెలుగులతో సుదకిణను చూసి వధూవరులకు కర్పూర నీరాజనం ఇచ్చారు. 'పేక టారడు కోకిల కంఠాలతో గోరీ కళ్యాణం పాడి వధూ వరులను ఆశీర్వదించారు.
త్రి
బరాకరా గు
'జంభుడు అనే రాక్షసుణ్జీ దంభోళి (వ(జముతో సంహరించి “జంభారి అనే పేరుపొంది యిం(దుడు. తరు వాత గజరాజుపై కూర్చుని విజయ సంరంభముతో ఆమరా వతికి తిరిగినసున్నాడు, దేవతలు జయధ్వానాలు చేన్తున్నారు. గంధర్వులు ఇం[ద విజయ గీతాలు పాడుతున్నారు. అస్స రనలు వింతవింత నృత్యాలు చేస్తున్నారు. మహోత్సవ ముతో, మహోత్సాహముతో ఇం[దుడు అమరావతికి దరి దాపుగా వచ్చాడు.. ఎదురుగా ముక్కో-పి దుర్వాసుడు వష్తు న్నాడు. ఇంటదుణ్తి చూసి చట్టున ఆగిపోయాడు. చేతిలో వున్న పారిజాతకుసుమమాలికను ఇంగదువి కందించాడు. విజయ గర్వముతో వున్న యిం(దుడు దుర్వాసునకు నమ స్క-రింపలేదు, మర్యాదగా ఒక మాటేనా అనలేదు, ఏనుగు మీంచి దిగనూలేదు, ఆపువ్వుల దండను అలాగే ఐరావతం కుంభ స్టలంమీద పడ వేశాడు. ఆ యేనుగు కుసుమమాలికను తొండముతో తీనీ గిరగర తఛిపి* కిందికి వేపికొటి ముంగా
లితో కపివిసిగా నలిపివేపింది. చూశాడు దుర్వాసుడుం
అల్లల్ల వీరాః హళ్ళరభా। అన్నాడు. జటలు పీక్కు న్నాడు. పటపట పళ్లు కొరికాడు. నొసలు చెమట పట్టింది. 'డెబ్బతిన్న _తాచుపాములాగా బున కొట్టాడు,. కన్నంఠా, (గ్రుడ్డింత అయుంది,
“మదాంధా! ఐశ్వర్య మదం నె త్తికెక్కి. కళ్లు పొరణు కమ్మాయా? ముజ్జగాలకూ దొరననే అహంకారనూ? ఏనుగు మీంచి దిగనేనా దిగలేదు. మర్యాదకేనా తలవంచలేదు, ఆమసరేశ్వరుడవి మన్నించి నేనిచ్చిన పారిజాత ప్రసూన మాలికకు సువ్విచ్చిన మర్యాదయిదా? వీ మైశ్వర్య మదావికి
సీ సంపద అంతా నీళ్ళ పాలవుగాకః యీ యేనుగు. ఆశ్వరత్నం నీ ఉచైక్సీళ్ళుం, కోరిన వరాలిచ్చే కల్పవృ జెలూ, అన్నీ సమ్ముద జలాలలో ఫడుగాకః"__.
ఆని శపించి ఆక్కడికక్కడ అదృశ్యుడై పోయాడు,
దుర్వాసువి శాపాక్షరాలు కూలాల్లాగ చెవులకు తగిలాయి. ఇ౦[దుడికి $రోభారం తగ్గినట్టయింది. వివేకమూ దావీతో విచారమూ,....ఏమి చేస్తాడు! వన్నె తరిగి, చిన్న వోయి పట్టణంలో (ప్రవేశందాడు. వెనకనున్న దిక్పాలకులూ, దేవ తలూ బెల్లం మొ తిన రాయిలాగ ఉలుకూ, పలుకూ లేకుండా బిక్క. మొగొలతో ఎక్కడి వారక్కడే చెదిరి పోయారు,
తిట్టు వేగం తగులుళుంది; దీవన వెంటనే ఫలించదు.
