Telugu చివరకు మిగిలేది 02 - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

క్‌ | ల _ | వ 1 ( | 1. ల భ్‌ || భత , కన ఇటే , లలల లం పతే స. దే న. అ జ బం శత, “4 జ లః క స క ళు ఒ శా ఓ 4 ఏ శా శా కో స క గ టబు క పక టీం టే + లశ తే క క చో 4 ఆ టే ఎం థి , స 0 ఇ న జ. జూ లు ఇ క. ॥ టి స _ క్‌ _ శ ం ॥ వ. ఎం సు య యం "క క క. 1 ణ్‌ | ఖీ న... లం న్‌ ం శీ ఇ ల క న. ౪కి ం ఆక. ఇ

ర్‌ త్‌ ఖః శౌ |. న్‌ు జా త టం అ 4 ల 4 || . ( | , _ చ్‌ ఇం ఎ అ ॥ క న సం. ఎ [౨ న. న. ్‌ " కన. న క్‌ | న న తే తం, క. న న ఉల. , న్‌ ననే ఎ ఎంటి బత శ జం - ఉత | లం ః ఎం - క! బ్‌ చీ క ఖీ శ కే. | | టి + న క. ్‌ చే తిం _ నే ం తు ల తో + ళ్‌ శో న వ 1 జ్‌ వ టం | గల 4వ వ. వ. ఇ (శ ఇఇ! ళు | ల శి శ 2 చ - ఇ . ళా - క | న. న ం వ యగ నే క్షే న | ం 4 ల క జ కక గా అ రా న శ న్‌ శ్‌ ు గ / క ఎలు ః| శ నష. క న్‌ ” న సై ఓ ఇ. ఇ ల జి త వ్‌ ౭? కౌ న | | ట్ట ఎ ల! జ . “క క కక గ; ఫ్‌ న నన ఇభ న రా = బో పా టో ౯ థా చోళ అ జౌ _ య 4 అ లా రు శ. శ వావీ శో వచి భి త (క ఓ శీ మ 1 1 ళ్‌ లలి జ లల, ం నన క. . గం చు వంచ లంటి గ శ ం - ॥ లట అఆ తోం ” . న ర మల ల ళీ టే. ం , ః న | . న; . లం! . శ! క వల ల గ ౫ . క్‌ , ॥ క్ష 1... జ. ఇ ల |. స | | శ్‌ . జ స చ రే ః ”్‌ ద్‌ ల లల న క క. క * క ఇ = న... 4 ము ద న వ (క క వ. ఓ న. ” చే క షష. ॥ (= నే చట క టం | . ళ్శి కన క ॥ ఆ జ శ ఇ నా 2 త ఓ క వ క హం క సం న లం ॥ . క క. - ॥ ల్‌ / టే. ల | , డే పం 1 | క. నటం | లలి ల లం, స చం న . ప క న . జయ న... ( క క “1 ర గ . టట క క క న. లం దహన క. లా ॥ క క క శయ 2 . ఉచ ఛి + * ల శా . , క. య న. త శి ౯ + 4 టి శ శి + తి చా క. క. ల _ న 1 న. " క. టన ల, ట్‌ డె లం ॥ _ (| లలు ల క. ( ఎ న క్‌ 1 , , న? న న వ. లలి న క |. నం క న 1 (9 . లట న న ప క పయ: క్షా క స 1 థా ం రత్త న వ | య. ౫ క్ష నన న | త్‌ జీ న స న | న స 1 క. శ క గ | శ న. 1 క! లేలే 1. క్ర ఎ శ న త, క నో 4 ట్ర యం న న నడ | అత వత న్‌ 1 లజ చెల అల క. నో ౧,” కా _ అలం ప అకా లం క తయన. శి

తో జ శి జో శ ఇ టి లశ శే 7 నహ 2 1 1 ౨ తేట న... ల అం నడ. అంటట న్‌ టట చలి క గ్‌ అ ఇ 7 భి క త * జా శ ఖా త ల 1 శ 1 గాగ క. 1 న న ల్‌ ల తంల 4 లోల ౨ + శాల బి భి జీ ఏ ల లేవని

తీ ఉ జి భో తిథి తోలో త కో ోలోనో -” తేటేత్లో కేర్తరుదులనల రేక ॥ చేతల గై | _ | చే బ్న స! క చ

ఆధునిక ఆంధ సాహిత్యంలో అనర్హ్య రత్మం = 1 చివరకు మిగిలేది=ం9 ఆర్ష కీ [వశ్నలే - సనమాఛానం లేదు, ఎందుకు? ఎక్కడ? ఎప్పుడు? ఎట్లా? అందుకా? ఎవరు? ఏది? వవి? ఎన్ని? చుట్టూ నవ్వులు, మధ్యలో పడ్పు, అంతటా అనంద * లోపల 'కేర్యదంలో బాధ; అంతటా వెలుగు, మధ్య చీకటి: పైనా కించా, ఎడమా కుడీ దై వం-మధ్య మృగం. అన్ని పోయాయి. అంతా అయింది, చివరికి మగిలింం తమకు!” న మః న కధానాయకుడు దమాౌనిధి సర్కారు జిల్లాల వాతావరణంతో ;ఇమడలేడు. అనేక అనుభవాలు అతన్ని ఏవాకిని చేస్తాయి. రాయం9 సీమలో మరో జీవితం (ప్రార ౦ధిసాడు, అదృష్టవశాత్తు అతనికి భాగ్యం లభిస్తుంన. స్తిమిత పడళుంగగానే మళ్ళా, పూర్వపు అనుభవాలు: ళ కులు అతన్ని చుట్టుముట్టుతాయి. (పేమ రాహిత్య (ప్రవాహంకో పడి: పోతాడు. [ప్రాశాలకో బై టపడి, మకో చోట మరో జీఏతం సాగించ డౌనికి వెళ్లి పోతాడు...

వ్‌ -గ౧వవషు గలను కం... యంనేంచలం 6ంయికో యజవరబ్మం. ముద్రాము+ 29ందో చూదు

“జ /జి క్షే గ న్‌ బ్‌ లా ే న సొ గా న ॥ క్‌ ఫు. | శశీ న్‌ 1 శ న్‌ా ల్‌

విశీంరేలం 01253103 = 1

అప! ?4ఉవె శకస 1611201 = కె? 2 )

వా గ

వ0ంయ1 కె430౮ వ్‌ గ

వింలి1ఏపీలా8 : ర్య ఖో (

జక, $5౬5181&01141%% & (0. (౮ గ

క్‌! వ0110066 ; 1952 గస గ

వ్‌ీమిల౦ం0 0016 30015- యా న్‌ా

1731 2101 : తా లయ స

తీం8చంళ్న 1970 దా య్‌ సళ్ల. ట ఇని" ల

కాం ? గే ళ్ష+ లో నో

ఏ క21డ 71066౯9 ఉ ర 1

మిక్‌2625- 33. శో గెల

6076౪ లల!£౨ : జ్‌

క్‌2ళి

లి£యలఆం0!3 .

ఉస ష్‌ ఉ పెకి ఉంివ్‌వ్‌3 800% 01$][10ల౮10 [15

త 2జలి+28081 086, తీంా0ర660125ీ86

వక, 2|=

చివరకు మిగిలేది (కేండవ భాగము) క్‌

చప్పుడు చెయ్యని సంకళు ళం యిశిమిది మాసాలు గడచినై. సంకాంతికి రమ్మన మని మామగారు ఆహ్వానించారుగా ని, దయానిధి, చివరి సంవత్సరం పరీతలు దగ్గర పడుతునై్నై, చదువుకోవాలి, రాకపోయినందుకు తమించమని [(వాశాడు. ఒకసారి మాధవయ్యగారు, ఏదో వలిమీద వట్నం వొచ్చి. తీరికలేక అల్లుడుని కలుసుకోకుండా నే మరునాడు తిరిగి వెళ్ళి పొయ్యారు, అది జరిగిన నెలరోజులకి మాధవయ్య గారు అల్లుడుకి వొందరూపాయిలు మనియార్షరు చేళార్హు ఎందుకు చేసినట్లో అతనికి అర్థ 6కాక, ఆ మనీ యార్జరు తిరగ గొట్టాడు. మామగారు తన శావాశుకు తగినట్లు వపంవగలన లి, అచ్చట్లు, ముచ్చట్లు "కవల౦ డబ్బు లోనే లేవలీ ఐ౮ా యివ్పటి యువకులంతా అదో రకం మనుములలీ కాన్తంత చిరాకు (పకటిన్తూ యింగ్లి ములో "పెద్ద వుత్తరం [వాశాడు, 'దాశికి, నేటి యువకులు మాయ మర్మం ఆలీని వాళ్ళనీ, స్వాతం (శ్యాన్ని, ముఖ్యంగా ఆర్థిక స్వాత ౫ త్యాన్ని ఎక్కువగా కాంటీంచ డంవల్ల, పానిఫళ్వాన్‌కి అలవాటు వడిన వాళ్ళక జాధకలగడం తస్ప దనీ జవామి [వాశాడు. ఆ వుత్తరం ధోరణి మాధవయ్యగారికి అర్థం కాలేదు, నవ్వుకుని భార్యకి చదివి వినిపించాడు; ఆవిడ “మా అల్లుడు ఉత్తరాలు చాలా జాగా రాస్తా' డనీ, యిరుగు పొరుగుతో చెప్పుకువి సంతోషించింది. మాధవయ్యగారు ఆవు.త్తరాన్ని, ఏదో సందర్భంలో. 7

'న్చిన్సర్‌ చుట్టల పెట్టి పోలీను నూపశెంచుంజెంట్‌ గారికి బహూక రించి చదివి వినిపించారుట, ఆయన నవ్వి *ఈ స్వాతం[త్యం అనే ఉబ్బు తొందర్లో వొడిలిపోతుంది, కార్యం చే నెయ్యండి” అని సలవో యిచ్చాడు, నాలుగు నెలల్లో ముహూర్తం స్థిరపరచి, మాధవయ్య గారు, అల్లుడికి ఆలియబరిచాడు. 1986 మార్చికి అతని పరీతలు పూర్తయ్యాయి; వ(పిల్‌ 18న ముహూర్తం, ఆహ్వానాలు అవీ పంప, పెద్ద గందరగోళం లేకుండా, కార్యం జరిపించమని, నిధి వుత్తరం (వాశాడు, ఇది *ఆడంగుల నరదా సనమయంకాబట్టి, వారందరికీ 'ఆలియ జయ్యక తప్పదనీ, యధావిధిగా తంళంగా జరగాల్సిండేనని మాధవయ్యగారు జవాబు (వాకాడు. నిధి, తన బ౭ంధుపులనీ స్నేహితు లనీ ఎవ్వరినీ అవ్వోనించ లేదు, కార్యం అంశే సంకెళ్లు తగిలించడం అన్న “రాజూ మాటలు జ్ఞాప కాని కొచ్చాయి. శెండు తలుపులూ ఎవరో బైట గొన్లెం పెడకారు;ః అదే సంకెళ్ళు చప్పుడు చెయ్యడం అంశ, ఐశే లోపలతల పు, మొదట ఎవరు గడియ పెడతారు? స్వతం( తాన్ని పోగొట్టుకుని బానినయ్యేటందుకు ఎవరు ఎక్కువ వుబి లాటపడుకున్నారో, వాళ్లు! సంకెళ్లు చప్పుడు చెయ్యకూడదు అని నిళృయించుకున్నాడు, నిధి,

ఫ్లాన్కులో టీ, సిగ రెట్టుటిన్ను, ఎలక్ట్రి?క్‌ దీపం తీసెయ్యడం, అవలించడం, పుస్తకం ముయ్యడం,--- మార్చి గడచివబోయింది. అప్పు డప్పుడు, ఉతర (ధువంలో వుండగా చదువుకున్న వుత్తరంలా, 'సీనూ* దగ్గరనుందో, *“రాజా' దగ్గరనుంచో వొచ్చిన ఉత్తరాలు చదివి నవ్వుకొని మళ్లా పుస్తకం తిర గెయ్యడం,-- వపిల్‌ రానే వచ్చింది. మూడో తేదీని, దశరధరామయ్యగారి వద్దనుంచి మని యార్షరూ, వుత్తరం వచ్చాయి. ఆ వుత్తరంలో ఏజెకరాలు భూమి అమ్మవల్సి వచ్చినట్లుంది. (పాక్సీస్‌ (పారంథించే నిమిత్తం, రెండు వేలు బాంక్‌లో వేని మిగత సొమ్ముతో చేసిన అప్పులన్నీ తీర్చివేశా రుట. ఇంక మూడెకరాల ఆ న్నిమాతం మిగిలింది, వేకంగికి వంట వాజ్లీ తీసుకొని బెంగుళూరు. వెడుతున్నాననీ, కారం అవగానే ఇందిరని బెంగుళూరు తీసుకురమ్మని (వాళారు, నాలుగో శేదీన పోస్టులో సీనూ దగ్గరనుండి, వొకపార్సెలు, కవరు వచ్చాయి.

షు పార్పెలు విప్పితే; పుస్తకం వుంది. అది హేప్‌ లాక్‌ ఎల్లిస్‌ , [వాసిన, “సీస్‌ ఇన్‌ ది నై కాలజి ఆఫ్‌ సెక్సు రెండో భాగం, ఉత్తరం యిది:

“నువ్వు ఛాచినా మహాడాగదు లేవోయ్‌, విచావోనికి కూడా ఛాలేకపొయ్యాను. ఈసా రేనా వొద్దామనుకుంళశు నువ్వు రమ్మన మ నేనా [వాయలేదుగా. అందుచేత, సమయోదచితం అనుకుని వో వున్తకం పంపుకుంటున్నా,

అన్నట్లు చెప్పడం మరి దిపొయ్యాము. నా పెండ్లి నంబుఎధం కూడా కుదిరేటట్లుగా వుంది. గోవిదరావన్తీ వో తానిల్హార్‌ - ఆయన కూతురు నుశీలని--ాగా నే వుంటుంది లే, బాగంశు ఎక్కడికి- కళ్ళజోడు తీసేస్తే మనిషీ నుసారవడు మే, చదువుకున్నపిల్హ ఛాయీ అందుచేత పదిమంది నా వెకకాల నిలబకితేగానీ, మనం తట్టుకో లేం, నా పెళ్ళికి నీన్ను రప్పించేటందుకు, యా పు_న్తకం గాలం లా వేళా నని అనుకోకుసుమూ.

(శ్రీనివాసరావు, తన ఆ$కోగ్యం వీషయ 3 (వాయనందుకు నిధి విచారించాడు, ఐనా వరిజాఫలికాలు యింకా రాలేదుగా!

ఐవోతారీఖున రాజభూమణం దగ్గరనుంచి వొచ్చిన వుత్తరంలో యిల్లా వుంది:

“మకం ఎన్ని సార్లు కలుసుకుతి మాట్లాడుకున్నా, ఒక విషయక నీతో చెప్ప డానికి భయప డ్రాను, పైగా నీకు జ్రూపకం వుందా, వెనక నీతో 'అదేంకర్మమో, మన రవోస్యాలలి మన న్నేపికశులతో చెప్పు కోంి అని ఆన్నానుం అుదుచేత నీ దగర దా వేటుదుకు పీ ల్లైదు, ముఖాముఖీ నే చె ప్పేటందుకు లేరస్టం ఇాలకో వుత్తరం (వాస్తు న్నాను.

ఆనాడు మనం ఆశ మాన్నుంచి యింటికి వొచ్చాక, ఆ రాతి పూరేగింపులో, నుశీల నన్ను (పేమి౨దినట్లు నాకు అనుమానం కలిగింది. నాలో ఏం చూసిందో నా కర్తం కా లేదు. ఆ| శమంలో జాలవగట్టున, నుళీలతో నేను చాలా నేపు [వసంగించటం జరిగింది నన్నాసమయంలో సుశీల కదిపింది, నేను కరిగిపొయ్యాను. డానికి కొంతవఠకూ, ఆ సమయం, ఆ నాతావరణ) జశాకణం అనుకుంటా మళ్ళా, అ మెలోనూ, నాలోనూ సమానంగా ఏపీ అివుం మే మిద్దరం,

ర

ఉత్తర దడిణ (ధువాలం, ఇంచుమించు [పతివిషయంలోనూ మాకు అభ్మిపాయభదం తోచింది, వొకవేళ మాఅన్యోన్య ఆకర్షణ కారణం అదేనేమో! మన పుస్తకాల నంపర్కానికీ, జీవితంలో యధార్థాల నెదుర్కొన్న వటి [వవర్తనకీ నంబంధంలేదు కాబోలు. వెండిని గూర్చి నా అభిపాయం మార్చుకోవల్సి వొచ్చిందంశు నువ్వు నవ్వు తావనీ తెలును,

నీ విషయం నుళిల చాలా నేవు [వస్తావించింది. నువ్వు దొంగ వంది, వొక్క. ముక్కులో, నీ కనలు నీతి లేదంది; నీకు కోమలితో, నాగుమణితో, అమృతం అంట ఎవరో, ఆమెతో సంబంధం వుందట. నువ్వు అందరినీ ఆకర్షించి, ఆట వొస్తువులుగా వాడుకుని, నవ్వి, మరిచిపోతావుట, నుశీల మాతం నీ నాటకం కనుక్కుని, నిన్ను దూరంగా వుంచిందటం అనలా లకడణం మీ వంళంలోనే వుందిట. ఇన్నీ చెప్పి, “గట్టిగా పట్టుబడి తే అతన్ని వివావాం చేనుకునే చాన్నే మో” అన్నది, ఇవేవీ నిజంకావని నాకు తెల్పు, కాని నునీల మెప్పు పొందాలన్న అవిలాష వుండబట్ట, నేను వీటిని ఖండించి, లీవంగా వాదించ లేదు. సత్యాన్ని స్వార్ధంకోసం త్యాగ చేసినందుకు నేను వశ్చాత పుడనవుతున్నాను*, కాని పం లాభం! పశ్చాత్తాపం పాపిని (పోత్సహిస్తుంది కాబట్టి, నాకు పశ్చాత్తాపంలో నమ్మకంళఠే దని నీ కెల్గాను* శెలుసు, అక్కడికీ సుశీలతో అన్నాను; “దయానిధి ఎవ్వరినీ నొప్పించలేదు; అందరినీ [పేమించి సంతోష పెట్టడం అతని నైజం; నిన్నూ (_పెమించి నంతో వ పెట్టా డేమో! తనకోనం త్యాగం చేసిన పురుషుణ్తి (స్రీ ఎవ్వడూ తమించదు, అందుకనే నీ కతడంశేు అంత మంటి అన్నాను. ఎందుకో విచారంతో కళ్లు తడిసి నై. కళ్ళని తుడుచుకుంది. అప్పుడు నేను భుజంమీద చెయ్యి వన సముదాయించటం జరిగింద్కి సుకీల అయివ్హ ౦ చూపలేదు, మౌనం అంగీకారం అను కున్నా. (స్రీలు (_పేమించడం నంభవం అని వోప్పుగుంటున్నా. నుశీల నన్ను |పేమించడం-అనే మిరకీల్‌ జరిగింది. మ్మితుడవు కాబట్టి చాచకుండా మననులో సంగకులన్నీ ఇప్పి వేశాను, నేను నుళ్రీలను "వెండ్లి చెసుకోవడం మంచిదంటావా? తిరుగు టపాలో జవాబుకోసం నిరీ తనూ వుంటాను.

అది వుత్తరం. ఈ వు తరంలోని ముఖ్యమైన విషయాలు * దయానిధికి ఆశ్చర్యం కలుగ జెయ్య లేదు. అతన్ని బాధ పెట్టనవాక్యం ఒక్కుటుంది;- “అన లీ లవణం మీ వంశంలో నే వుంది-అంది" అన్నది, వెనకటి విషయాలు జ్ఞ పికి, ఇెచ్చుగుంశే, యిందులోనూ ఆశ్చర్యం తగ్గింది, రాజభూవణంతో పరిచయం కలిగిం త ర్వాత సుకీల (శ్రీని చవానరావుతో పెండ్ధ సనం(పదింపులు జరిపిందన్న విమయం వ్యక్త మైంది, కాబట్టి వొళ విషయం తేలిపోయింది-సుకీల, ఎవర్ని , పెండ్లి చేసుకుంటుందో ఆలీదుకాని, రా టభూషణాన్ని మాతం చేనుకోదని. - వెంటనే ఉత్తరానికి జవాబు యిల్లా (వాశాడు,

“-_ పెండ్డిని గురించి నీకు నలవో యివ్వ సమర్జుణ్థి కానని సీకూ తెలును. కనీనం నాకు అనుభవం కూడా లేదు.నీ వు తరంలో వొక్క విషయాన్ని చేను నంశయినస్తున్నాను. సుశీల నిన్ను [పేమిం చిందని |వాస్తున్నాపు, నే ననుకోవడం, సుక్రీల అసలు ప పురుషుణ్నీ [(వేమించ లేదు,

సుశీల [పేమించేదల్లా, ఎవరో తన్న (పేమిస్తున్నారు అన్న అమభవాన్ని నా ఆబీి[వబవాయం తప్పు కావచ్చు. అవళాళశం వొచ్చి నప్పుడు, నేనీ అభిపాయాన్ని మార్చుకోజా నికి సిద్ధంగా వున్నాను, అ.తవరకూ మౌనం వు త్తమం,

పదకొండో ఆారీఖున; వోస్టల్‌ గదిలో, [పయాణానికి సన్న హము చేన్త న్నాడు నిధి, పోస్టు బిం[టోతు వొక వుత్తరం యిచ్చాడు, అది జగన్నాధం (వానీన డి;

“44484. మనం చదువులో పడికొట్టుకుంటున్నాం, కేవలం వుత్తరాలవల్సి [ప్రయోజనం కనబడటం లేదు. నాకు వట్నం వొచ్చి, మీతో గడపాలని వుంటుంది. బట్‌ వాట్‌ ఆన్‌ 'ఐ డ--అంశే నేనేం చెయ్యగలను? ఈసారి పరీశు 'ఫీలవగలనని ఆశిస్తున్నాను, ఐనపతుంలో మనవాడి తెలివి తేటల్ని పరీతించేటందుకు నవాబ్‌ [పభుత్వానికి ఏ కోళానా వాక్కు లేదని, మదీయ బంధుకోటికి, ఎట్టకేలకు తెల్ల మయ్యి. మక రానున్న చదువుని-అనగా-అవర్‌ ఫ్యూచర్‌ ఎడ్యుకేషన్‌ -మద రాను మవావట్నంలో నే జరిపించుటకు నిశ్చయించిరిగాన, ఏతత్సు[ళ ముహూ ర్తమునకు--ఎక్సె[టటా లేక వగైరా అదీ నా సంకల్పం,

క్షే]!

ఇంక కమింగ్‌ టు మై సిస్టర్‌ ; చాలా ఓకేగా వుండి కారణం అత్తగారు మంచం దిగకపోవడమే, ప్వై అ౦9 అడగొచ్చు, అత్రగారికి నీజాని కే పొ య్యేళాలమూ లేదనుకోండి, యాజ్‌ ది నేయింగ్‌ గోన్‌. లిట్విన్‌ అవర్‌ నెళ్వొన్‌ వంట చెయ్యడ-, కోడలి మీద తోనె య్యవచ్చునని, | భము-పాన్స్‌, మా అక్కయ్య యింట్లో స్లోగాన్‌ “అమృతం వొంట అమృతమే' అలి. బట్‌ ఈ అరేంజ్‌ మెంట్‌ మా అక్కయ్యకి చాలా పిలు, ఎందుకం వంటింట్లో ఏం జరుగుతోందో తణిఖీ చెయ్యడానికి, దొడ్లో భారాసర్థ్రి భర్తల మధ్య ఏం రాచ కార్య నడుసోందో సో్వూ దెయ్య డా), అవ కాళం తక్కువ . లలి జాగా నడుసోందండోయ్‌ , ఇత కీ చెప్పొ చ్చే ముక్క, మా అక్కయ్య గాలా భాగం వంటింటో వడి కొటుకుంటోందని, టు యూజ్‌ ఎ పాప్యులర్‌ యిడియమ్‌, గా

టె ది బై ( స్పెల్టింగ్‌ రై]టేరమపంటాకు యితకీ. అలు విషయ), లైక్‌ ఎఫమసుక్‌ అర్జ్హిస్తు చివఏికి వుంవేకారు, (ఓ, యస్‌, యీ యేడు తప్పకుండా ప్యొనవుతానంది, అలి చె ప్పేటందుకు విచా శించవల్సి వక్తూంది) మొన్న---, అకగా ఇటీవల, కొండొకచో కొంత కాలం [కిందట -__రె ల్వేన్టేమన్‌ ప్లాట్‌ ఫాకంపై న, [శీమతి కోమలిని సందర్శించడం జరిగింది. అమెను, సెకెండ్‌ కాన్‌ కంపార్టు మంట్‌ లో కూర్చుని వుండగా చదూడట౨ తట్ట) చింం, ఆమె, ఉత్తర హిందూ స్థానం, (టు వి మోర్‌ న్పెఫఫి?- (గావిటీ లేదనుకోండి, మా శమిసీ 9 మేపషూరన్సటు పొనీడ్‌, ాా| పొనీడ్‌ డు 1 లౌ, టు “న ల కాట న

[పక్కన మకో మీసారి వ్యక్తి వున్నాడు, అకడెవ్వరోతమగే వూహించుకో.డి. * హే", “హోమ్‌'_అ9ి కేకేసింది నన్ను. నిధిశా ంక్కూడున్నారని అడిగింది. ఇంతలో, మీసాల రక్కమడు అవతల శిటికీ దగ్గర నుంచి యివతలకి కళేబరాన్ని జే రేళశాడు; వెంటనే అంగన మాట తప్పించి అమృతంగా లెక్కుడ+ి అంది, నేను ఆ లలన యొక్క సౌంద ఠ్యాన్ని కించిత్‌ తిలకిస్తుండగా నే, భూమళకటం కూని తదిలింది-అది వెనక్కి నడవడం--కదలట 3 ఐతే. బావగారికి వివావాం అయిందన్నా నేను, నాకు తెల్పు అన్నది, 'హొ' అని అడిగాను--

ఆ బేలకి ఆంగ్లంలో (సవేళం లేదని యివ్ప డిప్పుడు మకియ మిద్ది న్చరిస్తూంది.,,”

ఆ వుత్తరాన్ని చాలాసార్లు నవ్వుకుంటూ చదువుకుని, జాగ త్తగా మడిచి మనీవర్ప్సులో వుంచాడు, [పక్కగదిలో వుంటున్న, మౌత్యు, చదువుతున్న పుస్తకాన్ని మూసి, చేతుల్నోవుంచుకుని, నిధిని 'పేశాడు కుందాం రమ్మని ఆవ్వోనించాడు*, చేతులో పున్తకాన్ని బల్ల మీద వుంచి బాత్‌ రూమ్‌కి వెళ్ళొస్తాను, యీలోగా పేళాటకి సిద్దం కమ్మన్నాడు. ఆ పుసకాన్ని తీసి నిధి చదవడం మొదలెట్టాడు, అది "షేక్స్‌పియర్‌ రచించిన "హోమ్‌ లెట్‌ '..చాటకం, ఆనర్స్‌ విద్యార్థుల పార్య[గంథం. తలనొప్పిగా పుంది. పేకాటకి వోవిగలేదని మాత్యుని పంపి వేసీ, ఆ నాటకం చదవగం మొద లెట్టాడు, చదవడం సాయం (తానికి ముగిసింది. సామాన్లు కూలివాడి న్నెత్తిమీద పెట్టి ఆరా(తి 'మెయిల్లో [(వయాణం అయ్యాడు.

కాకినాడ చేరుకు నేటప్పటికి పదకొం డయింది. లత్మయ్యగా రు మాతం సన్లేషన్‌ దగ్గరకొచ్చి, నిధిని విడిదిగదిలో దింపాడు. కార్యానికి ఎవ్వరినీ రమ్మనమని ఆహ్వానించనందుకు కొంచం విచారించాడు, ఆతని కేదో భయంగా వుంది. భోజనం చేసి పరున్నాడు,. ఐదు నిమిషాల్ల-నే భారతమాత నం కెళ్ళని చవ్పుడు చేసూ అతని ఏళాం తాన్ని భంగం చేసింది.

1985 గవర్న మెంట్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా య్‌ (కొత్తగా అమ లులో కొచ్చిన రోజులవి. ఆ యాక్టులోని మంచి చెడ్డలతో (పజలకి _ నీమి త్తం లేకపోయింది, భారత చేళపు స్వాతం(త్య వరిళణామాలని (బిటిమ్‌ పార్ల మెంట్‌ నిర్హయించడం యొవ్వరికీ రుళించ లేదు. వెట్‌ హోల్‌ నుంచి వ శుభలేఖ వచ్చినా, హిందూ దేళవజ దానికి మసిపూసి దగ్గిరగా వున్న సముదదంలో గిరవా కుట్టడం జరగాల్సిందే, ఆధ్యాత్మిక చింతలొ మునిగి వున్న (పజని, (బిటీమ్‌ పార్ల మెంట్‌ , చేష్టలతోనో, మాటలతోనో రచ్చగొడుతూ వుంటుంది. [వజలకి జై ళ్ళల్లో బంధించ బడినందుకు విచారం లేదు. తుపాకీ పట్టుకుని బై ట పచార్జు చేస్తున్న ఇల్లాయన “నాలుగు రోజుల్లో నిన్ను విడుదల చేస్తాం--యీ విధంగా” అన్నప్పుజే, లూ జానినలు చెలనగేది,. భారతీయులు

బానినలే, కాని 1985 ఇండియా యాక్టుకో తాము కానినలం అని [(గహించుకున్నారు. అజే వారి బాధలకి అనసంతృ పికి కారణం. "మిమ్మల్ని మీకే పాలించుకోండి. కాని పైన మూవా డొోక డుండీ, "మిరన్నది కాదంటూంటాడు--యివిటండి, దీని శబి కీళ్లు” అని కూర్మయ్య బోటిగాళ్లు యీ యాక్షుకి విలువ కట్టారు ఇన మరింత వెక్కిరింపుగా తోచింది, వధూవరులు వొకర్ని వొకరు కోరుకుని, పురోహితు ణ్ని ఎన్నుకొని వివావాం చేను గుంటారుట;దొర గారు దాన్ని రద్దుచేసే హక్కు వుంచుగు న్నారట. ఆ దొరగారు అనవసరంగా అఆ వాక్కుని, అధికారాన్ని చలాయించరని [పభుక్వం వోమీ యిచ్చింది. “అసల ట్లాంటి అధి కారమే వుండ హాడ దన్నారు.

ఆ ఆధికారం తొలిగించ డానికి పం చెయ్యాలి?) ఏమో, ఎవ్వరికీ తెలీదు, కాని ఏదో చెయ్యాలని మాతం అందరికీ కసిగా పుంది. తమ అధోగతికి కారణం [బిటిమ్‌ [పభుత్వం హోటల్లో పులిస్తా9కులు పారే'స్తే, మిగిలిన మెశుకుల కోనం చాలుగు కుక్కలు, నలుగురు చినుగుళ్లు ధరించిన యువకులు కలిసి కొట్లాడుకోటం, (బీటిష్‌ [వభు త్వం చితించిన కళానుగుణమైన దృ శ్యం--- అజ్ఞానం, అంధ కారం; "ఆకలిః నిరుద్యోగం, జాడ్యం,--అన్నిటికీ కారణం అదే, మన[పా చీన “సం్యపదాయాలే వీ? మన కళ ఏమయింది? మన శిల్పాలు? మన మేధా వులు ఒకప్పుడు మవో వై భవం అనుభవించాం అని చరిత చదువు కుని ఎంతకాలం తి వడటం! అనలు చరిత లేకపోతేనే బాగు డును--వుండబశ్తే యింతటి అధోగతి పట్టింది కదాన్న పరిజ్ఞానంతో కూడుకున్న విషాదం, (పాచీన నంస్కా రాన్ని, నాగరికతని, మ్య్యూజి యమ్‌లలో బంధించి వేశారు (పభుత్వం వారు, టి క్కెట్టు కూడా లేదు; వూరికే చూడొచ్చు. *లేవండి, లేవండీ' అన్నారు దేశ నాయ కులు, “ఎక్స డికి? అన్నారు (పజ,

ఏమో ఎవళ్ళకీ తలియదు. అందరూ లేచి కళ్లు నులుపు “కున్నారు. ఎక్కుడికని వెళ్ల డం? పిల్లలు సన్క్కూళ్ల కి... మా నెయ్యండి. జీతాలు కన్హైవాళ్లు, యివ్చేవాళ్లులేక అవే మూశుకున్నాయి.కోర్ణులు మానెయ్యండి. కాలేజీలు మానండి. కొట్టు మూనెయ్యండి. ఏం

త్తే

చెయ్యర్లో చెబుతున్నారు నాయకులు; ఏం చెయ్యాలో చెప్పరు, మళ్లా ఆవలించి పడుకున్నారు (వజ,

మళ్లా లేవండి అన్నారు ఎవరో. అందరూ లేచి మళ్లా ష్మరబడిన కళ్లని తుడుచుకున్నారు. ఈసారి ఏం చెళ్యూలో చెప్పారు*, వన్నులు కట్టకండి, అందరూ వికటంగా నవ్వారు. క్షుందుకు మాదగ్గ రేముంది? జ ప్తుచేసుకు పొయ్యారుగా ఎప్పుడో! విదేశీ బట్టలు తగలెట్టండి; తగ లెట్టారు, ఉ 6 తర్వాత? బట్టలు లేవు; తిండి లేదు, చీకటి అంతా చీకటి. 2'లులోని ౬ ంధకారానికి అలవాటు పడిన ఖైది బైటి$ వచ్చిం తర్వాత, సూర్యరళక్ళికి తట్టుకోలేడు, ఆ అంధకారమే లాగుంది, ఆ ఆకలే మంచిది, పోయి, భజన చేనుకుంటు న్నారు ఎన్ని రోజులు థజన చేనీనా, ఏ రాముడు, ప్‌ కృష్ణుడూ అన్నం పెట్టడు = నీరసంతో న్మిదపోయారు

పదో కొ త్తయాక్టు వొచ్చింది లేవండి, లేవండన్నారు వాయ కులు. మళ్లా [పజలు లేళ, వేళ్లతో కళ్ళని విప్పి పట్టుగుని చూశారు. జనం ఎక్కడికో కదిలిపోతున్నారు. ఎక్కడికీ [పయాణం? ఆళలులేనీ ఆకలి లేనీ ఆ లోకానికి పోదాం అన్నారు. ఎక్కడ ఆళలోకం? ఒక నన్నటి, నల్లి టి పొడుగాటాయన, కర్రి పుచ్చుగుని తోంవరగా కదిలి పోతున్నాడు. అందరూ ఆయన వేనకాల బడ్డారు, విల్ణల్తు సీలు, వృద్ధులు, అందరూ అశు పోతున్నారు, ఆయ్యా, అటు, నముదం లోకి నడిచిపోతున్నారు. ఉప్పు తీద్దాం. ఉప్పు తింటారా? ఆళలులేనీ, ఆకలి లేని, ఆలోకం తీరాచేని నముదనూ-ఇక్క డే బాగుంది. యీ జై శ్లబాగున్నాయి. హోయిగా అన్నం పెడతారు. అటు వెడితే సము[దం, యిటొ_నే, అంధకారం, అది ఆ పపచ్చ అంధళారం,యిది నల్లి టి అంధ కారం,

అంధకారం యొక్క రంగురి నిర ముంచుకు నేందుకు నృష్పికి వ్యవధి లేదు; కదిలిపోతోంది విశ్వం, అన్నీ యధావిధిగా న్మకమంగా జరిగిపోతున్నాయి. అన్నీ బొగ్గులు; సము[ దంలో ఆరిపోయి, తడినిన బొగ్గులు, ఈ బొగ్గులు ఆ౦పోవు;' లోలోపల నీప్పుకణాలు రగుల్లూ నే వున్నాయి-జక్కాక్య నిష్పుకణం, నము చాన్ని సహితం దహించి విండ బె స్టేన్తుంది,

గవర్న మెంటు ఉద్యోగులు, పాలకుల వుప్పుతింటూ, వారి పతనానికి (పార్టనలు రవాన్యంగా సాగిస్తున్నారు. ఉదయం లేవగానే అ అనీ ప[శీకలు చదువుతారు_యూరప్‌లో మరో రాజ్య: బె లుదేరిః వీళ్లకోరలు పీ కెయ్యకూడదూ! పాశ్చాత్య ఆకాళంలో యుద్ధ మేఘాలు విహారం చెయ్యుడం లేదూ? లేదు, అదంతా ఫ్యాక్టరీ బొగు తాలూకు మేఘాలళలే, పోనీ కనీసం, ఆ ఫ్యాక్టరీలు మందు గుండు సామ(గిని తయారు చేనేవేమో, అనుకుని తృప్తి వడ్డారు, మళ్ళా, నన్నటి, నల్సి టి, పాడుగాటి, ర్‌ ల్లి వుచ్చుకున్న వ్యక్తి పిలుస్తున్నాడు. పోనీ అయన వెనకాల వెడదాం లేవండన్నారు. లేచారు. మళ్లా అందరూ ఆయన వెంటబడ్డారు. ఈసారి, ఎక్కడి కని ఆడగటం మానేశారు. ఎక్కడికో ఎవరి కావాలి? మొత్తంమీద కదిలిపోవడం- ఆయన పాదాలకింద యిసుక రేణువులై. యా (పజ, వొక్కసారి లేచి గంతులేసి, నలుడిక్కులా వ్యాపించింది నిప్పు కణాలు (పజ్వరిల్లాయి, నము[ద కరటాలు ఎవరు పిండ. కునేందుకూ ఉప్పుకూ'ా లేకుండా, నీరనించి వెనక్కి వెళ్ళిపోతున్నాయి* అది ఆకలిచేస్తున్న మహాయజ్ఞం అది దాహం చేస్తున్న తీరయా[త, ఆది ఆళ సలుపుతున్న న్వప్న గానం, ఎక్కడికో, ఎందుకో,-__ఎవరికీ తెలీదు, ఎవ్వరూ అడగరు, మరి పనక్క్‌. చూ డం లేదు. ఆ సన్నటి పొడుగాటాయన వెనకాలే వెళ్ళి పోవాలి, వ కొద్దిమందో, ముందుకు నడిచే జనాభాని, లెక్క బెడుతూ, వొక నోటు బుక్కులో ఎక్కించుకుంటూ, దిగడిపోయారు, ఆబ్బో, ఏ జనం? ఎంతమందినని లెక్క బెట్రటం! ఊరి కే లెక్క పెడితే ఇాలదు, వాళ్ళని ఆపు శియ్యండి అన్నారు (ప్రభుత్వంవారు, ఐదు గురుకంశు ఎక్కువమంది వుంశకే కొటం డన్నారు, పట్టుకుని జె ళల్లో ౬ యు వ్‌ ఎర్‌ ఎర "పెట్టండ న్నారు, వనర మైళే, కాల్చే చంవండ న్నారు, అగ్ని నే కాల్బ స్‌, ఓ... మంటు న్నా మన్న ఆశ్చర్యం వాళ్ళకీ కలగకపో లేదు. నిప్పులో కఅపెడీతె కల శాలిపోతుంది మంట మరింత "పెద €లి తలి టె దవుతుంది. [పభుత్వంవారు, అడవులని కొట్ట, యీ మంటని పెద్దది చేనేందుకో అన్నట్లు, కజలని తమ వుద్యోగుల కిచ్చి వెళ్లి యీ ళు చల ళా (పయాణాన్ని ఆపు జయ్యమని ఆజ్ఞాపించారు. కాకినాడ మునిసిపల్‌ 16

లిమిట్సులో ఎక్కడ సభ జరిగినా నరే, యీ కజ్టలవర్షం, ఆమంటని చల్లా ర్చేటందుకు కురిపిస్తామని సాటించారు,

ఎవ్వరూ నిద్రపోవడానికి సనమయంకా దది, ఆకలి దవ్వలడదే జాధపడ తున్న యీ భారతీయులకీ, నిద్రాదేవి వనాడో విజణాకు తిచ్చి.ది. ముగ్గురు వ్యక్తులు గంలో [పవేశించి, నిధిని నిద్రనుంచి లేపారు కుటుంబరావు కమ్యూనిస్టు; నసటందరం సోమలిస్టు; ఆవోబల ళశావు అనార్కిస్టు. వీళ్ళు ఎవర్నీ ని[దపోనీరు వీళ్ళకి ని దావోరాలు అక్క-శ్లేదు. ఇతరులకి వుడకహాడదు, అదేవారి జీవిక పరమావధి. స్నేహితుల మాట కాదన లేకపొయ్యాడు దయానిధి, వాళ్ల ఆవే శాన్ని అతను అర్ధం చేసుకున్నాడు కాబట్టి, అరికట్ట లేకపొయ్యాడు. ఈ యాక్టు డాక్టృర్లకిచేసిన ఆన్యాయాన్యి గురించి అతన్ని బహారంగ సభలో వుపన్యసించమన్నారు. నేను డాక్టర్ని కానన్నాడు దయా నిధి, నువ్వు; నేనూ అందరం బానిసలం అన్నారు. ఆల్ఫీ-గ్రే చేస్తు న్నారు?” అన్న [పళ్న। వొక్కూళేు నమాధానం; "జానినత్వం".

ఆ రాత్రి అతని కార్యం అన్నసంగతి ఆ ముగ్గురు వ్యక్తులకీ తలిపికూ-శా, “తన్ని బలవంతం చెయ్యసాగారు, ఊరి కే వచ్చి వింటాను, కాని [పసంగించనన్నాడు. పోనీ అదేనా చెయ్యి,---అని. అతన్ని సభలోకి లాక్కుపాయ్యారు,

సాయం[తం నాలుగైైంది రోడ్డువక్కన మువిసిపాలిటీవారి వాద్దుని తెలియపరుస్తూ వొకళబోర్లు వుంది. కానీ జనం దాన్ని ధిక్కా రించి, అన్నిపక్కలా కూర్చున్నారు, ఎక్కడ చూచినా మనుషులేం ఈ దేశంలో యి.తమంది జనంవున్నారా! అనిపిస్తుంది; ఏనో శేక లేస్తున్నారు, ఒకాయన లేచి మాట్లాడుతున్నాడు. అదేమిటో ఎవ్వరూ వినిపించుకోకతోయినా, [పతివాక్యానికీ కరళాలధ్వనులు, పెద్ద గం[దగోళం, న్వరాజ్యంజా స్వేచ్చ, తమ వునికిని గు -ర్రించమని చేసే చప్పుడు. ఈ మధ్యలో వొకాయన నిలబడి వదో అన్నాడు. ఆయన్ని గోలచేని కూర్చో బెట్టి, బె టికి _యీడ్చుకుపొయ్యారు. మళొకాయన లేచి, ఉపన్యాసం సాగించాడు, దయానిధి అఆ వు బే కంలో కొట్టుకు పొయ్యాడు. “'కరీరం పొంగింది, చర్మం విప్పుకుని వెంటుకలు నిలబడి, గుంజెలు దడదడ కొట్టుకుంటూ, రక్తం వేడజక్క

2 కే

"వేగంగా [వవహిన్తూ, అతన్ని నరఠాలకుప్పగా మార్చివేశాయి. అతనిక మనిషి కాడు వొకళ క్తి; సము[దాన్ని దహించివేసే మరోనిప్పుకణ). అృపయత్నంగా కళ్ల మృ్మట, ఆకలి కన్నీరుగా వేడిగా జారుతోంది" “స్వేచ్ళ' అతన్ని ఆవలించి. తనలో కలిపేసుగుంది--ఏదో శక్తి అతన్ని ముందుకు తోసుకుపోయింది--- వెళ్ళి లేచి నిలబడి, మాట్లా డడం మొవ లెట్టాడు, అది భాపా?! అవి భావాలా? దానికి తర్కంతో నిమి త్తం వుందా? పగిలిన వృాదయం, పగలని హృదయంతో మొ రెట్టు గోడం,

సము్ముదం, *లతో వర్షఠి ద్వాఠానూ, ఆకాశం భూమితో శుఫానుజ్వారానూ వడవడం లాంటిది బురదలో పురుగు చందు డీకి కనుసైగ చెయ్యడం లాంటిది, సృష్టి చెప్పుగుంటున్న న్వగతం ఆిదిం ;

స్వాత [త్యం జన వాళక్య్ళూన్నాడు నిథి మానవుడి కి స్వాతం[త్యం ఆకలి దపృులకంబ కూడా ఎక్కువ ముఖ్యం అన్నాడు చాస్యానికి అలవాటుపడిన యీ జనానికి తిరుగుబాటు చెయ్యడం చేకళాదు, వ చొక్కడో తమ నిజ దుస్థితిని ఆలుసుకొనేటంతటి తెలివితేటలు చూవడం మొదలు వెడితే, |వీటీవ్‌ పభువులు అతన్ని కొనేస్తారు. "పెద్ద పెద్ద పదవు లిస్తారు బిరుదు స్తారు దేశ కో నభ్యుడుగా దూర 'చేళాలు పంపించి వేస్తారు వీటికి అలితుడై నవ్వడు అఆ వ్యక్తి దేశ నాయకుడవుతున్నాడు, అప్పుడు అతడిని [పభుత్వం బంధిస్తుంది. పొట్టకూటి కై అమ్ముడు పోయిన యీ భారతీయ వుద్యోగులి వై నన్శ యీ బానినళ్వాన్ని నిలబెన్హై భారం వజేశారు భారతమాతని రూపాయి కమ్మేశాం. మనకి పావలా మిగిల్చి ముప్పావలా వాశ్లే తీ ుుగుపోతున్నారు---అన్నాడు నిధి వుపన్యానంలో,

ఒక్కసారి సథ నిళ్శబ్దం అముింది. పై అధికారి కాళ్ళకింద యిసుక శేణువుళా [బతుకుతున్న వుద్యోగి, వర్హాని దరు చూన్తున్న కర్షకుడు, పరిచలోొ ప్యాస్‌ కాలేని విద్యార్థి ఐదునెల్ల కి వొకసారేనా టీతం పుచ్చుగోని వుపాధ్యాయుడు, నిరుద్యోగి, వెండ్లాం పెన్లే జాధల నుంచీ పారిపోయి వొచ్చిన భ*ర్త--అందరికి యీ బహిరంగ నభలు, రంగ స్థలాలు లాంటివి. ఒక్కసారి ఈమ [వ త్యేక మైన యిబ్బం

దులు, అశాంతి, అకలి--..అన్నీ నురిచిపోయి, యిక్కడ మానవులుగా మారుళారు.. స్వేచ్చగా గాలిపీలుసారు. డాక్టర్ల విషయం చూడండి---ఇండియన్‌ మెడికల్‌ సర్వీనులో

విభేదాలు గమనించండి. తలకాయలు దొర లే, కాళ్లు, చేతులు వాళ్లే; మనం? మనం వాళ్ళ పాదాలకింద యిసుక "రేణువులం, వొకళేణువ వెద్దనై జు“; మరోటి చిన్నది, అంతే తేడా ఇండియన్‌ మెడికల్‌ సర్వీస్‌ --- పెద్ద బిరుదు ఒ వి ఇ-ామరో విరుదుు జ, వి, ఇ. అంళశేే ఒ బిడి యక్సుటు (బిటివ్‌ ఎంపైర్‌ అని,**.4,

జనంలో కలకలం బయలుదేరింది బెట ఎనరో వొచ్చి ఏదో అన్నాడు, ఒక్కసారిగా జనం లేవి అటునుంచి కదిలారు, ఆ గంద గోళంలో మునిసిపల్‌ లిమిట్స్‌ చాటి లోపలకి పడ్డారు. దూరంగా యీలలు, గుక్టాల డెక్కల చప్పుడు-దుమ్ము లేవడం, జనం అంతా దగ్గరగా జరగారు---వొక్కూ వ్యక్రిగా వ్యక్షిళ్వాలు పోగొట్టుకుని, ఒక పెద్ద మనిషిగా మూరి గోయారు, జనం చెల్లాదరయి పోడానికి నాలుగు నిముషాల వ్యవధిచ్చారు---మక్ష్లా యీలలు. జకం అంశా ఓక్క వారిగా అటూ యిటూ వూగినలాడుతున్నారు.

దయానిధి తన వుపవన్యాసం మానలేదు. ఒక్క రావు బవా డూర్‌ బిరుదు కోనం, మానవత్వాన్ని, స్వాతం[త్యాన్ని, సంసా రాన్ని, ఆత్గల్ని అమ్ముకున్న యీ వ్వకుల చెపు జేతులో | బత కడం లు 5ణయే సేలస్నాడు. ల్‌ క స్ట

ముక్లా యీలలు* జనం చిందరవందరగా పరు గెట్టడం "కేకలు, క్యరల వర్షం--మంటని చల్లార్చేందుకు (పభువులు కని పెట్టిన, యం( ళాల వర్ష ౦ మూడు నిముషాలు స్వాతం త్యానికి, కానిస శ్వానికి మూగఫోరాటం జరిగింది. కొందరు పడిపాయ్యారు. కొందరు గాయపడ్డారు. గాయవడినవాడిలా, సూర్యుడు పళ్ళ్చిమ ఆకాశంలోకి కుంటు కుంటూ దిగుతున్నాడు. పడిపోయిన వ్య క్తుల్ని కార్లలో లాక్కుబాయ్యారు-యమినసుక బసాల మాదిరి.

వోస్పిటల్‌ లో మంచం మీద పడుకున్న దయానిధి, అనలు గవర్నమెంట్‌ యిట్లా గాయవడిన వాళ్లకోనమే_ యీ దేశంలో వోస్చిటల్స్‌ నిర్మించారని, వువన్యానంలో చెప్పలేక పొయ్యానే అని

విచారిస్తున్నాడు, ఎడంచెయి్యి మోచేతికి ఎడమ కన్నుపై న నుదురు దగా, "రండు గాయాలు తగిలాయి. అద్దంలో చూసుషని నవ్వు కున్నాడు, ఇదే కాబోలు, దేశంకోన- క్యాగం చెయ్యడమ- శే!

బెట బండి నిలిచిన చప్పుడు, బండిలోంచి ఎవో దిగిన చప్పు రైంది,

అమృతం లోపలికొచ్చి, న్ధూల్‌ దగ్గరగా లాక్కుని కూర్చుంది, దూరంగా, ఆమెభళర్త పినతల్లి కొడ కుు శ0ంకరం, నిలబడి వున్నాడు,

“మా జగ్గు చెప్పాడు ఎన రే, "పెళ్ళికి కూడా రాలేదు, పోనీ చూచ్తామని శంకరాన్ని తీసుళొచ్చాను మావారూ రావాల్సింజే కాని, తాసీల్దారు అక్క జే క్యాం వేశాడు, నువ్వెళ్ళిరా ఆని నన్ను వంపారు. ఈ క శ్లుమిటి. ఈ వాలకం ఏమిటి జావా !.. అంతా విన్నాను..4.,జొరా, కాలం ఎల్లాగె బోయింది" అంటూ అమ్బతం ముక్కుమీద "వేలేసుకుంది, వడాదిలోగా అమృతం జాగా ఎదిగినట్టు కనబడు తుంది. వంగపండు రంగుచీరా, జబ్బలనంటి పెట్టుకొన్న ఎ్మర పువ్వుల ఖద్దరు శెవికా, వింతగా 'రేగిపోయిన జణా కొంత పరిపూర్శతని ఆపాదించాయి ముఖం కొంచెం వాడింది, కాని అది అందంగా వాడి పోవడం.

అమృతాన్ని చూడగానే దయానిధి కొండంతయ్యాడు* గాయాలన్నీ మాని నట్ల్టయింది; రక్తం వేగంగా [(వవహిస్తోంది కాని, అందులో వేడి లేనట్రనిపించింది. శీతలంగా వుంది. ఎందుకో ఖారత మాతని చూచినట్లనిపించి, అతనికి నవ్వొచ్చింది

“చావా నీకో తాయిలం తీసుకొచ్చాను, వమిటో చెప్పుకో,” అంది వయ్యారంగా నవ్వుతూ మబ్బురంగు ముఖంలో, పళ్ళ వరన వొంటి నత[త0లా మెరిసింది. విశాలమైన చెక్కిళ్లు, నృష్టినంతా వొక్క. చూపులో అనరించుకునే కళ్లు.- వీటిల్లో దేని కని చూడటం; ఏ మాటని వినడం? [పతి మాటనీ, వృాదయంలో తడిపి గుజ్జులా చేసి పడేస్తుంది. ఆ మృదుత్వం ఛావంలోవుందా, మనిషి. ఆకర్ష ణలో వుందా-లానిధి నిర్ణ ముంచ లేక వాయ్యాడు. అత న్నెపృుడూ అమృతం యీవిధంగా ఆ; ర్షించ లేదు, బహుళ దనికి శారణం, అతని [వన్తుతస్థి తే మా! యుద్ధంలొ గాయపడ్డ న్వైనికులక్కి ఫ్లారెన్స్‌

నైటింగేల్‌ , దేవకన్యలా అగుపడటంలో ఆశ్చర్యం ఏముంది ? స్థలం, కాలం, వీటి ఆనరా చూసుకుని (బతుకుతుంది ఆకర్షణ అదేం ఖర్మ మో!

“జగన్నాధం రాలేదేం?ో

“వాడికి 'వేపర్దు బొిటయ్యాయని, మళ్ళా వరీకు వెట్టారుటం సికిండాకాదు వెళ్ళాడు. ఏం తాయిల మో చెప్పుకోలేక పొయ్యావు, ఇఎలేనా బావా” అంది అమృతం,

“వాత రేకులా?'"'

శశ కాదు క్‌లి

కక ట్ర ర్రి జైల్ర+ 1

ఆజ స్ప్రే"

“ను వ్వే చెప్ప---చెప్నడ) చేనికి యిల్లా యివ్వ రాదూ?”

*జండిరని తీసుకొచ్చా" అంది.

నీధి ఆశ్చర్య౧తో కోళ్ళు పెద్దవిచేసి, లేచి కూర్చోబోయి, *అమ్మి అనుకుని మళ్ళా పక్కమీద వాలాడు,

“రైలు దిగగానే జాబుగారింటికే తిన్నగా వెళ్లాను. మేం కూర్చుని కబుర్లు చెప్పుకుంటున్న వది నిమిషాలకే వాళ్ళ పోలీసు వొచ్చి లారిఛార్డి జరిగిందనీ, నీకు చెబ్బలు తగిలి ఆన్పతిలో వున్నా వనీ చెప్పాడు. పోనీ, అల్లుడున్నాడనేనా చూసుకోవద్దు, జాబు గారు మాతం” అని నిట్టూర్చింది.

“అట్లా చూసుగుంటూ కూర్చుంశే ఉద్యోగం చేవినళ్తై. క్యాంపుచేసిన ఆానీల్దారుని వొదిలి పెట్ట, మీ ఆయన నీతో షిశారొ సే యీపాటికి దేశానికి స్వరాజ్యం రానే వొచ్చును ఉద్యోగం అంళేే అమ్ముడువోవడం, విధి నెర వేర్చడంలో తమ్ముడు, అల్లుడు, శావా ఆంటూ చూడ్రానికి వీల్లేదు, అల్లా చూస్తూ కూర్చున్న వాళ్లని, మొన్నా జే వీ కేసారు...

“నువ్వు చెప్పింది నిజమేననుకుంటా అావా -- నేనూ చూస్తాగా, జమాబందీ డోజుల్లో, నూవారికీ ని[దావోరాళలే వుండ పు*,4*

ర్న

ఉ త్తప్పుడే వుండదు నిద, - ఇంక జమాబంది వొస్తే వెప్పాలా...? అన్నాడు నిధి,

6ప్పో జావా.---అన్నీ కొంగు కబుర్గు, దెబ్బలు లతినికూడ మానవు = ఏం? ఏం చెప్పాను? సరే. పోలీసొచ్చి, ఆన్న(తిలో వున్నా వన్నాడు, జాబుగా రేరని అడిగాను,-- ఆలీదన్నాడు అయ్యా, దెబ్బలు తగలాయా అని, మాధవయ్యగా రి భా ర్యేన్మా కొంచెం అదుళ్తా పడొద్దూ! నాకు మాతం కంగా ర త్తిందిన్మా చెప్పొద్దు, ఇందిరని కూ'జగా రన్నున్నా ను, వాళ్ళమ్మ మొహం నాలు గుసార్లు చూని, ఆఖరికి తనూ వస్తాశందె, వంటనే బై. లుజేరి వొచ్చేశాం.4,

కష్పిబవనా? ఇందిరా...” అంటూ, గుమ్మం పవు చూస్తూ? ంండుసార్లు "శేళీసింది.

బె టనుంచి జవాబు లేదు, ఇందిర రాలేదు,

“ఖంకరం--చూడు, ఇందరని లోపలికి రమ్మను--తీసుకురా ...*" అంది శంకరంతో. శంకరం, ఆెండు నిముషాలు, అన్ని వేపులా పరకాయించి ఎక్కడా లేదంటూ చళ్క్ళావొచ్చొడు,

6 'దేం చి[తంబావా-- నాతో రూడొా రమ్మంళే, “నేను తరవా తొసాలెడి, వీరు వెళ్ళి మాట్లాడుతూండండని, అక్కడే నిలబడి పొయింది తను. ఇంతలో పమెపోయిందబ్భా అంతా గారడీలా గుంది**,*

“టవేళ ఎరుగున్నవెశ్లెవరన్నా వుంశే, అవతల వార్డులో ెళ్ళిందే మో,”

"డండు, నేనే చూసొస్తా వావా *” అంటూ అమృతం లేచి వెళ్ళింది.

దయానిధికీ అనుభవం అంతా కలలో నూదిరిగా వుంది, మామ గారికి తను నభలో వుపన్యసిస్తున్నట్లు తెలుసా? ఆల సేయు ట్టానేశాడా? ఆయన శేది ముఖ్యం! కూతుకు సౌఖ్య మా! రావుబవార్గూ రా రశ [(వళ్నలకి సనూభానం-వై. నిధి తన భవివ్యత్తు అఛారవడింది ని తెలును కువ్నాడు, కంటిమీదికిః మెల్లిగా ర క్రపుచుక్కు టారింది మరి గత్యం తరంలేక కన్నీటి విందువుతో కలిసిపోయింది.

లిడై

ఐదు నిమిపాలలో అమృతం తిరిగివచ్చింది. మొవాంలో ఎంతో ఆశ్రుక కనిపిస్తున్నా, కళ్ళు నవ్వుతో మెరుస్తోన్నాయి.

“ఎక్కడా కనపశళ్లదు చావా ---ఇంతలో అక్కడ ఆన్ప,తి కు్రరాడోకడు, కనిపించి, ఎకరో, వారి కాలూకు వాళ్లు వొచ్చి, ఆమెను కార్లో ఎక్కించుకుని తీసుకుపొయ్యారండి అన్నాడు-ాచాలా చిళంగా వుంది, ఎవరంటావప్‌ *ి" అంది.

“ ఆలుస్తు నెవుందిగా -- పోలీసుల్ని, వాళ్ల నాన్న కూతుర్ని యింటికి పిల్చుకొని రండి అని పంపివుంటాడు. ఇల్లాంటి అల్నుడితో నంవర్కం మరి ఆయన ఉద్యోగానికి నష్టంగా--”

“ఎట్లా?”

*ళన్సీక్స ఆలభీదు కాబోలు, గవర్న మెంటు వుద్యోగి, భార్య, పిల్లలు, దగ్గర బంధువులు. ఎవరేనా నశే రాజకీయాలలో పాల్గొ న్నారంశే వారే నంజూయి వీ, చెప్పాల్సివుంటుంది. ఈ వుద్యోగులం దరూ పొట్ట కూటికోనం, వారు చేసే వనులన్నీ మవోపాపాలని తెలిసే, రవూన్యంగా, దేవుణ్ణి (పార్టించి, వూజలూ పునస్కారాలూ చేనుకుని పావపరివోరం పొందుతారు *”

“అల్లాంటి మనుషులుంటారని నే అనుకోను, బావా ఆంది అమృతం.

“= నేనూ ఎప్పుడూ అనుకోలేదు, ఇప్పుడు అనుభవం ఐందిగాఎ” అన్నాడు.

ఇద్దరూ మౌనంలో పడ్డారు చీకటి పడింది. వింతవింత రసా: యసాల వాననలు ఆవరిస్తున్నాయి శ_5కరం పచార్లు చెయ్యడం చాలించి పరుపుచుట్ట _స్తంఛాని! ఆనించిః చానిమీద జార్గ వడ్డాడు. శారియల్‌ తో అన్నం, ఫ్లాస్‌్ర్‌-లో పాలు తీ సుకురమ్నని, అమృతం శంకళరాన్ని పంపింది ఏదో మాట్లాడాలనుకుని, అమృశం వాళ్యా లని కంరంలో సిద్ధం చేసుకుంది కాని. బైటికి అన లేకపోయింది, దయానిధి కళ్ళు మూసుకుని ఆలోచనలో వడ్డాడు. కుటుంబరావు, నుందరం, అక్కడి కొచ్చి మళ్లా కబుర్లు మొవలెట్టారు,

“మాధవయ్యగా రింటికి వెళ్ళి గడ్జెట్రిరా నా?" అన్నాడు కుటుంబరావు,

“ఎండుగడ్డి గనక నై తే, నేవెళ్లి నిష్పపుల్ల పెట్టొపా "అన్నాడు నుందరం

“నా విమయమై మిళేమీ ఆదున్రాపడి కోతిపన్లు చెయ్యకండీ, ఒక విధంగా నొకిట్లా జరిగినందుకు, ళొంత సంతోవంగానూ. కొంత గర్వంగా నూ వుంది బాఢపడటంలో స్వార్థ త్యాగం వుంది, అందు కే మనిషి బాధని భరించగల్లుతున్నా డనుకుంటాఎ-ో

“బాధలో వైరాగ్యం వుంశు, అందుళో కొంత బాగం మీ మామగారికి నమర్చించడం నీవిధి కాబట్టి, ఆయనకూ డా బాధవజే మార్గం ఆలోచించు " అన్నాడు క టుంబరావు కొంచెం "హేళనగా ,

"చూోళావో లేదో తమాషా---కొన్ని ఆరెస్తులు జరిగాయి ఆ రెస్టు కావాళ్సినవాళ్ల జాలీళాలో నిధి "పీకులేదు. ఇది మామగారు అల్లుడి ప్ర దయమావడం కాదంటావా!” అన్నాడు సుందరం,

“మనం యిక్కడ మునుగులో గుద్దులా చందుకు! వెశ్రి నాలుగు విషయాలు ముఖాముఖిన అడిగే స్తే మంచి దని తోస్తోంది.” అన్నాడు కటుంఖు రావు,

ఇందర తన్ని మా డ్హానికి రావకం, చూడనీకుండా మాధవయ్య గారి తాలూకు మనుషు లొచ్చి ఆమెని తీసు ఇళ్ళిపోవడం-- ఇవన్నీ నిధి స్నేహితు లిద్దరికీ చెప్పాడు. సుందరం వొళ్లు మండిపోయింది. “పోనీ ఆ పిల్ల కేవా జ్ఞానం వుండొర్ణ్దా! వూళ్లో నలుగురూ గడ్రెటరూ. ఆంటూ, పదో అనడం సాగించాడు

“* నాకు ఎవర్నో అడిగి తెల్సుకోవాల్సిన సంగతులు కనిపించడం లేదు, ఎల్గాంటి నందేవోలు లేవు-- అంతా మబ్బులేని ఆ కాళంలాగా, తెల్ల మైవోయింది. పదో బరువు తగ్గినట్లుగా వుంది. ఈ నిర్శులమైన [వళాంత హృదయం మవోరణ్యంలో, చెట్లకింద నరనస్సులా వుంది, అందులో ఎందుకు రాళ్లు విసురుశారు?” అన్నాడు నిధి కళ్లు కొంచెం మూమగాొని,

“అచ్బాయీ, సరస్సులో కప్పలు, చేపలు కదుల్తుంటాయి--- ఎల్లాగా నీ మనస్సు అలలతో కొట్టుకోడం మానదు.” అన్నాడు, సుందరం పుపమానాన్ని అందుకుని పూ రి చేస్తూ.

న్‌!

మాధవయ్యగార్ని కలునుగుని మళ్ళా వొస్తామంటూ వాళి డ్దరూ వేళ్లి పొయ్యారు.

డా కరు, నర్సు వొచ్చి పరీథచేసి, కావల్సినవి చూని వెళ్లి పొయ్యారు

అమృతం స్కీన్‌ వెనకాల రెళ్టీ, మరోచీర కట్టుగురి, తల తుప్వుకుని. జడనీ చుట్ట - చుట్టుకుని, వొచ్చి, బల్ల ద కూర్చుంది,

“వోనీ వే వెళ్ళి. ఇందిరని చూసొసా జావా” అంది, నిశృయం. చేసుకొన్న దానికిమ ల్ల

*“ఇందిరని చూశావుగా” అన్నాడు,

“ఆ చూడ్డం వేరు, నీకెట్లా వుందోనని ఆరుర్దాపడుతుంటుంది. అత్తగారితో మాట్లాడి..."

“వం మాట్లున్నాయి,"”

“ఎమిటిబావా అల్లా గంటావు?-ళోభ నానికి మరోముహూ రం "ఎడశారో,-.- ఏమిటో కథ.__నాలుగూ మాట్లా డొచ్చుగా” అండి,

“మా మార్గాలు విగిబాయ్యాయి అమృతం! మళ్లా కలుసా యనుకోను” అన్నాడు, నిధి నిమ్మళంగా లేచి మంచంమీడ కూర్చుని,

కళ ఆఅకుఖం మాశ్షేమిటి జావాంానువ్వ నేది నా కర్ణ[0 ఇ" వడంలొ..ీ”

“్రల్సిదం[డుల చెన్పచీతల్లో పెరిగి, వ్య క్తిత్వంలేని అమా యకురాలు ఇందిర, వాళ్ళ 'శీేమంకోనం తక సౌఖ్యాన్ని త్యాగం చేసుకుంటుంది.---ఆఅంతేళాదు, మా విడిపోటానికి యింళఛా లోతు లున్నాయి అమృతం! వాటి పరిమాణ) అందరికీ అర్థ మౌతుం దనుకోను.లి"

క దం శ్రే సో

“'ఆద ర్మాఅలో (వధాన శతుక్వం వుంది. వారికి డబ్బు, ఉద్యోగం, వోదాతో వచ్చే సంఘంలో గౌరవం, బిరుదులు,--- [ప్రపంచంలో పై కిరావడం,---ఇల్లు, భూములు, పెద్ద పెన్‌ మన్‌తో రిమ్తైర్‌ కావడం, బ్యాంక్‌ లో ఎ క్కౌంటు---యివి కావాలి వారికి--”” "

దరి

“యివి ఎవరికి అక్కరలేదు? అందరూ వీశ్నేగా ఆశించేది” ఆంది అమృతం,

“కొంతవరకూ, అందరూ వీట్ని ఆళిసారు, నేను కాదన్నుుః ఆళించవల్సిందేకూ డా. శాని, యివి పొందడంకోనం, ఆక్క విశ్వా సాన్ని, న్యాయవిచకణల్ని, నత్యాన్ని కొందరు వొదులుకో లేరు, మన [పభుత్వం, అన్యాయంగా [పజల్ని పీడించి, వానినలుగాచేసిన చర్మిత ఆెలినిన యువక జెవడూ, యీ మరంతరవు చర్యలో పాల్గొ నడు, నళ్యా గవాం దారా (వజా సేవచేసి, అనామకుడుగా, వీద వాడుగా జీవితం సాగిస్తాడు. అవనరమై తే మరణిసాడు, అంతేకాని అన్యాయానికి చాసోవొం చెయ్య లేడు, మావి రెండు మాగక్షాలు. మాధవయ్యగా రిది దతీణమార్శం; నాది వుత్తరమార్శం, మేం ఎప్పడూ కలునసుగోం...

“నువ్వు చ్మితంగా మాట్లాడతావు బావా... మావా 'రెప్పుడూ యిట్లాంటివి చెప్పలేం? ఇదంతా వింటుంశకు వదో భయంగా వుంది... *

“ఈ అందలో ఆళ్చర్యం లేదు, వేలకివేలు ఆస్తులు తగలేని, భూము లమ్ముకుని, చదువుకొని, డి గీపొంది, శాలూళా గుమా స్తాగా చేరడం తవ్పదు నేటి యువకులికి; తల్లి దం[డులు అదే (పతి ఫలంగా కోరుతున్నారు. నంఘం ఆ మారిస్తోందిం భార్య ఆఫీననే ఇ లుకి పంపించే శకావలామనిషి, మళ్ళా రాతికి యిల్లు అనే మరో తిలులో మంచంకొళ్ళకి కట్టివడేని, తను పారా వుంటుంది, ఆ జీతం రాళ్ళకోనం, భార్య 'రెవికలు, రిబ్బన్ల కోనం, యీ చౌర్మ్భా గ్యుడు నలభ్రైవళ్లు, కూలిపనిచేసి, నీచంగా [బతిక, తన కొడుక్కి, సామ్యుఎల్‌ వోర్‌ దగరనుంచి రికమెండేవన్‌ శెవ్పించి, కోర్టు అమీనాగా 'జేరుపాడ =, తరవాత మరణినాడు, సాందర్యం, సత్యం, న్వేచ్చ, (పేమ, ఊవాగా నం, అధ్యాత్ని] అనంద౦,=జ==మానవుడు కోరదగిన ఏవొక్క-దాని వునికీ స్వప్నంలో కూడా గమనించకుండా, మట్టిలో [బదుకుతాడు....””

“= ఇందిర అల్లాంటి మని వమనుకోను*” అంది ఆమృతళతం.

ఆ 'నేన్స యింతవరకూ మొగాడి జీవితం వర్నించాను, ఇంక

మన సంఘంలో స్రీమాట భఛెప్పాలా? , నువ్వు అనుభవిస్తూనే వున్నావుగా...."

“'వాేం జావా? + అంది అమృళశం ఆశ్చర్యంతో,

“మన నిజస్వరూపం మనం చూనుగోలేం, ఇతరులు చెలితె నహించలేం మనలని మనం మోనగించుకుంటూ, ఆత్మవంచనకి లోబడి,- రోజులు గడిపే నటులం నునం అందరం, నీ అత్తగారి ఆ౦ంపపుకోతలూ, భఖ ర్తమౌఢ్యం, వొకర్న్యూకరు 'మోసగించుకోటం, కమ్మారమ్మాయితో 'న్నేవాం, నవానం--ఇం కా చెప్పాలా +”

“ఇట్లాంటి వన్నికటుంజాలలోనూ వుంటాయి, ఇందులో విళీషం వముంది బావా? సంసారం గుట్టుగా చేసుకోడం తప్పా?”

“'కప్పుకాదు; కాని, సితి కాదు, అుదరూ ఎట్టాచే సే అట్లా చెయ్యడం నీతికాదు. ఇతరుల మెప్పుపొందడంకోనం కాకుండా, నీకు నిజమని, మంచిదని, మనన్ఫూ ర్తిగా తోచిన విషయాలని ఆద రణలో పెట్టడం నీతి నీ [వవర్టనకి బాధ్యురాలవు ను వ్వే-ా- అంళేకాని, నీ భర్త, అత్తగారు, కుటుంబం, ఫంఘం. వాధ్యులు శాకూడదు. నీ చేష్టలకు ను వ్వెంతవరకు బాధ్యురాలవో ఒక్కసారి [వశ్నించుకో” అన్నాడు నిధి నవ్వుతూ.

అమృతం చాలా సేపు ఆగలోచింవి అన్నది: “ఎరా పావా, యివన్నీ వూహించుకుంశేనే బాధపడటం జరుగుతుంది. ఆందదూ యిట్లాంటివి అనుకుంటూ కూర్చుంళకు వొక్కరోజు [బతకగల రా?”

ఊహి.చుళోకుండా, వతణాని కాతణ ౦0 జీవించడం జగన్నాధం పద్ధతి, అక్కయ్య కీ కూడా ఆ పద్ద తే నచ్చడం నిధిక్తి ఆశ్చర్యం కలిగించింది. మళ్ళా కళ్లు మూసుకున్నాడు, జీవించ డమ జీవితాన్ని గురించి ఆలోచించడమా.. వది మంచి వద్దతి? ఆదీ సమన్య- ఆనలు “యిది మంచిదీ అని నిర్ణయించేటందుకు తగిన అధారాలేవి? ఒక మనిషి సుఖపడటమా+? కష్టా ఒవ్శ్రా చివరికి దదో ఘన కార్యం చెయ్యగలడమా?

“నువ్వు దిగులుగావుంకే ఎట్లాగోవుంటుంది, బావా” అన్నది అమృతం, కొంత నవ్వు ఆచ్చి పెట్ట గుంటూ,

అప్పుడప్పుడు నీకిట్లా గే వు:ండదూ?”

కో

““ఉంటుందనుకోఎ కాని వొంటిగావున్నవ్పజే--””

“గుంపులో మధ్యనున్నవాడు, వొంటిగా వుండడచా నీ వుద్దేశం? అనలల్లా పదిమందిలో నూ వున్న వాళ్ళ కే, శాము ఎంత ఏకాంతంగా వుంటున్నారో, తమకీ యితరులకీ మధ్య ఎన్ని నము [దాలు బొర్షుతున్నాయో. భయంకరంగా కనువించి, మరి జబాధవడ తారు, తెలుసా-.._ఆఅమృతం?” అన్నాడు నిధి.

ఇతరుల సావాసం గిట్టక, ఎప్పుడూ వొంటిగా వుంచాలనే వాళ్ళల్లా వదో లోవం వుంటుం దనుకుంటాి” అమృతం ఆమాట అనేసినందుకు నాలిః కొరుక్కుంది; కాని, మూటలని వెనక్కి అాక్కో లేదు,

'““ఇకరులతో కలిని వుండాలంశే. మన వ్యక్రిత్వాలని, చాలా వరకూ వొదులుకునీ, మనకి అనవాజ్మమెన కా తలమణాలని ఎరువు తెచ్చుకుని నటించాలి-నువ్వు [గహించావా? భర్తని భరించాలంళే, ఇారస్థి ఎంత శ్యాగం చెయ్యాలి! అల్లాగే భర్తనూ. ని జన్వరూపాలని చాచుగుని ఎంతో అభిరయం చేస్తెనే, సంసారం నిలబడి, సంఘ జీవనం సాధ్యమవుతోంది....”

“అట్లా వుండడం ముచిదేగా 60 ల ల్లా వుండగా, చానికి అలవాటు పడిపోతాం, అందులో చెడులేదు, కష్టమూ లేదు--మరి నీ3ందుకు అల్లావుండడం గిట్టదు?” అని అడిగింది.

అమృతం అమాయకంగా కనబ శా, అదంతా స్టీరపడిన మనస్థ త్వాన్నించి జనించిందనీ, అమనస్తత్వం: తర్కబద్దమైస అల వాట్ల తో అమర్చబడ్డ వ్య క్తిశత్వంమీద ఆధారవపడిందపీ, నిధి [(గహించు కున్నాడు.

వ్యర్థ వనంగం చేస్తున్నట్లు [గహించుకున్న వాళ్ళమాదిరి, యిద్దరూ వొఃర్ని చూని వొకరు నవ్వుకుంటూ, మళ్ళా నిశ్శబ్ద ఎలో పడ్డారు. స్వల్బ్ప వివమయాలలో అభి పాయఖేదాలున్నా, [వ ధానాం శంలో వకీభావంగల యిద్దరి వ్య కుల సంభామణ మాదిరి, వారి [(వసంగం, బైలుదేరిన చోటకి చేరుకుని నీల్చిపోయింది.

ఇంతలో శంకరం టిఫీన్‌ కారీర్‌ తో చళ్కావొచ్చాడు, అమృతం, భోజనం ఐంత ర్వాత, చెయ్యిక డు క్కుని, మాధవయ్య

గారింటికి వెళ్ళ డానికీ సిద్ధపడింది, నిధి వొద్ద ర్నాడు, మళ్ళా ఘర్షణ [పారంభ మైంది. ఆప్పుడే ఒళాయన గదిలో కొచ్చి, విధికి వొక పుత్రరం యిచ్చి, దూరంగా వెళ్ళి నిలబడ్డాడు. నిధి అవుత్తరం చదువుకుని, *'ఇక మీరు వెళ్ళవచ్చు" నన్నాడు, ఆ వొచ్చ్చినాయన వెళ్ళివొయ్యాడు,

అమృతం ఆవుత్తరం తీసుకుని, చూసింది. తన శేమీ అర్థం కాలేదు; అది ఇంగ్లీషులో వుంది, వమనుందో నిధిని చెప్పమంది. అతను లేచి (బెడ్‌ తినడం మొదలెట్టాడు,

= రాకరాక వొచ్చినందుకు, నీకు మంచి మర్యాద జరిగింది అవునా?" అన్నాడు;

“మర్యాద వరాయివాళ్ళకుగాని నాకెందుకు వావా*” అంది అనృతం,

=మర్యాద జరగనప్పుడు నొచ్చుకు నేది, కావల్సినవా శ్ళే*”

కళ జ్రద్రి ఒక మోస్తరుగా కావల్సిన వాళ్ళు.”

“నీకు వా మీద అంత అభిమానం వున్నందుకు ,--- నేను (వతి ఫలళ ఏమీ యివ్వలేక పోతున్నా నమృతం....”

44నే ధో ద్రే [(వతిఫల నువ్వు స తోమంగా వుండడ మే" అన్నది,

“జటందరూ వొక వ్య_క్రీ సనంతోవం కోనం ఎందుకు సాటు బశాలో నాకు తెలీడం లేద్కు ఎవరి సంతోవం వారు చూనుగుంళేు చాల దూ ౪”

““కమకి సంతోషం లేనివాళ్లు, యితరులని సంతోత పెళ్తునా తృ ప్రిపడగూడదూ?”"

అమృతం మాటలని తూకం వేనీ విలువ కట్టడం సాశించాడు నిధి, అమృతానికి తన జీవితంలో సంతోషం లేదు కాబోలు. ఎందుకు లేదో? ఆమె కనబరిచే తృ ప్‌ అంతా నటనే? అమృతం దేన్నో అస్వే పిస్తున్నట్లు కనబడుతుంది. దేన్నో ఆడిగికే అతనికి భెర్యం చాల్లేదు,

“ఆవు తరం ఏమిటో చెప్పవు జా వాక

“మాధవయ్యగారు [వానసిందిం కాలా అరెస్టులు జరి గాయట, నేన: అ రెస్టు కాకు.డా, ఆయన వళ్చాటు చేశాడుట. తన్ను తతణం

౭29

ఎక్కూడీ కేనా వెళ్ళమన్నాడు, మిగళా విషయాలు తరవాత చూను " శుందాం,” అన్నాడు.

ఈ ఉత్తరం ఇన్‌ స్పెక్టర్‌ జనరల్‌ ఆఫ్‌ పోలీస్‌ కి పంపిస్తాను అన్నాడు నిధి నిచానంగా, కాఫీ గ్లాస్‌ నేలమీద "పెడుతూ,

“అట్లా చేస్టే ఆయన వుద్యోగానికి నష్టం కాదు, బావా?

“అట్లా అవాల నే”

“జద్దుస్మాల'

“అవును అమృతం, మాధవయ్యగారు దేశానికీ వువకారం వెయ్య లేక పొయ్యాడు, తసకీ అన్యాయం చేసుగున్నాడు, ఆయన విధి ఆయన నెరవేరుస్తూ, నన్నూ అరెస్టుచేసి వున్నట్లయితే సంతో షిద్దును నేను, నాకు నిజంగా జైల్లో కొంతకాలం గడ తాలనుంది-”

కథగా నే వుంది. ఆయన వుద్యోగాని కి భంగం కలిగితే మన కే "మొన్వుంది?”

“'న్యాయాన్ని సాధించడం జరుగుతుంది. చూశావా అల్లుణ్ని వొదిలిపించేశాడని చెప్పుకునే అపకీ'ర్తికన్నా వుద్యోగం పోవడం పెద్ద అవచారమా?”

“ని ధోరణి నిజంగా ఆ వుత్తరం పోలీసు అధికారుల కిచ్చే టట్టుగా వుంది అల్లా చెయ్యకుస్మా క

“నీ ఇందుకు అమృతం వారిమీద అంత జాలి!” అని అడి గాడు, ఎల్లానూ యిస్తాడవి లిన, యివ్వవొద్దు అంటూ తన మంచి

, తనాన్ని పకటించుకోడమా అది? లేకపో తే ఏదో ఘనళశార్యం చేస్తు న్నానని, సంస్కర్త స్వాతశయమా?

'“'ఏం లేదు బావాఎఎఅనేక రకాల మనుషులుఃటారు, వాళ్ళం దర్ని బాగుచేసినంత మా[తాన, న్యాయం జరుగుతుందా?! ఎందతో మన్ని మోసగిస్తారు, చివరికి మోసళోళారు. కోమలి విషయం చూడు,.44"” అంది అమృతం,

“కోమ్రలి ఎవర్నీ మోసం చెయ్యలేదు. కోమలికి బాగా (వవ _ర్రించడం అంకశే వమిటో కూడా ఆలీదు,

“ఇావా! నిన్నో విషయం ఎప్పటినుంచో అడగాలనుంది-- మీ అనుకోనం శే అడుగుతాను-ా”

3౦

“'తప్పకుండా అడుగుఎపైగా నువ్వడి'గే దేమిటే నాకు ఇఅలుసు.,లో

అమృతం ఆళ్ళరం (పకటించింది.

దు తే (పళ్న లేకుండా నమాధానం చెప్పు” అన్నది,

ళం న్చి దగ్గర నాకు రవాన్యం లేదు అమృళం, (పతివాడూ తన నిజస్వరూవం ఎవరో వకరిము౨దు జె టవెడళాడు. నేుునీ ముందు బైట పెట్టక తప్పింది కాదు...”

““ఓ యబ్బో యీ మాటల కేంలే మొగాళ్ళ రవాస్యాలు అజాళ్ళతో ఎందుకు చెబుతారు నాకు తెలీదేమిటి ఆమా[తం“ అంది. కాని, అతని కని ప్ప వాల్చకుండా వింళఠగా చూని. మళ్ళా మొవాం తిప్పేసి, గోడమీద పురుగుల్ని వేటాడుతున్న బల్లి కేసి చూసోంది,

ళో జాాదు అమృతం చెప్పకపోవడానికి శారణం, చెప్పింది అవ తలవాడు నమ్మడే మోనన్న భయం. చెప్పిన విషయాన్ని, విమర్శించ కుండా. సానుభూతితో అర్థం చేసుకోగల సంస్కారం వున్నవాడు దొరికేవరకూ, మనలో నత్యం మరుగువడి వుండాల్సిందే, కొంతమందికి అల్లాంటి వ్యక్తులు అన లెవ్సడూ జీవితంలో దొరకనే దొరకరు, వాళ్లే విషాదకరమైన వ్యక్తులు వాళ్లు చివరికి ఐళే మవే యోగులేనా అవుతారు, లేకపోతే రౌడీలేబా అవుతారు, తన (పవుర్తన నరిమయెన దని రుజువు చేనుకుని నమాఢథాన పడటం కోనం, మానవుడు చేనే యత్నమే తన నిజస్వరూవం"* "

అమృళానికి బాగా అర్జమెనట్టు లేదు, కొన్ని వివయాలు యిళ్షే బోధపడతాయి; వాటికి మాటలు, ధ్వనులు, నిర్వచ నాలు ఏవీ అక్క న్లేదు. మరికొన్ని వరిశీలించి, తర్కించిన కొద్ది, యింకాదూద మై పోయి ఆకృతి లెని, "మేఘంలా విడిపోయి, అళాళమంళా ఆవరిసాయి,. అమృతం వెనక్కి జంకింది; చూపుతో, నాడి కదలికతో, చర్మం ఆాకి డిడో చ్మురుమని కాతిపొ య్యే హృదయం, నోరు విప్పగానే మూగటై. పోయింది.

'*“అనలు విషయం తప్పించేశావు, బావా,,,నీకు కోమఅంశేు - ఎందు కంత యిది-లా"?