అందునా దుర్వాసుని తిట్టు నోరా వీపకిఠాకే అన్నట్లు తగులుకుంది. ఎంతోకాలం కాలేదు. ఒకనాడు పేమగాలి "వేసేంది, అమరావతి తలకీందు లై నంతగా అల్షల్లాడిందిం ఇంద భవనం కూడా కిందికి పడిపోతుందా అన్నంతగా మూడు మార్లూగింది. ఎమిటా మూ వాయు పళయం: అని 'వేల్పలందరూ. వింతగా 'వంకఠగా చూస్తున్నారు. ఎవరి: మట్టకి వారికే గుండెల్లోంచి ఏదో చప్పుడు వినవస్తూంది.
ఇం(దుని ఏనుగు, దిగ్గజాలకు రాజు ఐరావతం ఫఘీంక రిస్తూ అకాశం మీంచి రివ్వున ఎగిరిపోతూ౦ది. మూకమూక లుగా నిల్చుండి కొయ్య కళ్ళతో 'దేవళలు వింతగా చూస్తు న్నారు. దానివనక పెద్ద నకిలింపు. దేవేల్నదుని తెల్ల గ్శుర 6౦ ఉవై్రైశ్ళ్ర0వం గాలిలో కాళ్ళుచాచి ఏదో మీట నొక్కినట్టు దూసుక పోతూంది, దానివెంట చెవులు రిక్కించి. తోక నిటారుగా ఎత్తి అంబారవముతో ఏగినిపోతూంది కామ. ధేనువు. దాని వెనక ఒక్క కొమ్మకాదుకదా లేత రమ్మెనా కనిపించని విధాన కళిపి కట్టకట్టినట్లు కల్పవృకొలు కొట్టుకు పోతున్నాయి ఇంకాకల్ప వృషొలు కనుదాటుకానే లేదు. అక్కా రావే అంటేచె నీ రావే అంటూ యుటూ అటూ యిళ్లలో వున్న అప్పరనలు ఏదో పేరంటానికి వెళ్తున్నట్టు అందరూ మూకవువమ్యడిగా ఆకాశంమీంచి ఎగిరిపోతు న్నారు. ఇలా అమరావతి ఐళ్యర్యం అంతా వెళ్ళి పాల సమ్ముదంలో కలిసిపోయింది. అమరావతి సర్వ ళూన్యమై వట్టిపోయిన ఆవు అయపోయింది,
ఇందాదిదేవతలు తినతిండీ, కట్టబట్లాలేని గర్భదర్శిదు. ల్లాగా' అయిపోయారు, వవరి నెవరు ఏమనగలరు? అంజశే
వయోజన మేమిటి? నోటి తుంపరలు పోవడ మే. కొరవితో తల గోకుకొన్నట్లు స్వయం కృతాపరాధం....కాని ఎంత కాలం ఈ కటిక చీకటి (బతుకు। ఒకనాడందరూ కూడ బలుకుకున్నారు. ఇం(దుని దగరకు వెళ్ళారు దేవతలు, "దేవాః ఏదో ఉపాయం ఆలోచించాలి, యిలా విచారించి ఏమిలాభం! ఆని దీనంగా అన్నారు. తలె త్తి చూడడానికి యుం(దుడికి మొగం చెల్ల లేదు. నికేపంలాంటి స్వర్గ్శలోకా వికి యీ దుర్గతి తన అవివేకంవల్ల వచ్చింది. విసవిస లాడాడు, ఎట్ట కేలకి గురువుగారి. పాదాలు పట్టుకుని, 'వేడు కున్నాడు, ఉపాయం చెప్పి దేవతల దీసదశని పోగొట్ట వలపిందస్‌ (ప్రాధేయపడ్డాడు. దృహాన్పతి మాతం ఏమి చెయ్యగలడు? "పెద్దలను అవమాని స్తే వచ్చే ఫలం యిలా వుంటుంది, ఆ మాట అంహపే గాయం. మీద కారం చల్లి నట్టు యింగదుడు మరీ బాధ పడకాడు. ఒక నిట్టూర్పు విడి చాడు. దేవతలను వె5ట పెట్టుకుని (బహ్మదగ్గరకు వెళ్ళాడు దుర్వాసువి శాపం, సమాచారం చెప్పాడు,
“మనిశాపం. వల్ల ముల్లోకాలరాజుపిరి మున్నీటిలో మునిగిపోయింది, ఇక యేమిటిగతి? దేవా? అవి ఇందా దులు వలవలో యేడిచారు. [(బహ్మకధంతా విన్నాడు. అడ్డ మైన వరాలూ రాక్షసులకు యివ్వడం తస్ప యిలాటి శాపాలూ, తావాలూ తీర్చడం (బిహ్మాకీ కలలో వై నా తెలి యని పవి, అందరినీ వెంటవుంచుకువి తె లాసానవికి వెళ్ళి శివుణ్ణి స్తుతించాడు. పరమేళ్నా తస్పు మన్నించి మూ దీనులను అదుకో? అవి జరిగినది విన్నవించాడు, విన్నాడు శివుడు, ఒక్క కణం ఆలోచించి అన్నాడు,
“విచారించి చేసేది లేదు. వినండి. మందర పర్వతం
కన్వముగా, వాసుకి తజి_ తాడుగా కల్పించుకువి పాలనము ఒక్క. దేవత లవల్ల అయేది కాదు; బిలిస్తులెన బలి మొద లైన అసురులను కూడా మైతితో కూడ గట్టుకొని కలిపి నేను చెప్పిన పవి చెయ్యండి. ఏవేనా ఆటంకాలు వస్తే
బతుకు జీవుడా! ఆనుకున్నారు దేవతలు. అస్పుడే తన ఐశ్వర్యం వచ్చినంత సంతోషం పొందాడు ఇం[దుడు, ఆలాగే విష్ణువును దర్శించి తమ దురపస్థనూ, శివువి మాట, లనూ చెప్పారు. విష్ణువు వెంటనే వెళ్ళి మందర పర్వ తాన్ని పాదుతో పెల్లగించి అటబింకిలాగ్రా మీదికె త్రాడు. అలా కొండనె తడం దేవతలకు ఆశ్చర్యం: వేసింది. కాని ఆశ్చర్యానికి తావులేదు... అలనాడు సముద్రంలో చాప చుట్టగా పడివున్న భూగోళాన్ని దంష్షాా గాన ఎత్తిన వరా హావ తారుడు తానే కాదా। ఆలా యె త్తిన కొండను గరు డువిచే మోయించి (శ్రీహరి పాలనమ్ముదంలో వేయిం చాడు, సము[దంలో ఫపడీపడడంలో కొండ మునిగి పోయింది. అప్పుడు విష్ణువు కచ్చవమై సీళ్ళ్గలో మునిగి కోండను మీదికెత్తి తన మూప్పున కుదురుగా వుంచు కున్నాడు. తరువాత దేవదానవులు ఆ కొండకి. సర్చరాజైన వాసుకిని (తాడుగా చుట్టి క్షీరసాగరాన్ని మధించ నారం భించారు. అలా మధించగా మథించగా లోకలీకరమై హాలాహలమనే విషం అగ్గిమంటలు రుప్పుతూ తుస్పునలేచి లోకాలమీద పడ్డాది.. దాని ఢాక కౌగలేక దేవతలు కై లానం మీదనున్న కివు ల్లీ దర్శించి హాలాహలో( దేకాన్న్‌ అడచి లోకాలను రక్షించ వలపిందని వేడుకున్నారు. వెంటనే.
శివుడు వచ్చి హుంకరించి హాలాహలాన్ని ఆకర్షి చి నేకడ పండును మింగినట్టు గుటుక్యున మింగి కడుపులో వుండే లోకాలకు [పమాదం రాకుండా దానిని కంఠంలో వుంచు కున్నాడు. దాని నల్లవి ఛాయవల్ల శివుడు సనీలకంఠు డయాడు,
హాలాహలం వుదుటు సమసిన తరవాత మళ్ళీ దేవ దానవులు పాలకడలిని తరవ నారంభించారు.. దావిలోంచి వరసగా లక్ష్మీ దేవి, చం(దుడు. ఐరావతం, ఉచైై్వైైశ్ళవం అప్సర సలు, కల్పవృక్షెలూ, జన్మించాయి. తరవాత అమృత కలశంతో ధన్వంతరి పుట్టాడు. ఆ వరననే చింతామణి రత్న పీఠం, తులసీవనం. దివ్యాషధీలతలు, నవరత్నాలూ పుట్టాయి. ఆయా వస్తువులను శ్రీహరీ. ఇందుడూ మొద లైనవారు తీసుకున్నారు. ఇక అమృత కలశం మిగిలింది. రాక్షసులు మూక వుమ్మడిగా వెళ్ళి ధన్వంతరిని బెదిరించి అమృత ఫొండం లాక్కొాన్నారు. చేతకాక దేవతలు విక్కు- వీక్కుమని చూస్తూ విల్చున్నారు, చివరకు వారందరూ శకలహావికి దిగారు,
ఆసమయంలో జగన్మోహనమ్నూర్తి ఒకతె క్నీరాబ్టి గట్టున అవతరించి వి[భమ విలాపాలతో రాక్షసులను మోహ పెట్టి యుద్దం వారించి,
“ఏమిటీ నందోడిః అన్నదమ్ములు గాటోలు మీరు? దేని కిలా కొట్టుకుంటున్నారు: ఆని హెచ్చరిస్తూ అడిగింది. అమృతం కోసం యీ తగవు। అవి దేపతలు చెప్పారు. "మంచి వనే, మతి మాలినసని. మీరిలా కొట్టుకుని చచ్చాక అమృతం ఎవరికోసం౦। అవి ఆ యువతి అడిగింది.