4 కర్ప్రుదం కే? ప్రై

“దవ్వ బాబూ, నాకు ఆలీదుుల

తలకాయ గిిరున తిప్పి, నిగ్గుని నవ్వులోకి మార్చేసింది అమృతం, అపట్లా ఆ నవ్వు వైకి లేచిపోయి “దొంగ జావ” అన్న వాక్యంలో “పేలిపోయింది రంగు రంగుల నత కాలు, అసె. ఠళ్ళ ముందు కదిలాయి. ఇందాకట్నుం౦చీ అలుకున్న నిళ్చలత్వం వొక్క సారి విడిపోయింది. తినేటందుకు పురుగుకిః బల్లి వెనక్కి వెళ్ళి పోయింది, శంకరం వచ్చే ఆవలింతని ఆపుగుంటూ చిటికలు వేన్తు న్నాడు

అమృతం లేచి ఒళ్లు విరుచుగుని, ఆటూ యిటూ పచార్లుచేని, మళ్ళా అతని మంచం దగ్గరగా వొచ్చి--

“నమాధానం నాకు తెల్సు బావా” అన్నది,

"నీకు ఆలీదు, అమృకం, అనలు [వక్న ఏమిటో కూడా నీకు ఆలీదు'” అన్నాడు.

కళ నాకు ఇలును”" ఆంది అమృళం,

“పోనీ నీ [పశ్న ఏమిటి? నాకు కోమలితో సంబంధం వుందా అని, లేదని నీకు ఇలుసు, ఐనా వుందని, నాకు కొంత బాధ కలిగిం చాలని నిజాన్ని నిజం అని రుజువు చెయ్యడం నాచేత కాదు అన్నాడు నిధి,

అమృతం వొక్కసారి 'మొవాం విచారంగా చేనుగుంది, (స్రీశవి లోని అసహాయత కళ్లల్లో (వదర్శించింది.

“అది కాదు, బావా! కోమల్ని గురించి నీ౭ంతటి అభివూనం వుందో ఆలునుకోవాలని-_.అన్నా కాని, నిన్ను బాధ పెట్టాలని శాదు. ఐతే యీ విషయం నీతో మాట్లాడ నే. నేనేమన్నా తప్పుగా అంశే తమించు,.,లో

ఊీ యూ ధోరణిలో మాట్లాడినప్పుడు. ఆర వెనక జరుగు తున్న నాటకంలో పాతగా మారుతుంది, మనం చూడొచ్చు. వినొచ్చు 'తెలునుకోవొచ్చు* కాని ఆర్థం చేనుకో లేం,

“ ఇట్లాంటప్పుడు, షీ ఆమ్మగారుంశు యెంత ధైర్యంగా వుండును!” అన్నది అమృళం* మరో విషయం ఎతుతూ.

అమృతం. అనుభవంవల్స ఆలునుకుని, ఆలో చించి [పయో

ఏ2

గించిన అ(న్ర్రం అది, మళ్ళా నసంభాషణ (వస్తుత క_ర్తవ్యావ్ని గురించి [పారంభథ మెంది నిధిని తనతో వాళ్ల వూరు రమ్మంది అమృళం,

“మి ఆయన ఏమన్నా అనుకుంటాడేమో*?'” అన్నాడు,

“'పో%ి.._.వం మాటలు బావా?”

“వేను మా నాన్న దగ్గరికి బెంగుళూరు వెడుతున్నాను, నువ్వు 'తెల్లారగట్ట బండికి మీవూ రెక్టు' అన్నాడు,

నిధికి మాధవరావుగా రేర్చాటు చేసిన బనలో అమృతం, శంకరం వడుకోటానికి వర్చామైంది. బండి తెల వారగట ఐదున్నరకి. స్టే మన్‌ కి వెశ్లేటప్పుడు, అక్కడి కొచ్చి చెప్పి వెడతామశి, శంకరం. అమృతం బండిమీద గదికి వెళ్లారు.

నాలుగింటికి ఆమృళతం వోస్చిటల్‌ కి వొచ్చింది. నిధి నిద్రలో వున్నాడు; రాతి బాగా నిద పట్టిందని వార్డు బోయ్‌ అన్నాడు. అమృతం 'మెల్సీ గా అతని మంచం దగ్గర కొచ్చి. మొోధవయ్యగారు [(వొసిన పుత్తరం కోనం వెదకడం మొద లెట్టింది. అతని దిండుకింద ఆ వు తరం దొరికింది. దాన్ని తీసుకుని దాచింది, తరవాత అతన్ని లేవీ ““వెల్లొస్తా బావా. నువ్వు తప్పకుండా మా వూరు రావాలిస్మా, నూమయ్యని కూడా తీసుకురా. ఇంకో పదిరో జుల్లో జగ్గుగాడు కూడా వెసాడు, ఏం*”ి అంది,

నిధి లేచి కళ్లు తుడుచుకుని ఆవలించి, అల్లాగే అంటూ మళ్లా వాలాడు, బైట బుడివాడు మై మెంది లెగండమ్మ్మా అని అరుస్తు న్నాడు.

వళ్ళొసా బావా! జ్ఞాపకం వుంటాం కదూ--ఓ వుత్తరం ముక్క రాస్తూండు, తమ్ముణ్ణి స్రేమన్‌ కి పంపుతా...

“తప్పుకుండా వొసా. ఐతే నోవేళ నే రాలేననుకో... నేను ఎవ్వుడు రమ్మంళశే అప్పుడు రాగలవా నువ్వు” అన్నాడు,

అమృతం. అటూ యిటూ చూసి, శంకరంతో. *పనద ఎక్క చోయ్‌ బండి' అంటూ--ీ'టి అంది అ. రంగా. నమ్మమన్నట్లుగా నవ్వీ, బండెక్కి వెళ్ళింది. భారతమాత సంకెళ్లు చప్పుడు చేసినట్టు గాజులు చప్పుడు బై టనుంచి వినబడింటి

నిధి ఏక్కం ంర్దుంంటూ దిండ్డకింద చూళాడు, మామగారు

3 ర.

(వాసీన ఉత్తరం లేదు, అతని! నవ్వొచ్చింది. చి[తమైన మనీషి. అమృతం అనుకున్నాడు, వ సౌందర్య రాహితణం౦ ణీ

ట్రయానిథి ఏలూరులో (వాక్సీస్‌ పెట్టాడు. మిగిలిన మూడెకరాల

భూమి అమ్మి, దశరధరామయ్యగారు కొంత డబ్బు కొడుక్కి-చ్చి, మిగత డబ్బుతో నారయ్యని: తీసుగుని దడీణదేశ యాతకి బైలు 'దేరారు, ఆ డబ్బుతో దయానిధి (పా క్రీన్‌కి కావల్సిన నరంజా మంతా తెచ్చుకున్నాడు, ఇల్లు కొంచం పెద్దదే. చాకా, మధ్య పెద్దహాలు, వెనుక రెండు గదులు, వరండజాలోంచి బెకీ మెట్లు వెనకాల విశాలమైన దొడ్డి, దాన్నిండా వూల మొక్కలు, అరటి చెట్లు చుట్టాగోడ, _- బొత్తిగా నడిపీథిలో కాకుండా, కాలవకి కొంచం దూరంలో వుంటుంది. రెండు గదులలోనూ, కుడివైపు దాంట్లో మందుల బీరువాలు, కుర్చీలు, బల్లలు అమర్చబడివున్నాయి. ఎడమ వై పుదాంట్లో పున్తళాల బీరువా, గుండటి బల్ల, సోఫా, వడ క్కు ర్చీ వుంటాయి, రామదానుని కాంపాండర్‌ గా పెట్టుగున్నాడుం ఖోజనం హొటల్‌ నుంచి కారియర్‌ లో తప్పించుగుంటాడు,

తన జీవితం అసంపూర్చంగా వుందని దయానిధికి ఆలును, మాధవయ్యగారి వద్ద నుంచి వుత్తరం రాలేదు. ఇతను ఇందిరనంగతి కనుక్కుంటూ [వాసిన పుత్తరాలకీ జవాబులేదు, ఇందిర, యిళతన్ని అక్కడ కొచ్చి, తనని తీనుకరమ్మలశి కబురంవింది. వొకసారి వు తరం [వానీంది. మామగా 5 దగర కెళ్ళి, ఘర్హ ణవడి వెద్దగొడవ చెయ్య టానికి యితనికి తగినంత (ధైర్యమూ లేదు, యిష్టమూలేదు, పెళ్ళాం ఇాపరానికి రాదేం? అని చాలమంది అతన్ని అడుగుతూ నేవున్నారు, పుట్టింటి కెశ్లిందనీ, చదువుకుంటుందనీ, జబ్బుగా వుందనీ, పదో అబద్ధపు నమాధానాలు రు.తను చెబుతూనే వున్నాడు, జనం రక 34

రకాలుగా చెవృుకోడం సాగించారు, లండ నెడళానని మామగార్ని వొక్కసారి వదివేలు అడిగాడనీ, ఆయగ యివ్వలేనందున భార్యని వొదిలేసి, వాళ్లతో సంబంధం వొదులుకున్నాడనీ, కొంద రను కున్నారు, మరికొందరు ఇతనికి మరో(ర్తితో పెళ్ళిగాక పూర్వంనుంచీ సంబంధం వుందని అభ్మిపాయపశ్హూరు. వారి అభి పాయాలని బుజువువరిచే నిదర్శనాలకోశం 'వెదుకుతున్నారు కాని, ఫలితం లేక పోయింది, రికామీగా వున్న కొందరు వ్యక్తులు యిందులో నిజ మేమిటో ఆలునుకోచడానికి పరిళోధనలు చేస్తున్నారు. అండర్తాగే శాకుండా, ఎవరేనా, వింతగా జీవిన్తుంశే, సంఘం తమించదు. అందరూ పెళ్ళాం విడ లతో కావరం చేస్తుండాలి, నన్యాసం పుచ్చు గుంశు అది పే సంగతీ. మనుషుల (పవర్హనకి బహిర్గత చిహ్నాలు చూపమని శాసిస్తుంది. పరీతు ప్యానైైతే సర్టిఫికేటు, పట్టావుచ్చు గుంట బోర్జు, వెళ్ళాం వుంచే మెళ్ళోపుస్తి, నవ్యాకం పుచ్చుగుంళే కాబూయవ(న్హం, గుండు, పోనీ గడ్డం, యివన్నీ నూ పాలి,

ఒకరోజున నిధి, క్‌బ్బులో [వకాళరావుని కలునుగున్నాడు, [(వళాళ రావు తం[గికీ, దశరధఠామయ్యగారికీ పరిచయం వుండేది. [వకాశ రావు “లా” వూ ర్తిచేశాడు. కాని ఇంళా [పాస్టీస్‌ పెట్ట లేదు, అతని కింకా వివావాం కాలేదు, అవీ ఇవీ మాట్లాడుకున్న తర్వాత (పకాళ రావు శ్యామల విమయం చెప్పాడు,

శ్యామల, [పకాళ రావుచెల్లెలు; వయన్సు 22,అతాారు నూజివీడు దగ్గర. శ్యామల భర్తకి బొంబాయిలో ఫ్యాక్టృరీలో పని, బొంచా లయులో నాలుగేళ్లు కాపరం చేసింది. ఆమె తండి, అన్నగారు, వొక్కసారి తీనుకొచ్చి, చూవించమని, ఎన్నిసార్లు (వాసిన్నా అతను, నెలవదొరక లేదనో, తనకి వొంట్లో జాగాలేదనో. పఏదోసాకు శెబుతూ, నాలుగేళ్ళ మధ్యలో, వొక్కసారికూడో భార్యని పుట్టి౦ టికి తీసుకురాలేదు. ఎప్పుజేనా [వకాళశ రావు బొంబాయి వెళ్ళి చెల్ళెల్ని చూసి వొ స్తుంటాడు, ఈమధ్య తర్మడికి జబ్బుచేసి, కూతుర్ని చూజాలనుందంచు ఇతను వెళ్ళి, శ్యామల్న తీనుకొచ్చాడు, వొచ్చిశ మొన్నా డే శ్యామల [పవర్తన వీంతగా వుంది,

నునిషి అసలే నన్నం; విగా అన్నం తినడం మానేసింది,

ఆకలి లేదంటుంది; అంటరూ బలవంతం చేసే కాస్త వినీ డోక్కుం టుంది. కొన్ని చ్నిశమైన పనులు చేస్తుంది. బొగ్గుల్ని చూనే శ్యామలకి భయం ఐనా వళ్ళలగ్గనే కూ ర్చొని బొగ్గులు కాల్తుంే తదేక దీఠతో చూసూ కూచుంటుంది, వధ్యలో సౌొయ్యిలో నీళ్లోసి, మంట ఆశ్పేని బొగ్గుల్ని పొడుంచేస్తి కాటికగా పెట్టు గునో, పొడ 5లా మొవోనికి రానుకునో లేకపోతే ఆ పొడ ంనీళ్ళ్లల్లో కలిషి పోస.గోడమె చేస్తుంది, అబేమిశకే ఆని అడిగితే, మరిచిపొయ్యా నంటుంది వంటి ట్లో సత్యనారాయణస్వామి బొమ్మదగ్గర కూర్చుని దానీకేసి మాన్తూ కొంత మటిశీసి, నీళ్లల్లో కలివి, ఆ బొమ్మకి పట్టి స్తుంది అదీ ధోరణి. నూజివీడులో వైద్యులు గాఅ న్నారు, భూతమన్నారు మళ్లా మనిషి కు థ౦0గా; 'తలివిగామాట్లాడు తుంది [పకాళ రావు! వైద్యులు చెప్నీన విమ కూలలో నమ్మకం లేదు, ఏ మదాసో తీనుశెళ్ళి ౯ "క్టృర్లకి చూపించాలని వుంద న్నాడుం =బొంఛాయి. నుంచీ, తనకావరం ఎల్లా వుంటున్నరి, భళ్త విషయం ఎప్పుజేనా వు తరాలలో [వా నేడదా? అనీ అడిగాడు నిధి.

“మొత్తం నాకు యీ నాలుగేళ్లలో, అరు వుత్తరాలు (వాసింది. తను బాగానే వున్నానని (వా నేది శకాని,,లో

"భర్త విషయం*,**€

“అంతా బాగానే వున్నామని (వా నేద్హి"

““నవ్వు బొంబాయి వెళ్ళి చూ నేవాడవుకదా, నీశేమన్న్నా విచిత్రంగా శో చేదా?

“అంశ

““జ్రానగారు నీ) నచ్చేవా డా?”

“నా అనుమానం అప్పుడప్పుడు *తను తాగుతాడని.శ్యామఅ వడిగాను. అది నవ్వి---కాదు, అవన్నీ ఖాళీసీసాలు, న్నీరిట్‌ , నూని, యివి ఫోసుగుజేందుకు కొనుక్కున్నా మ నది.”

“అతని ఆరోగ్యం€

“దుక్కలా గుం దేవాడు.”

“మ్సీ జ్యామలకి పిల్ల లా?

ఈళ బ్రేర్ప్యో

3కి

“కడుపొచ్చి పోయిం చా

నేనడ్రగ లేదు.”

శ్చామల్ని చూశా అని వుందన్నాడు నిధి, వాళ్ళిర్ద ర్ని (పొద్దున్న తనీంటికి రమ్మని అపహ్వానించాడు,

“నేనేమీ మందిచ్చి జళ్ళు కుదురుస్తా ననుకోవొద్దు. ఊరికే (_ఫెండ్లి విజిట్‌... శ్యామల్ని చూడాలిని కుతూవాలంగా పుఎది” ఆన్నాడు,

(వకాళరావు "వీశాట బల్గ దగ్గర కీ, దయానిధి కారమ్‌బల్సి దగ్గరికీ కదిలారు.

[పొద్దున్నే (వకాశ రావు, శ్యామల్ని తీసుకొచ్చాడు. నీధి ఆమెని చూడగానే అళ్చర్యవడినా, లికీ ఆళ్ళ ర్యాన్ని (పకటించ లేదు "పెండ్లి సంబంధాలు చూస్తూ తను హచిన పిల్ల లలో శ్యామల వొక్తి. ఈ సంగతి [పకాశరావుకి ఆలీదు; శ్యానుల గుర్తుపట్టినట్టు లేదు శ్యామల కొంచం నలుపు. అంత ఎత్తరి కాదు. చ ర్మాన్ని ఎముకల మీద సాగదిని ట్లు సన్నగా వుంటుంది అందమైన పళ్ళవరన,. మాట్లాడినప్పుడు చూడ ముచ్చటగా వుంటుంది కాని మాట్లాడదు, గది లోకి రాగానే; బల్ల ము౨చు కూర్చుని, యింటి5ప్పు, గోడలని చూడటం మొదలెట్టంది, బల్ల మీద వున్న సి రాబుగ్జి తీఘుకునిః కొంచం సిఠా చీరమీద పోనుగుంది. ఆమె కట్టుకున్నది పనుపు పచ్చ పువ్వులద్రిన నల్లి అద్దకం శీర, గుజరాతీ ఫక్కీలో కట్టి, 'నెతిమద వనుగున్న ముసుగుని తీ సేసీంది. జడముందుకు వేనుగుని యిప్పింది. సిరా జడకి పూనుకుంది. ' చాలా మంచి వాసనని” అన్నది నసిరావానన చూనూా,

నీధి ఆమెని పరిత చేని, [వకాశరావుని వక్కగదిలో కూర్చో బెట్ట, మళ్లా యివతలి కొచ్చాడు,

“జటొంచాయి వాగుంటుందా?” అని అడిగాడు.

“'కాగం క?

“అందంగా వుంటుందా

ఇ్య్యామల వికలంగా నవ్వి, జడ తన మెడచుట్టూ విగించుకుంద్నె

శ్యామల లేచి అన్ని మూలలా పచార్లు చేని, వాసన చూనింది.

షష్టి బ్రంటిక్రీ అ ఫైంత?” ౩

*హునిషికి రూపొయిలి

ఉం శు

““నలభి మందున్నాం”ో

“నల భి అన్నమాట" అన్నాడు.

“భోజనాని కంతవుతుంది్‌ి అని అడిగాడు మళ్ళా,

““గుళ్తూని "3ెంతకవుతుంది?” అని (పళ్నించింది.

“సశ, మీ ఆయన పన్లో శెన్నింటి కడ కాడ.?'”

“ఇంట్లో ఆదివారం గంటి” అండి,

కళర్పోనీ గ్రోబ్రుం ఎన్నింటికి ఇంటికొసాడు?”

దీనికి ఇ్యామల సమాధానం చెప్పలేదు, “చాలా చక్కగా వుంది అంటూ బైట అరుగుమీదికి నడిచి వచార్డు చేస్తోంది. నిధి దొడ్లో గా లేస్తుంది రమ్మని పూలమొక్కల దగ్గరి! తీసి కెళ్ళాడు, వాటి కేసి వింతగా చూనింగి. ఒక పువ్వుని కోసి వానన చూని, 'భి పాడు వాననో అని నలివి పారేసి కింద మట్టిని అరిచేతుళ్లో రుద్దుకుని, 'మొవాం అ.తా తుడుచుకుంది. ఆకాశం కేసి చూనీ ఆలోచించి, చివరికి నేలమీద పడుకుంది,

“నువ్వు రొ జల్లా ఎట్లా గడి వేదానివి బొంబాయిలో” అని అదీగాడు.

ఇళ్చామల నవ్వింది; కాని సమాధానం చెప్ప లేదు,

“శ్యామలా, నువ్వు కట్టుకున్న చీర ఎంతో జాగుంవి నువ్వు కొనుక్కున్నావా, మీ ఆయన కొన్నాడా ? " అని అడిగాడు.

శ్యామల చీర కేసి గర్వంగా చూసుకుని, పమిటకొంగు తీసేసి గడ్డి మీద వరిచి మొవాం అందులో చాచుకు.ది, పల్చబడి గుంజెఆ కతుక్కుపోయిన రొమ్ములు కంఠం నరాలు సాఠిగూడులా మెదుల్లూ, భయంకరంగా వుంది శ్యామల,

“మీ ఆయన మంచివాడేనా? ఎట్లా వుంటాడు, చెప్పవ్‌ అనాన్నాడు

“ఓ ఫ్యాక్సరీ గొట్టంలా గుంటాడు” మళ్లీ నవ్వింది. “మీకు తెలీదు బొగ్గు వాసన ఆారుజిశరుఎ-మాట్లాడి శే మరల మోత, నవ్విజే నిషాళం అంశే నలుపు... అని యింకా చెప్పలోతోందిం

తెర

అతను ఆమె దగ్గరగా వెళ్లి, మెల్లిగా అడిగాడు,

అన్సీక్స న్మిద బాగా వడ. తుందా?”

“నే ననలు మేలుకోను,

ఆభ్రల్ర ల్ర్ర తరుచువొన్తంటాయా?”

“బాంజాయి కల"” లంది తను మెల్టి గా,

“ఓ కల చెప్పవు?”

“బొంబాయి రండి చెపుతాను.”

“ఎట్లారాను? మీ గదిలో నలభై మంది కావర4 వున్నా రన్నావు. మరి నాకు చోశుది వొ స్తే

“నా బుజాలమీద” అంది వికృతంగా నవ్వుతూ,

ఇంతలో (వకాశరావు దొడ్డి వేపుకొచ్చాడు. అతన్ని చూసి శ్యామల “బాబో బొంబాయి మనిషి" అంటూ, గబగబా లోవలికి పరు గె త్తిందిం

నిధి మెల్లి గా నడిచి మెట్లటుద కూర్చున్నాడు. [పకాళరావు అతని కేసి (వళ్ళ్చార్ధ కంగా చూకాడు,

“ఈ ఏమిటంటావు?*'

“=నాకేమీ తలీకం లేదు. ఐనా, నాకో అనుమానం కలిగింది, నా దగ్గ శ్యామలని రెండు వారా లుంచగలవా?

“"వఏం€”

“ఉంచితే నా అనుమానం తిరిపోడమో, రుజువు కావటమో జరుగుతుంది.”

“టి, వి యా?"

“'జఛాదు, కాదు”

“చెవ్పకూడ మ"

“" నే నివ్వుడు చెప్పను. నువ్వు నవ్వుతావు; వైగా నమ్మవు. అంచేత ముందు నే నిర్ధారణ చెనుగుని, నీకు తలియవరుసా. అదృష్టం వుంశే, ఆమె మామూలు మనిషికూడా కాగల్టు, లేకపో తే నష్టం మట్టుకు లేదు” అన్నాడు నిధి

“మాయింటి కొచ్చి, మండు యివ్వడానికి వీలవుతుందా?

“శాదు. ఇక్కడే వుండాలి.”

'“ఉంచుతాను. ఎవ్వరితో చెవ్పను, ఏమిటో కథ నాకు చెప్ప కూడదూ?” అన్నాడు [ళాళ రావు,

“చపుతాను; ఎవళ్ళతో అనకు, సౌందర్య రాహిత్యం అనే జబ్బుతో వాధపదుతోంది శ్యానుల” అన్నాడు. ఇదరూ లోవలి కెళ్ళారు,

[వకాశరావు, శ్యామల్ని, పదిరోజులపాటు నిధి ఇంట్లో పుంచే టంకుకు అంగీకరి చాడు. దొడ్డి _వెపున వున్న వరండాలో నగం వొది బేన్వి వొకస్కీ*న్‌ వర్చాటుచేసి, ఆ వరండా, దానవతలున్న గదీ, శ్యామలకోనం వర్చాటుచేశాడు. గదంతా మార్చివేశాడు, నిధి గోడలకి నగం భాగం ఆకాళరంగు వేబమించాడు. కింద భాగానికి వనుపు పచ్చరంగు కాగితం చుట్టూ అంటించాడు, నాలుగువైపులా నాలుగు చిితపటా లున్నాయి మూలల్ని ఎత్తు బల్లలు అమర్శి, వాటిమీద పూలతొన్షైలు, ఫొాటో[గా ఫ్‌లు వుంచాడు. నేలంతా మబ్బురంగు తివాచీ వరిజాడ. మూలగా, కిటి!పక్కున మంచం -- కిటికీలోంచి, చెట్లు, ఆకాశం కనిపిస్తుంటాయి, కూర్చు నేందుకు వరం ఉాలో క ర్చీలు, మధ్యన గుం[డటిబల్ల, చిన్నపు నకాలు మెల్ళు,--- వీటిమధ్య శ్యామల ప శాంతంగా శాలం గడపటం, రామదాసు వేళకి భోజనం వరండాలో పెడుతుంటాడు. కుట్టు, అల్లికలు, ఎఎ వీటికి కావల్సిన సరంజాం గదిలో వుంచారు. (శజాయింగు కాగిళాలు, రంగుల పెట్ట కుంచెలు, ప్లాస్తర్‌ ఆఫ్‌ పారిన్‌ తో కలిపిన మట్టి. మెనం వోక ముద్ద ఆవచేసి వొకమూల బల్లమీద వున్నాయి. అప్పుడప్పుడు నిధి వొచ్చి, శ్యామల వం చేస్తుందో చూని, కాసేపు మాట్లాడి పోతూండేవాడు. మొదటిరోజున, దొడ్లో మట్టి తీసుకొచ్చి, మంచం మీద చల్లి ౦ది శ్యామల. "పోనీ మంచం, దోడ్లో వేయిచనా?” ఆన్నాడు నిధి,

శ్యామల, మాట్లాడకుండా, మంచంకిందదూరి, వొట్టినేల మీద వడుకుని తలగడదిండు, గుండెలమీద వుంచుకుంది.

“ఇక్కడ జాగుందా!”

*6 జ్రం శ్రే?)

=*సీ మనన్సు వోయిగా,కిశ్చితంగా .---" శ్యామల మాట్లాడ లేదు,

“మీ ఆయన్ని రమ్మని (వాయనా? ఇద్దరు వోయిగా యిక్కడే వుందురుళాని * అన్నాడు,

“*ఖాబోయ్‌”” అని కళ్లుగట్టిగా మూనుకుంది,

48 ప్రశ?

“వినుడి వికండి* అంది.

నిధి విన్నాడు, మిల్లుకూత, అళన్రానికి బెదిరి పోతోంది శ్యామలం

“శ్యానులా, నీకు పొట లొచ్చునా?*

64కి అ

“ఐతే పాడు*”

“మట్టి మళానములో మనలే వో రామయ్య?”

“ఓ ఫస్టుగా వుంది. (గామ్‌ ఫోన్‌ తెప్పించనా?'””

నారాయణ రావుగారి-టికి కబురంపీ, నిధి [గామ్‌ఫోన్‌ తె్పించి, గదిలో వెట్టాడు మొదట్లో శ్యామల వైేట్లని చూసి భయవడింది. నిధి ేట్లమీద సౌండ్‌ వాక్స్‌ వెట్టింతర్వాత, తెల్లటిగుడ్డతో మొత్తంగా కప్పాడు, బెంగుళూర్‌ నాగరత్నం,వనజాజి*, రాచప్ప, ఖాదర్‌ వాచ, జాలగంధర్వ, రామనాధళా,స్తి.-వీ ళ్ళరి కార్‌ డ్లళలో,శ్యామలకి, వనజాత్నీ పాటలునచ్చాయి. అవే అస్తమానం, పెట్టుకు నేది. ముఖ్యంగా, రికార్డు చివర “*ీమైనేమ్‌యీజ్‌ మిన్‌ వనజాడి అన్న వాక్యం, శ్యామలకి చాలొ యిష్టం. తనూ చివర, *మైనేమ్‌యీజ్‌ మిన్‌ శ్యామల” అంటూ కూర్చునేది

'“నువ్వు మిన్‌ వికాదు. "మిన్‌ అనేది వెండ్లికాని వాళ్ళ కే” ఆన్నాడు నిధి.

“"ఆమాతం 'శలునులే వెళ్ళవయ్యా, మిన్షర్‌ నిధి అంది క్థాిమల,.

మళ్లా త నే అడిగింది,

*ఫ్పిన్‌ నిధి ఎక్కడ!”

"అంశ?

“యువర్‌ వైఫ్‌;

నిధికి నమాధానం ఏం చెప్పాలో ఆలీడం లేదు.

త్తే

“జొంబాయి వెళ్ళింది”

“బాంబాయ్‌!' మరి తిరిగిరాదు.ో

“సీం

“అది స్వర్ష లోకం. వెళ్ళినవాళ్ళు వెనక్కిరారు.”

మూడోనాడు శ్యామల రామచిలక కావాలంది. నిధి మను మ్యుల్ని పంపి, వోళిలకని పట్టించి వంజరంలో వుంచి, గదిలో పెట్టాడు.

ఒకటిచాల్లు యింకా కావాలంది శ్యామల, మరో రెండు చిన్ని చిఅకల్ని కూడా ఇప్పించి, వేగే వంజ రాల్లో పెట్టించాడు. అన్నీ వొళఠ పంజరంలో నే ఉండాలంది. అన్నింటినీ ఒకే పంజరంలోనే వుంచాడు. అవి మెదట్లో పొడ చుకునేవి;ి తరవాత గత్యంతరం లేక, అల్లాగే వుండిపో య్యేవిం

“ఒక్క వంజరంలో నలై చిలకలు కావాలి” అన్నదిశ్యామల,

నిధికి అస్పటికి అర్ధమైంది. *“వయత్నం చేస్తున్నాను, మెల్లి మెల్టగా వొస్తాో యనిచెప్పి, శ్యామల్ని పూరుకో బెట్టాడు.

శ్యామల అ వళలజరంతో ఆడుకునేది. వంజరం నిండా మట్టి పో వేది; నున్న౦ మె శేరి, సిరా పో నేది పుల్ల లతో చిలకల్ని పొడున్తూ ఆనందించేది.

ఐదోచాడు, విచ్చపిచ్చగా రంగులతో బొమ్మలు గియ్యడం మొదలెట్టింది ఫ్యాక్టరీ గొట్టాలు మరలు,--అవీ ఆమెగీనీన తొమ్మలు, కుట్లు, అల్లికలు సాగించింది, *“యిజాంబో' అని అమళా లనీ కుట్టంది. త గుడ్డని పంజరంపీద ళప్పింద్‌. సాయం[(తఈం ఏడై ంది, కిటికీలోంచి చం[దుడ. కేని చూన్తూ కూర్చుంది, నిధిలోవలి కొచ్చాడు?

** చందమామ అాగుం దా?”

'“చం(దుడిలో ఫ్యాక్ట రీ వుంద6ండోయ్‌-. అదిగో నల్లగా గొట్టం జపొగశా చేంళో

“వెనక వుంచజేదిం ఈమ. ధ్యన పౌడై పోయి; నిల్చిపోయింది”" ఆన్నాడు నిథి,

“ఐళే, శ్యామలా, చిలకల్ని అల్లా పొడు స్తున్నావుకడా,---అవి చచ్చిపో వు?”

ఈ భావాల నే పొడవటం--మీ కంతమా[తం త3రీదు౪

త్తం

“ఎందుకు నీకంత కళని

ఆ ట్రల్సి చ నే, నా కానంద౦.*”

కప్పి నీ, వాటిని వొదిలే దాత"

“అమ్మా, అవి లేకపోళే కాల కతేపం కాదు

= కాల మే పానికి బోలెడున్నాయి. పున్తకాలు చూశావా? 6 న్యాళభుల్కంఎఎచిలకమ ర్రివారి గణవతి, కర్పూరం మంజరి=ా- వొమ్మలు, కుట్టు, [గా మఫోన్‌, చందుడు. పూలు, నక తాలు,

"బీరు బాలా మంచివారు.

“నే నే మంచి? పావం, నీ30ంత కష్టంగా వుందో యిక్కడుం డటం! జైల్లో వున్నట్లు వుంది కాదు? ఆ చిలుకలు, నువ్వూ వోశే రకంగా బాధవడుతున్నారు,--బజౌానా? పోనీ, మీ ఆన్నయ్య దగ్గణ! వెళ్ళిలో తవా?”

“నాకిక్క డే జాగుంది”

'“* జాగంళు వమిటి?"

త గరమో!”

“ట్రప్పుతే శ్యామలా, నే నెవర్నో జ్ఞాపకం వున్నా నా?”

“ఓట. నన్ను చూడ్డానికి వొచ్చారు, వెనక, చేను మీకు నచ్చ లేదు, అందుకని నన్ను చేనుకోలేదు, మీ పెళ్లాన్ని చూపించండి, ఏ వూళ్లోవుంది

“వాళ్ళ వూళ్లో వుంది, రమ్మని (వాయ నా?”

కట్ట *

“లీ ఆయన్నికూడా రమ్మని [(వాయనా? పావం నీకోసం జంగ పెట్టుళొ న్నాడుట.'”

“ని ం0[గా (”

“క అవును

పోనీ రమ్మనంరి.”

“ పొద్దవుతో ది, భోజనానికి అ”

“పీరు చాతోకూర్చుని తినండి.”

ఇద్దరూ, వరండాలో కూరు'ని భోజనం చేశారు. భోజనంచేని యివతలకి రాగా నే, గుమ్మంలో, రోజ్‌ నిలబడివుంది. న్కూల్లో ఆమె

వు

వుద్యోగం రీనసీేశారట నిధి ఆ మెనీ తనదగ్గర, శాంపొండర్‌ గా వుండ మన్నాడు, ఆభ్యంతరం లేశవోతే, రోజ్‌ వొవ్చగుంది శ్యామలకి శోడుగా కూడా వుంటుందనుకున్నాడు,

ముందు గదిలో కెళ్ళి కూర్చోగానే, రోజ్‌ ఓ వుత్తరం యిచ్చింది. ఈనుకోమల్ని ఎక్కడ, ఎల్లా కలుసుగున్నదీ చెప్పింది, ఆ వుత్తరం యిది :

“మిమ్మల్ని చూడాలని వుంది. ఎందర్నో అడుగుతాను నేను యిదివరకు కోమల్ని కాను. జమీందారు చదుపు చెప్పిస్తున్నాడు, మీ అన్బుతంగారూ వారూ బాగా వున్నా శా? మీ భార్యాగార్మి వొసే చూవిస్తారా? నేను అక్కడకొ సే నాతో మాట్లాడతా ఠా? నాకు రాత్రుళ్లు నిదవట్టదు నిద్దట్లో అ సమానం మీశే కనబడ అళారు, అట్టా ఎందుకుంటుంది? 'నేను మీకు జ్ఞాపకం వనావా1[ ఇం 99దు

నే నిప్పుడు చిక్కుల్లో పున్నాను. జమీందారు వవూరో చెన్వ కుండా వెళ్ళాడు, నల చాటింది, మీరు కొంచెం డబ్బువంవీసారా! నన్ను రమ్మంటా రా! వమి చెయ్యను, చూసీ వొచ్చేస్తాను. లేకపో తే బ్వరం వొస్తుంది. *

'“డబ్బు వంపముని నితో చెప్పిందా

“మనియార్షర్‌. చెయ్యమంది”

“ఏమిటి చిక్కు!'”

కళ బాత్రో చెప్పలేదు.

“కమందులజా"”ొ

పాకు ఆలవదండి"*

'మొన్నాడు నిధి, "రండోొందలు మనియార్షరు వంపించాడు'* కోనుల్ని రమ్మని రాసేటందుకు సావాసించ లేక పొయ్యాడు. అయినోొ ఆరతి కూర్చుని కోమల్ని గురిచి తన _శెట్లాంటి అభ్మిపాయం వున్నదీ విపులీకరించేందుకు, వొక పెద్ద వుత్తరం (వాళాడు, (పొద్దునే ఆ వుత్తరం చదువుకున్నాడు, అందులో శాసిన నత్యాలని నంళ

యిస్తున్నా డు తనికి నిజంగా కావల్సింది, కోమలి శరీరం, ఆది వవిత్ర మైనే శరీరం కాదన్న సత్యాన్ని సహించలేడు, అది అతని వాంఛకి ట్తీర్చీ

అడ్డుగా తోచడం లేదు. ఆకలేనినప్పుడు, ఏమీ దొరక్కపోతే గడ్డి తింటాడు మనిషి, అందం కోనం ఆకల్ని ఎవడు చంపుకుంటాడు? కోమలి అందం, శరిరానికి పవితతని కూడా ఆపాదిన్తుంది. అది మాయ. [ఖమ ఆ [భమని వాంఛించటం తప్పదు, ఈ లోకాన్ని పట్టుకొని । పాకులాడే వాళ్ళకి ఆ భమ యదార్థం, వరలోక చింతా పరులకి, యీ యదార్థం, ళభను ఉత్త ళాన్ని చించి వేశాడు నీధి.

శ్యామల గదిలో, [గామఫోన్‌ తో కలిని తనూ పాడుతోందిం గదిలో కొచ్చాడు. చిలకలు గొడవ చేస్తున్నాయి. శ్యామఅ గీచిన బోమ్మలు, మంచం కింద వున్నాయి. నగం అల్లిన దుస్తులున్నాయిం ప్లాఫర్‌ అఫ్‌ పారీన్‌తో పొడుగాటి గొట్టాలని తయారు చేనీందిం "పీకముక్కలతో మేడ కట్టింది. ఆ గదిలో (వతీ వొస్తువూ శ్యామల నిజస్వరూపాన్ని చాశేసోంది,

“నువ్వు బాగా పొడళావు శ్యామలా, నంగీతం చెవ్పించుకో శాదు?

గర్వంగా నవ్వింది శ్యామల. *' నేర్చుకుంటా.”

*నీ క్రిక్కుడ జాగుందా?ి

“ ఇం శు

“ఖగ జే వుండా లనుందా, వెళ్ళిపోవాలనుం దా?"

“వాకు యీ గదిలో బాగా లేదు. నూతిపశ్లేం దగ్గర ఓ గడి కట్టంచు.”*

మధ్యాహ్నం తాటియాక్కు కజ్టలు తెప్పించి, దొడ్లో చెట్ల మధ్య వోచిన్న పందిరి వేయించి మంచం, 5 ర్చీలు, అక్కా6కిపట్టిం ఇచాడు, శ్యామల ఆ దొడ్లో గడుపుతోంది, కింద గడ్తిలో పడుకు: టుంది పువ్వాల నేకలని పొడుంచేసి వొళ్ళంతా పోనుగుంటుండి. చేదతో తనే నీళ్లు తోడుకుని వొళ్లు తడుపుకుంటుంది,

శ్యామల ఆవోరానికి చాలా ఖర్చవుతోంది: (చాత, చానీమ్ము. మామిడి, అరిటి నపోటా, అవాస--- రకర కాల పళ్లు, పాలు ఎన్నో కానవాలీ శ్యానులకి, విపరిశ మైన ఆకలి 'తఆలియపరుస్తోంది, నల్బటి తల్ల చీర కట్టుగుని వెన్నెట్లో నూతివ శ్లెం మీద కూర్చుని పిచ్చిపాటలు. పాడుతుంది, అక్కడి! నిధి వొచ్చాడు,

ట్తీర్‌

“ఇప్పుడు బాగుందా? “క శ్రానిి ఆ నూతిలో వుండాలని పుంది'" “చల్ల గా వుండాలన్న మాట. రాతి మంచువడి, జలఠఅుబు చేస్తుంది. మంచం గదిలో వేయిస్తా." అభద్రిల్రోీ చిలకల గోల. “వొదిలేద్దాం.' “అమ్మో అవీ అందులో నే చొావాలి* ' ఎందుకంత కసిగ పెద్ద గాథ చెప్పింది, మధ్యలో వొక్కాక్క (దాతవం జేనోట్లో “వేశుగుంటూ, తన వెనకటి కథ చెప్పడం సాగించింది. శ్యామలకి, బొంబాయి పట్నం. అక్కడి మనుషులు, రొద, గం[దగోళం,మిల్లులు యివంశే భయం, భర్తయీమె (వకృతిరీ క్యా కోరింది యివ్వలేకో పోయాడు, దానికి కారణం ఆ వాతావరణం అని, శార్టమల (భాంతి, ఐదో నెలలో గర్భం పోయింది, ఏవో బాధలు; చెప్పుకోలేదు; చెబితే భర్తకి ఆర్ధం కాదు, శ్యామలకి జీవిశంపై మమకారం ఎక్కువ, జీవి తాన్ని హింసించాలి, ఎట్లా+ తన్ను తనే హింసించుకుంటుంది థోజనాలు కాగానే, నిధి ముందు గదిలోకి వెళ్ళిపాయ్యాడు, వె కోఖిరపీ మీద, చార్టర్‌ పోన్‌ నన్‌ వీ బొంబాయిలో యిచ్చిన లెళ్నర్లు విన్నాడు, ఆ వ్యాసాలు తీసి చదవడం మొదలెట్టాడు, శ్యామ లతో వొచ్చిన తిరకాసు కొంతవరకూ అతనికి అర్ధమైనట్లు తోచింది, గడియారం తొమ్మిది కొట్టింది. శాంపొండింగు రూమ్‌ తలుపులు వేసిన చప్పుడైది. రామదాసు 'వెడుతున్నాడు, రోజ్‌ తన పక్క చుట్ట నర్హుకుంటోంది, శ్యామల గది నిశ్శబ్ధంగా వుంది, బెట ఎద్దు ఐండి నిలచిన చవ్వుడై ంది, గది తలుపు ఎవరో తట్టారు. వెళ్ళి తలుపు తీశాడు వంకటాాదిగారు. “ఇ-దిర వొచ్చింది.' “లోపలికి రమ్మనండి." ఇందిర లోపలికొచ్చి. వోల్లో బల్ల మీద కూర్చుంది. ' సామాన్లు లోవల 'పెట్టించండి- అన్నాడు నిధిః “సామాన్దేమీ లేవు. అన్నాడు వెంకట్కాదిగారు. 46

క భోజనాలు చేశారా?"

“నేను రాత్రుళ్లు భోజనం ఇయ్యను, అమ్మాయి. పళ్టుతింది అన్నాడు,

రోజ్‌నీ శారియర్‌ , స్లాన్కు యిచ్చి పంపించాడు నిధి, వెండ టాడిగారు వలవహారం చేశాడు.

ఇలు కాగానే వుంది, అచెశేనా?*

క్‌ గాని వుంది ద్‌

“ఏమయ్యా వెదముండావాణ్ని, నామాట విని ఓసారి మామగారి దగ్గర కెళ్ళి, పదో రాజీపడి, ఇండిరని ఇచ్చుకుని నిచ వ6గా కాపరం చెయ్య ఠాదూ 1”

“"చాజీప డేటందుకు. ఆనలు చబ్బిలాళకే అేదుగాం'

“మరి నువ్వెందుకు వెళ్లవు?”

*వారు నన్ను రమ్మన లేదు.”

“ఒకళ్లు రమ్మునే దేమిటి? నీ పెళ్ళాన్ని నువ్వు 'తెచ్చుకోక

ఈ షారు పంవం టే?

“వ మొచ్చింది?”

“అది వాన్నే అడగండి, చారు ఫంపిశేశే యిల్లా తీను కొళ్చారా మీరు?"

“నా దగ్గర వుంటోంది ఇందిర, తీశు శెళ్లు జాబయాన్థ అంది. బయబుదేళాన్ను”

“చ్రూళారా మరి. అన్నీ ఆ8లినే ఆల్లా సెలవిసా రేం మీరు?”

“నవ్రద్రో ఇలివి తక్కువ వాడు. మీ మామగారు, నువ్వే నాసర్జుకు పోవద్దు, చదువుకున్న వాడప్‌ 1”

కళస్ర్రి చెయ్యమంటారు!”

“శాం[ెన్‌ మెంబరవటగా నువు? తీ కాం "స్‌ తోంచి తప్పుకో ఈశాదు? ఆందులో కూడా, గుత్తా? లాఠీ దెబ్బలు, తై భలేగా!”

కళగ్రాన్సికీ ఇందిర శకావరానికి నంబంధం వమిటో చాకు ఆలీదు. అంతకంళు మామగారే కాంగెన్‌ మెంబరుగా చేరంపోఖే తీరపోఠతుందిగా.ో

శీ

“బాగా నే వున్నాయ్‌ వట్టి-పులో అంటూ ఆయన నణిగాడు, ఇంతలో రోజ్‌ కారియర్‌ , ఫ్లాన్కు తీసుకొచ్చింది,

కప్పులో పాలు పోనీ యిచ్చాడు. ఆయన పుచ్చుకోనన్నాడు,

“నే నింళాఆ స్థితికి రాశేదు బబు, మీ రుభయులు పుచ్చు కోండి; ”

ఇందిర ర0డు పళ్ళు తిని పాలు తాగ-దె,

కకం ఇల్లారగట్ట ఐదు గంటల బం+కి వెళ్ళాలి. న వ్వుగూ'జా మాతో వనే నీ మామగారు సంతోషిస్తారు--పదో మాట్లాడ. కో వచ్చు" అన్నాడు నింకటా[రిగారు,

= శే మీరు వారు వంపిళే రాయజఖారిగా “వచ్చారా, లేక మీరు తమాషా చూ ద్దా మనొచ్చారా"* అన్నాడు నిధిః

““"పెండ్డి చేసుగుని భార్యను విడిచి పెట్టి; ౦6 రిగా వుండడంలో తమాషా వముంది బాబు?” ఆన్నాజ'యన కొంచెం పాళనగా,

“*ఇంత్రకీ మీ తవ్పు వమీ లేదంటారు?”

"* వెనకటివి ౩లుక్కుని వం లాభం? ముందు గతి చూసుకో వాలి, మొగా జెల్లావడి తే అల్లాగే వుండగలడు, ఇందిర విషయం ఆలోచించు.”

“అల్లా అనడంలో మీ అభ్మిపాయం వమీటో తెలునుకో వచ్చా

='వ్చేగ్రే చెప్పాలా-..ఆందరికీ *లన్తూనే వుంది.”

ఆప్పీ క్ర పెద్దలు, నిజానిజాలు తెలుసుకోకుండా, మాటల నెయ్య డం భావ్యం కాదు.

“*చేన్స నోరు క న్రసుగుంేు ఆగుతుంచా! లోకం లేదు?”

"ఊరుకో బాబయ్యా -నుఖ్వు పడుకొ, మళ్ళా అయాసం వొన్తుంది.”” అంటూ ఇందిర వెంకటా[దిగార్ని మందలి-చి, బల్ల సద్‌ పక్క అమర్చింది. ఆయన దగ్గు ఆపుకుంటూ వెళ్ళి పడుకున్నా డు.

“*మరి నువ్వో? "

“క గదిలో మంచం వుంది లెండి" అన్నాడు నిధి, ఇందిర ఆవు లించి, గదిలోకి నడిచి మంచంమీద కూర్చుంది. గదిగుమ్మం అవతల

శీర్రి

తశయానిధి, మడతముంచం వాల్చుగుని, బపానీద వోదిండు వజేని . గదిలో వడక కర్చీమీద కూర్చుని, దీవం పెద్మది చేస్తి చదవడం సౌొగించా గు, “పీ కే యీమంచంమీద పడుకోండి-- నేనక్కడ పడుకుంటా” అంటూ ఇంరర లేచింది. “ఫరవాలేదు, నువ్వు వడుకో మళ్ళా (పొద్దున్నే లే వాలి” అన్నాడు. ఇంగర తన మంచం మీద పరుప్కు దువ్చటి మడత మంచం మీదికి జీనూట-''మీరు మాతో రారా?” అని అడిగింది, 4 దేనిరకోనం రానుకి" “'అవును లెండి మీ లెందు కొసరు!” పక్కగడిలో చిలుకలు శబ్దంచేశాయి. నిధి పున్తకం మూసి దీపం కొంచెం తగ్గించాడు, ఇంతలో శ్యామల వొచ్చి గదిగుమ్మం ముందు నిలబడి, కళ్లు పెద్ద వి చేని, గదంతా పరళకాయించి-ా “ఇ కా పడుకోలేదు? నాగదిలో దివం ఆరిపోయింది. భయ మేసోంది *'” అంటూ లోవల కొచ్చి, బల్లమీద దివం పెద్దది చేని, ఇ|ద్రిభ్రో శడచాంరండి'” అని వక్కకి తిరిగి ఇందిరని కూని వాబో” అని శేకేని వులిక్కివడి దీవం మళ్ళా పెద్ద దిచేని గబగఖవా అవతలకిం నడి చిపోయింది,ం నిధి బెడ్‌ రూమ్‌ దీవం వెలిగించి పెద్దలాంతరు తీనుకుని ఆమెని చెయ్యు పట్టుకుని ఆ మెగదిలోకి తీసి కళ్ళి, వడుళో వెట్టి, మళ్ళా తన గదిలో కొచ్చాడు, ఇందిర బల్ల పక్కన కిటికీ దగ్గర నిలబడివుంది. “ ఇంచ్చా వడుకో లేదేం?” అన్నాడు. “నిద రావడం లేదు, మీరు వడుకోండిోో అంది. "నువ్వేం చేస్తావు మరి? “ఇల్లాగే చూమ్తూ కూర్చుంటాను” అంది. రెండు నిమిషాలు నిళ్ళబ్దం. వెంకటా(దిగారు, గ్కురువడు తున్నట్లు చవ్ప్చుడు మా[తం వినిపిస్తోంది. ఇందిర గుమ్మంలోకి వెళ్ళి "రండు తలుపులూ దగ్గరగా మూసి మళ్ళా వొచ్చి, “ ఐతే నన్ను మీరు ఎప్పుడూ తీనుకురారా?” అని అడిగింది, ఢీ 49

యీ వుంగరం మీరు పెట్టిందే, అనాడు కాలవ,;ట్టున శోటలో---అన్నీ మరచిపొయ్యారా*” 66 న్చేన్సే దుష్యంతుణ్లి కాదు” అన్నాడు. ఇందిర బలహీనంగా నవ్వింది, “'ఆస్పను అెండీఎూమీకు నే నసెందుకు యింకో తీ ఉం స్పై “మ్సీళశ్కావల్సినవాళ్లు మీదగ్గరే వున్నారు." “న్సవ్వ నేది ఏమిటి? మీబాబయ్య న్వైల్లో మైనింగ్‌ యిచ్చాడా యిల్లా అనమని?' కకక బాబయ్య జో లెందుకు లెండి. నాకు బేవుడు కళ్ళి ఇద్బాడు."' నిధి నవ్వాడు, “ఆవిడ నాపేమెంటు, చ్మితమైన కథ, అంతేనా నీ అను మానం? ఇంకా ఏమన్నా వుంచా?”ి “ఉక్ట్రర్ని చీకటి గదిలో! రమ్మనే 'పేమెంటు, మరో పాఠ “పీమంటుకూ డా వొసోందిగాం” న+కు కోపం రావాలనా, లేక నవ్వించాల నాకో “డాక్టరు దగ్గర డబ్బు పుచ్చుకునే “సీమంటులి “క్క బల్ల మీద వుత్తరం చదివావా్‌' అన్నాడు, “*'పం తప్పా? “వ్ర -ప్పే,'" “ఈ వుత్తరం చదివితేనే ఆలియనక్కరలేదు, "పెళ్ళిలో చే వెప్పగున్నారు, వంతగా ఎంత “నశళ్రు మూకుగుని పడ కుంటా వా? “ఏమిటో చెప్పుగున్నారు --- నాగుమణీీ సుశీలా అంటూ. “నేను నమ్మలేదు. మీ అమ్మగారూ యించేటగా ?” నిధి అవతలకి వెళ్లి పోయిం వీధులో అరుగుకింద మెట్లమీద కూర్చున్నా డు, దూర్యంగాజ్వముస్లిమ్‌ కు రాడు "ఏదీ గతి సాకు పాడుకుంటూ పోతున్నాడు. నిధికి విచారం వేసింది. తనమిద జాలే 650

సీందిం (బతికినవ్వు డే కాకుండా. మరణించఛిం తర్వాతహాడా, ఆడ వాళ్లు పురుషుణ్ణి వడిపించడం ఎందుకో అనుకున్నాడు. వడవటం ఆడవాళ్ళ వొంతు; జాధవడటం మొగాడీవంతు,ం

శాసేప్పు మెట్లమీ చే వడుకున్నాడు. కాసేపు లోవలి కెళ్ళి, మడత మంచంమీద పడుకున్నాడు. కా నేవు కుర్చీలో కూర్చున్నాడు. శానేపు రోడ్డుమీదకి వెళ్ళి చొంతెన మీద కూర్చుళ్నాడు. ఎల్లా గో వాలుగ్లై 0ది, వెంకటా[దిగారు లేచి దంతధావనం మొదలెట్టాడుం బట్కా బండి వోచ్చింది, ఇందిర మెట్లమీద నింబడింటది+

ఉీవూతో రండి

“ప్పి చాన్న చేకకూడా మాటలనిపిసొ వా!”

“జ వ్సీించండి. ఎప్పుడూ అనను”

“అనడంలో బాధలేదు నాకు; అసలు నువ్వు వాటిని నమిి ఆఅనుకోడంలో వుంది

“జంక ఆనుకోను వస్తారా?”

ప స్ప్పైసాంతో.ో

పంకటాాగిగారు బండి ఎక్కుమని తొందర చేస్తున్నాడు శ్యామల కూడా లేనీ వోల్లో నిలబడి చూసోంది. ఇందిర అమెశేస వరళకాయించి చూనీందిం

“చే నిక్కజే వుంటాను, బాబయ్యా, నువ్వు వెళ్లు కూడదు?” అంది ఇందిర.

“ప్సీవాన్ను నాపీక్కి వురెడశాడు, ఎక్కు, కావాటంళే తరవాత వొర్దువు కాని.”

ఇందిర బంజెక్కింద్కి బండి కదిలింది,

దయానిధి గరలో కూర్చుని కళ్లు మూనుగున్నాడు, ఎనిమి దింటీకి రామదాను లేపాడు, స్నానం చెసి, కాఫీ తాగి వోల్లోకి రాగానే శ్యామళి అతన్ని తన గదిలోకి ఆహ్వానించింది, రాతి తను చూనీన దృశ్యం జ్ఞాపకం చేసీ అవిడ ఎవరో, ఎందుకొచ్చిందో అన్నీ చెప్పమంది, నిధి అర్నింటికీ సమాదాావం-చెస్పాడు, శ్యామల వ్యాధి కుదురుతోందనీ, అశని లలో సరభ్రియసోటువని ఎల్ల పించి నా, ఆమెను మామూలు మనిషిగ్లో శ్లష్యడ నన శ్రే. రగ్ధెరాట్‌త గక షిక్కడం లేదుః

కలో. క! / ,. సే నన్‌ వేగే స మాంజలాలాత్త్తనమ వసం

ఆతని జీవితమే సరిగ్గా లేదుః అతనికి ఇలియని లోటుపాట్లు అతనిలో ఎన్ని వున్నా యోనన్ఫ భయంవల్స అతను ఏవనీ దీడతో నిగ్వహించ లేక పోతున్నా డేమో. అతని మనస్సుని కుద ట పరుకోవడం చేత కావడం లేదు. ఇతరులని జాగుచే సే అధికారం, డి[గీద్వారా అశనీక్ష్సి వుంది, కాని నైతికంగా అట్లాంటి అర్హత లేదేమో!

“తెల వార్దూ చిలకలు చెబ్బలాడు కున్నాయ్‌-నాకు నిద వట్టలేదు” అంధి శ్యామల,

“కలిని వున్న, అవీ మనలాగే విడివిడిగా వుంటాయి అన్నాడు,

" ఈ నంఘం పొాడువడిపోయిన దేవాలయం లాళటిది. మన మందరమూ అందలో నంథాలం; ఎప్పుడూ కలునుగోవు. చిలకలు వంజరంలోనూ. మనం స్వార్థం అనే కోటలోనూ బంధి. చది౭ళ ౦-ి

శ్యామల అళ్ళర్యంతో కళ్లు ఇెద్దవిచేసి, నుదురు శ₹ిట్లించింది. డయానిధిక తను యిల్లా ఎందుకు మాట్లా డాడో అర్థం కా లేదు, బిగరగా ఆలోచించడల కాబోలు, ఆలోచించడం కూడా శాదు! నిజం” అను ళవిస్తున్న చారని [(వకటించడాని$, బుద్ధిచేసే యత్నళ ఆ మూటలు

శ్యామల తన బొమ్మలని చూడమంది, చేతి గాజులు చూపిం చింది. వాటిని పూలతో జ టలుగా కట్టి కదిలించింది.

అర్హ కళ్ళు వావాయి; 'మువాం బరు వెక్కీంది పాపం లెల్డి వార్జూ న్మిగపో లేదన కుంటా” అంటూ శ్యామల, అతన్ని ఓదార్చడం మొద లెట్టింది. "పేషెంటు అతణాలు తనకే వొచ్చేటట్టున్నా యను కున నిధి చేచాడు.,

_ పోక్తూర్పోండి--మీ రివాళ అదోలా మాట్లాడు తున్నారు,” ““వొచ్చినప్పుడు.కంచె యప్పుడునీ వొంట్లో బాగుంటోంచా!ో కర్ణ నా కే. తగు? కి “'బొఎజ*యి వె. ౪వ?

పెళనుు.ే

జ్జ

సం?”

9ఈద్ట మైలటిీ

శ్యామల డిగులుగా కుర్చిలో కూర్చుని ఎందుకో వడ్పు మొక లెట్టంది అతనికి అర్థం కాలేదు బుజం మీశ చెయ్యి. వేశాడు కళ్ళ మృట కారే నీటిని తుపుస్తుర్నాడు, ఏదో చప్పుడైతే వక్కకి తిఎగి చూచాడు, గుమ్మంలో [పళాళ రావు నిలబడి వున్నాడు,

నిధిని | పకాళశరావు ముదు గదిలోకి తీఘుకెళ్ళాడు.

“శ్య్యామల్ని తీఘుకెడుశకున్నాను.ో

చాలా భాగం నయమై:ది. ఇంకో శండు వారాలుుచ కూడదు?

“'కఉమించాలి, ఆ జబ్బు యిక్కడ కువరదని తోపోంది. ""

“లీ కు మార్చు కనపడటం లేదు?”

““వం మార్ప్చోటానాకేగుు నచ్చడం లేదు.

““అఎకే-పీలోపల ఏదో వున్నట్లు ది చెప్పవే సే సంతోషిసాలి

(వకాళ రాపు, గోడల కేసి మొవాం తిప్పి, నసణగడం మొద లట్టాడు, “* నాకు చెప్పడం యిష్తం బోదు, ఊళ్ళో వదిముుందీ అనుకు న్నది నేను నమ్మకపోయినా వాళ్ళు అనుకోడం నాకన్టం లేదు అన్నాడు,

నీధికి కోవం వచ్చిందిం

ఆ ఇప నో [వకాళ గావు, నువ్వు చదువుకున్న వాడవుః శ్యామల జబ్బుని గురించి నీకుతా చెప్పాను. వొప్పుకున్నావు. శ్యామల లో కొంత మార్చు కూడా వొదినట్లుంది. శ్యామల కిపుడు సౌదర్యం అర్థమవుతో -దిం కోల్పోయిన బాంధవ్యం మళ్ళా నిలఫొల్చు కుంటోంది. బాధ పడుశుగ్న చైతశ్యం మాపుతోంది. తుదకి సాను భూతి కూడా చూపగలుతోంది, మనుషుల కానిటీ! సానుభూశ నిద ర్శనం. అ సానుభూతి ఎట్లాంటినో నీకు చెప్పాలంకేు నాస్వీయ చరిత చెప్పాలి అది చాలా కష్టం,**”

'“ఇెప్పటం బేనికి' కొంతవరకూ తెలునూనే వుంది

“మీరంటున్న దేమిటి?”

అలీత్రీో నాకు వాదం ఎందుకు --శ్యామల్ని తీనుకు వెడ శఆానుం*

“తడణం తీసుకు వెళ్ళండి "'

*6స్పేన్సూ “పెద్ద గా "కేక వెయ్యగల్ను. ఐనా (బవ్మాచారి దగ్గర అస్పై వె్టిడం, నాదే తప్పు అన్నాడు [పకాళశ రావు.

అతన్ని లెంపకాయ కొట్టడానికి నిది చెయ్యు లేవబోయింది. ఆ చేతిని తిసి= [డాయర్లో పెట్టి, ఎడం చేతో మూశాడు,

(వకాళ రావు గబ గజా గదిలో కెళ్ళి, శ్యామల్ని చెయ్యి వట్ట కుని టై.టికి యీడ్చు కొచ్చాడు.

“నేను రాను, రాను” అంటూ శ్యామల చెయ్యి విదిలించుకుని దొడ్లోకి పరుగెత్తి కాసేవు మట్టిలో దొర్లి వొళ్ళంతా బురద చేను కుంటోంది. [వ కాళ రావు వంటవడి అమెని మళ్ళా పట్టుగుని బైటికి తీ కొచ్చాడు.

అతని తాలూకు మనుషులు బండి తీసుకొచ్చారు

*'సేన్స రాను రాను” అని శ్యామల గింజుకుంది.

“ఎందు కొసావు? అన్నీ యిక్కడ ఏపర్చాటుగా వున్నాయి” అని [పకాళ రావు ఆ మెనీ బైటకు తీసు ౩ళ్ళాడు,

నిధి పళ్లు వట పట కొరుకుతూ, అతని కేశి కోపంగాచూశాడు శానీ అనవోయుడు,

శ్యారుల వనక్కి. తిరిగి “నా పంపరంి అంది.

ఊన్సీ క్కావల్సింది, పంజరమా, చిలకా?” అని అడిగాడునిధి,

శ్యామల శా సేపు ఆలోచింబి. అటూ ఇటూ చూసి*ోవంజరంయీ అన్నది,

వెంటనే నిధి పంజరాన్ని తీసుకొచ్చి తలపు తెరిచాడు, రెండు చిలకల. ది టికి ఎగిరి బాయ్యాయి. మూడోది కుంటుతోంది, ఎగర లేకు అక్క జే గంతులేసోంది, ఖాళీ వంజరం శ్యామల కిచ్చాడు నిధి, చాన్ని గట్టగా వట్టుగుని ఇ₹శ్యామల బంజెక్కింది. బండి కదిలింది మలువన తిరుగుతోంది. బండిలోనుంచి రోడ్డుమీదకి ఎవరో పంజరాన్ని గిరవా ఇెట్టారుం

రశ

స్వయం సంన్కారు "ర6డు మాసాలు గడీవినై. నిధి పేషంట్లు పల్పబడుతున్నార్ను (పాక్టీస్‌ నీరనించింది, శ్యామల కోసఏు అతను నాలుగైదొం దలు ఖర్చుచేశాడు, అందులో కానీ కూడా [పకాళ రావు యివ్వ లేదు, అతను మళ్ళా యితనిదగ్గరకు రాలేదు. ఎప్పుడేశా క్షబ్బులో "పేళాట బల్లదగ్గర కనబడినప్పుడు మొవహాం వక్కకి తిప్పేనుగుంటాడు, వెనక [పకాళ రావు అన్నమాటలను నిధి మరి దిపోలేక పోతున్నాడు, వాటి నిజాలు కొంతవరకూ క్ల బ్బుదగ్గర రుజువవుతున్నాయి* ఇకను రాగా నే; అంతవరకు హుషార్‌ గా మాట్లాడుతున్న వ్యక్తులు వెంటనే జోరు తగ్గించి, మెల్ల గా మాట్లాడడం మొద లడ తారు వాళ్లు అంత నరకూ తన విషయ మె మాట్లాడుకుంటున్నారనీ తన్ని చూడగానే, విషయం మాళ్చేస్తున్నారనీ యితని అనుమానం. వారు చెప్పుగువే రవాస్యా లేమిటో శేలునుకోళపో తే అతనికి విచ్చెక్కేటట్లుగా వుంది, సఘం ఏమనుకుంటున్నదీ నాకక్క-్రేవను కునే వ్యక్తి నంఘం దాచుకున్న రవాస్నాన్ని 'భ3ంచే యళత్నాా లెందుకు చేసాడో, ఓకవ్య క్రి ఇాధసడుతుంశకు సంఘానికి నరదా' శాటోలు, సంఘంవేసిన కారు రోడ్ల మ్ముట నడవక పొదల్లోంచి వే శే కాలిమార్షం చేనుకుని నడిచే వ్యక్తి నంఘాని కంత వినోదం కలిగించి నప్పుడు, ఆవ క్తికి సంఘం తన కృ*జ్జ్హ క, ఆలియపరున్తూ, ఆయన కొక రాతి శిల్పం చెగ్కంచి నడిరోడ్డులో (వదర్శించొద్దు? అకన్ని గురించి అనుకుంటున్నా రన్న భావంలో కొంత గర్వం లేకపోలేదు. మంచో చెడో వదో చెయ్యడంలో వోటమిలేదు. ఏమీ చెయ్యక పోవడంలో వుంది వోటమి. నంఘం పమే చెయ్యదు. ఆఫీసు ఆడు తుంది, భోజనం చేస్తుంది, "పే శాడుతుంది, పిల్ణల్ని కంటుంది, ఎవడో ర్‌

వదో చేస్తుంళేు వింతగా చూసి, అది చెడేనని నిర్ణ యించి, ఆ చెడు గులో ఆన-ద। పొంది తృ వ్తీనిడుకుందిం

ఐశే సంఘం తనలో దేన్ని చూనీ సంతో షిస్తుంది..మంచి నా, వెడుగునా? అనలు అతనిలో మంచి వముండ? డబ్బు, హోదా, కుటుంబం, వృ తిలో [పావీణ్యం, ఖ్యాతి, --- వీటిలో పంవున్నాయి అతనికి, పోనీ చెడుగునా? చెడుగంళకే వమిటి? డబ్బు, హోచా, కుటుంబం వృ తిలో [పావీణ్యం, ఖ్య్యాతి-లు వి లేకపోవడ మే చెడుగా? ఇవి ₹కపోవజడానికి ారణం అతనిలో వవో వుండాలని సంఘం "తలుసనుకుంది. అదే శెడుగుు అది ఏమిటో; ఎట్టాంటిదో ఇలుసు శోవాలి ఎట్లా? సంఘం చెప్పదు, నంఘం ధ్వనులు చేస్తుంది కాని, అర్హమయే భాష మాట్లాడదు. సంఘం తీళ్చచెప్పదు; వూరికే చాదిక్తూ కూర్చుంటుంది, ఆ వ్యక్తిని మధ్య నిల బెట్టి, అతనిచుట్టూ అలుము కొని, న.ఘ) చూస్తు" కూర్చుుటుంచె,

నిధికి క్షబ్బుళో వున్న స్తే హితులు కూడా, అదోలా మాట్లాడడం మొద లెట్టారు, ₹స్యామలను గురించి హేళన చెయ్యడం సాగి చారు, శ్యామల వ్యాథిశ గురించిన అతని అభి పాయాలని వె%ష్కరించారు.. అవ్పడిప్పడు, “బ్యూటీ న్పెష[ిస్ట్‌' అనేవారు, టకసారి సంగ మేళశ్వుర రావు, డాక్టర్‌ బ్యూటిఫుల్‌ అని పిలిచాడు కూడాను. ఆ పిలుపుకి నిధి వెనక్కి తిరిగాడు, అతని పేరు అదిళాదు,. ఐళలే తను ఎందుకు వలకాలి ? కొన్ని వారాలు, క హితులు ఇందిర విషయం ముచ్చటించేవారు, ఒకసారి న్‌థి క్స్‌బ్బు కు గాల్లో, చదువకోణానిక! ఇండియా అనే ప తిక తెచ్చిపెట్ట మన్నాడు. వాడు ఇచ్చాడు, దానివీ ద 'ఇండియా” అనే మాటలో, ఎవరో (డో) “ఖే అనే అదరం పక్కనే సిరాతో *ఆర్‌ * అనే అళరం [వాశారు, ఒకసారి తను వెళ్ళి భాళ్యను తీఘుకొచ్దా మనుకున్నాడు కూడాను, సంఘం (క్లబ్బు ద్వారా) వేసె దాాళాల వరంవరా? లేక మాధవయ్య గారి ఆదర్శాల విషమవాయువులా ౪ వది .దుర్కోటం సులభం? బాణాల పరంపర నే ఎదుర్కోటం నులభంగా తోచింది బాణాలు వవొక వ్య క్రీ వెయ్యడు, అవి అన్ని వైపులనుంచీ తగుల్తాయి. కొట్టి నవారిని కనుక్కోలేం, ఎదురు తిరిగేటందుకు, కాని మాధవ

వయ్యగారు వొక మనిషి. ఆయన ఆద ర్భాల వునాదులు అతనికి ఆలుమఘు, అవి ఎంతవరకూ వ్యాపించా యోాహాజడా అతనికి తెలుసు వాటి బారినుండి అశను తవ్ప్చీంచుళోవచ్చు, వైెగొ నంఘఏ ఎకు డ౦ది? వలూరు బొన్‌వోళ ఏంఘమా? ఆనంత విశ్వంలో యీ [పపంచం ఎంతటిది + డిలీ లో వొక ముసుక కణం యీ భూగోళం అయితే్తే కొలంబోలో మరో యినసుకకణం మనగోగోళం అవుకుందిం అంతటి అల్పమెన యీ గోళంలో వలూ పు శూగవోలెంత? భూగోళ శాన్ర్రు: యీవిధంగా యిచ్చే తృప్తి. డశికం, పలూరు ₹ూన్‌ వోలు చాలా చిన్నదే, కాని ఎక్కడి కెళల్ళ్లశా అఏితన వెనకాలే వొచ్చే నీడలాంటివ. సంఘ లో వు:డద ల్బుకున్న వాగు, సంఘమార్న్ని తప్పిం చుకు తిరగలేరు, పోనీ కృబ్యుకి వెళ్లడం మానేస్తే? తన పేషంట్లు సంఘ)లో వాళ్లే; వాస్త రావడం మాకుకున్నారు. వలూరుకుంచి వెళ్లిపోయి, మరోచోట [పొక్సీస్‌ పె3శే? తన౦ి ఎరుగున్నవాళ్లు, ఆ [ధదేళమంతటా వున్నారు. అతను చేవిర [దోవా) ఏమిటి? అతను ఎగుగున్నవారి నందరినీ చుపడమేనా గత్యంతరం? ఈ ఆలోచనలని [తొక్కి పెన్తుసుగుని హాస్పిటల్‌ కి వొచ్చేశాడు నిధి, జీళా లిచ్చి యిదరి కాాపౌంకర్ల ని భరి 3 స్థితిలో లేడ్డు ఒకర్ని మానిపించాలి. ఎవర్ని? రామదాను ముందు జే గాడు; తెలివ్నైననాడు. రోజ్‌ (స్తీ; లీవదిం తన విమయ్మ తెలుసున్నది.

్రాన్‌ వోల్‌ తే నెఫట్టులా మళ్ళా చెల రేగుశుంది.

రోజ్‌ జీతం లీక గళోబునా, తిండీ, బా యిసే వుంటానంసని, జీతం లేకపోతే వుుడలేనని రామదాసు తవెమా కేశాశుం

ఆ మొన్నొడు, దయానిధి ₹ెగ్నిస్‌ ఆడి సోశా తాగి కూర్చు న్నాడు, ఈఫారి కూడా ప్పైస్నస్‌ లో కృష్ణ మూ రే గ౦చా కుం క్చవ్మ మూరి లక్కో విళ్వ వి వ్యాలయంలో ఎఎ, ౨ ఎల్‌ ఎల్‌ , బీం డిగీ పొందాక్షు; స్థతిమంతుడు; కరులాపా ప్రుసుముడు; కబ్చు స్నేహితు అందరూ అతన్ని సపళాకోళం చేస్తుుబారు. అతనికి కోపం రాదు నవ్వేసి మళ్ళా కొ.కెగా మాబ్లాశటం సాగిస్తాశు, అతను ఏవూళో (పాక్టీప్‌ పెకతాడో అన్నది, అందరికీ వొళ సమన్య అయిపోయింది

ర్‌

ఇన్నిస్‌ ఇట్‌ ఇల్చిన స తోవలో అతనే సమాధానం చెప్పేశాడ. ॥ **చవేన్స వఫూనాలో [పాక్సిస్‌ ఇ డుతున్నానండి” అని ఇలియ జేశాడు,

“ఏం కథ? మొన్న ఆదివారం మ(దానులో నన్నాప్‌ *' అని అదీగారుం

ఆనమ్సంద(డీ, ఆ మాతం పూహించ రేరూ౪?

ఊ హించళమన్నారు.

_ “పూనాలో అందమైన జీ లున్నారు' అన్నాడు, అంతా నిరగబడీ నవ్వారుం

అంద మైన (సీలు బొంబాయి, మ[దాసు పట్నాలలోమొ(త౧ లేరా అని మిరడగొచ్చు. ఉండవచ్చు; వున్నారు కూడా, వుండగా సరికాదు, అందుబాటులో వుండాలి.” అని వువన్యానం ధోరణిలో సాగంచాడు.

అఆ విషయం వి స్తరించి, విపులీకరించమన్నారు,

“పూనాలో గరల్పు, ఫార్‌ వర్‌ డ్‌---నై కిల్‌ మీద వెడుతుం టారు. మధ్యలో తొందరగా నడుస్తున్న యంగ్‌ మేన్‌ కనబికితే, వె 8ల్‌ నిలిపి, వెనకాల ఆ యంగ్‌ మాన్‌ని ఎక్కించుగుని పోతుం టారు.

హెాలీ డెవలప్‌డ్‌ నివిక్‌ సెక్సు వుంది. చార్టర్‌ _ నిధి బోటి గాళ్ళకి పూనాలో ఫస్టుఇటు ఆపరుట్యునిటీస్‌ వున్నాయి, లాయర్థ్శ లై విలిటీస్‌ చాలా లిమి ఇఒడ్‌ .”

"పేళాట బృందం చప్పటు కొట్టారు. నిధి చిరాకుతో కుర్చిలో కదిలి, బలవంతంగా నవ్వాడు, నిధి లేచి దూరంగా బల్ల దగ్గర కళ్ళి వతికలు తీర గేస్తున్నాడు,

కృస్త్ణమూ_రి జేబులోంచి దుక్వెన తీసి, సోడా నీళ్లు నెత్తిన జల్లుకుని, జుట్టు వెనగ్క దువ్వి' అటూ యిటూ పచార్డు చేసి ఓ గులాబి పువ్వుని కోనుకొచ్చి వానన చూన్తూ నిధి దగర కొచ్చి - “డాక్టర్‌, స్మెల్‌ ది రోజ్‌, రోజ్‌ చాలా అందమైన పువ్వు నుమా డీ "అంటూ ఆ గులాబీని అతనీ కిచ్చాడు,

నిధికి కోపం వచ్చింది. ఇందులో కాంపౌండర్‌ గా వుంటున్న

రోజ్‌ని వేళాకోళం చేసినట్ల ని పించింది. “రోజ్‌ బాగానే వుంటుంది కానీ ముళ్ళంటాయి" అన్నాడు నిధి,

"దానందం ముండ్డే ముల్లు గుచ్చుకోకుండా, కొయ్యడంలో వుంది ఆసలందం'”' అన్నాడు కృష్టమూర్డి,

6ర్చిత్తే డ్రా క్సర్‌ బీ, లేడీ ఇళ్యమల ఎట్టా (పోస్యగెస్‌ అవుతోంది?” అనీ అడిగాడు.

“ళఛ్య్యామల్ని నేను [టీట్‌ చెయ్యడం లేదు” అన్నాడు నిధి.

“బ్ర దే మిటండీ, మీ (టీట్‌ మెంట్‌ గురించి విశ్నాను,. నాకు నచ్చి-ది మనవాళ్లు ఫూల్‌ నండి, శ్యామల శన గురించి నాకు వినాలని వుంది" అన్నాడు కృవ్లమూ- _ర్రి,

“వూ డయాగ్నోోనిస్‌ నరియెనబెనని నాకు తెలును, కాని యితరులకీ, 'డ కర్త కీ చానీ నిజానిజూాలని రుజువు చెయ్యలేను, అది వొచ్చిన చిక్కు. చాలా శేనులు పరిళోధించి, నయం చేని తరవాత వొక పేఏర్‌ [వా యుచ్చు, అప్పుడే శ్యామల కేస్‌ మీద వో "పీవర్‌ [వాయడం మొద లెట్టా కూడా, ఆకలి, దావాం, నిక్సుఎజ వీట్ల కి మళ్లి సౌందర్యం కూడా వొక ఆకలే ననుకుంటాను. ఐ, ఏ. రిచార్డ్స్‌, వాట్‌ నన్‌, ఉాక్టృర్‌ పాన్‌ సన్‌ వీ, ఆగ్‌ జెన్‌ యిది నీిజమన ఉజానిఃి ఆధారా లున్నాయని నిర్రారణ చేశారు. మీకు విను గెక్టక పోతే వాళ్లు చెప్పివ వుదావారణలని చెబుతాను...

'“తప్పకుండా--- చెప్పండి--- వుండండి, మరో సిగరెట్‌ ముట్టంచ నివ్వండి...”

“ఉండి వుండి వెక్కసారిగా, కోవం రావడానికి కారణం? ఆఃస్నికంగా చిరా కొళ్చి; భా౯న్టతో తగవులాడడం, పిల్లల్ని కొట్టడం: దీనికి కారణం ఏమిటి? ఇల్లు చిందర వందరగా వుండటం, తలుపులు గడియ పడకపోవడం, రాకపోవడం గోడమీద వటం వొంకరగా, వళాడడం - రొద యివి. భర పొడుగాటి గోళ్లు పెంచుకున్నాడనీ విడాకు లిచ్చిన అమెరికన్‌ (స్త్రీని గురించి విన్నారా? పతివతగా వుంటున్న (సీ వొక్కసారిగా చాంచల్యం కనబర చడానికి కారణం, కొంతపరకూ భర ఏపరోజుకు ఆ రోజు గడ్డం చేసుకోకపోవడ మే. అంచ ఎవగరేనా నమ్ముళారా! ఇవన్నీ అల్బమైన విషయాలే. ఇంత

శం "పెద్దవి కూడా వున్నాయి, మూఢనమ్మకంతో మగ్గి ళోయిన చాళావరణం, మనన్సుని విభజన చేస్తుంది. అచారం దాస్యాన్నీం వ్య క్రిత్వం స్నాతంత్యాన్నీ పురిగొల్పుళాయి. అత్త-మామ. బంధు వులు యిరుగు పొరుగు, బేవుడూ దయ్యం=యివి ఆచారాన్ని సూచి సాయి. ౪ గ్సీషు చదువున్న భర్త సంపర్కం, నట్నాలలో నాగ ఎకత- యవి వ్యక్తిత్వాన్ని సూచిస్తాయి. ఈ ౭౦డింటికీ రాతి పగలూ యుద్ధం జరుగుతింటుందిం

వ్య క్తిశ్వం వోడిపో లే వ్యాధి నం మీస్తుంది, న మన దేశంలో నూటికి తొ. భి మంది (సీలకి [పకృతిశో న బంధం వుంది, చెట్టు, నేల, ఆకాశం, చెరువులు అనాంనుంచి వొస్తున్న సంప దాయం. వీటితో చెలిమి చేసిన వారిలో నూటికి పదిమందికి భర్తలతో బస్తీ లకి ఎగబడగా నే అఆ సంబంధం పోయింగిం చెట్లు చందుడ., ఆకాళం, చెకువులు, స౫పదాయం-వీటి9 బదులు తారు,పొగ ,నీళ్లురానికుళాయి, రొద-- వీటితో చెలిమి చేనుకోడం చేతకాక, మతులు పోగొట్టు కు-టారు అట్లాగే, నెక్సు జీవితంలో విభజర లుంటాయి, భర్తని దైవంగా పూజించటం నేర్చుకున్న (స్రీ ఖథ ర్ర తనని వేశ్యగా వుండ మని వేధించుకు తిిశే, వం చేక్తుంఎ? నంపూన్మ టీవికం స్వేచ్చా [(వకటన భర్త కోరతాడు. రాతి పగలు మళ్ళా సంప్రదాయం దాపరికం, గుట్టు, నటన, ఈ రెంటికీ పొనగదు, మాననిక వ్యాధి రాక తప్పదు ఈ దేళంలో నూటికి తొ, భె (సీల జబ్బులు, మాన ఏర జబ్బులే

“బాగానే వుంది ఐతే దీనీకి మంబదేమిటో 9”

“రాతికి, పగటికీ మధ్య వుంజే లోయని మరుగు పరచడం”

అం శు?”

“ ఈ వ్యాధి శేవలం డాక్టృర్ల వల్ల నయం కాదు. [పతి ఉక్షరూ, మానసిక శానుంలో [పావీణ్యం పొందినా ఎక్కువ వుపయోగపడదు. సంఘం తనికేవె కావాలో నిర్ణ యించుకోవాలి. వం పదాయం నేర్చిన అనంపూర్ష జీవనమా? వ్య క్తిత్వం, అధురిక విజ్టా ౦ [(పబోధిఎచిన స్వేచ్చా జీవనమా? అల్పమెన ఆదర్శాలను అచరణలో పెట్టుకోవడమా! అనాచరణీయ మెన వున్నత ఆద ర్శాలకి

సోటితో కృళజ్జ్ఞ త వెలిబుచ్చుతూ రవావ్యంగా చెడిపోడమా? ఎవరికి వాగే నిర్ణయ ౦ంచుకోవాలి. (వస్తుతం మన దేళం.,. విగలు మంచిగా వుండి రాతి వెడిబాతోంది. వగలు కూడా చెడిపోవడం *నవీన శ్వం అశని పించుకుంటోంది. రాతి కూచశా జాగుండటం పూ్య్వూాబార పరాయణక్వం అవుతోంది. అనుభవంలో రుజువై నప్పుడు చెడ్డత నాన్నే మంళితనం” సమర్భించుకుని, అందరికీ అందుబాటులో వుండే అదర్శాలని [పచారంచేసి పగలూ రాత్రీ వొ కేలో [ప్రవర్ధి చడం మంచిదని నా అభిపాయం--- 1

“మంచి ఆదర్శ- అంశే ఏమిటండీ

"ఒక రకం [పవర్హన, నీళా దుర్నీతా అని అడగకూడదు అది అనుచరణీయమా, పరిపూర్ణ జీవనాని: తోక్పృకశుతుందా*, మొతం “ఎద చాలా మందికి సనంతోషోన్ని, అరో గ్యాన్ని యిస్తుంచా అని [వశ్నించాలి' అన్నాడు నిధ

“ఈ [వళ్నలకి అవునన్న సమాధానం వొ_వే చాన్నే నీతి అంటున్నారు, అంచేత మీరు చెప్పిన వాటికి అందరూ అనుకునే. నీతికి ఫేదం వముందండీ?” అని అడిగాడు కృవ్ళమూ రి,

“భేదం చాలా వుంది. నేడు మన స.ఘం ఆమోదిన్తున్న నీతిని (వతిపాదించినవారు విచ్మితమైన గతి చిపోయిన వాళావరణంలో వున్నారు. ఈ నీకి, మత సిద్ధాం ళాల వై నా సంఘంతో నిమి తం వొదులుకున్న కొద్దిమంది బుషుల వేదాంత ఘోషవైనా అధార పడీ వుంది, ఇది తప్పు అనే సావాసం నాకు లేదు, ఇది మనకు నరి పడదూ అనగలను, దానికి కారణం యీ నీతి మనం ఆచరణలో “పెట్టలేక పోవడమే, వైగా యీ నీతి మనకి మోశం యివ్వడానికి వుద్దేశింప బడింది కాని యీ లోకంలో వున్న నంతోషాన్నివ్వడానికి వుద్రైశింపబడింఎ కాదు. మోతం లు న్తుందో లేదో ఎవ్వకూ చెప్పలేరు. ఎందుకం) రజువు సిన వారు లేరు.

“ఐతె యిఫ్టం వళ్చానట్లు తిరిగి సంతోమంగా వుండడం మీ నీతీ అన్నమాట," అన్నాడు కృష మూరి,

కె అభ్మిపాయాలని చులకన చెయ్యడం బాలా నులభఖం,. శానీ వాటిని ఆచరణలో పెట్టడానికి ఎంతో ధ్రై ర్యమూ, శక్తి

సామన్ధ్యాలూ వుంచాలి, ఎంతో విజ్ఞానం, సంస్కారం కాచాలి, ఇవన్నీ పొందే అవకాశాలు లేక మన సంఘంలో మనుషులు బద్ధ కంచి వున్నవాటితోనే తృప్తిపడి మోతం పేరు చెప్పుగునియీ 1వవంచాన్నీ జీవితాన్నీ వొక జాడ్యంగా వొక వీడకలలాగా భావించి ఎల్లాగో రోజులు గడుపుతున్నారు. అందుచేతే మన నంఘం అభివృద్ధి చెందటం లేదు, మనం ఆధ్యాల్నిక విలువలపేరూూ వేదాంతం "పేరూ, వై వంపేరూ, మతంపేరు చెప్పగుంటూ, మనుషుల మాట మరిచి పోతు న్నాం-లా'” “నిధిగారూ! మళ్ళా వేదాంతంలోకి కొట్టుకుపోతున్నారు అన్నాడు కృష్యమూర్తి. “* వేదాంతం అంశే, మన వుడ్తేళం, ఎవరికీ జీవితంలో నిమిత్తం లేని పండితుల పుగ్తకం అని. నిజానికి “'వేచాంతం అనేది, మనం నిత్యం జీవితంలో [బతకడం ఎట్లా" అన్న |పళ్నకి అందరికి అన్వయించే నమాధానమే. నా యిల్లు నేచక్క బెట్టుకోడం స్వార్థం, అంధరిళ్లూ నా యింటిలాగే చక్క బెడతాను; అనడం రాజకీయ వేత్తల వని. అదే వేదాంతం కూడాను...” అన్నాడు నిధి కృష్ణమూర్తి, థాంక్స్‌, అంటూ లేచి వెళ్ళి, జీ శాట బల్హదగ్గర చేరి పోకర్‌ అటలో మునిగిపొయ్యాడు. నాలుగు మాసాలు గడిచినై. దయానిధి రెండెకరాల భూమి అమ్మి వేశాడు. ఇంటి ఖర్చు తగ్గించాడు, తోటమాలి పని మాను కు న్నాడి, ఊళ్లోకి వై కిల్‌ మీదే వెడుతున్నాడు. నెలకి వొందకూడా రావడంలేదు. డబ్బిచ్చుకోలేని రోగులని డి న్పెన్సరీలో "పెట్టుకుని వుచి తంగా మందులిస్తున్నాడు. డబ్బంఅా ఖర్భయిపోతోంది, ఇపాలడ్రం౦ం లేదు మెడికల్‌ జర్నల్‌ తెప్పించడం మానుకున్నాడు. ఇప్పుడు తనేదై నా వ్యాసం ఠా స్తేనే వోకాపీ వొస్తుంది నాలుగు నెలలు ఈంది డబ్బు పంపించేవాడు,. మెసూరులో పతవాతం వొచ్చి, అక స్మాతుగా తంగడి మరణించాడు. ఆ మిగిలిన ఎకరం అమ్మి వేని, అన్న గారూ తనూ కలిసీ, అంత్య[కీయలు జరిపారు. పారయ్య మళ్ళా నిధి దగ్గర చేరాడు.

నవంబర్‌ లో కలెక్టర్‌ గారి ఆధ్వర్యాన క్షృబ్బు వార్షికోత్సవం

పరిపారు, ఆ సందర్భంలో 'ఛీక్సొపియర్‌ రచించిన 'వోమ్‌ లెట్‌ నాటకాన్నుండి కొన్ని దృశ్యాలు (వదర్శించారు. వోమ్‌లెట్‌ విన తం(డీ భూమీశ కృష్ణమూ రీ, హోమ్‌ లెట్‌ భూమిక నిధి ధరించారు. క్సబ్బు జనానికి అ నాటకం ఆడటం యిష్టం లే దన్నారు విషాదాంత నాటకం అఆడవల్సిన సందర్భం శా దది, కన్యాశుల్కంలో కొన్ని దృశ్యాలు, సారంగధ5 ఆడదా మన్నారు. నిధి, వామ్‌లెట్‌కి తశే 'పెట్టుబడీ వెిడతా నన్నాడు. అఖరికి, కన్యాళు క్కంలోంచి కొన్నీ, వోమ్‌లెట్‌ లోంచి కొన్నీ దృళ్యాలు, [పదర్శించారు. వోమ్‌లెట్‌ ర్తి కట్ట లేదు. ఏవొకరిద్దరు కాలేజీ విద్యా్థలకో తప్ప, అందుతో కవిశ్వం ఎవళ్ల కీ అర్ధంకాలేదు. వాత్య చేయబడిన వోమ్‌ లెట్‌ తండి దయ్యంగా చొచ్చి కొడు కుతో మొ రెట్ట గున్న దృళ్యం బాగుంది, కాని, ఓఫీలియాతో వోమ్‌లెట్‌ సంభాషించే ఘట్టంలో, నిధి *వోవ్ల రాక్టు' చేళా డన్నారు.

వోమ్‌ లెట్‌ ఆ ఘట్టాలలో, “వున్నాడం' నటించాడనీ, నిజంగా వైశన్యం వున్న వాడేననీ, ఆ భూమికధరించే పాశ్చాత్య నటుల నమ్మ కం. ఈ నాటకం కోనం, నిధి వోమ్‌లెట్‌ గురించిన విమర్శ లెన్నో చదవడం జరిగింది ఒఫీలియాతో (పేమఘోవు సలిపినప్పుష, వోష్‌ లెట్‌ కి నిజంగా మతిపోయిందనీ, ఆ “వున్నాదం” నటనకాదల్కీ నిథి వాదం, క్లబ్బు జనానికి యీ వాదంతో నిమి త్తం లేకపోయింది. దయానధి వోమ్‌లట్‌ భూమిక ధరించడం నబిబుశానే వుందలి, “యిషుడు మాకర్థ మౌతోంది” అలీ గునగురలు [పారంథిచారు.

198/ వ[పిల్‌ మానం వొచ్చింది. దయాలిధి ఎంతో కన్నం మీద డి నెన్సరీకి అద్ద యివ్వగలుగుకున్నాడు. మందు పుచ్చుగు౦ టున్న కొద్ది మంది పేషంట్ట్లలో నగంమంది అతని 'ేమీ ఫీజివ్వర్డు వాళ్ళ దగ్గ లెట్లా వొనూలు చెయ్యాలో అతనికి తెలీదు ఇంట్లో ఏడో శుభ కార్యం చెయ్యాలి. ఆతనేం చెయ్యగలడు? అతని! పిల్ల లు లేరు, దగ్గర భార్య లేదు, గృహ్మవవేళానికి యిల్లు క్లే తావాతు లేద్యు తన పుట్టినరోజు చేసుగుంశు జనం నవ్వుకారని భయం ఆరోగుంలో మిగతా సగం, ఫీజులు యిచ్చేరకమే కాని, వం లాఖం, యిచ్చుకో లేరు. కుర్చీలు, బీరువాలు, మంచాలు వేలం వేద్దామని తోచింది లేకపోతే

603

అప్పుచెయ్యాలి. వేమంట్ల దగ్గర ఐదు లడగటం అ4ని కిమం లేదుం కృవ్నమూ రి జ్ఞాపకం వొచ్చాడు, ఈ మధ్య వూళ్ళో లెడు ఏ లె. బాయో పూనాయో వెళి. న లుగురోజుల (తం వొచ్చా డట కృష్ణమూ డబ్బు గలవాడు *+నికిపరి తురం వాళ్ళింటికి వెళదామనుకు. టున్నాడు ఉదయం తొ మ్మిదైంది. పోనీ సాయం (తం ఆ1గితే. ఇప్పుడు నిధి క్త్షిబ్బు” మె బ” కాడు, ఎల్లా అడ గాలో, ఎల్లా మాట్ల డాల్‌ , రివోర్స్‌ చేనుగుంటు: డగా, కృష్ణ మూ శ్రే చక్కా వొచ్చా!.- , ఇద్దరూ ముదుగదిలో వో అరగ ట కూర్చు న్నారు. తరవాత కృవ్లమూ రి వళ్ళి య్యాడు, కృష్టమూరి అతని పేషంటు. కృవ్ల్నముూ" రి రక్తం సీసాలో తీసుకుని, గి డీ పంపిం చాడు నిధి పదిరోజుల్లా రిపోర్టు వళ్ళింది 'వ్లన్‌ గుర్యవేని వుంది. ఆ గురు బదులు, మెనస్‌ గుర్తు వొచ్చేవరకూ, వారాని కో ఇన్‌ జె క్షన్‌ చొప్పన, కనీనం ఆరు మాసాలేసా ఇన్‌ జెక్షను వుచు గుంళే ఛ్రాని, పు_రిగా జబ్బు నివారణం దనుకో కూడదని చెప్పాడు. అంతవరకూ అతను పె'డ్లిమాట తలపెటకూడదన్నాడు. కృష్ణ మూ ర్తి సరేనని, వారం వారం వొస్తూ ఇన్‌ జెక్షన్గు పుచ్చుగుంటు

కృవ్యమూ ర్తి వై ఖరీలో మార్చు రానందుకు నిధి ఆళ్ళర్య పశ్తా డు. అహప్పుడప్పుడ. రోజ్‌ని రృషమూ ర్తి "వేళాకోళం చేస్తుండటం అతను నహి చలేడు న్వతవో మ:పి ధోరణే అంత. అనుభవంవల్లి మానవుడు జ్ఞానం పొందితే, పలూరులో రోడ్లన్నీ వేమనలగా అవును. అతనకి మ నవ (పకృతి అర్థం శావచంలేదుం యథార్థ 'తలునుకో కూడదు. తెలుసగుంశేే, తట్ట కోలిం అంచేత మతం, దేవుడూ, దయ్యం, పురాణం, "వేదా.త౧తో మన్నీ మనం మోనసగించుకోడం అవసరం, “*తనిక నవ్వా+ా్వాంద. కృస్యమూ ర్తి మంచివాడు, తన్ను కాను మోెసగించుకోవచ్చు. శాని, *" “రుని కూ? [తఈ- మోసగిం చడు అతన్ని గురించిన యథార్థ పురుగు “రచెయ మం చెయ్య మ్మొ కృన్లమూర్తిలొ "పాప. చెసిన చైశ ప్ర లదు, జాని జంగా ఆతను పాపం చేశాడా ౪ కొందరు దొం'(ఐ) **రు; కొందరు దొరకరు, అ -ఆే శేచా, దొరికిపోకుండా వుండడము సంఘం అశలంబిస్తున్న నైతిక

రీ

దృవ్షీ; కృవ్ళి మూర్తిలో వనశ్చాకావంలేదు. ఎందు కుండాలి? ఫా యిడ్‌ జ్వరాన్నుంచి శేరుకున్న రోగి పశ్చాత్తావ పడుతున్నాడా? అన్ని జబ్బులూ చెడుగ, చెడుగుని రూపుమాపటం డాక్టర్ల విధి. ఇది మంచి జబ్బు, యిది చెడ్డజబ్బు, అని విలువలు కట్టడం అజ్ఞానం, సంఘ యిట్లాంటి విలువలు కట్టడంవల్లే, థై ర్యం లేనివాళ్లు ఆత్మ వాత్యకి లోబడుతున్నారు, అది చెడుగు, కృష్ణమూ రిని చూని జాలి వడి. “_పేమించడం' మొదలెట్టాడు. కృనమూర్తి ఆనందాన్నీ, హోన్యదృష్టినీ, వుత్సావోన్నీ యీిజబ్బు లేమీ చెయ్య లేకపాయ్యాాయి. మానవుడి ఆత్మబలం అల్లాంటిది, భారాన్ని మొయ్యగల భుజబలం వున్నవారి భుజాలపైననే భారం వడటం, నంతోషించవలసిన విషయం,

“రండు నెలలు గడిచాయి. ఆనాడు ఆదివారం కృవ్తమూ ర్తి ఇన్‌ జెక్ష న్‌ కి రాలేదు. సోమవారం చూశాడు, రాలేదు, ఇట్లా మధ్య మధ్య మానెయ్యడం (పమాదమలి ఎన్నోసార్లు చెప్పాడుం ఎందుకు రావడంలేదో? వాకబు చేశాడు. కృష్ణమూ_ర్రి వూళ్ళో లేడు. పఏవూ రెళ్లాడు!

పోస్టు బంటోతు వుత్తరా లిచ్చాడు. ఓకే పెళ్లి తాలూకువి రెండు కుభథ లేఖ లొచ్చాయి, ఒకటి కృష్ణమూర్తి, తన పెండ్లికి రమ్మని పంపిన ఆహ్వానము. పెండ్డికూతురు గోవిందరా వుగారి కుమూ ర్తె, నుశీల. రెండోది, గోవిందరావు మామయ్య పంపిన ళుఖభ లేఖ, "పెండ్లీ కొడుకు కృష్ణ్టృమూరర్తి. వివావాం పదకొండు రోజు లుంది దయానిధికి ఆశ్చర్యం వేనిందిం వెబ్టి ఆవేశం వొచ్చిందిం వెంటనే గోవింద రావు మామయ్యకి వుత్తరం [వాశాడు, వెం డికొడు కుకి సుఖవ్యాధు లున్నాయనీ* (పస్తుతం తనపేషంటనీ, వ్యాధితీ. వత తగ్గ లేదనీ, త గటందుక, ఆరుమాసాలేనా పడుతుందనీ అల్లాంటి వానికి నుకీల నిచ్చి వివావాం చెయ్యడం గొప్ప అవచారమనీ, కాబ్టిం ఏదో విధంగా యీ పెడ్డి ఆ వెయ్యవలనింద నీ-ఆ వు త్తరంలో సారాంశం. మళ్లా పదోజ్జాపకం వచ్చి చివర మరో రెండు వాక్యాలు చేర్చాకుం "నుకీల వివావాం నిశ్చయం కావడం, వివావాఎ) జరగకపోవడం యిది మొదటిసారి కాదని అందరూ ఎరుగున్నదే, నుశీల నాకు చుట్టం=

ఆక 66

అంచేత సుళీల బాధ్యత నాకూ కొంతవరకు వుంది. డాక్టరుగా సంఘ*వపట్ల కూడా నాకు బాధ్యత వుంది. ఈ వివావాంవల్ల ముందు వారికి పుట్టీ బొయ్యే సంతానంపై, మీరు కాన కనికరించి, తగినచర్య తినుకుంటారని నమ్ముతున్నాను"

కృన్ణమూరరికి కూడా [(వాయాలనుకున్నాడు, కానీ దాని వల్లి [పయోజనం లేదని విరమించాడు. నుళీలకి ఓ వుత్తరం రానీ చింపేశాడు,

రండు రోజుల్లో గోవింద రావుగారి దగ్గరనుంచి. జవా బొచ్చింది. కృస్తమూ రి చదువుకున్న వాడనీ, [పయోజకుడనీ, నుశీల అన్నివిధాలా ఇన్టపడిందనీ యవ్వనంలో వొడుదుడుకులు వాటంతట ఆవే నర్షుకుంటాయ లీ, 'డాక్ట ర్‌ గా నిధిలో అంత నమ్మకం లేదనీ, తన యిల్లు ముందు తాను చక్క బెట్టుకోవడం వుత్తమం అనిఆవుత్త ఈరంలో సారాంశం. చివర మరో . రండు వాళ్యాలున్నాయి. వ్‌ + కుటుంబం చరి[త నీ వెండ్లి కి ఎట్లాంటి అంతరాయం కలిగించిందో, ఆ రోజుల్లో నువ్వు ఎంత నొచ్చుగున్నావనో న్మరించుకో, నువ్వు అన్నీ చూనుగుని వివావాం చేనుగుని, భార్య చ్వారా అనుభవిస్తు న్న దేమిటి? బావుకుంటున్న దేమిటి? నీ కింకా లోకజ్ఞానం లేదు, ఇట్లాంటి (వాతలు యిటాంటి [పచారం ముందెవుడూ ఎవరి దగరా చెయ్యకు," లా స్ట

దయానిధి, దీనికి మళ్లా జవాబు (వాకాడు; అందులో కొన్ని వాక్యాలు; “నేను అన్ని బాధలూ పడివున్నాను గనుకనే యితరుల సౌఖ్యం కోసం యింత [వాకులాడటం, నాకు లోకజ్ఞానం లేక పోవొచ్చు. కాని లోకజ్హానం కల మీబోటి పెద్దలు కూడా, యిట్లాంటి దుర్నీతిని ఆమోదించడం నా ౩ంతో దిగులుగా వుంది. కూతురుకు "పెండ్లి! దేసి అత్తవారింటికి పంపటంతో మీ పూచీ వొదిలిపోతుంది. తరవాత వారి జీవితాలు వమైతే మీ కెందుకు? ఈ స్వార్ధపరత్వం లో కజ్ఞున మైతే నా కిట్లాంటి జ్ఞానం లేకపోయినందుకు విచారం లేదుం ఈ పెండ్లి మాన్చీంచే యత్నం విరమిస్తానని మా[తం అనుకోవద్దు,

అన్నాడు కాని ఎందుకో కృన్ళ మూ ర్తి (వాసే ధైర్యం అత

నికి లేకపోయింది. కాకినాడ డిస్టి ర్త మెడికల్‌ ఆఫీసర్‌ కి వో వుత్తరం [వాశాడు యీ విషయాలన్నీ తెలియపరుక్తూ. దీనికి మెడి కల్‌ ఆఫీసర్‌ యూ విధంగా నమాధానం [వాశాడు. ;

రు చెప్పిన విషయాలతో నేను వకీభవిస్తున్నాను. ఈ వివాహాం జరగడం = అందులో మీరు కార్యం కూ డా యివ్పుడే జరుపుతారంటున్నారు = చాలా విచారకరమైన విషయం, ఐనా నేను చెయ్యగలిగింది ఏమీ లేదు, డిస్టి)క్హు ఆపీనర్‌ దగ్గర్నుంచి పాల్గొ నర్చి ఫి కేట్‌ వుంశేనేకాని వివావాం చట్టబద్ధం కాకూడదని యేదేనా శాసనం వుంశేు తప్ప మనం యిందులో జోక్యం కలగచేనుకోడం వోస్యాస్పదం. ఒకవేశ అట్లాంటి శాననాన్ని [పభుత్వం ముందు ముందు అమలు జరిపినప్పటికీ వుభయవజాలవారూ మెడికల్‌ ఆఫీనర్‌ కి లంచం పోని దొంగ నర్టీఫి కేట్‌ పొందే అవకాళం వుండ నే వుంటుంది, ఈ పరిస్థి తులలో కార్యం యిప్పుడే జరపకుండా మీశే వారితో మాట్లాడి ఏదో చెయ్యడం మంచిది. నేనేమీ చెయ్య లేను.ో

దయానిధి గోవిందరావుగారికి కనీనం కార్యం మాతం యిప్పుడు జరపకుండా చూడవల్సిందని మరో వుత్తరం [(వాశాడు, చానికి ఆయన జవాబు (వాకాడు; వివావాం తప్ప కార్యం జరిపే వర్చాటు యిప్పుడు కాని అన లెప్పుడు కాని లేదనీ, కొన్ని కారణాల వల్లి యీ వివాహాం యిప్పుడు జరిపి తీ రాల్సిం దేనని (వాశాడు. ఆ కారణం ఏమిటో కనుక్కుందామని నంకల్పింవాడు నిధి, నారయ్యని శాకినాడ వంపించాడు, నారయ్య రెండు రోజు లుండి తిరిగి వొచ్చాడు. అతని కేమీ ఆరా దొరకలేదు, ఇంకో వివావాం ఆరెండు రోజులుంది,

అమృతం భర్త, తనూ అమృతం సుకీల పెళ్ళి! వెడుతున్నా మనీ, తనూ వొస్తాడని అస్తున్నామనీ నిధికి వుత్తరం [ వాకాడు, వివావాం యింక 0౦డు రోజుల్లో వుంద్కి పోనీ తనూ వెళ్ళి. కృష్ణ మూ ర్రితో్టమాట్లాడి తే? వమని మాట్లాడటం? తను మామగారితో వం మాట్లాడగలిగాడు? నీయిల్లు నువ్వు చక్కబె ట్రుకోమన్న గోవింద ₹ఇ+వు మామయ్య మాటలు నూదుల్లా గుచ్చుకున్నాయి, ఆ రోజు ““డిచిపోయింది. ఆ మొన్నాడు వుదయం, పెండ్లి కీ వెడదామని సంక

ల్సించాడు. వోల్దాల్‌ తీసుకుని స్తేషన్‌ కొచ్చాడు. బండి ప్లాట్‌ ఫారం మీద నిద్ధంగా వుంది. పదినిముషాల మైముంది. కాళ్లు దడ దడ లాడుతున్నాయి; వొళ్ళంతా చల్లి బడింది, జ్వరం తగిలింది, బిల్ల మీద కూర్చుండి పొయ్యాడు, నుదురు వేడెక్కిపోయింది. శ్వాన బరువుగా వొసోంది, గార్డు విజిల్‌, రై లుకూత, లైలు కదలడం జరిగింది, ఒచ్చిన జట్కాబండిలో నే యెక్కి యింటికి వెళ్ళిోోయాడు.

రెండు నెలలు గడిచినై, క్ల బ్బులో కృష్ణమూర్తి శున్నిస్‌ ఆడు తున్నాడు

వ్రాల్లో చార్టర్‌ ,--- మీవాళ్ళంతా వెడ్డింగ్‌ కి మీ రొస్తారని చాలా అనుకున్నారు, నేనుకూడా డిజ్‌ అప్పాయింట్‌ అయ్యాను. బహుశా 'పేషంట్లతో మీకు తీరుబడిలేక పోయిం దేమో” అన్నాడు కృష్ణమూర్తి.

“లేదు లేదు-.. నాక్కాంచం వొంట్లో సు స్తీ చేనీందిలో

“డాక్టర్‌ ఈజ్‌ వొన్‌ పేవంటు-ి”

నిధి నవ్వాడు; కృష్ణమూర్తిలో ఏ విధమైన మార్పులేదు.

జబ్బు విషయం అడుగుదా మనిపించింది; కార్యం మాట అడగా అనిపించింది. అనవలనిన వాక్యాలను ఆలోచించుకుంటుండ గానే; కృన్నమూర్తి మళ్ళా అందుకున్నాడు.

“ఐనా మీరు వొచ్చినా, మీరు ఎన్‌ జాయ్‌ చెయ్యలేశేమో లెండి---మీ పెండ్లి విషయం, అవన్నీ జ్ఞాపకం రావచ్చు” అన్నాడు.

నిధి ఆలోచన పరివరి విధాల పోయింది, అల్లా అనడంలో కృష్ణమూర్తి వు ద్రేళం ఏమిటో? కంఠం సవరించుగుని నిధి మాట్లాడ జటోయాడు,

**ర్ప తే చూడండి, మీకు,..మీరు ఎటో

“ఫరవాలేదు లేవయ్యా, యిప్పుడు డబ్బుతొందర ఏమీ లేదు. మీదగ్గిర వున్నప్పుడే యిద్దురుగాని ' అన్నాడు కృవ్ణమూరి -__శాసనే పాగి--*ీపెగా నేను మీకు ఫీజ్‌ యివ్వాలిగా, ఇప్పుడు మనం బుధు వులం కూడాను, ము=దు ముందు మీకే నా "ఫేమిలీ ఫిజీవన్‌” అంటూ కృప్తమూ ర్తి పేకాట బృందంలో కలిసవాయ్యాడు,

వోర్టులెస్‌ స్కాండల్‌ అనుకున్నాడునిధి, నిదానించి చూ నే

కృన్ణమూ ర్తి చేసిన తప్పేమిటి? అతని జబ్బు నిమ్మళిచి వుండగూ డదూ? వివావాం చేనుకున్నాడు, కార్యంలో తగిన జూ[గత్త తీను కున్నాడేమోా! చదువుకున్నవాడు, ఆమా[తం ఆలోచిం చుకోడు? కాని యీ (పళ్నలకు సమాధానం బవరు చెబుతారు? అమృతం చెప్పగలదు అమృతానికి వుత్తరం రాయా అనిపించింది. (వాశాడు, అముళం భర్తని సంబోధిస్తూ “నేను ఆనాడు జబ్బుచేసీ, సుశీల వివా వోనికి రా లేకపొయ్యాను, మీరూ అమృశం, కులాసాగా గడిపారని తలుసా మీ రెవరేనా పెండ్లి విశేషాలు (వాస్తారే మో అనుకున్నాను, జగన్నాధం ఆ పెండ్లికి ఎందుకు రాలేదో [చాశారు కారు. అతను వెళ్ళివుంశే, అన్ని సంగతులూ [(వాయును* ఇప్పుడే నా మీరు పెళ్ళి వివరాలన్నీ రాస్తే నంతోషిస్తాను' అని [వాశాడు, ఈ వుత్తరం అతనికి తృప్తి నివ్వలేదు, లేఖలో జీవంలేదు, చచ్చిపోయిన కలంతో (వాసీన వు తరంలాగు. దాన్ని చించివేని యీసారి అమృ తాన్ని సంబోధిస్తూ మరో వుత్తరర (వాళాడు.

“నువ్వూ, నీభ రాః కులొసాగా వుంటున్నారని తలుసా, నన్ను జ్ఞాపక ౦ వుంచుకుని, వివాహానికి అవ్వానిన్తూ (వానీన పు త్త రా నికి చాలా కృతజ్జుణ్తి. నుశీల పెండ్లి ముచ్చటలు నీనోటంట వినాలని వుంది. రవాస్యాన్ని తిన్నగా శోధించి నళ్యాన్ని విప్పిచెప్పే శక్తి నీకే వుంది...” ఈవుత్తరం అతను పూ _ర్రిచజయ్యలేక పొయ్యాడు, వాల గ్రైదుసార్లు చదువుకున్నాడు. అతరికి '“వంచుకోటంి "నీనోటంటి “రవాస్యాన్ని"--అశే మాటలు (పమాదంగా తోచిన్స ; ఇవి చదువు కుని భఖ ర వమనుకుంటాడో! వదో పాపం చేసిన వాడల్లే వాధపడ్డాడు. తనలో ఏదో పాపంచేసే నంకల్పం వుందా? ఆ సంకల్పాన్నుంచి అకను పారిపోవడానికి యత్నిస్తున్నాడా? అతని మనస్సు చెడిపోయిందిం "వెదమంటలో అడివిచెట్లు విరిగి పడుతున్న ట్లనిపించింది. అ వుత్తరం చించివేశాడు.

మరో మానం గడిచింది, ఇప్పు డతనికి [పాక్ట్రీ స్‌ బొత్తిగా లేదు. ఇంటద్ది, రెండు నెలలది యివ్వాలి. అతికష్టంమీద భోజనం గడుసోంది. నారయ్య, రోజ్‌ వొండి పెడుతున్నారు, అవుడప్పుడు, మిగిలిన ఎకరం కూడా అమ్మేశాడు. అన్నగార్ని అడగలేశు, గర్వం,

అతిశయం, యాచనకి అంగీకరించడం లేదు. అమ్మేటందుకు ఏమీ లేపు, భార్య దగ్గరవుంశే ఎంత జాగుండును. నగలేనా అమ్మొచ్చు.

కృబ్బులో అతన్ని గురించిన పుళార్లు కొ త్తరూవం దాల్చాయి.

“ఛార్యని వొదిలెశాట్ట గా! కృష్త్టమూ ర్తి పెండ్రాన్ని యిక్కూ డికి ఎందుకు తీనుకురాడోయ్‌! బీకాజ్‌, వాడీ పెళ్ళానికీ, ఉాక్బర్‌ కీ సంబంధం వుందిలే మరి --బింధుత్వం యీజ్‌ యీక్వల్‌ టు బ్యూటి ఫుల్‌ సంబంధం,”

కృవ్ణమూ_ర్రి డాక్టర్‌ దగ్గర ఎందుకు మందు పుచ్చుగోడో చెప్పుకో. ఎ [కాన్‌వర్డు పజిల్‌! వీడు అర్‌ నినిక్‌ యిం జెక్సన్నిచ్చి చంపితే?”

“న్సిధిగారి సతీమణి ఏది? కనుక్కున్న వారికి వెయ్యిరూపాయల బహుమానం”

అదీ పుకార్ల ధోరణి వెళ్ళటం, యివి వినడం, బాధపడటం తప్పడం లేదు, వినకుండా, బాధపడకుండా వుండలేడు. ఆ బాధే తనకి మిగిలిన స్నేహితుడు, అప్పుడప్పుడు కొందరు కృబ్బువ్యక్తులు, వదో జబ్బు వొంకని యితని దగ్గరకొచ్చి, బాతాఖానీ చేసి కొంత పరిశోధనా ఫలితాన్ని పొందా మనుకులి పోతుంటారు.

ఇప్పుడు కృవమూర్తి చాలా భాగం అత్తవారి వూళ్ళోనే వుంటున్నాడు, ఎప్పుడేనా “వూచెస్‌*' వుుళే వొచ్చిపోతుంటాడు మరో మానం గడిచింది. గోవిందరావు మామయ్య దగ్గరనుంచి వుత్తరం వొచ్చింధి,

“నిన్నరాతి, సుశీల (పనవించి చనిపోయినది. శిశువుకూడా మరణించినది ....”*

దయానిధికి “కొన్ని కారణా లేమి”టో తలిళాయి. వివావాం జరిగి ఎనిమిది మాసాలు ఫపూ_రికాలేదు. శికువు కృవ్ళమూర్చికి పుట్ట లేదు; తం[డిగా వుంజే బాధ్య తమా్యతం అతను వహించాడు దయా నిధికి దుఃఖంలో భయమేసింది. సుశీల మృక్యువుకి అతను బాధ్యు జడేమో ననిపించింది. తను కోరిన పకారం నుకీల పెండి జరగక పోయివుంశే సుశీల వమవును? ఏవిషమో తాగును. నుశీల అల్లు కున్న పద్మవ్యూవోన్నించి విముక్తి చేసేశక్తి వొక్క మృత్యువే,

వడో బరువుతో విరిగిన ట్రనిపించింది. కారుద్దామంశే కన్నీరు లేని నమయం అది, స్వేచ్చగా గాలి పీల్చాడు* జీవాన్ని తీసుకుపోయి నప్పుడు, సృష్టి పదో [(పశాంతాన్ని, వికాసాన్ని దిగవిడిచిపోతుందిం పెద్ద కరట3 మవోసము[ దంలో కి నిష్కు9) మించేముందు, వొడ్డున నురగనీి దిగవిడిచినట్లు, భయంకర మేఘం వర్షించి, తెల్లవడి, వల్బబడి ఆకాళంలో అంతర్భాన మైనట్లు, వడ్డి, జుట్టుపీక్కు నేటందుకు యిక్క జేముంది? ఇతరులకోనం కన్నీరు కార్చడం సులభం, మనకోనం కావల్సినప్పుడు, కన్నీరు రాదు, మూల్ల లేని పాణి నవ్వుతుంది, కాని .- నృష్టిమూగదై, నిళ్ళబ్దంలో జీవిస్తుంది.

రాసి పదకొండు గంటలై ౦ది, దయానిధి వోమ్‌ లెట్‌ చదవడం మొదలెట్టాడు, ఆ నాటకాన్ని ఎన్నో సార్లు చదివాడు. కాని యిప్పుడు పూర్రిగా అర్థ మెైనట్లుంది అది నాటకం కాదు. మానవత్వాన్ని బుజువుచే సే అనంత (ప్రణాళిక, ఎవరికివారు అందులో యదార్యాన్ని, రక్ర్షనాళాల వైన బుజువు చేసుకోవాల్సిందే.

దయానిధి పుస్తకం మూనేని దొడ్లో నూతివళ్లెం మీద పడ క్కుర్చీ వాల్చుకొని కూర్చున్నాడు, ఆకాళంలో మేఘాలు బరువుగా కదులు న్నాయి చెట్లలో ఆకులు మెదలడం లేదు, గాలి దూరంగా వీలుసోంది, వదో వొచ్చి లేపేవరకూ కదలనట్టు చెట్టు నిలిచి వాయ్యాయి. నీధి కళ్ళముందు ఇం[దధనున్సులా వదో మెరినింది. వేళ్ళతో కళ్ళను తుడుచుకున్నాడు, కన్నీటితో వేలు తడినింది. ఛ, ఛ-= తను ఏడవహడ దనుకున్నాడు, ఎందుకు దుఃఖం? ఎవరిమీద తనకి కోపం? వం కావాలి తనక్ర? అన్నింటికి సమాధానం ళూన్యం, ఏమీ జరగడంలేదని పడే బాధా, కారణంలేని దుఃఖం,ఎ-వీటికి అంతం లేదు సృష్టిని చూనే మానవుడు జూలివపడటం జరుగుతుందా? [పపంచంలో అన్నీ మూనుకునే తలుపులు. అన్ని తలుపులూ వొక చానీ తర్వాత వొకటి మూసుకుపోతాయి. మనం బి టుండిపోళా౦* అంతా చీకటి, దూరంగా ఏదో కిటికీ తెరిచిన ట్లయింది; కాంతి మెరి సీంది. అతరు జీవితాన్ని స్పృళించి పట్టుకున్నట్లుంది. విశ్వాన్ని ఆఅవ్పు లింతలో యిముడ్చ్నుకున్న విముఖత అది, తొందరగా లేచి గదిలో కెళ్ళి, కాగితం, కలం తీనుకుని (వాయడం మొదలెట్టాడు, పదవోరు

లై

రోజులవరకూ బైటికివెళ్ళకుండా. గదిలో వశాంతంగా కూర్చుని, గంటకో వాక్యం చొవ్పున (చాస్తూ గడిపి చివరికి ఆ వ్యానం ముగిం వాడు, అతనికి ముగింపు చేతకాదు, [పేమకి ద్వేషం ముగింపు; యవ్వనానికి వాంఛ ముగింపు, జీవితానికి మృత్యువు ముగింపు; కాని ఈ వ్యాసానికి ముగిం 'పేమిటి? ఒక్కసారి విశ్వంలోని సౌందర్యవతు లైన (స్రీల శరిరాలని మంటగాచేసి, అ జ్వాలలో తన శరిరం ఒక్క సారి మండించుకుని, ఎండిన నాలుకా, కాలివొయ్యే్యే నుదురూ మరి 'మెదలని అస్పిపంజరమై, కరిగిన మంచులా [దవించని రక్తంతో, నిండు నూర్యుని చూడగలిగిన మానవులందరూ, అఆ వ్యాసాన్ని, ముగించే యత్నం చేస్తూ, అల్లా [వాస్తూ పోవాల్సిందే. [పతి యుగంలో మనుషులూ, మరో అంకమో, మరో అధ్యాయ మో [వాన్తూ వుండే ఎడశెగని పుస్తకంలాంటిది జీవితం, దానికి ముగింపు లేదు. తను [వానీన వ్యానం వొకసారి చదువుకున్నాడు నిధి,-- చీకటి సమస్య క. ఎవీయర్‌ రచించిన వోమ్‌ లెట్‌ నాటకం చదివినవారికందరికీ అందులో వొక సమన్య వున్నదన్న విషయం తలిసే వుంటుంది. ఆ సమస్య, హోమ్‌ లెట్‌ నాటకానికి సంబింధించినదిశాని, రచయితకి సంబంధించినది కాదు, వోమ్‌ లెట్‌ , షేక్సొపియర్‌ యిద్లరూ ఒక శేనని నమ్మ్‌న విమర్శకులు యీ నమన్యను పరిమ్మరించే యళ్నాలు చేశారు. ఇట్టా చేసిన వారు షుమారు అరవై మంది, వీరు, [పపంచం లోకి షేక్సొపియర్‌ గొప్ప రచయితనీ, అతని రచనలో వోషమ్‌ లెట్‌ గొప్ప నాటకమనీ అన్నారు కాని, దాని సమన్య వరిష్కూరం కాలేదు. కోల్‌ రిజ్‌, యీ నాటకంగురించి [వాన్తూ తన స్వీయచర్శిత చెప్పుగున్నాడుం గెధే అదే వని చేశాడు. ఇటీవల టి. యస్‌. ఎలి యట్‌ అనే విమర్శకు డొక్కడూ ధ్రైర్యంచేసి వోమ్‌లెట్‌ (2

"షేక్స్‌పియర్‌ రచించిన వుత్త్రమనాటకం కాదనీ, పూర్తిగా పాడై పోయిన నాటకం అనీ, తీర్చు చేశాడు, ఎలియట్‌ యిట్లా అంటు న్నాడుం

“వోమ్‌ లెట్‌ నిండా, రచయిత వెలుగుళోకి లాగి కళాను గుణం]? [వదర్శించ లేకపోయిన “గొడవి బోలె డుంది...వోమ్‌ లెట్‌ అనుభవించిన వుదేకానికి సరివడ్డ వరిస్థితులు బావ్యూ (వపంచంలో లేవు. వడే వాధకీ, చూస్తూన్న వాతావరణానికీ మధ్య వున్న లోయపై వొంతెన వెయ్యకపోయాడు. వోమ్‌లెట్‌ తన వు. దేకంతో బాధపడినట్లు, 'పేక్సొపియర్‌ వామ్‌లెట్‌ నాటకంతో జాధపడ్డాడు.

సారన్వతంలో [వదర్శించడానికి వీలుకాని కథావస్తువుని "పేక్సొపియర్‌ యీ నాటకంలో తీసుకున్నాడు, మేక్సొపియర్‌ ఆ బాధని వోమ్‌లెట్‌ ద్వారా (పవర్శించ లేక పొయ్యాడు, అంచేత యీ నాటకం తగులడింది

ఈ సమస్యని పరిష్కరించే వుద్దేళ్యంతో నేనూ యీ వ్యాసంలో కొన్ని సూచనలు చేస్తున్నాను, ముందు; వోమ్‌లెట్‌ సమన్య ఏమిటో కొంచం పరిశీలిదాం,

_ వోేహ్‌ లెట్‌ తండి మరణానంతరం, వోమ్‌లెట్‌ తల్లి "ర్‌ టటూడ్‌, భఖ ర్తసోదరుణ్ని వివావామాడుతుంది. రాజ్యపరిపాలన కూడా వారిదే. ఆస్థానంలో మంటతికుమా_ల్తె ఒఫీలియాని వోమ్‌ లెట్‌ ( వేమిస్తాడుం ఇట్లా వుండగా వో వాడు వోమ్‌లెట్‌ తండి, దయ్యంగా కుమారుడికి దర్శనం యిచ్చి, తను తన సోదరునిచే వాత్య గావింపబడినాననీ. తల్లి కూడ యిందులో బాధ్యురాలశీ, వారిమీద పగసాధించవ లెననీ కుమారుణ్ని శానించి, అంతర్థానమౌతాడు! అఆ నాటినుండి వోమ్‌లట్‌ మనస్సు మారిపోతుంది. తల్లి వ్యభిచరించిన విషయం తెలియగానే, *స్కిమీద అతనికున్న గౌరవం పోతుంది. ఒఫీలియా కూడా యిట్లాంటి కులశసేమోనని [భమిస్తాడు. అతన్ని పరిశీలించజా నికి అతని గుట్టు బైటకి లాగడానికి తండిచే నియ మించబడినశ గూఢ చారిణిగ్శాపరిగణించి, ఆమెని తూలనాడి సంపర్కం మానుకుంటాడుం రాతి, పగలు బాబయ్యనీ, తల్లినీ యే విధంగా నంచవారి_సే కనీ తీరుతుందో ఆలోచన సాగినూ, పరాకు. పసంగం

చేన్తూ వీచ్చివాడిలా [పవర్తిస్తాడు గూఢచారుడుగా వుంటున్న మం(తిని వాత్య చేస్తాడు, రాజు, భార్య, అతనిది (పమాదకర మైన “విచ్చి అని భయపడి, దాని నిజానిజాలు తెలునుకోడానికి యత్ని సారు. వోమ్‌ లెట్‌ రాజ్యంలో వుంశే వారికి ముప్పు వాటిల్లుతుందని, అతన్ని దూరదేళానికి పంపుతారు. అత నీవన్నాగం ఆలుసుకుని, తిరిగి వొచ్చి, రాజయోధులను వాత్య చేస్తాడు. చివరికి, వగ సాధి స్తాడు; ఒఫి[యా అత్మహత్య చేసుకుంటుంది. తనూ, తల్శీ ; రాజూ, అందరూ మరణినారు,

ఇందులో సమన్య యిది; వోమ్‌లెట్‌, తన చర్యలకి యేవ గించుకుని తన కళల్చినీీ ఆమె భర్తని చంవడానికి నిశ్చయించుకుని కూడా, ఆ వని ఎందుకు చెయ్యడు? నస్వగతాలతో అమాయకులని చంపుతూ ఎందుకు వృధా కాలయాపన శేస్తాడు? ఇదీ [వళ్న, దీనికి విమర్శకులు రకరకాల సమాధానా లిచ్చారు. వీటన్నింటినీ మూడు రశాలుగా వ్‌భ జించవచ్చు.

"ేక్సొపియర్‌ వొక పాత నాటకాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని యీ నాఓకం |[వాశాడు; అందులో పగ తీర్చుకోవడం తప్ప వేశే కథ పట్టుళేదు. కాబట్టి, ఆ “పట్టు,” “బిగి? ఆపాదించటంకోనం, యీ స్వగతాలు, “ఉన్నాదంి “తంతు యిరికించాడు అని,

ఇ వోమ్‌ లెట్‌ ఆదర్శ బీవి, తన అదర్శాలని [వపంచానికి కూడా ఆపాదించాడు. తన తల్లి ఫేన్టలు; ఆ ఆదర్శాలని భగ్నం చేసినై. “వాళ్లు వుంశేనేం, చ_స్టేనేం?” అనుకుని నిన్ఫృవా చెంది, శార్యదీతనుంచి విరమీంచి, 'వేచాంతి అయ్యాడు- అని,

నాటకకర్త వోమ్‌లెట్‌ యిరుక్కున్న వ్యూవోన్ని చూని జాలి వరి, సానభఖూతి [పక టించడంవల్ల , యా 'ఆలన్యం” జరిగింది అని,

నేను యిందులో మూడోదానితో ఏకీభవిస్తున్నాను. ఇది కొంతవరకూ ఎలియట్‌ చెప్పిన వాటికి దగరగాకూడా వుంది, వోమ్‌ లెట్‌ తల్గిని, అ_.దరు పురుషులలాగే, “మాతృ దేవత”లొ వూహించి గౌరవించి ( వేమించాడు. కాన్సీ ఆమె భర చనిపోగా నే మళ్ళా వివావాం చేనుకుంటుంది. ఈ కృత్యంతో వోమ్‌లెట్‌ తల్లిని

పూజించ లేక పొయ్యాడు, తరవాత, భర్త జీవించి వుండగానే, భ ర్త (క్రీ

సోదరుడితో వ్యభిచరించిందన్న సంగతి తెలియగానే, అమెని “గౌర వీించడంి మానేశాడు, (మీని “చాంచల్యమా'! అని సంబోధించాడు. చ9వడానికి నిళ్చృయించుకున్నాడు, అమె (బతికవుంళచు తనలాంటి కూతుళ్ళని కంటుందని భయవడి. “చంపడం” “మంచిపనే నను కున్నాడు. కాని (-పేమించకుం డా వుండ లేకపొయ్యాడు, తల్లి లోని చెడుగుకి అతీతం అయ్యే (పేమ అతనిది. “'పోనీ నుఖపడనీ, అనుభ వించనీ, యీ వాలుగు రోజులేగా, తరవాత ఎల్లాగా చంపుతానుగా, పోనీ పాపం, ఆనందించనీ అని వోమ్‌ లెట్‌ అనుకుని, * _పేమకి' తన చాన్యం వొదులుకోలేక. శాలయావన చేశాడు. ఆ జొచార్యం, ఆ అతీతమైన (పేమ. వోమ్‌లెట్‌ లోని వుత్తమలకణాలు--చివరికి “పాపాన్ని*, చెడుగుని చూసి, భరించి సహించి, అనుభవించి, అతీతమయ్యే (పేమ అతనిది. పాపం లేదు, పుణ్యం లేదు, చెడుగు లేదు, మంచి లేదు = ఇవి ఐహిక విలువలు ఆ ధ్యాత్మిక వి ఖవలు కావు, సంఘం యొక్క [పాపకం, [పాబల్యంమీద ఆధారవ జే ఆశాశ్వ తమైన విలువలు, కష్టసుఖాలు "రంటినీ సమంగా అను భవించిన వ్యక్తికి తీర్పుచే సే అవనరం వుండదు; వుండనక్కర లేదు.

ఐతే ఈ సూచనలు సమర్జించేటందుకు, నాటకంలో ఆధారాలు ఎక్కువ + లేవు. వీటి ఆధారాలు పేక్సొవీయరు బీవిశ రవాస్యంలో చాగిఉన్నాయి. ేక్సొపియరు తల్లి చర్య పేక్సొపియర్‌ ని జాధించి వుండొచ్చు, తనకి జరిగిన అన్యాయాన్ని, పదిమందికీ ఎరుకపరిచిం వారినీ అపవాదునుండి రజించడం, మవోవురుషుడి అతణం వ్యక్తి గళ మైన విలువలే, (పపంచానికి అన్వయించే సూ(తాలుగా మారు కాయి. పేక్సాపియర్‌ , ఇెడ్డదై న తన తల్లిని (_పేమించగలిగాడు. జానీ యీ (పేమనీ, ఆమెలోని “చెడ్డ” తనాన్నీ సమన్వయం చెయ్య లేక పోయాడు, శిఖరం ఎక్కి కిందికి చూశాడు, --- అభఘాతంవుంది; తల తిప్పేశాడు ఈ అఘాతంపైనుంచి అవతలి శిఖరంమీదకి దూకి డం ఎట్లా? అదీ అతని సమస్య, చివరికి తెగించి దూ శేశాడు; కాని దూ కీముందు, అవతల శిఖరంమీదికి చేరుకోలేనని అతలికి తెలుసు; ఐనా దూకడం అతని విధి; అతని [పకృతి. చెడుగ్నుపై చాళ్లు చెయ్య

లేదు; దూకి అలీతుడు కావాలి; అమాతంలో తనూ, తల్లీ తన పొాతలూ అంళావడి నింవైె పోయారు.

చెడ్డవ్య క్తులే రక్తికన్టే పాతలన్నాడు, జాన్‌ బైలి. వారిని ఈంగం వైకి వొదిలి (పేకకులను | పేమించమన్నాడు. ఎందుకు? “చెడ్డతనం” సాధనంగా చేనుకుని ఆ పా్యతలు “ఆశంచాన్ని* సాధిం చారు. ఆనందాన్నీ సాధించడం, శాంతిని పొందడం, అవనరంగాని, అవి పొంచేటందుకు సాధవాలేవై నా, [ప్రమాదం లేదు. “* ఏలిధంగా నైనా, నంతోషాన్ని సాధించిన మనుషులను పేక్పొపియర్‌ (వళం నిసాడు”” అంటాడు నర్‌ వార్టిర్‌ రాలె. సంతోషం పొందచేయత్నంలో వారు మరణి_స్టే, విషాదకరమైన పాాతలై మన సానుభూతిని కోర కారు; గెలిసి వోస్యాన్సదంగా మారళారు, వారు పొందదల్పు కున్న ఆనందం అల్బ మైంది కాదు, [వాణాన్ని బలిగా కోరుతుంది వాలి ఆశయం. వారి మృత్యువు, ఇంజనీర్లు అ్మళద్ధగా కట్టిన వొంతెన వడిపోవటం లాంటిది కాదు; భూకంపంలో కూలిపోయిన వొంతన లాంటిది. మొదటిదాన్ని విమర్శిస్తాం, రెండోదాన్ని చూసి జడుసు కుని ముగ్గులవుతాం,"

ఈ వ్యాసాన్ని ఎట్లా ముగించాలో తలియక దయానిధి [జా యర్లో పెన్తేశాడు. వారం గడిచింది,

సాయం[శం నాల్నుగెంది. దయానిధి కృబ్బు కెళ్ళాడు, ఈ మధ్య పతికలు సరిగ్గా చూడక, దేశంలో ఏం జరుగుకుందొ అతనికి జాగా ఇలీడం లేదు. వెళ్ళి ప్మతికలు చూడడం మొదలెట్టాడు, కాని ఆతని మనస్సు స్థిరంగావుండక, పదేపదే, వ్యాసం మీదికి పడుతోంది. దాన్ని మాడరన్‌ అవ్యూకో, [తివేణికో పంపాలనుకున్నాడు. అతనికి సారన్వతంలో [పవేశంలేదు. విమర్శకుడిగా _పెకిరావాలని కూడా అతని సంకల్పం కాదు. అది [వాయడంలో అతనిబాధ తీరిపోయింది. వదో బరువుత గ్గినట్లనిపించింది, అతని విమర్శన చదుకున్న సాహిత్య (యులు నవ్వుళా శే మోకూ డా అనిపించింది, సార స్వతం యొక్క వుద్దేశం జీవిత నమన్యకి సమూఛానం యివ్వడమా? తలిదండల పాపాలు పిల్ణలని వెంటాడినస్పడు, వారేం చేస్తారు? పఏం చెయ్యాలి+ అన్నదానికి "పేక్స్‌పియుర్‌ నమాభధానం యివ్వలేక పొయ్యాడు

వారిని తమించి, [పేమించమన్నాడా? నీతి తదనడం లేదు, (పాచీన శక్తులు, (పకృతి, మానవత్వం---వీటికి నీతితో నిమి త్తంలేదు,. ఈ గోళం_వై మానవుడి (బతుకు తణికం; అశాళ్వతం, నీతిపేరిట కరిన శిత, కన్నీరు, జుట్టుపీక్కోవడం ఎందుకో, మవోనము[ దం పొంగి పొరలి, నీతిని, అది నెలకొల్పిన నంస్థలని ముంచివేస్తుంది. (పకృతి జ్వాలలో మానవుల కట్టణాలు తగులడతాయి. కాలిళోగా మిగిలిన జీవంలేని ముక్కలనుంచి నీరసించిన నల్గిపొగ ఆకాళం కమ్ముతుందిం

“ఎట్లా జీవించడం?" అన్నదానికి సారస్వతం నమాధానం యివ్వాలంశు అతని విమర్శకి విలువవుంది.

ఇతరులజోలి తనశెందుకు? తన జీవితానికి తాను నమాఛాన పడ్రాడు, అతని నమన్య విశద పడింది, విశదవడిన వొస్తువుు, యిక మరి బాధించదు. అందులో భయంపోయింది. ఏకాంతంలో అతను తెలునుకున్న వెలుగు అతన్ని రతీస్తుంది. తనూ, తనలాటి వాళ్ళు చేసిన పాపాలను భరించే భారం 'పేక్సొవియర్‌ మీద వెయ్యడం ఎంత తప్పు? నీనీడ, నీవ్యక్రిత్వం, నీచెడుగు, నీపాపాలు నువ్వు జీవించి వుండగా నే నళింవి పోవడం, ఎంత ఆళ్చర్యం! ఎంత ఆనందం!

వతికలో వార్తయీ ఆలోచనల్ని అరికట్టింది, శాయల సీనులో కలరా, పేగు చెలరేగ, అనేకమంది మరణిస్తున్నారు: అక్కడ నహాయం చెయ్య డానికి వొచ్చిన డాక్ట్రర్ల సంఖ్య తక్కువ... ఎందరో ఉాక్టర్లు వొచ్చి, తోడ్పుడితేగాని లాభం లేదు. ఆరోగ్యశాఖ వారు చేన్తన్నపనికి డాక్టర్లు కూడా సవోయవడాలని నాయకులు విజ్ఞ ఫి చేస్తున్నారు. [ప్రజలకి మందులు, బట్టలు, డబ్బు కావాలి, అనంతపురం, కర్నూ్నూలు జిల్లాల్లో పరిస్థితులు త్మీవంగా వున్నాయి. నిధికి యిది చదవగానే, అక్కడికి వెళ్ళిపోవా లనిపించింది. వెళ్ళి అక్కడే పళాంతంగా వుండిపోవాలి మరి తిరిగ రాకూడదు. ఈ. వూళ్లు, యీ శాలూ కాలు ఎన్నో జ్ఞాపకం చేసాము ఇక్కడ మనుషు లలో కుళ్లు, క్ష [ట, కుతం[తం-పీళ్ళనుంచి పారిపో నవాలఠిం

సోడాలకు రా డొచ్చి, 'వో కలర్‌ తీనుకోం డన్నాడు.

“నాకు కాళా లేదుగా నేను మెంబర్ని కాను” అన్నాడు నిధి,

"కాకపోతే ఏం లెండి--ఫరవాలేదు తీసుకోండి” అన్నాడు కుురాడు. వాడి కళ్లల్లో ఎంతో దయ, యంతో ఆదరణ, వాడిజీవితం ఎంత మంచిది! హాయిగా ఆట్ల న్నీ చూస్తాడు, సోడాలు తాగుతాడు, శీకూ చింతాలేదు. కాని అల్లా ఎంతకాలం వుంటాడు? యవ్వనం వొస్తుంది, ఏపిల్లనో వెళ్ళి చేస్తారు; వాడు ఏ పిల్గి 'వంబడో వడశళాడు. తగాదాలు, దెబ్బలాట్లు; (తాగుడు; వెండ్రాన్ని కొడ తాడు; పెండ్లాం వాణ్ణి విడిచిపోతుంది; వాడూ నిధిలాగే ఐపోతాడు. పురుషుడి యవ్వన [పశ కుల్నీ, అనందాన్నీ వారింపబేసేందుకు ఏ (స్రీయో సిద్ధంగా వుంటుంది, వాడు మూలగడం, ఆమె కూచుని వినడం; అమె మూలగడం, వాడు వినడం; ఇంతే వాడి జీవితం?

-పేశాట బృందం యితన్ని చూడ లేదు, కమిర్లు సాగించారు, ఈసారి కృష్ణమూర్తిని గురించి,

“ఇవాళ రాలేదేం డాన్‌ జవాన్‌

“ఊల్లో కొచ్చాడు;”*

“లతే. భాయీ, అతనీవైఫ్‌ ఆత్మవాత్య చేనుకుందిట గా” మూడు తలకాయలు ఆ కంరం దగ్గరగా జరిగాయి,

“పం లేదు; ఇదివర కే ఆమెకి మరోడితళో నంబంధం వుందిట; మూడో నెలని తెలుసుకున్నారుట--మన కృష్పమూ ర్తికి తండిగా వుండే భాగ్యం కలిగింది మనవాడు వాటకం కనుక్కున్నాడు--.. ఏం జరిగిందో మనకి ఆలీదు. అఆత్మవాత్య చేనుకుంది. నీళ్లాడి చని పోయిందని గప్‌ చిప్‌ చేశారు*

కర్పిలే ఆ కాన్తవుణ్యం కట్టుకున్న ధన్యుం డెవం డొక్కో![”

“బ్యూటి "స్పెషలిస్ట్‌

“6 'మేం నమ్మం మాశు నిదర్శనం కావాలి

“విచావాం ఆపు చేయించమని, వుత్తరాలు రాసి అభమోరిం జ్యూ డ్రు-*"

దయానిధి యీ సంఖథాణలలో . కొంత వినగలిశాడు, సోచా కురాడు "కలర్‌ " కొట్టి యిచ్చాడుం

“చేను డబ్బు లివ్వలేను*” అన్నాడు విధి

“భరచా లేదు లఅెండి-- తరవాత చూనుగోవచ్చు -- ఇక్కడ

ఆాగే వాళ్ళంతా డబ్బులిస్తే మాఅయ్య నేషన్‌ కాడ వోట లెట్టును...” అంటూ కు[రాడు నవ్వుతున్నాడు, .

“ఐతే - నీకు నామీద యింతదయ దేనికిరా?ో క్మురాడు మాట్లాడ లేదు

పీరు మంచోరండి --”

ఈ “నేనేం చేశాను

“మా వీన్నికి మందిచ్చి బతికించారండి...-రాతికి భలే ఆటాడు తున్నారండి--నీనిమా-- పంజాబ్‌ 'మెుయిల్‌్‌ో

నిధి జీలులోంచి అర్ధరూపాయ తీసి చ్చాడు,

చల్‌ , మెయిల్‌కి చల్‌ ,-- మేరే మౌలా 'బులాలోో అని పాడుకుంటూ కుళాడు లోపలికి వెళ్లాడు,

"పీశాట బృందం మళ్ళా సాగిం చిందిజా

"అచ్చాయ్‌--- నే నోటి చెబుతాను విను, ఇనన్నీ వంశపారం వర్యం వొచ్చే లతళణా లనుకో. నిధిగారి తల్లి - పెద్ద గాథ లే

“వమిటండోయ్‌ బాంబులు వినురుతున్నారు.ో

“ఇల్తాంటివి చాగుశతాయా జాబూ-ా అవిడ కథానాయకు రా లే-అన అందుకనే యీాయనకి నంబంఛాలు కూడా రాలేదుట

కళర్ప జ్ర భార్య ఏమైనట్టు

“బద్ద రికీ చెడిందిగా---''

“ళందుకోి

“వారి తిక పురుషుడుూో గునగునలు.

“విఫృలీక రించండిల

“'కష్టమూూర్తి వెళ్ళాం ఎవరనీ?”

“కానీవయ్యా--ో"

“అసలు పెళ్ళికిపూర్వ మే, లేచొచ్చిన దాని కూతుర్ని తగులు కున్నాడు,ఎ=తల్లి [పోళ్సాపాం వుం డేది.

“శి తం"

"తల్లి రవాస్యాలు కొడుకు చాసాడుగా మగ”

టి, సీత

నిధికి ఆ కుర్చి ఎత్తి, వాళ్ళమీద గిరవాశుట్టా అనిపించింది,

శ్రా

"ఆండు చేతులతో కుర్చీకాళ్లని గట్టి గా పట్టుకున్నాడు. అ మాట్లం టున్నది గుమాసా సోమయ్య. వొందరూపాయల శాగితం పె కితీసి చూపించి మళ్ళా జేబులో 'పెళ్తుశాడు. కోటు విప్పి కుర్చీకి తగిలించి, బైటకి వెళ్ళి వొచ్చి మళ్ళా ఆట్థావచడ్హాడు. ఇలతలో వశ్చాన్నీస్‌ ఆట గాళ్ళు వొచ్చి బల్లల్ని వెనక్కి లాగమన్నారు, కు రాడు, బల్లల్ని వరండాలోకి యీడ్చాడు, మళ్లా ఆట సాగించారు, సోమయ్య కోటు గోడని తగిల్బాడు, నిధికి రాయలసీమ వెశ్లటందుకు యిప్పుడు వొందరూపాయలు కావాలి. సోమయ్య కోట్టోంచి అ కాగితం త్రీసే సే సోమయ్యకి మంచి శా_స్లి జరుగుతుంది నరంజణాలోకి నడిచి వెళ్ళాడు. కు[రాడు చిమ్నీలు తుడిచి దీపాలు వెలిగిస్తున్నాడు, కోటు కీనీడలో వుంది, పర్చు లాగయ్యడం అతిసులభంం సోమయ్య కోటు వెతుక్కుంటూ లేచాడు. పేశాటలో నోటు మార్చే అననరం వొచ్చింది, “న్నాం క్రో శ్పేదిరా?” ఖద నో మీకోటు---యిదేనా!"”” అన్నాడు నిధి, = ఆవునుఎాహల్లో---మీ రిక్కజే వున్నా రేలాఎంత నేపైెంది వొచ్చింారండి ఆడుకుందాం" అని అపహ్వానించాడు, ఆడ "ద్రే [బదర్‌ --ఏడవకు--నోటు మార్చ నక్కశ్లేదు లే, రా, మనవాడు పంపకం చేస్తున్నాడు.” “ ఇవ'నేం.--మన బేస్తు మనకే దక్కుడుంా” సోమయ్య పర్సు త నే తీనుకున్నా ననుగుంటాడు, అట్లా అను క్రోడమే తనకి కావల్సింది. తను వాగిన వాగుడుకి యిదిశాన్సి అని [గహించుకుంటాడు శానీ ఊరుకుంటా డా? రుజువు, పోలీనులు, కోర్టు విచారణ---అదోరక మైన జీవనం, ఏరకం జీవనమెళే నేం బై లిక వీలు వలతో సంఘానికి నిమిత్తం లేనప్పుడు? శానీ సోమయ్య అల్పుడు, సోమయ్య వ్య క్రిశ్వంలేని మనిపి-= నంఘంలో వొక కేణువు, సంప్రదాయం కాళ్ళకింద బురద, దులుపు తే వొదలు మనం దెబ్బలాడాల్సింది ఆద ర్భాలతో. విలువలతో-వ్యక్తు లతో కాదు.వ్య క్తులు సిద్ధంగా వున్న నియమాలఠలని ఆచరణ గో, పెడ తారు* చాన్ని ఖండించి ధిక్కరించే శక్తి వారికి వుండదు; ధిక్కరించే వాడికి నంఘంలో శాంతి వుండదు, నూరు రూపాయలు సోమయ్య జబరీదు, 80

(బతికివుండగా---చనిపోయిన తళ్వాత, కశేబరంలోని సౌమాను బజార్జో అమ్మి శే, రూపాయి రెరడగాల గంధకం, సున్నం?

నిధికి నవ్వొచ్చింది సోమయ్యని తమ్‌ంచి, బైటకీ వెళ్ళ పోయ్యాడు. మనిషి. (బతుకు సరిగా లేకపో కే యిట్లాంటి పనులు, చేయిస్తుంది కాబోలు ననుకున్నాడు. వొందరూపాయల కోసం్య ఆశ్శని అమ్ముకోవాలా? అల్లా ఎందరో అమ్ముకుంటున్నారు; కొ దరు వొంద కోనం, కొందరు వెయ్యికోనం, కాని వార్ని చోరు లన డంలేదు. వార్ని రావ్‌ సాసాబ్‌, రావు బహుదూర్‌ బిరుదులిచ్చి గొరవిస్తున్నా౦, ఆపనే, బీదవాడు చేస్తే, దొంగంటు న్నాం. భారత చేళ6లో ఆత్మవిలువ, రూపాయి అణా వై నల్లో నిర్ణ యించవొచ్చు!

ఉండి వుండి, ఆకాశాన మేఘా లల్లుకున్నాయి. రోడ్డుమీద దుమ్ము. మొవోన పడుతోంది, నక్కివున్న వర్షం చక్కలిగింతలు పెట్టి నట్టుగా, గాలిలో చలి 'మెదులోంది. దుకాణాలలో దిపాలు అరిపో కుండా, ఏవో అడ్డంపెట్టుకుని అవస్థవడ్తుతున్నారు, కొట్టువాళ్లు, శాలవలో దీపాలరంగులు కొట్టుకుపోతున్నాయి. నిధి, యింటికి చేరు కుందామని తొందరగా నడుస్తున్నాడు, ఇంటి కెళ్ళి తనురానిన వ్యాసం మకళ్హా చదువుకోవాలి. అంధులో ఏవో తప్పు లున్నట్లనిపీం చింది. నవిరించాలి. ఈ వ్యాసం [పమ నే, కబ్య్బు వ్యక్తులు చదువు కుని ఏమనుకుంటారో వూహిసే భయమేస్తుంది. వారి అనుమూ నాలు ధృఢవడుతున్నాయి, [కొత్తనిదర్శనం దొరుకుతుంది. అకన్ని వరిళోధించేటందుకు ఆ వ్యానం తోడ్పడుతుంది. తన [వత్యేకమైన బాధని వెళ్ళబోను కోడంతవ్ప, ఆ వ్యాసంలో వుపయోగడే విలువ లేమున్నాయి? అన లెందుకు అతను అది [వాయడం? చెడిలోయిన (సీని తమించమరలి నంఘూన్ని కోరడమా?*పాపొన్ని శిడించక్మ వేమిం చమనా అందులో నందేళం? జాగున్నవారు వేరు; పట్టబడవి వాతే జాగున్నవారు; వీరు దొరికిపోయిన వారిని విలువకట్టి భిక్సించే అత లేదనా? పదో బలహీనమైన నమయంలళో వాంఛకి లొంగిపోతే యింత [పమాదం జరుగుతుందని తెలునుకున్న తీ అల్లా చెయ్య లేదని తఆలియ వరచడమా? ఐళా (స్రీనిమా[తం ఎందుకు దూషించాలో? పురుషు డిన నిందించలేమో!

6 డ్రి

వ్యాసాన్ని (వచురింవే ఖై. ర్యం అతనికిలేదు. నిజం చెప్పినంత మా(తాన అది వుత్తమ సారస్వతం అనిపించుకోదు, అంద మెన అబక్హా లాజ లి. వ్యక్తిగతమైన కన్టనుఖాలళి, సకల మానవులకూ వర్తించే టట్లు, చివ్నా[పధానంగా చితించాలి, ేక్సొపియర్‌ అలాచేశాడు, తను, టూ వ్యాసంలో అల్లా చెయ్య లేక పోయాడు, (బతికివుండ గా నిజంచెప్పే సావాసం అతనికి లేదని నిళశృయించుకున్నాడు, నిజం చెప్ప“పో కే అతను [బతుకలేడ. తనకి త నే, విషాదాంత నాయకుడిలా కనిపిస్తున్నాడు, విపాదాంతనాయకుడికి, *అదో, యిదో,-ాఏవదో వొకటి చెయ్యి” అన్న నమన్యని వరిష్కురించే పరిస్థితు లెదుర్కొం టాయి. వదో వొకటి నిర్ణయించటమే అసాధ్యం; అదే విషాదాం తంలోని సారం,

నిధి ఆగాలి, దుమ్ము, మెరి సే చీకటి, అతని ఏకాంతం భయం కలగచేశామి. [పపంచం విశ్వంలో ముందుకి సాగిపోతూ, అతన్ని దిగవి॥చి నట్లనిపించిం3, అతశకి [పపుంచంతో నిమిత్త లేదు; ఐనా [ప్రపంచానికీ అతనిథో నిమిత్తం దేనికో! అతన్ని పరు "గెత్తుకు రమ్మని యాగీ చేస్తుంది. రాలేకపోతే, కుంటాడనో, గుడ్డి వా డనో పేర్లు పెడుతుంది. అతని హృద యంలో నిశీథంలాంటి, అనంతం లాంటి ఏకాంశం ేం[దికరించింది. దార్ని చూసి జతనుకున్నాడు, ఎక్కూడికి పె రిపోళాడు?

తీరాచేసి యింటికే చేసుకున్నాడు. పక్కూవారింట్లో గడి యారం ఎనిమిది గంటలు కొట్టింది, మెళ్లైుక్సి, వరండాలో కొచ్చాడు గుమ్మం అవతల బల్లమీద కూర్చుని పూలదండ కడుతోంది అమృతం,

“ఏం బావా---నీకోసం నారయ్యని పంపాను, కనవశ్తే హూం” అకృతం పూలని పశ్లైంలో వుంచ్చి దీపాన్ని పైకి, వూది, పెద్ద3 చేసింది. ఆ వెలుగులో ఆమె మొవహాం నిండుగా కనవడిందిః జకని విప్పేసి వెం్య్యడుకల్ని నిలువునా మెలితిప్పి, మెడమీదికి జారుగా వొరిగే చుట్టలా చుట్టింది. నూక్యోదయాలని దీకగా చూచే వవిశ మెన నేతాలలా, కళ్లు స్వచ్చంగా మెరుస్తున్నాయి, పాపిడి యిరు [పక్కలా ఎత్తుగా లేచిన జుట్టు నీడ నుదుటిమీద మెత్తగా పడింది.

502

"పెదవులు కలినినచోట, అర్భచం[దుడిలా లేచిన బుగ్గల “నీ మైన నీడలు పడుతున్నాయి. అంతటి ఠీవి గర్వంవెనక, 3రటం వెనక అస్త మీస్తున్న సూర్యు కిలా దాగిన వోన్యర్భష్టి, కారుణ్యాన్ని శాంతించిన ఆ కళ్ల నిశ్చలత్వం, క్రగవడని స్టీరత్వం పొందిన ఆ అవ యచాల కదలికలో ఆదుర్లా-- యిదివరలో ఎప్పడూ అమృశంలో అతను చూడలేదు

“సం బావా, జలా తెల బోయి చూసావుళశొ లేచి రళ్ళాన్న్ని

వ్‌. ర్తి. ఆణానీి దూరంగా నెట్టి, బల్ల తుడినింది, “నిన్ను ఆకమాలు వట్టలేదు అమృతం అంటూ అతను బల ల ఛా మీద కూర్చున్నాడు.

“సృ? అంతలావుగా ఐపోయానుకదూ--మావారు *పొతకలా వున్నా" వంటూంటారు, అంశే నన్ను పూర్తిగా మరిచిపాయ్యా వన్నమాట-- జొ నాశ

“మరిచి పోవడం కాదు,--నువ్విక్కూడ వుంటావని వూహి చ లేక పొయ్యాను, -- అంచేత కోంచెం ఆశ్చర్యం వేనీంది,"”*

నిధి లోపలి ఆళి కుర్చి తెచ్చి బె టవేని, తను కూర్చున్నాడు,

క హ్‌ అమృతం బల్ల గుద కూర్చుని. పూలనీ ముడిుుద అలంకరి-చు కుంటోంది

ఇప్పుడు చెప్ప్తు--ఎప్పుడు రావటం 9? ఎక్కడ నుంచీ, ఎందు కూ

పూలని సర్దుకూ, పిన్నుని పళ్ళమధ్య బిగించి మాప్తాడుతోంది అమృళం.

ఆధటండు మరీ---యీూ జుట్టు లొతగదు ఎ" విచ్చలవిడిగా ఎదిగి పోయిన ఆ జుట్టుని “మృతం నాలుగు పిన్నులతో లొంగదినింది, కొన్ని వెం టుకలు మెడచుట్టూ, చెవులమీదా, చెక్కిళ్లమీదా పడి, వొడున పజేనీన చేపపిల లా కొటుకుంటున్నాయి---

& గు ట్‌

“'అబ్బ ఎంతగాలి! వర్షం వస్తుందా?! నువ్వు చాలా చిక్కి పొఎళావు బావాంా”* అది అమృతం జాలిగా.

కదదో వూరికే అంటున్నావు."

“లేదు జావా---చూడు కణతలు పల్చగా ఎల్లా కొట్టుకొంటు

౭03

న్నా యో-..కళ్లు లోతుకి పోయాయి అతన్ని ఎగాదిగా పరీతగా చూసింది,

“మనం 'పెద్దవాళ్ళం అయి పోతున్నాం కదూ”

““శాలం ఆగుతుందా మరి" గాలికి తట్టుకో లేనట్టుగా అమృ తం, పమిటిచెంగుని వొళ్ళొంచి తీసి నె త్రిని కవ్పుగుని, కుడి చెవిషీదికి లాగి కళ్లు, బుగ్గలు చిట్లించి నవ్వుతోంది.

"అన్నా లొ డ్డించనా?-_ వమండోయ్‌: వొచ్చారే! మీ కోవం బజూరంతా వెరిగా నే---లేవండి, నీళ్ళు కాగాయి, స్నానం చేద్దురు గాని---” అన్నాడు శంకరం లోవల్నించి వొచ్చి,

“నారాయ ోడి శంకరం!” అంది అమృతం,

"అలా కా€వొడ్డు కెళ్ళాడు.”

ఈ"ఛాచా! నేను, శంకరం, పాలికాపు నారాయణా అలా "'ఆనాలి వెళ్ళివొస్తున్నాం, మావాళ్ల 'శాలూకు వొకరికి పెళ్లి నంబంధం వొచ్చింది. పిల్ణనీ చూని వొస్తున్నా, మా అత్తగారు యిదివరళే చూ కారు. మావారు తీరికలేక రాలేదు. శిసు వొనూలు చెయ్యమని మా పాలికాపునికూడా [మాతో వంపారు, పన్లు జరిగినై --దోవ 'లేనేకచా, ఓసారి నిన్ను చూనిపోదాం అని వ ళ్ళనికూడా దింపాను, ఏది శంకరం, వెంటల్సకూతు "రెల్లా వుంది ₹€ పప్పులో అని యాకరవు 'పెట్టంది అమృతం,

శంకరం పెండ్లి కూతుర్ని వర్ణించాడు. అమృతం నవ్వుతోందిః తన కర్ణ ౦ కాకం డా నిధి కూడా నవ్వడం [(వారంభించాడు,

“దబ్బుని స్నానం చెయ్యి బావా,--భోజనం చేద్దాం, బట్ట లంతా దుమ్మేాాలే,_లే' అని తను లేచింది. దయానిధి వెళ్ళి స్నానం చని వొచ్చాడు, జుట్టు పాపిడి లేకుండా వెనక్కి దువ్వి, బనీను తొడుక్కువి, పైన తువ్వాలు కప్పుని సిద్ధమయ్యాడు, పాలికాపు నారాయణకి మండువాలో వొడ్డించారు. రోజ్‌ హోటల్లో భోజనం చేసి, ముందు గదిలో పక్కవేసుగుంది. నిధి, అమృతం, శంకరం భోజనాలు చేశారు, శంకరం, స్నేహితుడితో నినిమా! వెళ్ళి, స్నేహితుడింట్లో వడక ని వుదయం వొస్తానని బయలుదేరాడు.

"“వర్షం వొచ్చెటట్ట గా వుంది ఈ చలిలో నినివూ వం

654

చూస్తారూ..ఆ స్నేహితుణ్ణి తీకఘు గొచ్చి యిక్కడే వపడుకోరాదూ?”” అన్నాడు నిధి,

“టీ తాగితే వచలీ వుండదు, జానా శంకరం? అంది ఆమృతం౦.

ఫరవాలేదు అండి" అుటూ ఏదో గొణిగి శంకరం [ప్రయాణ మయ్యాడు" నారయ్యాా, పాలికళాపూ కూడా సినికళూకి తయా రయ్యారు, వోల్లో డిన్పెల్సింగ్‌ గదిముఎదు, పాలిళాపుకి బల్లమీద పక్క ఏర్పాటు చేశారుం నారయ్య, నిధికోనం మంచం గదిము౨దు వోల్లోనే వేశాడు, తన చాపమట్ట మండువాళో వేసుకసున్నాడు. ఈ పన్దు చే?, వాళ్లు ముగ్గుకూ వెళ్ళి బవాయ్యాగు,

అమృతం తమలపాకులకి సున్నం రాన్తూ మండువాలోకి నడిచి దొడ్డి వెపు చూస్తోంది.

ఇక్కడ ఎంతో పహోయిగావుంది బా వా--.-అచ్చంగా మావూలళ్లో దొడ్డి యిల్లా గే వుంటుంది ఇద్దదవూ దొడ్లోకి నూతిపశ్లై” మీధికి నడి ఇారు. మేఘాలు చం(దుణ్ణి విడిచి దూరంగా పరుగులెతామి. ఆకాశం కాసే్ఫ నిర్మలంగా వుంది, నిత తాలు స్వేచ్చగా మెరుస్తు శ్వ్నాయి,ఉండి వుండి పల్చటి తెల్ల మేఘంపార చం(దుడిమీద పెండ్లి కూతురు మొదటి ర్యాతి నిగు ముసఘుగులా $5ప్పి, కవ్వించి, తీసే* తొలిగి పోతోంది, గాలిలో చలి, పదును పెట్టిర కత్తిలా శరి రాన్ని మభ్య వెడుతోంది. చెట్లల్లో అకులు నుగీతం కోరం గొంతులు నవరించుకుంటున్నా మి, చలిని ధిక్కరించినట్లు ఎక్కడో వతములు బాధలో ఆనందాన్ని రవ రెప [(పకటిస్తున్నాయి. తపోభంగ యత్నాన్ని జముంచిన బుషిలళా? (వక్చతి జపంచే రోంది.

"ఏం బావా మాట్లాడడంలేదు. కోపం వొచ్చించా?”” అంది అన్ఫ్బుతం, నూతివొరమీద చేతులానించి నీళ్ళలోకి చూన్తూ,

“నాకు కోపంవొ స్తే [(పవంచానికి నష్ట? లేదు, వైగా నీమీద కోపం దేనికి?”

"ఊరికే అన్నాను. ఐకే బావా, నుశీల నా కోవు త్తరం రానీంది తలుసా?ి

'కశలీదు.ల

“*ఆది చాలా విచ్మిక మైన వుత్తరం. అందులో రానింది తన 'కేదై నా [పమాదం జరిగికే, నువ్వే బాధ్యుడవుట ...”

“ఎందుకో?”

తనకి జీవితంలో సౌఖ్యం లేకగోవడాని! నువ్వు కారణంట, నా "శేమీ అర్హం కాలేదు, నేను జవాబు రాయలే దనుకోఎాఅబ్బ చళిగా వుంది అంటూ కొంగు వొంటి చుట్టూ గట్టగా బిగించుకుంది, పనుపు వచ్చ రంగు. వై ఆకువచ్చ పువ్వుల ఖద్దరు చీర, జపబ్బల్న్ని పట్టుకున్న అంగుళం వెడల్పు జరీగల నల్ల రంగు ఖద్దరు రవిక--దాని,ప్తె కుట్టిన ఇల్ప పూలు, వెన్నెలలో వింతగా కనబడుతు వన్నాయి.

“ఐతే బావా, నేనో విమయం అడుగుతాను పమీ అనుకోవు కదా?”

“అడుగు అమృతం నేను శ్వేచృ్చగా హూటాజేందుకు తగి నంత చనువు నా కిం 9వ్వరి దగరా లేదు. నిన్ను గురిచి అన్ని విషయాలూ నాతో చెప్పుకోలేక పోవచ్చు.--నీ దగ్గర నుంచి చాచే విషయాలు నా కవీ లేవు, ఈ విషయం నీకు తెలుసు కూడాను.

“నువ్వు ఎంతో దిగులుగా, వింతగా, మాట్లాడుతున్నావు, నా "కెల్లా శో వుంది జావా

“పతివారి ముందూ ఎంత శాలం నటి.చగలం అమృకం ఎప్పుడో ఒకప్పుడు ఎవరి దగ్గరో వొకరి దగర మన నిజస్వరూపాలు _టల్రైల పెట్టక తవ్పదుః,[రవాస్యాలని జాధ లేకుండా చెప్పుకుంకే, విమర్శించకుండా విని అర్ధం చేన కొని సానుభూతి చూపే వ్యక్తులు కనప డేవరకూ, స్నేహితుల కోసం అన్వేషించక మానం, సత్యాన్ని, సౌందర్యాన్ని --అ న్వేషించడం అంశే, నిజంగా యిదే అర్థం."

ళఏవ్పిట్రో జావా, మెగా భృ రవాస్యాలు ఆడా ళ్ళతొ ఎందుకు చెబు కారు? (పతి మొగాడూ ఆడదాని ము.దర కొంత దచాసాడు,"

" ఐతే నేను నీతో ఇప్పే విషయాలని నువ్వు నమ్మలే వన్న మాట”

“నువ్వు కొన్ని నిజం చెబు కావు. కొన్ని అనలే చెప్పకపోవచ్చు ళో ఛెప్పకూడనివి ఎన్నో వుండొచ్చు.”

“వేను నిన్నెప్పుడూ స్త్రీగా పరిగణించ లేదు అమృతం, కన్నీరు ఇర నే తడిని నీరై పోయిన న్వప్న కాంళలా.టి దానవు...”

అమృతం నిళ్ళబ్దంగా సవ్వీంది, అ(పయత్నంగా చెట్టుకొమ్మని కదిపి, అకుల్ని వేళ్ళతో విరుస్తోంది, కీచురాయి కదిలింది,

““అబ్బ చలిగా వుంది జబ్బు చేస్తుంది, లోపలి కడదాం జబావా=- నాకు వెన్నెట్లా నువ్వు సరిగ్గా కనవడఉఏం లేదీ” అంటూ అమృత: ముండువాలో కీ చేరుకుంది, ఇద్దరూ వోల్లో కొచ్చారు. పాత నంగతులు స్మరించుగుంటున్నారు, జగన్నాధం పట్నంలో కాలేజీలో చదువుతు న్నాడుట, నాగుమణి పెళ్ళి చెసుకుందిట; భర్తకి నాయుడు పేటలో వుద్యోగంట. తరువాత సుశీల విషయం మాట్లాడుకు న్నారు,

“నా కో అనమానం వుంది జావా-సుశీలకి నీమీద వుండే దనీ** అంది అమృతం తన పాదాల కేసి చూస్తూ. నిధికి యీమాటలు వి. పే నవ్వొచ్చి- ది,

“లీద వుండటం ఏమిటి అమృత:-| పేమించింది అనొచ్చుగా[ో*

“వమో అక్బా, ఎట్లా అనాలో నాకు తెలీదో అ.ది మూతి వ౨కర చేని,

“ఫరవాలేదులే-నిగ్గు పడేటందుకు మనం చిన్న వాళ్ళణ-కాము. సుశీల నన్నే కాదు, ఎవర్నీ | పేమించలేదు?”

*ళ్రసుల్రు [ పేమించడం అఎశే పమీటి వావా?”

“రద మో నాకు తలియదు, శాపరం చేస్తున్న దానవు లీ క్కువ అనుభవం వుండాలి--'”

“నాకేం వుంటుంది పల్లెటూరి మొద్దుని; ఏ నీబోటిగాళ్లో చెబుతుంకు వినడ మే-ఒి”

““ఇాంలాను౦ది జీవితంలో 'పేమి అనుకవించకుండా నే జరి% పోతుంది. కలలోనూ, పు సకాలలోనూ, కళలోనూ (ప్రేమని తెలును గులి తృ పిపడాల్సిం చే. క్ట

నువ్వూ అంతేనా ఏమిటి బావా?” అది అక్భుకం కళ్ళ కొనలనుంళీ చూస్తూ.

““(పేవని ఆశించడం పురుషుడి వొంతూ-దాన్ని యివ్వడం సీ నొళతూ.ి*

ర్ట

మధ్యలో అమృతం అందుకొని

“ఐతే బావా, నుశీల విమం ఆాగి చచ్చిళోయిందంటారు, నిజమే నా?ో

“నిజం కానొచ్చు ళ ర్త శంకించి వుండొచ్చు. గర్వి ఈ పరా ఖభనం భరించలేక చేసి వుండొచ్చు”

“ఇందులో నువ్వు చేసిన అపచారం పముంది?*

“ఏమీ లేదు, తన స్వార్ధాన్ని స్తుతించలేదు,. ”

అమృతం ఆవులించి. కళ్ళని తుడుచుకుని గదిలో కెళ్లి మంచం మీద కూర్చుంది, పక్కంతా సర్షి తలగడాని. వొళ్ళో నేసుగునిః కాళ్లు వూగినలాడిసన్తూ, కొంచం గట్టిగా అడిగింది,

“దావా---నువ్వు మీ అవిడతో కాపరం పెట్టవా వమిటి?”"

దయానిధి గదిలో కొచ్చిః కుర్చీ వాల్చి కూర్చున్నాడు.

““వేమించిన వాళ్ళు వెళ్ళి చేనుకో లేరు: పెళ్ళి చేసుకున్న వాళ్ళు (పేమించలేరు-=అదీ యీ 'చేళశంలో యువకుల చరి[ ఈ”

“నివన్నీ చి తమైన భావాలు బావా! అమృతం వికృతంగా చొళ్ళు విరుచుకుని పక్కమీదికి వొరిగింది,

“అబ్బ, పిన్నులు గుచ్చుకుంటు న్న్న బాబూఎఎఎ* అని లేచిం పిన్నులను దిండు కింద పెట్టింది,

“న్ఫీక్సృ నిదొస్తోంది-చే వెళ్ళి పడుకుంటా” అని నిధి లేవ అయ్యాడు,

ఈ క్రూ వో బావా -- ఇల్లా కూర్చుని మనం కబుర్లు చెప్పకోడం వన్నాళ్లకొ, నేను వొస్తాను, మనం మీ మామగారి దగ్గరి కెళ్ళి, ఇందిరని తీసుకొద్దాం!”

అత నేమీ మాట్లాడ లేదు,

కళ జ్ఞానాం, కోమ లెక్కుడు౦ది?-.""

కష్ట చెం

“కన్‌ ఏం తెలియనట్టు మపవూ నా దగ్గర ఎందుకు దాస్తావ్‌ ?”

“ళోమలి కోనం నీ దగ్గర చేసిన బాకీ ఎల్లా 'తీర్చాలో ఆలో చించవలసినప్పుజే కోమలి జ్లూపకం వొస్తుంది, ఆ రోజుల్లో బాన్యా వవంచంలోని (ప్రేమ కోనం తవా తవా లాడానుు*

“ఇప్పుడూ 1?”

=ఇప్పుడూ నాలోని (పేమతో నమాధాన వడుతున్నాను.ొ

6 బా కేమీ అర్హం శా లేదు.

ళ నేన్స వెళ్ళి పడుకుంటా” అని నిధి లేచి వెళ్ళి. గుమ్మం “ముందు మడత మంచం-_వై పడుకున్నాడు, కానేపు విళ్ళబ్దం, అమృళల పెట్టి తీసిన చప్పుడైంది. బట్టమడతలోంచి కర్చూరం వుండల పరి మళం వేసింది. సబ్బు బిళ్ళల పెట్టిలో రూపాయఅ గలగల వినబడింది, అమృతం గదిలో పం చేసోందో! గది తలువులు వేనుుకోమంళేే? గాజురి చప్పుడు, దిండ్లని సర్పిన శబ్దం, నిలిపే'*న ఆవుళలింత--- మళ్ళా చిళ్ళబ్దం,

“నిద పట్టిందా బావా? ” అని అడిగింది లోపల్నుంచి,

"ఊ౮” అన్నాడు. కాని ఆది అబద్ధం అని అతనికి తెలుసు

“అబద్ధం” అంది.

“నిధికి శయ 'మేనీంది. ఈ అడాళ్ళు అన్ని విషయాలూ ఎల్లా "ఆలుసుకుంటారో చ్మితం అనుకున్నాడు.