“ఆయితే! యీ తగవు నువ్వు తీర్చు. నవ్వు చెప్పినట్లు ఒస్పుకుంటాము.,] అని రాక్షసులు ఆ రమణీ నవ్వులకూ” విలాసాలకూ (భాంతులై అమృత థాండం చే చేతులా ఆమెకు అప్పగించి వేశారు. ముపి మువి నవ్వులు నవ్వుతూ ఆ మోపాని అమృతభాండం అందుకుని దేవతలను ఒక సం కిగా, దానవులను ఒక బంతిగా కూర్చోమని వాళ్ళు ఆలా కూర్చున్నాక త మాట ఈ మాట అంటూ, బొవా అంటూ, మరదీ। ఇటు చూడవోయీ అంటూ అమృతం అంతా దేవతలకు పోస్తూ రాక్షసులను మాటలతోనే మభ్య పెట్టింది. ఆ సమయంలో ఇదేదో మోసం జరుగుతూందవి రాహుకేతువులనే రాక్షసులు దేవతలుగా మారి నూర్య చం్మదుల పక్క. కూర్చున్నారు. ఆ విషయం తెలియక వరన [పకారం వచ్చి మోహిని వారికంచాలలో అమృతం వడ్లించింది. వాళ్ళు చట్టున యింత తాగారో లేదో సూర్య చంగదులు చేసిన సంజ్ఞ తెలుసుకుని మోహిని తనముంటేతి కంకణచ[క్రాన్ని (ప్రయోగించి వాళ్ళకంఠాలు. తెగవేసి చప్పున మాయమయిపోయింది దానవులు తెల్ల మొగాలు “వేశారు. భీషణా కారంతో చృకాన్ని గిరగిర తిప్పుతూ శ్రీహరి పత్యక్షమయాడు.
ఊం.1। ఇది తగిన కౌలంకొదు. లెండిపోదాం! అవి రాశీ సులు కింది పెదవిమీది కె ల్తీకుండా త లలు వంచుకొని పాతౌ శానికి పోయారు. అమృత భాండం పట్టుకొవి దేవతలు (శ్రీహరివి ఆనేక విధాల స్తుతించారు. పొటు ఒకరిది-ఫలం 'వేరొకరిది-ఆఅం'టే యిలాగే వుంటుందీ.
వి వ వ
దృహన్బతి, (బిహ్మా, శంకరుడూ రవంత సేపు ఏదో అనుకున్నారు, కలుములకల్లి లక్ష్మీదేవి పాలకడలి చేరు వనే వున్న వేలావనంలో నిబ్బని వున్నది. కసింత దూర ములో కడగంటి చూపులతో చూస్తూ నిల్చున్నాడు విస్తువు,
(దిహ్మసంకల్పం,,..ఆ (ప్రదేశం అంతా కల్యాణ మంటపం ఆయిపోయింది. దివ్య పురషరూవముతో 'పము (దుడు వచ్చాడు. 'దేవదుందుభులు మోగాయి. లక్ష్మీ నారా యణుల కల్యాణమహోత్సవం మహావై భవనంగా జరిగింది.
“నరేగానీ ఆ అమృతం పంచి పెట్టిన మోహిని ఎవరు? అవి నన్నగా అన్నది లక్ష్మీదేవి.
*"ఇం'3వరు? 'నేనే-అన్నాడు హరి.
“ఆడ వేషాలు కూడా వేస్తారా (శ్రీ వారు?...."