'““ఆఅంశకు పడుతో వడుతో వుంది" అన్నాడు,

"వూ జగు అడీగినటు, ఆ తివన ఎటాంటిదో వరి ంచుజావా ఆంది, ౯ లా ల అ న

“ఓ. కళ్ళు మూతలు పడడం ---కుడి కన్ను ఆరకవడం, ఎడమది చముయ్యడం; కుడిచెయ్యి తలకింద తీసి ఎడమ చెయ్యి పెట్టడం; వెల్ల శిలా పడుకోడం; తరవాత బోర్ల కిల పడుకుని, దిండులో మొసహాం గుచ్చుగోటం”--

అమృళం నిలిపి నిలిపి, మసీదులో మృదంగం మోగి సై [పతి ధ్వనించినట్లుగా నవ్వుతోంది.

మళ్లా నిళ్ళబ్దం, పక్క డాబా యింటభ్హోంచి, గడియారం వద కొండు కొట్టింది, వదితణాలలో ఆ నిళ్శబ్ద్బం భగ్న మెంది.

ఆకాళంలో బంగారపు కత్తులని ఎవరో విరిచి పా రేసినట్లుగా మెరుపులు-ాగాలికి వొళ్ళుసారిగా కిటికీ తలుపులు కొట్టుకున్నాయి. 'నేలమీది ఆకులు లేచి లోవలపడుతున్నాయి, దీపం నృత్యం చేస్తోంది. భయంకరంగా పిడుగులు దిక్కు తేల్చకుండా మారు [మోగు

809

తున్నాయి. గదిలో గోడని శేలండర్‌ కాగికాలు చప్పుడుచేసి కింద పజ్షాయి. గోడనన్న _ నిధి తల్లి ఫోటోగాఫ్‌, కిందపడి పగిలింది. అమృతం లేచ్హి గాజు ముక్కల్ని పోగుచేసిన చప్పు డవుతోంది. దీపం ఆరిపోయింది.

“ళీ జ్సాక్రు భయ మేసోంది బావా" అంది,

ఉత్రను లేచి అగ్గి పెక్సై కోసం గగీలో కొచ్చి, బల్లమీద తడుము లాడుతున్నాడ,. మెలటుపుల వెలుగులో కనవడుతుందని నిదానంగా చూస్తున్నాడు. [టికీ తలుపులు మూసుగున్నాయి. అంశా చీకటి, టై టరొద, అమృతం దిపంమీద చెయ్యిపెట్టి. “అబ్బ శాలిందొ అని గొంతింది, నిధి చెయ్యి ఆమె బుజంపీద వడింది, ఆ చేతికి తన మెడని అనించి బిగింళింది, చెయ్యి తీసేశాడు. వెళ్ళి కిటికీ తలుపుతీశాడు, ౬ గ్గి వెట్టి, మంచం పక్కన అలమార్గో వుంది, దాన్ని తీసి దీవం ముట్టించాడు. తలుపులు కొట్టుకోకుండా, రాళ్లు 'పెట్టాడు* వెళ్లి గఎలో మంచం మీద కూర్చున్నాడుం

“నికు భయంగా [₹దు బావా! అన్నది అమృతం. నిధి లేచాడు. అమృతం మంచం మీద కూర్చుని, డిండుని వొళ్లో వేసు గు) ఇాళ్లు వూగినలాడిస్తోంది, బోర్ష్మర్‌ ని పసుపు పచ్చరంగు పల్చటి పట్టుచిర కట్టృకుంది చానీమీద ఎ సర (గు ఆంచులేని, స ల్కుూ జా కట్టు పనుకుంది.

“ఖద్చరు చీరలో న్నిదపట్టదు, నిల్కుచిఠర చలేస్తంది. ఎల్లా బావా? బాగుందా చీర...”

అతని కేసి జాలిగా చూని6ది,

““అమృతం”

“ఎందుకు బావా?”

“ యిల్గా ఎందు కొచ్చావు?”

కళ ష్ట్ర?”

“వపంచానికి లేని ఆపేత నీ కందు కు?”

“ అదేమిటి బా వా--- [వపంచా ని! ఆపేత ఎందుకుంటుంది, ఎవళ్లో వొకరిద్దరికి తవ్ప--ి”

అమృతం కళ్ళు ఒఓరువుగా, వెరుస్తన్నాయి. కళ్ళకింద నల్డ

నీడలు వెన్నెట్లో మెరిసిన మంచిగంధం [మానులా తీర్చుకున్నా యి” విప్పారుకుని, (పేమతో పదింతల్రైండి మె.వహం,

“అమృ క౦,4ల"

అతనికి వషమనాలో తెలీడంలేదు, వాళ్యాలూ, మాటలు అన్నీ మాయమయ్యాయి,

“ఏం జావా?”

ఉప్పెనలా గారి గదంతా క మేసింది, కడసారినృడ్యం ముగించి దీపం మూర్చపోయింది. అమృశం చేతులు అతని బమజంమీదవడ్డాయి.. నము దంలో కొట్టుకుపోయే వ్యక్సికి, రబ్బరుబంతి దొరికినట్టుగా =. పదో శక్తి అతన్ని కిందికి నెన్టుస్తోంది. అతను మంచం పైన కాళ్ళు మీద కూలబడి పొయ్యాడు, అంతా చీకటి. అతని కళ్లు అమృకం వొళ్ళో ఆరుచుకున్నాయి. అతని నుదిటిని చలిమంటలా కాల్చింది అమృతం కడుపు, కనులెష్పల్ని, ఆమె వజాలు మెత్తగా కో సేస్తు. న్నాయి, ఆ మె రెండుచేతులూ అతన్ని ఎక్కడికోతీనుకుపోతు న్నాయి భరింపరాని సౌందర్యపు వెలుగుతో అతనికి స్పృృవా తప్పిందా అమృశ౦ జుట్టుముడి వూడింది. జడంళా అకన్ని క 'ప్చీసింది-- నిశీథిలా కన్నీటి చుక్కలచే చీరతడిసి అమృతం తొడలు చలితో పడెక్కుతున్నూయి, ఆకాళం తన వొక్కడి మీవ నిశ్చింతగా వర్ష స్తోన్నట్టు, అతని మెడ వెనుక భాగం మీద, కన్నీరు వునికి వున్న ఇందధశన్సులా ఆవరించింది. *'బావా” అంది ముక్కలై లయం కోసం తడ.ములాడుతున్న కంరంతో. భూమి తిరిగిపోతోంది, స్థలం సమయం గతులు తప్పాయి, విశ్వమే కదిలి పోతున్నట్టుంది ఎక్కడికో 6. ౦కా, యింకా దగ్గరగా కళిసి, వొకరై, అన్ని రవాస్యాలనీ ఛేవంచి, అన్నీ లోతుల్ని ళోధించి, అన్ని శిఖరాలనీ సాధించి, వొంటి జీవంగా కొట్టుకుని, విశ్వరవాస్యానికి |'పాణ౮ పోళారు. అలోచ శ్కా, విమర్శశా, తర్కం. చైైఠన్యం---అన్నీ ఉ(దేకాల [పవావాంలో కరటంప్రై నారుగలా కొట్టుకుపోతున్నాయి, దేనికోసమో, రెండు [(వాణులు సృష్టిళ క్తులను కేందీ3రించి 'పెనుగులాడుతున్నాయి --- ఎక్కడో అది య థార్ధ మై వుంటుంది, రక్తం పట్టు తప్పి నిష్య [చావకంలా పొర్లి శరీరాన్ని కడిగి పవితం చేస్తోంది, సర్వేంధది

౦]

యాలూ విడిపోయి జీవకణాలుగా శరీరాల్ని మార్చేశాయి, శరీరం అనుభవంతో అ తై్మైపోయింది,

ఫి ఛి ఖీ

ఆ తణం సృష్టి నిల్చిపోయింది [పాణం స్ఫిమిక పడింది.నిన్వులో కాలిన మళ్లి పూల పరిమళం, అమృతం శ్వాసలో చుచ్తేసింది, మెత్తటి బలంతో తడిని ముద్దయి, అనందంతో ఎల్జగా అలిసిపోయి, నూర్యుడి లోని వేడిమికి కరిగిన మంచుకణమై, అమృతం పక్కమీద వాలి పోయింది, ఆ శరిరం అది, ఎన్వరూ *యిది నాది అనలేరు న్బృష్షి అనాది నుంచి వుండిపోయి న్మిదనించి లేచి మరచిపోయిన శరీరం అది,

దయానిధి మంచం మీద నుంచి నేలమీద కూలిపాయ్యాడు,

అమృతం చేతికింద దిండు, కిందికి జారింది, చాని మీద తల అనించి కళ్ళు మూళాడు, ఓపిగ లేకుండా కుకున్తున్న వర్ష౦ నిలివి పోయింది, చవ్పబరి, నీరసించి [పకృతి వి ళమించింది, విషాదంగా వెన్నెల కిటికీలోంచి వీడ్కోలిసోంది, వక్క ఉాబాలో గడియారళి వొంటి గంట కొట్టింది, నది లేచి వెళ్ళి, గది గుమ్మం ముందు మంచం మీద వడ కున్నాడు, నారయ్య, నారాయణ నినిమా నుంచి రావడం, చక్కచుట్టలు నర్జుకుని, వడ కోవడం చవ్వుడై ది,

దయాని ధికి న్మిద వట్ట లేదు. లేచి నిలబజ్ణాడు, కాళ్ళు నేల మీద ఆనడంలేదు. మరో శరిరంలోకి జొం బిడ్డట్స య.ంది. అమృతం శరీరం సరిమళం తనని ఆవరించింది తువ్వాలతో మొవాం శుడుచు కున్నాడ, గదిలో కెళ్ళి అగ్గిపుల్ల గీనీ, దీపం ముట్టించాడు, తలుపు చ్రేశశాడు, అతనికి భయ మేసింది, సిగ్లేసింది తనదే ఆ మొహం మరో లోకంలో ళ్ళి, అద్దంలో నీడ చూసుకున్నట్లుంది, అలినీ కృళి.చిన మొవాంలో పదో కొత్త వికాసం, వెలుగు, |పతిభథ కనిపిసూంది, ఈ కళ్ళతో మళ్ళా [పపంచాన్ని చూడడమా! స్వన్నంలో తెరుచుకుని చూడటం నేర్చుకున్న నేతాలతో యీ చావ్యూ పవంచాన్ని చూడటమా?

దివం తీనుకుని మంచం దగ్గర కెళ్ళి వైశెత్రి, అమృతం "శేసి చూశాడు, నిగ్గనింది. ఆమె కేసి చూడలేక పోయాడు, అది నిదా

రై

దేవతే నిదపోవడం లాగుంది, దీపం చాచేశాడు, బైట రోడ్డు మీది్య వొచ్చేసి అకాళ* కేని చూస్తూ వొంతన మీద కూర్చున్నాడు, బనీను లోవల మెడ వెనుక వదో పట్టుకున్నట్ల యింది, తడిమి వై టకితిశాడు, నల్లటి పొడుగాటి వెంటుక, అమృతం జడలోొది, అతనికి భయ మెనింది, తనకే తను వింత మనిషి లాగున్నాడు,. అతని పూర్వపు భావాలు, ఆదర్శాలు, అభి పాయాలు-వాటి& తన నిజత క్వానికీ ఎంతటి భేదం వుందో ఆలునుకుంశే అతనికి భయమేసోండి. అతని తత్వం అతనికే ఆలీక పోవడ౦ ఆశ్చర్యం. తను ఆ వాతావరణంలో వుండ లేడు. అదంతా మైలపడి పోతుంది. నూర్యోదయం కాగానే అమృతాన్ని ఎల్లా చూడగలడు"! అమృతం తన నిజస్వరూపాన్ని తనకి చూపించి వోయిగా న్మిదపోయింది. ఈ కళ్ళతో యూీా వ్య క్తులనీ, యీ స్థ లాన్నీ చూడలేడు, చందదుడే చితంగా కదులు తున్నాడు, పక్కింటి గడియారం శెండు కొట్టింది, లోపలి కొచ్చి మెట్ట మీద కూర్చున్నాడు. నుళశీల వ్వా వ్ఫుక్సి కారణమైన తను: కృష్ణమూర్తి కి మందు లిచ్చనతను, అవకాళం వున్నా, కోమల్ని తాకకుండా బై టకొచ్చిన తను, మేక్స్‌పియరు నమన్యని వరిష్కారం చేయదలచిన తను-___

లోపలి "కళ్లి, చప్పుడు కాకుండా, (డాయర్గోంచి, "పేక్సి పియర్‌ వ్యాసం తీసుకుని బైట కొచ్చి, మెట్ల మీద కూర్చొని, నిప్ప పుల్ణ వెలిగించి కాగికాలని తగల బెట్టాడు. మళ్ళా లోపలి కెళ్ళి, అమృతం పెట్టితీసి సబ్బుబిళ్ళ పెట్టిని పెళ్లుగించాడు, అందులో ఆ0డు: వందల ఎనభై రూపాయ లున్నాయి. భూములమీద శిస్తు కాబోలు, అంత? మిగతాది నారాయణ దగరుంది కాబోలు, ఎనభై వెళ్లైలో వుంచి 3ండువందలు లీనుకున్నాడు. తాళాల గుత్తి దిండుకింద వుంచాడు. అమృతం తలవెం[టటుక కవర్లో పెట్టాడు, తొందరగా హోల్తాలు నర్జుకున్నాడు. అమృళం బరువుగా కదిలి, పక్కకి తిరిగి, పడుకుంది. పక్కింటి గడియారం మూడు గంటలు కొట్టింది, ఓ వుత్తరం రాసి, నారయ్య చాపకింద పెట్టాడు, మరో వుతరం. రాసి అమృతం గాజు వెనకపెట్టాడు, '"బుణం తీర్చుకో సాహసించ చానిక నే నెవర్ని+” అని, అది చదివి వపమనుకుంటుందో ! *పలయ

శవాతలు బావా-లానీ దంతా చిితం'” అంటుంది కాబోలు గోడ నున్న కోటు తొడ.క్కున్నాడు, మరోసారి దీపం పైకెత్తి అమృశం "శేసి చూపించాడు అంత ని[దపొోడానిక ఎంతటి నిర్మలవృాద యో! కడసారి పవిితంలో పవ్వళించిన అమృశం'

దీపం తగ్గించి తలుపులు జేర్లేని వోల్తాలు తీసుకుని బైట శొళ్ళ్చి, గేటు మూసి రోడ్డువీ.దికి కదిలాడు. వక్కి-టి గడియారం నాలుగు కొట్టింది; బజచాడ బండికి అరగంట మైముంది సూర్యో చయం గాదు,

8 ప్ర

రాళ్ళనమి శయానిధి కర్నూ లొచ్చి శెండు చాకా లయింద్కి గవర్న మెంట్‌

వోనస్పిటల్‌ పక్కనే షెడ్‌లో వుంటూ, స్వైకిల్‌ ఎరు వుచ్చునుని, 'వెడిసిన్‌ బాగ్‌ తగిలించుకొని, మెళ్లు మెళ్లు [పయాణం చేన్తూ 1వమాద వ్యాధులకు గురియైన రోగులకు చేతనైన చికిత్స చేన్తూం ణే వాడు, అప్పు డప్పుడు తోటి డ్మాక్టర్గతోనూ, హెల్త్‌ ఇన్‌ స్పెక్టర్ల శ్నూ కలిసి భోజనం చేస్తూ, రాత్రికి మళ్ళా కర్న్నూలు చే రుకునే వాడు, అవసరమైన ళవాలని బైటికి తీసుకుపో ఫు తగల బెన్లై-దుకు ఫసాయవజేవాడు. హోటల్‌ (_పొొపయిటర్‌ కొన్ని రోజులు తన చోటల్లో వుంచుకొని, వుచితం గా భోజనం 'ెడుతుండేవాడు. కొన్ని దినాలు వీలులేక రాతిళ్లు వెళ్ళిన చోశు వుండిపోయేచవాడు,

ఆ వూళ్లు చితంగా వుంటాయి. మెళ్లు మెళ్లు చెన్లై వుండవు. కొంత మేర యిసికనేల; కొంతదూరం, రకరకాల రాళ్లు, అంతా రాళ్ళమయఃం. కానేపు గడ్డి నేలమీద తివాసి పరిచినట్లు చ్మితమైన గడ్డి; తమాషా మొక్కలు. ఆ యిళ్లు మరీవిచితంగా వుంటాయి, మూడు రాతి బండలు, మూడు గోడలు; వెన మరోరాయి, అడే లుల్లు, కొన్ని శాళ్లల్లో దొలిచిన గుహలు, కప్పగా వేసిన రాతిలో

రథ

కన్నం వుంటుంది. అందులో నుండి సూర్యరళ్ళి సోకితే తప్ప వెలు తురు లేదు, శాలవ, వీల్ల కాలవ, చెటు వు, నుయ్యి పసు కనవడనవు.

ఆవులు గే దెలు, గొ అలు, ఆ కొండ గువాలలో నత్యాన్ని అన్వేషించే వేచాంతులులా సంచారం చేస్తాయిః ఏ రాతి [వక్క నుంచో గాడిద దర్శనం యిచ్చి. భయపడి పారిపోతుంది ఎక్కడో నలి కుక్కు కుంట.కుంటూ కదిలిపోతుంది ' వాటి యా త! ముగింపు లేదు. ఉండి ఉండి అన్ని ఆకులూ వూకిపోయి, మొండి కొమ్మల చెట్టు, కొమ్మల్ని చాచి అస్తి పంజరం (పదర్శిస్తుంది, ఆ చెట్ల! ఆకులే వుండవమో! ఆకాశంలో గద్దలు యీ [వకృతి సంపదకి గ స్తీ తిరుగుతుంటాము. కాకులు, నల్ల గోరువంకలు తరుము కుంటూ ఎగురుతాయి, వెళ్ళగా వెళ్ళగా ఎక్కడో వొక నుయ్యి వుంటుంది, దానికి వర లుండవు; అది మకుషుల కక్క నాదు. చచ్చి పోయిన మనుషులే చానీకి కావాలేమో! అవతల [వపంచంలో వాళ్లు అందులో నీళ్ళు సులభంగా తో డుకోవచ్చు, ఆ స్థ లంలో సూవ్యడు రీళ్తంగా (పకాశించ లేకు, ఆరాళ్ళ వెనక సూర్యా న్తమయం చూసే ఏడవాలనిపిస్తుంది,

ఎక్కడా మనుషులే కనబడరు, అది వూరు. చాలు గిళ్లు - వది గొ(రెలు - మూడావులు - రెండు కోళ్ళు - వొక మునలిది ఎండలో కూర్చుని ఏదో చెస్తుంటుంది, నల్గట్‌ చీర-వొంటికి చాలదు; నంచుల్లా వేళ్ళాడే చేతులు - తెల్ల బడగా మిగిలిన జుట్టు మూసుకు పోయన కళ్ణు, విపుకొన్న విదవులు, వొంగిన నడుం - ఆమెకూడా మనిషి నంతతే. ముకలివాడు రాళ్లు కొడుతున్నాడు; కళ్రైలు కొడుతు న్నాడు, మోకాళ్ళపైకి వంచి, నల్లి టి మొలతాడు; దుమ్ము రగు పాగా. అక్కుడ వార్ధక్య మే గానీ యవ్వనం లేదు, ఆ మనుషులకి యివ్వనద శే వున్నట్లు తోచదు, రాళ్ళల్లో ఆడుకుంటూ అఆల్బిన్చృల్ని ఏరుకుంటున్న కు[రాళ్లు కూడా ముసిలి నవ్వులు నవ్వుతారు, వాళ్ళ మొవోాలలో సంతోవమం, వైశతన్యం, యవ్వనం, ఉక్సావాం వమీ లేవు, చూమదేవత సంతానం, ఆకలిదప్పులు. "నన్ను చూడండి అంటూ వారి న్వరూపాలు చాల్చీ పుట్ట చస్తున్నాయి, ఆ (వ దేశంలో, ఆ నలాలతో మనుషులకి నిమిత్తం లేదు, దై వానికే తవ్ప, అక్క

0౮65

డుండే మనుషులు కూడా అ స్థలంలోనివా గలే, వారికి వేరే వునికి, వ్యక్రిత్వం లేదు, అన్నీ శాళ్లు. రాళ్ళు; వారు కదిలే రాళ్ళు. నిజంగా ఆది రాయలసీమ కాదు; ఎవరో అన్నట్టు కాళ్ల సీమే!

నిధికి, అనంతాచార్యులు గారితో మొదట మునిమాడుగులో'" పరిచయం కలిగింది. ఆయన పెద్ద కూతురు లమ్మీ దేవికి జబ్బు చేసిం దంశే చూడ్తానికి వొచ్చాడు. ప్రేగ్‌ అని ఆలవగానే ఆమె మామ గారు, భ_ర్ర వేరే చోటికి వెళ్ళ్ళిబవోయారు, తంగడి వొచ్చిన ఆం౦ండు రోజులకే నాలుగు సంవత్సరాలు వయస్సుగల కూతురు యూ భోర వ్యాధికి గురియై చనిపోయింది. రాతి ఎనిమిదింటికి నిధి అనంతా చారిగారు ఆ పిల్లని పూడ్చి వొచ్చేశారు. రాతంతా తల్లిని వోదా రృటంలో గడిచింది. రాతికి రాతి, యిద్దరు కూలీలను తీసుకు వెళ్ళి నిధి రండు మైళ్ళ దూరంలో వొక పాకలాంటిది వేయించి, "తెల్ల వాలేదాకా ముగ్గురూ అక్కడే గడిపారు, తరవాత నాలుగు రోజు. లకి లమ్మీ దేవి భర్త వొచ్చి ఆమెని కర్నూలు తీసుకు వెళ్ళాడు,

అనంతాచార్లుగారిది అనంతపురం జిల్లాలో వ[జకరూర్‌ క్తి ఆరుమైళ్ళ దూరంలో వున్న న్యాయంపల్లి ఇ అనే [గామం. కాం గెస్‌ లో "జేరి ఎంతో సేవ చేసి చుట్టుపక్కల "పరు, వలుకుబడి గలవాడు, ఇటీవల సంచారం తగ్గించి, స్వంత పనులు, వ్యవసాయం చూసుకుంటు న్నాడు. రాతుళ్తు పురాణ కాల వేవం చేన్తూ, నిళ్చిం తగా గడుపుతాడు, ఆయనది బాలా పెద్ద కుటుంబం. ఆయనా, భార్యా, నలుగురు ఆడపిల్లలు, ముగ్గురు మొగపిల్లలు, ఇద్దరు అడవిల్స లకి పెళ్ళిళ్లు చశాడు. కాత్యాయని, రాధ పెళ్లి కున్నారు, రాధ ఆఖరిది. చిన్నపిల్ల = కాత్యాయనికి పదిహానో ఏడొచ్చిందిం "పెద్ద పిల్లవాడు రాఘవుడు, ఇంజనీరింగు చదువుతున్నాడు, కడం యిద్దరూ స్కూల్లో చదువుకుంటున్నారు. స్థిరపరుడు కాక పోయినా, ఆయన కుటుంబం, గుంభనంగా, లో బకుండా ఎట్లా గడిచి పోతుందో చాలా మదికి ఆలీదు, (పజా సేవకుడనీ, పండితుడనీ కఆలూకాలో పెదవమనుషు అందరూ ఆయన కేదో యింత ముట్ట

5౮6

చెబుతుంటారు. ఆయన అన్నగారు బళ్ళారిలో పెద్దవకీలు. శాని వారికీ వీరికి సంబంధాలులేవు. అనంతచారిగారు క్రైల్లోవున్న ఏడాది, చుట్టుపక్కల స్నేహితులు ఆదుకున్నారు కాని, అన్నగా మీ నవోయ పడినట్లు లేదు ఐనా, అన్నగా రింట్లో య్‌ కార్యం వొచ్చినా, ఎవరికి పబ్బుచెనీన్కా యాయన వెళ్ళి తగినంత సాయంచేనీ, వొన్తూంటా డుం ఆయన - భార్య రాజమ్న్మగారి కిదంతా నచ్చకపోయినా, యీ విషయల శేల్బకుండా, భర్తకి చాలా అనుకూలంగా వుంటూ, నంసారం గౌర వంగా దిద్దుకుంటుంది. ఆవిడకీ యిళ్లే (పపంచం, | అనంతాచార్డుగారు నిధిని తనతో వొచ్చెయ్యకున్నాడు, ఆ

జిల్లాలో డాక్టర్ల అవసరం ఎంతో వుందనీ, తన భు కికి ఏమీ లోటు ఉండదన్కీ తన [శేయన్సు కో రేవాళ్లు స్వంత స్థలంలో ఎవరూ లేనం దున అతను యిక్కడే వుండటం మంచిదనీ నచ్చజిప్పీ, నిధిని వొప్పిం చారు, అనంతాచార్జుగా 5 కర్నూలు వెళ్ళి “పెద్ద కూతుర్ని తీసుకుని నీధితో కలిసీ వారం రోజుల్లో స్యాయంపల్లి వొచ్చేశార్కు అప్పటి కప్పుడే ఆ ఆలూకాలో కూడా కలరా (పాకింది, అనంతాచారి గారు నిధికి ఓ స్రైకీల్‌ సంపాదించి పెట్టారు. చానికి బాగ్‌ తగుల్చు కునీ మళ్ళా పల్లి పల్లెకి తిరిగి వనీ చెయ్యడం సాగించాడు, ఒక్కొక్క సనమయంలో రాాతుళ్లు భోజనం లేకుండానే, ఏ పాడుబడిన గుడి లోనో, పేషంట్ల తోనో గడపడం జరిగేది, గుడికి దూరంగానే దేవుడి నమజాన, ఎన్ని శవాలని తగల బెట్టాడో!

ఇరవై రోజుల్లో పరిస్థితులు వాగుపడ్రాయి. నిధికి తిరగడం ఈప్పిండి. అనంతాచారిగా రింట్ల్లో ముందుగ దిచ్చారు, ఇల్లు అంత పెద్దది కాదుం దొడ్డి మాతం ఇ్యాం ల్రా పెద్దది, ఇంటి వనకాల అంళా బై లే, ముందు గదిలో వొక పురాతకవు ఈజబీచై రూ పుస్తకాల లీరువా వున్నాయి, గది చిందర వందరగా వుంటుంది, బీరువాలో పురాణ [గం థాలుఎ= రామాయణం, భాగవతం, భగవద్గిత, భట్ట వికమార్కుని కథలు, కాంటగెన్‌ కార్య[కమానికి సంబంధించిన (గంథాలు వున్నాయి, ఉదయం యింత కాఫీ తాగటం, నైకిల్‌ మీద వ్యజకరూరో, చుట్టు పక్కల వళ్లెికో వెళ్ళి పేషెంటని చూడటం, మధ్యాహ్నం భోజనం, నిద, సాయంతం మళ్ళా పని మీద వెళ్ళటం,

ఆ-7 ర

"రాతి పురాణ కాల తేపం లేకపోతే రామాయణాన్ని వఠించటం - యిదీ అతని దినచర్య,

ఒక రోజున దొడ్లో స్నానానికని, వంటింట్లోంచి వెళ్ళబొ య్యాడు నిధి అనంతాచార్లుగారి ఆడో కుురాడు శేషు అట్లా వెళ్ళకూడదని చెప్పి వేరే గదిలోంచి దొడ్డోకి తీసుకెళ్ళాడు. భోజనం కూడా యితనికి యివతల గదిలోనే వెడుతున్నారు, ఇతను అనం ఈ చార్జుగారితో వాదించటం, ఆయన భార్య కాజమ్నని కూర లెయ్యడం జరిగిలది, ఇతన్ని వంటింట్లోంచి వెళ్లనిస్తు శ్నారు కాని భోజనం మాతం వేరే 'నే పెడుతున్నారు. ఇంతలో రెండోఅ మాయి మాధవి పురుటి కొచ్చింది. మాధవి భర్తకి సికిం దాబాద్‌ లో పుగాకు వరిళోధవాలయంలో పని. ఆ అమ్మాయి నెత్తిమీద ముసుగేను కు టుంది. ముఘమల్‌ జోళ్ల్ళతో కాని యింట్లో నడువదు, ఒకటి "లిండు రోజులు తల్తీ, ఆమె ఘర్షణ పర్తారు. జోళ్లు తీ సేసింది. కాని మునుగు తియ్యలేదు రాజమ్ముగారు నచ్చజెవితే, కొంతవరకు అంగీకరించి, 'వూయటి అనే రకం కాని, మొండి పట్టుదల మనిషికాదు, పూ ర్రిగా వొప్పుకోకుండా, సగం సగం అంగీకరిస్తుంది. మాధవితో కూడా, కొడకు *ీగోపు, బం[టోతు "“రవామాను, ఆడబడుచు ఆంజా ళమ్మ కూడా వున్నారు. ఎవరికో వదో జబ్బు చేస్తూనే వుండేది, నిధి వారికి మందులిన్తూనే వుంటా డు; బళ్ళారి వెళ్ళి వొంద రూపా యల మందులు తీసుకొసానని, వారంరోజులు బళ్లారి వెళ్ళి వొచ్చాడు నిధి, [రతం రాలే మాధవి [పసవించి ఆడపిల్లని కంది. పురిటిమంచం ముందు గదిలో వపర్పాటు చేశారు. అనం తాచార్జ్లుగా రితో చెప్పి దొడ్లో దూరంగా--అంశకు ఫర్హాంగు దూరంలో - మొండి చెట్టు కింద రాళ్లు పరిపించి నాలుగు క్మరలు నాలుగు మూల్గా పాతించి, కాటాకూ పూరిగడ్డి వేయించి, చిన్న కుటీరం లాంటీది నిధి పృళ్చాటు చేయించుకున్నాడు, ఆ కుటీరానికి "కాంతి" అని "పేరు పెట్టుగుని, తన వోల్తాలు, బేగ్‌, వోబల్ల , కుర్చీ రండు పొడుగాడి నేలమట్టం బల్ల లవైన పక్కాః అందులో చేయించుకున్నాడు, అందులో వొంటిగా వుంటూ భోజనానికి, కబుర్లకీ అనంతాచారిగా రింటి "ఇడుతూ కాలం వెళ్ళబుచ్చుతుండేవాడు.

ఓరీ రాతి భోజనం చేనీ దొడ్లో చెయ్యు కడుక్కుంటూం కే రా ఆమ్మగారికీ తేలు కుట్టింది, ఆ చెంగు గిశనవా ఇట్ట *' జాబోయి మం[డగబ్బని కేకేసి వంటింటో వడుకుని ఏడవడం సాగిం దింది,

'దూడలుకా సే కు[ రాడు పిలవగానే నిధి తన లాంతరు బేగు తీసుకు చక్కా వచ్చాడు, ఈలోగా అనంతాదాఎగానము దొడ్డంతా దీపం తీసుకుని వెదికి, అనలు తేలే లేదు, వ గండుచఛీమో, దానికింత గొడ వేమి టని భార్యని క లేమున్నాడు, రాజమ్మ గారు, [మొగుణ్ని కోసురుకుని భోరున వడవడం సొగిందింది ఆమె చుట్టూ ఆఖరు కు(రాడు రంగడు, కాళ్యాయని, ఠరాధ్యమూగి చూస్తున్నారు, వోల్లో నిధి నుంచుని, *లోవలికి రమ్మంటా రా? అని అడిగాడు, రాజమ్మ గారు తెరివి దేశుగుని నవ్వ *దమ్బని మంది నాయనా, మం[డగబ్బే అన్నది. నిధి వంటింట్లో ఇళ్ళి నెప్పి కనపడకుండా ఇంబజక్ష నిచ్చాడు ఈళోగా వానుమంతవ్ప మం[తగాశి తీసుకొచ్చాడు, వాకు మం[తం వేశాడు రాజమ్మ తెల్లారగట్ట నాలుగింటిదాకా బాధ వకుతూ మూలుకుశునే వుంది. అందరూ మెల్లి మెల్లిగా పక్కల మీద వొరి గారు, అనంకాచార్డుగారు, మండుచాలో మునుగుకన్ని పడుకు న్నాగు, వీల్ల లంతా ఫ్లడుకున్నారు, నిధి మాతం ఆవిడ పక్కనే పిక చదువుతూ, వో దారురూ తెల్లవార్లూ జాగారం చేశాడు, మూడింటికి రపూమాన్‌, తనో తేళ్ళకుటుంబాన్ని, రోడ్డు పక్కన బండ కింద సాయం[తం చూశానన్నాడు, నిధి అతనితో యీ విషయం ఎన్వరితోనూ చెప్పొద్దని, రవామాన్‌తో కలిసి వెళ్ళి, వో పెద్ద చూడుతున్న శేలుని తీఘుకొచ్చి, దొడ్లో రాజమ్మగారు చెయ్యి కడుక్కున్న చోటున పడేయించి నాలుగింటికి దీపంతో దొడ్డంతా వెదికి తేలుని పట్టుకున్నట్లు అభినయించి, ఆ తేలుని చంపి, రాజమ్మ గారికి చూపించాడు, అద ముం|డగబ్బ కాకపోయినా, ఆజాతిదే అని ఆవిడతో చెప్పాడు. దాన్ని చూసిం తర్వాత, ఆవిడ బాధంతా తగి మూలగడం మానేసి నిధిని మెచ్చుగుని భర్తని కానేపు నణి నిద పోయింది, ఐదు గంటలవుతోంది. నిధి దొడ్లో గేదెలి పాలు వపితక డాని కెళ్ళాడ, అది సరిగ్గా నిలబడటం లేదు, ఇంతలో *నెప్పి తగ్గిందా అమ్మా' అంటూ కాత్యాయని లేచింది, అమ్మ మాట్లాడ లేదు, దొడ్లో

౮9

నిధి గేబెతో వడుతున్న అవస్థ చూని, దొడ్లో కొచ్చి, గేదెని పలు పుతో పట్టుకుని నిలబెట్టింది. అతను పాలు పితికాడు. గబగకా వంటింటోకి పరు గెట్ట, కాళక్యాయని కుంపటి ముట్టించి పాలు కాచి శాఫీ తయారు చేసింది. నిధి శాజమ్మగార్ని లేపొడు,. ఆవిడ మొవాం కడు క్కుని, 'మా నాయనే--ఎంత మంచి కాఫీ అని నిధిని మెచ్చు గుంటూ మళ్ళా నిద్రపోయింది, ఇది జరిగిం తర్వాత ఇంట్లో అందరి వైఖరీ మారింది, అందరూ నిధిని ఎంతో ఆప్యాయంగా-, వారింట్లో వాడిలా చూడటం మొద లెట్టారు.

నిధి తన పెళ్ళి విషయం రాజమ్మగారితో చెప్పక తప్పింది శాదు. ఆవిడ జాలి పడింది. తను వెళ్ళి తీనుకొసా నంది. వాళ్ళింట్లో నే ఇాపరం 'వెట్టాచ్చునందిం ఇతను నవ్వి వూరుకున్నాడు, అప్పుడప్పుడు నిధి అనంతాచార్జు గారితో కలిని [గామ పర్యఓనం వేసేవాడు, అచార్హుగారు సభలలో (పకంగించేవాడు, రా తుళ్లు పురాణ కాలవేపవం చేసేవాడు, కొన్ని సభలలో నిధి కూడా వుపన్యనించేవాడు. వీరినిఎంతో మంది గౌరవించేవారు చాలామంది న్నేహితులయ్యారు: కొంత కాలం వ[జకరూర్‌ లో వుచిత చికిత్సాలయం పె టించడానికి డబ్సు పోగు చెయ్యడంలో జరిగిపోయింది, రాజకీయరంగంలో (పవేళించిన రాజ భూవణం, ఆంధధరాష్ట్రం విమయం రాయలసీమలో (పచారంచే సే జట్టుతో వొచ్చాడు, నిధి ఎక్కూడున్వ దీ తెలుసుకుని. అక్కడి కొచ్చాడు, రాజభూవమణం* ఉదయం తొమ్మిదిగంట లి౦ది. అనంతా ఇార్జుగారు ఏదో వూలెళ్ళాడు, అతనితో రాజమ్న్బ్మగా రే మాట్లాడింది, దూరంగావున్న పాకలో వుంటాడు, అక్కడికి వెళ్ళం డంది.

పాకలో నిధి కాళ్లు న్తంథానికి అని.చి పడకకుర్చీలో కూర్చు న్నాడు, పక్కన బల్ల మిద _ కూర్చుని శాత్యాయని మందు గ్లాసులు, అవీ సర్దుతోంది, పక్కన రంగడు గోలీ లాడుతున్నాడు, రాజభూవణుం౦ రాగానే కాత్యాయలి వెళ్ళిపోయింది.

అనంతాచార్జుగారి కుటుంబ) అందరిలోకీ బొత్రిగా ఎవరి తోనూ మాట్టాడనీపి ల్ల కాళ్యాయని, ఇఎట్లో ఎప్పుడూ ఏవో వని చేళ్తూనే వుంటుంది గాని, చురుకుగా, చలాకీగా వుండదు "వెళ్ళ శాలే దని లెంగని వాళ్ళమ్మ అంశ లెండు రోజులు ఎవ్వరికి కనబడ

100౮

కుండా, ఏడున్తూ కూర్చుంది, రాజమ్మగారిని మొగుడు కూక లేళశాడు, నలుగు రాడపిల్లలలో కీః కాత్యాయని చక్కూందనీ, ముచి మొగుడు వొచ్చి, వాళ్ళయత్నం లేకుండానే పెండ్లి చే సుకు పో తాడనీ, రాజమ్మ గారి త ర్యంమీద అనంతా చార్యులు గారు, వివావా యతక్నాలు గట్టిగా చెన్యుడం లేదు, కాత్యాయశి ల వ్మీ దేవంత ఎయిపు కాదు£ రాధంత నలుపూ కాదు, మధ్యరకంచాయ,. తల్లీ తండ లలోని, ఆకా రాలని మినవోయించి, అందమైన లక్షణాలు కా త్యాయనిలో వున్నాయి. రాజమ్మగారి నల్సిగా మెరిసే పెద్దజుట్లూ, వి?లమెన గుం[డని బుగ్గలూ, అనంతాచారిగారి కన్చి సైర్రిశ్ర న్మేతాలూ, ఎలబ్టిటి చిన్నినోరూ,--_అన్నీ వచ్చాయి. కాళత్యాయినికి, ప్రెపన్ను, నోటి చివరిది, వూడింది. మాట్లాడినప్పుడు అది కనపడదు, నవ్వినవ్పుడు కనిపిస్తుంది. కాని కాత్యాయని ఎప్పుడో కాలి నవ్వదు, “ఈలోకంలో ఎందుకు పుట్టాంరఠా బాబూ అను కొన్నట్లు దీనంగా వుటుంది, తండి సంస్కృతం చెప్పాడు, లవ్మీ దేవమ్మ పోరి లే, 'ఒక మేష్త ర్న్ని పెట్టి హిందీ చెప్పించాడు, ఇప్పుడు వీలున్నప్పు డల్లా నిధి ఆమెకి ఇంగ్లీషు నేర్పుకున్నాడు, కాత్యాయలికి పారం ెన్పడం చాలా కష్టం. (పళ్నకి నమాధాకం చెప్పదు, తెలిసిందా? అరి అడిగితే తల వూపుతుంది,

ఇంట్లోనుంచి కప్పులో కాఫీ తీసుకొచ్చి బల్ల మీక పెట్టింది, రంగణ్తి కే కేని చెవులో ఏదో చెప్పింది. రంగడు వొచ్చి రాజభూవ తాన్ని “పమండీ మీరు నజ్జకొమ్రై తింటారా?” అని అడిగాడు,

“మరి గత్యంకరం లేదు, గుశ్రూల తిండితప్ప - పదో వొకటి” అంటూ నవ్వాశు రాజభూవణం, అక్కడున్నవా రవ్వరూ యిందు లోని స్వారస్యాన్ని గు_ర్రించినట్టు లేదు, కాత్యాయని యింట్లో అళ్ళి, రెండు సజ్జ రొస్రైలు తీనుకొచ్చి, మళ్ళా వెళ్ళి పోయింది.

“ఐతే భాయీ, యీ తిళో త్తమ మూగదా ఏమిటి ఖర్మ” అని అడిగాడు రాజభూవణ౦,

“ కాదు "కాదు నిగ్గు”

“సో అవివాహిత అన్నమాట. ఇవానే! ఇక్కడ నీకన్ని

101

ఏర్పాట్లు బాగున్నాయి కనుకనే, / నాగరికతని వొదిలేసి అ్మళమ చానంలో వున్నావు

“ను వ్వలా అనడం నాకీష్టం లేదు రాజూ! ఇక్కడ మా[తం వాగరికత లేదా? వీరుమాతం నమునషులు కారాశొ

“అక్కడ వుండి, వీళ్ళవుష్పు తింటున్నావు కాబట్టి, నువ్వు = అల్లా వెన కేసుగుని కావడం సనమంజనమే-.శాని, యిది నా,;రికత అనుకోవడం ఆత్మవంచన. వీళ్ళకి వో సంస్కారమా, వో భాషా, వో కళలా-- వెనక కృష్ణ దేవరాయల మైమ్‌లో గొవృగా [బతిళా మన్న ఉ బులు తప్ప, వీళ్లు నిజంగా అడివి మనుషుల్హే నువ్వెల్లా వుండ గలుగ తున్నావో ఆళ్టర్య మే” అన్నాడు రాజూ,

““ఇవ్చు డేగా, కాత్యాయన్ని చూని తిలో తమ అన్నావు ఇంళలో అడివిమనివె, పోయిందా” అన్నాడు నిధి నవ్వుతూఎా

"'ఆవిడీలో అడివి పుష్పం వుండొచ్చుగా-ా*

“నీకు రాయలఅసీమంకే అల్లాంటి అభిిపాయం వున్నప్పుడు, ఇక్కడ [వచారం చెయ్యడం ఎందుక. ?”

““గ్రద్రో పడిమందితోనూ కలిసి వొచ్చాను. కాని, నాకు నిజంగా నమ్మకం లేదు. మేం నర్కారు వోళ్ల తో కలవం మొ[రో అంటు న్నారు కాని నా అధి పాయం వాళ్లు కలవకుండా వేరి వుంళశునే మంచిదని. మనతో కలిస్తే వాళ్ళని మనతో నమానంగా చెయ్యా లఅంశే, మూడు పువ్ము రా లేనా వడుతుంది,”

“పోనీ, వాళ్ళని నీతో సమానంగా చేనింతర్వాత నే ఆం(ధ ళాన్ట)0 కావా లను, చిన్నితమ్ముడు చదువు కోలీదు కాబట్టి, అ నీలో వాడికి వాటా వొద్దనా నీచాదన?”

“ఆం(ధ కాష్టం వొస్తేగాని యీ ఆశయాలు నెరవేరవు-- అనేగాయీ గం[దగోళం అన్నాడు రాజూ,

“జక్క ఆకథయాలు నెర వేరకపోళతే. శాన్ట9ం రాదు; రాన్ట్య )3 రాకపోతే యూ ఆశయాలు నెర వేరవు-- ఎలాగో ముందు రాష్ట్ర్రం శావాలని నీ వాదం; ముందు యూ ఆశయం కొనసాగాలని నా నంకల్చంం”

“ఐతే దీనికి నువ్వుచేసే కృషి వమిటో తెలునుకో వొచ్చా?

102

[(వక్కూన ఇన్‌ స్పిరేషన్‌ వుంది గాబట్టి, నువ్వు కృషిచే న్తే చెయ్యనూ వొచ్చు.” అని రాజభూమషణం బిగరగా నవ్వాడు.

“కను “పనిమిుది' అనుకోకుండా, నిళ్ళబ గా పనిచే పే వొళ్ల వళ్లే, [పవంచం అసలు కదులుతోంది. - దాని కూట ఆల్లా వుంచ్చి నువుకాత్యాయన్ని వుద్దేశించి అలా హేళనచెయ్యడం నాకిష్టం లేదు.”

"హేళన కాదు నేకు నిజంగా ఆంటున్నాను, ఇన్‌ స్పిరేషన్‌ లేకపోతే నువ్వు వనిచెయ్యలేవు - ఉంశు చప్పుడు కాకుండా, నువ్వ న్నట్లు నిళ్ళబ్దంగా చే నేసావు = సుశీల విమయులో నువ్వు చేసిన కృషి.

“ ఫూల్‌ - నోరుముయ్‌ = '* అంటూ నిధి సంభాని కానీించిన కాళ్ళను దించి బలహీనంగా లేచి నుంచున్నాడు.

“వం కొడతావా వమిటి-?* అంటూ రాజూ వొకడుగు వెనక్కి వేశాడు.

“ఈ ధోరణిలో మాట్లాడితే తవ్పకుండా కొడతాను”

“అవును. నిజం చెలితే ఎవరు నహిసారు? కాని స్నేహితు ణీ కాబట్టి చెబుతున్నాను. నిక్ను గురఠిచిన యథార్హం నువ్వు తెలుసు కోడం అవనరమేకా -నీకు వివావాం జరిగిందన్న సంగతి యిక్కడి వాళ్లకు 'ఇఆలుసా?

= ఇెల్పన్సు

“నసకీల, నాగుమణి, కోమలి = అమృతం - ఇందిర, యిప్పుడు శాత్యాయని వక

6*7గఇెట్‌ జూట్‌ పో, వెళ్ళిఫో- *

“ వెళ్ళిపోతాను. సత్యాన్ని నువ్వు చాచలేవు -”

కన.

“సత్యం [వపంచానికి నోరిప్పీి చాటుతుండి, [పపంచం నమ్మక ఫోత్కే తనే నీపీశ పిసుకుతుందిల" అంటూ, రాజూ తొందరగా నడిచి వెళ్ళి పొయ్యాడు. నిధి నీరనంతో మూలుగుతూ. కుర్చిలో వాలి

మలేరియా వ్యాధి నించీ కొంచం తేరుకుంటున్న మనిషిని, యీ ఘట్టం కదిపేశింది. తల పగిలిపోతుంది. అర్దంలో తన మొవాం

103

చూనుగున్నాడు. దట్టంగా గడ్డ వెరిగివుంది; చేనుకోడానికి వోపిక లేదు. తోకచుక్కలా రాజభూషణ౦ తన కొత్తవపంచంలో కొచ్చి నిశృలత్వాన్ని నాశనం చేశాడు, ఏవేవో జ్ఞాపకాలు, మెదడు అనేది లేకుండా వుంశే బాగుండును. లేకపోలే, మెదడు నె తిుద వొక డిప్పలాగ ఉండి వుంశేు దాన్ని బైటకి లాగి వుఫ్‌మని వూది, దుమ్ము ద్కుట తుడిచి, వాగుదేన, మళ్లా తగిలించవొచ్చు కదా! వర్తమానం తప్పు, భావికాలం, భవిష్యత్తు వుండకూడదు మనిషిక, ఆ లెండు వర్తమానాన్ని నిరంతరం వాత్య చేస్తుంటాయి, ఛావికాలం తీర్చు చెబుతుంది; భ విమ్యత్తు లిక్షిస్తు)ది; ఆ రెండింటిని గురించి చింతించి, శృశించి, శల్యమై, మనిషి వర్తమానంలో ఆత్మహత్య చేసుకుంటాడు,

అల్లా గంటలు గంటలు వడుకొని, వే తెరిచాడు. అకులు, గడ్డి గాలికి లేచి అతని మొహాన పడుతున్నాయి. మేఘాలు గొ(రల మందలా వడమటి ఆకాశంలో సూర్యరళ్ళ్శిని మేస్తున్నాయి. గడ్డి బయలులాంటి రళ్ళి, కరిగిపోతోంది, కొండలపై మొండి బండలు కద్‌ ల్తున్నట్లున్నాయి, భూమీ తపన్సుకి మెచ్చుకుని ఆకాశం నంత సీంచి వర్షిస్తోంది. రాళ్ల మధ్య పడే చినుకులు మామూలు వర్ష మే ఖంగారపు తునకలు కావు; మధువు కాదు; జీరం కాదు. కావరిలా సూర్యుడ-, కిరణాల కజ్ఞలని మేఘాల మధ్య రూడిన్తున్నాడు. పక్కకి తిరిగి చూశాడు. కాత్యాయని అవీ యివీ సర్దుతోంది,

““అల్కో, పెద్ద చినుకులు” అంది [పకృతిని సంబోధిక్తూ.

“వానలో తడవొద్దు, నువ్వు యింటికి వెళ్ళు'' అన్నాడు నిధిః

“చలి. జబ్బు చేస్తుంది, లోపలికి రండి” అంది,

ళఫక్ర వాలేదు--వహోయిగా వుంది | పాణ-*

“ఛాలువా తీసుకు రానా?

“ఒద్దు” .

కాత్యాయని, తువ్వాలు నెత్తిన కవ్ప్చకుని, గబగబా లోపలి కెళ్ళింది, రంగడు ఫ్లాస్క్‌ తీనుకొచ్చి గ్హానులో కాఫీ పోనియిచ్చాడు,

““అమ్మ రమ్మంటోంది.”

ఆఫ ప్రా లేదుం యిక్కడ బాగుందని చెన్ను.

వర్షం రాళ్ళ మధ్య యినికలో చారలు చేనుకొని, చిన్న కాల

104

వలా పాకచుట్టూ పాకుతోంది.

“సా ధో వడవచేసి వెట్టరూ?' అన్నాడు రంగడు,

వ(తిక కాగితం చింళి రెండు పెద్ద పడవలు చేశాడు నిధి, రంగడు వాటిని నీళ్ళలో వొదిలాడు, అవి కొంత దూరం జూరి బెడ్డలమధ్య యిరుక్కున్నాయి. వర్షం నిలిచిపోయింది. మేఘాలు వేగంగా విడిపోయాయి. నీళ్లలో స్నానానికి దిగి చలికి తట్టుకోలేక చేతులు విప్పి కడిలంచినట్లు, సూర్యుడి కిరణాలు దూరంగా వ్యాపి నున్నాయి' కాత్యాయని యింట్లోంచి వొచ్చి వో కవరు అతని కిచ్చింది. చించి చదివాడు, అది జగన్నాధం (వాసింది. అందులో వొకకే విశేషం వుంది. అమృతానికి ఆరో మానంట

దయానిధి లేచి తోందరగా పడమటి వె పుకు నడవడం మొద లట్హాడు, నూర్యా సమయానికి యింకా రెండు గంటలు పడుతుండె వర్ష ౦ జఇజెలవగానే తలంటు పోనుగున్నట్టు సూర్యుడు పవి[తంగా [వకాళశిస్తున్నాడు. ఆ కాంతిలో శరీరాన్ని తడిపి, ఎ:డ బెడిళే, పాపం తోలిగిపోయి పవ్మితం అవుతుంది శరీరం, ఫర్హాంగుప్రైన కాలిబాట సన్నగిలి రాళ్లల్లో అంతర్ధాన మైంది. గుట్టల నీడలు చల్లగా నిశృలం”గా పడుతున్నాయి, ఇనుక కాళ్ళకింద చలితో వొణికిపోతోంది. పిచ్చి మొక్క లన్నీ సంతోవంతో సొమ్ననసిలి పొయ్యాయి. పములు జాతి నీతిని తిరక్కరించి సూర్యుని వైపు జంటలుగా లేచి పోతున్నాయి. వేడి కోనం తపిస్తూ రాళ్లు కూడా పడమటి దిక్కుకు దగ్గరగా జరుగు తున్నట్లున్నాయి. గిలిగింతలతో విడిపోయి. యినుక మాయ మైంది-ా కాళ్ళ కింద రాళ్లు నవ్వుతాయి; గడ్డి నిదలో శ్వాసలా కదుల్తు ది; గుట్టలు, రాళ్లు పతులు, పురుగులు-ా అన్నీ సూర్యుడి "కీసి [వయాణం.

గంట నడిచాడు, కాళ్లు శేలిపోతున్నాయి; గుండెలు బరు వెళ్ళాయి, సగం ఆరిన నల్ల రాయి మీద కూర్చున్నాడు. దూరం నుంచి వనుపు వచ్చగా కనిపించింది. దగ్గరనుంచి చూ స్తే అది నల్ల రాయే, ఊరుని, జిల్లాని, రాష్ట్రాన్ని, బేళాన్ని వొదిలి పారిపోవచ్చు; శానీ తన శరీరంలోంచి ఎట్లా పారిపోగలడు'?

జగన్నాధం [ వానిన వుత్తరం మళ్లా చదువు కున్నాడు. ఆరో

105

మానంట, కారణం అత నేనని అతని భయం, అమృతం ఏం చేస్తుందిం? అమృతం భర్త అమృతాన్ని శంకిస్తాడా? భర్త విడిచి వెడి శేఅమృతం వమవుతుంది? రాజభూవణం వమంటాడు? నక్యం ఈన మాట ఎవరూ వినకపో శే తనే అతని పీక నులుముతుంది--అన్నాడు, తన పీక తనే నులుముకున్నట్లు జరిగింది. అతను వలూరు నుంచి వొచ్చి ఐదు మాసాలేగా అయింది, అమృతానికి యిప్పుడు ఆరోమాసంట, నరిగ్లా ఎన్నో మానమో ఎవరు నిర్ణయించగలరు! అమృతం అబద్ధం ఆడిం బేమో! నత్యం ఎట్లా తెలుస్తుంది? అమృతానికి తన ద్వారా నంతా నము కలగకపొాళే, వమీ (పరూదం లేదు; నత్యం తన నోట్లో వే గుడ్డలు కుక్కుక ని చన్తుంది, అంతేనా నీతి? మంచితనం అంశే పట్టు బడని చెడ్డతనమేనా? తను చేసిన వని మంచిదో చెడ్డదో నిర్ణ యించుకోడం ఎంత కష్టం! ఆ కాళ్యానికి ఫలితం చూపి (పకృతి విలువ కడుతోంది; నంఘం దాన్ని ఆధారం చేనుకుని నిర్చారణ చేస్తుంది, ఐతే తన అథి [పాయం ఏమిటి? ఆ పరిస్థితులలో, ఆ వ్య క్తులు అల్లా చెయ్యక తప్పదు, ఏ యిద్దరు వ్య'క్తులేనా, ఆ పరిస్థి తులలో అల్లా చేని తిరు కారు. "అవాం”, “వ్య_క్రిక్వం', “స్వార్ధం”, “నేను అనే చైతన్యంి--- అన్నిటిని నాళనం చేసే మవాత్తర అనుభవం. చానికి ఆరీతం ఐన గ కులు చేవతలో, మవోబుషులో కావొచ్చు. కాని మానవులు కాలేరు. “మానవత్వం" మంచిదే అదొక్కశు మంచేమో కూడా! వాని ఫలితంతో నిమిత్తం ఎందుకు? కాని నస ఘానికి ఫలితాలు కావాలి. చిన్నోలు, బహిర్గత శివళ్నీలు కావాలి, మానవత్వం వున్న నాడ, అ కృత్యాన్ని సమర్శించగలడి. , అది లేనివాడి విమర్శక నీలు'వే లేదు, ఆ విధంగా అది 'మంచే' అని నిర్మ యించుకున్నాడు, సాను భూతి, (పేమ, నిర్మలమైన ఆనందం--యివి మహోజ్వలమైన విలువలు, వీటిని ఆ అనుభవం యివ్వగలిగింది య్బిదరి వ్యక్తులకు, ఈ ఏలు వలని మానవు అందరూ సాధింపగళీగినవ్పుడ , [పపంచం స్వర్గ్శ తుల్యం, మానవత్వం లేని మనుషుల ఉమం కోనం సంఘం [1పళిపా దించిన “వివావాం" మొదలైన సంస్థల పై తిరుగుబాటు చేస్తి తమ మానవళ్వాన్ని. [పకటించినప్పుడు, సాధించలేనివారు సాధించిన వారిపై తీర్పు చెప్పి, శిడ విధించడం సమంజసమే. శిఠార్హుల సంఖ్య 106

అతి స్వల్పం, యుగానికి యిధరో ముగురో; చేశానికి యిద్దరో ముగ్గురో, తను చేనిన వని తనకి నచ్చాలి; మంచిదని న్పిరపరచుకో వాలి; ఆది ముఖ్యంగాని, యితరులు కళ్ళచ్వారా చూనీ విలువ కొట్టి: చొక్షో కార్యాన్ని ఖండించడం, నైతిక పిరికితనం, దుర్నీతిపరుడు తన్ను ఆాను విమర్శిస్తాడు,

శానీ యీ ఆలోచనలు నిధికి శాంతిని యివ్వడం లేదు. ఇవన్నీ తన [పవర్తనని సమర్థించడం కోనం, తార్కిక జ్ఞానాన్ని, భాషలి, భావాలని వ్యభిచరింవ చెయ్యడంలా తోన్తూంది. “చెడిపోవడం ఆధు నికలు ఆెలునుకున్నా రనుకోవడం పొరపాటు, అది అనాది నుంచి వుంటున్నటబే; కానీ దాన్ని సమర్భించి, వీలై శే బహిరంగంగా మెచ్చు కోవడం ఆధునికం; నేటి నాగరికత అన్న రా ఢధాకృన్లన్‌ వా క్యాలు స్పరణ కొచ్చాయి, బుద్ధి విచితమె-ది, మనం మంచిదనుకున్నా నమర్శి ంచేటందుకు ఎన్నో కారణాలు వెదికి వెడుతుంది. మన (వవర్టనకి మన వుుదేకాలు కారణం, వు(బేశాలు శరీరా న్నుంచి జనిస్తాయి, ఇంతకీ మంచి భెడ్డల నిర్ణయం కూడా ళరీరమే చే నేస్తుంది. బుద్ధి మరో [(పపంచంలో వుదయించిన సూర్యుడిలా వృధాగా చూస్తూ గూర్చుంటుంది.

తనలోంచి కాను పారిపోలేడు, తను తన శరీరంలో నేహోయిగా శాఫర౦ం వుంజ'"లంశే మంచిగాలి, వెలుతురు, చోటు వుండాలి. ఇని లేకపోతే కరిరంతో వుండలేడు, ఇవిలేనినాడి కిటికీలు మూతలువడ కాయి; మెదడు బూజు వడుతుంది స్వవ్నంలో బంధించబడిన అడివి మృగాలైనా వాంఛలు గర్జిసాయి; విషన ర్చాలు విషం కక్కుతాయి.. ఎంతకాలం అల్లా వుండటం? మరణమే శరణ్యం,

నువ్వు నీ శరిరంతో వాదించలేవు, వే చాంతం, తర్కం, సీద్రి _ లీటితో సంఘాన్ని మెప్పించ లేవు. [పపంచాన్ని నీవెంపుకు తివృుకో లేవు; నువ్వు (పపంచం వేపు తిరగ లేవు, నీమరణమే శరణ్యం అ[సయ త్నంగా ఆతని కళ్ళమ్నట నీళు కారుతున్నాయి ఎన్నో జ్ఞాప కాల కారుణ్యాన్ని భరించ లేని న్మేతాలు; కన్నీటిని వొదిలేశాయి, భవిమవ్యత్తు కేని భానికాలం చాచలేకపోయిన కన్నీరు (పతి బిందువూ నల్లరాతి: మీద పడి వికిపోతోంది. అమృతం పృాదయం ఆ బిందువులలో భగ్న మైపోతోంది, మృళశ్యువుకూ డా అంత మొందించ లేని వార,

407

దూరంగా కాళ్యాయని, రంగడు, గొల్ల జబాయవ్ప తనకేసి రావడం చూశాడు, సూర్యరళ్ళికి ఎజ్జ్బగా మెరనిపోతున్న ఎజి చీరలో కాళ్యాయన్సి కిరణంలా గుంది. కాలి బొటనవేలితో నేలని గీన్తూ కూర్చున్నాడు నిధి, ఏదో గట్రగా తగిలింది, బొటన వేలితో యినికని లోతుగా శెలకడం మొద లెట్టాడు, పదో ఎజ్జగా కనిపించింది. రంగడు రానేవొచ్చాడు, గుట్ట(పక్కున మొగ్గలేస్తు న్నాడు,

“నాన్న మిమ్మల్ని యింటికి రమ్మన్నాడు” అన్నది కాత్య్యా యని,

“నాకోసం యింతదూరం నడిచి వచ్చావా?” కాశ్యాయని ఏమీ మాట్లాడ లేదు.

“అదేమిటి?” అంటూ అతని పాదాలకింద మట్టిని [పక్కకితోసి ఎని గా కనివిస్తున్న రాయిని పెల్లి గించడం మొద లట్టందె. కొంచం ఆకువచ్చ లేఖలున్న ఎట్జటి రాయి; చుట్టూ వెద్దరాయి; _శమపడి యిద్దరూ చాన్ని పై కీతీశారుం నూర్యుడు కందికి జారిపోయాడు, కడసారి కిరణాలు రాతి వెలుగుని కాత్యాయని గడ్డంకింద వమెటీపిం చాయి, చిన్న రక్తం గడ్డకట్టి న గాయంలొా, కాత్యాయని గడ్డం ఎట్టిగా తళుక్కుమంది. నూర్యుడు 'వేట విరమించి అంబులను పొదిలో వోవుకున్నట్టు, కీరళళాలు మాయమయ్యాయి

“"ఎమిటిది = ?” వింతగా చూ*ంది కాత్యాయని, రాయికేసి,

'“శాత్యాయని'* అన్నాడు నిధి, ఆ బ౭లహీనమైన నవ్వును [వక్ళతి తప్ప ఎవ్వరూ గమనించలేదు రాళ్ళ సీమ కూజా నవ్వగలదు అనుకుంటూ, నిధి యింటికి మరలాడు రాయిని తీనుకని, కాత్యా యని, రంగగు, జబాయప్ప వెనకాల బై లుదేరారు, కాత్యాయని సంతతి మినిమిది మాసాలు గడిచిస్టై. ఎనిమిది మాసాలళలో న్యాయంపల్లి,

న్యాయపురంగా మారింది. బొంబాయినుంచి వజాల వర్తకుడు 108

హీళచాలాల్‌ వొచ్చి, 'కాళ్యాయనికి విలువకట్టాడు. “శాత్యాయని" లేత ఎజుపురంగు వ[జం. కాగా పండిపోయిన పెద్ద ఎజ్జ టొమాటో వఃండులా గుంటుంది. లోపల ఆకుపచ్చ తీగెలు మెరుస్తాయి, సంధ్యా నమయంలో, పాచినీళల్లో కనిపించే ఎజి 'మేఘంలో నీడలాంటి కాంతిగలది. బెల్టీ యమ్‌ దొరలియాన్‌ బామర్చీ చాన్ని కోసిపడు నెట్టి: వ[జంగా తయారుచేశాడు; ముప్రైతొమ్మిదికారట్ల బరువు కట్టాడు. న్యాయపురంలో “శాత్యాయని" తొమ్మిది రోజు లుంది. దాన్ని చూడ్తానికి ఎందరో జనం వొచ్చి పోతుండేవారు. ఆ జనంకోనం దుకాణాలు లేచాయి, మోటారు మీదా, బండ్ల మీదా తీర్థ [పజలా, వొచ్చి పోతున్నారు, ఇదివరకు ఆ చుట్టు పక్కల దొరికిన వ జాలను గురించి కథలు చెప్పుగున్నారు; అక్కడి వ్యతికలు [పాచీశ వ్యజాల చరి తల్ని [ప్రచురించాయి తరువాత హీరాలాల్‌ కాత్యాయని'"ని కొనుక్కుని, తనతో బొంబాయితీసుకుపొయ్యాడు, దాని వెలలో మూడోవొంతు దయానిధి గవర్న మెంటుకి యిచ్చివేశాడు. అక్కడ వ(జాల గని తవ్వించాలనీ, దానికి కావల్సిన సనవోయ) చెయ్యాల శీ ,. [వభుత్వానికి విన్నపం చేశాడు. ఆ జిల్లాలలో ధనికులు కొందరు ధన సవోయం చెయ్యడానికి అంగీక రించారు, బొంబాయి నుంచి ఇ )జినీర్హు వొచ్చి. ఆ స్థలాన్ని పరిళోధించ్తి వ్యజాలు లభ్యమయ్యే ఆవరణ [ప్రణాళిక తయారు చేశారు. మూడు మాసాలలో గనికి కావల్సిన పరికరాలు _పె దేశాలనుంచి వొల్బాయి. చుట్టుపక్కల వీదజనా నికి పని దొరికింది, నాలుగొందల ముంది కూలివని చేస్తు న్నారు, వాళ్ళకి కొంచె దూరంలో గుడినెలు కట్టడం జరిగింది! మెకానిక్కులు, ఇంజ నీర్లు వో యిరవై మంది అక్కడే పనికి కుదిరారు: అన్ని పనులూ అనంతాచారిగా రే స్వయంగా చూసుకుంటున్నారు. ఆయన ఇంటికి చఊాబా పవశారు; చుట్టూ గోడ పెట్టారు. ఇవివరకు నిధి కోసం పర్చాటు చేసిన “శాంతీ” పేరుగల పాక దగ్గరలోనే నిధి కోనం ఒక భవనం నిర్మాణం అయింది, అధులిక కట్ట డప్పు వద్దశులలో [పావీణ్యం పొందిన నిర్మాశలు దాన్ని నిద్ధం చేశారు: చుట్టూ చెట్ల మొక్కలు పాతారు ముందు, మధ్యగా జక ఫౌాంశున్‌ కట్టారు కానీ అందులోంచి నీడు రాదు, పెద్ద లోనైన నూతులు [తవ్వి; రిజర్వాయర్లు సిద్ధం చే వేళకాని 109

నీటివనతి లేదన్నారు, చెలువు [తవ్వడం [పారంభమైంది, ఈలోగా మెైసూరునుంచి శిల్పి భఛాయప్ప వొచ్చి నిధి తల్లిది, రాతి విిగవాం చొ'ళటి తయారుచేసి, ఫౌొం లున్‌ మధ్యలో (ప౭ిష్టించాడు. అక్కడి కట్టడాలలో చూడదగంది ఆ శిల్చం వొక్కళేు నన్నారు. నిశ్చింత గా రోజులు గడిచిపోతున్నాయి. రాయలసీమ ళో రాళ్ళు తప్ప మను షులు లేరనుకున్న నిధి తన అభిపాయం మార్చుకోవలని వచ్చింది, ఎండలో రాళ్ళల్లో పలి చేస్తున్న ఆ మనుషుల్ని చూన్తుంశే నిధికి ఎంతో ఆనందంగా వుంజేది, నల్హ]గా కండలు తిరిగి, ఎండలో చెమట్లు “కారునూ, నీళ్ళల్లో ముంచిన నల్లోరాళ్ళలా మెరిసే ళరిరాలతో.- ఆ మనుషులు నిజంగా మనుషులేనా? అసలు “మానవత్వం ఎఎదులో ఫుంది? (పాణి కదలికలోనా? బండపనిలోనా? కదలకుండా మెదల కుండా విశ్వాన్ని తిలకించడంలోనా? మానపుడి ఖభాషలోనా? నృష్టి లోనా? అతనికి తెలిసింది కాదు, ఆలబుసుకునేందుకు అతనికి వ్యవధి లేదు నిరర్ణకమైన అలోచనలతో కాలం, జీవితం వృధా చెయ్య కుండా వుండడమే మానవత్వమేమో అనుకుంటుండగా, రాజమ్మ గారు ఆట్ట వోనంగా గొడుగేనుకుని, కూలీలలి గదమాయించడం దృళ్యం చూశాడు, వనశా లే అనంతాచార్జుగా రొచ్చి భార్యని కూక -లేశారు ఎందుకో వం లాభమో, అవిడ దర్జాగా వుండి, అందరిమీదా అధికారం చెలాయిద్దాం అనుకుంటూ వుంటుంది - ఇంతలో భర్త చక్కా. వొచ్చి, పరాచికాలాడో, కాస్త కోపంగా మందలించో. అవిడ్ని చిన్నబుచ్చుళాడు, నిధికి నవ్వొళ్చింప.. వాళ్ళవి ఎంతటి నిర్మలమైన మనన్సులు! ఆలేసిన లెల్ల బట్ట లాంటిది వాళ్ళ మెదడు. అనుకున్న చానికి అన్న దానికీ-ఆలోచనకీ మాటకీ, చేతకీ బట్ట మీవ తడికీ వున్నంతటి సంపూర్జమెన అన్వయం వుంది, మే(స్తీ మరియప్ప చెట్టి నవ్వు మీసాల వెనక మరుగు పడింది, ఆ మనుషులు కూడా నవ్వగల రనుకున్న తర్వాత నిధి మనన్సు మరింక నిశ్చంతగా తయారై ౦ది, గని తాలూకు పనులన్నీ ఆచారిగారే చూస్తున్నారు, నిధికితను న్వియింగా చేనుకోవల్సిన పనులు బోలె డున్నాయి, అక్కడ వొక "పెద్ద డిస్పెన్సరీ, రోగుల కోనం గదులు కట్టడం వని అతనిది. నలు శీ! 0

గు రు నర్భులని, నలుసురు కంపొండర్ల నీ నియమించాడు. అక్కడి$ కష్ట పడి రాగలిగిన రోగులకి వుచితంగా చికిత్స ఏ ర్చాటుంది, రాజమ్మ గారి నలవో మీద అక్కడ వొక బడి కూడా పెట్టాడు. ఓనమాల దగ్గర నుంచీ 'నేర్చుకు నేటందుకు యిన్టృపడ్డ నిరకరాన్యు లున్నారు, ముగ్గుకు మేస్టర్లు నియమించబ డారు, అచారిగారి రఎడోవాడు, శేషు కూ 'డా రా(తిళ్ళప్పుడు మేష్ట రే! ఆఅశంతాచారిగారి పురాణ కాల 'తేపం వుండనే వుంది,

అందరిలోకీ తీరక లేకుండా వున్నది నారయ్య, ఆనా జే అమృ్బతంగారి వూరునుంచి తిరిగి వచ్చాడు,

“ఇవి మీకు భ[దంగా యిన్మున్నా రండి?" అని తీసుకొచ్చిన చెటుకు గడలు, తేనె పానకోం భద్రంగా మూల గదిలో వుంచాడు* నీధి నారయ్య ద్వారా అమృతానికి యివ్వవల్సిన మూడొందలూ పంపేశాడు.

“డబ్బు తీసుకుందా?” అని అడిగాడు.

“ఎందుకు తీసుకోరండి _ డబ్బు చేదా? అవిడ మొగుడు తీను కున్నాడండి=--ో

“శాంతారావు అతని "పేరు, మొపడన కూడదు, నారయ్యా, భర్త”

“ మొళత్తానికి మొకుజే కదటండీ--"”

“న మన్నాడు?

"ట్రకుకుని, “నరేలే అన్నారండి.”'

“అమృతం మీ అనలేదా?”

“ఏమంటుందండి? ఆవిడ మంచం మీదనుంచి దిగరండి _ ేపో మూపో పురుడు కామోల్చు, కారానేపు నన్ను గుర్తు పట్ట. లేదండి - లీ బట్టలూ, 'వేవం చూసి కామం దనుకు న్నారండి-”" అంటూ నారయ్య బోసిగా నవ్వీ, తన తెల్లటి బట్టల కేసీ గర్వంగా చూను కున్నాడు,

"ఈ వంచి ఆరిచ్చిందేనండి, ఇదిగోనండి వుత్తరం” అని నారయ్య వుత్తరం యిచ్చాడు,

నిధికి బోలెడు సందేవో లొచ్చాయి, అవి నారయ్యని అడ

కేపీ!

గాలో, అడగ కూడదో శెలిసింది కాదు, ఆ వుత్తరం అమృతంఎవరూ చూడనప్పుడు రాసి యిచ్చించా, తన విషయం మాట్లా డేటప్పుడు యింశా ఎవరేనా వున్నారా మొదలై నవి

“ఏం నారయ్యా, అక్కడ నుంచి ఎప్పుడ, బై లుదేరావు?”

కక తెల్లారగట్ల న్‌

“ఉ ళరం కూడా అప్పుడే యిచ్చిం బా?"

“ోకితం రా(శేనండి,"'

ఈ ఎవ్వుడు రానిందో!”

"నా 'ేం 'తెలునుద్దండీ?”

“'ఇఎకా వఏమన్నారుశో

“ప్రమీ అనలేదండి-.- ఇక్కడ వూసులు నెవృమన్నారండి. ఎందుకో ఆవిడా, మొగుడు వూ తెగ నవ్వులండి--”

ఈ ఎందుకో?”

“ఏటో నాకు మా శెడ్డతట్టుగా లేసుకొళ్ళిందండి

“వాలా హుషారుగా వున్నారందు!”

“ఉశాలేనండి-- ఓ, మీగళ్లు, జున్నులు, ఎన్నవూనలు ఆరి "శేంటండిఎీ”

"నాతో వమన్నా చెప్పమందా?ి”

“”ఆశేమీ నెప్పలేదుగానండి, అత్తగారు కాబోను, వొక మునిలా మె, మిమ్నల్ని ఆళ్ళవూరికి రమ్న్మన్నారండి, అద్దుగది గో-_- దూడ ఇంట్లో దొరబడతా వుంది--” అంటూ నారయ్య కోజ్ఞ తీసు కని వీథఘులో కఆళ్ళాడు. దయానిధి మేడమీఏి గదిలో కళ్ళి, బల్ల దగ్గర కూర్చుని, ఉత్తరం చదవడం మొద లెట్టాడు, ఉత్తరం చదవ బోతున్నానుగదా అన్న ఆలోచన ఎంతో సంతోషం యిచ్చింది. బల్ల మీద అతని ళల్లి ఫోటో[గాఫు ఎదురుగుండా కనిపిసోంది దాన్ని కనపడకుండా అవతలకు తిప్పి వేశాడు.

“నారయ్య అన్నీ చెప్పాడు. నువ్వింతవాడ వై నందుకు, మా అందరికీ ఆనందంగా వున్నది. ఏదో అమాయకుడ వనుకున్నాను-- రూపాయణావై సలుతోసవహో నీకు లెక్కలు వాగానే జ్ఞాపకం వుంటాయి! డబ్బు తిప్పి పంఫింళి నేశావి - యివా నింతటితో మా

112

జోలీ అక్కున్లేదనా? ఎప్పుడైనా మావూరు రాగలవా నెండు సెలలు పొయ్యాక -ఐనా నువ్వెందు కొస్తావులే, నూబోటి ఖీద లిండ్లకి* ఎప్పుడో మేమే వొస్తాము, -జగన్నాధం పరీత పానయ్యాడు = “పె చదువు చదవనంటున్నాడు, వారం రోజుల్లో రావాలి, ఎవ్పుడేశా' పుత్తరం ముక్క [వొస్తూవుండు,

అదీ వుత్తరం, అతను వూపించుకున్న అమృతం అఆ వుత్త రంలో ఎక్కడా లేదు. అతనికి తెలిసిన అమృతంకూడా అందులో లేదు. డబ్బు పంపకుండా వుంళే బాగుండు నేమో. ఆ డబ్బు విషయం, భర్తకు ఆలీనివ్వుకుండా వుంచా లనుకుంచేమోా! రెండు నెలలు గడీ చాక రమ్మంవి ఎందుకో? ఆలోగా పిల్లాడు పుడతాడు కాబోలు, పిల్లా డని ఎవరు చెప్పగలరు? పిల్ల కాకూడదూ! “మేము” “మాకు, అంటుంది కాని, “నేను ౯నటేం? తన కీ లేనిపోని నంళయాలు కాని యీ వుత్తరం ఏకాంతంగా వున్నప్పుడు రానింది కాదేమో. అవును, తప్పకుండా అదే కారణ). ఎల్లాగెనా (స్త్రీలు చాలా ఆలివై నవాళ్లుం ఎదురుగుండా చూశాడు. తల్లీ ఫోటో(గాఫు తన కేనీ చూసోంది = ఎవరు కదిపారు చెప్మా! (వక్కకి తిరిగాడు - కాళ్యాయని!

“న్స వ్వేనా దీన్ని కదిపింది?“

జొనన్నట్లుగా తల వంకించిి నవ్వడానికి యత్నించింది కాత్యాయని,

“ఎవరో వొచ్చారు” అన్నరధి -|[వవంచాని కొక నందేశం. చెప్పినట్లుగా.

ఎవరు!”

““ఏమోో.”

. శా సేపు నిదానించి---

“యువర్‌ వైఫ్‌” అంది ఇంగ్లీషులో, తన మాటకి తనకే నవ్వొచ్చింది. [వయత్నం లేకుండానే శబ్ద ఎచేసూ నవ్వింది ఊడి పోయిన వన్ను రానేలేదు,

నిధి లేజాడు. ఆమె గబగబా [కిందికి పరుగెత్తుకు పోయింది. అతను లేచి మెట్లు దిగుతున్నాడు తొందరగా, చివర మెట్టుమీద; కూర్చులి వుంది కోమలి.

౮-6 113

అతన్నిచూని మెట్లమీద నిలబడి, నమస్కారం చేసింది, ఆకను అల్లా గే నిలబడిపోయి మాట్లాడలేక పొయ్యాడు. కోమలిలో అతను చూనినమార్చు [వపంచంలోని అనుఖభవాని కొళ కొలతబద్ద,. గతాన్ని ళరిరం అంతటా ముకుగులా కోప్పుకుంది, చాయ తగ్గింది, మనిషి ఎత్తుగా, లావుగా ఆయిపోయింది. ముడినిబట్టి, బడ పాతుగ్గా లేదని ఇప్పవొచ్చు, నడుం వెడల్పునుబట్టి అధునిక నాగరికత వై శాల్యం ఆలుసుకోవొచ్చు. నవాజమైన (వకృతిలోని చెట్లను కొట్టించేని, మొక్కలు, గడ్డి పీ*ంచేసి, ఎవరో కాళ్ళానాలు నిర్మించినట్లుగా వుంది, సరన్సులు, నూనెకందకాలు, పుష్పాలు పనివాం[డ్ర టీ కవ్పులు, ముళ్ళు కార్నికుల స మ్మెలు, కొండలు, మిల్లు యజమానుల దురం శాలు, మేఘాలు, ఫాక్టృరీఅ పొగం వకులు, తుమ్నెదలు, కీ ఓఉ-కాలు ఏమయ్యా యో" రొద, వావన _ మెరుగుపురుగు ఎలక్టీ9దీపాలు, ఈ మార్పులకు పరిణామానికి కోమలి బహిర్గత చిహ్నం, ఆమె చూపులో ఆనాటి చాంచల్యం యీనాడు లేదు. (పపంచాన్ని చూని వినిగి పోయిన, నిశ్చలత్వంతో కళ్ళు మెరుస్తున్నాయి. కను లెప్పలు, దృష్టి యితరుల కంట వడకుండా, _జెలుకడ్డి లుగా కాపలా వేస్తున్నాయి, అత్తరు తయారుకోసం, పనాడో రసాన్ని, అందాన్ని పిండి పా శేసిన గులాబిపుప్పు-, ఆ నోరు.

“ఇలారా” అని సంజ్ఞ చేశాడు. అతను మెట్ల పైకి నడున్తూ.

కోమలి నవ్వింది - నూర్యోదయంలో వెల వెల పోతున్న నత. 1ళాలలాంటి పళ్ళని [పదర్శిన్తూ. మేడమీద గదిలో కొచ్చి, గుమ్మం షీద కూర్చుంది.

“యిల్లా, యిల్లా'" అలి వో సోఫాకేని చూపించాడు,

గదంతా ని వ్వెరపడీ చూసోండి,

“స్నానం చేసేవరకూ కనపడకుండా వుండా లనుపవన్నా"? అన్నది,

“పం?”

““రెలుపొగ నిద లేదు; ఒళ్ళంతా ఎల్లాగో _- అసయ్యం గా వుంది -”

“నీళ్ళు పెట్టి చనా - అంటూ లేచి వెళ్ళాడు,

శీ సేత

ఈ కోగా కాత్ళొ రుం కాఫీకప్పు, పలవోవుఎ తీఘు కొచ్చింది, థఛోమలి ఆమెకేసి పరీదగా చూసింది,

“*“కీచ్పేరు చెప్పనా? * అంది,

శాళ్యాయని నీరకంగా నవ్వింది, ఇంతలో నిధి వొచ్చాడు,

“ఇందిర అనుకుంటు న్నా వేమిటి?”

ఈ క?

“కాత్యాయని. అనఎతా చార్జు అనీ, యీవూకే. వా మూడో

“ ఇవ్చన్మూూ, నీ పే కేమిటీ?'" అంది కా త్యాయన్ని వు దేశ చి.

“కాత్యాయనీ దేవి - *

“'అబ్బ్భో, - తనమూషపాపీేరే- నా పీకు అడగవే?

కాత్యాయని అమాయక త్వాల్ని నవ్వులో చాచేసీంది.

“ అటో, ఎంతే సిగ్గా! "పెళ్ళయీ దాకానే యిదంతా" అంది శోమలి మనస్ఫూ ర్తిగా నవ్వుతూ.

స్నానాని కనీ, కాత్యామన కోమల్ని కిందికి తీసుకు వెళ్ళింది. శోమలి బెడ్డి ంగ్‌, లవర్‌ బాకు, నారయ్య వై తీఘగొన్ని గదిలో 'వెట్టాడు. అందులో వో సోఫా, మంచు, శెండు కు్ఫ్చేలు వేశాడు

“ఎవరండి ఆ వొచ్చిందిశొ అరి అడిగాడు,

“* దూ శ్లీదూ నువ్వు?” అన్నాడు నిధి,

“"ఆడామెకంట. నే సూళ్ళా “+

“ చూసావుగాం”

అని నిధి బైటకి వెళ్ళి లాయ్యాడు, కోమల్ని గు )౦చి, అనంతా ఇార్జు "రితో చెవ్చాలని సంకల్పం, ఏం చెప్పాలో, ఎల్లా* చెప్పాలో ఆలోచించాలి. నిజంగా ఏు చెప్పాలో అతనికి తెలీడంలేదు, అ$లు కోమలి ఎవరు? అన్న (పశ్నకి యధార్ధ్హమెక సమాఢారం లేదు సంఘంలో తమస్థానాన్నిబట్టి, కోమల్ని చూ స్తే, అందిరికీ తలోవిఫంగా తో స్తుంది. కోమల్ని వోగాజు వీ వవాలో నిల బెట్టి, కింద “నేనెవర్ని ల అని రానీ శాగితం అంటిచి, చూనీశనవాన్నే నిర్ణ యించనుం శే ఏ౨ అరుగుకుంది? జో్యోతిష్కుడు చూసాడు; “ఈమె చాలా కష్టాలు పడింది; నాలుగు పెద్ద గండాలు తప్పాయి, ఈ జాకకురాలికి

క్షే1ేర్‌

ముందుముందు మంచి రోజు లొస్తాయి. ఖర్తవల్స ఎన్నో చిక్కులు అన'భవించినా, "స్నేహితుల సవోయంవల్ల అన్నీ సర్దుకుంటాయి. ఈ బాతకురాలికి సంతాన యోగం లేదు” అంటాడు

కోమలి అతనికి జూతకురా లైంది

జీవశా(స్ర్రుజ్జుడు చూసి;ోఈ [పాణి యితర |పాణులను సృష్టించ లక పోయిలది, సనవాజమైన మాతృ శ్వాన్న్ని తృణీకరించింది. కాబిట్టి యీ రకం (సీకి సంఘంలో తావు లేదు, స్ఫృస్ది కోనం [పకృతి తన కిచ్చిన సౌందర్యాన్ని స్వార్థం కోనం వుపయోగించుకుంది. ఈ జీవికి ఆయుధం శీలం కాదు. శీలం అనే ఆయుధం (స్రీలకి పురుషులే సమ ర్చించారు. వారికి న్వతహా లేదు; దాన్ని కొందరు వాగా గుట్టుగా వాడుకోటం నేర్చుకుంటారు. ఈ జీవికి యీ అసవాజమైన ఆయు ధంతో నిమి త్తం లేకపోయింది, (పక్ఫతి ఈటవె.కు సా. దర్యం యిచ్చింది, మెదడూ యిచ్చింది, దానివల్లే యీ జీవి నిరుపయోగమైంది, నేర్చు కో వల్సిన పాఠం = లెలివైన (స్రీలకు సౌందర్యం కూడా వుండటం న౭ంఘ పురోగమనానికి అనర్థం" అంటాడు,

ఒక వైద్యుడు చూని: ఈరోగి తన ఆరోగ్యం విషయం ఆలో చఛించుకోలేదు. శరిరం మొత్తంగా అంతా మళ్ళా మరమ్మత్తు చెయాలి. బ్లడ్‌ న్టులు చెయ్యాలి, మైనర్‌ ఆపకేవన్‌ చేస్తేగాని, పిల్లల విషయం చెవ్బలేం, వై టమిన్‌ బి. డి, ఎ. ( కాం ప్లెక్స్‌) అన్నీ తక్కువే. ౦౦6810౮ 18 50ల1009260 0 ర13౪10664 9961200 1301 = కెంటై0192 మళ818 ౦919 ౦006 18 6 రేజ. గాంధీగారి మందే; మరి గత్యంతరం లేదు. -సెడ రిపోర్టు రావాలి, 1౧08166 ల౪65 అల్‌ టటా వై లెట్‌ తిరఫీ అవఫరం యీరోగికి అంటాడు,

ఇద్ద రు సంఘసంస్కర్తలు చూసి ఏ మనుకుంటారు!

ఒకడు; “నంఘంలో న్యాయంగా, నీతిగా సంసారం చేసుకుని సుఖపడే ఆవళాళశం వుండి కూడా యీవ్యక్తియీ వృత్తి చేను కునీ చివరికి యీ స్థితి కొచ్చింది, సంసార సౌఖ్యానికీ, నంఘ జీవ వానికి యా వృత్తి ఎట్లాంటి అంతరాయమో మరో నిదర్శనం యీమెలో వుంది

మరివొకడు: “'పోదూ, మవా చెప్పాప్‌ (శ్రీరంగ నీతులు!

116

అసలు వివావాఎ అనేదే చట్టబద్ధమై న వ్యభి చారం అసలిది లేకపోతే “వివావాంి అనబడే సంస్థే నిలబడదు. నంసాకంలోంచి నె౪వు తీసు కోకపో తే ఎవడు [బతక గలడు? [బకకగలిగి ౮%, చాలి శేం విలువ వుంటుంది! కార్యనిర్వహణకు పూనుకోని మచితను వృధా. ఎంతో మందీ యువకుల దుర్భర జీవితాలలోకియీూ మె శాంతి కో ళాలని [పనరింప చేసింది. ఇవి స్మ్రర్రిచుకొని జీవిస్తున్న పురుషులు ఎందరో వున్నారు అంధదేళంలో. నిజానికి మరం యీవిడ రాతి వ్మిగవాం చెక్కించి పార్కులో పెట్టాలి"

ఒక కవి; ఆనాప చీకట్లను భేవంచిక యీ నే తాలు, యీ నాడు నంఘ చీకట్లో అంధత్వం పొందాయా” సాఎదర్యం యవ్వ నాన్ని శాళ్వతంగా వుంచుకుంళశే నేను గొంతెత్తి పాడను; పచ్చ మబ్బులో మసగగా మెదిలిన మెరుపు కాంతుల ఎ(రనీడలు కదిలిన యీ నేతద్వయం, కన్నీటిని తేనె బిందువులుగా వర్షించి మధుర స్వప్నంలో ₹9లుగా స్థిరత్వం పొందిన నాడు, ఎలుగె త్రి పాడకుల్సే నేను అడ్డు వెట్టరులేే యీ కన్నీటి ధారకి...”

ఇంకా ఎంద రెందరో.__!

“ఊక. పురుషుడితోపాటు నమాన వాక్కు లుండాలి; వుంటాయి [పజాస్వామ్యుంలో యీ మెకి హూడా రాజ్యాంగ విధాకం నడిపే భారం వుంటుంది. జీవిిచేటందుకు యూమెకు వాక్కు లున్నాయి. భావు, వాక్కు, ఆర్థిక స్వాతం(త్యం = మీవోటు నా కిప్పించండి-'”

= నేకశోరినప్పుడు మీకు ఇక్ఫ్యూర్‌ చేనివుంకు ఎఎంత బాగుుడును! కేంం(1066 ₹/0%220)5 ౧౦110౪. యీ పాటికి 221466 అవునా!”

క ముడ్ద్డాయి....”

'“కొందరు [ పేకుకులు-ఐ”

"చదువరి అభి పాయం ఏమిటో”

101640 ఇంకా స్థిరత్వం పొందలేదు, కంరం!565%1013 2౯6 00660064 10006001 261693 16౪ 2001676 ౧10816౪7 ౧౯౦0౧80 టే6 ౩౧00180102 = 108 118 0296 46 09312000 690(ఇ 6668 1౦ ఇవిం013010%3 64 0003010019 ౧12౧5 ౦0 20(1710 = [0111

క్షే 4

ఏరే ఇమ) 51021 = 23 సేంలి రం లంరీ 10 6 60౧0ల ౦ క్రైం06141 39010815. ఇంటా టి కోమలి తన కమౌతుం దని చెప్పగలడు? బాల్య "స్నేవాం అ నొచ్చు. ఇంళి కీ ఆవతల వ్యక్షల వె॥ రినిఐిటి, నమయాను కూలంగా ఉదో నమా ధానం లు వ్వొచ్చు అనుషని దయానిధి తన బంగళాకి తిరిగి వొళ్ళేశాడు. స్నానంచేసి కొత్తచిర కట్ట.కున్న కోమల్ని గదిలో చూశాడు, ఎడంవక్క పాపిడికి దిగువగా నుదుటి మీద మచ్చను చూశాడు, యిధివరకులేనిది. ఇదవరకటి కోమల్ని యీమె ముందు ఊహి.చుకోలేకపోత.న్నాడు. అనాటిది విప్పుకునే టంధుకు విశానం వొదిలేనీన మొగ్గ యీనాడది వొయ్యారంగా వొఃగపోలు.న పున్నం అక్కల పురుగుల, పతులు వుష్పాన్ని అస్వాడించిన గుర్తు నుదుటిమీద మచ్చ, ఈ వువమానాన్ని మనన్సులో నించి నట్టి పళాడు, “ఎక్కడ నుంచి రావటం

“నన్నా-”” పరధ్యాన్నంగా మాట్లాడ. తోంది కోమలి-' ' నేనా? అడివిలోంళి”

= అంకేకోి

“ఇప్పుడు నా మనస్సు నిళ్చింతగా వుంది. ఇక్కడ ఫోయిగా వుంది. పమీ అడగకండి-”

=హోసీ వ వూళ్ళో అడిపి ?

'“వల్ల కాట్లో అడివి - ఏట్లో అడివి-”

“ఎట్లో చేపలున్నాయా?”

"'అబ్బో - చేపలు నూట మీ కింకా జ్ఞావకం వుందే--నేను చాలా మారపోయి, అసవ్యూంగా ఐపాయ్యాను. కదూ? అంది అద్దంలో చూసుకుంటూ, “మీకు ఏమీ అఫలే మాన్చేదుఎి”

“నే నిక్క డున్నానని నీ శెట్లా తెల ను? అనీ అడిగాడు.

“అబ్బో, అమా[తం తెలుసుకోలేక పోతానా ఏమిటి? పేవర్లో పడింఏి - అక్క. డంతా చెన్పకుంటమే -సీరు గొప్పవో రయ్యా రుగా-

“జుందు కని దబ్బుని 'ఇలిసిందంటాప్‌

కే18

“చూశారా - ఇంకా చిన్నప్పటి మాట్టు పోనిచ్చుకున్నారు కాదు. మీరు ఎప్పుడు, ఎక్కడ ఎల్లా వుంజేదీ అంతా నాకు వయః: నమే, ఉత్తరాలు రాశానా? ఇంకా పీకే మర్చిపొయ్యారు నన్ను. అవు నెండి, నే సందుకు జ్ఞాపకం వుంటాను, ఉత్తకానికి జవాబు రాశారా? ఎప్పటి కవ్వుడు వొద్దామని వుండేది. కాని వమంటారో అని భయం ౨

న్సీ ఇందుకు అంత దయ నామీద

*ళద్రుకో, చి[కం! రాతం తా మీమ్మాల్నీ గురించి ఆలోచించే దాన్ని, నీ దట్టదు,. ఊ కలలు, ఒక్కసా రొచ్చి కనబడి పోయారు కారు, చూశావా, అనుకునే దాన్ని...”

“'నాకు ను వ్వెందుకు జ్ఞాపకం వుం డాలి?

“*"పమో! ఉన్‌, నాకు మీమీ దుక మీకు నామీ మండ దేమిటి?"

న్సీకు నామీక పనుంది

“ట్రబ్రోో చాలా చిలిపివారే' ఏమో అనుకున్నాను, అవును గన్స్‌ ఆ రాతి వొచ్చి, నన్ను చూసీ వెళ్ళి బటోయా రంటగా -నక్నుు లేపలేదేం? మొద్దు నిదా నేనూ = లేపితే పెళ్ళి చేనుకోమని గిక్కు తింటానని భయం కాదూ మీకు? నా ఆప్పుడు ఆ గొడవే లేదు, - అంతా అమ్మ చంపుకుతినేది” అని జ్ఞాపకం చేసుకుంటున్నట్లు గా నవ్వింది కోమలి,

శద్టి అమ్మ ఎక్కడుంది?"

అ వ్హూం అమ్మహా డా జ్లూపకం వుందే - ఉంది, ఎక్కడో చన్తా వుంది - డబ్బు పీకులాట్లు-దాని కదే రంధి."

“నీకు లేనట్లు మవా'' అన్నాడు,

““అట్లాగంళు నాకు కోపం వొస్తుంది. నాకు డబ్బెందుకు?

ఎవళ్ళ కోసమని = అంతా అమ్మ కేగా.”

మధ్యలో నిధి అందుకున్నాడు.

“'అమ్మ మీద అంత అపేక పున్న దానవు, యిన్సుడు అమ్మని విడిచిపెట్టి యిల్గా ఎందుకొచ్చావు” అని నమాధానం కోనం ఎదురు చూస్తున్నాడు,

119

“ఫీ కోనమ నే అని" అనీ మూతి ముందుకు చాచి కళ్లు పెద్దవి చేసి గారాంగా అన్నది,

“'ఓన్‌, ఎన్నడూ లేంది, యిప్పు జెల్లా వొచ్చిందో?”'

“నాకు మొదటి నుంచి వుండేది -- కాని ఎట్లా చెప్పాళో 'ఇలి నేది కాదు. చిన్నతనం, రాశుళ్లు నిదే వ స్రైది కాదు -_ అస్‌ మానూ కలలో మీరే. మీరూ నేనూ కాలవొడ్డున కూర్చుని చేపలు వడుతున్నాంట - నన్ను మీరు కాలవలోకి గెంటారట, చీరకొంగు గిరవాశేసి బైటకి లాగండ 3 మొత్తుకున్నాన్ల -” ధ్యానంతో కళ్ళు దూరంగా చూస్తూ అంటోంది,

“ఇంకా ఎవర్నవర్ని నా కోనం ఒదిలి వచ్చావో!” ఈ వాక్యంతో కోమలి సోఫాలోంచి లేచి అతళ దగ్గరగా వెళ్ళి కళ్లల్లో కి కోపంగా చూసి అటూ యిటూ పచార్లు చేసి, మళ్ళా వొచ్చి కూర్చుంది,

“4 వెనక యిట్లా గే అన్నారు - నేను మళ్ళా పదో అన్నాను, లెంపకాయ కొట్టారు * అని అరచేత్తో చెక్కిళ్లు సర్దుకుంది.

వోల్లో ఎవరో మనలుతున్నట్లు అలికిడ్రైంది, కోమలి గది తలుపులు చే లేసింది.

“నేను మవోపతి[వత నని మీతో చెప్పడం లేదు.”

“'నువ్వు చెప్పనక్కన్లేదు. అయింది అలేందీ నీ వాలకమే చెవు తోంది” అని నీధి గది తలుపులు తెరిచాడు,

“నిజం చెబితే మొగాళ్లు సహించ లేరు.

“షావం అనుభవం మీద జెలుసుకున్నావు,"” దూరంగా వున్న వారయ్యను సంబోధించి -- “చూడు సారయ్యా, మేస్త్రీ వెన్తేకల్‌ వొచ్చాడా? ఐదు గంటలకి అతన్ని, భఛాయప్ప ఇిట్టిని యిక్కడి కి తీసుకురా-శవ్వు "రేపు (పారంభిం చాలి”

ఎవరండీ మాట్టు? అంటూ నోరయ్య లోవలి కొచ్చి తొంగి చూశాడుం

ఆ సాకి మ్సుశ్రు,* *

“ట్రహా యీమెగారు మళ్ళా యిక్కడి కొచ్చిందే? దోవ ఎవ షు. నెప్పాడూ అంటీ

కష్ట సార య్యా, బాగున్నా వా" 1ఓ0

“పదో నీలాగే నేనూ వున్నా - ఎక్కడ వుంటుంటం?” అని ఆగ్రీగా డ్రు,

“ఎక్క జేమిటి, నాకు కొంపా గోడా-”ోి

“నాటకాలు తొక్కడం అయిం దేమిటి?”

“పం మాట్లు నారయా. నే పెద్ద దచాన్నయ్యాను, ఆలుసా? “వెనకటి కోమల్ననుకుఃటు న్నా వా?”

“ఎన్నేళ్ళా స్టేనేం, ఆడలోకి శే మవుతొాయి-”

““ఇంటికొచ్చిన వాళ్ళనీ, య.ల్లా గేటండీ మర్యాద చెయ్యడం; ఎంత భాగ్యవంతులై తే మాతం?” అని నిధిని కంబోధించింది.

“ఇప్పుడు ని 'న్నెవ శేమన్నాకే ఎిదానా - పాతూసు లాడాను” అంటూ వెళ్ళిపొయ్యాడు, నారయ్య, నిధి కూ-డాతలుపు దగరగా మూని, వోల్లోక నడిచాడు, కోమలి మొవోన్ని చేతుల మధ్య దాచుకుని, సోఫాలో వడుకుని నిళ్ళబ్దంగా పడుపు సాగించింది,

అరోజూ, మొన్నాడు కూడా అనంతాచా రిగారింట్లో జనం వొక్క రొక్కుే వొచ్చి కోమల్ని వింతగా చూసి పోతున్నారు. నిధి భార్య కాదని 'ఆలియగా నే రాజమ్మగారికి కూడా జ్వ,డాలని బుద్ది పుట్టి కాళ్యాయన్ని తీసుకుని చక్కా వొబ్చంది. సాయంతం ఐదు గంటలు చాటింది, కోమలి స్నానంచేసి, తల్లో పూలు అమర్చుకుంటూ డాబా మీద కొచ్చీ చుట్టుపక్కలంతా చూస్తోంది, దూరం గా కొండ వెనక దిగుతూ నూర్యుడు కోమలి మొవోన్ని [వమాదంగా వెలిగించి మాయమయ్యాడు. కడసారి కిరణ) ఆమె తల వెం[డ.కల అలల లోంచి నొడ్డుకు చేరుకుని వెళ్ళి పోయింది, దూరంగా డి స్పెన్సరీ దగ్గర నడుస్తున్న నిధిని చూనీ*ది. పిళారుగా ఆ వెంపుకి నడుద్దామకు కుంటోంది. ఇంతలో రాజమ్మగారు జాబామీ ఏ కే వొచ్చింది,

“రండి, రండి అంది కోమలి చిట్టిని, "శే కేల, వెకీ రండు శుర్చీలు తీసుకు రమ్మంది.

రాజమ్మగారు వొద్దంది -**శాకీ కుర్చీలు నరిపో వు - హాయిగా శిం దే బాగుంటుంది,

తరవాత ఏం మాట్లా డాలో ఎవరికీ ఆరీడం లేదు,

121

“*మ్సీ అమ్మాయి శాత్యాయని చాలా మంచిపిల్ళి-- నా కష్ట నుఖాలు కన.క్కుంటోంది-.-ఇల్గా రా అమ్మా,--జడేసేదా రా వుండు పూలెడతాను' అని కోమలి కాళ్యాయన్ని దగ్గరకి తీను కుంది,

కాత్యాయని ముందు కోమలి ఎత్తుగా, రీవిగా వుంది రాజమృ్మగారి ముందు నన్నంగా నాజూకుగా వుంది. ఈ రెండూ కోమలికి కొంత చను విచ్చాయి.

“ అద్దం దువ్వెనా తీన కొసా, జడేసా రా? అంటూ శాత్యా యముని మెట్లు దిగింది,

“నీతో మీవా శృెవరూ రాలేదా? వొక్క దానవు ఎల్లా (వయాణం చేశావమ్మా!”

'సాక్తు నావా శ్లైెవరూ లేరండి”

సం? మీ అమ్మా నాన్నా లేరు! నీ వివమయం నిధి మాతో ఎప్పడూ శెప్పలేదే- పైగా తన శఆవ్వరూ బంధువులు లే రంటాడు- ఆని సమాధాశంకోనం ఎదురు చూనిందిం

“ఎందుకు ₹రండీ? జోళడు మందున్నారు. వాళ్ళకి ఆయ నంకే గిట్టదం డిం

కళర్ష శిల

“'వాళ్ళ కీ వాళ్ళకీ ఏదో వున్నాయి, నాకు బాగా తెలవదు”

43 క్సీ కెల్లాంటి చుట్టరికం?"

“సాళ్రా? కోమలి అటూయిటూ చూస్తి తలకాయ వొంచు కుంది. చివరికి తెగించి చెప్పింది.

“నన్ను ఆయన 'వెండ్లి చేనకుంటా నన్నారండి**

"అతనికి పెంజ్రాం వుండగా నే

66 ఇప్పుడు కాదు, "పెండ్లి కాక పూర్వం అనేవారు. మేం కులం తక్కువవాళ్ళం అని, చేనుకోలేదు. అత్తారిక్కీ, యీయ నకీ చెడిలోయింకిగా.”

'“వ్సరి నికు ఆయించా వెళ్ళి?”

జీన్సు చేనుకోలా ఈయనకోనం - '*

రాటమ్మగారు అర్ధం, చేనుకుంది. ఇంతలో కాత్యాయ

$ 2జి

నొచ్చిండి, అర్సం దువ్వెనా తీసుకుని. అవృటికప్పుడే చీకట్లు కమ్ము తున్నాయి. నిర్మలమైన అకళాళశంలో చుక్కలు నిర్మలంగా పొడుస్తు న్నాయి. కాతాగ్టయని జడ విప్పింది. కోమలి దువ్వుతోంది రాజమ్మ గారు “పొడ్డోయింది వెడళానని లేళిండి.

“= ఈవూట మాయింట్లో భోజనం చేద్దాం, రండి" అన్నది, కాత్యాయని,

“అబ్బో, -మర్యాదలన్నీ , తెలుసే నీకు= నీకు మంచి మొగు. డొ చచ్చాక, నీ యింటికొళ్చి లింటాలతి అంది కోమలి.

“అట్లాగె లే నే వెళ్ళిపోతా నం తే.”

రాజమ్మగారు, కూతుర్ని లేవదీనింది, ఇద్దరూ మెట్టు దిగారు.

“పరు రండి'' అంది కోమల్ని, కాళ్యాయని,

*క చా దేవుండ్తీ వొస్తాలే.”

ఇద్ద రూ వెళ్ళిళలోయారు. కోకులి, చిట్టిని కేశేన, ఉాజామీదికి వోక చాప తెప్పించి వేయించి పడుకుంది. జడని మెలితిప్పి, దాన్ని దిండు"గా 'పెట్టుగుంది.

ఎవరో వచ్చిన చప్పు కై 0ది,

ఎవరు? )

““స్త్పచ్చే 9

కోన్సులి కూర్చుంది, పమీటి గాలికి జూ౦, చాపమీద పరిచివుంటి.

“ఇట్లా కూరోండి” అనీ చాపని దులిపింది.

దయానిధి స్నానంచేనీ వొచ్చాడు, తలని తువ్వాలతో తుడుచు. కుంటూ,

“దువ్వెన యిలొ యియ్యి” అన్నాడు.

అందిచ్చింది. అతను దువ్వుకుంటూ మెట్లు దిగడం మొద లెట్టాడు. స్నానం చేనిన నబ్బు వానన గాలిలో తణం మెదిలింది.

““ ఇక్కడ కూర్చుని దువ్వుకోళాదూ?”” అంది కోమలి.

అత నేపీ నమా ధానం ఇవ్చ'లేదు; మెట్టుదిగి వెళ్ళివాయ్యాడు.

మూడు నిమిషాలు గడిచింది. కోమలికూడా మెట్టు దిగింది,

షః ఖీ శ దయానిధి కంది గడిలో సోఫాలో కూర్చుని ఎదురుగుండా, క్షే23

“ అర్ద అలో మొహం చూసుగుని తలదువ్వుకుంటున్నాడు, కోమలి "వెనకాలే నిశ్శబ్దంగా వొచ్చి, “చిట్రి' కలిపిన కాఫీ కప్పులో పోసి “శీసుకొచ్చింది.

“ఇదుగో కాఫ్‌.”

అతను వెనక్కి తిరిగి చూశాడు. పెట్రోమాక్స్‌ దీపం వెలు “గులో కోమలి మొవూం తళక్కున మెరినింం. అ[పయత్నంగా అతని మనస్సులో ఆఠాటం బయలు దేరిండి. వళ్చాత్తాపంకో దీనత్వం అల -వరచుకున్న అమె నెతాలు, అనుభవంళఛో పరిపూర్తత తెచ్చుకున్న అమె నిండు అవయవాలు, అతన్ని పాత సౌందర్యపు చివ్నోల స్మరణ వొ త్తిడిచ, వూపివేశాయి. ఇదివరకు అఠను చూడని వొక కొత రీవి, [పపంచం పిచ్చిని చూసి వెక్కిరించకండా నవ్వగల నీళ్చల జొదార్యం శివరికి యధార్థ మైన (వాచీన న్వపష్నంళలా గోచ రించింది.

“మరి నువ్వో?

“నేను అన్తమాను కాఫీ తాకను; కాగితే వొళ్ళొన్తుందటగా 1” అని తనపాదాలశేని చూనుకుని 'మీకు తెలును' నన్నట్లుగా నవ్వింది.

““వొ_స్టేనే! వయస్సు మళ్ళినకొద్దీ ఎన్నో మార్చు లొన్తుం టాయి. ఆ మార్పులని మనం అంగీకరిసాం --*" ఇంళా అతని వాక్యం పూరర్తికాకుండా నే...

“*"మరి మీరు మా శ్రే దేం?”

"ఎందుకు మానదు? చూగ్ప, కళ్ళకింద గీతలు, పగలుచూసే

-' కనబడతాయి, = తల్లి వెం్యడుకలు = ఎప్పుడూ లెక్క బెట్ట లేదు =

“నిజంగా యివ్పు జే మీకు ఎంతో బాగున్నారు.”

“నీకు నాలో కనిపించిన జాగు నీమనస్సులో వున్న రేకాని నాలోది కాదు,

“అబ్బో, వేదాంతం మాట్లాడుతున్నా ర” అంటూ లేచి అతనికి కప్పు అందిచ్చింది. "వది, ఎన్ని. నెరిసిన వెం డుకలున్న యో అక్క 'పెట్ట నివ్వండి” అని పెటోమాక్స్‌ లైట్‌ ఎత్తుగా బల్పమీవ "పెట్ట, అకనీి జుట్టుని నిమరడం మొదలెట్టంది,

కే జైడ్మీ

ఆమె చేతిని తన చేతితో పట్టుకుని కిందికి దించివేశాడు; దించిన, చేతిని అరచేతిలో పరిచి, మెత్తగా అదిమి పరీకగా చూశాడు,

కష్ట ముట్టుకో కూ డ దా?” అనీ అడిగింది.

అశని చేతిని గట్టిగా నొక్కింది. అతను చెయ్యి వొదిలేశాడు,.

“ అరో జుల్లో రాతి పగలు నాకోనం తపించి పొయ్యేవారు,, యిప్పుడిలా గై పొయ్యాశేం? దగ్గిరుంశే తప్ప, దూరంగా వేడితే మొగాళ్లు మూరి పోతారు

““దగ్గరున్నప్పుడు కూడా దగాచేనే శక్తి వొక్క ఆడాళ్ళడే కాబోలు!” అన్నాదు,

6 నేన్స మిమ్మల్ని ఏం దగా చేశాను?”

“సి కే ఆలుసుల”

“అబ్బ, ఎంత నొప్పించే మాట లఅంటారండీ.** అంటూ మూతి వొంకర జేసి, వెనక్కి జరిగి, అతని కళ్ళల్లో కి లోతుగా చూనీింది. “నే నేం చేనేది? అవదు నాకు (పేమంశు ఏమీ అఆలినేది కాదు, మిమ్మల్ని చూన్తీ కూర్చుంకు చి[తంగా వుండేది. మీరు నాతో మూట్లాడేవా రే కారు, - నాకేం తెలును? - నన్ను మీరు ఎందుకు పెండ్లి చేనుకో లేదు? ఇప్పు డంళా తల్చుకుంళేు, వఏమిటోలాగా, భయ, మే స్తుంది”

“ఇప్పు డంళా తెలిసిపోయిందా?”

“టి చాకు తెలుసు [పపంచం ఎల్లాంటిదోః (పేమంే ఏమిటో, నా మనస్సులో _.పముందో మీ కెట్లా తెలుస్తుంది తల వొంచి, దిగులుగా అతని కేని చూసింది, అృపయత్నం”ా చేతో, జడని వివ్వ కుంటోంది,

“యపేమంచకు లఒల్లాంటిదో చెప్పు?” ఆన్నాడు, కొంచం నవ్వుతూ,

"నాకు చెప్పడం తెలీదు, అ దొకలా గుుటుంది. మీకు వెనక అ దొకలాగ చూసేవారే - ఎప్పుడూ మీరూ నేనూ కలిని వుండాలని పిస్తుంది, ఎరు నా దగ్గరగా వుంళశే బోలు, యిం కళ వొద్దుం ప్పీకు లేకుంకశే 'నే [బ్రతకగల నా? అమ్మో-'' అని తలని అతని బుజం ఫీద అనించి క్‌ల్టు మూసుగుంది.

కేడర్‌

తోమలి అతని చెయ్యిమీద గడ్డం ఆనించి సోఫామీద [పక్కళి శరగి వొరిగింది. కీరననాయిలు తక్కువై. పెటోమాక్స్‌ దీపంనన్న గిల్లుతోంది. దాని “షేడ్‌ మీవ పురుగులు కొట్టుకొంటున్న చప్పుడు తప్ప అంతా నిశ్శబ్దఎగా వుంది. కొమలి కళ్ల ల్లోంగ కన్నీరు చుక్క అతని ఎడము మోచెయ్యిపిద పడింది _- బాధతో వేడిగా తొణికిన కన్నీరు. అతను ఆమె మొహాన్ని తన బుజంమీదనుం౧ తొలగించి, లేచి, చిట్టో అని కే కేన్తూ, 'పెటోమాక్స్‌ దీపం తీకుకుని ముందు వోల్లోకి నడి వివెళ్ళాడు వ తా శ్ర వారం గడిచింది. ఇంటి వనుల న్నీ క్రోవములి చూసుగుంటోంది; వంటకూడా తనే స్వయంగా చేసోంది. దినచర్య యభఛభావిధిగా జరిగి పోతోంది. భోజనానికి తవ్ప, నిధికి వశలల్త్హా పనులలోనే బైట తిరగ డానికి సరిపోతోంఏ, రాతిళ్లు, తనూ, నారయ్యా కింవ వరండాలో పడుకుంటారు. కోమలి పవన తన గదిలోనే పడుకుంటుంది, మెట్ల ముందు చిట్టిగాడు పక్కవుంటుంది. అప్పుడప్పుడు కాతా వ్టయని, రంగడు, కోమలికి సాయంగా పడుకుంటారు. కోమలి! వగలు పొడ్డు పోయేదికాదు. గవ్వలు, పచ్చీసు, వైకుంఠపాళి వీట్లతళో కొన్ని రోజులు కాల 'చేవం చేసేవారు, తరవాత కోమలి రె:ండు రాట్నాలు "తప్నీంచి వడకడం [పారంభిం చింది. ఓసారి అనంతాచారిగా రింట్లో జరిగిన నాటకంలో కోమలి తనకి ఆలీకుండా నాయిక ఐంది. రాజమ్మగారి కో ర్కె[పకారం, నిధి కోమలితో కలి, ఆచారి "రింటికి భోజనాని కెళ్ళాడు, రాజమ్మ గారు, కోమలి కొక్కదానికీ బైట ఆకులో వొడ్లీంచ్హి మిగత వాళ్ళ! వోల్లో పిటలు వేసింది. తనని హీనంగా చూడ్చాని శే భోజనానికి పిల వడం అనుకుని, కోమలి విడిగా భోజనం చెయ్యనని వెళ్ళి ళోయింది. అనంకాచార్దుగాచు, రాజమ్మగారు వాదించుకున్నారు, ఆఖరికి రాజీ జరిగింది. ఈ వొక్కసా లేనా, అందరూ కలిసి కూర్చోవాలని నిరా రణ జరిగి, నిధి వెళ్ళి కోమల్ని వీల్చుకు రమ్మన్నారు. కోమలి చర కే2రీ

చళా పెళ్ళి నిధితల్ల వ్మిగపాం ముందు ఫోం కెన్‌ గట్టు మీద కూర్చుంది అక్కడి కొచ్చాడు దయానిధి,

“అందరం కలిని తిందాం, రా” అలీ అవ్వోవించాడు.

కోమలి కళ్లు వర్షాన్ని వి శ బెట్టి నిలుపుకున్న నల్ల మేఘూలలా [పమాదంగా మెరుస్తున్నాయి--=

“నేనిక్కడ వుండటం యిష్షం 'లీకపో కే వెళ్ళివామ్న్మనండి. వెళ్ళి పోతాను --అం తేశాని యిట్లా మీ న్నేహితులతో చెప్పించి పరా భవిం చక్క్రేదుూ” అంది.

“ నేను-వాళ్ళతో నిన్ను భోజనానికి పిలిపించి ప రాభవించండని చెప్పాననా నీ వూవా? అని అడిగాడు,

65 బ్రేక్రప్రైి శ్రే వా శ్రెందుకూ నన్ను పిలవడం? నాతమాషా అంతా 'ఆలునసుగుని యాగ చేద్దామ నేగా--”

“'వాళ్ళ “౩ందు కుంటుంది నీమీద వగ?

““మ్సీ కే ఆలియాలి, మీ లోటుపొట్టు తెలునుకుని, మిమ్మల్ని లోకువ కడుశున్నారు వాళ్ళు, నన్ను మీరే గౌరవం చెయ్యందేే వా శ్ళెందుకు చేసారు? వారూ, మీరూ కలిని అన్యోన్యంగా వుండ కుండా మధ్య సే నందుకు? వెళ్ళిపోతా లెండి” అంటూ కోమలి చీర కొంగుతో మొవోన్ని కప్పేసుకుంది,

"వా శాక మంచివాళ్ళో సీశేం లును! . [(వావ్మాల కుటుం బాలలో ఆచారం నీకు కొత్తా, దేశం అంతా చూసినదానవు! వీ శ్నింకా నయం, నచ్చచెబితీ సరే నంటారు, నిన్ను తీనుకు రమ్మన్నా రుళా, లే .- అంవరం కలిని తిందాం!

“ల్సీ శెళ్ళి తినండి-నా కీ పూట ఆఫలిగా లేదు*ల్‌

ఈళట్టాోిన్ట్య వచ్చిందా?”

“నాకు కోపం వొస్తే, ఎవరికి లెక్క!”

““నేన్సు బాధ పడటం నీ కష్టమా?”

17 న

“మాట్లాడవు?”

శీఠ కొంగు దించి మరగగా నవ్వింది కోమలి,

*6 ప్రక?”

127

“అమ్మో మీరు జాధ పడితే నే చచ్చిపోనూూో అంటూ గుండె మీద ఐదు వేళ్లూ పరుచుకుంది.

“మళ తే లేచి రాల

“లేవతీండి-”" అని అతని రె0డు చేతులూ దగ్గరగా లాక్కుని, మెడ వెనక్కి వేసీ, శరీరాన్ని వూవి లేచి నిలబడింది.

కోవులి లేవగానే, రెండు చేతులూ వొదిలేనీ దులుపుకున్నా డు. కరీం సాపాబ్‌, కాత్యాయని, డీపం పుచ్చుకుని వొచ్చారు.

“మా అమ్మ రమ్మంటూంది" అంది కాత్యాయిని,

“వొస్తున్నాం్‌ అన్నాడు నిధి.

భోజనాలు నిశ్శబ్దంగా జరిగిపొయ్యాయి.

ఇది జరిగిం తర్వాత కోమలి వాహ్యూ [ప్రపంచంలో కొంచం వుత్సావాం చూపుతూ, గని తవ్వే చోటికీ, వహోస్పిటల్‌ వేపుకీ షికా రుగా వెళ్ళి అవన్నీ చూస్తూ, తనూ ఏదో వని చేస్తూ వుండేది సావా సించి. మొదట్లో అందరికీ కోమలి వింతగా తోచింది - ఎడారిలో మోటారులాగా, అడవిలో నూటు వ్య క్రిలాగా, తరవాత ఆ వాతా వరణ౦ంలో వొక ముఖ్యమైన అలంకారంలాగా కలిసిళోయింది కోమలి. ముఖ్యంగా వహోస్చిఓల్‌ వాతావరణంలో కోమలి జాగా ఆతికీపోయిందిం రోజూ నిధితో కలిసి, రోగులందర్ని చూసేది. ఇంవలేచర్‌ పరిత చేసేది, *చార్జులో గుంర్తులు 'పెళ్టేది; రోగులను నవ్వించి సంతోవ 'పెట్టడా నికి యత్నాలు చేనెది, వాళ్ళ కష్ట నుఖాలన్నీ ఆదరంతో వినేది, వాళ్లకోసం ఒక రీడింగ్‌ రూమ్‌, బోలెడు వ(తికలూ వర్చాటు వేయించింది, అందులోకి [గామఫోన్‌ ఆప్పించిలది.

తనే స్యయంగా ప్మతికలూ, పున్తకాలు చదివి వినిపించేది, [వతి రోగి మంచం దగ్గరా, వో *ప్లవర్‌ వేజ్‌” పెట్టించి వాటిల్లో పూలు తనే పెప్పైది పతిరోజూ, అవృడప్పుడు పొరుగూళ్ళు నించి జనం వొచ్చి యీ దయానిధి ఆళమాన్ని చూనీ పోతుండే వారుం విఠరాళాలియ్య సంకల్పించిన వారికోనం వో డల్చీ వర్చాటు చేశారు. అభిిపాయాల కోనం “విజిటర్స్‌ బుక్కు" కూడా పెట్టించారు,

ఆనాడు ఆదివార౦. సాయం[తం నాలు గ్రైంది. నీధి వని మీద బళ్ళారి పెళ్లి రెండు రోజులై౦ది. ఆ సాయం[తతం రావాలి. వని

క1ట8

వాం(డకి సెలవు రోజు, వాళ్లంతా ఆ రాతి జంగం కథ వెస్టించ డానికి యేర్చాట్లలో వున్నారు. అన్నీ ఒక్కసారి తణిఖీ చేని లావా లన్న నంగతి జ్ఞాపకం వొచ్చి, కోమలి అపుడే నిద నుంచి లేచి, మొవాం కడుకొటనికొత్త బట్ట లేనుగుని, టీ కాగి, పి.శారుకి బైలు బేరపోతుం శే, “చిట్టిగా డు *ఎవరో వొచ్చారండి అన్నాడు గబ గబా కోమలి మెట్లు దిగింది. వరంజాలో కుర్చి మీద కూర్చున్నాడు రాజభూమణం, అతన్ని చూసి తెల్ల బోయి, అ[పయత్నంగా వో అడుగు వెనక్కే సి నిలిచిపోయి “ఎవరి కోసం?” అని పలకరించింది అశను ఆమెశసి పరిక గా చూస్తున్నాడు.

“'ఆయన వూళ్ళో లేరు, తరవాత రండి"” అంది.

"నీ కిక్కడ నీళ్లూ, తిండీ సరిపడ్రాయన్న మాట-బంతివుశ్వూలా వున్నావు, ఐతే నేను ఆయన కోనమే వచ్చానని ఎందుకనుకు న్నావు? అన్నాడు రాజభూవణం,

“జ నేం మాటలు!”

స్ట్‌ తప్పా!"

“ఇక్కడి కందు కొచ్చావు?” అని కోమలి మెట్ల మీదకూర్చుకి చేతులు నలుపు కుంటోంది,

“నా న్నేపితుడు కోనం వచ్చానుః నీ కోనం కాదులే”

నా కోనం వ_నె ఏం జరుగుతుందో జ్ఞాపకం వుండే వుంటుంది లే!”

“ఇప్పుడు కొట్టి స్తావా పమిటి నన్ను? కానేపు (శాన్‌ ఎగ్జామి చేషన్‌ చెయ్యీ, అక్కడ రాజూగారి దీవం ఆరింది కాబట్టి యిళ్లా వొచ్చావా? దీవం ఎ్కడుంళకు పురుగులు అక్కడికి చేరుకుంటా యన్నాడు వేమన్న."

దీవం వొక్కూళే కాదు బురదలోనూ వుంటాయి దోమలు

“చితో త్తరానికి టోపీలు దించి చవ్పట్లు కొడుకున్నాం"'అని శాబభూవషణం చవృశ్సు కొట్టాడు,

కోమలి చప్పట్లు కొట్టి “చిట్టి “ని కేకేశి అచారిగారి శేషుని, శాత్యాయన్ని తను దబ్బున రమ్మంటున్నానని తీనుకు రమ్ముని వంపింది,

౧-9 1ట9

నిజంగా తన్ని సానా ఏమిటి, అందర్ని రమ్మంటున్నావు?*

“గుమ్మడికాయల దొంగవు కాబట్టి,నువ్వు అల్లా అన.కున్నావు"

'“ఈ ఎడారిలో వొయానిన్‌ లా కనిపించావు గాని యీ [పాణి చాలుక మీద నో టీచుక్కూ పోద్దూఎా*'

లోవలి కెళ్ళి, టీ కవ్పు తీనుకొచ్చి యిగ్చింది కోమలి, అతను శాగుతూ అన్నాడు "బై దిబై కాత్యాయ నన్నావు వెనక నే చూసిన కాత్యాయ నన్న మాట. మీనిధి*రి (పాణ స్నేహితురాలు అతని వృాదయ వీణ! తీగ కి యోప్మాటా 10 ౧౦ 11062 శీ౨€009 ?”

“వీ 'కెట్లా తెలుసు ఆ అమ్మాయి" "

= చేన్స సమాధానం చెప్పను, ఐతే, కోమలీ ఎవళ్సు ఎన్ని మాట, లన్నా వొళక్కటి మాతం సత్యం, ఆంధదేళంలో నీ అంతటి అంద మైన స్త్రీని నే నిత వరకూ చూశ్లేదు. ఫిలిం డైలెక్టర్లు అత్మ వాత్యలు చేసుకోక పోవడం ఆశ్చర్యమే.”

“ఇట్లాంటి మాటలంకశ1ు నే వూరుకోను; ఇ న్నేళ్ళొచ్చాయి,: నీ శప్పు డొస్తుంది బుద్ధి?"

“ఓని పిచ్చిదానా, (సులవట బుద్దిని కోల్పోడంకంచ౭లబ వేగే జ్ఞానోదయం ఎక్కడుందీ పురుషుడికి? 400 లిరం00006 ఇ156 0119 ఆఅఆసషల ఓం 256 [00164 0? ఇంణలయ”

" నువ్విట్లాంటి మాటలం కే వెళ్ళిపోతాను. నిధిగారి ముందు నా గొడవ ఎత్తకు సుమా!”

““ఎ తకుండా వుంటాను, “వమిస్తావ్‌ ? ఒక్కరాథతి నీతో గడప నిస్తావా! ళ్‌

ఫి ప్రో దుర్మార్తుడా! మీ న్నేహితుడు, నిధిగారు నన్ను [పేమించారు "తెలు ఫా?”

“నిన్ను ఎవడు [| పేమించలేదో చెప్ప! "

“నా శాయన తప్ప యింకెవ్వరూ లేరు,"

““ఉవోళో, నీ జీవిత [గంథంలో కొ త్త వకరణం (పారంఖి )చా వన్న మాట, అం[ధచేళం అంతా పంచుకన్న సౌందర్యంలో నా కూ్యూడా కాన్తంత పజడెయ్య కండదా అనీ అడిగానుు*

1 80

క నేంనట్లాంటి వృత్తి ఎప్పుడూ చెయ్య లేదు, తెలుసా? అధే పెట్టుగుంకేు అతలు గణిద్దును నువ్వు బలవంతం చేస్తే వం జరిగిందో అప్పడే మరిచి పొయ్యా వా?”

“మరిచిపోలేదు కాబక్తు వొచ్చా ననుకో-నేను మీ నిధిగారితో అవన్నీ చెబుతానని భయపడొదు"' అన్నాడతను

“చిప్పేటందుకు పమున్నయ్‌? పాత వన్నీ పూహించుకుని బాధ పడ కారేమోనని భయం నాకు, ఆంత."

“అవునే, అతని పాత గొడవలు నీకు ఆరీనట్లూ నటిన్తూ వుండాలి, వుందనుకుంశే వుందీః లేదనుకుంకే లేదు _పమంటాప్‌ ?"' అని కన్ను మెదిపాడు, రాజభూవణం,

“నేను మరొకడి కార్యవై వుంశేు నన్నిల్లా లోకువ కడుగువా?”్‌

“సశే, అ మాటకొే, నాకూ భార్య లేదు. వటి వొడ్డున యిళ్లు కడ దాముశే, యిక్కడ పరూ లేమి అని మరో నిగ రెట్టు ముట్టి ౦ంచాడు

“ఊరికే తమాషా కంటున్నాను కోమలీ -ను వ్వేమీ అను కోకు.

“తమాషా చేసే వం చేసానో తెలుసుగా నీకు!”

“ఎముంది? గిల్లు కావ్‌ ' రక్కుళావు- లేక కరుస్తావ్‌ * ఆవిధంగా నైనా, సినిమాలో విల్సన్‌లా నిన్ను తాకడం జరుగుతుందిగా. అందు కనే సినిమాలో, హీరోకంగు, విలన్‌ వేవం కోనం జనం ఎగబడ ఆారు*”

ఇంతట్లో కే శాళ్యాయనిి యితన్ని చూసి భయపడి నిలబడి పోయింది కోమలి ఆమె దగ్గరగా వెళ్ళి భుజ. మీద చెయ్యి వేసింది.

“ఇప్పుడే వొసాం'” అంటూ యిద్దరూ వెళ్ళిపాయ్యారు,

రాజభూవమణం ఒక్కడూ, బట్టలూ అవీ సర్దుకుని పేపర్‌ చదువుతూ కూర్చున్నాడు కానేపు చదివి, తోచక బె టకొచ్చాడు. అటు యిటూ వచార్లు చేస్తున్నాడు, దూరంగా వన్తున్న నిధిశి చూని ఎదు రెళ్ళాడు ఇద్దరూ కలునుగులి మళ్లా యింటి కొచ్చారు,

“ఎలక్ష న్లొన్తున్నాయి కాన్‌ వానీంగ్‌ క బై లుదేరాను, అంశ

కర్ర

వు త్తచేకులతో శరాలేదులే, భామ నిధికి విరాళాలు తీనుకునే వచ్చాను = నువ్వు నవాయం చెయ్యాలి ” అన్నాడు రాజభూపణం, అతని కో సిగ రట్టు యిస్తూ,

నేను కాల్చినన్నట్టుగా నంజ చేసి, కోటు విప్పి, కూర్చు, న్నాడు, దయానిధి,

“నీ క్రీ జిల్లా లంశే యిష్టం లేదుగా, ఎందు కొచ్చావు?”

“క రాజకీయాలకీ, నా యిహ్రా యిష్రాలకీ నంబంధం ఏముంది? నా అభి పాయం మార్చుకోలేదు, వీళ్ళ! సంస్కారం లేదు, థామ లేదు సారన్వకం లేదు, నాగరికత లేదు---

“అంశే నువ్వు అనుకున్నట్టుగా వారి కవి లేవు _- అంక నేను ఖండించను, మన జిల్లాలలో ,వుండే, కుళ్ళు దగాకోరుతనం, అస వానం, కుట, డాబుకర్లు, సోమరితనం, పట్టింపులు యిక్కడ లేవు, అవి వుండడం నీ వు బైళంలో నాగరికత; లేపోవడం ఏీరి నాగరి'తఎ*

“అబ్బాయి, నువ్వు వీళ్ళమధ్య వుంటూ యిట్లా అంటూ వుండకపోతే, తంళారని భయం చొప్పున అంటున్న మాటలుగాని, నీ అభి పాయాలకీ, నా అభి పాయాలకీ భేదం లేదు

*భేదం వుంది _- నా కిదే నచ్చింది గనకనే, నే నిక్కడే వుండి పోడా నికి సంకల్పించాను-ీ”

'ట.డిపోడా నికి కారణాలు నాకు తెలియకసపోలేదు.””

ఆ ద్రం సై 1)

“ఇక్కడుండే ఆడివాసులకీ, నీ వెనకటి జీవితం తెలవదు కాబిట్టి-

ఇంకొ వాక్యం పూరి కాకుండానే నీధి అందుకున్నాడు.

“అవును... నా చుట్టుపక్కల వున్న వాళకావరగంతో సమత్వం పొందటంలో త "పృేముంఏ॥ి”

*ళష్టమ్చుంఏం? ఆ వాతావరణం పొడవుతుందిాి” అని బవిగరగా నవ్వాడు,

నిధికి కోపం వొచ్చినట్టు కళ్ళమీదికి శెప్పలు చటుక్కున జారాయి.

“క్రాజా-నీకూ నాకూ వెనక యీ విషయంలో కలవాం

134

జరిగింది, నిన్ను వెళ్ళిపొమృన్నాను. నామీద దయదల్సి వేళ్ళావు= నంళో పించాను, మళ్ళా యిప్పుడు ఆమాట నా నోటంట అని పించడం భావ్యంకాదు --”

ఆక్ళి [శేయన్సు కోరే వాళ్ళల్లో నేనూ వొకణ్ని గనకనే, యిల్లా రావడం జరిగింది-వోక్కూ కోమలే కాదు”

“'కోమలి సంగతి నీ ఇల్లా ఆలును?)"

“నీలా గే పాతచుట్టం,”

64 స్థాకమ్చ్రి?)?

“'వం? మవో సతిివత అనమంటావా?”'

“'నువ్వు!"”

=పం? ప్రకపత్నీ।వతుణ్ని ఎలానూ శాను-అసలు నాకు పళ్నే లేదుగా -%" + లం

'కనాత్తో చెప్పడంలో నీ వు దేశం?”

““పముంది? (శేయ వ్కూమ్‌ని కాబట్ట “జా(గత్త' అంటాను. ఎందరో మవోనుఖావు లయ్యారు. నువ్వు ఆఖరు ఆసామీ కావడం యిస్ట్రం లేదు నాకు-”* అని రాజభూవణం లేచ్చి వెళ్ళడానికి సీద్ద మయ్యాడు.

అతను ఎనిమిది గంటల రైలు శఆళ్ళాలి మూ వారం రోజుల్లో వొస్తానని [పయాణమయ్యాశు. బండి కూడా వొచ్చింది.

“ఠకోమలితో నువ్వు మాట్లాడావా?

ఉట్టక 9

బంగి కంలింది.

దయానిధి స్నానాని కెళ్ళాడ; లాల్చీ, పెన తువ్వాలూ వేసుగుని, బైట వరండాలో కొచ్చాడు సూర్యుడు కొండ వెనక్కి జారాడు. ఏదో వింత చూడ్డ ౦కోనం అన్నట్లు వల్ల మేఘాలు, వడమటి వెలుగు వైపుకి కదు లున్నాయి. చాప దించుకున్న పడవలా, ఆగ్ని వొస్తుపులూ తమ నీడలని లాగేసి చీకటి న్వరూపాలని బైట "పెట్టాయి జేబులో కాగిళాలు, వుతరాలు వోసారి చూసి, వాటిని వుండచుట్టి అవతల గిరవా ఇట్టి, తూర్పు వెంపుకి చరచరా నడిచి వెళ్ళిపొాయ్యాడు.

13కి

దయానిధి వెళ్ళింది జీవితాన్ని స్పృ్యృళించడానికి ఆ చీకట్లో ఎక్కడో జీవిత రవాన్యం 'చాగి వుంటుంది-దాన్ని వట్టుకోచాలి. అతన్ని గురంచి అతనికి అనుమానాలు సందేవోలు లేవు, నేలమీద నడు న్తూ, అనుకోకుండా నీళ్ళల్లో దిగినట్లుగా వుంది. ఈక చేతనైతే కానీ సిళ్లల్లో డిగలేీడు ; దిగితేకానీి ఈత రాదు; ఏమిటో వువమానా లకి అర్ధం వము౦ది? పోన్హీ జీవిళం వొక కండ లాంటిది. కాలం, వ్య క్తులు అందరిచేతా, ఈతలో చుక్కా పోయిస్తుంది; ఇంక వొక్క చుక్క పడితే కండ నిండుకుంటుంరి. ఆసాయంథతం, ఆ వొక్క చుక్కా ఎవరో పోనీనట్టం ది, నీళ్ళా? కుండా! వది య ధార్జం? చీకట్లో కాలికి కుండ పెంకు తగి”౦ది. అది శ్చళానమా! తూర్చు కొండ వెనక చం(గుడు, కొమ్ముల మధ్యనుంచి కనబడే ఎద్దు మూపులా కదుల్తున్నాడు. నీటికుండని మృత్యువు పగల కొడుతుంది- ఆ నేలమీద అన్నీ కండ పెంకులే. ఎంద లెందరో రాజులు, రాణులు వివోరాలు చేసి, జీవించి నింపుకున్న కుండలని మృత్యువు తన్ని ముక్కలు చేసింది=-ఆ 'పెంకుల జీవితగాథ అది. పమిటో వువమానాలకి అర్థంలేదు.

అనుమానం, [పళ్న, సంశయం, అనంతృ ప్రి, వాంఛ, ద్వేషం, రాగం=-యివేవీ కుండలో నీటిని కదవని సమయం అది. రా ళ్ళమధ్య కూర్చున్నాడు. అన్నీ రాళ్లు, రాళ్ళకింద మారిఫోయిన నీటికుండలు, ఎండకి మాడి “*నిప్పునిప్పు' అని కేకలు వెయ్యవు; వానకి తడిసి “చలి చలి అని భావగీళాలు పాడవు. చం[దుణ్ని చూసి గానం చెయ్యవు వాటి కేమీ అక్క గ్రేదు; కాని అవి అక్కడ లేకపోతే వదీ లేదు, అట్లాంటి ఎ అతనీ వృాదయం, ఏడవా లనిపించదు. నవ్వా లని పించదు. అతనితో దేనికీ, ఎవ్వరికీ నిమి త్తం లేదు; కాని అత నక్కడ లేకపోతే వొక శూన్యం పర్పడుతుంది శాలం, స్థలం, పరి మాణం మార్చు, తను....అన్నీ వకమైన తాళ్కాలిక యధార్దం.., దాన్ని ఎవరు స్పృృశించగలరు?

ఎవరో స్పృళించారు. కుండలో నీటిని ఎవరో ఆలికారు. బాధతో, కుండ తొణికిన లాడింది. స్థలం, పరిమాణం మారింది;

] ప్రశ్న

శాలం, గతులను వెతుక్కుంటోంది; మూర్చు కొనసాగుతోంది; తను తనై పోయి వెనక్కి తిరిగతే కోమలి.

= వొకళ్క్ళదానవు చీకట్లో ఎందు కొచ్చావు?”

షి కుండగా చీక శుందు కుంటుంది?”

"ఆన లందు కొ ఇచ్చావు?”

మీకోనం....” అతని బుజంమీద తన కుడిచెయ్యి అనించి ఆ చేతిమీద తల అనించింది కోమలి. గాలికి చీరకొంగు లేచి, అతని ముందు రెపలెప కొట్టుకుంటోంది. సూదిలో దారంలా అతలి నడుం చుట్టూ చల్లటి వేడి పెనవేసుకుంది! ,సౌందర్యం తణంలో బలిసి బరు వెక్కి అతన్ని వూపుతోం3. కుండలో నీళ్ళు కదులుతున్నాయి. అవి వొలికిపోకండా నిలుపుకోవాలి,. ఎవరి శరీ రాన్నో ఎవరో ముట్టు కుంటుంళశు తను దూరంగా వుండి వారించడంలాగుంది అతని పెనగు లాట,

““ద్టోవవ్వూ+?*' అంది.

క్ష = ఇల660 అథిది 66!

= నేనేం చేశాను....[” గడ్డం పట్టుగుని ఆమె వెంపుకి తిప్పు కుంది,

అతను చూనూనే వున్నాడు, కానీ ఆమె కనిపించడంలేదు. మెభూలలోంచి వొస్తున్న ధ్వనులలా, నిళ్ళబం నిట్టూర్చింది, కోమలి కంఠంలో. (పేమతో పగిలిన కంఠం అది. భామన్వరూపం తెలీక, వ్యృాదయం ధ్వనిస్తోంది. సము[దం లోతులో జరిగిన చప్పుడు ఎవరో నత [తమండలంలో విన్నట్టుగా వుంది,

“ఎందుకు కోపం? ఏదో పిచ్చి [పళ్న అడిగాడు. నమాధానం కోరని విచ్చి [వళ్న,

“వేను చెడ్డ దాన్ని. మీతో బాగా వుంటాను. అవన్నీ తల్పు కోకండి. నే నప్పుడు పుట్టలా, నాకు తెలీకుండా అవన్నీ జరిగాయి. ఇవ్వు డన్నీ ఆలుసు నాకు. మీ దగ్గిరే వుండనియ్యండి... లేకపో తే చచ్చిపోతాను...

చెలటువులో చేపలు కదిలిన పరిమళం శ్వాసళో అతని మొవోన్ని శాల్చింది, పెరిగి, పెరిగి పెద్దవయి, విళ్వరూవం దాల్చిన అ శెండు

135

పెరవులూ అతన్ని కవ్చివేస, శూన్యం శేశాయి. ఆ నోరు, తుంవరగా జనించి నుర శ్లై, శంటమై, గుండమై, నీటిలోయలై , మవి నము[దమై అతన్ని ముంచివేసింది. ఎందరి ర్క్త మో [వవంహిది, ఆర్బి వేస్తున్న మంటల రంగు వెదవులది. తరతరాలుగా ఎఅబడి, భవి మ్యత్తులో వాడిపోయిన రో జాపుష్పుం ఆ నోరు. ల్‌

“మీ రన్నీ మరిచిపోండి. జమీంచారుగారి £ దగ్గ రున్నప్పడు ఆయన వొచ్చి నన్ను బలవంతం చేశాడు. మీ న్నేహితుశ్జే అన్నాడు. మీ దగ్గిరకి తీసుకొస్తా నన్నాడు. నేను వొవ్పుగో లేదు. రకళ్కాను, పారిపోయి జమీంచారుగారితో నేను మంచిదాన్ని కాదని చెప్పాడు. ఆయన కొళ్తేవాడ, తన్నేవాడు, ఒకరోజున పెద్ద దెబ్బలాట జరి గింది మిమ్మల్ని గురించే. మిమ్మల్ని (పేమించానని చెప్పాను. ఆయనక కోవం వచ్చింది. ఆయన తన్నాడు నన్ను. నంచిటోంచి బెటకి తీని అయన డబ్బు మొవోన్న కొట్టాను. ఆయన బూటు తిని కొట్టాడు. నా వొక్సు మండింది; కొన్న నగలన్నీ బీరువాలోంి తీని ఆయన మీద వడేశాను. మీద కొచ్చాడు జమిందారు .-పూలతొట్టి విసిరికొట్టాను, నుదురు వగిలింది, చచ్చివాడికి, పారి%గోయి మా అమ్మ దగ్గర కెళ్ళి పొయ్యాను అమ్మకీ నాకూ రోజూ దెబ్బలాక్సే-అట్ట్ల కా డుచ్చుకొని అమ్మనెత్రిన కొట్ర ౦ది. లేచ్చక్క్మా చొచ్చా మీ దగ్గరికి!

కోమలి చిితించిన భయానక దృశ్యాలని వూహించుకున్నాడు దయానిధి అతనికి కోవంలేదు, యీర్ష్మ్య్య్య లేదు, గమ్యస్థానం లేని జలపాతంలా కారుణ్యం పొంగుతోంది, అతని వృాదయంలో- అందరూ పంచుకోడంవల్ల నే వస్తువులు, స్పిరళ్వాన్ని గోల్పోయి, నళిం పవుతాయి. సౌందర్యం, ఆనంద౧, 'విచారం -_ పంచుకోడంవల్ల శృళిసాయి. ఖభ కులు కూ డా మతాన్ని పంచుకుని దై ళాన్ని వాత్య చేశారా అనిపిస్తంఏ. తన నర్వన్వమూ సంఘానికి పంచిపెట్టి, తన నిజవ్య $్రిత్వాన్ని తెలుసుకున్నది కోమలి ఎంద శెందరో తమ పెద వులకు పట్టనబూజులు ఆమెకు రానీ దులుపుకున్నారు. ఎంద శెంవరి న్వప్నాలనో య థార్ధంచేని, తనలో య థార్జాన్ని రవాన్యంగా న్వప్నం౦ం చేనుకుంది కోమలి. ఆ కృతిమ స్వేచ్చ్భాజీవనం వదిలేసి, మళ్ళా తన చాన్యం ఎందుకు అభిలపిసోంది, ఆమెకి వం కావాథభి?

1306

పురుషుడి చ్వారా తప్ప, (స్రీ తన న్వేచ్చ సాధించుకో లేదు కాబోలు. తన స్వేచ్చకోనం, అతన్ని బానిస చేసానంటోంది.

“నీ శా జీవితంచైన అనవ్యూ పుట్టిదికదా, మళ్ళా అదే నా దగ్గర కావా లంటా వెందుకు?” అని ఆమె మొవోన్ని పక్కకి తొలి గించి, కళ్ళలో క్రి చూశాడు ఎందరి పురుషుల రవాన్య జీవితాలనో బఎధిచిన ఆమె శిరోజూలు, గాలిలో ముళ్ళజ్తాయి. వుదేకంతో కళ్లు మెరని మూతలు పడ్డాయి.

“ఛఛా-నేను పో!రిదాన్ని గాను-కాని నేను మిమ్మల్ని ఎంత ఎక్కువగా [పేమించానో, మష్సీకు తలియపర్భడం ఎలాగ ! * అంది కోమలి,

“యేమలో ఎక్కువ తక్కువ లుండవు. నువ్వు ఒక వ్యక్తిని 1 పేమిస్తావు లేక 'ద్వేషిస్తావు అంతే-”

“ఎట్లా చెప్పాలో నాకు తెలీము, జ్ఞాను వచ్చాక, (_పేమంళేు వమిటో తఆలిశాక, చాదంతా మీ కిచ్చివే స్టే, నవా [(సాణం న్బీమీత పడు తుంది”

““ఇచ్చే టందుకు నీ దగర ఏముంది?”

“అంతా మీకోనమే అశే పెట్టుకున్నాను=నాకు మరి ఎవ్వరి తోనూ నిమిత్తం లేదు. మీపు నేను తన్న ఎవ్వరూ పనికి రారు. వాకు తెలుసు, తెలునులఎ*+ అంటూ అతని నడుం చుట్టూ చీతులు లిగించ్ది అతని టళ్ళో వాలిపోయి, మెడలి చేతులో బ.ధించి చం(దుడి "శీని చూస్తూ వడ్చు సాగించింది.

"నీ ళరిరంతో తప్ప నాకు నీతో వరిచయంలళేదు. ఆ శరీరం నీ కిప్పుడు లేదు. నాకు నువ్వు పరాయిదానవు తెలుసా?"

“ఇది ఒట్టిది-నే నెంక అండంగా వుండగలనో మీరు వూహించు కో లేరు వాతో నంబింధం లేదుగనక నే నన్ను మీకు (ప్రేమిస్తారు, అంతేం”

'“అట్లాంటప్పుడు సంబంధంళో యిపుడు ఆ (పే మునీ ఎందుకు పొడుచేనుకోడం? మనం యిల్లాగే, పరాయి పొాళ్ళల్లా, అపరిచితు లుగా వుంచే ఎంత బాగుంటుంది వూహించు'* అని కిందికి వాలి

శ్ర

బోయిన తలను, పైకి తీనకున్నాడు. కన్నీరు, అతని బొటన( వేలి మీద ఛారలా పడ తోంది

వడ్చేందుకు యింత కన్నీరు ఎక్కడ దాచుకుందో!

“మీరు నన్ను (పేమిస్తా ననండి - ఇం శమీ అడగను. నా బన ధన్యం అవుతు ౦ది. నేనీ నంతోషంలో చళ్చిపోతాన్తుో

“చూడు కోమలీ=నాకు | వేమంశే పమిటో యింతవరకూ తెలిసిందికాదు ఆందరిలాగా, శరీరవాంఛనే | 'పేమనుకుని, నన్ను నేను దగా చేనుకోలేను, ఇతరులు ఎవ్వరితోనూ ఓ ఒక్కరితోనూ వంచుకో లేనిది నా (వేమ, అదొక దృష్టి-జీవిశతం అంతటినీ తుదీ మొదలూ, ముందూ వెనకా; అన్నింటినీ దూరంగా చూని అర్థంచేసుకునే [వపంచంవైె వొక చూపవు, నా [వతిమాటనీ, భావాన్నీ, చర్యనీ ఆ దృష్టి పురిగొల్పుతుంది, నీతో న్నేహాంవల్ల ఆ దృప్పీ పోతుంది- నీశ₹మన్నా అర్ధమౌతుంచా, - పోనీ నీ వు ద్రేశంలో (పేమంకేే వపమిటి?”

“ఉయబ్బ, ఆ మాతం అర్ధంకాదు! - నాకన్నీ తెలును. మీఠొ క్య్‌రూ ఎక్కు డో నన్యానిలాగ వుంశపొళానంటారు, చానివల్ల వమి టి [వ యోజనం? (పేమంశేే,- ఇద్దరూ, వొక్కూ6లాగుండి, కలీని నంతోమ వడి, యితరులకి నవోయవపడి, చవారినికూ డా నంతోవ పెట్టడం. మనం వొళళ్ళకి వొకళ్లు తన్మయత కలిగించుక ౦ంటాం, అప్పుడు లెర్యంగా బలంగా నరచాగా వుంటుంది, అఆ మైమ్‌లో ఎన్నో మంచి పనులు చేస్తాం. చూశారా, నాళింక జాగా తెలుసో!”

లేచి కూర్వుంది కోమలి.

కరి నా [ పేమంశు నాకేం తెలును? చూడండి, గుండె లెల్ల కొట్టుకు ౦ట న్నాయో-=ళరీరం వేడిగా, మీ కోనం అనలదంతా ఎందుక -1? " అని అతని నోటిని తన పెదవులతో నొళక్కినింది.

“ఇదేనా (పేమంశే? ఈ వని ఎంతమందితో, ఎన్నిసార్లు చేశావో?”

“అది వేరు, యిది వేరు-అనలు మీరు మనిపే. వేరుగా! వాళ్ళంతా సకువులు-మీరు దేవుడు.

“'చేవుణ్ని పూజించాలికాని, ముచ్వెట్టుగుంటా రా?”

138

“ముందు ముద్దు, తరవాత వూజ-ం'"”

మీదికి ఎగ్యశాకుతున్న శరీరాన్ని వెనక్కి నెట్లివేశాడు నిధి నము[ద (పవావోనికి ఎదురీదే శక్తిగల శరీరం, నర్షించి కొండ శిఖరాన్ని కరిగించివేనే వేగంగల మేఘంళలాంటి శరిరం, వికసిందిన సౌ స్పూన్ని మళ్ళా మొగ్గని చెయ్యగల విదితమైన శక్తి్శశల ఆ శరీరం యీ అల్బమెన | వేమకోనం (పాకులొడి, నళింవవడం విషాదంగా తోళిందతనికి, ఆమె నోటిమీద తన అరచేతిని నొక్కిఎా

“వొద్దు కోమలీ-- నా [పేమని పంచుకుని పొడుచెయ్యకు నాకు మీగిలింది (పేమ వొక్కుళే* అన్నాడు.

“'నాకేమీ వొద్దు వూరికే మీతో ఎప్పుడూ యిల్లా వుండ నివ్వండి. స రే నా?

“సరే... ఐతే యింకేమీ చెయ్య హడదు నన్నుుూ” అంటూ అతను లేచాడు.

“"కోవం రాదుకదా-ా మీకు ఎవలేనా వున్నాతా? * అని అతని చెయ్యి పట్టుకొని లేచి నిలబడింది.

“ఉన్నట్స గా వున్నానా,ో

““ఏమో_-నాశేం కెలుసు మీ లోవల పముందో? నామీద యిష్టం లేకపోతే నే నల్లా అనుకోకూడదా?”

ఆ సాకు ఎవరిపీదేనా వుంకశే, నీకు నామీవ పోతుందా?”

“పోదు. “అయ్యో, "పావం' అనుక ని పూరుకుంటా,మిమ్మల్ని వేధించుకుని తినను.”

““ఎవరున్నా లేకపోయినా, నాకు భార్య వుందిగా.”

“ఆమె యిక్కడ శెందుకు రాదుశ

“వొ సె, నువ్వు యిక్క డుంటావాళ'

ఏందుకుండను? ఇద్ద రం వోయిగా అక్క చెల్లెళ్ళలాగుంటాం క్‌

ఆనీ ౪₹0దులో ఏం సుఖముంది?”

ఆర్పిత్రో వుండటమే-"”

ఇదరూ నడవటం సాగించారు, నిళ్ళబ్దంగా. కోమలి ముళ్ల నీ గతుకుల్ని తప్పుకున్నప్పుడు అతని భుజం పట్టుకుని నడుస్తోంది.

139

“=ఇందికకి నిన్ను నే వుంచుకున్నానని అనుమానం-నీకు ఆలుసాశో అని అడిగాడు.

“అయ్యో, &ర్మఎానా గొడవే మీకక్క ల్లేదు. చూశారా [పపంచం ఎట్లా గనుకుంటుందోఎా నేను మీకోనం పిచ్చిదాన్నయి పొయ్యాను గాని, ఎందుకురాదు ఆవిడ? మీివ్టం లేదా

“జబ్బుగా వుందిట!ీ మామిగా రుత్తరం రాశారు. నన్ను వొచ్చి చూడమన్నారు?”

“అయ్యో పాపం-ావం జబ్బు? నేను కూడా వొచ్చేచా?

'““ళషయ. మామగారు, *రాప్‌ బవాద్దూర్‌ " రాకుండానే రిమైరయ్యారు. నన్ను పాతవన్నీ మరచిపోయి, కమించమని రాళాడు. మొన్న మందుల నిమి తం వో వెయ్యి పంపించాను."

*' మనం వెళ్ళి చూనాజద్దామా!”

“నువ్వొ స్తే, జబ్బు యింకా యొక్క వవుతుందే మో?”

“పో నీలెం డిఎ" మళ్ళా మాట్లాడం మానేసింది.

“నన్ను (పేమించానంటావ్‌ - మాటిమాటికి కోవంవ నే ఎట్లాగ! _(_వేమించకుండా పరఠాయిదాన్తా వుంళే కోపాలూ, ఆాపాలూ, యీర్ష్యలూ బాధలూ ఏమీ వుండవు-''

“అవన్నీ వుంశేనే వాగుంటుంది నాకు. అవి లేకపోతే టై రాగినే = బైరాగి (బతుకు నాకొద్దు.”

మళ్ళా నిళ్ళబ్దం. దూరంగా మేడ వెన్నెలలో తెల్ల మేఘంళతా మెరుస్తోంది.

“ఐతే అమృతంగా లెక్కడున్నారు? అలి అడిగింది.

“"అమ్ముతంగారు-*

కోమలి నవ్వింది. వడిపోబోతూ అశని బుజాన్ని గట్టి గా వట్టుకుంది.

“అబ్బో, మీకింకా జ్లూపకం వుం దే-నాకప్పుడు నోర తిరిగేది కాదు' బాగున్నా రా

4ర్సీ దగర ఆ యేఖై రూపాయలూ, వొడ్డి తో నవో వనూలు చెయ్యమంది.”

క డ్రం చ్చే _ 2”

$శ40

“క్షూపకంలేదు? ఆ రాతి వొచ్చి, నిన్ను నిద లేపకుండా దిండుకింద డ బృెట్టి వొచ్చేశాను, ఆ డబ్బు, అమృతం దగ్గ రుచ్చు కున్న దే”

ట్రవిడ ఇాలామంచిది-ఆవిడ లేకపోళలే, మీరు వాదగ్గర కే వొచ్చేవారు కారు _- జొనా? నల్లగా వున్నా, మనిషి భలేఎత్తుగా గుండంగా, దశ్చాగా వుంటుం డిఎ

“నీకు ఆలుపా! అమృతానికి ఆడపిల్ల” అన్నాడు

“నిజంగా! ఆవిడ కే?

“'అవును, జగన్నాధం వుత్తరం ళాశాడు. కొవ్వూరులో గోదావరొడ్డున పాకేనుకుని, వోయిగా ఆ|[శమంలోలా వుంటున్నా డట. వొచ్చి చూడమన్నాడు”

“అబ్బో-అప్పుజే, భలే చిలిపల్లరి చేనేవాడు. నన్ను చెర్లోకి తో సేనీ, చొక్కా తొడుకో్కో డానికి చ్చాడు. ఏం చేస్తున్నాడు? పెళ్ళయి - దా

'"లేదు-కూలివాళ్ళకీ, వీదవాళ్ళకీ, ఊరికే చదువు నేర్చు కతున్నాడట., అదే వుద్యోగమట....”

“సృకీలగాుు చచ్చిపోయిందటగా -పాపం.”

“తలని నమ్మకూడదు.”

"“ఓయబ్బ = నాకు చెప్పకండి- మొగా శృ వాళ్ళ గొంతుకల. కోస్తారు. నగ్గంగా కబుర్లు చెప్పి-వాళ్ళ వని కానిచ్చుకున్న తర్వాళ, యి బెల్లా నళ్చిందీ వాళ్ళ! వట్ర్రదు-"

రమీలకు [ప్రేమించటం చేత కాదని (“గ హించుకుని, మొగాడు, చివరికి వాళ్ళ సంపర్కం వొదులుకుంటాడు.”

“ఎప్పుడు? అన్నీ ఐనాకనా? ఏ కడుపో కాలో వొసే వాళ్ళ కేం!

“చ్చెవ లేనుగో = అట్లాంటి నూట్లనొచ్చాః?* అన్నాడు నిధి కోమలి పేనిన [పక్నతో, అమృతం అతని వూవాలో కదిలి వ్యాపిం చింది,

"అవును. మీరనొచ్చా అట్లాంటి మాటలు! అ న్తమానం ఆడాళ్ళని తిట్టిపోని, శాపనార్థాలు బెన్తే మొగాళ్ళకి, అన్రమాన్నూ

కేశి!

ఆడోళ్ళ సంవర్మమే కావాలి. (స్రీలని తిట్టడం, మళ్ళా (ీలచుట్టూ తిరగడం౦ం-”

46ళడ్స్య** = అని గర్డి ౦”, మందలించాడు నీధి.

ఇంటికి చేరుకున్నారు. కోమలి గబాగభా మెన్లైక్కి మేకమీది కెళ్ళిలోయింది. దయానిధి మండువాలో కుర్చీలో కూర్చున్నాడు, ““అమ్మ"“ విిగవాం కేని చూన్తూ, (స్రీజాతివై ఆఅతలి నమ్మకం పోయినం దుకు “అమ్మ” కారణం అనుకున్నాడు. కణ అవచారం చే సే వారి నంతతియిలాగె పోతుందని ఆలునుకోగలిగ లే, ఏస్తీయేనా అవచారం చేన్న్వందా! "అమ్మ" (ీశ్వానికి వొక చిప్నాం. ఆ చిహ్నం వొక నల్ఫటి ఆరగా కన దృష్టిని మరుగుపరుస్తుంది. ఆ తర ఎక్సొశే లాంటిది. బయట రక్తం మాంసం, మెదడు, ఊవా, ఆదర్శం: జ్ఞునం గల (సీలున్నా, లోపల్నించి యికనికి కనవిజేది అస్థి పంజ రమే, అతని అనుభవాలని, ఆత్మవంచన లేకుండా తరచి చూను కుంశే, (స్త్రీలని ఆదర్శవ్య క్తులుగా పరిగణించేటందుకు తగిన ఆధా శాలు లేవు, వది యథార్థం? తన ఎక్స్‌రే దృష్టా? బయట మాంనం, రం మన వులా'?

*మా నాన్నగారు భోజనా లెంత ర్వాత రమ్ము న్నారు"

వక్కకి ఈరిగి మూస్తే కాళ్యాయని,

“ీ ఎందుకు?

“వమో = వదో పనుందట. ఎవరో వచ్చారు, బళ్ళారినుం చి.”

“'నలేలే = అలాగే వొస్తానని చెప్పు.”

కాత్యాయని వెళ్ళళలోతూ, నిలిచిపోయి -

“ “వాకు పాఠం చెప్పడం మానేశారు _”

"వం చెయ్యను? తీరిక లేదు - శేపు చెపాగా, వారం రో జుల్లో 'మేష్టరు వొస్తోంది. నేను పాళాలు మరిచి పొయ్యాను నుమా -”"

కాత్యాయని అమాయకంగా నవ్వి వెళ్ళిపోయింది,

ఈలోగా పుత్తరాలకట్ట విప్పి చూనుగున్నారు అమృతం పిల్లకి అన్నపాళశన, రమ్యని అవ్వోనం. మళో పది నిమిషాలతో నారయ్య వొచ్చి, అనంతాచార్జుగారు దబ్బున రమ్మన్నారని చెప్పాడు. వెంటనే నిధి వాళింటికి వెళ్ళి అక్కుజే భోఎనంచేని,

కేశ |

వ్యవవోఠాలు మాటాడుకొని, తిరిగి యిఎటికొచ్చేటవ్పటికి, రాతి పవకొండు చాటింది, క్యాంపు కాట్‌ వరండాలో కీడ్చుకుని వడు కున్నాడు, నమ తాల కేంచూస్తూ, కనబడే నమ[తం, ఆ స్థానంలోంచి కదిలిపోయి నా, అక్క డే వున్న న్య మెరు స్తుంది. అంతటి విశాల మైన విశ్వంలో యీ అబ్బుడైన మానవుడికి యింత అశాంతి ఎందుకో -? లేక, విశ్వం అంతటి విశాలమైంవని |గహింమకోచడారికి మానవుడి మనను, ఊపహా యి౨కెంత విశాల మెందిగా ఉ. డాలళో!

అమృతం ఆడవి ల్లికీ అన్న[పాళన! ఆతనికి భయమేనిది. వవిపావ తన గుంజెల్లో మెడిలి వడు స్తున్నట్లుగా వుంది, అనుమా నంతో, భయంతో శరీరం పీక్కుపోతోంది, నృప్పి తన రవాస్యాల్ని భేదించమనిీ సవాల్‌ చేసింది. సంతానం ఇంత సులభమా"! సృష్టికి మనుషులు, రాగద్వేపాలతో నిమి త్తంలేదు. లేక్క, వుందా? సీ ఓక లెట్టులాంటిదిః చూస్తోండగా నే. ఎదిగిలోయి, మానులు చాచు కుని ఆకులు, మొగ్గలు, ఫలాలు తెచ్చుకుంటుంది, ఆ నీడలో ఎవడ్లో యా కీకుడు నిలబడి, 'సీద తీర్చుకుని, ఛాన్ని శ్వాస పీల్చి, ఆ ఫలాన్ని కొరికి ఒక్కసారి ళదిపి పోతాడు. ఏదో చవ్చడవుకుంది, వెనక్కి తిరుగుతాడు. అవ్వుజే పండు కిందికి రాలింది. అమృశాన్ని కదిపింది తనే. ఎట్లా తెలుస్తుంది - వెళ్ళిచూ స్తేశాని, అతనికి మతి పొ య్యేటట్లుంది.

ఆలోచనతో మెదడు వేడజశ్కిసోతోంది. ఏవో రెండు, మె తటి చల్లటి చేతులు నుదిటి మీద వొత్తుతున్నాయి వాటిని తొలిగించి పైకి చూళాడు.

“ఇందాక అల్లా అన్నందుకు కోపం వొచ్చించాకి' అంది కోమలి.

అత నేమీ మాట్లాడలేదు. పిల్లల విషయం కోమల్ని అడుగు చామనుకున్నాడు. కాని, ఆ [సళ్నని దిగమిఎ'గేశాడు.

“ఇం ఆన్పుదూ అన్ను. తమించండి అంటూ అతని నుదుటి3 ఆనిం%*న ఆమె చేతులని తొలిగిం ఏ వేశాడు,

నే నింక మిమ్మల్ని వేధించను,. పహోయిగా పడుకోండి...” అని లేచి పెళ్ళిపోయింగ కోమలి.

క్షేత్తీర్ర

నీధి వొంటిని న్నిచాదేవి వరించింది. తపస్సు చేస్తున్న “ఈఖజఖ యం*+ అనే వొక బుపిని, (వళాంళం అనే కన్యక తన నాట్యం చేత, భంగపరిలింది. కను లెస్పలకి కట్టిన దారాలని, నిదాబదేవి నత | తాని! ముడి వేసింది. మండు వేనంగిలో, ఏపిల్‌ ఇరవై యో దీని ఆంధ కాష్ట్రి కమీటివారు కడపలో నభచేకారు. ఆ నభ", అనంళాచార్లు గారు, దయాని ధికూ డా వెళ్ళారు. దత్తమండలం జిల్లాలను ౦కి, ఎంకరో నాయకులు, పెద్దలు, సభ్యులు వొసారు, వారందరి వరిచయం పొందడం అవసర మని, ఆచారిగారి [పోత్చావాంమీద, నిధి అక్కడికి రావడం జరిగింది. అతన్ని ఎలక్షన్‌ లో నిలబెటి, నెగ్గిం వ, పెద్దవాణ్ని చెయ్యాలలి ఆచారిగారి సంకల్పం. కాని అత నేమీ వుత్సాళాం చూపడం లేదు. ఐనా వెళాక తప్పింది కాదు, సాయం[ళం ఐఎనుగంట లవుతొం:౧. రెండు మూడొందలమంది జనం మూగారు. ఉపన్యాసాలు [పొరంభమయ్యాయి. మూడో వుప న్యాసకుడు రాజభూవణం, పదివాక్యాలు మాట్లాడింత ర్వాత ,జనంలో కలకలం బ లు దేరింది “ఈ జిల్లాలలో కొందరి మళం, ఆం[ధరాష్ట్రం అక్కా న్లివనీ, చాని అవసరం వారికి కనబడలేదని, అసలు రాష్ట్రం వర్పడకుండా చెయ్యడానికీ వారు కృషి చెయ్యడా నికి అభ్యంతరం లేదనికూ డా, వారు అల్లా అనడంలో ఆళ్చర్యం లేదు. ఎందుకం శే, ఆం(ధ రాష్ట ద్యమం స ర్కొరు జిల్లాలలో బె లుదేరింది. [పతి వుద్యమంలోనూ, సారన్వతోద్య మం శానివ్వండి, మళశేయికర నూతన వుద్యమం లేవ డియ్యాల్సివొచ్చినా, సర్కారుజిల్లాల వాలే ముందంజవేనేది. వాగే మార్గ దర్శకులు, రాజకీయ, ఆర్థిక, కళా, సాంఘిక అభ్యుదయానికి పునాది రాళ్లు వేసింది వారు. ఆం[ధనాగరికతని భ్యదవరచింది వారే. అంచేత వాళ్ళేదో జాగువడి, గొప్పనాళ్ళయి పోతున్నారని, మిగత జిలాలవారు, అనూయపడి వెనక్కి తగ్గి, వారి అభివృద్భిక ఆంత రాయం కల్పించడంలో ఆశ్చర్యం లేదేమో. నాకీ జిల్లాలతో వరిచయం లేక పోలేదు. కారణాలేమెతే నేం, యిక్కడి [వజ హీనస్థితిలో వుంటున్న నంగతి అందరికీ తెలినిందే కట్టు పనేందుకు బట్ట లేమ, తి 'నేటందుకు కే ఉత్త

త్కిడి లేదు; లిండి, బట్టా లభ్యం చేసుకొని, తీరికగా వుంటూ, [పాణం నిల బెట్టుకు నేందుకు వుపకరించని వాటిని సాధించటమే నాగరికత అవే కళలు, మళం, శృంగారం, ఆధ్యాత్మిక విలువలు, తిండి, బట్టా బలేనియీ వీవ 1పజకి ఆ నాగరికత అలవడాలం శు వారి యీర్ష స్థ లన, పట్టింపులనీ దిగమింగి, సర్కారు. జిల్లాల వారితో ఏకమై రావ 9. కోనం కృషి. చెయ్యడమే కర్తవ్యం.”

కొందరు చప్పట్సు కొట్టారు. వారిని మరికొందరు మంవలిం చార! మాటా మాటా అనుకున్నారు. గం[దగోళమైంది, కొంచం వేపటికి అలజడి తగ్గించి. మళ్ళా మొదలెట్టాడు.

“___ ఉదవారణకి--నేను మొన్నరాఘవ (శేష్టాగా 6-4 దిగాను. నాకు నవ్వొచ్చింది. ఆయింటో నాషజగు ఛభాషలేనావిన్నాను. ఒకరు తెనుగు మాకాడ తారు; వోకరు సంస్కృతం; మరి వొకగు కన్నరి ౦-అ తగారు తమిళం మాళట్లాడుశకుంంట, నెపొం నరివాద్దుల దగ్గర వుండడంనల్న కాబోలు, అందిరికీ కొద్దో గొప్పో హిందీకూజా వొచ్చే వుంటుంది. వీరికి మాతృభాష లేదేనూ అనిపిస్తుంది. ఒక పత్రికా నంపాదకుడు గాని గొవ గాయకడు గాని, చి[తకారుడు గాన్ని కవిగాని, రాజకీయవేత్తగాన్‌, (వతిభాళాలి గానీ, ఎవరే, నా మనం ఎరుగుదుమూ? వీకు తెలివి తక్కువవా రనను. తెలివి శటలు చైటపడి, రాణించే అర్థిక సాంఘిక వరిస్థిశులు వర్పడలేదు. అవి వర్పడాలం కే మాతోకలవడ మే సాధనం. మాతో కలవంకని [పాధేయపడుశున్నామకి బిగస్తారేమో! ఎవర్నేనా వదేనా ళోరిత్తే చారు ఇెళ్తుక్కడం మానవ లవణం. ఆ పకంలో మేం భయవడి మా వుద్యమం విరమిస్తామనీ, ఆంధ రాష్ట్ర) రథం కదల్లనీ కలలోకూడా [భమించవద్దని విన్నపం. వీరిని మినవోయించి, మిగత వాళ్ళమే లాష్ట్రం సంపారీించుకొని తీర కాం”

వాక్యం పూ ర్తికాకుండా నే [పజలు అకన్ని ఆపుచెయ్యమని ఆల్సరి చేశారు. అతను చేనీన సవాల్‌ , అక్కడి పెద్దలకకూడా స్టంగా తో ౦). మధ్యలో వొ కాయన నిలబడి *నాకు మాట్లా జే అవ కాళం యివ్వండి" అనీ అధ్యకుణ్నకోరాడు. జనం చప్పట్టకొట్ట ఆయన్ని

ఆ౮-:0 14రి

వుపన్యాన 'వేదికమీదికి తీసి కెళ్ళి నిల బెట్టారు. ఒకాయన లేచి అఆవుప న్యానక ల్లి పరిచయం చేశాడు.

“వీరి'పేరు తిప్పేస్వామి. వీరు కర్నూలు కార్మికుల నంన్థకి కార్యదర్శిగా వుంటున్నారు, పనివాం[డ కశకినపు " వేతనాల [(వణాళిక తయారుచేశారు. ఆంతకంజచబ వేశే చెప్ప నక్కరలేదు.”' అని కూర్చు వ్నాడు,

తి ప్పేస్వామి యిబ్హా (వార౦ంభిం చాడు

"నేను యీ సాయం[తం మాట్టాడాలని వొచ్చుండ లేదు, ఇంతకు ముందు చెప్పి నాయన చాలా జోరుగా సొగిస్తు)ళు బండికి (బేక్‌ వేచ్చామనిపించింది. ఆ ఛాన్సు ఇచ్చినందుకు అధ్యడతుడికి నా కృతజ్హ 7 పూర్వకవందనాలు.