“సీ కోసం....చిరునవ్వుతో (శ్రీహరి చూశాడు.
లేత సిగ్గుతో శ్రీదేవి కముగోయి. చకచకలాడింది.
ళో
రండు నూటలు
నా “జాన,పసూన' కృతిలో చెవ్పాను, [పదింధాల లోంచి కూడా రుచ్యముకై న కథలు (పచురిసాను అని, ఈ చిన్నారి కృతిలో మొదటి కథను గురించి ఒక మాట;-ా
మహాకవి కాళిదాసు రఘువంశముటో *సనుదకిణి.__ “సీర వున్నాది. ఆమె సూర్య వంశీయుడై న దిలీపువి ధర్మ పత్ని, ఆ దంపతుల వుతరత్నం రఘువు. కొని సుద కీణా దిలీవుల కల్యాణ కథ (వచారములో లేదు, ఆకథను (పధానకథగా స్వీకరించి పదారవ శరాబ్సపు కవి తెనాలి అన్నయకవి *సుదకీణా పరిణయము అనే పేరుతో ఒక చక్కని (పబంధం సంతరించాడు. ఆయన స్కుపపిద్దుడన తెనాలి రామక్సోష్ణ కవికి తమ్ముడటః కాని అన్నగారి గడుసుపోకడలు, మాటలవాటం, భావస్వాతం( త్యం యీ తమ్ముడి దగ్గర కనిపించవు, ఆయినా రచన [పొఢ ముగా, సరళ సంస్కృత పదబంధురముగా వుంటుంది, తెలుగుతనం కూడా కావలసి నంతా వున్న కావ్యం యిది.
రత్న చూడుడనే రాక్షసుణ్తి సంహరించి దిలీపుడు చంపకావతీ [సభువయిన సురధుని కూతురు సుదక్షిణను పుండ్లాడుతాడు. ఇది (ప్రధాన కథ. అది ఆధారంగా తీసుకుని "పెను "సింహ సుందరి అని 'పేరు పెట్టాను ఏమిటీ కారణం నేస్తకం మీ చేతులలో వుంది. నేను చెప్పడం ఎందుకు?
40 అయినా ఒక్కమాట చెపాను, ఈ కథలో పింహసుందరి (ప్రధానంగా కనిపిస్తుంది. సావధానంగా చదివితే మీకే తెలుస్తుంది. 'పింహసుందరి" అనే "పేరు కథలో ఎక్కడా రాదు, మరి ఆ పేరు ఎందుకు పెట్టానో కథ చదివి మీరే చెప్పగలరు,
ఇక 'రండన కథ: మోహిని గురించి ఒక మాట:
అందరికీ తెలిపిన కథ. (శ్రీ వాధకవి సార్వభౌముని “హరవిలాసముూు లోవి కథ ఆధారంగా సంతరించాను. "పేరు మార్చాను. అక్కడక్కడ కాస్త కల్చన చేళశానను కొండి, అది కథా గొరవానికి భంగంకానట్లు కలం నడిపిం చాను. తెలిసినదే ఆయినా అల్లికలో కొంత చమత్కుతి, నరసతా వుండాలని ఊహించి [వాళాను.
ఈలాగే కొన్ని 1పాచీన [(గంథాలమంచీ కథలను తీసు కుని అందంగా చెప్పడానికి [పయత్నిస్తున్నాను. నా ఉడ్దేళ ౦ మన వాజ్మయాన్ని చదవాలనీ, ఆయాకవుల వాగ్విలా సాలు తెలుసుకోవాలనీ ఆ విధంగా మన వాబ్మయాన్ని గౌరవించి యింటింటా భ(దపరుచుకోవాలసీ విద్యార్దిను లనూ, విద్యార్దలనూ ముఖ్యంగా కోరుతున్నాను. దీనితో మూడు పుస్తకాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. ఇంకా తొమ్మిది రావాలనీ సంకల్పం, చిన్న పెద్దలు నానురాగంగా (పోత్స పాంచాలి మరి.
పద్మనాభస్వామి.