మా సర్కారు మి[తులు-తమించండి, సర్కారు. జిల్లాల మి్మితులు యీ కరువు సమయంలో తామ!ధిగా ఐదువేలు రొక్కం యిచ్చిన మాట వాస్తవం. దానికి వారికి "మేం కృశజ్జులం, ఇట్టాంటి కరువు సంభవించడానికి మా తెలివి తక్కువతన మే కారణం అన్నట్లుగా వారు మాట్లాడటం విన్న షీ అందరికీ నవ్వొచ్చిండంశేు ఆళ్చర్యం లేదు. ఎందుకంటాళా? కలరా, ప్రేగులు, వుప్పెనలు, వరదలు, వానలు వడక వంటలు నాశనం కావడాలు-యివన్నీ, సర్కారు జిల్లాలలో కూడా వుండటం అందరికీ తెలినిందే. ఐతే వారు మమ్మల్ని చూసి జాలిపడటం ఆందరికీ తెలిసిందే. ఐతే వారు మమ్మల్ని చూని జాలి పడటం వారి ఎక్కువతనాన్ని చూ వెడుకుంది కాబోలు, వారికి సంభవించే యిక్కట్టని చూసి సంతోషించి జాలివడుతున్నా నను కోరండి,

నాగరికతను గురించి వా రేవో 'సిలవిచ్చారు; నేను అనాగరి కుర్ణీ గనక నాకది అర్థ కా లేదనుకోండి, తిండి బట్టా వున్న వాళ్ళే

యీనాగరికత అనే జాడ్యం పడురుందని వారి వుద్దేశం కాబోలు,

వారి జిల్లాలలో జమీంచార్జు తిండి బట్ట వున్నవారలే. వారు నాగరి

కలా? కార్మికులను, కర్త కులను, కవులుకిచ్చిన వాళ్ళనీ వీడించ్హివూటేీ,

సిమ్లా, బొంబాయిలలొో [(ఆాగుడు,ు జూదం, (సలోలత్వంళో ఆ

డబ్బంతా తగ లెయ్యడం చాగరికత? మవోనుభావులు, గొప్పవాళ్లు 146

చాలామంది వీదవాశ్సనని చరిత చదివిన వారికి తెలుస్తుంది, వీడ తనమే వారి కృషికి కారణం అంటాను. పూర్వీకులు కష్టవడి సంపా దించిన సంస్కారాన్ని నాగరికతని తగలెయ్యడంలో (ప్రథమస్థానం సర్కారు వారిదే-కమించండి - సర్కారు జిల్లాలవారిదే. నేను మొన్న బెజవాడ :ర్రైల్వే నేషన్‌లో వొక వోన్యరచన [గంథం కొని చదివామ.,దాన్ని బట్టి అక్కడి జనం ఎట్లాంటివారో తెలునుకొన్నాను. డబుక్కులు-వారు దాన్ని కోత లంటారు-యీర్ష్మ్య్య, సోమరితనం, ఆగ౦భళూరత్వం, కుళ్ళు, దగా, మానం, స్వార్థ సరత్వం=-యిపి వారి జాతీయ లతరణాలుఎళు, నా మితులు కాధ వడతారు. ఆ [గథం వోన్య రచన కాదు. విషాద గీతం అవి చదువుకొని వారు వడవడానికి బదులు నవ్వుతున్నారంశే నాకు పడవా లనిపిస్తూంది.

ఈ జిల్లాలలో కవులు లేరట. మా రీడింగ్‌ రూమ్‌ కొస్తే నల పేజీల [గంథం వుంది. అందులో నూటతొంభఖి మంచి కవుల పేళ్లు శ్నాయి. చి[తకారులు లేరట-కీ ర్తి శేషుడు వెంకటటావు పేరు యా చర్చలో! దింపడం నాకిష్టం లేదు.

ఇక అంధ రాష్ట్ర్రం మాట్క మేం రాష్ట్ర 9౨ వొద్ద నడం లేదు,

మేం దానికి తగం అన్నట్లుగా ఆ జిల్లాల వారు మాట్లాడతారు

ఎందుకో! మా [పాజెక్టులు ఫలించి, ఆరి కంగా సమానత్వం తెచ్చుకున్న తర్వాత, రాష్ట్ర) అవశ్యం తెమ్చుకుంటా౦. ఈత రానివాడిని అవత లొడ్డుకి తీసి కడ దామం శే యిద్దరూ మునిగిపోతారు.

మా సర్కారు మిత్రుడు = ఊతమించండి -నర్కారు జిల్లాల మి[తుడు-కాఘవ(శేస్టిగార్ని గురించి వ్య క్రిగతం గా మాట్లాడాడు గనక, ఆ వాక్కు నేను చలాయించు గుంటాను, ఇ%్కడికి ఏ0 మైళ్ళ దూరంలో న్యాయం వల్శి [(గామంలో వోక సక్కార్ల్య వ్యక్తి వున్నాడు. ఆయన డాక్టర్‌ . ఇక్కడికి పకీరుగా వొచ్చాడు, రాళ్ళ సీమలో వ[జం దొరికింది. ఇప్పుడు లతాధికా రయ్యాడు. వజాళ గని (తవ్యిస్తున్నాడు. వోస్పిటల్‌ పెట్టాడు. ఆ నిరసంపద మాదిగాక సర్కారు జిల్లాల వారిదా? రాఘవశేష్టి గా రింట్లో నాలుగుభామ లున్న విషయం మీరు విన్నారు, సఠ్కారు డాక్టర్‌ కి - కమించండి, నర్కార్‌. జిల్లాల డాక్టరుకి నలుగురు భార్య లున్నా రని విలికిడింి

కడ

జనంలో గోల బై లుదేరింది. అధ్యతుడు ఆయన్ని నిలిపివేసి కూర్చోమన్నా డు. బలవంకంగా అందరూ ఆయన్ని కిందికి దించి తీసుకు పొయ్యారు. అక్కడ అమర్చిన రెండు గ్యాస్‌ లై ట్ట వొకటి ఆరిపోయింది. ఉపన్యానకుల వేవక దగరది మాతం వె౬టగుతూనే వుంది, ఇ.తలోనిధిని వేదికి పైకి రమ్మనమలి ఎవరో పిలిచారు నిధిశోసం ఆచారిగారు అటూయిటూ చూశాడు. ఎక్కడా కనిపించలేదు, అప్ప డు అనంళా బారిగారు ఆయకశ వొంటో జాగుండ లేదని, అం కేత మాట్లా దే స్థితిలో లేడనీ సర్పి చెప్పి, శ్లోకాలు, వువమానాలు, గీతా వాక్యాలు చదివి, సర్కార్‌ జారాల తారికీ, ద తమండలం వారికి ఐక్యం వుండాలఎటూ వప విం - నఖికలను రంటి.ప వశారు,

దయానిధి వంటనే కార్లో యి౨టికి వొచ్చేశాడు. రాతి పన్నెండు గంటి ల కావొస్తోంది. నిళ్శబ్ద గా మేడమీఏకి నడిచి వెళ్ళాడు. నారయ్య వోగ్లో గుజ్జట్రి న్మిదవోతున్నాడు. "'*ట్టి మండు వాలొ పడుకున్నాడు, పక్కగదిలో కోమలి పడుకుం, నన్నగా దీపం వొ మూల వుంది, కటికీలోంచి నిళ్ళబంగా,. చల్లటి వెన్నెల కోమలి మ చ మీద వడింది. మెడలొ నగలు లేకపోవడ-వల్ల ఆమె కంఠం గుఎడంగా, మెత్త కనబడుతోం3. వెన్నెల యి దజాలా న్నుండి తప్పించుకోవాలని, రహస్యమైన శ్వాన తో రోమ్ములు అయతో లేచివడుకున్యాయి. వికసి చడం మరిచిపోయిన ఎజ్జి మం దారం మొగల్గా కళ్ళ మూసుకున్నాయి, కోమలి అందం అనంతం; తణవతణానికీ రొజురొోజుకి యుగయుగానికీ అభివృద్ధి పొంజే సౌందర్యం అది. వయస్సు, చక్కదనంలోని చాంచలా వన్ని తొలిగించి మారవాన్పీ, గ ౦ఖీ కాని ల్నీ యి గ్చింది. జీవిశంతో రాపిడి, యవ్వ నంలొ వుండే క టిలత్వాన్ని తొలిగింళ్తి వై రాగ్యాన్నిచ్చింది

అతను [పక్కన సోఫాలో కూర్చున్నాడు. పర్వుళం ఎక్కి, శిఖరం చేరుకున్నట్లుగా వుంది, ఆమె [పక్కన కూర్చోడం. వెన్నెల వాళావరణాన్ని కోమలి వుని! (వశాంతంలో బంధి౨చివేనింది* గోళం మరి తిరగదు, అతనికి ఆ మెని”తాళాలని లేదు;ు మందారం 'రేకలని విప్పి వికసింప చెయ్యాలనీ లేదు. ఆమె గతం వూహి_సే భయమేన్వంది, తి ప్పేస్వామి వ్తుప న్యాసం ఆమె కంఠంలో వినబడు

వి

తోంది. ఎన్నో ముళ్లు, ఎన్నో కీటకాలు ఆ ళరీరాన్ని మైలపరిచాయి. ఎావమీ అెలీనట్లు యిక్కడ ఆత్మ నిదపోతోంఏ, అతనిలో వొక కోరిక జనించింది ;--ఆమె కంఠార్ని తన ఆరెండు చేతులతో పట్టు కుని నులిమి, ఆ నడలిపోని సౌందర్యంళో చంపి వెయ్యాలని అది వొళ వ్యసనం లాంటిది; వొక తృన్ల; బడబాగ్ని, శిఖరం కూలి నము (దాన్ని ఎండింపచే సే (పాచీన శక్తి అది. అతని కోర్కలు, తీ5ని వాంఛలు, యథార్థ ౦కాని కలలు, అనునం చలేని ఆదర్శాలూ, ఆంక రంగిక మూ-_అన్నీ కోమలై. నిగస్తున్నాయి, ఆమెని చంపితే వాత్య కాదు; ఆత్మవాత్య. [పపంచంకో మరి *చెడుగు' వుండదు. అమ్మలు, అమృళశాలు, దయానిధులు వుంకని సంతోవమయ (వపంచం, ఆ నంకల్చ్పంతో టెద్ద పోరాటం సాగించాడు అధోలోకంలోని (కూర మృగాల వేట అది బాల్యంలో బంధించబడ్డ జంతువులు నం కెళ్లు [తెంచుకుని స్వేచ్చా విహారానికి గర్పి స్తున్నాయి. లోపల అధి కారం, అఘాతం, చీకటిలోయ, మృగాల నంచారం, ఆకాళంలళలో తలుపులు తరుచుకున్నాయి, అతను చూని, దిగివొచ్చి మధ్య నిలబడి "వెనుగు లాడుతున్నాడు.

సోఫా మంచానికి దగ్గరగా లాగి కోమలికి అడుగుదూరం ళో” కూర్చున్నాడు, ఎవ5కో వ్చాదయంలోని ఆలయపు తలుపు తెరిచారు, కోమలి పై అతనికున్న ్వెవం, చంపాలన్న కోర్కె, వెనక్కి, వయాణంచేని, జన్నస్థానం వెతుక్కుంటోంది. అమ్మవై ద్వేమంశా నమూన తన సవాజ్మ పేమ వాటి జగ్ము స్తానం అ దృళ్యం నిజంగా జరి 1ంచా? లేక తను వూహించిందా? తన తండి, తల్లిని పీక వినుు సున్నట్లు, అత నెక్కడో, ఎప్పుడో మూశాడు, తన ఆద ర్మాలని, అందాన్ని, న్వప్నాలని ఎవరో పవీకనులిమి చంపిన దృశ్యం అది. అమ్మ నళూ(తం య థార్థం; జగత్తంతా మూయ, ఆ సత్యాన్ని ఎందుకో, పీకనులిమి, వాత్య చేశారు. వాంకకుడు మృశ్యువాత డ్డాడు. తను ఎవర్ని చంపడం? ఆందం, ఆవర్శం, న్వప్నం అన్నీ అమ్మని చూనీ నేర్చుకున్న కోమలినా తను చంపడం? ఆలయంలో గంటలు (మోగాయి, ఆ ధ్వనిలో తిప్పేస్వామి కడపటి వాక్యాలు )రగిరా తిరుగుతున్నాయి; తర చినిగి జూరింపి); ఆకాశం అంళా

కే49

వొకే తెరచిన తలుపు; మొగ్గలే లేవు, అన్నీ వికనీంచిన మందాలాలే, వెన్నెల మేఘాల సంకెళ్లు విప్పుకుంది. వాతావరణం స్వాతం[త్యం ఇచ్చుకుంది. కోమలి అతన్ని అధో లోళాన్నుంచి విముక్రిచేని; సత్య సామాజ్యాని! రాణీ అయింది. ఆమెను ముట్టుకోకూడదు.

మూలనున్న దిపం తెచ్చి పెద్దదిచేని, ఆమె మొపహంవైవు చూశాడు,

అ[పయత్నంగా తన కుడి చెయ్యి అతని చెయ్యిమద 'వేసీండ. 6 అభ్రో, అంతా తెలునుీ అన్నట్టుగా నిద్రలో నవ్వుతోంి. తణం "వలుగు చూశాడు.

ఆమె కుడిచెయ్యి అతన్ని ళోధిస్తోంది-- అతని బుజంకోనం

వు ద్రేశింపబడిన ఆ అరిశెయ్యి దాని దగ్గ రక చేరుకుంఏి అ[వయ త్నంగా; వొళ్లు వ్‌రిచి, గీ ర్వాణంగా సింహోననంమీద కదిలి సౌంద ర్యాన్ని దిక్కులకు నెట్టి వేసింం రాణి. చెయ్యి దీపాన్ని కొట్టింఏ. దీపం కిందపడి చప్పుడై.0ది. తటాలున లేచి కూర్చుంది.

“'న్ఫీ రా!,... ఎప్పుడొ డ్చారు? ఎందుకు లేవలేదు-._!"__పవో మసగ [వళ్నలు ఆవలిక్తూ అడిగి, అతన్ని మంచంమీవఏికి లాక్కుంది.

' ధోవ్సు$.__లీకు తెలుసా? చ్మిశం జరిగిం అని అడిగి, ఆమె చేతులని తొలించి, పొదాలదగఅ కూర్చున్నాడు,

ఆప్రమ్సిట్రి?*

“నాకు నలుగురు థార్య లున్నా రని యిక్కడ మనుమలు చెప్పుకుంటున్నారు.”

=ఆజాందులో చితం వముంది? అందరు మొగాళ్ళూ ఆంతేగా! చేనుకున్న పెళ్ళాలు కారనుకోంకి. మొన్న రాజు మ్మగామ చెప్పింది,- ఇర్క్మడ చాలామం%కి యిద్దరు పెళ్ళా లుంకటం మానూలేట బఒన్‌ యింతేనా?"” మొహం పక్కకి తిబ్ప తలగడ వేని నవ్వింది.

కదాని ఆర్భం నీకు తలు సాఖో

"“ఆ ఎందరు 'పెళ్ళాలుం శేనేం? (పేమించడం ఎప్పుడూ వొక ర్నేగా, నే నంళతేగా --

“త్య విషయం విన్న తర్వాక నీకు నామీద అసవ్యాం వేయలా?ి”

150

““వెయ్యలా-మిమ్మల్నిం కా, యిదిగా (పేమి సున్నాను.”

“నాకు నామీ బే అసవ్యాం వేసోంఏ, నా మనస్సు నేజంగా ఎల్లాంటిదో ఇెలుసుకున్న వా శవ్వరూ నన్ను (| పేమించరు *

“నాకు తెలుసు-అందుకనే (పేమిసాను కూడా” అన్నది కోమలి

అతను లేవబొయ్యాడు

“ఉండండి-గా జు పెంకులు తీస్తాను" అంటూ కోమలి లేచి, అతన్ని పక్కగా నడిపింం), ఇద్దరూ బె టికి వొచ్చారు. అకను గబ గజా మెన్లుక్కి, వై డాకామీఏికి వెళ్ళాడు కోమలిహూడా వెనళకాకే వెళ్ళం3. వారి రవాస్యాలు వినేందుకన్నట్లు వెన్నెల చారిదగ్గిరిగా వొచ్చి విశాలంగా తొంగి చూసోంది. చందుడు మచ్చని మేఘంళా రవావ్యంగా దాచుకున్నాడు,

“నాకు ( పేమించబడే అర్హత పోయిం౧ి కోమలీ-”

*6 నేన్స (బతికి వుండగా పోదు-"' అని అతని బుజంమీద తల కాయ ఆనించింది, వేకి నిట్టూర్పు వన్నెలళో చల్లబడిం3. ఆమె కళ్ల ల్లోకి చూ ప్లే విశ్వాలికి అవళలొడ్డు కనిపించింఏి. అతను అవతలకి అడుగు వెయ్యలేదు.

“మనం స్నేవాంగా వుండగూడదూ?” అన్నాడు.

“ఉట న్నాంగా-లా”

“ఇంతదగ్గరగా కాకుండా వుండ లేమూ?”

'“లంతకంకు దగరగా ఎవ్వరూ వుండ లేకు.”

“*జ్ఞగ్రిం ఎల్రులేని ఆత్మల మైతే ఎంత ఇాగుండును!” అవ్నాడుు.

“ఆత్మలు విడివిడిగా వుంటాయి-వొక్కూ శరీరాలే దగరగా కలిని వుందేది--”'

““*నీ కవరు చెప్పారు?

“శేనూ చదువుతున్నాను భగవద్గిత.”

ఆన్ఫీ కర్థ మౌతోందా?”*

“ఓ-అఫలది నాలాంటి వాళ్ళ కోన మే (వాళారు ఎవరో .”'

క శిర _ స్హ్రీస్థికో

161

“నమో చాకు ఆలీదు. చదువుతున్నప్పుడు అదంతా నిజంగా వుంటుంది, పుసకం మూసే సే పమీ వుండ ము.””

““అటాాంటప్పడు, నవ్వెందుకూ | బేమించడం?”

"పేమ పవీత మెంఏి-”"

6 'స్నీస్‌ క

*ళన్చిబలీ”.

"వర నామీద కోరి ౩ందుకు?ొ

“అది మనన్సుకి-ఇది శరీరానికి, అదేనా మీకు కాబట్టి,"

"అల్లా వెద్దు-అనలు కోర్కెలే వొద్దు-ఇద్దరం యిల్లా'గే 'స్నేవాంగా వుందాం. వం" శరీరాల స్నేవాం ద్వేషం గా మారుతుంది. ఆశక్మలని చంపేస్తుంది

“అబ్యో-ళంక అల్లా నేనుండ లేను”

“మరి ఆ అలవాటు వొదుల్బుకోవాలి, అదే యోగం, తపస్సు అంటే,”

“కష్టం కాదు? ఎప్పుడూ, చచ్చిపొయ్యే దాకా అల్లా గే =?”

క

“అ మ్మో-నొక్కసారి కూడా వొద్దూ వొక్కసారి. మళ్ళా వొద్దు=""

“అట్టా చేప మనం అందగ్లా గే ఐపోళాం.-అట్లా చెయ్యక పోవడంలోనే వంది అందం. జీవితం వింతగా వుంటుంది. (బితుక మీద పీనుగు పుట్టదు. గొప్పగొప్ప పనులు చెయ్యొచ్చు” అన్నాడు.

“"అట్టాగెతే మీ శెవరిలాగో వుంటారు, కొ తగా వుంటారు అన్నది,

“అల్లా వుంశేనే తమాషా" వుంటుంది. చూడు. నీ ముఖంళో నాకు పరిచయం వుంది. కాని ళరీకంతో లేము. మనం రోజూ చూసే వాటిని, బాగా ఎరుగున్న వాటినీ ఆదరంళకో చూని (పేమిసామా? అట్లా చయ్యం. రోజూ వుండేదే-యింతేగా-అనుకుని అసహ్యించు కుంటొాం. కాని, ఆలీనిదాగ్న్‌, కొత్తదాన్ని ఆతలునసుకుంచామని శోధిస్తాం-అ పరిశోంనే | పేమంశే. [ఫియుడు [పియురాల్ని ఎంత వరకూ [పేమిస్తాడు?-ఆ మె సరిచయం దొరికి, ఛార్యగా చేనుకునే

152

వరకూ-ఆంలే....తర్వాళ, వాళ్ళు మామూలు మొగుడు - వెళ్ళా ల లాగా కీచులాడుకుంటారు. పిల్లలు వుడళారు. మళ్ళా వాళ్ళ ళరి రాలు కొ త్తవవుళాయి. ఐనా వాటిని నహించలేుు, ఆమె పిల్లాడిని ( వేమిస్తు)ది. అయ్యో నన్ను మ9చదిపోయిందే అని మొగాడు ఏడ్చి, చ్వేషిసాడు. అల్లా గే చిత కాకుడు అంచాన్ని (ప్రేమిస్తాడు. ఎంత్‌ వరకూ? అఆదితన రంగుద్వారా, పటులో లభ్యమయ్యేవరకూ. అందాన్ని బంధిఎచిన తర్వాత, అతను బావ్యూ [వపంచానికి చాస్యం చేస్తాడు. కవుల విషయం అంే-సత్యాన్ని మాటలలో బంధిస్తారు సత్యానికి దగరగా రావడమే కవిత్వం". భక్తుడు దైవాన్ని అన్వేషి సాడు, జీవిశం అంతా వొక అనంతమైన అ న్వేషణ, జీవిత రవా సార్ని ళోధించడం, రవాన్యం తెలుసుకున్న తర్వాత అన్వేషణ మానడు, అర్హ ౦కాక అ న్వేషణ మా నెయ్యడం జరుగుకుంది, అల్లాగే మనం వొకరికీ వొకరు అర్ధం కానంతవరకూ, శరిరాలు వపరిచయలి కానంతవరకూ [ పేమి.చుకుంటాం.”

అతను మాట్లాడుతు.కు, ఆమె అకని కళ్ళల్లోకి నిశ్చింతగా చూచింది. మెదడులో, ;మెగల్గం మరిచి పోయిన వూవాలు పీడిస్తు న్నాయి. మెదడు గుండెలదగ్గం గా వెళ్ళినట్టయిది. కోమలికి అదొక వింతఅనుభవం. కోమలి తన్మయతతో అతన్ని బిగించేసి, నేలమీదికి కూలి, అతన్ని కిందికి లాగేనీంది.

ఆమె పడుకంది, అతని తొడవై తల ఆనించి ఆకళాళంకేని చూన్తూ. ఆమెలో మరి కోరిక లేదు ఊవాని కలవర పెళ్లే కొత్త అనుమానాలే అన్నీ,

“ఐతే జీవిత రవహాన్యం అంళే వమిటి?” అని అడిగింది.

అతనీ! నవ్వో బ్బింది,

“చూశావా-నీచేత యీ (పళ్న అడిగించేటట్ట్లు చెయ్యడమే జీవిత రవాన్యం!”*

“పోండీ-మీదంతా వేళాకోళం చెన్పకపోళే, పోనీలెండి. నేనే కనుక్కుంటా-”

తప్పకుండా-నిివపో న్వప్నంలో కనబడుకుంది లే” అని అతను కూడా వెన్ను వాల్చాడు.

15త

= నే కనుక్కున్నా రవాస్యం. మీరేం”

అని మత్తుగా నవ్వి నిదలో చూపు తెరిచింది- తెల్లారింది, సూర్యకిరణాలు చెవుల్లో గిలిగంత లెట్టి వారిని లేవగొట్టాయి. ఆకులు రాలడం నల గడచిం తర్వాత, ఇందిరికి జబ్బు తీ వరూపం దాల్చింగ, నిధి

వుట'నే రస్నునమవి "బలిగా వొచ్చింది, భీతా కాలం, చలిరోజు లవి. ₹ులి గాం చూనుకుని దయానిధి మేడమీద గదిలో కొచ్చాడు కోమలి రాట్నం వొడకుతూంది. అతను తొందరగా సామాన్దు సర్దు కున్నాడు:

“ట్టపాం చూసుకున్నా రా! యిందాకి, వొచ్చాయి-” _ అంటూ వు త్తరాలకట్ట అతని కిచ్చింది,

అందులో వొకటీ రిమాటిక్‌ సీనూ దగ్యరనుంచి, అందులో కొంత భాగం :

“నాకు నిన్ను చూడాలనుంది. నేను వొన్తాననడం, మళ్ళా రా లేకపోవడం, నీకూ, నాకూ మామూలై పోయింది, ఈసారి వొన్తు న్నానని (వాస్తే నువ్వు నమ్మలేవమో, గొల్లవాడు తో డేలు కథలో మాదిరి, ఐనా హిందూబేశం యింత పెద్దది కావడం, ఛారతీయుల దొఠళ్ళ్భాగ్యం అనుకుంటా. బేళం వై శాల్యమే, యీ దేశం యొక్క. అభివృద్ధికి అంతరాయం అనుకుంటా, బక్క రోజు చూడక పోతే సూర్యుడు అ స్తమించ డనుకునే బాల్య స్నేహితులు, నెలలు సంవత్స రాలు కలుసు గోకుండా, ఎవరి యిగ్శన్హో వాళ్ళ బంధించబడి, జీవితం ముగిసారే మో, చిన్నప్పుడు అంతా (పేమ, స్వేచ్చ, వెలుగు, రోజులు గడిచిన కొద్దీ వెలుగు నన్న గిల్లుకుంది. జైలు కడ్డీల నీడలు పొడు గవుతుంటాయి. బాల్య స్నేవోలు, శృంగా రంతో కొట్టుకు నే వృాదయాలు, వొక్కటొక్కశే విడిపోయి, జారిపోతాయి,.. ఒక్కా

154

రొక్క రే చెట్ల ఆకుల మాదిరి రా[పోతారు. జనసమూవాంలోంచి. వళాంతంలోకి నడవడంలాంటిది, నా వుద్యోగం, నా కుటు-బం, నా పిల్లలు, నావూరు, నాదేశం, నానుకం-యీ “నాలో మానవుడు బంధించ బడళతాడు, *నా' లేకుండా వుంశు ఎంత జాగుండును! ఇల్లాంటి వెన్నో నీత్రో మాట్లాదుకోవాలనుంది, “లేవు సాయం[త౦3 బండికి వొస్తున్నానంశే నవ్వకు సుమా!

ఆ వుత్తరం చదువుకుని, నక్రిక పెట్టిని వొళః మూలగా నెట్టి వేసి సోఫాలో కూర్చున్నాడు. కోమలి సోఫా వెనకాల కొచి?, అతని బుజం మీద చెయ్యి వేసింది.

“నన్నుకూడా తీను కెళ్ళరూ, ఇందిరని చూస్తాను.” అన్నది,

“నేను వెళ్ల డం లేదు, రేపు వొక న్నేపహితు డొనున్నా డు."

“ఎక్కువగా వుందిటగా. వెళ్ళికపోతే బాగుండదు. న్నేహితు డికి రా వొద్రని మెలిగాం యివ్వండి.”

“ఐనా నేను వెళ్ళి చేసే దేముంది?

“అ దేమిటి అల్లాగంటారు? పెళ్ళాంకి (పొణంమీదికి వొచ్చినా వెళ్ళి చూ₹ాని, మిమ్మన్నో అంటారు _'"”

“ఇప్పు డనడం లేదు గనకనా? - ”'

' గా నామూలాన్నుంచి అంటారు, తెలిసిందా!”

"నువ్వు నాతోకూడా వొ నే యింకా యే కునుకుంటారఠో అని భయం లేదు నీకు?”

“ఉందనుకోండి = నేను యిట్లాంటి వాటికి అలవాటు పడ్డ చాన్ని, తెగించిన చాన్ని - క్ష

నేనూ అంతేఎాో

“ని నొచ్చి, ఆవిడకి సంరతణ చెయ్యాలని వుంది"

“నిన్ను నన్నూ చూనే, జబ్బు మరింత ఎక్కువయి అప్పుడే కళ్లు మూస్తుంది, ఏ (స్త్రీ, మరో స్త్రీని వార్షించదు,”

“పం మ్మాట లండవి! ఆడ దాని మనన్సు మీకు బొత్తిగా "తెలీదు, పోనీ మీరు నేపు వొద్దురు గాని, యీలోగా నేనూనారయ్య వెళ్ళి రామా?

ఇంతలో మెట్లమీద అడుగుల చప్పుడై.0ది. ఐధారుగురు పని

155

ఇాళ్లు మేస్త్రీ నెశ్లేకల్‌ తొందరగా లోపలి కొచ్చి “*యిట్లారండి”” అని సంజ్ఞ చేశారు. దయానిధి కోమలీ గబ గజా మెట్లు దిగి కిందికి వెళ్లారు. ముందు వరండాలో నారయ్య ఇవాప మీద పడ.కున్నాడుం బుజాల మీద శెండు పెద్ద గాయాలు, నె_త్రిమీవ చిన్నగాయం తగి లాయి, రక్తం కారుతోంది, తొందరగా వాగ్‌ తీసుకొచ్చి, నిధి చికిత్స చేస్తున్నాడు.

“సోమ్రప్పగాడి వనండి*”" అన్న్నాడు మేస్త్రీ,

**ప్పణ?ొ అని అడిగింది కోమలి,

“ప్పి ద్రం 'నెప్పక్క గే, షి పన్షృమీద మీకు పొండి” అని నారయ్య మూకిగాడు.

“నారయ్య 'పెద్దంగా 'ెడ్డిమీద అరుసాడు, ఓసారి పనిళాడ అంగీ యిప్ప్పకుంటుంజ- డు నారయ [1 నే యిప్పేది లేదంటుండాడు "రెడ్డి. ఆపలికి నారయ్య లెగినిపోయుండడు. లెడ్డ, సోమవ్ప నీ 'దేంది నువ్వోకూలోడి వని యీణ్ణి గదమాయించినోరు. ఈడు, ఆళ్ళని అరిన్తి తంతాననం౦డడు, అది క్కాలోను, తన్నుండొరు,'*

కోమలికి యీ కథ యేమీ అర్ధం కాలేదు, అెల్బబహోయి నిధి శని చూన్తూ నిలబడి_.ది, మరోపని వాడు సింగవ్ప, చెప్పడం మొద లెట్టాడు,

“ఈ పీకులాట దుడ్డుక డొచ్చుండది అయ్యవాకా! అయ్య వారితో నెప్పి, ఆెడ్డి బక్రైలో బొట్టు తగ్గిస్తా ననుండడు నారయ్య. ఇది యినంగానే సోమప్పకి సివ మె వ్రింది, మా రెమ్మ లేదండి సామే, శెడ్డితో వపరాచికాలాడుతుంది అని నారయ్యకి పట్ట లేదండయ్యవోరా చాని జోలికి పోవద్దని, నారయ్య పెద్దగా అరిని ఏరు చేసుండడు. నారయ్యకీ మాలెమ్మకి యేందో వుందని రెడ్డి లెగనినాడు, మాళశె మ్యని, శెడ్డిని ఒకాడనే వొడ్దలీ, యేలేరుంగా తొవ్వండని నారయ్య డొళాయింళినోడు. మాలెవస్ణ సోమప్పతో "నెప్పుకుంది, అది "లెడ్డికి కన్నె, ఇద్దరూ ఏకమై మెతగా తన్నుండొరుు”

ఈ కథ కూడా కోమలికి పూర్తిగా ఆర్థం కాలేదు, వాళ్ళని కూకలేశాడు నలుగురు పనివాళ్లు జారిపొయ్యారు,

156

గిరి గువ్పన్న మాతం మిగిలాడు, దీనంతటికి కారణం అతను చెప్పడం మొవ లెట్టాడుం

“ఇదంతా అల్ల కర్నూలు సాముండ డే ఆజెక్కించిన లిక

“"3ర్నూూలు స్వా మెవరు? ' అన్నాడు నిధి,

“ఆడా యీడా" గుంపుల్లో ఎగడి ఏదో నెఫ్తుంటాడు, ఆ మడ్దిన మీరు యీడలేరు సామీ కర్నూల్‌లో మీటింగం చేసుుండడు, వనోళ్ళని రమ్మని డబుశేయి స్టే వేపోయుంటిలి, అడు, దుడ్డు బాగా యి న్తేగాని, పనుల్లో ఆళ్ళొద్దనిి యినుకిచ్చిండొడు. రెక్టికి సివ మెత్తింది. నారయ్య దుర్త కోయిస్తానంటుండడు అయ్యవోరితో చెప్పం యీణ్ని వపస్కోవాలెపా అని సోమప్పతో నెవ్పి, మారెమ్మ సాకు మీద జాగా తన్నుండరు.”'

తన బాధ్యత తీగిపోయి“ట్టా, అతను కూడా వెళ్ళిలోయాడు, మూడు కథలు విన్నతరువాత సారయ్యని, వాళ్ళు ఎందుకు కొట్టారో నిధికి బోధబడింది, నారయ్య మాట్లాడడం -_ మానేశాడు, కళ్ళు కట్టిం తర్వాక నిధి లోపలికి వొచ్చేశాడు,

“ప్పి శేమనాా బోధ పడిందా?” అని అడిగింది కోమలి.

“నారయ్య 'రెడ్డిమీద అధికారం చలొాయించ బొయ్యాడు. మారెమ్మతో రెడ్డి నరనాలాడటం నారయ్యకి నచ్చలేదు, తి ప్పేస్వామీ,. పవివాం[డని ఎక్కువ జీళతాలకోన) సమ్మె చెయ్యమని [పోత్స హించాడ.. ఇవన్నీ శారణంగా, రెడ్డి సోమప్ప కలినీ వారయ్యకి పాఠం చెప్పారు, (పజాపభుక్వం ఎట్లా గుంటుందో కాస్త రుచి చూపించారు

“రతీ మీ రెళ్ళకరూ!

“ఎట్లా వెళ్ళను?

మాట్లాడు కుంటుండగా ఇందిరకి మరీ త్మీవంగా వుందని మరో' ఇలి[గాం వచ్చింది. తనే చూడ్తానికి వస్తున్నానని (కీని వానసరావుకి నిధి ఇలిగాం యి వయాణం కట్టాడు, సాయం[తం బ :డిక్సి మధ్యాహ్నాం రెండు దాటింది, స్టేమన్‌ & బంకికోనం కబమిరు చేశాడు నిధి. ఈ లోగా అనంతాచార్ల్హుగారు చక్కా వచ్చాడు, ఆయన్ని

15+

చూడగా నే కోమలి లోపల గదిలో కెళ్ళిళోయింది. తలుపు వెనక సేలబడి, వారి సంభాషణ వింటోంది,

“మొన్న దేవరళొండలో మళ్ళా గం[దగోళమెంది విన్నా వా?” అన్నాడు అనుఎతాచార్జుగా రు,

'“శాంవాయగా తెలిసి” ది,"

“మళ్ళా సీ రాజభూవణ మే అల్ల రీపడ్డాడుః షీటింగు ముగిసిం తర్వాత గుండవృ్పగారింట్లో భోజనా లేళ్చాటయ్యాయి. అక్కడ 'వెర్ద వాదం జరిగింది, గుండప్పగారికి యిర్బరు భార్యలు. ఇతను ఆయన్ని ఆశేవిన్తూ మాట్లాడుతున్నాడని అనుమానవడి, గుండప్ప, సనర్కార్ల వాళ్ళ! నీతి, మర్యాద లేదని జూడిం చేశాడు, ఆ ఘర్ష ణలో నీపే రొచ్చింది, కోమలి పేరు కూడా ఎత్రిరట్లు నోకు గుర్తు”

“గుండప్పగారి ఫిర్యాదు ఎల్గాంటిది?””

*సప్సుంది? ఏవో అనవనరపు వు దే కాలు తెచ్చుకుని, మాటా మాటా అనుకోడం "పెండ్లి లేకుండా వరాయి (మీలో వుండటం కంశు యిది మెరుగే అంటాడు. భార్యని ఇతరులు అపహరించ కుండ కాపాడు కోడమే పెండ్లని రాజభూవషణం అన్నాడు, చానీ మీద ఆయన ెచ్చిపొయ్యాడు కొట్టుకు నేందుకు సిద్ధపడ్డారు. నేను అడ్డం పడి సర్చి చెప్పాను ,నన్ను మట్ట.కు వొదిలారనా?”

అన్స్వం[!

' ఏముంది, తుంటర్లు! కాత్యాయని! "పెండ్లి కావడం కష్టం అంటాడు గుంపడ్ప. పోనే మా అమ్మాయి విరాగిణీగానే వుంటుం దీల్హే నీ కెందు కన్నాను, ఇంతకీ రాజభూవణ౦ం అఆ రాలే, మూ ఎవళ్ళకీ కనబడకుండా వెళ్ళిపొయ్యాడు. ఈ రెడ్గు, పాప నార య్యని ఇవావద న్నారు చూశావా?”

“ఆప్పును మరి నారయ్యదే తప్పనుకుంటాో అన్నాడు నిధి,

“పడిళారు వెధవలు, వొళ్లు పొాగశలెక్కి ఇద్దర్నీ వనిలోంచి తీనెయ్యాల్సిం దే---” అన్నాడు ఆచారిగారు,

చానివల్స సమన్య పరిష్కారం కాదు. అంతకీ కారణం ఏదో వుంటుంది. దాన్ని తొలిగించాలి. మీ శకేమన్నా తలుసోందా?”

“నా ఈవీ క నబిడ్డం కేదు..

1506

“జాతి వైరం, నరివాద్దు9 కొట్లాట 1 బీదలకీ ధనికులకీ నిరం తరం జరిగే యుద్దం, ఆర్థిక సమానత్వం వుంశుగాని మానవుడు అందరినీ సమానంగా [(పేమించడం నేర్చుకోడు”

“సశ భిజమ్‌ రావాలనా నీ వూవా?”

“నా వూవా కాదు. దయాదాతళ్యాలు, జొ దార్యం, [(పేమ- యిల్లాంటి వీిలువలకీ, భౌతిక సంవదకీ అంతటి దగర సంబంధం వుండి, వుత్తమ ఆధ్యాత్మిక జీవనం అన్నింటినీ త్యజిచి చీహా చింతాలేని యోగి'శే సాధ్యం అవుతోంది గాని, కుటుంవీ కుడి! సాధ్య పడటం లేదని మీకు తఇలియంది శాదు. అందరూ యోగులు ఎల్లానూ కాలేవు కారు; కాకూడదు కూచానేమో! అంచేత, అందరికి నమాన భౌతిక నంపదని సమగూర్చడం తప్ప గత్యంతరం లేదనుకుంటా, వాన్ని సోవలిజమ్‌ అనండి, మరోటనండి.”

“అవన్నీ గాలిలో మేడలుకాని, జరిగేపనా? జరిగినా, మనిషికీ కావల్సింది, తిండి, బట్టా అంతేనా?”

“అంతే అనను. అవి లేందే, యిఎశేవీ రావంటాను, అంతే; (పభుత్వం, ద్వీపాంతరవాస శికలో వున్న వాళ్ళకి తిండి బట్టా నమానంగా ఎర్బాటుచే స్తుంది. (వేమ, జొదార్య *, ఆధ్యాత్మిక చింతన మనం వాళ్ళల్లూ చూడొచ్చు. ఉత్తమ (గంథాలు, జైళ్ళళ్లో (చాయా బడిన వే-బట్టశి విసర్జించిన వ్యక్తి న్య్యూకిస్టు కాలలీలళలో మోతం పొందు తా డేమోచెప్పలేను కాని, తిండిని వినర్జించి మోక) పొందిన జీవిని ఎవ్వరూ చూడ లేదు-ి”

అనంతాచార్జ్దుగారు ఆలోచనలో వడా, పదో (ప్రశ్న అడగ డాళికి నం దేహిస్తున్న వాడికిమల్లే వున్నారు. శెండుమూడుసార్లు ఆ [వళశ్న నోటిదాకా వొచ్చింది, ఐనా దిగమిఎగేకాడు; మరో[పళశ్న తెగించి అడిగేడు,

“"స్పోన్సి, మిద్దరం వెళ్ళి నీ భార్యని తీకుగొద్దామా ?”

“జబ్బుగా వుందట. ఇప్పుజే వె తున్నా, చూడ్డానికి, తవు ఇరవై అడుగులేనా పూర్తయినట్లు లేదు”

“వారంలో అవుతుంది, పనివాసృ పల్పబకకపో తే,”

“గని తవ్వించడం విరమి రామా అని వుంది,"

159

" ఇంతవరకూ వొచ్చి, య ప్పుడు మా నెయ్యడం ఎందుకు? ఆ పనులన్నీ నే నేచూస్తాలే, ను వ్వెళ్ళి నింపాదిగా వున్న తరవాత తీసుకు రా,”

ఇంతలో, కోమలి రొన్హైముక్కులు పంచచార పళశ్ళింలో వేని కప్పుతో పాలు తీసు కొచ్చి, ఆచారిగారి ము-దు బల్లమీద పెట్టింది. అమెని చూడగానే ఆభారిగారు కుర్చిలో కదిలాడు,

“జీన్సు కూజా వొస్తా నంటున్నానండి ”

“ఇక్క జా వొక్క దానవు వుండనక్క ర్లేదులే. మా యింట్లో వుందువుగాని*”" అన్నాడు ఆచార్లుగారు,

“నవా మూలాన మీ క్కూడా కష్టం ఎందుకు కలగాలి?”

“ోళష్టం వముంది!”"

“కష్టం కాకవో తే పోనీ నింద. కాశ్యాయనికి "వెండ్ల యితే, ఎవ్వరికీ బెంగ వుండదు,"

అచార్జుగా రు మౌట్టాడ లేదు. పాలు ఆా'గేని వెళొస్తానంటూ,

“'పావం నారయ్యని వొదిలి వెళ్ళ నా?” అన్నాడు నిఠి,

“నే చూస్తా లెండి, ఏం భయం లేదు, ఉాక్టృవ్లుః నర్పులు యింత మందున్నారుగా !'” అంది కోమలి,

ఇంతలో బండి వొళ్ళింది. కోమలి పెట్టి, బెడ్డింగు బండిలో “పెట్టింది, నిధి నారయ్య దగ్గ కళ్లాడు,

“న్నల్రవగానే వుంటుంది మీ రళ్ళి రండి, కోమల్ని తీను ఇళ్ళమోకం డిం” అంటూ నీరనంగా అన్నాడు నారయ్య,

“లేదు వొక్క గ్లో వెడుతున్నాను. క్ట

ట్ర ంలు తగువంళతా చాని మూలకంగా నే వొచ్చిందండి.””

కక

“ఆళ్ళ కూళలశే, గాని, ఆరెడ్డి, కోమల్ని గురించి ఏళషటొో అనభటాయ్యాడు. మూళిమీద వొక్క టంటించాను,. దాన్ని ఆళ్ళ శాడికి యీళ్ళకాడికీ పంపి, నేనూ మీరూ డబ్బుగణిన్తున్నా మన్నా రండీ, తొత్తుకొడుకులు, నాకు సీద రేని వుతిగానండి. ఇట్టా వేని చారు ముండాకొడుకులు, లెగనీ.ండి మక్కి లిరగ దంతాను.లో

160

“నవారయ్యా! మన పరిస్థితులు సవ్యంగా లేనప్పుడు, లోకులు అనేకం అనుకుంటారు, అవి నిజం కానప్పుడు, మనం కోవగించు కోటం దేనిక? మంచితో వాళ్ళని జయించాలి గాని, పగ సాధి సై, సర్వనాశనం అవుతుంది'*

*'ఈ నా కొడుకులో మంచేటండి? వ ఎండకి ఆగొడు గే నండి”

“న 6 లే-వడు కో”

“=స్ప్‌ భయం లేదు, ఎళ్ళిరండి క

నిధి వెళ్ళి బండిలో కూర్చున్నాడు.

కోమలి నిలబడి, బండిలోకి వొంగి, అతని చేతులు వట్ట కుని, కళ్ళల్లో కి జాలిగా చూసింది,

“దబ్బుని రావాలి.”

“పన్ని రోజు లవుతుందో ఏం చెప్పగల్ను?""

“మిమ్మల్ని చూడకపోతే వుండలేను, నేనూ వొచ్చేస్తా రేపో మాపో కోపగించుకోకం జేం?"*

“నవారయ్యని వొది లే!"

"*మ్ససిలాడిది దుక్కు శరీరం, చావడు” అని నవ్వింది,

““వొచ్చేటప్పుడు అమృత'గార్నీ, అవిడ తమ్ముడునీ, అందర్నీ తీసుకురండి -' * బండి కరిలింది, కోమలి పడబోయి, వెనక్కి తుళ్ళిపడి, బండి సందు తిరిగేదాళా చూన్తూ నిలబడింది, దూరంగా ఎ(రచీరలో, చిన్ని చుక్కలా గై , ఎండలో కలిని, మెజిఫి మాయమైంది కోమలి. శ్రీ ఛీ థీ పేమన్‌ 8 ఎవ్వరూ రాలేదు. బండి దిగి మామాగారింట్లో అడుగు పెళ్తుఏప్పటికి సాయ”[తం వాలు గ్రైంది. ఇంట్లో మను మల సందడి లేదు, పనిమనిషి మండువా వూడుసోంది, మధ్యలో నిలటక% “పవరికోనకముండి!” అని అడిగింది. నిధికి పం నమాధానం ఇళ్చాలో తెలిసింది కాదు. ఎవర్నీ వరనలెట్టి వీలవడం అల వాశ్హేదు లెడ్డింగు బల్లమీద పెట్టించి, అరుగుమీద పచార్లు చేస్తు న్నాడు, ఇంతలో వజెనిమిదేళ్ల వయన్సుగల కుజ్తాడు, అతని దగ్గరగా వొచ్చి ళళఆ్ర 6-11 161

బల్ల కింద నా బొంగరం యిరుక్కుంది, తీవ్‌ పెట్టరూ?”' అన్నాడు,

“ఎవరమ్మా నువ్వు"

“ మాధవయ్యగా రబ్బాయిని. మీ రెవరు?”

"ఇందిర తమ్ముడి వా?'”

౯ ఊ,నా బోంగరం తియ్యరూ!1””

అబ్బాయి మొహాన్ని బట్టి ఇందిరని వూహింప యత్నిస్తున్నాడు నిధి, బల్లకిందికి పాక, కజ్టతో బొంగరాన్ని యివతలికి లాగాడు, చాంతోపాటు చచ్చిన ఎలక కూడా యివతలి కొ చ్చింది.

“నే నెవర్నో ఎరగవు?

*“*టప్పూ(ి" అంటూ తల పంకించి, బొంగరంతో రోడ్డు మీదికి నడిచాడు క. జా డు,

“'అయ్యగారకు లోప లుండారు, రమ్మంటుండా రండి” అన్నది పని మనిషి, లోపలి గదిలో చాపమీద గోడకి జూర్ల పడి కూర్చు న్నాడు మాధవయ్యగారు. మొవాం చేతుల్లో దాచుకుని కాళ్ళమీద ఆనుకునీ చతి [ల బజ్ఞాడాయన, ఇతన్ని చూడగా నే.

“ఆ ఎవరు-ఆఅఆ"” అంటూ నివ్వెరపడి చూన్తూ వొక్కసారి లేచి ముందుకు గెంతి, “వొచ్చాచా, “వొచ్చావాి అంటూ నిధిని వెట్టిగా కౌగిలించుకుని, కళ్ల మృట నీళ్లు రాకుండా అతని భుజాన మొహం నొక్కి వుంచాడు,

“ఇంక నువ్వే బితికించావు. మమ్మల్ని దేవుడు పట్లోకి నెశ్లు ఇఛాడు.”' అంటూ కూలబడి, నిళ్ళ్శబ్దంగా బాధ పడతున్నా డాయన,

'““ఇంది రేదీశ' అన్నాడు నిధి మొవాం అవతలకి తిప్పేసుకుని.

ఖకాధ పడుతున్న వాళ్ళ మొహాలు చూడడానికీ అలవాటు వజ్హా, అతనికి యిదో వింత అనుభవం. ఈ దృశ్యంలో అతనికి వాధ శనపడ లేదు కాని, వొక అవాంతరాన్ని తొలిగిచేటందుకు, మరో అవాంత రాన్ని ఆవ్వోనిం చినట్లు గా వుంది,

“నిన్ను, పోగొటుకున్నాను-శా సి జరిగింది. కర్గఫలం పూరికే పోతదా! రో ౮ వ్‌ , స వేవో అ:టూ మనూధవయ్యగారు కూర్చున్నవాడు లేళి, తొ టటుపాటుతో పచార్లుచేనూ, వై నతువ్వాలు 'వేనుగుని నిధిని ఠీను

గునీ* బైటికి నడిచాడు, ఇద్దరూ నడవడం మొదలెట్టారు, నిధి మాధవయ్యగార్ని పరళాయించి చూశాడు, జీవిశం ఆయన్ని ఎత్తు నుంచి లోయలోకి గిరవాకెట్టింది, కాలం ఆయన్ని మళ్ళా లేవదీని, వైైకి గిరవా బెట్టింది ఐనా వైన వుండే అర్హత పోగొట్టుకున్న వ్యకి, కిమల్లే పచేవదే లోయలో పక, గాయాలు తఈగిలి:చుకున్న మనిషి, వైన లండు పళ్లులేవు; వెం డుకలు బురవేడిి తట్టు గో లేశ వూడిపడ్రామి, వూడడానికి వోవిగలేని తెల్లి వె్యటుకలు నెత్తినే ఆ[ళయించుకున్నాయి చర్మం ఎముకల్ని పట్టుకు నే శక్తిలేక జారి పోయి, నీళ్ళమధ్య రాతిగవాలో జారి (వేగ్తా జే వృతజాలం మాదిరి, నిలబడి వుంది, శరీరం లోవల చూ డొచ్చు వినొచ్చు ననీపించేటట్లుగా వుంది,

ఊరవతల చెలువుగట్టుకి చేరుకున్నారు దూరంగా పాక, ముందు పందిరి కనిపిస్తున్నాయి. ఊరు తగలడుతున్నట్లు, పొక వెనుక వడమటి ఆకాశాన్ని సూర్యుడు కాలుస్తున్నాాడు, దూరంగా ఆవుల ముంద కదుల్తోంది. పథులు వాటి నిన్సత్తువకి వెక్కిరిం చినట్టుగా, వెన్నంటి గుంపులుగా లేచి, చెలువులో వడుతూన్నాయి.

“ఊళ్ళో వుంచడానికి వీల్లె దన్నారు, వ శానిటోరియమ్‌లోనూ ఖాళీ లేదన్నారు, ఏం చెయ్యం? ఇక్కడ ఏర్పాటు చేశాను"అన్నాడు మాధవయ్యగారు, పాకవెనుక, వొక మునిలావిడ గిన్సెలు తోము తోందం

“వూ వొదినగారు, పావం ఆవిడే రాతి, పగలూ”

మంచంపైన మిగిలిన ఇందిర పడుకుని వుంది, వక్కనవున్న (ట్రంకు వెన్టై లాక్కుని మంచం[వక్కన కూర్చున్నాడు. దయానిధి, వికృళఠంగా నవ్వింది ఇందిర అస్తిపంజరం, [వక్కకి కదిలింది. చెయ్యి యివశలికి తీసింది---ఆ చర్యలో థిళువు జన్నించిన ఆళ్చర్యం వుంది.

కక దల్రక్రు బెడ్స్‌ సోర్స్‌” అంటూ బైట నిలబడి మాధవయ్య గారు అరుస్తున్నారు,

అతని కేననిశ్చృలంగా చూసింది ఇందిర. ఎవరో ఎక్కడికో లాగే స్తున్న చూపులని, బలవంతంగా వొక్కసారి లాగి నిలబిట్రింది. అన్ని శక్తులూ, కంరంలో వొక్కసారిగా [పజ్వరిల్లాయి, గుండెల్ని కా నేపు

168

కొట్టుగోడం ఆపుచేని శబరూపం దాల్చిన అంత్య శక్తుల ఆక్ళాటం అది,

“ వొచ్చారా+లా”

ముసనలమ్మగారు యీదృళ్యం చూడ లేక లోపలి కెళ్ళి వడవటం సాగించింది,

“ఇక్కడ పారేశారు నన్నుఎానన్ను వొదిలి వెళ్ళకం జేంఒ-'” అని వోపిగలేక ఇ దిర కళ్లుమూనింది,

దయానిధి మనస్సు నిశ్చలంగా వుంది, చుట్టూ కిఖ రాలు కరిగి, కదిలి పడిపోతున్నాయి నదులు జన్సస్థానానికి ఎగ బాకుతున్నాయి. నేలమీద పడిపోయిన ఆకులు వైకి లేఏ చెట్లని కలునుగున్నాయి, ఇ-తఅనీ కృలమెైనవాతానరణంలో తనొక్కడే స్థిరంగా, (పశాంతంగా వున్నాడు, అతనిళో వు దేకం లేదు బాధ లేదు బె గ లేదు, దిగులు శదు. ఇందిరతో కళీనీ సూర్యోదయ సౌందర్యంతో ఆవులించ లే దతను; చందమామ చల్లటి అందంలో ని.దలో (పేమళో కదలలే దతను; నత తాల కనునన్న లక్‌ కామంతో వొణకలి దతను; చల్లటి నీళ్ళ పులకరి.తలతో సోమ్మునిల్ల లే దతను; గుంజెలూ, గుండెలూ విశ్వగానంతో మేళవించి కలిసి కొటుళోలేదు, అన్ని నదులూ కలిని పొయ్యే [మవోసము[ దంలాంటి (ప్రేమ (ప వావాంలో వారి రకాలు వేరువేరుగా నేేపవహించాయి. నృష్టికో సం పెన. గులాడటం నేర్చుకుని అమాయకపు [వాణుల పిచ్చి [ప్రశాంతం అతన్ని ఆవరించింది, పాటలు పడ్యాలు, యజ్ఞాలు, యాగాలు, [కతువులు, (పార్బనలు,-- ఎన్నీ చేసినా, చందమామ అంతకంళలు ఎక్కువగా [ప కాశించదు. గాలి ఆంతకంకశు జోరుగా పీియదు; ఇఆరటాల సంఖ్య "పెంచుకో లేదు సము[దం; (పేమించదు మా నవహృదయం సుఖపడటం నేర్చుకోని వాళ కీ వాధవడటం చేత గాదు,

స్ట మళ్ళా ఇందిర చూస్తున్న లోకంలో తలుపులు తెరుచు కున్నాలు; కళ్లు ఆరి చించాఎజా-!

“నన్ను ఎప్పుడూ వొడిలి వెళ్ళ్లకండేంఎా” శరీరంలోంచి విడిపోయిన చెయ్యి అతని చేకిని (పమాదం 7" నృృశించింది. చేతి చర్మం తిర గేసినట్లు. ది. ఇంకా యీ "పెనుగులా ట ఎందుకో! ఎవరి

164

కోనమో యీ గుండెలు కొట్టుగోడం, ఎందుకో! చర్మాలని పట్టుకొని పీక్కుతినడా అందుకో! యీ లోకంలో మునుగులి మరోలోకంలో ఆరుచుకొన్న ఆమె నే తాల యీ చీకటిలో దాగుడు మూత అందుకో!

ప మనాలి? ఏం చెయ్యాలి? అతని! ఇలీడంలేదు,. లేచి బైటకి వొచ్చాడు. పడమటి ఆకాళపు మంటలోవడి నూర్యుడు, దగ్ధ మై పోయాడు, నునై మేఘాలు కొట్టుకుపోతున్నాయి, (పకృతి బాధతో చీక శైంది, పాకచుట్టూ వెనవేకుగుని గాలి మూలుపళోంది. ఇలి (గాఫ్‌ న్తంథంపై కాకి ఏకాంతంగా పకుపోంది, ఎవరికోసమా లోప ల్నించి “నాన్నా” అని పెద్ద కేక వినబడింది “చూడు నాయనా అంటూ మాధవయ్యగారు నిధిని లోపలికి గంటాడు, "వెళ్ళి పోళారా?” అనీ ఇందిర రండుకళ్ళని (వళశ్నార్థ కంగా [చిప్పి; చూపు నిలబెట్టి వేనింది. అది మృత్యువు జీవాన్ని అడిగిన (పశ్నని అతనికి తెలుసు, అతని చేతిని పట్టగుని వూపింది. ఆ పడవకి అంగరి అందదు; ఎ శక్తీ దాన్ని నిలబెట్టళేదు, మృత్యువుని న్ఫృశించాడు. జీవం యొక్క కడసారి మూధుర్యం అతని చేతుల్లో తన్నుకులాడింది. సృష్టి రహస్యాన్ని అతను శోధించిన ట్లయింది. అతలి వృాదయ౩లో (ప్రశాంత మైన వెలుగు వాహిన్సి సుఖదుఃఖాలని వినర్దించి, వు(దేకా అకి అతీత మైన మవాత్తర చైతన్యం ఆతన్ని వుత్తమ మూనవుర్ణో చెసి౨దిం

లోపల ముశలమ్మ, దైట మాధవయ్యగారు, (నపంచానికి అర్థమయ్యే ఏడుపు సాగించారు, పడ్చులో గాఎఖీర్యం, పరిపూర్షత వుంది. చానికి అంతరాయం వుండకూడదు, మానవుణ్ణి బీవి కానికి రట్టి వజేసేది కన్నీరు, ఆది అంళ్యాలున్నది కన్నీ రోకళేు, దానికి అలీతమణ్యాడు దయానిధి. మానవ శీవితాన్ని కన్నీటి విందువుగా చూర్చి, అరచేతిలో వుంచుకొని, చాన్ని వరికగా చూసీ, కరిగించి వేసే సమయం అది. ఆ కన్నీటి బిందువులో కలింన వెన్నో | పేమ వాహినులు; ఎన్నో నవ్వు అలలు; మలిషమీనీ మనిషినీ బంధించిన తుంపరల గోలును. యవ్వనంలో వేడెక్కి, వ్యార్ధక్యంలో మంచు గడ్డయి, మృత్యువులో పరమార్ధం పొందిన కన్నీటి బిందువుకి అర్ధ మే

కేరీర్‌

లేచా? లేదు. కన్నీటికి అర్ధం లేదన్న తలంపుకి కన్నీరు తప్ప, కన్నీ టిక వేరే ఆర్థం లేదు,

కర్మీకాం డంళా తనే జరిపాడు, ఇందిరమవోయిల్లాల న్నారు; పుణ్యం చేనుగుని పుని(స్త్రీచావు చచ్చిందన్న్నార్యు. విల్ల లు లేకపోవడం మెరుగన్నారు పెద్దలు, అతన్ని మళ్ళా పెళ్ళిచేసుకో మన్నారు పెద్దలు. శవాన్ని తగుల బెట్టి నడిచి వొచ్చిన కాళ్ళతో పెండ్లి వీటల మీద కూర్చోమన్నారు. చితికి అగ్గిపుల్ల గీసిన ఆచేతో, అగరొత్తులు ముట్టించమన్న్నారు. ఆక్మశాంతికోనం అర్ధం లేని ధ్వనులు చేసిన ఆకో టితో గడిలో జాటసారి చెవులో (పేమమం[తం పరించమనశ్న్నారు. ఈ మనుషులు గోనిబసా మనుషులు, ఏ బసాఖాళీగా వుండకూడదు: అందులో పుష్పాలు వెయ్యాలి, లేకపోతే రాళ్లు వెయ్యూలి; కన్లైలు వెయ్యాలి, (పతివాణ్ణి ఆ బసాలో దిగేసి, చెట్టు కొమ్మకి (వెళ్ళాడు లీసారు,

ఐదువెలు కట్నం అన్నారు; పదివే లన్నారు; ఎవరి పీకకో ఆాడుకట్టి నులప మన్నారు; అందుకు లంచం ఐదువేలు - అందమైన, గుండని మృదువైన అమాయకపు పీకలు, అతను రైలు ఎక్కే చాకా అంటూ నే వున్నారు; అతన్ని నెకండుక్లాన్‌లో కూర్చోబెట్టి, పక్క వెస్టైలో కొంత దూరంవరకూ [పయాణం చేశారు పెద్దలు. వారిని తిప్పింమకుని బై టపణ్ణాడు పాట్‌ ఫారంసుద ఆడాళ్ల పీకలు చూని భయపడ్రాడు, టికట్‌ యిచ్చేసి, వొంశర్దుబుడి కట్టించుగుని గోడావ రొడ్డు కేసి పోనీ మన్నాడు.

ఛి వ వ

గో దావరి గట్ట మ్నశళే నాలుగు మైళ్లు వెళ్ళింత ర్వాత దయాని ధి, జగన్నాధం ఆ[ళమానికి చీరుకున్నాడు, తొమ్మిది గంట లైంది. గట్టుకి ఫన్షాంగు దూరాన, పల్లంలో, ఒక పెర పూరిపాక, ఆడు మూడు చిన్న గుడినెలు వున్నాయి" ముఎదు రండు పెద్ద చెట్లు చల్ల టినీడల్ని వేస్తున్నాయి, వెనక గడ్డి వామి, రండు మూడావులు, దూడలు గంతులేక్తూ మేస్తున్నాయి, ఒడ్డున నగం నేలవైకి లాగిన పడవ, కజ్ఞ! కే వుంది, నిధి బండిలోంచి తన లెడ్డింగు దించి, బండి వాడికి డబ్బు లిస్తుండగా, దూరంగా లోపల్నించి చొోక సన్నటి

166

పొడుగా టాయన వరు గెత్తుకుంటూ వొచ్చాడు, మధ్యవాపిడి, వక్క లకి అణిచి దువ్విన పొడుగాటి వెం[టుకలు. నన్నగా ఎత్తుగా లేచిన ముక్కు, కొంచం బైటికి వొచ్చే కిండి పెదవి, తెల్లటి వొదులు ఖర్మ రు వైజమా, బొత్తాలు లేని కంటి మెడ లాల్చీ, వైన తువ్వాలు, ఎడం చేతిలో పొట్టి కజ్ట---ఆ వ్య_క్రి జగన్నాధం,

“"రుగావబా, రుగావవా-'*. అన్నాడు, పూర్తిగా బొంగురు కాని కంఠంతో, యవృనంలోని అబలత్వం యింకా ఆ కంఠంలో వుంది.

నిధి వెనక్కి తిరిగాడు, జగన్నాధం రెండు చేతులూ, అతని మెడచుట్టూ వేసి. కౌగిలించుకుని *రుగావబా, కిళ్ళన్నాఎ, కిళ్ళ న్నాఎ....” అన్నాడు, ఆక్బిలా అమర్ప్చబడ్డ నల్లటి కనుబొమ్మలు అతని కళ్ళకి వొక త్మీవత నిచ్చాయి' ఆతీవత వు దేకంతో చలిం చింది,

“"కమిళం నేర్చుకుంటున్నా వా?” అన్నాడు నిధి,

“మా పారళాలలో చేరినవారై, శివ్యశ్వం స్వీకరించి, వోనమా లభ్యనించొచ్చు, లైక్‌ మై లైఫ్‌-నా జీవితంలాగా, నా ఛామయున్‌ గూడ తల కిందులైైందని [గహించలేల, రుగావబా!” అన్నాడు. ఇద్దరూ కసిగా నవ్వుకున్నారు. అతని రెండు చేతులు పట్టుగుని కళ్ళల్లో కి చూశాడు నిధి. పక్కున నవ్వాడు,

“'ఓస్‌-మనమూ చెయ్యగలం” అంటూ జగన్నాధం కూడా పక్కున నవ్వాడు, అట్లా యిద్దరూ, నిలివి, నిలిపి, నాలు గ్రైదునార్డు అర్హం లేకుండా నవ్వుకున్నారు. బండివాడు తెల్లబోయి, పక్కున నవ్వి, ఎద్దుని ముషార్‌ చేసి, యీల వేనుగుంటూ, బండిని తోలుకు వాయ్యా మొ

న కజ్టతీనుకొ చ్చావ్‌ , కొడతావా పమిీటి?”

జగన్నాధం, చేతుళో కజ్టని వై శెత్తి, చానిశేని చూప్తూ---

“గీ శే0ైై 24 2 00316 10 1101

తీ 8౬101 114 2 11076? 10 910%

2౧౦ ౬108 93+ 2 066 €0 411 810%

౨362 షం16ే 0106 ఇ014 (అంపే జగ ₹్న్నధ్‌ ) &95 091౪

& 51106. 167

మదీయ జీవగట్ట --జ్ఞూపకం వుందా, జీవము -+- కజ్జ--ఆగమ నంధి== శిలీం 30420 ౦౯౫? 11

వ కొండకోనల మడినియుంటిరి? ఏ సీమ దాగియుంటిరి?_ యిన్నినాళ్లు, చెప్పండి--” అలి కట్టి రెండుసార్లు గాలిలో విది ల్బాతా,

జగన్నాధం తువ్వాలుతో వబాగాచుట్టి. బెడ్డి ంగ్‌ సెళ్తి నెట్టు నుని “అర్యా ప్వాగతం, సుస్వాగతం--కదీయ రాకచే-(యక్స్‌కూ జ్‌ బాడ్‌ [గామర్‌ -మదీయగృవాంబు-ప్యూూర్లీ ఫర్‌ ది సేక్‌ అఫ్‌ రైమ్‌- పావనంబయ్య--దయచేయు డు--- లేదా-_ది గుడోల్తి మిడీవల్‌ (శుడిషన్‌ తీత మవాో, మవో, తత్‌ ఓం, కం, ఓం-శీ శీ శి, - బవాుఎవఠాక్‌ ఎ” అంటూ౦డగా యిద్దరూ నడిచి యింట్లోకి చేరు కున్నారు,

ఇంకా నలుగురు కుకాళ్ళు చెట్లకింద చాపలమీద కూర్చుని చదువుకుంటున్నారు, వాళ్లు లోసలికొచారు, ఓర వ్బ్చాయి నిమ్మురసం నీళ్ళల్లో పోనీ వంచదార కలివీ తీనుకొచ్చాడు, ఈలోగా జగ న్నాధం తు వ్వాళ్ళు తీసుకొచ్చాడు.

“సళ్ననం బాచరింతమా?””

కష్ట (0 అే నీ ఆ శమాని!ి ఏం పే రెట్టావ్‌ రిల

క పుణ్యభూమిని ఆళశమం అనడం పావపనుని [గహించండి స్వామీ, [వపంచంతో నిమిత్తంలే9 వారి కీడ తావులేదు --టు యూన్‌ నారయ్యాస్‌ లేంగ్వేజ్‌, ఫర్‌ చేంజ్‌-సంఘంలో వుండవల్సిన వారికీ యిక్కడ మార్గం చూపుతాం, అజ్ఞానాంధ కారంలో వున్న నీరత రా న్యులకి--(వబంధ ఇ_లి మవోళ్నా---జ్ఞునం కరిపించి వెలుగు చూపుతాం

““ఆ నంకల్చ్పం వున్నవాడవు, వూళో్ళవుండక, యీ నిర్జన (వదేశంలో ఎందుకు?'"

'““ఆఅంశ్రఠరాయం లేకుండా కార్యనిర్వహణ కొనసాగించడానికి “శ్రాలవర్ష ౦'---ఇ౦తకీ బావగారు, మనలో మనమాట, పొట్ట కూటి శోసం, వుద్యోగంకోనం అడ్డ మైన వాళ్ళ లెగ్సు పట్టుగోటం నాకిన్ట్రం లేదు, చాళా కాదు, కొన్నాళ్లు ఆ అవస్థలన్నీ వచ్హాను, ఎవడో మనః

$16008

వుద్యోగం యిచ్చేదేమిటి. మనమే యిద్దాం, అనుకుని, అన్తే ఆలో చించిత్కే బుజ్జి 3రటం వొచ్చింది. ఈ అక్షానంలో వడ్డాను - 036 6 096 “అజ్ఞానవీ అన్నది, మీ రింతకుపూర్వం 'ఆ(ళమం"” అని వ్యవవారించినా రే, దాని నామాంతరం, *₹%? 80 ?0% [1% &5 కం”

ఒడ్డుకు చేరుగు న్నారు, నీళ్ళల్ల క దిగారు,

““ఇది మన జీవిత నౌక నాన, నుకుకూర డింగీి, సాయంళాల వివోశానిక్కి.._** అని జగన్నాధం, ఆ పడవ మీదకి ఎక్కి అందులోంచి; నీళ్ళల్లోకి దూకి, యీది స్నానం చేస్తున్నాడు.

ల్‌. అతి =. జళు తుడుచుకుని, చెటుకింద కూర్చు న్నారు, ళం త్ర క

“తే బావగారు, ఇందిర పోయింద౦ంటగా-”

“ అఫునుం"

“'బీవిశం చ్మితమైఎది సుమండి. మనిపి. అడ్డుతగలకపో తే, జీవికం, సమన్యలని అదే వరిబ్కూూరం చేస్తుంది

“అది పరిష్కూరం కాదు, నమన్య లేకుండా చెయ్యడం పరి ఎగ్కారం౦ ఎట్లా గవుతుంది? నమశవ్య లే /:పోవడ మృత్యువు శవ్నాం, అవుతే, జగన్నాధం, నీకు 'పెడ్తాంళో శాపరంజీనే యీడొ చ్చింది...”

“ఎవరి పెశ్తాంతో మహాత్మా? వుడ్‌ వొనియన్‌ జోక్‌ ఎ నాకు (సీలు ఆరంఎళారండి---వాళ తో నిమి తం కనపశేదండి=---

ఇ మ్‌ జనాన్‌ ళా బొమ్మలతో మాదరి, వాళ్ళతో ఆశుకోవా లలివిస్తుంది. కాని, ఏ వొక్కూరితోనూ, ఫర్‌ ఆల్‌ ళైమ్‌ వుండడం అంకే భయం, అండి.--- వా వుద్దేళం-- మొదటి మనిషికి తోచక యిదవుతుంళకు కాలజషేపా నికి “శ్రీని నృషించుకున్నాడని నా అనుమానం - వోల్ల్దేన్‌ వుత్తరం రాసి కనుక్కోవాలి"

“కి కు వాంఛఎో”

“రోడ, 028310£.*”

“అదే-పోనీ- లేదు నీకూ?”

“వక్సీ పనీపంగు లేనివాడి కవన్నీని- చేతినిండా పనుంశే, అదో పెద్ద బాధ శాదు-ళశుక్‌ మెలై. ఫ్‌ --(పొద్దున్నే లేస్తాను. గోచావరిలో

169

రింట స్నానం చేస్తాను న్వయంగా పాలు వితుకుతాను-తరవాత మొక్కలు, తోటా చూసుకుంటాను. అన్నం వొండుళాను - మధ్యాహ్నం ప్మతికా పఠనం, చదరంగం, పాఠాలు చెప్పడ6- సాయంథశం, శలికైన తేయాకు డడింక్‌ - ఇండియన్‌ టీ - బెన్‌ బోట్‌ మెర్‌ -రోయింగ్‌ ఎ (గేట్‌ ఎక్సర్‌ వై జ్‌-వైట్‌ని, చెట్టుకింద వో పాతికమంది పోగవుతారు-వదింటివరకూ వాళ్ళకి చదువు వేర్చడం-కానీ ఖర్చులేదు, రాజూలాంటి బీవితం-ఎవరిదగ్గ రా దమ్మిడి పుచ్చుగోను, శిష్యబ్బందం వొకడు చింతవండు, మరొకడు మిరవ శాయలు యిసారు, ఇంటిదగ్గర నుంచి బియ్యం వొనాయి, ఆ ఆవు చూడండి, శిమ్యు లిచ్చిందే.అనలు వాళ్ళే వొోంది పెడ తా మ.ంటారు బట్‌ ఫర్‌ మి ఎందుకు? ఐదేళ్ళలో యిది పెద్ద యూనివర్సిటీ అవు తుంది. అప్పుడు మన దర్శనార్థం, మాళవ్యాజీ, గాంధీ చక్కా వొసారు. జీవిత రవాన్యం అదే..పదీ కోరకుండా వదో వని చేనుకు పోండి-[పపంచం రీ కా ళ్ళముందు వాలుంది, వమ న్న్నా ఆడీగా రా, చెన్పైక్క్క తుంది-[పపంచం, వరల్త్‌

వంటలయ్యాయి, భోజనాలుచేశారు. కాసేపు వడుకుని లేచారు? సాయం[తం టీ తాగి, వడవ షిళారు బె లుదేరారు దూరంగా నదిలో నూర్యుడు కోయలకి కావలా వేస్తున్నాడు, గొ శ్రాలమందలా మేఘాలన్నీ, ముచినీళ్ళకోనం అన్నట్లు, నీటి అంచుమీద గుమి కూడాయి, నీటి (వవావాం అలనిపోయి, ఆకాశాన్ని పై నకప్పుకుని నీశళ్ళలంగా ని6స్తోంది. రెల్లుగడ్డి వయ్యారంగా వింజామ రే కోంది+ వతులు భయంతో గానం చేస్తున్నాయి. (పేమని అన్వేషి న్తున్న ఇరటాలు చీరమడతలు వివ్పకుని, పడవని స్పృళిస్తున్నాయిః నదె నీదనుంచి లేచి, ఆవులించి పడవకి దోవ చేస్తోంది

“జగూ!”

“మిమ్మల్ని మీరు సరిజేనుకోండి-”

6* ధ్రై6 ల్లీ నాధ్‌ =”

“ఇంచాకటిదే బాగుంది-నాధ్‌ ఫర్‌ చాట్‌? జగత్‌ మదీయ శరీరం-నాధ్‌ మదీయ అత్మ---'"

“'ఆల్‌ ట్‌ - జగన్నాథా

క70

“దట్‌ ఈజ్‌ బెటర్‌. (పొపీడ్‌ లీ

"లతే మీ అమృతం కూశులెట్లా వుంటుంది? అని నిధి నీళ్ళల్లో చెయ్యి పెట్టి కెలుకుతూ అడిగాడు,

“నాకు ఆెలిసినంతవరకూ, ద్వఎదాలమీద నడుసోంది, విపుఠీక రిసాను; రెండు కాళ్ళు, రెండు చేతులు, శెండు కోళ్లు, నానికారం(ధ ద్వయా - "యా తరవాత అరసున్నుందో లేదో శళర్మగారికి రాని కనుక్కోవాలి, -ఏన్‌ అధారిటీ ఆన్‌ అరసున్న,”

ఆది కాదోయ్‌ -ఎవరి పోలికని?ో

“"అందంగావుం శే అమ్న్మపోలిక, మొద్దయితే నాన్న పోలికా-ి”

6ళన్చి వుదేళం లో”

“'ధోల్రి జాతికీ, మనిషి జూతీకీ మధ్య మరోజూతి వుండేదిట, ఆ జాతి తఫిసీళ్లు, [పాచీన అస్టి పంజ రాల సమీకరణ శా(న్ర్రుజ్జులకు లభ్యంకా లేదు. ఆమధ్య జాతిది అనొచ్చు-ి”

'అనందగ్భంగా మాట్లాడా వంశే, వడవ పూపుళతాను'' అంటూ, నిధి పడవని కదలడం మొదలెట్టాడు.

“ఏమండోయ్‌ -కన్నీరై, అగానుడై, అపరిచితుడై, అగార వుండ నై

99/60. 303308, ఆ౧క00౪/0, 1000041166, 0౧6, ౪౦, 1266 10061655 ఇ₹7266%3 0% 6౦627209, 52110766 ౮280035 256607, తడ ౧10%64 1160 +(16 562 0౦ 216081.

వెళ కాని, ఇసేం 1 (€ఓ6 002010” చనావికుండెవడు? "| 106 ఇండ161 ౦౯ 10860653, [20201611 పం ఓం 0088, [266 4 0011613 9638, 0107108 ఓ౪ంర2803, ఇ 11861653 1511106, 1 008 0259108. 0011106, --

అయ్యా, మనం శేవలం వూరికే వుండటం వొక్క ఆ౧(ధదేశా నికీ వొక్క భారతభూమికి కాక, జగత్తంతకీ నష్టం అనవొచ్చు.

క్షే

మనపద్యాలు, వొక్క తెనుగు, అంగ్ల ౦లో కాక్క నార్వీజీయన్‌ భాషలో కూడా తర్దుమాళాబడే దినం దగరలో శానున్నది. అన్ని చాక్కులూ దయానిధివి వలయువార్చు కేర్‌ అఫ్‌ కోమలి, నాగుమణీ [గంథమాల, తప్పావ్వుల పట్టిక, సుశీల టిప్పము, నారయ్య ఆఖరి కూర్చు, వెయ్యి[వళులు, వెల." తెలునుకో లేరు '__”

తరవాత జగన్నాధం సంగీతం మొదలెట్టాడు. ఇసిక తిన్నె మీదికి చేరుకున్నారు.

“నీ బజాలితాలో అమృతం "పేరు వొదిలేశా వేం?'

=ఫ్సిక్స దోవం వొచ్చినట్లుందిె, తనమూషోా కన్నాను

“నాశేమీ కోపం లేదు, ఐతే నేనొక టకగుళాను చెప్పు

“* సెలవియ్యండి ఎ”

“నువ్విల్లా, చితంగా మాట్లాడ ళా వెందుకు? న్వభావమా, అచ్చి పెట్టుకు న్న దా!”

“తెచ్చి పెట్టుకొనేది వదీ లేదు."

'“ఎప్పుడేనా నువ్వు నువ్వుగా వుంటావా?

““ నేను నేనుగా వుంజే అవనరం, పు'స్తళాల్లో మనుషులకి తప్ప మామూలు లైఫ్‌లో మనుషులకి చాదు. వొసే వాళ్ళు చసారు

“ఇప్పుడు మొట్లాడుతున్నట్టుగా, ఎవ్వడూ ఎందుకు మాట్లా డవు”

“ఇట్లా మాట్లాడి తే, ఎవ్వరూ లైక్‌ చెయ్యరు -__””

“ నీ నంఛావణంతా వొక నటనన్న మాట”

**జఅనలు జీవితమే నాటకరంగం; మనం అందరం వాతలం; నంభావణ నటనెందుకు కాకూడదు? నటుడు నటించడం మానేసి, శన నిజస్వరూపం [(పదర్శించి గొడవలు మొదలెడితే, (పేకుకులు చం చేస్తారని మీవూహ? అందుకనే భర్‌ తృవారి పమన్నాడంశే-..! భర్‌ తృవారి గాడి న్పెల్లింగ్‌ రాదండి---”"

“6ల్షస్స్‌, మళ్ళా మొదటికొ నున్నావుంా"

“ఆయన వృదయ చ్వారంబుల్‌ మూనని, చిల్లు పడ్డ డోలు

వలె==ఆర్‌ టు వేరీ ది మెటఫర్‌ ,-తల్లిపాలు కాగిన పావవలె -. వూరకుండును =” “శీర్‌ ఆఫ్‌ కోమలి అన్నావుకచా, నీ వుద్దేశం?” ల ఫీఫ “చెప్పు, నిన్నే _--.అబ్బో, కోవం కావోలు!'”” మళ్ళా యిద్దరూ వడ వెక్కి, వొడ్డుకు తోసుకొస్తున్నారు. ఆ రాతి, ఖభోటనంచేని, చెట్టుకింద మంచాలు వేసుగున్నారు, దయానిధి అప్పుడన్నాడు, ““థోమ్సలి నాతో వుంది---తలుసా? అందుకనే శేర్‌ ఆఫ్‌ కోమలి అన్నావనుకున్నాను.ొ “నా జీవిత రవాస్యాన్ని ఛే3ంచే వరకూ మీకు నిధపోరను కుంటాను. కోమలి పేరెతాారంళే, నేను నిష్కారణంగా పొయి(టిలో దిగిపోళాను, ₹066 21 ౧౦ 10200008 అ, కషంకమ111; 12 16 ₹2+1001 72116 0 ౦1500664 102167 | 16 2103 ౦05 3ట0౨2 34016410? - వనం(డఫుల్‌ గరల్‌ భావకవిత్వం మీద వ్యాసొలు దంచేన్తు న్నారి మధ్య, ఆ [ధకవిపుంగవులు, కోమలి ఫోటో గాఫ్‌ కింద వీళ్ళంతా స.తశాలు "పెడితీ సరిపోను. “'నిన్ను చూడాలి, తీసుకురమ్మంది. నువ్వు నీళ్ళల్లోకి గెంటావుట--రానీ తగిన శాస్తి చేసానంటొంది*ో “చప్పునే ఆంధరాష్ట్ర వొస్తుందని బెంగ కాలోలు--” “అంక “ఏదో అన్నాను పోనిస్తురూ, చంవక-ా” ఇంతలో వో పదిమంది చదువుకోడానికొచ్చారు, వాళ్ళతో కలిి జగన్నాధం యింట్లో ఇళ్ళిపోయాడు, తెల్లారింది, బంటీ వచ్చింది, నిధి [పయాణం కట్టాడు, “నవ్వు తప్పకండా రావాలి సుమా!” 13

“తప్పకుండా వొసాను--కోమలి కివి నా మాటలుగా -చెప్పండి, = వవూర నున్నయున్‌, నీసల్సటి తలంపే, గాడ్చుని వడగండ్లు "వఏేయవా, వదీ వోర్మొనిష్టూ, విలవారిలో, నాలుగున్నర, - వ మందలో చేరినా, వకాకి వై, అలికి ముగ్మెటంగ సోనుకోని, నీ (బతుకు తెరువు, నూనుకో, వొయ్యార మెక,-=4 అబ్బి యీపూట రావడం లేదండి-ాది రిజ న్‌ యీజ్‌, ఫద్యంగా మొదలెట్టి పాటలో! డిగాను---ఎని వే,-దీపావళి కొసాను ఎ=మా అమృతాన్ని చాలా, చాలా ఆస్కాననీ వచెప్పండి-” బిండి దూరంగా వెళ్ళిపోయింది, దయానిధి అమృతళగారి వూరు చేరుకు నేటప్పటికి సాయం[తం ఐదుగంట లైంది, సామానులు స్టేషన్‌ లో పెన్తేని, వొక్కడూః వూళ్ళోకి నాలుగు మేపు బండిమీద [ప్రయాణం చేశాడు, బండి వొం తెన దగ్గణ నిలిచిండి. బండివాడు అమృతంగా 5ంటి గుర్తులు చెప్పి వెళ్ళిపోయాడు. దయానిధి చీకటివజే వరకూ వూళ్ళోకి వెళ్ళదలు చుకోలేదు. దూరంగా కుడివైపున పొలాలు కనిపిస్తున్నాయి. బాలా న్నించి అందరూ యిళ్ళకొద్చే సమయం అది. అమృతం భర్తః శాంళారావు ఎదురవుతాడేమో ననిపవించి, నిధి ఎడం వైపు చెజువు శీసి నడవడం సాగించాడు. జగన్నాధం నక్వనప్పుడూ, తిల తిస్పుతూ దెప్పినప్పుడూ, అత నిలో ఎక్కడో అమృతం ఛాయలు కనిపించినట్లు, నిధికి గురొచ్చిందిం ఎవ్వరూ చూడకుండా, ఆత నొక్కడూ, అమృతం కూతుర్ని “రవా న్యంగా” చూని వెళ్ళాలని సంకల్పం, అందరికి తెలి సేటట్లుగా నే వెళ్ళి, బహిరంగంగా ఎందుకు చూడగూడదూ అని | పళ్నించుకుంశు సమా ఛానం లేదు అందుబటో వొక నిగూఢ మైన, రవాన్యమెన ఆనంద౦9 వున్నట్టుంది. అది ఎవ్వరితోటి చెప్పుకోడానికి వీల్లేని. ఇతన్ని చూని అమృతం సిగ్గుతో తలొంచుకుంటుంది, విచ్చి నంతోవమంతో పారిపో కీ 4

తుంది, “ఎందు కొచ్చావు బావా? నువ్వు శాళ్వతంగా నాదగ్గిలే వుం టావు, నిన్ను వంచుకున్న ఫలితం జావా, యీవిల్టొ అని, తొట్టిలో శేసీి చూవి, అంటుంది కాబోలు, (వపంచానికి అర్థంకాని ఆనందంతో అమృతం మూగదై జాధపడుతుంది, ఆ అమృతం చారని వకాంచతంగా చూడాలి. ఆపిల్ల ఏవడ్ప్చులో, అనాదనుంచీ మానవుడు రవాస్యంగా వడిన తపన వినబడుతుది. పుణ్యఎలా గే పాపంకూ జడా అఆమకత పొందుతుంది కాబోలు, “'నే నెవర్ని?”” అని ఆ పసిది వేసే [వళ్నకి ఏ వేదాంతి సమాధానం చెప్పగలడు? “అత్మ”, “పరమాత్మ” “విళ్వ రూపం* “నృష్టి రవాన్యం” “జీవాత్మ "-అంటారా! , లేక...“ అంధ త్వం", “చీకటి “అజ్ఞానం, వళుత్వంగ-=పోనీ సాధారణ ఇఛానలో “గోడ దూకడం," తలుపునందుి *మునుగు ' " మోసం” మం చంకింది”-..అంటారా! * కారాగారం” “కోరు తీర్పు", “'వాత్య'”, “ద్వి పొంతరవానం"” అంటా రా! జ న్మాంతర చానం కాబోలు! తలుచు కుంశే కవిత్వం వొస్తుంది.

“గుళ్ళను, గోపు రాలను, గులక రాళ్ళను -

[పేమ [పవావాం కరిగంచిందీ-

ర కమై గట్టునచేరిందీ-

రాత్రంతా అడవిలో ధ్వనించింది,

ఉదయాన వూవిరికోనం, వనిదై వడ్చింది,

ఇదే అనుభవాన్ని ఆధునిక కవి ఏవిధంగా చెప్పగలడో!

కాళిదాను కేం తెలును శావమ్న్మ సొగను!

స్విచ్‌ నొక్కు, నెకండ్‌ షోకి పోదాం.

ఆమె “జ్యూలియట్‌ ”

అతను “మజ్ను”

ఫ నల్తీ, *ఫోలియన్‌, బెర్‌ జరీ”-_

టాక్సీలో సన్నటి నడుం “కోజప్‌”

ఖథవభూతి కేం తెలును ఆ షోల్లర్‌ బ్లేడ్‌ సొంపు!

జట్టంళా 'లేగింది, [గ మ్‌ ఫోన్‌ మై వాటన్స్‌,

రాతి టోపీ వోవల్ళీన్‌ బి/ఏత్రై ది.

కి యోపాటా లిప్‌ స్టిక్‌ కి బదులు,

శే[5

ఎంకి చొంగతో తృ వ్రీపడదాం !

శకుంతల * కాసియో' కిచ్చిన కర్చీఫ్‌

బరి బేరి బెర్నార్త్‌ పాకి తెలీదు; బుచ్చమ్మ విడోడ్‌ (బె్ట్రలో.

భర్‌ తృవారికీ ఆలీదు మా గాంధీ అన్నాడంళే,

పొలిటికల్‌ స్టంట్‌ __పొమ్మన్నారు.”

ఈ భావాలు వూవాలో తిప్పుకుంటూ నీధి చెలువుగట్టున కూర్చున్నాడు. అలలు మెల్లిగా గట్టుమీద వూపిరి తీసుకుంటున్నాయి. మట్టిలో వేడిగాలి, పైకి వెళ్ళలేక భూమినే ఆవరించుగుంది, పొడు స్వన్న చుక్కల [పతిబింబాలు, చెలువులో పడ్డాయి. ఎడ్లు నీళ్లు తాగ డాని కొచ్చి, శకామరాకల్ని కెలిశేశాయి. వాడు కాంతారావుగారి పాలేరాడు కాడుగదా! ఐనా తన కెందు కంతభమయం? అమృతం వుందిగా, చమళ్కారంగా ఏదో సద్ది చెప్పకపోతుందా'? అంచేత వీథి గుమ్మాన బహిరంగ6 గా వెళ్ళడం మంచిది తను చాలా గొప్ప వాడ, ధనికుడు,---అతిన్ని ఎవ శమన గలరు? డబ్బుంకు ఫరవా లేదు. ఎన్నింటినేనా క ప్పేస్తుందన్న వేమన పద్యం జ్ఞాపకం రావడం లేదు, ఆకాశం నిర్మలంగా వుంది; చందుడుకూ డా లేడు, నత తాలు [వశాంతంగా మెరుస్తున్నాయి, మేఘాలన్నీ వడమటి ఆకాళంలో స్నానానికిదిగి మునిగి పోయినట్లు మాయమయ్యాయి, ఎక్కడో వోపఉఊ&, నేనూ వున్నా నంటూ" అరుసోంది. పిల్లలు, క్మరకి మేకు దిగేసి యినప చ్మశాలని దొర్జించుకుంటూ పోతు న్నారు, జనం పల్బ బడ్డారు. నందడి తగ్గింది, అతని! ఆక ల్టేసోంది. వొంతెక దగర కిల్టీ దుకాణం దగ్గర కొచ్చి, ఆ౨డరిటి పళ్లు తిని, సోశా తాగాడు. ఎని మిది దాటుతోంది. అమృతంగారింటి సందులోకి చేరుకున్నాడు.

“'అవ్నీ కాంతారావుగారి యిల్లు, పదీ” అని అడిగాడు, గడ్ని మోపు తీసుకెడ తున్న అసామీని. "అమృతంగా 6ల్లు-?” ఆసామీ కానేవు నిదానించి “అద్దు గదిగో,--ఆ మూలగా వున్న మేజేనండి.., కామందు కాంతయగారిలేనాండి-” ఆని అవ్యక్రి వెళ్ళిపాయాస్ర్రడు. అది విశాలమైన సంద; అన్నీ మట్టిగోడల యిళ్ల; పాకలు; దూరంగా. ఖాళీలాంతగు స్తంభం వొరిగి వుంది. కాని వఎలగడంళ€దు; అక్కు డంళా స్థల మే-ఎదురుగా, పసుపుపచ్చ మేడ వుంది.-అదీ అమృళంగారి మేడ,

దయానిధికి వీథధిగుమ్మంలోంచి బహిరంగంగా వెళ్లే ధ్టైగ్యం లేకపోయి ౦ది. ఇ-టిముందునించి నడిచి వీథివివ*కి చేకుకున్నాడు. ఆ వీథిలోంది అమృతం చెరువునుంచి నీళ్ళలిఎది తీుకుని ఎన్నిసార్లు నడి శిందో! వెనకాలినందులో ఇళ్ళేటంకుకు మరో దోవలేదు. ఇంటి చుట్టూ పచ్చగోడ శావలాళానీంది. గోడమీవ గాజు పెంకులు గుళ్ళి వున్నాయి.-పాపం, వ నల్లటి రాకు కూరుడో అర్ధ గా(తి గోడదూకి దొడ్లో వుయ్యాల వూగుతున్న అమృతాన్ని ఎత్తుగుశి పోకుండా కాబోలు! గోడచుట్లి దొడ్డివెపుకి వెళ్లాడు. తలుపుంది. తలుపు న.దు లోంచి లోపలి దొడ్డంళా కనీపిసోంఏి. పెద్ద పెర్ష చెట్లు, మొక్కలు, వసారాకి మెట్లు. కాగు, గంగాళం నూతిపళ్ళెి, వాదం చెట్టు- పెర్ట తలపు నందే!

మనుషుల అలి!డిమా[తం లేదు. “క్రి యివ్వడం మరిచిపో యాడు కాబోలు రిస్ట్‌ వాచీ సాయం[తం నాలుగింటికి నిలి అలోయింది. లోవల భోజనాలు చేస్తుంటారు కాబోలు, శాంతా రావు బాలాన్నుంచి వొచ్చా డా! అమృ్బశం గుళ్లోకి వెళ్ళిందే మూ! అంతగా అతన్ని చూని =ల్వి దేమిటి?” అని అడిగితే, “*యిడే వీథిగుమ్ముం అనుకున్నాను అంటాడు,

ఎవరో; “సామా నేవి?”

అతన; కైళ్లో వొదిలే ఇను.

ఎవరో; “ఇప్పు జేం లెలుంది!

అతను; *అుళకే....అంశేే,.ల

(నవ్చి) అమృతం; “భావ మధ్యాన్నాం రైల్లో వొచ్చాడు అత్తయ్యా. భావ$ తిన్నగా యింటి కొచ్చే అలవా చీకు. దోవలో ఆగుతూ, వింతలు చూస్తూ నడిచి వొచ్చివుంటాడు - కామ వావా?

ఎవరో: ఈ వూళ్ళో ఏం వింకలుంటాయేి? సీది మరీ సోద్యం;!

అమృగం।; మీకు ఆలీ దత్త యాస్రాలా శావకి (వతిది వింతగా తో స్తుంది--తొ టిలో మన పొపాయిలాగ, కాదు!

అంటూ పాపాయి బుగగిల్లుతుంది,

అపయత్నంగా అత ౦చెయ్యి తలపుమీద అఆనింది--తలువు కిల్టుమని జరిగింది, తీసే వుదన్నమాట! గబుక్కున భబెయ్యి తి సేన్ఫి

14 1277

శలపువి దగ్గరగా మూశాడు, అమృతం దొడ్లోకి రాకుండా వుంటుందా? వొచ్చినా, దూరాన్నుంచి అతను గు రువట్ట (లడా? అఆతగార్ని అకృళిం పిలి స్తే, యిం కమన్నా వు.దీ? ద్‌ డ్డి కారి లైల "పెద్దది. కుడివెంపున గడ్డి వామి కనబ కతోంది - దూడ మెదులోంది; "పేడకంపు ఏ అర్ధ రాతో అమృతానికి ని దపట్టక వపారాలో కొచ్చి జాదం చెట్టుకింద కూర్చుని నత తాల "కనీ చూస్తూ వుంటుంది. అతన్ని చూస్తుంది.

అమృత౦: ఎవరది?

అతను; నేను

అమృతం; బావా నువ్వా!-- (ఏడుస్తుంది)

అతన: ఎందుకు ఎడ్చు?

అమృత౦: బావా, -- సీకు తెలుసు, ఘోరం జరిగింది. కీ దగ్గిర వుంజే సావానం లేదు; నిన్ను వొదిలివుండే గుండె కాదు, నేను బతకను బావాంా

అతను: నన్ను మరళిపో అమృతం, అది చెవృడానిశే చొఇచ్చాను,

అమృతం: నీలా నులభంగా మ*చి్నోోలేశుు జావా, మరిచి పోయిననాడు, యీ అమృతం విషంకాదూ! నిన్ను మరిచి (సీ శాన్ని గోల్పోకానా?-- (కొంగు నె తిన కవ్పుకుని. మల్లెపూలు వూడదీసి పారేసి అతని బుజాలని కన్నీటితో తడి పేస్తుంది),

అతనుః ఎక్కడికి అమృతం?

అమృతం: నిశీధి నోకి...

అతను: నేను శానక్కర లేదా?

అమృతం: జ్హూవకాలులే0 యీ మనుషులతో నాకు నిమి త్తం చేదు. ఎక్కడో గుండి రాయి చేసుకుని, సము దంలో శరటాలమధ్య €ఇలగా మారజాను.,., బావా

అతనుః మరి నీపాపాయి? [పవంచానిది. ఆ పాప జ్ఞూవకాే చా సంఠతి---

అల్లా మాట్లాడుతుంది శాబోలు అన్బుత౦, ఊహిఎచుకుం కే అతనికినవ్వొ గ్పింది, భయమేసింది, స్రీలు ఎంత సావానమేనా చేస్తా

కే/8

రంటారు, పెద్దలు, (సీలు (వేమలేకుండానే, పిల్లల్ని కనగలరు; మవోయిల్లాలులూ శాగలరు, ఖ్యాతి గడించగలరు. చరతలో అమరళత గడించగలకు, వా రేకనక నిజంగా | పేమించగలిగికే, యికేమన్నా వుంచా? నంఘు ఆకారమారవుతుంది,

[గపంచం తల|కిందు అవుకఘుంది, ఆకాళం నె తిుద నటడో 0 లాంటిది, దాన్ని వారింవి మోసే పురుషుడు యీ జగళ్తులో వున్నా డా! భారత (స్త్రీ; | పేమించక పోవడం--- నిపంగా మంచిశే, చరి్మితలో యుర్ధా లినా తగ్గు తాయి. గాంధీగారు నిళ్చింతగా నిద పోవొచ్చు

ఎంత కాలం అతకమ అల్లా నుుచోడ ! ఎంతో నిపుగా కూ, చిన్న తనంగానూ వుంది. తన కెందుకు చూడాలన్న వుబగాటు? అమృ కొని! లే0 చింత తన 'కెందుపు? అదుగో, ఎవరో వసారాలో కొచ్చి నట్లు శ్నారు, అదుగో ఆమెయే అమ్చుకం తలుపు నెట్టి లో వలి కొచ్చాడు. చేతులో విన్రళ్ళకట్ర దూకంగా గోడవతలకి గిరవా కెటి, వెనక్కి తిగిచూన్సీ--”ఎవరు?” అంటూ మెట్లు దిగి--

“జావా దా, చా”

““ఉస్‌* అన్నా డతను, చూపుడువేలు నోటిమీద వుంచుకుని “విగరగా మాట్లాడకు---నే వొచ్చినట్టు యెవరికి.

ఇంకా అతని వాక్యం పూ.6 కాకుండానే అమృతం, నంతో వంతో నవ్వుతూ, “బలే బావవే యింట్లోకి రా, యిదేం చి[కం - అత్తయ్యా బావ వొచ్చాడు” అని ఇంటివైపు! తిరిగీ విగరగా శీశనింది,

'“బండి పొద్దుపోయింది కాబోలు లోపలికి రా బావాఅంటూ దొడ్డి తలుపులు మూస్మి గడి యొట్టింది,

ఇంతలో అ త+శరు వశారాలో కొచ్చింది,

“ఎవరదీ? దీవకేనా "పెట్టారు కాలేమరా"” అన్నది,

“పూ నీది బావ ఎడ త్త య్యా = వలైలు ఆలవ్యమైంది, పాపం వీథగుమ్నుం ఇల్సింది కాదు, రా బావా, మా అమ్మ్మాముని చూద్దువు గానీ”

ముగ్గురు లోవలి కెళ్ళారు.

1/9

'6జాాంళారావుగా రేరిశో అన్నాడు నీధి

“నరసయ్య మేష్టారి. టి! "వీకాట శిళ్ళారు. చూశావా మా లయలు, సీశేం, నువ్వు జమీందారయ్యా వా, మేం కనీపిసామా =నీ జ; గాళా బాగుంటుంద(టగాా నన్ను తీసుకెళ్ళి చూపించకూడ దా ఏమి.టి;:”” అంటోది అమృతం

న్నఫ్‌ లర్‌ శీర చిందరవందరగా కట్టుకుంది, వీర బిగించిన మురికీ చుక్కల జాశట్టుకమధ్య కడ.పుమడిత దీపం వెలుగులో కన బడ.తోంది.

అమృత) ఎదిగింది; పెద్ద ఆఏందాలాగుంది. జకంళా వూడి చుట్టలు చుట్టలుగా వెడలమీదనుంచి జారింది; మధ్య మధ్య, ద.ద్దుల రాళ్లు తళక్కున మెరు సన్నాయి.

“నా బ గాఖాని నీకేవరు వర్సించారు!

“టయబ్బ మే ఎంత వల్లే టూళ్య్ళోవున్నా, మాకన్నీ అమా(తం తఇలయవా వమిటి? చూశారా అత్తయ్యా, "నేను చెపు శుండేదాన్నే ఆ బావ. చెలుగ్గడల :కు మవాముస్ట”

“ అల్తాగా మూవాడు నిదగర కొసాన: టూ (వయాణం కడు తుంటాడు. మ'చివాడవు గనక, అపేత వఐడేవాడవు గనక పాపం, జ్ఞాపకం వుంచుకొని నువ్వై వొచ్వావు, అల్లా వుండాల నాయనా చుట్టరిక లంక అంటూ ఆవిడ దీపం బుడ్లీ శో పదో సవరిన్తూంది,

“ఛా మనవరాల్ని చూద్దువుగాని యిట్లారా ఆ

కటా రా భావా” అంది అమృతం.

ముగ్గురూ వక్కగదిలోకి నడిచారు, అమృతం దీపంనొత్తి "పెద్దది చేసి, తొట్టిలోక చూవించింది, అందులో చిన్నపిల్ల, అమాయ కంగా కళ్లు మూనుగునీ వడుకుం.ది, పిల్గ నల్ల గా వుంది. 'మొవాన అక్క లుచుక్క వుంది; వొంకులు తిరిగిన లేళ జుట్టు నుదుటిని కప్పేసింది, ఎవ6పోళికో అతనీకి ఇలీడం లేదు అత్తగారూ, తనే స్వ్టయంగా కన్నట్టు, గర్వంగా చుూని, విల్లబగ్గని ఆా కి

“ఒసే గడ గాయి విళల్ళ్లకానో బాబ య్యొక్చా దే, వ జం దొరి కింబే ఆ జమీంచారు జాబయ్య నీన్ను చూడాల నొచ్చాడు === జాబయ్యకి వజ దొరికింది. మాకు నువ్వు దొరికావు

180

ఆవిజల్లా కనుక్కుందో!

“అత్తయ్యా, అచ్చంగా జావళోలిక కాదు?”

అళని గు డెలు దడదడ కొట్టు్సఫంటు న్నాయి, ఇదేవిట్సి యిల్లా నిర్భయంగా అనెస్తుంది? అతన్ని కదిపివేసేం మవాత్తర ఆనుభవం-తవకి జ రిగనట్లుగా నే, (పవర్తి స్తు)ది అమృతం. వొంకా యల బీరం తెగింపుళాక, కూరల మనిషిని పొమ్మన్నట్లు = అంత చులకన!

“ ధూడండి చాశికళ్ళు, నోరు అంతా బావ పోలికే” = అన్నది అమృతం అతని కళలోక్తి వయ్యారంగా చూస్తూ,

వ్‌ యుటీ

“ పెదయిలేగాశి పోలికలు బ్రైటపడవు,. బాబయ్యాల పోలికలు రాకుండా వోతాయా మరి, అన్నది అమృతం అతగారు

ఈ ఏ్రవేశెందో భోజనంచేని వొడ్డించు*, అంటూ అత్తగారు, వంటింట్లోకి నడీచిందిం

“లా వుంది జావా, నీ కూతురు?” అన్నది అమృతం,

“న్చి్య్స గా నాకూతురే[గ అని అడగాలిని పించింది తనకి ఛై ర్యం తెచ్చుగుని, గొంకు నవరించుకు న్నాడు, “ఐతే, అమృశం,..4 నన్నో అనుమానం ఇవాధిళోంది-” జని మాటలు వెదుక్కుంటు న్నాడు,

** నేనూ వారూ మీవూ దుకు రాలేవనేనా? సక, మంచి వాడివే లే, _ మమ్మల్ని రమ్మన్నావా పమిటి?” అని లోవలి కెళ్ళం చెంబుతో నీళ్ళు, తువ్వాలు, సబ్బు వళు తీ ుకొచ్చింది.

వ్‌,

ఇంళకలో కాంతారా వొచ్చాడు. అందరకూ భోఎనాననికి కూర్చున్నారు,

అమృతం. స్నానంచేసి పల్పటి తెల్లచీక, ఇల్ల జాకెట్టు, తల్లో

నీ లో ట్‌ గా పూలు-=నింగ రించుకొని వడ్డన కొచ్చింది; "బావకి ఏవేవి యిష్టమో కనుక్కుంటూ జాగ తగా వొడి రోందిః అమాటో ఆ +“

““అన్నగారు రావడ వల్ల మాకు వండివంటలూ, పెరుగూ

తగిలాయి" అన్నాడు కాంతారావు నవ్వుతూ. 181

“మీది మరీ సోద్యం. ఎప్పుడూ పెరుగు మోవాం ఎరగనట్లు చెబుతున్నారు. బావ నిజం అనుకుంటాడు కూడాను, అన్నది అమృతం,

అందరూ నవ్వుక న్నారు. ఇఎతలో పిల్లి యేడ్చింది, అమృతం లోవలి కెళ్ళింది, భోజనాలయ్యాయి.

ఆమృతం తమలపాకులు చిలకలు క వక్కలు యాలకులు వొక డిల్నీలో పోని తీసుకొచ్చింది. నిధి! వీథి అరుగుమీద పక్క పసశారు, జగన్నాధం కబుర్లుం అనంతాచార్జుగారి ఠబుర్లు కాసేపు చెప్పుకు న్నారు,

ఇంతలో ఆమృ్బతశతం కూడా భోజనం చేసీ వొచ్చింది, కాంచా రావు చుట్ట ముట్టించి, నీళ్ళ తీస కొని అవతలి కెళ్ళాశు.

“అబ్బ చు ట్రకంపు, చసాం” ఆంది అమ్బతం పెద్ద యిదిగా. ఇందిర పోయినందుకు విభారం [పకటించింది. కా సేపు మౌనంలో పడ్డారు, యి ద్దరూను,

కల్పతే బావా; కోమలి నీ దగ్గ లే వుంటోందిట గా, "*

“ అవును, నీ కెవరు చెప్పారు? "*

“'అమ్మాతం 'శఠీకుండా వుంటుందా, నువ్వు మమ్మల్ని మరచి పోతావేమోగాని=

“ర్చి ఆయనకి కూడా తెలుసా?” అన్నాడు.

"క ఆఠీదనుకుంటాను* నాతో ఆ విషయం యొప్పుడూ అ నేదు”

“కోమల్ని పెండ్లి చేనుకుంటా వా?””

ఈన్సీ సబల్రవో యేమిటిశీ్‌ అని అడిగాడు,

“నాకేం తెలుస్తుంది |

“ట్రసల్ర నీ కాసంచేవాలఆ యెందుకు కలిగింది?'”

“చిన్నప్పటి స్నేపాం-నీ దగ్గరే వుంటోందంశే,-చేను గుంటా వేమో అనక న్నాను" అంది అమృతం, కళ్లు కిందికి దించేసి,

“చే సృదోమంటా వా”

*'*వమో=

“చేనుకోదగ్గ్య మని పేనంటావా?”

వ

“మనుషులు ఎప్పుడూ వొశేలా గుంటారా, ఇప్పు జేమన్నా కుదురుగా వుంచే మో,”

అతనికి నవ్వొచ్చింది, అమృశం ఆ మోట అనడం, అత్తగారి రాకవల్ల వారి నంభావణ నిలిచిపోయిందిం అమృతం అత్త శా ర్వు ఇ:దిర పుట్టింటి వారి పుట్టు పూర్వో త్తరాలు న్నరిఎచడం మొద లెట్టి= ఇం/రకి చెల్లెలుందిటగా, పెళ్ళీ శు కొచ్చిన విల్లట-నువుర్ర చేసుకో కూడదు నాయనా'"” అన్నరి అవిడ “ఇఎతకీ ఎవళ్ళ“ళ్ల కీ రాసుందో అనుకుంటూ, "ని దొస్తోంవి అ? లేచి లోపలి కెళ్ళి ది.

“నేను కూడా పమన్నా మారానా బావా?” అంది అమృతం,

వచో సాకే) తెలుస్తుంది

“పోదూ, నీదంతా చ్మితం. చెప్పకూడదా యేమిటి? కొంచం లావయ్యాను గదూ ” అంటూ తన వొంటికేనీ చూనుగుంది,

“ముచినీళ్ళకి మెట్ల మీ3ె కూజాకోను వొంగినప్పుడు జాకె -టోంచి రొమ్ములు బరువుగా కదలడం కనిపించింది,

“ను వ్వనేది శరీరం మార్చా?* అన్నాడు నిధి పెదవి చప్ప రిస్తూ,

“ఇం కేరకం మా ర్చుంటుం దేమిటి? అబ్బో-నువ్వు బళతే యిదైనవాకివే నీకు రావాలి ఆ మార్చు లన్నీ,”

“ఆంత కంగాకు వకితా వెందుకు అమృతం? ఇంతకీ, నిన్న డగవల్సిన [పళ్న మర్చేపోయాను, అనలు నే నందుకే యిక్కడి కొఇచ్యాన్ను *

"బావా అడుగు కాని, నువ్వు యేదో కొంవుతా ములిగే టట్లు పెద్ద [పమాదంగా మాట్లాడతావు, ఏమిటి వాబూ, అఆ సం దేహవూం?”

"లతే మీ అమ్మాయి..."

అతనికి వాక్యం వూ ర్రివేనే అవళకాళం లేకపోయింది, కాంతా రా వొచ్చాడు. కా సేపు వ[జాల కబుర్లు చెప్పుగున్నారు.

ళక వా౭క్ర్రు ని దొస్తోంది”” అని అమృతం వయ్యార. గా ఆవులించిందిం

“నీకు నిదొ సే నువ్వెళ్ళి పడుకో అన్నాడు కాంళారావు.

183

“బావకీ న్మిదొన్తూందిఎఅదిగో కళ్ళు మూనుగు పోతుంకే నే” - అన్నది అమృతం,

పావుగంటలో కాంతారావు అమృతం లోపలి 'కెళ్లారు. తలుపు గడియ పడింది, దయానిధి పక్క నర్దుకొని పరున్నాడు,

“'ఇంళా యేనున్నా కావాలా, బావా? అంటూ అమృతం గడియ తీసి బెట కొళ్చింది,

“ప్రమీ అక్కు రేదు.*'

“కావలి సై లేపేంో అన్నది గుమ్మంమీద చూకరూ నిలబడిందిం అమృతం.

“చెన్పు నీ నందేవాం ఏమిటో'” అని అడిగింది రవోన్యంగా,

కశాంళారావు యింతలో, "ఆబ్బ! నిద పల్టీడం లేదండీ, లోపల మరో చుట్ట, తగలేప్తాని అంటూ త్రైటగొచ్చి, చుట్ట ముట్ట చి ఆరుగు మీవ కూర్చున్నాడు.

“నే వెళ్ళి పడుకుంటా - వొర్చేటప్పుడు తలువు వెయ్య-డి”' అని భర్తతో చెప్పి, అమృతం తలుపులు జేరనేనీ లోపల కెళ్ళింది,

నిధికి నిద పన్రైనింది, మళ్ళా అరగంటలో అేచాడు, ఇంటో గడీయారం వాడైంది కాబోలు, ఆరు గంటలు కొట్రంది, అమృతం వో రాివేళ బెటికి వస్తుందని అతని నమ్మకం, అరగ టలు, గంటలూ గడిచిపాయ్యాయి, అకనికి నిద వట్టలేదు. అ్మపయతృ 0గా అతని దృప్పి తలుపు మీదికి వెడుతోంది. అమృతాన్ని భ_ర్తవాస్తాలలో చూహించి బాధ పడ్డాడు, తన ఇందుకో అ.త బాధ! దూరంగా వున్నప్పుడు యెన్ని వూహించుకొన్నా వాటిల్లో జాధ లేదు, దగ్గ రగా వున్నప్పుడే! ఆరు గజాల దూరంలో అమృతం తన బరువైన సౌందర్యాన్ని భఖ_రకి వప్పగించేనంది, అతని వులికి ఆమెనుయే మా[తమూ కలవర పరి వినట్లు లేదు, (సీలు చితం, వారు లోన వుండే మనో వ్యధలు, అవస్థలు తికమకలు బైటికి [పకటించరు. లేక ఇవన్నీ పురుమషుడ [పత్యేక మైన జూడ్యాలా? వాళ్ళకి వృ క్రిత్వం వు్న్వళు లేదు. శరీ౮లవైన అభిమానం “యిది నాద, దీన్ని ఫఃనా వారికే వప్పగిసాను” అన్న వట్టుదల వున్నట్లు కనుపించదు. ఎవరో

184

వొకరు తమది కోరి అన్వేషించటంలళోనేనా వారి తృవి వుంట! వమిటో, తను యిలా అనుళోడాశి! అధా ఠా లేమున్న్నా బముకోమలి యివగ్నీ తప్పని రుజువు చెయ్యడ) లేకూ! (స్రీ9క వ్య క్రిత్వం లేక పోతే కోవలి! మా [శం ఎల్లా వచ్చింది?”

తలుపు చప్ప డైనట్లశిపించిందిః లేచి మంచం మీద కూర్చు న్నాడు, మీమీ లేదు, పక్కి౦న్లో తలుపులు కాబోలు! కోడి కూనీంది. అతను నీరనుతో కళ్ళు మూశాడు? తెల్లాంపోయి )ది, జనం అటూ యిటూ తిరుగుతున్నారు. పాలేళ్ళ నందడి, పాచికునిషి అలికిడీ, అమృత) అత్తగారు దగ్గుతో మా్గాడడం, అమృ్మకం యికన్ని లేవడం-అన్ని జరిగి ళోయా యి,

“నం బావా, నిద బాగా పట్టిందా?” అని అడిగింది,

4 జ్రప్టి___*

మొహం ఆలా బరువుగా వుంటదేం?ొ

ఆమె మొశాంలోకి చూశాడు, కళ్ళకింద నలుపు నిదలేని ఆలసటని చూపింది,

“కొ త్రచోటికి 'వకిే నిిదపట్రదు శాదూ౪** అంది అమృతం,

ఆనాడు అమృతం ఆలిని మంచ మీక పకున్న దృశ్యం జ్షూవ శానికి కొచ్చింది, అతనికీ నవ్వొచ్చింది. మకుషులు అనుకు నేదానికీ, అన్నదాని కీ ఎక్కు డా నమన్వయం వుండదు. నంభావ ణంతా వొక నటనం ఊహి_సే యిల్లా వు టుంది,

అమృశం : నీకు నిదలేరట్టుంది. చోటు కొత్త, (నన్నుగురించి అలోచించడం మూలాన)

అతను : బాగా పట్టింది, ( అనలు కళ్ళు మూయం దే)

అమృతిం : నాకు మొద్దు నిద్దరట్టింది. (తెల్ల వార్డు నేనూ, ఆయనా నం సాలు

అతను : ఓస్‌ , నేను నమ్మను, (నన్ను గురిచి ఆలో చిన్తూంది శాబటోల)

అమృతం 1 ఫో, కొంటీ! (వ) చెప్పను జావా. నావాధ. ఎవరికీ అర్థంకాదు,

185

ఆల్లా జర గుతుంది నంళావణ---లో వ లొకటీ, వై టొకటీ నిజాలకి చోటు శేదు; నళ్యానికి వ్యవధి లేదు.

మొవాు కడ క్కున్నాడు; కాఫీ తీనుకొద్చింది. స్నానం అయింతర్వ్వాత నిధి [ప్రయాణం కట్టాడు, కాంతారావు అర్నాడు,

“'అన్నగారు, నేను సంత కెడుతున్నాను, నా బండిలో రండి, న్టేమన్‌ దగ్గర డిగ బెడళాను "

“పోనీ జావా, వో నాలుగురోజులపాటు మా యింట్లో వుండ కూడదా 'యేమిటి?....అట్లా గై తే, మేంమీవూరు రాము--అంతేి అన్నది,

ఈ క్యసాా రొళ్చినప్పుడు తప్పకుండా వు-టానుః” అన్నాడు,

““మళ్లా మళ్లా మావూరు వస్తావా యేమిటి*--వదో పొర పాటుని వచ్చావు కాని."

'“డోనీ నవ్వూ, మీ ఆయనా నాతో రాగూడదూ?” అన్నాడు విధి,

“'ఆకమళ్ళ హడావుడి శగ్గతుంది నేల రోజుళభోటా అప్ప డొసా ౦లెండి *” అన్నాడు కాంతారావు,

“వగలు చూద్ద వుగాని అమ్మాయిని, రా అంది అమృతం, శాంతారావు, నీధి గదిలోకి వెళ్ళారు,

"“ఖావ పోలి కంట౦ళే కాద(టున్నా డండోయ్‌,/* అన్నది అమృతం,

శాంళారావు, గీరనంగా నవ్వాడు, నిధి పిల్ల శీని వరితగా చూళాడుగా ని, వరి పోళ€ికో నిరియించ లేక పొయ్యాడు. అమృతం పోలిక ₹లనూశ వుంది. మీగతానగం తనా, కాంతారావా? ఐచా 'కేళ్తు పోశేశగాని బ్ర టవడదు,

ఎడ్డ బండి సిర్భమైంది. కాంతారావు, "డయానిథి అందులో కూర్చున్నారు. అమృతం సనువవచ్చ వట్టుచీరు వెద్ద కుంకుం బొట్టు, నల్ల టిర వికవేనుగుని మెట్లమీద నిలబకింది. నిట్టూర్చుతో ఆమె రొమ్ములు లేచి పడుతున్నాయి. వాటిమధ్య చీర నాలుగు మడతల.పడి, నిండైవ ఆకృతి తీర్చి ద్దిందిం “తలును నన్నట్లు"

186

అమృతం నవ్వింది, అత్తగారు పిల ని ఎత్తు కొచ్చికోడలిచేతి కిచ్చిందిం అమృతం విల్లని ఎత్తుకుని,--” బాబయ్య వెళ్ళిపోతున్నాడు---గుడ్‌ మాగ్నింగ్‌ పెట్టు” అలి పిల్ల ₹య్యి వూపించింద్యి “గుడ్‌ మార్నింగు కాదు, గుగ్‌ జై అనాలి అని కాంతా రావు సరిజీశాడు-. “ఏదో వొకటి లెండి-.ళావకి ఏదన్నా కోపంరాదు-ామీరు మరి సేర్డుగున్నారు, మా ౭గ్గుని చూసి--” అన్నది, జగ్గు అంళే, వు+రుకున్నా! జగన్నాధం అనాలి” అన్నాడు నీధి అందరూ నవ్వుకున్నారు, “గుడ్‌ బై-చైల్స్‌ అఫ్‌ [కియేమన్‌ * అన్నాడు నిధి చెయ్యి వూగికూ, “అబ్బో, మా అమ్మాయితో యింగీషు మాట్లా డేస్తున్నా వే. నువ్వే తీసుశెళ్ళి ఛానికి చదువు చెప్పించెయి =” “'సళరేల్తి ఆ భూతకిని లోపలికి తీఘు శెడుదూ”” అని భర్త వినుక్కునా)డు. “అదేమిటండీ? = మా దొరసాన్ని ప్ట్టుగులి భూతకంటారుా చెప్పు బావా ఆయనకి, ఏవనాలో, ఏపవనగూగదో =” బండి కడిలింది. “ఉ_త్ర్తరంముక్క. రాన్తూంజే-” దూరంగా చెయ్యి వూవు తోంది, పిల్లతో కళిసి ““అ(జెను మా వార్నడగు-*' తరువాత మాటలు వినబడలేదు. బిందెలతో వెకుతున్న అమ్మ లక్కాలు అమృతం కేని వింతగా చూసి వెడుతున్నారు, కడవటి దృళ్యం. బండి మళపు తిరిగింది. చివరకు మిగిలేది; ద్రయానిధథి యింటికి చేరుకునే ఓ వృటికి సాయం[తం ఆరుగంటతై ంది, అళని రాక తఆలియగా నే పాఠీకమంది పనివాళ్ళు యింటి దగ్గర 107

'అతని చుటూ మూగారు పనివాం[డు నమ్మెచేని రండు రోజుల నంచి పనిలోకి రావడం మానేశా రన్నవా_ర్త చెప్పారు. [కితంరోజునే వ([జకరూ ర్‌ లో పెద్ద నభ చేని, అందులో నర్కారువారు వారి జీల్లాల కొళ్ళి చేన్తుష్న అన్యాయాలన్నీ యాకరు వెట్టి, వారికి సవాళారం యివ్వకూడదని తీర్మానాలు చేళారు. దాని ఫభితంగా వఠివాళ్లు న మ్మెచేశారు. దీనికి కారణ౨ ఎవ్వమూ చెప్పలేకపోతు న్నారు, అనంతా ఛార్చ గారిని కూడా వెలివే![నట్లు చూస్తున్నారుట. కొన్ని కారణాలు ఆలున్తూనే వున్నాయి, నారయ్య రెడ్డికి చేనిన శాస్తి; కోమలి గదమా యించడం: అకంతాచార్లుగారు కోమల్ని వెన కేనకొచ్చి నమర్శించటం. నిధి అస్పృమ మైన గతం, రాజభూవణం౦ ఆ జిల్లాల అనాగరికతను గురించి చేనిన [వచారం = యివి కొన్ని. గనికోనం పెట్టుబడి "వెట్టిక ధనికులు, లాభాలు కనబడక పోవటం చూసి యివంళా యేవో దగా, ఇందజాలు అని ళంకించి, డల్ఫు వివయం చికాకు చెయ్యడం జరుగుతునే వుండి, వోన్చిటల్‌కి సంబంధించిన వ్యక్తులు మా[శం స్నేహూభావంతోనే వున్నారు, చరప్పగా రు ధనికుడు. ఆయనక గ[లో వాటా వుంద, ఆ మధ్య జబ్బుచేస్మి నిధి ఆకోగ్యమండిరంలో చేరాడు. అనిన్పై ట్‌ నాగేం్యద రావు ఇన్‌ జెక్షన్లు అవీ యిక్తూ నే వున్నాడు, మూనశు రోజుల ($తఈం తీరప్పగారు చనిపోయారు, ఆయనకి విషం ఎక్కించి చంపారని పు? రపుట్టి కొంత అల్లరి జ5ిగింది. తీరప్పకి ఎక్కువగా వుండి కటు రంవి నప్పుడు, అనిస్ట ట్‌ వెంటనే రాకుుడా నగ్సు తాయారమ్మకో కార్లో పి కా లెళ్ళాడని ఫీర్యాదు చేశారు. అసినైైంటు తిరిగి వచ్చే లోపల, &రప్ప కాలం చేశాడు, సమయానికి అక్కడ లేకపోవడం "పెద అపచారం అని కోమలి అనిన ట్‌ మీద కేకలేని, నిధితో తెప్పి వుద్యోగం తీయించి వేసానని బెవిరించిందట, అసిస్టెంట్‌ “నీ క్రేం వాక్కుంర, నువ్వెవతవిి అని చెడా మడా తిస్లైషట. కోమలి ఏమీ చెయ థ్టలేక యే 2 స్తూ కూర్చుందట, ఆ మొన్నాడు అస్సెట్‌ ఇద్ర గో ఫపుండాకోర్‌ వుద్యోగ నికి రాజీనామా” అని కాగితం కోమలి మీద గిరాజుట్టి అడ్డం తగిలిన అనంళాచారిగా రిని-టానీ 15806

కూతురి కింక 'పెండ్డి శాదులే” అని, వెళ్ళివపోయాడుట, అతను కూడా ళతు పత. చేరి నిధి గళాన్ని గురిచి యాగీ చెయ్యడం సొాగించాట్ట, ఇన్ని జంగాయి నిధి వూరెళ్ళిన వారం రోజుల్లో నూ,

నారయ్య గాయాలు నయమైశానీర్సంగా లేవలేరి స్థితిలో నే వున్నాడు, అతన్ని చూడగానే అ౨త్య కాలఎ నమీపించిం దని, నిధికి 'శలిసి పోయింది. వనివాళ్లు యిళ్ళకి వాయ్యారకు, నిధి స్నానంచేసి వోల్లోకి వచ్చాడు. నారయ్య పక్కన శాత్యాయని రంగడు కూర్చుని వున్నారు,

“ఎల్లా వుంది నారయ్యా?-_”

“అట్లా గే వుందండి--- నాలుగు రోజుల్లో నింపాదిగా వుంటుం దండి మనకి జైలు సరిపడదు. లేచి దుక్కలా తిరగాలి, యాళ్ళ; పొగుర్లు అణచాల్వ”

“ఇంళా నీ జోరు తగ్గ లేదు--”

“ఆ రెడ్డి గాణ్డి ఆఖరుచెయ్యకపో తే నూడండి== ఏం టనుకుః న్నారో నాతడా కా.”

“తప్పు నారయ్యాా- నువ్వు పెద్దవాడివి, నెక్కుది,- వోర్చు, - చేర్చు కోవాలి, మంచిమీద మనుషుల్ని జాగుచెయ్యాలి కాని, పగ సాధించి కాదు

“ఈ నీతులు వళువులకాడ పరి నెర్యవండీ - యీ బుల్లమ్మ వునురోను కుంటుండార్భు నా యొదం గాళ్ళు--” అంటూ నారయ్య శకాళ్యాయన్ని చూని బోనీగా నవ్వాడు.

''వడ్రుకో వడుకో-ి”

“మా నాన్న వూర్నుంచి వొచ్చారు” అంది కాళ్యాయని,

“రా(ి భోజనం చేసి వొస్తాను--పొద్ద వుతోంది, నువ్వింటి ఇళ అన్నాడు నిధి, కాత్యాయని మొవాంలో అమాయకత్వం నీరుత్చావాంగా మారింది, అతనికే5 దిగులుగా చూసి ఇెళ్ళి లోయింది కాత్యాయని చిక్కిపోయింది, ఏదో చెప్పరాని దిగులు--ఎవ్వరికీ అర్థం శాదు,

మేడమీది శెళ్ళి వుత్తరాలు చూనుగున్నాడు, అందులో

1809

వొకటి (శీ,నివానరావు దగర నుంచి, రె.డో మవోనం[గామం (పారంభ మెంది, భారత దేళం కూడా ఇంగృ ౦డుతో చేరి, యుద్దం [వకటిచింది, [వభుత్వాలికి కాం(గెనుతో బే గాలాబే టందుకు వ్యవధిలేః శాం(గెస్‌ని నంవదించకుండానే, దేశాన్ని యుద్ధ మభాలతో చీకటి చేళారు, వ వుద్యోగం దొరికినా చాలునా భగ వంతుడా అనుకొనే యువపలు వేలకి వేలుగా యుస్ధంలో శేరిపో తున్నారు గా.(ధీగారి మాట వినిపించుకోకుండా, యుగానికి వెళ్ళిన యువకులలో (శ్రీవివానరా వొకడు-6మాటిక్‌ సీనూ హిస్టర్‌ మీడికి కతి నూరడం, నిజంగా వోస్యాన్పదం౦, జేరాఢడూన్‌లో మై ఫనింగు ముగిసీం తర్వాత ఇరాక్‌ వెడుతుస్నాట్ట, పాడుకుంటూ గంతు లేన్తూ కోమలి చక్కా వచ్చింది.

గా లికి కదిలిపోయిన చీంక చెట్టు లాగున జోట్టఎతా “రేగింది, వాన వెీనిం తర్వాత, ఆకులనుంచి నీళ్ళ వొట్లు రాలినట్టు, స్నానం చేసిన తడీచీరని వొంటిక పట్టించింది, నీటి చుక్కలు మెడమీవే జడ లోంచి పడుతున్నాయి. సృష్టి రవాస్కాన్ని కనుక్కున్న వరిళోధ కుడులా కళ్లు న తోషంతో మెరుస్తున్నాయి. కళ్లు బహిర్గతం చేసిన అనందాన్ని పెదవులు దాచలేక పోతున్నాయి;

“ఎం కోమలి చాలా హుషారుగా వున్నావు"

“ఎందుకో చెప్పళో-చూశారా నా చొరవ = ఎందుకు చెప్పు శోండిఎ*+ అంటూ చూపుడు వేలు వె కితీసి కదల్చింది.

“నవ మో!”

“ఓస్‌, తెలీనట్టు మవో-దొంగ మీరులో శానేపు నిదానించి, “4 6జ్ర్యడి' _ మీరు'=అని శసౌరవం౫గా అనబుద్ధి కాదు, మర్యాదగా పిలి సే [పేమ లేనట్లు వమిటో దూర-గా, ఏవళ్ళనో వరాయి వాళ్ళతో మాట్లాడిన ట్టుంటుందండీ-ఎందుకో. అవునా దయా ముయాంాి"

ఈ దూరంగాఎావ రాయివాడ నేగా...*' అన్నాడు,

“అట్లాగంశే కోపం వన్తుంది-చెంవమీద కొట్టబుడ్రే న్తుంది, వుండండి, కనిగా వుంది వనుషా రంళా చంపేస్తున్నారు” అని అతని

100

దగ్గరగా వొచ్చి, బుగ్గని గట్టి గా నలిపి ఎడంచేతో లెంపళశాయ కొట ముక్కు మెన పట్టుగుని వూగించింది,

జ్ర క్కు ఆగు.___ తెగించి, వప్త్టపం చేస్తున్నావు. వుుషారుకి శారణం వమిటో._..?”” అన్నాటు

“శారణమా? నిజంగా చెప్పాలా?

కేళట్తుం(*5

అద్షడి [39 గట్టిగా అతని నుదుటికి తన పెదవుల్ని తగిలింది,

“మనం అనుకున్నదంతా వారం రోజుగో మ౦ ఏపో యా వా?”

“లేదు, అదంతా గుుజెల్లో వుంది. చూడండి-”', అని అతని చేతిని తీన. కుని, ఆమె రొమ్ముల మధ్య ఆనిఎచింది.

““ఎవ్పుడూ విచారంగా, దిగులుగా వుండా లేమిటి? _ అప్పు డవ్పుడు కులాసా వుషా5్‌ లేకళోతే ఏు జాగుంటుంది?”" అని అతని మెడని పెనవేసుకుని, వూవిరి వీల్చ్పకుండా మొవోన్ని రొమ్ము అథో కప్పి వేనింది. అతను దూరంగా గఎకుపాడు.

'“బలాళ్కారం, రాతనసం [పారంభించా 'వమిటి?*

“నా కీ వొళక్కరోజూ ల నెన్స్‌.”

“రం కథ?”

ఆ (పళ్నకి సమాభారం వం చెవృగలదు? ఆకలి ఆమె కోళ్లల్లోో గుడ్డ లిప్పుగుని గంతులేక్తున్న ట్లుంది,

ఆము పాదాల కింద అనుభవం యినికకణాలుగా జూరిపో తోంది. ళరీకం చేస్తున్న దౌర్జన్యానికి, ఆదర్శం తట్టుకో లే;, తుఫొ నులో కదిలిపోతున్న గడ్డి పోచలాగై, అతన్ని పట్టుకుంది. అతనికి అంగరి,

“మళ్ళా మనం చచ్చపోచతాం...యీ నాలుకు రోజులేగాం

(శీలి జ్లాపళకా లుండవు కాబోలు - ఎప్పుటి కప్పుడు థొ శ్రి అన్నాడు వదో న్మరించుకు టూ,

ళీ సాల్రా యిం ౩వ్వకూ వుండరు - మీకే తెలుస్తుంది?”

"మొగాడు క్షూవ కాలతో కాల'చేవం చేస్తాము = గతం థవి భ్యత్తులేని జీవితం, ఎంత జాగుంటుంది! ఇల్లా, స్నేహితుల మావిరి

వాంఛలు, అనుమానాలు, వీడింవులు లేకుండా వు-డకూడదూ? (వశాంతమెన నీటిని ఎందుకు శెలికివేస్తావు? నీ సౌందర్యాన్ని నా చేత వాత్య చెయిస్తావు, తర్వాక నిన్ను శ్యజిస్తాను. ఆ విషాద అను భవం మన కొద్రుఎం' అన్నాకు నిధి,

అతని వొళ్లో తలకాయ పెట్టుగుళ,ి ఏడవడం సాగించింది కోమలి. ఆళ, యదార్థం కావడం కోనం సాగిస్తున్న పడుపు, అది,

ఈ శరీరాలు, వొకళ్ళని చూని వొకళ్లు అ :హ్యించుకోడానికి వుపయోగిస్తాయి నంవూర్మ మైన యేవగి.పు లేకుండా, “మృత్యువు అంటూ వుంది, నృష్టిలో మృత్యువు లేకపోతే యూ నంసొ రాలు,-యీ నంఘజీవితాలుు చశీయతా వాదాలు, అంతర్జా తీయత వొక చణంలో పటాపంచలై పోతాయి. శకులు నళింవై పోయిన శరీరం, అంత అసవ్యాంగా వుంటుంది.-- అందరి మనన్సులూ వొకన్రై, అందరి ఆత్మలు వోొకమై, | పపంచం ఏకమై ఫోవాలం శే. శరి౮రాలని త్యజించి దూరంగా, ఏకాంతంగా వుండాలి”

ఆబందుకు అనలు వక6 కావడం? ఆనందంలేని (బతుకు, ఎందుకు? మీరు చెప్పింది నిజమెతే అశలు మగా, ఆడా ఎదుకు? - తప్ప అంతా తప్పు=[భమ = "* అంటూ అతని మో కాళ్ళ ప్సీద థకోవంతో గుద్దింది! కోమలి శరీరంలో చలిమ.ట వుంది అందులోకి అతన్ని తో నేనోంది, జ్వాలలా ఆమె సౌందర్యం అతన్ని చుట్టు కుంటోంది. తర్కం. జ్లూనం, ముందు-వెనక చూపు, = పద్‌ ౪ మంటని చల్లార్చ లేదు. ఆ మె జడని అతని చేతిలో పట్టుగుని మొవోన్ని వెకి లేవరీసి చూశాడు సూర్యా సమయాన వళశ్చిమ ఆ కాళంలో మేఘంలా కళ్లు ఎట్టగా అయ్యాయి. కళ్ళకింద నషపు శీఃటిలా ఎగ(బాకుతోంది. వొడ్డున పడ్డ చేపలలా, 'పెదవులువొణికిపోతు నశ్నాయి.

“నాకు తలు = మీరిం ఆవర్నో | పేమిసన్త న్నారు” అన్నదిం

క బ్రద్రి నీ పేమ! అంతరాయం కాదుకదా? మన శళశుపులకీ యీ చందమామే వెన్నె లిసోందని, చందమామని మెచ్చుకోడం మానం” అన్నాడు,

"అమృతంగా రా?”

కిరల్లి

అతనీకి నవ్వొచ్చింది.

'ఖుళశా-* వుండు, ఎవరో వచ్చినట్టృంది. = కాత్యాయని కశాలోలు" అన్నాడు,

“ఇంకా? - కాత్యాయ నా?

నిధి కోమల్ని వొక్క లె.పళాయ కొట్టి, తోకేని లేచాడుం కాత్యాయని తలుపులు తీసి వా రిద్దరూవున్న దృళ్యాన్ని చూని, ఈల పులు మూసి వెళ్ళిపోయింది. నిధి బైటకి నడిచి మెట్లకింద ఆ మెను కలుస.గున్నాడు.

“నారయ్య మూల్గు ఎక్కు వైంది. మా నాన్నగారు వొచ్చారు.”

ఇద్దరూ తొందరగా కిందికి వెళ్ళారు. నాశయ్యకి జ్వరం ఎక్కువైంది. బాధవడుతున్నాడు. నిధి ఇంజక్షన్‌ యిచ్చాడు. నారయ్య చూన్తూ పడుకున్నాడు గాని మాట్లాడ లేక పోతు న్నాడు, అనంతాభారి+రు నిధిని దూరంగా వరండాలోకి తీని కెళ్ళా కుం అతను లేని వారం రోజుల్లోనూ జరిగిన అల్లర్లను గుంచి చెబు తున్సాడు, సర్కారు బిల్లాలవారిపై అక్కడవారికి వుండే వైమ. మ్యాన్ని అరక మందుకు ఏదై నొ మార్గం చూడా లన్నారు, ఒక నభ ఏర్పాటు చేని, వారి వుద్దేశాలు బ్రైటపెట్టి, వాళ్లని మంచి చేను గోటానికి నీర్ష ముంచారు, వారి కోపానికి గురికావటానికి అతను చేసిన తప్పు ఏమిటో నిధికి అర్ధంకాలేమ, అతన్ని సర్కారు జిల్తాల వాడని ఆనడొంకూ డా న్యాయం కాదు; తను అక్కడ స్థిరపడి పొయ్యాడు గనక, వారిలో వాడిలా గే ఎఎదుకు భావించరో ఆఠీడంతే దతని, ఈర్ష స్ట అసనవానం అతని నంపదని కూశా? అతను వారికి చేస్తున్న వుప కారాన్ని చూశా? “వా జవడో వొచ్చి మన్ని జాగు చే సేది ఏమిటి" అనా? అనంతా చార్లు శారుగూడా సరియైన కారణం చెప్పలేక పోతున్నారు, స్వార్థం, జాకీయత కింద మారడం కాబోలు అన్నా రాయనం ఇశళరుల దృష్టిలో, వారి నమానత్వ* బుజువు చేనుకోడమో! ఆచారిగారు చదవమని వో ఉత్తరం యిచ్చారు. నిధి చదువుకున్నాడు

13-6 1903

=, యిీా పరిస్థితుల లో శాళ్యాయనికీ వశే సంబంధం చూను శోడం మంచిది. మికు నంబంధాలు వెదుక్కునే అవనరంకూ డా లేదనుకుంటాను-మీకు ఆపులు, యీ విషయాలలో ఆదుకునే చారు వుండనే వున్నారు ఇందుచే మీకు కలిగిన ఛీ కాకుకి చింతిస్తు న్నాము. తమింప (పాగర్ధన.*.

అది వల్లి క్‌ (పాని క్యూటర్‌ గా వు-టున్న (వభంజక మూర్తి గారు రాసిన లేఖ. మొదట్లో వారి కు రాడికి కాత్యాయన్ని చేను శోడా?కి వొప్పుగుని తరవాత [(వాసిన వుత్తరం అది.

“'ఇట్లాంటి పరిస్థి కులలో నే నిక్కాడ నుంచి మరో చోటి! “వెళ్ళిపోవడం మందిది అనుకుంటాను + అన్నాడు నిధి,

“ ఇలీని వాళ్లు అ నేకం అనుకుంటారు. మన కర్తవ్యం మనం మానకూడదు, అట్లా భయవడి, యీ లోకంలో ఎంతకాలం (బతక గలం? నువ్వెక్కడికీ వెళ్ళడానికి వీల్లేదు” అన్నా జాయన కచ్చితంగా.

“న+త్రో స్నేవాంగా వుండి, నన్ను ఆదరిస్తున్నారు కాబట్టి, నా సిద వుండే కోపమంతా మీ మీ3కి తిప్పినట్టు కనిపిపో ౧౦ది, నా మూలంగా మీకే యిబ్బందులు రావడం నా 1ష్ణం లేదూ అన్నాడు నీధి,

ఇంశలో కోమలి బుజాన తువ్వాలు వేసుకుని గబగబా వారి ముదు నుంచి నడిచి వెళ్ళి-ది, నిధి ఆమి వెళ్ళకం చూన్తూనే ఇశున్నాడు. అనంతాచారిగారు మళ్ళా [పారంభించారు.

“నీక్సు నేను చెప్పదగ్గవాణ్ని శాను-అయినా, పెద్ద వాణ్ణి గనక వదో నలవో యివ్వాలనిపిస్తుంది.”

** తప్పకుండా.

“థార్య పోయింది-ఇఏఎకా వయస్సులో వున్న వాడవు. బోలెకు కార్యాలు సాధించాలి. నువ్వు మళ్లా వివావాం చేనుకోడం మంచిది* అన్నాడు, అచారిగారు.

నిధికి భయం వేసింది, కొంపతీసి, కాత్యాయన్ని చేసుకోమనడు శదా!

194

నా కా వుద్రేశం పుట్ట లేమ, ఆ అవనకం కూడా కనిపించ లేదో అన్నాడు నిధి.

“ఇల్లా "పెండ్లి లేకుండా, వూరికే కలిని వుండటం లోకులకి నచ్చదు”

ఆచారిగారు కోమళ్న్‌ మనన్సులో వెట్టుగుని అన్నమాటలని నిధికి ఇలుస్తూనే వుంది,

“నిర్భంధ స్నేవాంలో నాకంత నమ్మకం లేదు.

“కావొచ్చు, కాని నంఘం వార్షించదు. నంభూనిక! బహిర్షత చివ్నోలు కావాలి +”

“ అల్లాంటి చివ్నోలు వున్నప్పుడు కూడా నన్ను నంఘం ఉతమీం వింది కాదు. నంఘాన్ని 'గౌరవిచే అవకరం చాకు కనవడ లేదు. మరణించిన ఎారిలి కూడా, నంఘ తికుతూనే వుంటుది. ఫలానా జిల్లా వాకివి-అని రాజకీయుగా బ్వేషించఛింది సంఘ౫౨; ఫలానా తల్లి కొడుకువి అని నె తికంణ హింసించింది సంఘ3,69లోీ అంటూ అ(పయత్నంగా, ఫౌంటన్‌లో అమర్చబడ్డ తల్లి రాతివ్మిగ వాంశేనీ చూశాడు నిధిం

ఇవన్నీ ఆచార్‌గారితో చెప్పుకున్నందుకు నిధి విచారించాడు, ఆచార్జుశారు వో చారుస్తూ అతని బుజాన్ని తట్టాడు.

“నారయ్యతి చూసొస్తాను' ఆలి ఆచారిగారు లోవలి కెళ్ళారు, నిధి తల్లి వి గహూం దగ్గరికి వెళ్ళాడు విగ కుకిచె మ్యు విరిగింది; మొవోన్మ పైనుంచి కిదవరకూ, వెద్ద వగులుఎది. ఎవకో ఆతని అయువు పట్ట మీవ కొట్టిన చెబ్బ అది ఆ వని ఎవరు చేసింది?

గేటుదాటి అవతలకి నడిచాడు. ఎక్కడికో దూరంగా నడీది వెళ్ళిళోతోంది కోమలి. కోవం వొచ్చింది కానోలు, మళ్ళా తిరిగి రారు? వదేనా అఘాయిత్యం చేస్తుంచా? అటు కీ నడవళం సాగిం చాడు, ఆకాళం నిర్మలంగా వుంది; చం[దుడు లేకు; మేఘూలు లేవు; పువ్వుల దువ్పటి కప్పుకున్నట్లుంది భూమి; మందంగా వీశోఎవ గాలి, ఊరు, చెట్టు, పుట్ట అల్ని దాటాడు, “నీకు ఎవ్వారు లేవు నాకు.

1906

ఎవ్వారులేరు* పాట ట్లాపకం వొచ్చింది, అవన్నీ ఈాటి చెట్టు ఏకాంళాన్ని ఖః గం చెయ్యకుండా నిశీధి పఏళ్చాటుచేనీన ఫారా వాళ్ళల్లా శాటి చెట్టం ఫర్హాంగు దూరంలో వుంది కోమలి.

=అట్బోవ ఫీ” అని శేక వేశాడు, ఆతని క.రం ౪ తనిశే చ్మితంగా తోచింది. కొత్తగా ఎవరి కలఠంలాగో వినిపించింది. “జాగలళ్త అంటూ ఖయంకరంగా తాటిళట్ల అకులు గరి (చాయి. కీచురాయి. కూత మానిందిం అదిరినట్ట గా నత తాలు మినుకు మనడం మానుకున్నాయి. గాలి రాలేక నిట్టూరుస్తోందాి కోమలి వెనక్కి చూడదు; భూమీ అనుకుని ఆళాళ0లోకి నడుస్తున్నట్టుంది,

తొందరగా నడిచి ఆమె దగ్గరి! చేరుకున్నాడు, మట్టిలో రాళ్ళని తో సేసి, కూలబడిపోరి.6ది కోవలి ఆతను చఠీకిల బడ్డాడు, అతని వొళ్లో తువ్వాలు కప్పి దానిమీద మె.వాం ఆనించి ఏడి స్తోంది- చలి బడిన రక్తపు చుక్కలు?

"ఎందుకు

కు. ం6ంం

౩ ట్రోవ మూ?”

*“్రూడు మరిం”

“నాకోసం ఎందుకొచ్చ్బారు?-మీరు వెళ్ళిపొండి.... నేను అరాను=-రానుళలో

ఆట్టక్స్‌ _.ఊరుకో, నత తాలు జడుసనుకుంటాయి, నిన్ను యిం ఇప్పుడూ కొళ్టను తమించు” అన్నాడు,

జీన్సు వొక్కసారి కొడతాను” అని, అతన్ని కోమఠి మెత్తగా అఆశంవమీద కొలట్టందిం

“ ప్రీరంచా ఆఅక! ఏవేవో మనస్సుని వాధి స్తే అకారణంగా కోపంవొచ్చి, ఆవిధంగా బైట పడుతు. ది” అన్నాడు నిధి.

ఉనను తుమించండి -కష్ట్ర పెశ్లై మూటలు అన్నాను-అబర్ధం అని వాకు ఇలునుండి కూ డాఎ”

193

“ఎన్సీళూ నాకూ తకూపణ లేదు. కోమలీ-మనంకట మనం కలుసుగో లేం) నంఘం మకరి విడదీయ లేము.

కోమలి కళ్లు పెదరిచేస మూ? ను న్నాలా చుక్తి అతని జుటుకో

60 ర్తి ౬

చేతులు పోనిచ్చి, కిందికి నెన్హైన్మి అతని కంరఎమీవ తన బుగని ఆశిం ఛింది,

““ఇల్లాగే వుండి, యిక్కడే చచ్చిపోతాను” అంది కోమలి,

“పొద్దశ తోంది, లే వెగదాం. ఆక లెయ్యడం లేదూ?”

“నిన్ను కొరుక్కు తిటానులో

'“ఇం కేం మిగల్లు, మళ్ళా ఆకలే నేలలో

“మళ్ళా వెంటనే బాగు చెసేసా -_*

““చెడిపోయిన వొన్తుఫ అాగువకటం లేమ నృప్పిలో, ఉన్న ఛానిక$ీ విల.వ లేదు, అది ఎవ్వరికీ అక్క ర్లేమ”” అన్నాడు.

“ఎవరకీ అక్కలేదు? చే వుడికి కూడా?”

“న్స దేవుడివా?”*

“ట= దేవత ని”

ఆమె శరీరం పొంగిపోయి, రాతిమీక భగ్న మెన కెరటం తుం వరలలాగ విడిపోయింది. మశిమంతా బీవైడై, మృక్యువుని వెతుక్కుం టోంది.

6ళనస్పే ప్లన్టి చెయ్యను, ఊరికే పడుపంటాకుి

గుండెలు కొట్టు గోడం వీని పిసోం దతనికి, రక్తం [పాకులాట ఆలుసోంది. నాళాలనృత్యం చూగున్నాడు. నకతాలు తీ వంగా 'మెరున్తు న్నాయి. తాటి చెస్తు నిిదమంచి లేచాము; కీచురాయి నంగీ తం (వార .భించింది, (పకృతి స్వపవ్నంలోంచి లేదింది...యథార్దాల్ని చూస్తి జడునుకులి కళ్ళ మూసింది

కోమలి ఆ అనుభవ తో మావనికంగా ఎదిగిపో ముంది, జీవితంతో నంపర్కంచా లించుకుని ఏకాంతంలో వార్ధక్య పొందింది

ళక మాశా రా- మిమ్మల్ని పీ చెయ్య లేదు, నాకామాతం తరీఠా!

కర్ర

“ఇల్లా వుండగా ఎవరేనా మన్ని చూసే పమీ జరగలేదం ళీ నమ్ముతారా!” “నమ్మరు. వొళ్లు ఎల్లాగా అనుకోడం మానరు గనక, మనం వమీ ₹య్యకుండా వు,డడం ఎందుకని పిస్తంది నాకు” అన్నది, “అదే పొారజాటు--నిజమైన (పేమకి,మానవుడు నిగ్మించిన నరి వాద్డు లుండవు. ఉంశే ఆది | పేమకాదు.” ఐళే మీరు నన్ను నిజంగా | పేమిస్తున్నా రన్నమాశు-- నాతో యిక్నిరోజులు ఎందుకు ఇప్పళదు? చెబితే 'వేధించుకు తినకబోదును కదా" “చర్చి సే మిగలని దీ [పేమొక్క టం శాసేపు నిశ్శబ్ద లో వస్త రు-రెండు శరటాలు కొట్టుకుని, సుడి గుండంలో కలునుగున్నట్లు--కళ్ళళ్లోకి చూను కొడ", వెజ్టీగా నవ్వుకోడం--అంళే వారి _పెమ. ఎన్నెన్నో కొత్తవి అవగావాన అవుతాయి. గతాల ఆస్థి వంజరాలు నళినాయి; థ విష్యత్తుముందుకి సాగి మాయమె పోతుంది. దూరాలు, లోతులు, శిఖరాలు -- ఆన్నిం టికీ [పకిచోటునుంచి, (నతికణంనుంచీ వాే ₹ం[దమౌళారుః తణం వెలుగుని చూశారు ఉ దేకానికి, ఊహాకీ, ముందు వెనకలకీ స్థలానికీ, శాలాసీకీ అతీత మైన జీవజ్జానం,. లేచి నడడం సొగించారు, చెయ్యి చెయ్యీ వట్ట గుని-- ఆ నడక కాలం చివరికి; స్థలం శివరిక; వపరమావధిలేని అస్వేషణ; గమ స్థానం, లేని యాత. అవ్శ్నీ్‌ [కమలు., ఊళ్ళో! చెరుకు న్నారు, నిశీథి వట్ట మె తన్ను చూనీ జడున.కనీి, నత లని కి. దికి దించుకుంది. ఆ నాలుగు కాటిచెట్ల మధ్యనిలబడి అకాళంశసి చూస్తు ర్నారు. కోమలి చెట్టకి జార్ల్హ వడింది, అతని నడుంని తన చేతులతో బిగించి, జ్రంయాసంగా వుంధా?” జా కేం ఆయాసం? అప్పుడే యింటి కొచ్చామని బెంగ” అని నీర్స-గా నివ్వింది. *ఉజ్‌” మని ఏదో చప్పుడైంది. నిధి వెనక్కి తిరిగి చూశాడు, తఆాటిచెట్టుకి వొక కత్తి ఆతన్ని దూనుకుపోయి, గుచ్చు కని, [వేళ్ళాడ తొంది, అటూ యిటూ చూశాడు. దూరంగా 108

పొదలు; మరీ దూరంగా గుడి నెలు, మనుషుల అలికిడి లేకు, కదర్తిరి బై టికిలాగి పరిశీలించాడు, అది కత్రికాదు పొడుగాటి చాకు. దానిమీద *కి అన్న అతరం చెక్కబడి వుంది. ఆ చాకు ఎవరిదో అతనీకి తఆెలును. “ఆ దేమిటి?” అన్నది కోమలి, చాకుని తీశఘుకుని చూనింది. “ఎవళ్ళో పొగర మోతు చచ్చినాళ్ళు.”' "పాపం, ఎవరో మనని మేలుకో మంటున్నారు” అన్నా డతనుం “అరన్టు చేయాల్సిందే---యింక వూరుకో కూడదు” అన్నది. “మనుషుల్ని, నంస్థళ్ని, దేశాలని, అన్నింటినీ ఎదుర్కో వచ్చు అన్నింటినీ జయించవచ్చు. అన్నిటి ఫీఎఆావొక్కు అకారణ ద్వేషాన్ని తప్ప-'' అన్నాడు నిధి, మళ్లా నడవడం సాగించారు, “నువ్వు డరక్షర్ని డిన్‌ మిస్‌ చేశావుటగా?'” ““అవును. రోగి మందులేక చసావుంళే, వాడికి నర్చుతో మషిళా

శేమిటి?” అంది. “అవును, మరి నారయ్య చన్తూవుంళేు, మనం మషిళారుకు రా లేదు! అల్లా గే అతనూను” అన్నాడు, “థ్సిరింత మంచివారు గనకనే, వాళ్ళింత నెత్తి తొక్కు తున్నారు “న్వచ్భ్చంగా 'మంచి' అనేది లేదు, ఎవళ్ళో ఒకళ్ళకం ళు “మంచి వుండొచ్చు,” నడక తొందరగా సాగించారు. గనుల దగ్గరకి చేరుకున్నారు, కాని గనుల పల్లాలు, తవ్వులు కనిపించడం లేదు. పెద్ద గనులు మూడు రాళ్ళతో, మట్టితో పూడ్చబడి వున్నాయి. “ఇ ద్ర టి7?* అంది కోమలి, “వేమ, ఆరునెలలు తీసుకున్న వనిని బ్వేవం రెండు గంట లలో చేసింది." అకనికి నవ్వాలో వడవాలో తఆెళిసిందిశాదు. మానవుడి 199

జ్వేవం, [కూరత్వ*, వళుత్వం యొట్లా వుంటుందో చూడగలిగాడు, అతను ఆ మానవ జాతికి చెందినవాడే* తనని తాను ఎట్టా [ పేమిం చుకోగలడ.? తనని తాను (పేమించుకో లేనివాడికి యితరులని ((పేమించే అర్హత ఎల్లా వుఎటు౦ది?

ఇంటి! చేరుకు న్నారు, “అమ్మ వ్మిగవాం చెమ్యు వూడిపోయి, వీటతో అట్లా గే వుంది. తలళాయ వూడివుంటుం దనుకున్నాడు, శని అల్లా లేదు, వోల్లోకి చేరుకు నేటప్పటికి రెండు గంట అయింది, అరుగువీ ద తువ్వాలుతో దులుపుకుని పడుకున్నాడు. లోపల్నించి నారయ్య మూలుగు వినవడుతోంది. దూరంగా మూల “చిట్టి ఇవాప మీద పడుకున్నాడు. దీపం తన్నుకులాడి ఆరిపోయింది, కోమలి నిధి పగ్కనే గోడని చేర్లబకి [పక్కన వొరిగిపోయింది. ఆ యిద్దరూ తమతమ పళాంత భవనాలలో బంధించబరిి వొకర్ని వొకరు నిిదలో చూసుగుని, దగ్గర్నుండి కలుసుగోలేమే అని నిశ్చలంగా వ. స్తున్నారు,

ఆ సూర్యుడే వువయించాడు, ఆకిరణాలే వారి నే శాలని మాధుర్య లో మ త్తె్కంచి 'కులుకొలిపాయిం చుట్టూ జనం పోగడ్రారు, రాతి జరిగిన దురంతానికి కారకు లెవరో అఆ చనాలు పస్తు౮్నరు, నే రారోవణ చేస్తున్నారు, జిల్లా మేజిస్ట్రట్‌ కూడా వొచ్చాడు, అశలు గనులే లేవన్తీ వాటి పేరు చెప్పుగుని, రాయల సీమ [పజలని మోసంజీ9, వొక సర్కారు జిల్లా వ్యక్తి, యప్ప్రం వొచ్చినట్లు ఆ మాయకపు [ప'ల్నపె అధికారం ఛలాయిస్తున్నా డని. మేజిస్టేట్‌ క ఆకాళ రామన్న పే8ట పిటిషన్లు వొసే వాటి నిజా నిజాలు తఆెలునుకుందామలి, ఆ [వభుత్వోద్యోగి చక్కా వచ్చాడు. 1ఠకణాళికలు పరకశీలిచాడు; ఇంజనీర్ణ్యని పరామర్శించాడు, గనులు పూడిపోయి వున్నాయి, ఫిర్యాదులు, విచారణ ళివణ---సాతులు అంతా పూర్తయి, మేజిసట్‌ (పభుత్వంవారిక పంపడానికి రి రొర్ట్‌ తయాం య్యేటవ్పటికి మధ్యావ్నాం రెండు గంటలైంది. మేజిస్టేట్‌ అ పిటివన్ల లో య థ్యార్ధఎ లేదని దయానిధి తల పెట్టన కార్యం వ్యాయబరద్ధ మెందని (వాని పంపించాడు,

200

ఈ వార్ర వ జకరూర్‌లో పొక్కింది, అక్కడ వొక పెర్ష నభ చేళారు మేజ్ళి9ట్‌ అనంతాచారిగారి స్నేహితుకన్తీ ఆయన మొవా మాటాన (వభుశ్వం వారు న్యాయంగా విచాిిచక్క తగిన చర్య రీస్వ కోడం మానివేశారన్హీ వాగు నిశ్చసుంది,. సభలో వుప ర్యాసాలు చేస్తి గవర్నరుగారి దగరకు వో 'డెప్యుశేవన్‌ 'ని నిర్ణయం చేసు గున్నారు. వారు గవర్నర్‌కి నివే3ించుకో దలచిన వాంశాలు,

(1) ఆం(ధ రాస్ట్రం విష యంలో నర్కౌర్డ్య వారితో యేకీభ వించలేము.

(2) తమకి [పత్యేక రావ)? వుడాలి. అవి యివ్వలేని వజాన్మ అర్ధిక జాతీయ నసనమానక్వ3 సమకూర్చే అవకాళాలు [వభుక్వం వెంటనే కలిగించాలి.

(8) ఇతర జిల్లాల వ్యక్తులకు యీ జిల్లాలలో పారి[శామిక సొవకా ళా లుండగూడదు,

(శ ఉద్యోగాలు కళాశాలల్లో “సీట్సు'-ావీటిల్లో యితర జీల్లాలవారికి (వపళం వుండకూడదు,

ఈ తీర్శానాలు నమ్మగంగా లేవనీ కొందరు పెద్దలు నిర యించి సమ యో ఏతంగా,-- 'వధాన స్థానం రాయలసీమ చారి శే ఉండాలి. వారు లభిచనప్పుడు యికర జిల్లాలవారిని తీ సుకోవొచ్చు అన్న సవరణ చేశాను, కడపలో వొక కాలేకీ వెంటనే పెట్టాలి, చానికి [పిళ్సిపాల్‌ గా మళయాళీ కాని, తమిళ సోదరుడు గాని, వర్కార్‌ జిగావ్య క్రిగాని అవకూడదు అని మరో తీర్మానం. ఆ నభలో అనంతాచారిగారూ, నిధి కూడా వున్నారు,

“ఇంకా నయం, (పిన్సిశాల్‌ గా వుుజేవాకు కనీనం మన్నిమె వుండాలని సంకల్పిం చినందుకు నంతోమించవల్సిం దే--”* అన్నారు అనం తా చార్జ్డుగారు అక్యాడ వుపన్యనీన్తూ,. ఆక్కడ జనానికి యిది వరకు ఆచారిగారిపెన వున్న గౌరవు యిప్పుడు లేదు. ఆయన [(పనంగం ఎవరూ వినే స్థితిలో లేరు,

నథ ముగనింది--జనం పల్చ్బబడ్రారు, శీళటి వకుతోంది. నిధి తూరంగా ఆరుగుమీద కూర్మున్న సరయ్యగారి దగ్గర కెళ్ళాడు.

ఓ01

“*క్క బాకు మీదే ననుకుంటాను. మీ వాశ్లెవశ్ళేనా గనుల దగ్గర పా౭నుగున 6౧టారు"" అని చాకు తీని సరయి కి చ్చాడు.

సరయ్య చాలి శేనీ వరశాయి-చఛి చూశాడు.

కజవును నాదేే-- మా తన్నుడు, పారేనుగున్నా జేమో!” అనీ చాకును తీసుకున్నాడు,

నిధి ఆచాగ్సగారు యింటికి చేరుకున్నారు,

“ఇవాళ ఆందరం మా యింట్లో వుండగూడదూ!'” అన్నారు ఆచార్లుగారు నిధి సరే నన్నాడు. శకాత్యాయన్ని పంపి, కోమల్ని అచారిగా రింటిక తీశఘుగు రమ్మన్నారు,

అనం కాచారిగారు వీధళో మడతమంచం వాల్చుగుని కూర్చు న్చారు. సరయ్య, యిద్దరు పోలీసులూ వొచ్చి ఎదురుగా గీలబడ్రాకు, తతణం ఆచా రిగార్ని లీన కు రమ్మనమని చేజిన్షే9ట్‌ గారి దగర

ళు తళ నుంచి '“నమ్మన్స్‌” వొచ్చింది,

'““అంతర్టంటా? ఉదయం రాకూడదూ? అని అడిగారు

న్‌.

“ఇస్పుడే రమ్మన్నారు 0!

ఆచారిగారుు యింట్లో కెళ్ళి, కోటు, కండువా వేనుగుని, రోజీ తీనుకొని, మళ్ళా ఉదయ మే వొసానని చెప్పి, కార్లో ఎక్కి, వెళ్ళి

యాతో భగ ళా పోయారు,

దయానిధి, ఏమీ పాలుపోక్క రోడుమీద నడున్తూ పోతున్నాడు* దూరంగా వొంతెనమీద కొందరు వ్య కులు కూర్చుని మాట్లాడ కోడం వినఐడుతోంది అతనికి.

“ఆ నిజలింగప్పగాడి కన్ను చానిమీద వడింది. చా న్నెవ్పుడో లెగదీనుకు ని కొట్ట. 5 పోశాడు.”

“అయ్యవోరి పెళ్ళాం కాదంటగా--ో”

“ఆరమ్మా యిదే మాడిరిట .___ బల్ల కట్టుగుని నంపారించిన దుబేిీ శ

ణి “అమ్మ బుద్ధులే కొడ.క్కీ వొచ్చాయా-.”" 202

నిధికి [వవంచం ళ్శశాన భూమిగా కనబడుతోంది ఆ చీకట్లో, ఆ రొదలో

అక్కడనుంచి వొచ్చేద్తా మనుకుంటున్నాడు = కాని ఇంకా వ్‌ం చెప్పగుంటారో నన్న కుతూవాలం వొదల లేదు, [వ కం చంతో నిమిత్తం వొదులుకో లేదు సౌ ర్ధం, మళ్ళా కంరాలు విశిపిస్తు ర్నాయిం

“నర్కార్లోళ్ళు అందరూ అం తేరా--ఆళ్ళకి ఆడోళ్ళ భఛాగోత మే--అళ్లు పోలేగాని శని వడల్లు. మీటింగులో తీర్మానం ఆఅయిందిగా=ఎ”

నిధిని స్వార్ధం వాళ్ళలోకి నెట్రివేస్తోంద్కి తను, తన గౌరవం, తన అత్మ, తన ఆద ర్యాలు, తన జాతి, తన దేశం తన [(వపంచ౦--= అన్నీ వొక్కసారి (పేశేపించి, శ కిలా గె, రంగంలోకి నెడ్తేశాయి, భయం, సిగు, మొళమాటం, జెదార్య అన్నీ వమ య్యా యో!

*చజ్చేక్స నిజంగా మీకు చేనిన అవకార మేమిటో చెబుతారా? [బకిమాలుకంటాను” అన్నాడు గుంపులో కి వెళ్ళి, ఆ న్య కులు లల్లి టొయ్యారు,

. "మిమ్మ ల్నేమన్నా౦ - మేం వేరే మాట్టాడుగుంటుశ్నా6 అన్నాడు వాళ్ళల్లో "పెద్దమనిషి.

“పీ రనుకునే వన్నీ నాక్కూడా అన్వమయిసఫాయి. వాటిని అబద్ధం అని రజువు చెనయ్యులేను నాతవ్వు నాకు 'ఇలియపరకి సే మహోపకారం చేసిక్సు'' అన్నాడు.

ఎవ్వరూ నమాధా*ం చెప్పరు

“నేను సర్కారు జిల్లాలవా ణ్ననా మీక్కో వం

నమాధానం లేదు.

“'మాట్లాడ రేం

నిళ్ళబ్దం.

ఎవ రోొోనకిలించారు,

“అదే ఐతే, రేపు వువయమే, నేను వెళ్ళిపోతున్నాను”

నిళ్ళబం.

“చాకు పెండ్తికాలే దనా?-రేవు వుదయమే పెండ్లి చేను గుంటానులే

203

ఎవరో నవ్వారు,

నవ్వులాట కాదు. మీ రెవరో నాకు తెలీదు, అనేకుల మన చ్సులలో వుంటున్న భావాలలి వీరు బ్రైటికి విపులంగా వెళ్ళ బుచ్చారు. మీ మధ్య నేను వుంటున్నాను గనుక్క మీళో నమాధాన వడడం నావిధి, మీ రఎ కోరితే అది చేస్తాను, ఆన్బ(త్మి గని, భవనం, మ్కూల్లు లై (బరి - అన్నీ మీకు వప్పగిం చేస్తాను”

కకం. ష్టంధం" అన్నా రవరో,

“వాకు రాష్ట్రం అక్కన్లేదు మనందరం న్నేవాంగా, ముఖంగా వుండటం కావాలి. వొచ్టని (వచారం చెయ్యమంశేు నే చేస్తాను. మాట్లాడ రేం!"

అంళా నిళ్శబంగా వుంది,

“ఎవరో మా అమ్మ విమయం ఎత్తారు మీలో, నే నేం చెయ్యను!?మా అమ్మ చచ్చిపో యింది. చచ్చినవాళ్ళని నేనేం చెయ్యను”

ఒక్కసారి [ళ్ళర్నుట నీళ్లు చిరిగాయి; కంఠం పగిలిపోయింది. ఆపుగోలేక, నిధి బిగ్గరగా వడ.న్తూః “చచ్చిపోయింది” అనుకుంటూ? పిచ్చివాడిలా నడిచి వొచ్చేశాడు, దూరంగా ఎవరో ముక్కు చీదు కొని నిట్టూ ర్బారు,

ఆచారిగా రింటో దీపం మవగా కనబడుతోంది. అంతా చీకటి. ఇంక అతనికి ఏడ్పు రావడంళదు కన్నీరంతా ఎండిపోయింది; శ్మళా నంలో భూతాలతో (వసంగంచేని వొచ్చింతర్వాత, యింక గుండెల మీద భయం ఆాండవించలేదు, బరువుని నము[దం మీం'గేసి, తుంప రల్సి మొహాన కొట్టింది = ఆ బరువు. నము్ముదంలోని వుష్వునంతా లీల్చేనింది కి కన్నీ రింక వుష్పగా వుండదు.

“రంగి డోబ్యాడు,

“మరేమో నే; మా అమ్మ వమందో చెప్పుకొండి”” అని అతని చెయ్యి పట్టుగ ని లాగుతున్నాడు,

*సేమంది?

“వారి తే ఏమిసారు?”

“చే నివాళ చచ్చిళోతా ననుకో - పోయేలోగా నీ శేదేచా

శావా లంకే ఏం కోర తావు? 204.

“ఒక్కా రూపాయిల

*డనస్‌ య౦శేకదా = యిసాలేఎ”

“రీమి లేమ. అమ్మ భోజ నాని రమ్మంది, ” అన్నాడు రంగడు,

“రూపా యిసాను. ఎప్పుడూ పడవ కేం?” అన్నాడు నిధి.

రంగడు గంతు లేస్తున్నాడు.

“అమ్మ చచ్చిపోయినా వడవకూడదు” అన్నాడు నిధి.

ఇంటికి చెరుకు నా్న్నారుం

కోమలి వొచ్చింది. ఎన్నడూ లేంది ఆ రాతి నల్గచీ3 కట్టు గుంది. జాకెట్టు రంగు తెలీడంలేదు, తల్లో గులళాలీలు, మల్లె పూలు; దవనం-అన్నీ ఎక్వగా పెట్టగుంది, రాణీ అత్తవారింటి శెడుతో న్నట్లు ౦ది.

“పొద్దుపోయింది = ఎక్కూడ తిరుగుతున్నారు?” అన్నది.

“వారయ్య శెల్లా వు ది?”

"అల్లా గే వుంది; మూళల్ళడం లేదు. గొడవ అన్నీ వొదికి వాయ్యాయా?”

అత సమీ మాట్లాడలేదు. భోజనాలు చేశారు, రా జమ్మగాకు. దిగులుగా వుంది. ఎవ్వళ్లూ ఎక్కువ మాట్లాడకుండానే భోజనాలు శానిచ్చారు,

దయానిధి తువ్వాలు బుజాన వేనుగుని వీధులో కొచ్చొడు..

“ద్ద శ్రీ.” అని పిలిచాడు.

వొచ్చింది,

“అల్లా నడుద్దామా?”

కళ్‌ త

రాజవ్మగారితో చెప్పి వొచ్చింది. కాత్యాయని తనూ షిశా కొసాననీ బయలుదేరింది.

“ఒదమ్మా చీకట్లో-మేం షికా రెళ్ళడం లేదు” అన్నాడు

“పోని లెండి అంటూ కాళ వ్రయని కోపం (వకటించి లోవళలీ 'కెళ్చి సక్క లెయ్యడం మొద లెట్ట, ది,

౬0కీ

"నామీద యింత దయ కలిగిందేం యివాళ?” అన్నకి శోమలి,

“థోమలీ - నాకు మనుషులన్నా, సంఘం అన్నా ఇంత వరకూ భయంగా వు.జేది. ఇవాళతో అ భయం పోయిందిలీ

“జే నండగా మీ కందుకూ భయం అని అతని చెయ్యి వట్టుగుంది; ధ్రైర్యం సూచిస్తూ కనుబొమ్మలు ఎగరేసింది “వం జరిగిం దేమిటి? ” అని అడిగింది.

*చేన్సు వెలుగుని చూశాను, శ్మశానంలో

కక + మాట్ల ౦డి,-నాకు భయం పుడతావుందింల

“నమ్ముతావా? మా వవ్భృాదయంలో ద్వేషం ఎందు కుంటుందో కనుక్కు న్నాను

*ఫ్పిళు నామీ చెందుకుందో కూడానా?

వేళాకోళం కాదు = నిజం.

*ఏ దుకో చెప్పండి "”'

“చెన్న నా?”

అట్ట?

“కన శేం కావాలో తెలీనప్పుడు మానపుడు ద్వేషిసాడు,”

ఆ డ్రం ప్రశ!

“వం కావాలో శెలిసేే ఆవొస్తువుని (పేమించిి దాన్ని పొందటం కోనం యత్నిసాడు. అది తెలీనప్పడు వృాదయంలో మీుగిళది ద్వేషం”

“ప్పికు నేను కావాలని మీకు ఇలీవన్న మాశేగా'"ి అంటూ, ఈతను వేనిన [పళ్న శఆెలివై ందని సూచిస్తూ తనే నవ్వడం సాగించింది, ="షొందరికి ఏమీ అక్క న్లే దనుకోండి, వారి మాకుమిటి?ి

“అక్క శ్రేఎని ఆలుసుకుంకు కూడా ద్వేమం వుండదు 1 అన్నాడు,

'లాళ్ళ మీద కూర్ము న్నారు అకాళంలో చం[దుడు లేడుం గాలి చలికి వొణికిపోతోంది* నీధి తలని కోమలి తన వొళ్ళో "పెట్టుకుంది. పనీపా వై వపాయ్యా డతను,

200

శప్పిక్సు వెలుగు కనబడిడే, నాకు వెం్యడుక కన బడింది" అన్నది కోమలి,

96 ట్రం శ్లే శి!

“4 వైట్లు సర్పుతుంశే, వొః కవకు దొరికింది. దాన్లో చూ సే నొక నన్నటి పొదుగాటి వె్య్యడుక దొరికింది = నన్ను వెను కను క్కున్నాను.ో

“ఆఅ దేమిటి?”

'“నాదేగా,-రీని దాచుకున్నారు-మనిషినే వుండంగా, మీ కిం కేం జావాలి?”