, కటు 6, యర్‌ భల మయో శ కు త్‌ ఎకి “-* [తూ . హ్‌ మా | | ౨ జ 4 ఆగ్‌ జట వ కా || , ఇ శ ఇ క క: శవ*ఖు క్స్‌ లీ [యస అక ” ॥ జం - ॥ క కా జు ర్న ల్‌ ల ంంో ళ్‌ | శ క్షి [1 1 /” గ్‌ ” | (= " న. ల శ్‌ ఇ. న్‌్‌ శ ఎ ఖీ ॥ డో మ్‌ మ శో థ్‌ | క 7 ఆ ॥ శీ జ | వీ జ ॥ ॥ ః క యం శ
జే నే (. [1 శ్‌ టే | ॥ ! = | క శ . క్యా శి శ
టక 18 క " కా”
శ క్‌, ఇ . జ్‌ = " శ
వ్‌ జ వ జ థి జ్‌ | శ్‌ న =. ణ్‌ శ ఇ
" (! | ॥ = - - (| " జా కా వాత. నా శ ॥ 1 /. య్‌ నా ఎన్‌ తు గా! ॥ న క్త 1 " కై . | ప | ఆజ ఏ!
కన... " ల = మి (' ఇష్ట అట్ట 1. ఆ సశ = | శ -. .
కే నా ” ॥ = ॥ ॥
జ | సక ॥ ॥
కైనా క్ల + గా - - " లి స | ఇ 7 శి 1 , శ ౫ శ _ న . ల లి న | “ న్‌ జీ శి యా శ్‌
” ఓ! =. క్‌ - 1 లు అ జ | ( ఆక్‌ _ న్‌ జీ " _ | జలే జ ॥ 9 జ్య ,
అ 2 =. అ + అ జా = ఎని యు ల . నో. | వ ట్‌ చా ఉ శి లో గ 9 . జ న్‌ శ్ర ” | [ ప! శ | ॥ న్‌ న క ఠి ఏ న. క్ష ॥ క్త = యు " క (. జ కీ ఓ నే . జ ల గో చై జ్‌ న పు! క _
కొ న్‌ "ఉట ౪ . షే ॥ ఇ శే ౯ " గ ౬ ఆ ం. ఐం ఠి
॥| ॥ . / శస ॥ న్‌ త =” కర + / ॥ - ళ్‌ శ న
న్‌ , శ ॥ వ క. వా ల , య. జ
న్‌్‌ లే! ల _ నే శ్‌ ఉ 5 య
.. జ / ్స + జ ౩జ్ఞా .
అశ న! న్‌ నా గ ఈ ఓ |! ఉ అ క ॥ జ శ = వ! | క కా / - |. క క జ " క్‌
శ్‌ ॥ ఫ్‌ ॥
ఃక్మీ న. క్‌, క! | గ ఇ ॥ ల్‌
= న్‌ ౬ క్‌ ఇ (| ॥
॥ [క _ ॥ తు _ ! శ ళా శి శ శ | తొ | = శ | వ క ఉత 1 ఇ ॥ ళా _ ఎ స్ట తాం. య శె శ్‌ , ళం ష్‌ . స్నై ఉత ॥ ల ఎ + గ శే క గ ల్ల" యి వి కు. ఇ అ కు. త = శ్‌ ఈ
క్‌ స 1 ష్‌ న్‌ 4 క్‌ ః కీ కే | న! 1 న్‌ కళై ఎంఐ
జ ఎక వే ॥ ॥ వా ॥ ॥ శ అ సం న్స | _ ( ఓ న ల ఇస జ శీ | ం నా వ | న. శ త క్‌ న్‌ క = శే చ్‌ ల 1. నో అ శ న అ
శ యె | జే! ౫ ఇ గ్‌ న్‌ కీ. శ లకక ల ఆ ఇక వ , 1లో న. య _ వత వ్‌ క సు. శ ౪ ” ఇ +. న! ఫీ శః ౯ వ్‌ షే 5 ల ॥ క్షా శ్‌ జ న క న క అ= బ్యా జా జీ వో ల ల క అ. ఇ జి 5 య చూ శ తా టు షమ న. శి వ ళ్‌ రా! ల్‌! జం న! వ క్ష ॥ లు న్‌ శే క 2 ఆ | సేం వా క జీ | క 1” జ జ [ జో! ణ్‌ లీ | ఇం గ 1న
| కా యు జ ఇ శ ష్ట్ర శ ర్‌ి జ ప్రీత వ జా |2=హ్‌ || ల యు మ. 2 న్‌ క ఆ శా ప్‌ బో శ్‌ న స జ్‌