అది అమృశందని చెలుదా మనుకున్నాడు. కాని డానివల్లి ఏం (ప్రయోజనం? సంతోషం యిచ్చిన [భమని తుంచెయ్యడం బేనిక?-

“అది నీద నే నమ్మకం వమిటో?' అన్నాడు,

నా శేం కావాలో నాకు తెలుసు, అంకేకాదు, మీకేం శావాలో కూడా నాకు తెలుసు. అనుమూనం వుంశేగా నంజే వోనికి = నాలో 'ద్చేషం లేదుఎి”*

అంటూ అతని తలని గట్టిగా అదిమీ, తన పెదవుల్ని తగిల్చింది, ఆనాటి చేప పిల్లలు పెద్దవయి చెలువు గో కదిలినట్లు వింత పరిమళం అతన్ని ఆవరించింది,

“'ఇంక లోతుకి దిగొద్దు-మునిగిపో తాం” అన్నాడు నవ్వుకూ,

"పాండి అట్లాగె త" అని అకన్ని గఎశేనింది-అతని తల మట్టిలో పడింది. చెయ్యి పట్టుగుని లేవబొయ్యాడు. లేవనీకుండా అతన్ని తో సేసింది. లేచి పట్టుగుని కొట్టటొయ్యాడు, చక్కలిగింత లెట్టి, తప్పించుకొని పారిపోయింది, తరుముకొంటూ వె.టవిడ్డాడు.

నన్ను పట్టుకో లేరు-””

పరు గెత్తుకుంటూ యిద్దరూ యింటికి చేరుకున్నారు,

“క్క వుత్తరా లొచ్చాయట - మీ కమ్మంది అమ్మి అని “రంగడు” "౦డుకవర్లు రీసుకోచ్చి యివ్చాడు, నిధికి నిదొసోంద్శి బర్ధకంగా ఆపవులించి కవర్ణని దిండు'ంద 'వెట్లుకుని పడుకున్నాడు, అందరూ ని(దపోతున్నారు. గడియారం వదకొండు కొట్టింది,

€£0/

ఎన్నడూ లేంది ఆనాడు వారికి వెంటనే ని; దపన్తేనింది. ఎవరో యింట్లో యేదో సర్దడం, తడవడం, తలుపు ₹య్యడం = శళ్చాలు వినబడ తూనే వున్నాయి. మళ్ళా నిళ్ళబ్దఎ, నిధి కేదో చితమైన కణ-తను సూర్యగోళంలోకి వెళ్ళిళోతున్నటు. సూర్యుడుళోంచి పెద్ద 'వెద్ద మంటల నాలుకలు అతన్ని దగ్ధం చెయ్యడానికి లేస్తన్నట్టు;= ఆ దృాళ్యం, భూమీలో వున్న వారు మాని, “అయ్యో” ఆని ఏడ్పులు పొగిస్తున్నట్లు. ఖథయంతో పక్కకి తొంగి మూశాడు. కోమలి జడలో పూలు ఎజ్బగా మంటలలా మెరిసిపోతున్నాయి. కళ్ళు త*చి చూస్తు న్నాడు. అద స్వప్నం కాదు, యచార్జ పు-ఎవరో రోదిస్తున్నారు. పిల్చి ల ఏడ్పులు, మంటలు, చప్పుడు - ఆచారిగారిల్లు కలి నోతోంది,

ఇల్లు, పాక - అంతా తగులడుతోంది, జనం లోపలి! పోయి, సానూన్లు యివళతలికి గిరవా కొడుతున్నారు. ఆ జ్వాలలోకి కోమలి వె టుపుత్‌ ౧లా వెళ్ళిపోయింది, చుట్టుపక్కల జనం పోగయి, నీళ్లు పోసి ఆర్బుతున్నారు. ఆవులు, దూడలూ ఏడున్తూ పోతున్నాయి, అతనూ లపలికి వెళ్ళాడు. సామాను బైటకీ గిరవాశిడుతున్నారు. పిల్ల లందర్నీ బైటకి తీవకొచ్చారు. అతను మళ్ళా లోవలికెళ్లాడు కోవలి కోనం*- అగ్నిజ్వాలబు కోమలై, అతన్ని చుశ్రేశాయి. అతను విలిచాడు = *కోమలీి' అని, మంటలు నమాధాన మిచ్చాయి“నిధీ అని, మధ్య దూలం విరిగిపడింది.; అతన్ని వక్క.నుుచి ఎవరో ఇంటివేశారు దూలం పడింది; చానికిద తగులడుతున్న చీర, కోమలి చెయ్యి వున్నాయి. ఆ దూలంతో పెనుగులాడి, కోమల్ని యివ తలకి లాగి, బెట కొచ్చాడు. కోమలికి నుదిటిమీదా, చేశఠమీదచా 'దెబ్బలు కగిలా యి; మాటలేకం౦ండా పడిపోయింది,

జనాన్ని. సామాన్నీ నిధి తన భవశంలోకి చేరవేస్తున్నాడు, కోమల్ని స్తంభా౨ి కానించిన బండిలో ఎక్కించి, యిద్దరు సాయం పట్టి, ఆబంఠిని ఇంటిపై పు లా క్కళ్ళారు, ఆచారిగారి కుటుంబం అందరూ మేడమీ"కి చేరుకొన్నారు, కోమలి వున్న బంశిని, "గేటు దగ్గర నిలిపి, నిధి అటూ యిటూ తిరుగుతున్నాడు. తవ్వుకోనం ఇప్పించిన యం(త పరికరాలు నాశనమై పొయా్య్యాయిః గనులు

203

పూడ్చబడ్లైయిం వ[జం మీద వొచ్చిన సిరి నంపదా అంతా ఆవాతి ఐంది, తనకున్న బ.ధనాలు తెగిపోయాయి; సం కెళ్ళు వూ వడ్తాయి, తనింక స్వతం[తుడు, న్వేచ్చాళీవి. గుంజె, బరువుతో వగలడం లేదు, బరువుగా నడచి గేటు దగ్గర కొచ్చాడు,

ఏదో మిగిలింది. అంతా నాళనంగాలేదు వైకి చూళశాడు-ా తలి రాతివిగవాం--విరిగి పడిపోయింది... పా దాలు మా[ళం మిగి లాయి “అమ్మయ్య' అనుకున్నాడు. ఇప్పు డతనికి వ౦వపూర్చ న్వతం[తం, అయ్యు యిది వొక్కశే మిగిలిపోయిుదే! అని వడ వక్క ర్రేదు,

నారయ్య తిట్టుతో, దీవిస్తో లేవబొయ్యాడు. అతన్ని వడుకో బెట్టి, కోమలికి కట్టుక ట్టి చికిత్స చేసి, నె త్రికంద దిండ్లు వెట్టి, -యింతలో యేవో జ్ఞైపకంవొచ్చి గబ1జా అఆచారిగారింటికి పరుగెతుకు వాయ్యాడు. ఇంటిముందు మంచాలు అల్లాగే వున్నాయి. వక్క దుప్పట్లు యివకలి! లాగాడు=- దిండ్లు వూడదీళశాకు, వాటికింద, లాటి చదవకుండా వొదిలేశిన్న "రెండు కవస్త దొరికాయి. మంటల వెలుగు బోలె డు )ది. మొదటి కవరు చించి చదివాడు.

” అయ్యా, నేను మీకు జాపకం వుండే వుంటాను, వై కుంకంగా ర ళ్చాయిని, మా సాయనగారు నెల కితం పత వాతంవల్లి న్వర్షస్థుల్రె చనా రని [వాయుటకు చింతినున్నాను, వారు చనిపోయేముంక్కు నాకో కోవకు వప్పగించి, చానిని మీకు పంవమన్నారు. దుఃఖవము దములో మునిగి నేను యిన్ని రోజులూ ఆలన్యం చేసినందుకు తమిసారని తలపసాను. మతం[డి గారి ళో ర్కె[వ కారం, ఆకవరు యిసష్పృకు వే క వంవపుతున్నాను, ఆంఏనదీ, లేనిదీ వెంటనే (వాయించ కోర శాను,

ఇట్లు ఆనార్లనం ఆ ౩3-డోకవరు చించాడు నిథి అందులో వొక వు తరం. 'చరొక ఐ. లీ కవరూ వున్నాయి. ఆవు త్తరం చదివాడు, క్‌ కేశ ల09

"దయానిధి, నువ్వుకొన్ని. సంవత్సరాల [కిళం జీవికాని! ఆర్ధం ఏమి టని [పశ్నించావు,. అప్పుడు నీకు లనమాధానం చెప్పీ నానో గుర్తులేదు, పదేనా చెప్పివున్నా. అది నిజమైన నమాభానం అయివుండదుః, ఇప్పుడు సమాధానం నాకు దొరికింది. నువ్వు నా (సియశిష్యుడ వై నందున్మ ఆ రవాన్య: నీకు చెప్పీ వెయ్యడం నా విధి, ఆ (పళ్ళకు సమాధానం, యిందులో వంపుతున్న చిన్న కవర్‌లో వుంట.౦ది, అది నువ్వు రుజువు చేనుకున్నద్కీ లేనిదీ, తెలును కుసటంత వరకూ నేను జీవించి వుండను. దై వక్ళవ అట్టిది,

కెట్లు టైకుంళం ఆతుతతో ఆచిన్నికవరు శింళి చూశాను, అందులో వమీ లేదు. ఉత ఖాళీకవరు-- జీవితాని కర్ణం లేదన్నమాట!

మంటల అందం చూనూ, జనం నిలబడ్తారు, కొందరు ఆఅర్బు చానీకి యత్నాలు శ₹ిన్తూనే వున్నారు. నిధి తన మేడ వై వుకి నడిచి వెళ్ళవాయ్యాడు, కంద వరండాలో రాజమ్మగారు, పిల్లలు వదో ఈడ. ముతూ కూర్చున్నారు,

“మీ రందరూ పడుకోండి" అన్నాడు నిధి.

రాజమ్మగారు నీళ్ళబ్దంగా ఏడ్పు సాగించింది.

“ ఇవంతా నామూలాన జరిగింది" ఆన్నాడు,

ఆవిడ ఏమీ మాట్లాడలేదు, అరగంట గడిచింది. రాజమ్మగారు "డు యన వూళ్ళో ల్‌క్త పోవడంవల్ల యిల్లా జరిగిందీ అంటూ పిల్లల్ని తీసుకుని వెకి నడిళింది.

నీధి వొక వుత్తరం రాని టికీలో పెట్టి గేటుదగ్గరి బండి దగ్గరి కొచ్చాడు, కోవులి అతన్ని నీరసంగా పీలిచంఏ, ఆమెను బండి లోంచి డింపారు, చేతిక!మా [తం బలమైన గాయం తగిలింది. ఆ చేతిని తన బుజంమ్మీద వేనుగున్నాడు, నిధీ, కోమలి, మెల్లిగా నడవడం పాగించారు,

810

“ఎక్కడికి యీ చీకట్లో?” అంది కోమలి. నవ్వడాశికి జాధ పడుతూ,

ఎక్కడికో తెలి నే, యిక నేం?-జీవితం నిరంతర యా[త-. గమ్యసానం లేదు. నడవగలవా నువ్వు =?

“ఓ” అని మూతి సున్నాలా చుట్టి, జుట్టు .వెనీక్స్‌ తోసుకుని అతని బుజాన్ని వీ*ంచి వట్టుగుని తొందర శా నడవడం సాగించింది. ఇళ్ళు, మనుషులు వెనళవడ్తారు. తాటి చెళ్టు నిదలో లేచి ఆవులించి పక్కకి జరిగి మళ్ళా పడుకున్నాయి--కావలా కా సేటందుకు వమీ లేక.

వెనక్కి. తిరిగి చూశాడు. తీరాచేని వాళు వొక ఫర్లాఎగే నడి ఛార్చు దూరంగా, మేశముందు, గేటుచాటి ఎవరో. యివతలి కొచ్చి, తమశేసి నడుస్తున్నారు. వె5క ఎవరో నడిచి, ముందు నడిదేవారిలి నిలిపి, = యిద్ద హా మళ్లా వెనక్కి వెళ్ళిళోయిన దృశ్యం చూళాడు నీధి, ఎవరో అతనకి తెలింది,

రాళ్ళు, గుట్టలు, వొదలు, ళాలిబాట ఆవళిగట్టు, వుట్టలు- అన్నీ చాటి కొండల దగ్గరికి చేరుకుళ్నారు,

అంతా చీకటి కాలం ఎంత్రైందో ఎవరికీ తలియదు వై నా, కంచా = అన్నీ నవ కాలే, తన సిరి సంపదా, “కాళ్య్థాయని' శా అన్నీ కోటివజాలై, అకాశాన అలుకరించాయి, = ఎవరికీ అంద కుంజా = ఎవరూ నీర్నూలం చెయ్యకుండా. వెనకా ముంకూ, ఎడమా కుడి-అంకటా చీకటి, నమ్మళాలు విశ్వమంతా, వాటిలో చన్‌ోక చిన్న నమతం సృప్పిలా వికనీ*చి విశ్వమంతటా వ్యాపి: చింది, అంతా తమదే - కాని చెయ్యి ఇవా స్తే వడీ అందదు. అన్నీ తమరివే.. శాని నోరిప్పి విలి నే, పదీ వలకదు.

రెండుకొండల మధ్యనుంచి నడిచి, అవతలకి చేరుకున్నారు = అవతలంటూ లేని అవతల నడిచినడిచి నడిశినడిచి, నడిచినడిచి _ మళ్ళా అక్కడి కే జేరుకోటమా' అంకేనా విశాల (వవంచం. అదేనా అనంత జగత్తు? ఇజా ఎడ తెగని జీవిత రవాన్యం!

డ్రై 1

కోమలి గడిలో వాలిపోయింది.

“ఇక నేను నడవలేను వాబు--యిక్కడ పడుకుందాం.”

శీరకొంగు వుండకింద చుట్టి తల కింద 'పెట్టుగుని కోములి వడు కుంది,

ఎవరో “*నిధిగారు అని విసరగా శ్రేక వేసినట్లు వినిపించింది. కొండ మధ్యనుంచి వె;కక్కీ వొచ్చి చూశాడు. దూరంగా ఎవరో కదులుతున్నట్లు కనిపించింది. “అయ్యగోరూ”' అన్నది ఆ కంళం, గబగబా వెనక్కా నడిచాడు,

వోరయ్య పడిపవాయ్యాడు

“నావవై పోయిందండి--మీ శెందుకూ పనికిరాకుండా వున్నాను, మీరు భదంగా వుండండి....మీరు,...”

నారయ్య మరి కదలడు.

నిధి దూరంగా నడిచి కొండపక్క పెద్ద దిమ్ముమీవ పడుకుని ఆశాళం కేని చూస్తున్నాడు. ఆనాడు కాలవగట్టు. యీనాడు కొండల మధ్య - అదే ఆకాశం, అవే నక కాలు, అతను ఎంత దూరం వొళ్చినట్లు? ఎంక సేపు ఆయినట్టు! స్టలం, కాలం తనూ - యీ మూడింటిలోనూ, వది య థార్హం! ఆ బండి మీద పడివున్నది ఎవరు? చివరికి మిగిలిం దేది”

తన జీవిశం పాడు చేసుకున్న వ్యక్థి యితరుల నేనా జాగు చేద్రా మని నంకళ్చిస్తే. అన్నీ 'వేచీకే. తన జీవితం జాగుచేనుకున్న వ్యక్తికి యికరుల జోలి అక్కర్లేము. ఇతరులు బాగులేకో పోతేనే ఈను బాగుండటం అనేది జరుగుతోంది. అనలు మంచి చెడ్డల విలు చలు నిర్ణ యించేది, యితరులు, ఒకరి *కంజచబిీ ఒకరు మంచి. కాని అనలు *మంచి అంటూ ఎక్కూడుంది? ఎక్కడో వుండాలి లేకపోతే “కొంచెం మంచి ” *యింకా మంచీ" ఎల్లా వొసాయి? మంచికి కావల్సింది మూడు: (పేమా ధనం, క్లీరి. మొదటిది యవ్వనంళో; చివరిది చివరలో: లెండోది ఎప్పుడూ కావల్సింది, రెండోది వు .క, మొదటిది చివరిది యిశన్తే లభ్యమౌళాయి అనాలి కాని అతనికేం జశాచాలో అతనికి ఆలీక్క ఇవ్పు డతనికి వమీ అక్క ర్తేమ.

2212

(ప్రేమా!

నీరనీంచిన నఠాలు కాలేనుదురూ, ఎండిన నాలుకా = దాని కోనం దగాలు, స్నేవోలు, మనన్సులు కలబోనుకోటం, గుండెలు విడిపోటం, క (టలు, నాటకాలు.

మబ్బు మేఘాలు, శెరటాల తుంపర, పువ్వు వికసించటం; నంధ్య మంచులో నదీ మేక అటుపు: విల్ల'ల ఆట, కుక్కు విశ్యానం. వీల్ల ల శేకలు, వేసంగి వాన, మొక్క మొలిచిన వయ్యారం, ఎండిన అకు వైరాగ్యం; దావామే స్టే మంచి నీళ్లు (కాగడం,--(ఏియు రాలి లేత పెదవులు-అదా | వేమ!

ధనమా!

భవనాలు, కార్లు; జాంక5్‌ పుస్తకాలు; రెండు కోళ్ళ మధ్య పరాయి (స్తీ రొమ్ముల బరువు; వేడిశ్వాన మధ్య వుక్కిరి బిక్కిరి శావడం. అందరి మీదా అధికారం; తనకితనే దాక్యం, నలుగురు యువకులు, నాలుగు కుక్కలు, పారేసిన విస్తళ్ళ కోసం తన్నుకులాడు తుంశే, కారులో కళ్లు మూనుగుని, కూర్చోడం - తన జాగిలాన్ని వాళ్ళ మీదికి యిఘ్మ్తు కలవడం = ఆదా ధనం!

కీరా)

వమో, ఉపన్యాస వేదికల మీద మవోనుఖావుడు = వంటిట్లో మృగం: [గం థాలలో గొప్పవాడు; పడ గదిలో జంతువు, రోడ్లు వ్సీద్ర [వజా సేవకుడు ; ఇటో నర్వాధీకారి; వదిమందిలోనూ మవో పురు మడు; వకాంతంగా దౌఠ్భాళ్యుడు.

అతను జయించిన వరదేశా లన్నీ మవో రాజ్యా లంయళ్యాయి; అతని న్వదేశం శ్శశాన మెంది. అతన్ని ( వేమించిన యీ అందరూ శాణు లయ్యారు; అతను (పేమించింది అడుక్కు తింటో-.ది గడ్డి పోచ బంగా రు కణికయింది; పిచ్చి పువ్చం మణి; మట్టి వెన్నె లయింది; కణికల , మణులు, వజాలు, వెన్నెల మంట గలిశాయి, కరిరాన్ని ఎంద ఆ0దరో వంచుకున్నారు! కీర్తిం శాజే?ారు. (పేమని విషమం పోని వాత్య చేశారు. సౌందర్యం జుట్టు విషృుగునియవ్వ నాన్ని కౌగలించుకుని యేడ్చింది. శాంతం *అవో నికేని తల వగల

213

గొట్టుకుంది; దయని వగ పొడిచింది. మతాన్ని విజ్ఞానశా(న్హుంపూ డ్చే సింది దై వాన్నీ దేవాలయంలో బంధించారు. మంచితనం సింవోననం యె%్క (పాణం విడిచింది. మోవాం నాగరికత నడుంని సాగేసింది. నాగరికత రోజూ కార్గకిందా, న్రైళ్ళ కించా,విమానంలోంచి దూకుతూ ఆత్మవాత్య చేసుకుంటోంది. "మనం ముక్కలై. “నువ్వు *వేనూ" అయి ఉళర ద&ణాలకి [వయా ణం చేసీంది. చారూ, వీరూ, ఎవరో కొందరు, వొకరు, మీరూ, ఎందరు? = ఎమో! "అందలూ' మాతం లేరుం

అల్ని [వశ్న లే = సమాధానం లేదు.

ఎందుకు, ఎక్కడ, ఎప్పుడు, ఎట్లా, అందుశా? ఎవరు? ఏది! వరి? ఎన్ని?

ఇందుకు, ఇక్క-డ. ఇప్పుడు, యిట్లాః యిందుకు, వీరు, ఇది, ఇదిగో ఇన్ని - లేవు, చుట్టూ నవ్వులు, మధ్యలో వడ్పు, అంతటా ఆనందం, లొపల శేం[దంలో కాధ; అంతలా వెలుగు, మధ్య చీకటి. వై్‌నాః కించా, ఎడమా కుడీ బై వం, మధ్య మృగం, అన్నీపోయాయి; అంతా అయింది; చివరికి మిగిలింది తనుం

థి భి థి

నంఘాన్ని మార్చలేడ", మనుషుల్ని మార్చలేడు. మారివ్పే బాధ, పగ, యుద్దం, తనతో తను నమాధాన వడాలీ, అది యీనాదికి సాధించాడు. ఒక [వళాంతత, పవి[తమైన మవాతక ఆనందం అతనిలో వుదృ్శవించింది. అది వావ్యూ_పపంచంలో లేదు. మంటని చల్గార్చే మంచు కణాల (వవావాం అతని వృదయం. విచ్చి [వవం చాన్ని దయతో దూరంగా వుంచే బొ దార్యం. మతాన్ని, దైవాన్ని, మన మల్ని తో సేపి సంకృ ప్రిచెంటే ఆధ్యాత్మిక దృష్టీ తనలో కడ సారి య థార్ధం.

తన్ను తాను వరిపూర్ష౦గా చూశాడు. ఎంత చి[తం! ఎంత దగా! ఎంక (భమ! తనతో తాను సమాభానవడి, తన్ను తాను స్వీక రించి కౌగిలించుకుని వకమయ్యాడు, ఇప్పుడు [వవంచాన్ని అంగీక రించొచ్చు, తన్ను ఆను తృణీకరించిన వాడు [వవంచాన్ని అంగీక

డ్రేశ

రించ లేడు, [(వపంచం ముందుకు కడిలిపోతోంది. అనంత సృష్టి అన్ని గోళాలు కదిలిపోశున్నాయి. సూర్యుడు వెరక్కి వెళ్ళిపో తాడు చందుడు చుక్కావుకాడు, సర్వపము[చాలూ గడ్డ కడతాయి పుస్పాలు ముడ.చుకుంటాయి. |పాణులు చళ్చిపోతాయి, భూగోళం మంచు ఎడారయి అన.తంలో అర్ధ్థళూన్యంగా తిగుగాడుతుంది. మానవుడి న్వప్నాల, ఆశలు, వాంఛలు, విషాదగి తాలు, విజయరోదన- అన్నీ, అన్నీ వారించిపోతాయి; సర్వునాశన మనువుతుందిం

ఈ జీవితాని కర్ణం ఎందుకుండా లో! అర్థం లేవనే తలంపులో నీరుత్స్చావాం, బాధ లె; కొత్త బలం, వికానం, ఆత్మవిశ్వానందృఢ నిళృయం వుంటాయి,

పునాదులు తవ్వాలి, భవనాలు లేవనెళ్తాలి, 'నెలయేళ్లు మవా నదులు కావాలి, వితనాలు చల్లాలి, మవోర ణ్యాలు నృష్టించాలి, మానవుడికి కావల్సింది మతాలు, దేవుళ్లు, (మొక్కుబళ్లు, రాజకీయాలు శావు; మానవుడికి కావల్సింది దయ - కొంచం, శాన్త ఐనా చాలు,

తూర్చు ఆకాళం నిద్రమత్తులో కన్ను తెరిచి అవులించింది కెప్ప వెకి లేశిన తెల్పి వెలుగు ఆకాశంలో నాలుక చాచి పాకుతోంది. నత(శాలని దగ్గర తీనుకుని తనలో కలుపుగుంటోండి, వెలుగు,

కోవ.లి మరోనత[తమైదూరంగా మెదులుతోంఏ, కోమలిళో, ఎక్కడో మరో (కొత్త జీవితం [(బారంభించాలి,. ఉదయళానుశు కిరణంతో చక్కలిగింతలు పెడితేనే లేచి నవ్వే పెళ్ళికూతురు కోమలి, నృష్ప్టంళా మేలుకొల్పులు పాడిళేనే లేచే కోమలి. [పవంచంలోని (పెమంళా తనే దాచేసుకులి అమాయకంగా పడ.కున్న కోమలి,

ఆనాడు, గోదావరీ తీరాన జగన్నాధంతో వడవపయాణం, వర్షం పెలి శాక కా త్యాయనితో కొండల మై నాఫ్యం దేసిన నం ధ్యా 5'౦త - అర్థ రాతి అమృతం శరీరంలో ఎట్రిటి ళ క, కదిలి కాల్చి "వేసిన మత్తు సౌందర్యం; వంజరంలో చిలక, గర వా బెట్టిన వంజరం = పెళ్ళినర చాలు, స్వామీ జీతో తర్కం - యిశళకా యింకా వానగా, అ వాగుమణితో బండిలో 7 చెకువు గట్టున పొలాల్లో తడినిన బట్టలతో వరుగు లెల్సిన కోమలి -వడవలో తల మీద కొంగు కప్పుగుని అమృళం:

జె!5

ఇందిర పలికి తగిల్చిన వుంగరం = యింకా యింకా వెనక్కి, తలుపు నందుల పరంపరలు, = శూన్‌ హాలు, - శ్యశానంలో అమ్మ = మొద టికి - కాలవ గట్టున యిప్పటిలా వకాంతంగా గడిలో పడుకొని, అతను వేసుకొన్న [వపళ్న 'జివితానికి అర్హం ఏమిటి'. ఈనాడూ ఆదే (వళ్నం చివరికి మిగిలింది = దాని సమాధానం శాదుు నమాధానం 'ఇల్సుకు నే టందుకు తను చేసిన యత్నాల జ్ఞాపకాలు = తనతో తాను నమాధాన పడటం = అది మిగిలింపెం రాలయౌెన (గిలధలొాలయ్య్భ ప్రాం ఖా ణ్‌

షి ఆఉశోంంం. క్‌ = రా "ష్ణావైప ట్‌ 2... ను! రాంగ్‌

లతా లి వ + టా ఆతా అలలా లల లల లచ శ చ శశ శా అనలా లతా శా ఇ * అన్నానా వా శా వాకా శ ఛా శా జా అ మయా మ మ క న న న న నేక సే నే న స న స న అం న అ 6 అ అ అ అ టెలి 4 "అల అన ఆ “ఇ "అలల" ఇ 4 టక హయ క వ కడ నన నర నన తున స న న నన సనక న స స స న త ప న న సనన క నన డు నన సగ క ననన స పన స క న న క ను న జ క స ఆ స న నన స శ ఈ వ ౨ 6 ౨ వి శ అ వ అల 1 9 ౨ 9 తి లి 9 ౨ 6 4 ఇది త 4 ఉట ల అభ 4 4 + ౨ ౨4 4 69 ₹ ఇ 4 + 6 ఇ ౪€ ఈకల ఫీ ౪ ౪ లాయి ళల 6 త బాట” అలా + €* 6 9 ౪ ఈ వ 4 6 అ 6 6 4 9 వి 5 6 $ ఈ? 9 9౭ 6 9 4 శి 6? 9 9 9 ఇ; 6 9 99 96 9 9 6 6౯6 ౨ ౪99 తి 96 లాళ * ఛి శ 4 తీ + ఇ ఛి 9 6 = + 6 ౮ కశ 1 + 9 ౯ ౨ ౨ 9 0 6 6 9 6 ౨ ౧ ౨ ౨ ఇ ది 9 ౨ ఇ 6 6 9 వి 6 9 ఇ ఏ ౪ 4 ౮ 9 అ ఖ 9 ళా + 9 4 ౨ థి శ అ * ఇ + 4 అ ఇ 9 ఛా 6 ౨ ఎ ఛా ఇ ఆ చ త 4 + ఏ అ ౨ ఉం 9 9 అల థి ఇ ఏ (ఉచ ఎ అత 9 ఉక + ఈ ౨ + ఉక న జాపి 6 ఏ ఉడి ఈ థి 4 * ౨ ఫీ 9 ఇ ఇ 6 6 46 9 4 తిరి 4 ౪ ఈ ఈ లి క ఈ ఫి జీత 6 4 9 9 ఈ ప త అ 4 4 4 అ ఫి త త అ థీ న ఇ ఉ ఈ ( త 6 9 భణ * ఫు అ భి ఖ్య 9 ౨ ౨౩ 9 ఇట ఉ 9 4 6 అ ౨ ఎ ఎ ౨ 9 త భిదు ఖీ జ 64 ౪ ఇ ఉ యవి వ ౨ ౨ 6 అ ల ఉమ ఈ చ ఈ కీ ౪ 4౨ = ఇ థి ఓ ఈ ఫీ త = ఎ + ౨ 4 - అశ భి చి ఫీ ₹ 9 ఇ శ 6 ఉట అచ * అ ళ * * 9 ఛి ఛి 6 4 ఈ 4 ఇ + + + + అ + 4 4 ఈ టి నిశ 4 ఈ ల వి చి శి 9 ౨ ౩ 9 ఈ 6 ఇ ఉపి 4 6 ౪ ఉలి బి ఇ ఉత అం + అధ ౨ 9 ఇ 4 చ 4 థ ళ 9 4 6 9 4 + ఇ అ వచి 4 ఈ + ఈ శ + + శీ ఇ 4 4 + * + జా + + ౨ ౨ ఏ 9 4 ౨ ౨ 9 9 6 లభి 4 4 అ ఇ ౨ ఇ ౨ 9 6 ఉచ ఇ 6 ఉచ 4 ఈ 9 భి ల ౪9 ౨ త శ 4 ౨ 8 ౨ ౨ ఈ అ శశి 6 9 9 4 ఎ = 9 భి + ౨ * * ఆ 6 6 ఏ బి భి 9 ౨ ఇ అ అ అ 4 ౨ ౨ ఉల ఈ 4 ఈల అ ది 6 46 ౨ ఉ ళీ అ ఇ 9 6 క లు ఇ శ్వా శాలి త 7 అ ల ౨ ' ఆభ 4 ౪ + ౯ ఇ ౮ 9 9 ౨ 4 అధి ౯ చ ఇ ధల 4 9 9 € 9 6 6 వ 6 + + ఇ + 9 9 అ అ ఇ శ శ 4 * + కై ఇ ఈ ఈ ఇభ 4 భి 8 ఇ ఇ ఈ 9 క ఇ ఉ * ఇ ఈ 69 9 ఉత ఉచ 6 4 6 ధి 4 ఇ 9 త తభ ౪ * ౪ అ ఇ అ ఉి 6 6 ఇ ఇ క | క క క + 6 41 ఇ ఇ ౭ క ళ్‌ ౯ ౪ ౪ శి $ ౪ భభ బి ఇఇ 9 ప చ ధి త ఈ 6 4 * 9 అ అ $ 9 ౮౭ 9 9 ఇ ఈ € 7 ఇ ఇ థి ఇ క కన 1 |. తి ఇ 9 ఈ 6 9 9 4 6 ౪ అ + 9 ౨ ఇ చి ఎ ఆ ళం ఉల ఇ 6 9 ౨ 6 ౧౪ ౨ అ ఛి ఈ థి చి బ్ర త 9 ఛి 9 4 * 9 + 2 కక కక క క 1 1 శి 6 అ అ ఇ 4 9 6 9 * ౨ ఇ; 9 ౨ ౨ 6 8 6 ఈఈ 4 4 9 9 ఉల 9 ౨ 4 4 € 6 అక్ష కాక క్ర సాక క క. క జ అం ్క జల ఇ" ఇ అవల ఉ ఇ ఖీ జం వీ జీల న ఇఇ * ఇ ఇబ ఇల అల ఇ ఇ 6 లట బేబి లల కే అలల ఇ శీ ఈ 9 ఇ 4% శీ జ ఇ 1 8 ౨ ౨ ఈ 6 ఈ ళ * 6 ఇ అ ౨౨ + 6 ఉ ఏ అ భతి 9 9 * ఈ 66 ఈత విల ౩ 9 + అ తి ఇ 69 అ చి 4 4 9 9 శాఖల క శశి శ శ! * భి ని త 4 క + తి శి 4 + ఫీ + 4 సి 4 6 ౨ ౨ శ 4 4 9 4 తి * శ + 4 ఏ బీతి ఆ 6 6 6, 4 4 శ ఏ4 కి శ ఉక 9 6 6 4 + ఈ 6 6 శ 4 4. 4 ఉలి +” + + 9 + + ఆ ఇ చి * ౨ ఏ ఇ ప శ ఉ అ త 4 * భత ౨ 9 ఇ ఇళ ౨ ౨ 6 6 ధాల ఇ ఇ ఇ 9 9 ౨ ౨ ౨ ౨ 4 4 6 4 6 ఈ ఖ 9 అ ఇ శ + ౭ నాకి ఇ“ ఉ ఈ = ఉత చి ఫి ఇ ఈ + ఇ ఈ వీ క ఆ ౨ + వధ ఉం ఇ అ 6 థి ౮ ఈ ౨ వి ఈ త లి ల అ ఈ 6 9 4 ఛీ ౨ 6 ఈ 4 9 9 ఈ ౨ ఈ 6 క శస స స స సక న స స స ల న స త న సన న త న సురత త ననే న న నన నతన నన స న. నాం ఎ ం “క క శ 1 1 ఫక్‌. శక * ౨ 4 + 7 9 2 6 9 ఈ 94 అఆ 4 2 త ఇ € 999౪994 9 46 ౯ చి భశ 9 + చి చి శి 6 4 99 8 ౨ ఛి 4 ఆ శ తి ఇ వ. శి 46 + ఛి ను శి 6 ఈ 9 ఇ భి క క కా న గగ క. ఇ ఇ + ఖి = స్ట లోల భి కీ అ లట క క స క న 1 1. శక. కస నక క. ః /| |. ఎ గ్‌ అభీ లీ లీ అట క స క శక శక 1 క కక సక స న న స ఫి న = న. /" - - ॥ (శీ క క నక క క క క క క క క క క క శక కక 1 1 కక స క 1 . - క ఎ ॥ (= ం అ ఖీ భీ థీ బీ 6 వ్ర = * 1 9 8 ఇ 9 శ * అ ఉ ఖి వ అ ౯ ఖా = 14 ఈ కి 2 9 1 ఇ + * 4 4 4 ౨ 4 4 ఈ + ఛి * ఇ . ర న. + ” న చ | 4 4 9 ఈ ౨౪ అ శ్‌ ౬ 1 7 చ వ ఇ ప ఫీ శ ఈ 1, వ వ ల టి 4 + ట్ర శ ది ఛి త 4 2 4 క ఏ వా ప శ చ భి - ఓ త ట్ల వి . న న =. సెల ప ॥ _ ॥ = అ 4 4 4 త ౮ ఇ తి శి క క క క క క క క క భక క క క కక 1 గ (" లం శ శ క | నం / , - అలీ లీ లీ లీల (| నక క క క క క క భక క క క క క క క క శ 1. ॥ = +. ఎకె భశ. 2న /. "లీ 4" లి లీఉ క కశక క క క క స శ క స క స క క స న క న క క గ. / ( య క క న. నె |. | ల - లీలల లీ లో ్టీ ఇ న క క క భన స క కక స స క క (| , క ర భయ న ॥ అధీ అ" 4 శి ఇ 9 ఇ ఇ ల ఓట ఇ గక క క క క క క కక 1 స క శక కళ క క 1 - ఇ + క కస కా ఇ య య ఇ _ శ | _ అధీ భీ లీ టీ కీల క క 1 (క స క క క క క క క శ కక క శ క ౦౧. (. న! ఓ ఉంట ల ఉలి కి స. “సక వ ం 1 | లం 9 6 అ అ భి ్ళ న న శశ కే క శ 1 క్ష న క నా క శన శక " ఆ . జ క క క క స కక |. న్న. క క కాక సక క. త ఈ ఉట 6 ఈ శ * 2 ౪ ఛి క ఉ 5 క ₹ “కన ఫశ క శ శ వ సక క 0 జో న... జ న. (యశ. ॥ . ॥ తథ బీ ట్ట ఇ ' క స న క క స న ఫు క క న న క క ప ప ఫస స స |. ఖే. నట క. వ క. య” . .. అ“ఇ "౪ “బీటీ ల కక క కక కక క క జ క కకక కక క కక సక స క క క క క క క స స ౯ టం కట క వ. 99 9 9 ఈ 4 9 ఛి న క క క క క క క క క. - = య కళ హా భక ॥ / లీలలలో 6' క క క క స క (క క క క స భి స స క న క కు, ॥ క. వ. ॥ న క హక. ల . అ 6 లీ టీ జ' కశ కక క క క న కక క క స క క న స క స క న క - ఆ” ॥ భక 1 జ క 1 1 = . క స క కాలా. - క క క క కక న కన స క క కక క స క 1 1 ఎలక య స నన న | శ 1 |. ॥ కభీ" ్న' కక క క క కకక కక శ క క గక క క న 1 క కకక క 1 క క క స స నస స క న. సళ ఆ సట. తలి శ న ల న లే , ॥ ఖీ ఇ ల లీవీోలీ న ఉం “శశ శ శక శశ కశ శ శ 1 గ న స శ శస క! కక క శ క కశ క క (శ క క క స ల జం ప్రూవ్య/ * ఒం - ప క క: క వి థి అ అ ఇ ఉ 4 న శ ఉం) అ ౩ తి = ఫి చి * ఫీ క శ 4 + + + ఇళ “కత 1. “నశ క క కశ | కక క న సళ. భా న. . 4 ల | ఇ క క క క. ఉ ళల క ళల గ ల ఇ 1 1 వ ఫి ఈ ౪ ఇ 1 ౯-౯ శై 9 + ఓవ * ఇ భభ శా ఖల 4 4 + శ + శి త ఇ *ఉ అ 1. ఇఇ 4 = ద్‌. ం క్‌ భక. క ం వ. ఈశ 9 4 6 ఈ అ అ గటి ఫి తి 2 భి ఓట క అ లభ క భి 4 ౨ 2 4 2 0 0 * అ ఇ 4 ఇ చి ఆ భు టి ళ 9 ౨ ౨ + = అ + ళి 4 + ట్వి క క శే క. త స |. | / 96 6 6 9 ౨ 4 $ మూ 6 ౯ 9 9 ౯ ఇ 2 6 ఓల 9 చ ఛి ఓ పు = జ 2 4 6 6 ఇ $ * ఇ ఇ ఇ భి శి శి 6 4 ౪ * * 4 తళ ఇ * శ |. శక గ. ళో " శ క. ఎ నుం ల .. చి త 9 4 9 ఏ ఇ చి న 9 9 చ ఈ ఫి = 7 ఇ శ టీ 0 7 ఇ ౨ 4 భి ౪9 భి ఇ అ శ ౨ ఈ ఊం ని 4 ఉ€ ఇ 9 ౨ 4 4 4 ౨ ఉ * $ ఇ ఛి ఇ జ్‌ శ కక ఎ ఇ టం ల" న. న (1 “అ అ అ 9 ౨ ఇ 6 క క క క కక క క కక స క కక న క కాక గక స 1 1 స భక న క క టె న ల న ః కరే ఇక స అభీ "ల శ భి త తి కి 2 ౬ చ ఓ 6 8 4 4 క ౨ 1 6 ౪ జ్ఞ బి $ 4 ౨ $ ఆ ౨ ఉక 4 క * ఈ ఫ €ఇి + * * * * శ | హ్‌ స 1. అ క! క కు జ్‌ న. క. వ. ౬ ఇ + “శవ సళ క కథక. కక స కా న శ క క కా క కక కక స ఇ సస క క క న కన ఫస క స క న న క హ్‌ న) ఆ శ టు వ న నం అటే క క ఈ. శ 4 4 4 4 4 4 + భి శి శ శా (2 శ భి 6 ఊఉ తి 6 ఓ 5 ఓ 6 ఎ 1 ఇళ ఏ చా భి * 9 7 99 6 €$ ౪ 9 క. కం క. =. స స మెళ్ళు ల లో టట ల క ల న , ఇ 4 టి పు ౪ అ ఇ ఇ ఇ అ ఓ ఉల థి ఎ 4 శ శిఖి చి శ 4 సి శి థి 4 4 6 ఈ = 9 ని చ ఫి అ ఇ ప చి ళీ * ఇ శీ 6 + + శి . శ కష ౩. జ గ (ల టే. క ఖల 4 6 5% 66 4 4 69 ఉల అం ఇ టీల ఉల ఉం ల అత భి భభి అ ఎ టల టి ల బశ వ థి * 4 ఇ త అ ఈశ వ్‌ సా (0 స్త జా వ క 1. | క అ శ ప ఈ (2 ౧ భశ భి థి 4 ఓ చి వ + ఉ 4 9 ఈ శ ఈ 9 చ 4 4 ఇ 4 ఛి ౨ చి టి 4 2 ఇ 6 ౨ అ ఈ ౩ ఫి క. క. టి ఇళ స) వి ఛభ్‌మి . | . క . (అల భల అ అ అ ఇ శిఖ 9 ఫ 9 6 ౯ ల శ 41+ 9 క థి + 7 2 + భి ప ౨ 6 ఉప + ఉ + + పీ ఛి శీ + ఇ క 4 * ఈ 4 4 ఈ * ఈ ళల క భవ శన ర ఫ్‌ య ఉ శతు. ల ॥ లను వ 6 4 4 తి 4 ఉ జిత ఉ శిఖ భల అ ల అ అభ అ ఇ అ అ ఇ భట ల ఇ ఇ అ బి ల ఈ థు 4 ఇ 2 + ఈ శి ఇ * + ఉక్‌ ప జల్‌ శ్వాలతళహం.. & ల నైళ లం ఓ ( అభ 9 ఏ 4 కథ 9 9 టి ఇ శ చి సే 9 + 44 4 ఫి ఓ సాక ౧ అ 4 ఈ * 8 త 9 భశ అ వ ఉ * ౪ అ తాకి * అతి ఉి ఉత చ ఛి * ఇ శీ . న క న్‌ 6) ఉష విశ... న. ల . శ 4 4 ఈ ఛా తి * ఈ శక క క క క క భక కక 1 స సశ క కక స కశక క సక కన క స న్‌ వే ఇఒ ॥ ఉన) కళ ఏకం గరం 1 లట అ ౨ 6" బాల" ౧ ఇ న స న న స స స ల న స స న ॥ . జతే = బా ౫ శా స్‌ - శాల మ స ఎం |. ః అ ల 6 4 ౪ * అ 4 భి క క కాజ క క స క కక క క క కకక క " క వం రేనళ నద లలీట్‌ టీ . - . అలీ అ లేం క క క క జ జక క క క క కాక క క క కక కాకక శక కక క క (శక శ కక కస - వన శల టి ఇ ల ల్‌ో కు క నళ య” న. జల = ల ల్ల శివ + 9 4 * ౨ + నాక క క కక కక శ శనగ క శక స స క స స | క క క (సక ర ల ఇ ల? ౬ చవట (ఎ) (ల న. క శ. వ. భట క 1 జు 2 ఈ 4 ౨ క శ + ఇ + జ ౨ ఫి 4౨ తీ 9 4 ఇ శి శీ ఈ 4 6 4 ౪ ఈ ౭ ఇ శి + ఈ క ౪ అ ళ్‌ . క. హత క | () ఎల సా * 1. తి తా! - శయన ్కక క కాక కా. భి శ ల + ఏ ౫ + * కీ శ ఏ ఈ 4 క శ శా శ 1 ఫి శ ఛీ 8 * వీ ఉ బై ఇ పి థి ౩౨ ఇ ఫీ ఈ 4 + + జ ఇ ఉ ఇ . . న న శ | చ [| ళ్‌ క. |. ॥ ళీ 4 ల జ అ 4 * $ ౨ ౨ ౧ ఉ ఉక కాక (| కక క క క క 1 1 న క 1 (స గ. నాక కక క స 4. 4 ల హం త టి చ నన కభీ 1 వ ల క 4 ₹ 46 6 9 * 6 న న స న స స స క ఓ 8 ధి శ 4 ఉ శ తీ ఫి శ అ ఇ ౨ 4 4 44+ ఈ | |. /| లేం ల్‌ 4 క “. లో ళం జీ / ఉఊ'['.. న కే న. / 10 ఇ 4 ౯ ఏ 6 ౨ $ ఇ ఓ శి ఈ వ థి 4 ౧ ఊఉ శ 9 (1 9 ఉ ఓ థ * అ 4 ఇ అ శల ఈ “శశ శ శ శక శ క. / 4 క శ వ. ఇ మ శ = ష్‌ న. య 1 కం |. ౨ చ 4 ధక 4 ఉచ అ కశ నశ క క. కక. ఉ ఇ + అ శ శి శి 4 4 4 4 శ త. తి వీ + మ సు ఉం ల ల అం జ వలో కం టం వోలా శై జంట ల ను య 2 న నుక క “కశ శ క శ కక. జ భి క్ష స ళ్ళి ఇ ఉచ ల టి అ ఈ 4 + ౨ ఉ 4 * శా ఫు |. . లే న. కన. ల జా * నే చీ ఇ * ” నం. జ ల అత 6 ఈ ఈ ఖి ణా త ఈ నక క క క ఇ ఇ అక క. ౨ అజా “కాన క క క క క క స క గ శ లం ఆ అ రేల ర్య (ఎ యఫ్‌ న ఖు. య క ః ణి ॥ అ ౪9 4 * త 4 ఈ ఈ తి ళ శ ఉ అ 9 + భః థి శి + శతి = టో ఇ 1 4 ౯ ఇ ఇ ౪ = (థి 2 4 4 ఇ ఇ. ఖని మ ఓ క. యఖ ళ్ళ “త శ ఒం . = శక్తా కాక కా కానా. న్‌ా క్ష క క క క కా ! శి * భి + త్న నన శ క స క క స స స ప స టా మ వలల ల న ఓ భకత కి క న |. ః , ఎ . చి 6 6 4 4 + ఈ శి 4 4 4 శి శి భి కే. అ 9 ౪ శ అ ఈ శిల త అశ అ అ అ ఇ అ | వ జ్జే ష్‌; జె ళం ౯ _ , శ న క క క క శ * శ 9 ఈ ఇ 4 ఈ ళ మి ఇ జ లా ఠి ఇ “శక కక గ శక గ గక. క. న స కస స. టక! ఇచ కాస శ - న. క కక క క

భళి 6 ౪ 4 ౪ శ ళ త * ఈ ఈ ! శ 2 4 ఇ భి * ౨ 4 8 భః న. క స క క న్ని హో లీ సన న. య ఉల . వ. కం 9 4 4 4 అ ఇల ఇ ఇ స! 9 భీ * ఈ ఇ ఈ త 4 ట్ర ఫి ఇ 4 | “క న స స స య శ ళ్ళ స మ | (౯ శ్ర 4 న లై వ... జ ఏ ౨ 4 ౨ 4 + + + భళా శశ 6 6 ఈ 9 4 ఆ నీ త థి నా చ శ త 4 అ అ * అట ౨ శశ క ప. శ | కంల ల ల ఖీ టం క. అభ భ్టీ 4 శ అ ఇ 4 ౨ ఇ శీ న! ఇ శ శ 44 అశ * 46 ఇ * ౪6 ఇ తా క స న | జ స్ట వక క. శ ౮ 0 వ శ థి ₹ 5 ఇ తళ 9 4 4 వ మి వ త తి థి ఉ = ఇళ అ ఇ * 4 *ఉ అ ఇ అశ (స న న స వ. ఖీ క శె జ ఓ క ల గ ఇ ఉల 4 ఛి చి * ఉ ఇ ఇ 6 4 5 ఇ ఈ ఈ శ ్క క. ఇ 5 ఈ ఈ 44 4 భి చి శ ఉల అ ఇ అ అ ఇ క ౫ న స లే చవ” స. () భం క ౧ ఈ ఈ క బి 6 అల ను న ల నిద కో సం యడ సక క న స గ క ల ల్‌ ళన గి టి , ళ్‌ తంట 4 క వ లీలల ం లీల ఖీ లీల ఆధ “అం టీ 0 అ "టబ ఇట టల భల అ భి అక భత భి శ సం టన న ర. ర్ల క ఖీ ;. టం మ లంక న క కకక క గ. ఆ తశ ౨4 అధ ఇ 4 భీ 4 9 ఇ 4 6 ౨ ఇ 9 ఇ ఈ + ఉత 4 + ఉక + ఈ + ఉ అ ఈ 4 శిత 4 ఈ ౨ 4 ఉ (|. [| శ స తు ౮. ల న ఖ్‌ ల ల ! టై గక ఈ. లిం వ. వ్య న ॥ ఉట ఉట లో ॥ నశ 4 + అ ఇ వి 4 9 భధ వ 4 4 9 ఇ ఆ 9 టి 2 థి 2 ఇ చి ఉత 9 భళి * అ ఉచ ఈ 4 4 ఈ చి + * ఉ అ సం రకు ళు. జ ళు 4 శో గజా [ఈ | |. క. లే ఏ) అ 9 అ 4 ఇ 4 ఇ శి + 4 6 అ ఫు టి ఇ = + 2 ౧ భీ ఫి శి వ సు ఈ క 4 ఈ 8 వ చ 2 ఆ 4 ఉ ౨ ఊఉ + వి ని 9 ౪ ౪ €అి ఇ * ఆ అ ఇ శ |, లె క క. పాం... క. శ ఈ జ యీ నన... |. టల్‌ 9 క. ఈ 6 ఈ థి ౨ ఈ ౨ థీ క క క క క క క క క క కక క క న క క కక క స క సగ గగ క భక నశ భక గ లన ల ఎ చ చెళ్‌ ల శె. క! క స. చ త ఈ పాని ౧ ఉలి ౨ ల అ ౨ ఆ ౪ న క స కక క 1 శ శ తి 4 అ 4 ౨ ఆ + భి అ ఇ ఫి తి శి వి 6 అ ఈ 4 ఇ అ శ + క్ష. ల క కం శ న! బా శయన కశ 4. న. ల ల "అలీ టీ క క న కక న క క క త ల 9 ౨ ఇభ ౨ అ థి వి తి ఉ + ౨ = ఇ * శ ఛి ఇ అ త్య. ల ల ఇ వో జత (| క. క |. ట్‌ క. టీల 6 "ల" జీల 4 శి ఈ 6 6 ఇ భట ఏ 6 2 6 9 ఓ కి ఈ ఓ 4 శ ఇ శ 4 ఇ ఇ వా క 1 9 4 శి + కాళ వ * క స 1. చళ్ల క. . ల క ళం. న... ల ఎ 1. ౨ 4 4 9 ఇఇ 4 త కి వీల 2 ఇ ఫ$ 7 క 9 ఇ 9 9 ఈ బి * ల శ ఉ + 6 ఈ చి టి 9 ఈ శ 4 4 9 ఇని శ న ఇ ఇ క స భి. క లా ॥ ఆ టట 1. ల శ " 4 అలిధి ఉ “ భీ ఇ శ + ఈ ఈ చ శ + 4 వ ఈ త ఇ అ 4 క ఖీ త త 4 4 4 ౪ ఉ ట్రీ. న స న సా క. =. అట్‌ స షె ల ల టన గా న గ్‌ టన ఇ శభ + ఛి ల * ఈ క గ శి థి + 4 శ జీ / ఈ ఇ 9 9 1 అ క క క క. క ర క భక ల గ క 1. నే. .. ? ల రత? . క క క క గ కా ఇ భి 9 ఇ ఓ అ శ 4 ఉత్త జ శశ ఛి అ శ ల క స |. న స |. ౯ ర ఇస నో న 1 న. లమ ల క. ం కా కాక కాక కక గా ఉఛి ఈ ఇ క క జ ళ క ఉ 2 ఈ శి 4 9 4 ౯ 4 చట టె సల్‌ న! 1. న. 1. ఇ అ శ 9 ఇ 4 అ ఈ టిం త ళ్‌ శ ల 4 * ఇ ఇ ఈ వ (ఓ = అ 4 4 + అ 9 ఇ (+. వం లు 4 - + 4 త క స నీట న. న. బా తతా 6 9 అ 6 6 6 ఉష 4 (క. ఈ అ 4 ళ ఇ న య్‌ శక * 9 ఇ త, గ మ ఈ ళు శం . కమ. స. న ల్‌ |. . ॥ _ "| - కును ల న క కకక!

అ € 6 6 9 వ థి అ అ ఇ జ క = ఈ అ ళ * ఫి * తక ౩ చి అ శి 4 కి ఇ శో టి * ఆ ణం ॥ ఇసుక “వ కథక న. / | అశ 4 6 9 ౨౨ 4 € అ 9 క. అ ఉ క అ లబ + క ఇ శ శ ల టి త వా శ |. _ ్‌ (గ. తి టన ల లం శె నిధి 6 6 ౨ 6 ౨ అ 4 ఇ = హా, ఈ ఈ జ జ శి స శ ౨ థి 4 ఇ థి ఈ అ అ అ ఈ మే తా శతు న క క క. / అ ఉచ 44 ౨ భ 4 4 కక్‌: కా వి ఓ ఈ ఇ ఈ కకక క, ణి ఆ + 4 9 4 9 * * ఇ క [| ఆ న. . పన! త ఎ క జీ స. . లం ల 4 9 5 46 ౨ ఈ తి, కే 1 శ ళా + భి అశ శ + 4 + +. సో జ్‌ ల న. న. ఓ శ స! న ల లు. | ॥ , అభ 9 అ అ థి ఇ 2 ( శ్‌ / (| శి శ అ భి 2 ల + శ * ౯౨౩ * ఇ ల . న అ న. లం + ్టై లు 4 | జ్‌ గ / _ కా ఇక ళ టా! ళ్‌ స్‌ జ 8 = * అ అ అ (| ళీ ఎ న _ కర టం! ఖ్‌ సంహ జ్‌ సళ. ల = టీ లిలీీి ం లేళ ఇ త్‌ ఫి శ ఫి |! ఉ శి 4 = ఖ శి వ. ప శ న స 1. “కక క సను ర ॥ లాం పల ను లం టు ల ను త త నట ర స ల త ఇ - లం శి 6 9 అ అ ఈఈ కాక కశక క కా క క శక క శక 1 1 శ కగు శక క శ | శ శశ క క కల్‌. శ వ. 4 మల అజ ల ఆ జై ఈ ల. ఇ. [ల న జ ఇ 4 4 ల భల అ అ ఏ ఇ అ ఇ క క శశ క కణ | క క క క స క క శ న స |. జ 4 4 4 9 ఫి = ఉ ॥ న ఇ జ: కా న “1 శశ. జ! క వు కంటం. “ళల ల ఈ ౪99 3 9 ఫి 9 దభ ఈ కకక కశక సక క క క కకక కక కక క కశక క క క క శ ను 1. టో సజ న కక |. న్‌ లతా నే న్న! క 4 4 ఇ - ఇ ఏ ఇ ప క క క క క క కన. లల ల బే రర తత గట వ [ హైం ల ఎంట వీ ల 6 లీ ఇ శక క కశక శశ క శయ క క క క శశ క క శ క శ క కక క కక క. “కశ కే 1 స క క. యమ ఎంతా ల్‌ క్‌ తయా. మ! శతం శ 4 4 ౨ 6 అ + 9 ఈ నక క క క క క క క శ న న క స న స న. ర "ఇ నే ల శ ఫీ ఇ జ్‌ థై ఆ గ] ల ఖా అ 5 6 9 4 ఇ కళ క క క క క క క క క గ క క స న కక న నం ప శ యథ 0. ట్‌ ( త వో! ల టల లన ఈశ 4 ౨ + ౯ 9 6 6 క క క కక క నక స క 1 కస 1 1 క న నా లాలు! ర య. అ ఫం కే క € ్ళఈఊ్నళ్ళ చెట్టు ఇ. అం ౨ ఛి 6 ల ఈ క క క క క క క. టట లే టం ల రం (ట్‌ గి లర వ! ర నర టల టివీ ం న క క క క క క క క కక క క శ క క క 1 కాగ స స కా, . 7 మెల్‌ ఎఖ; | | క లి క గ జ్‌ ళా రభ గ అథ ల అ 4 ఈ 4 శ 5 టి 2 శ ౯ ఈ 7 టీ క్‌ క ల ౫ ౨ (0 లై 718 2 ఫి = + ఇ ఇ ౪ భీ పా న అ 7? 8 * కళ క € ఈ ౪ ఈ ఈ హా. ప ల బా నం. -. త ఇల టీక కో లో ని శిజు కాశ. ఆన న నే స నే సక క శ | 1 య స క 1 క క క స స క స స స 1 1 న క న స న. శవ |. ల న. ల ఇ ఆ బా ( శ లి గ క ఏ ౨ $ 6 6 6 ౪ ఇ ఇ న స క స క స స క (కక సస క న న న న న న ౭ న క కన ట్‌ క్ష. ( గ | లనే త్‌ త్‌ ఫీ [ట్ర యత ఇ 9 4 9 ౨ ఈ ఇ ఇ క శ క క క క క కకక క శక శ శస స క క కశ క క క 1 టి న ప ళ్‌ ఖల అక! శ దల గో జ ల్‌, కం జ పం జల శో జ 7 ల 5 ౨” ఎ ఇల అ ఇ క క క క క కక కక క స భక క కసి % స ర శత క యా ల్ల కట తు కు చలవతో ల ప ఆ ట్‌ అస నక క క టో లభ లక అబ ఇట నబ ల త ఇ ఈ 0 శ న 1 భీ. త్న షత ల ౨ అరటి తు స లాకు ఓ స్ట! ఖు లే వ్‌, అ ౨ అ శ ఇ ళ్ళ న క స |. న క క క క క ౪ సెం. వళ్ళు ఖై ౯ హక్యుతో న వెండి లట స శ ళ ౯ ఇ ౨ 6 6 శి + క క కశక స (క 1. క క క కక కక క కక క క శ స క క కక క క .. శశ మక |. మం నళ! కరిష కు. న నాన వై యమం ళిు " నే వక ౧౨ + 4 9 4 ౨ 4 ఈ క ఈ జ 27 క క క స స న న స న న క గ్‌ క న న) ని శ్వా ల. త్న ౬ టి! జ ఫా ల్‌. న 4 4 6 ౩ 5 6 96 9 క క క క క క క గ. కశక క క క క క క కయ క కక క క 1. 144 * + ఇ |. టై చ్‌ బటల కళ శం టాం (పయిన మ (స శ యస (ఖీ ళో ౨ ౨ ౨ 9 ౨ 4 6 91 అ ౬ క క కక క క క క క ౧ 4 న స. కణ శాతం ఆ నచట ఆ ళు ఈ ఆ స ఇ” గా ౮ 9 9 ౪ * అ 9 థీ క క కక క క క క క క క 1 / న ల తి జ ల అరగక ంార్తల ఉమ సక ర గ -ా తహ కక స సక. న కక శ స స క =. కక క క క కక స క 1 క. క కా. లీ మని | క తు సుయ త కం ల్‌ జ శ క క ప యం. త 9 & నక క క స క క శశ క క భట శ స స స స క క క న ( బ శ కు కన య స ఛ కం ల క ఫం. పళ ఎ డి ఏ జే క 1. ॥ ఎ చ 4 9 6 4 + 4 ఈ క క కక గక కక క స కక క క శ స క క శ ఎ న. ట్‌ శ ! ల స్యాడు ఇ “ఇ వో జ మిన త హాం జు ॥ ఇ 64 $ 6 9౨ (4 చ ఇ వ కక శశ క క శ శశ క శక శ న (న నమ. దాం టం లీ! చానా, త్‌ే సి శ్‌ పూ తంల ల, బ్య పంట, “కి కీల జట ౨6 9 ఇ 6 4 ఈ ఈ క క క క క క క క క క నం 4 "క ౯ శ క స క జ్‌ న్‌్‌ క. క 1 1. (| 1 4 6 అ + ఈ క కక క కక యయ స శ స శ 1 శ కా - న =! ఎ జ ను. చట్‌ ఈ పైట స టె క్క క ఇ ఆ లె లే. కా. గా క క క క క క క క క క క క క క క 1 క. క టి కక క టల. అకా గ్‌ స్పలో రజల న్‌ు శ |. ॥ న లీ లీ లీ ఆలీ లీ లేలే క క క క ॥ | న జ్‌ న య స 1 ఫటా కసంళళ్ళ సం హా (శభ స న లి లి లీ + క్ష (1 క క స స క కక కక క | 1 క క స స క న ఖ్‌ సు యు యళ గ స క క భర " 4 అ త అల అ 9 క క క క క క క క క కశ | వ స (టయ నళ. 2 క్ని ల! న లో, ? ఆ ॥ 5 ౨ ట 9 6 థ 8 2 భి క క శ క కక కక క క క క శక 1 శ శ శ కశక క | క =. ఉం జి టె ల్‌ ఇర న. ీ టో య 45. ల ఖు కళా టు _ ఎం * $ త భల ౪9 9 9 6 క క క కా శక కక శ శ కక క క శ క క క కక 1 క | స ఫ్‌ 1 న్‌ క ల! నా క ఎం సిన ఫి ల క క (గూ క క =. 4 / ౨౨ + 64 6 6 అ ఈ యాంక క క కా క క శశ క క కశ క క క క క 1 స శశ స క స కక క కగు వ. ళ న ం వటి లోల ఎ టల జీ టం ల్‌ ట్‌ " టం | శ ఫీ ఫీ అ" రీ భి బ' నక క క క సస క క శక శ క 1 1 క క కక కక శక క క క క క ॥ శ్‌ || క టన కన. కక న య సక మి ల. ల ఇర లె అ ఇ ౨ ఉల 9 4 ఇ నాకాక క కాకా క శ క క క క సస క స (1 శ కన). [= వ న య ల తిల సాల జ త క క పట క స సం - . _ ఎం కుసుమ న న. కక క కాక క క క స క క ఫస క . “పాత్‌. తో కం ల్‌ “అ ఖ. సభాం. ॥ , న. "సో లీల ల ధి అ“ ఇ' , క క కాం కాక క క క కయ స క శయ క క క క క 1 |. రన్‌ భావా క శ | 1. నా న్స సశ శ న ఇ వ ( 4 ఉత 4 + 9 ఉక ౨ 9 ఇ యా ౨ స థి క ఛి క ద 4 4 46 4 ఇ 4 4 0 2 1 శ ఇ ఖీ 11౨2 4 ఈ ఇ ఈ *ఉ + 4 ౨ ఇ శి ఇ శ తు ఈ . ల్‌ టో, ఇం న రిబఖమం అత సగం న 1. వ. ఎ న అక 6 4 9 6 4 ఇ న! క క క ఇ జక కక కా స [క స (క [క న | క క కన. ఇ “శ గన మశ | క న్న పి నంత. ఇ ౯ ఆ ॥. శక శి 4 8 * ఇ 4 చ క క క కయ క క క కక క క శశ స స | క స న క క స న 1 క ల 1 ళన ఇమ పళ న్‌ (1 స 6 6 అ 6 ఇ ౬ న య స స స శ నక న ఫస స న క న న న న న స 7 శా శ క 1, యఖ జ త జక సే ను ణీ శ | ఆ 49449 9 9 9 జీ శక శక క గక కశ క క య 4 ఈ వ ఖల ౨ ఈ భి ఏ భి * భి. అ ఈ 6 5 శ ఫీ ఓ క ఉ 4 ఇ 5 ఫీ ల టే క క ప కతత ఖ్‌ శయ ఖీ. “౫? భఖ 6 9 ఇ ఉతోత 4 ల ౨ 6 టి 4 1 9 (4 4 ౨ ఈ + 4 ఇ అ 5 9 చ 9 + 4 శ 4 ఛి శ 4 అ ఇ ఇ 4 2 4 2 ౪ ఇ ౪ ఉ థి జ్య 4 (|) $ 1 శ వ. న్‌ స న హా ఈ! తాకే గ - - ఉ 9 9 భశ క 9 9 €

అక కాక కక క క క క శ జ కశ క క క క శక క క క స కక క స క స క స టి జీత * యత్న ల టే క క భక కక ॥ న. 6 ౨ 9 4 అ + 44 * చి ఫి * 4 4 ఉ భీ ఇ శ అ శి త క శి 3 2 4 అ 2 ఇ 1 టి 2 క * శ ఆ లె ఈ అ ఇ + * శి శ స్య ష్‌. * న జక శ 4 "బు + లా ౨ 9 $ 9 అ 9 4 క శాక శక సశ క క క క క | క క క య క కక కశక శ క క క క. కకం జ ఈ ల న క ఎకి ఇ నో "* మ మం | ఉ వత ౨ 4 ఛి థి ఇ ఇ క శ క కక కశ 1 క క. క క క క క క క శశ కక క క క శ క కక) ఎ ఇ హమ న (శవ జభ షష. /. | ఈల ఈ ఆ అ ఈ / / హక కాక క స క క క క కక న కస క క స అ శక టు ఇ టక. క. ( _ ॥' | ఆ 49 4 ధి వ కథ యా క క క క కక కక కాక క క | శక క న శ జై 141 ల ల్‌ 7 తి లీ * జ్యా." ల గి ల్‌ స్‌ అ 4 6 శ శ అ అ ఈ లా కన కశ క న క స కక క కక క క స స కన శ కన న స నక 70. మ క క శ. - లి ళి 6 ఇ శ ఈ శశి 8 9 1) చ ఉత శ వ డి త కి వభ ఇ వ శ 7 0 శ ఫ 9 2 2 ఈ భీ ళల * 1? ౭ త త = ఊక + ఈ ఈ శిత +. / తే | ఉక 4 ౮ ఉ +శ ఇ ఉప 6 వి శ 4 9 సీఏ శా శా ల భభ 4 ఇ 2 6 0 ఇ రి శి భి 4 భభ = ఉ ౨ శ ఫీ ఈ 6 శ జ 2 శి అ ౩4 భీ * జ 6 1 ఇ జ ౪ న క్షే . ల క ఈ 4 + ఉ క ఛి 4 + శ శక శక శ క క క శ కక క క స స మ శి చి ఖీ ౯ ౯ ౯ ౩ ఈ ల్ల 7 4 2 అ 4 అ ఈ | ఏకం. అలి చి శ * ౨ ౨ ౨ ౨ ళ్ళ క జక క కాక క క క కక కకక కక శ క క | స స శ 5 ఈ జ ౨ ఈ 9 ఈ +? ౨ ఉట 1 త ఇ అ ని శ ఈ ఇ ఇ ఇ భి ఇ ఇ ళా ఛ్‌ భత లభ ఏ ₹* ఇ ఇ ఛి ళ చి ధి ఛి అ ఇ 9 9 ౪ + శి + అ ఇ ఉఊ + ఈ ఇ 9 * ఇ చ ౪ ఈ ఇ ౨ కా అట ని శ 4 మై అ ల 2 ఈ జి (త ఓ ౯ 4కి ట్ర ఈ ఓ 0 48% ఇ కీ 4 ఓ 4 0 క ₹ వా ౨ ₹ శి ఫి 2 ౨ ౪ ౨ ౩ అ ఇ 6 చి * ఉ ఫి 9 ౨ 6 + 9 + ౨ ౨ ౨ 6 ఎ అత 4 ఉళ ఛి 6 9 9 6 అ ౨ 6 6 అ 6 9 అ అ క క స కస స క క క |; అల లే మ టట ల శాన ఫి బ ఉ , ఇ శ ఇ ౨ వ + అ + 6 ఇ శి 4 4 శ శిఖి ఏ 2 ఇ ఉత వ 4 4 4 ౨ ౨ 4 $ 6 త భక ఫి ఇ 4 5 6 చ జ ఈత 6 ౨ 4 ౯ ౪ ఇ 9 వళి 3 ౯ ౯ 4 9 * 6 ౪ ఇ ఛి అ గ క క క కక క క క క క క క య క క క క క గ కక క స కన స నస శ వ సన న సనక స న స న కనక కక క తున న స క న న త ను క క క క్క క క కక క క క క క 1 క స స స క సన స న న స క స స న క ప న న టన స స స న స స నేలనే నే స నే నన ను 49 9 భ 4 9 6 ఈ 9 € యక క స ప ప క న ప క స క రత లు చ ను కాం క క క క క శక స క క క గక సక కక శక సక స సన ననన స నక స శ స స స సనన. స న స న నన సస సే సి న నతు గే క క న కక క స క క క క క క కక కస న న న క న క క స న స స స సున న న సన సగ య న స స న తడ న క క కశ క స క క క క స క క శక క క క న స క అ ఇ కక క క కశ క. అ 6 46 ౨ ౨ ౨ ౬ 4 4 థి 4 ఉ అ ఛి ఈ 4 ఇ 9 ౨ ఉ ౨ ౨ ఉ శ చి 4 6 ఇ అ ఉ ౨ అ ౨ ౨ అ ఇ అ ళి క క కక కక క క క కకక 1 క శక క గ స కక క శస | స స స క స కు /. “కక 1 గ నన స స ఫి నాన సులు ఠి జ ఖు 4 + * చ 4 ౭ + + 6 ౨ 9 తీ శి € (ఉట శ భి 9 ఈ జ వు ల ఖై 1 త శ 4 4 బల 4 ఓ క క క క క క స క త ఛా కక. లి క క. . ఉ 4 ౨ ౨ అ అ 99 6 అధి కి 6 ఉ థ శ కాస స ప స స ర జ ఇ ప క్ష 1. [త ళల ట్‌! ఈ అ 4 4 శ ౨ ఇ భాతి 9 శా శి ఫి అ € అశ శి శ శి ఫి * త్ర శి శ ౨ ఊ ఉ ఊఉ 4 ' + కశక కక క క శ స క శ శ ఖ్‌ జో * ఇ 4 4 ౨ ఇ ఖు ఈ ఉ తి కళ + ఈ ౪ ౯ ఏ ౨ ఇ ౨ చవి అఆ 4 ఉఉ ఇ శ శ శి 4 4 + శ ౨ ఈ ఛి వి ఇ +ఈ * ౪ 8 1 4 ఇ భి ౬ ఇ 4 9 ఫ థ ౯ ౨ చ + ఈ 4 ౪ శ ౨ శ ఈ త ఇ + 5 అ 1 ఉ ? 9 ఈ 4 ప శ చి జి న! న! న! ఇ ట్వ అ ౯ చ ఛ4శ ఇ ఇ ఈ శి అ + భి ౪9 ఇ ఖు ఇ వా 4 భా + ఇ థు ౪ * భి ఈ ఆ కశ క 1. ని 4 4 క ఈ క ఉ ఇ ౨ ఛీ ఫై ఇ 6 శ శే * క + శ 5 జ ళల ఇ ఈ స ఛి క్‌ 4 ఇ, శ చ 9 ఇ 4 ౨ 9 6 అ అణ * ఇ క కక కక క క్క క కక క కక కక స స క క న |. జ € ఈ ళల ళన 4 భి ఇ ఉ ౮ 9 6 4 9 ఈ ౪ 9 ౯ ఇ 6 6 6 శి చ ఇ శ చ క 4 ఫ + వ ఈ 4 4 4 1 ఓ ౮2 ఫా 7౨ ఇ ౯ గ చి ఫీ ఆ ఈ * + ఈ శా + + + శక క శక శక స శ క్‌ క క. న! జో + కి ఉ 4 ౪ ౨౩ ౨ 9 ఈ ఛి 9 ఇ ఈ 4 ఇఇ ఉ ఓ ఖచ 9 ఫి? ఉ ఇ నీ ఈ 4 9 + 4 42 3) ఓ భి 2 4 ఇ 5 థీ 3 6 ౨ ఇ 4 ౨ దా భి చె ౪ + జ 4 4 ౨ భి శ ఏ ఇ 4 4౩ ఛి చా * కీ ఇ ఇ + 6 త్య ఫీ ఈ 7" = 7 6 శి + శ ఆ ఛి ఉశ్వళి 4 9 ఓ ఇ 4 4 ౨ ౨ ఈ తి తథ ౪ 9% ఇ + € క ఇ 9 అ 6 ౪ళ ఇళ క క కా క క క క కా క క క క శ క క క శ కక సట క క స స శ క క స న న క స 4 పి వ శి 2 ఈ ౩ 4 త శ ఇ 4 9 ఈ 4 ౨ ని ఫీ 6 4 6 ది 9 9 * ఈ 4 4 ఉ ౯ 9 ఇ 6 9 9 6 8 ఉచ ళల క స క క క క క క క క క కక కక శక క శక క క శ శ శ కక శ స నక కశ గన న స న స న స కి! 44 త భరి ౨ 6 99 ౨ ఇ అల ౨ + 9 4 ౨ ౨ ఛి 9 ౪ -ా + 8 ఛి 3 చి 8 9 * $ అ * ౪ తి ళా ఇ 9 ఇ 9 క * కే న ల క న స న న శ క శక శ క క న ప న క క న స శ న స న. 9 4 6 ఉ 1 4 ఈశ లి క + ౨ తళ 4 9 6 98 4 6 9 + ఇక 4 క క క స క క క కహ క శక క క క కక కయ శక స క శ స స న స న క స స పన స న క ప స న స న స స న నన న న క నన న న ఓ నక కాక క క స క సక కన క క (కక | స క క శన స శ స క వ న స స స న. శి 6 9 4 9 త ఆ ఉం ఇ ధి భా 9 * ౨4 5 ఈ చి 4 * ఈ భి * 4 ఇ భీ 6 + క 9 శ చి 98 6 ఈ $49444 ఛి భరస స న న న జ + * + ఈ శశ 9” వ ౨ ౨ ఇ 6 ఇ అ చ * ఈ + 4 ఛ భి 9 అ ఇ ఏ ఇ ౨ ఇభ ఈ * ఈ ౩ ఇ ఇ అ ఉ ఈ ఇ ౪ 8 ఇ 4 చి ఉచ ఈ = అథ ౨ ఈ ఫి శి ఇ + ఉ చె + + శి 4 శ + శి 2౨ భి ఫు క ని 4 + 4 భి ఇ వా 4 6 ఖీ కీ ఇ ఖీ 1 * + * శ శి జ న ల శా 4 చి కీ ఛి = ఖా 4 ఉ శీ ధ + ఛి ఊ ౨ ౨ ౨ € ఉ 4 అ 6 4 ౨ ౨ అ €ళ ఇ తి అ ౨ ఈ శి 9 ఈ ఇ ౨ వ 4 ఛి ఈ కఠి శీ జ ఏ 4 ఫీ అ తీ ఊఉ జ ఇ అ జ్‌ | 1 2 బై 2 అ ఆ ౩ 1 క న కథక శ క గ క క తి శి శ 1 2 క క 4 + ౯ ఇళ ఈ ఈ ఈ 4 4 + అ 4 పాల భి ఈ తి అ ౨ ళ న 9 9 6 9 € 6 టాక క క క క క కా క క క క న క క క (క న న క శ | కక గ ఇ శ + ఇ ను న! క త శ న్న తి 1 ౨4 9 6 4 € టె 4 4 ళ్‌ 4 శి చి చీ + 2 ఫీ శా మి ౨ మి తీ ది ఈ 2౭ ౨ భి ఫీ ఏ ఉ ౨ క త ఉట + ఓ జ * + అఆ భి * ఇ ఇ ౨ ఇ టి = ౪ ఇ 4 ఫా కా ఇ ఇ ౨ ఇ న! అ ౨ + ౨ + 9 ఇ అ * అ € ౪€ శస శయ శ కశ స క క న గ స న శ క క క స సు ఠి న. జ ఇ ఓ ఠ క క్‌. జ ళా ఇ అ శి 4 ఉ 9 ఇ 4 €ళ శ శ ఛి * ॥ క క కాక క క కక కక కక క క శక శ స క 1 స స స కక క క శక త 7 4 ౭ టి అ లి శి రక్ష! ఇ 969 ౨ ౨6 6 ఇ కృ కక శయ క కక కకక క క క శక క ః వే జ 1 అ ఫశ త 4 త ణే, . ౨ ౨ 9 ఇ త థి త %* భి € * ౯ వాళి ల శ శి + క ఫై [5 మి ౨ భశ ౯ + 9 ఫీ శ అ భట చా శా శ ఈ ఈ = 9 7 2 శ అ శి అ ఇ 1 * + ఈ. ౩ క య నం నక (|; ఇ 4 1 ఇ ల వ క 1. న. లే. ళా శ + ఇ = ఉచ వి అ 9 6 శ తా ఇ 4 ఫి కి 7 8 త తి ఇ * ఇ * 2 6 ఛి శి 4 ఇ ఛి ఛి * భి శ శ శ 4 ౩ శి జ అ 4 ఇ 2 $ అ ఈ 4 లల ఈ * ఇ శ స శ + శే ఏ ఈ క క క. ఇ వ 4 న + 6 6 ౨ ఇ చి ప ౩ ఇ ఉ ఇ జీ 4 ఈ 4 ఇ ఇ ఇ అ ౭ ఈ ౨ ఇ ఇ ౭ _ 4 భి ఇ “కథా కకక క క శక నగ శ క క క క గక కళ క శ శస స క క క శయ స 1 క క క శక స న |. బు ఎ ఈ తిం శి 4 ఈ ఈ ఫీ ఈ 4 ఈ 27 త్‌ ఈ 2 1 + 2 ఛా శి ఇక ఈ 5 8 * ౩ అ 4 * అ 2 ఈ క కా స క క శక కక శశ శ కకక గ క 1 కక కక గక న క న స అ అ ఇ వష శ ఇ జ ఇ ఇ ఏ గ వ ఈ ఈ శ 4 ఇఇ ఇ 4 ఈ టి ఈ [౯ ఇ ఇ ఇ ఇ ఈ థి ఈ ఉక క క 1 గ అ ఈ 9 ౨ ఈ ౨ ఉత ఈ + € € | నజ క క క కా కా క క క శక శ క శ శక క... అ య భక భక క. ఖల ల 4 శ 9 94 ఇ ఓ + ఎ 4 4 4 అ 4 ఈ త జ శ 4 శి వ వ 4 ఓ. శ 9 6 ఉత శ ఇ త శ 9 4 (6 శ ఓ 6 ఈ * 9 భఖ ౫౩ న శ ౩; ఏ 9 ఇ = చ + ౯ కా శ ఇ ఉ అ * 5 + ఇ ఇ * ౫ 7 క శ 1 న 2 + ని శ + 7” చ ఈ 4 + శ 42 క 2 ఏ కు 212 [2 సు ఇ 2 2౨౫౨10 ఇ ౫ ఫి 7" చి త శస ఉ శి ఇ ఉ ఉ = ౩ శ శ శ + + ఇ ఇ + ౪ ఇ ౨ ఇ ఇ 4 ఉ ఇ ఇ ఉ ఈ కకక క క క క యక శక క శ 1 కక కక శక క 1 శన. ౯. ఇ శ కక 1. క క క క క క క క |. లల ఈ 4 ఈ క ఈ 6 ఇ ఇ ఎ వ 1 ఓ 4 కా ల న ఇ ఇ = పు ఇ క 9 * ఇ చ శ + 1 ఇ భావి బా వ చి 9 చ అ థి ఉ 4 ఇ 4 క 4 85 ౨ * ౬ + 8 జి జ శ ౯ శ 7 చ 2 ఈ న! థి చీ భి * శభ 7 న. శ 4 శ స 2 2 శభ “శ * ఇ ఉ + 2 భి ౪ + చా * + 4 ఓ ఈ శ 9 = ౪ ఇ $ ఇ ఈ ఇ 6 ఇభ ఇ ఇ 1 ౫ ౩ ఓ టై ఉ 9 ౨ అ ౨ ఉ ఈ ఈ ఉ శ ఈ + + ఇ ॥ ఖ ఖ అ ఇ 4 4 క అ ౫ 2 కకక క క యణ అ శ్‌ (=. = ఇ 4 అ న శ క |. జ త ఖ కక న శ గ. ఇ 4 9 ఫి ప = భాభ * న శ 4 ఇ 7 శ శ 2 ఇ = ౮ (భి 4 ఇ * + తీ త ఖు ను ల ఈ ని ఉ శి 4 లై స్థ “కాశ క శి భు ఈ ఇ, జ శ గ శ్వ స + స క క. శ 4 ఈ ఈ! క క క. ఉ + ఇ ఈ 4 శ 4 చి థి + ౨ ఇ భళి ౨ ఉప అ * ఇ అ ఇ ఇ ఇ * థి ఇ అ కి (9 శ శశ ర స ఈ త శ శి ౨ అ అ శ క క 1 1. | “కాట. . 4 త శ ఈ భి ఇ క శ ళీ! శి $ $ $ 4 ఈ 3 ఖ ఊఉ = + శ అ 4 శి 4 * 4 4 ఇ నా ఏవ 9 ఇ ఇ ౯ అ ఇ ఇ శ ఓ య ఈ క శ . థి ఇ 2 /. లే. గు ! ఇ 4 8 ఈ అ ఈ చ ౭ ఇ త 4 + థి ఓ "క క స స క కాక క గ అ 42 ఇ క క క. 4 తని అ 4 మ వచి య క క క నీ జ న అ 6 మ + ౨ ఇ చ ఇ ౨ వ వి ని ఖ 8 2 న జ ఇ ఫ్‌ శ? ఈ ఉగ |. + ( ల్‌ క్ష్‌ (| = ఠి * కక క కక (| అభం అ వ (న + ళల క రేక త న. ఇ + ఇ 4 ఫ€ ఇ = * చి షి ఇ 4“ 4 శి + శా అ అ త లి ఈ జ ళి శా కా ళ శి అ ఈ శ త శ ల ఉత ఇ శి * కి ఇ థి ఈ ఇ_ + ళ , చవ 9 ఇ శ తి ఇ ఇ అ అ ఓ శ ఈ 9 1 భవ శ ౪ పీ ఉ + + 4 చి €ళ 9 ఈ ౩ శ ఇ 4 ఇ = భభ శివ ఇ వ $ * ఇఇ టి శా ఇ అ శి ఉ + జ ళ్‌“ అ 4 + శ త ఇ $ ౨ ఉ $ క్‌ ఇ ఉ ఈ 8 * ఈ శ ఈ ఈ జ శ ఈ న! లభ జక కనక శకస క కక కశ గస కక క గగ క కస క క క స స క స సవన న స స స క స ళ క ఫస స సస శ క స స క స స క న క క క స ఇ త ఈ 4కి 1 క క శ కక కక క శకస కక శ కక శస క క క క గ (శ స ప య క స న స స స స న స శ + 1 + 4 వ 2 + ఇ శ ఇ చి ఈ అ శ ఛి శి ఇ ఇ శ ఇ ౨ 4 అ శా వా శ ౨ ప ఉ ఇ ఉ “న్‌గ ఖు శక బశ ఫీ థి శ 8 4 6 9 క ఈ థి 4౯ ఛి * 9 ౯ చి క + ఇ 1 ₹ 4 ఇ వీ ఫు ఇ 7 ౪ + ౩ ఖీ 1 ₹ ఇ ఇ ఇ 9౭ 9 ఛి చి + చి శి ఛి * శ“ + ౬ ఆ శ 2 ౯ 9 ల ఈ ఇచి ఛి *ఉ ఇ ఈ ఫీ * భి ఛా ఖ్‌ = ఇ + భి 5 ఇ ఇ ఈ ₹ ౪ ఇ 4 4 + ఓ శ శ త ౪ ఇ 4 శి తీ ఓ అ * ఓ మ కక స కక క క క కక శ భక 1 (క స స ప స క న సస క న నస నన స వ స క. న స క కక క నక కనక రగ గగ గక క స క న శి శిఖ 4 ౪ 44 ౨ ఇ వ భి అ 9 4 బళ భి 5 వత 9 9 ఖల్‌ క క కక క కక కకక శ 4 ఫ్‌ శా శి శ 9 వాని 9 ఇ + + * ఇ “స ఉం శ 6 గ భ 9 4 8 ౨౨న 2 అ ఫీ ఇ శా శ 2 ఉప ఛి * ఇ తి జ అ ఆ 4 1 ఇ ఫి = ల వా 4 ఆ ఇ ఈ ౨ అ అ 6 అ ౨ శభ 4 ఇ
ఖీ 4 శ ౪ అ ఇ 3 భి జ ఇ 1 4 ఇ 9 జట అ అ ఇప ఇ శ + ఇ + శి 4 + * ఉ $ ( ఇ ఇ జ న. అ ఈ ఇ శ ఊళ 4 + + ఇ శ * 5 + ఇ అ ఇ ఈ ౩ భి * థి ఉట (ఫి ఈ ౨ 9 ౪ భభ ౨ అ ఉ ౪ ఇ ఇ ఈ 4 ౨ ఇ ఇ అ అ 9 అ ఇళ్ల ఈ శ భశ శి, తొ ఠి చ ఓ జ అ ౨ శ్వ ఇ శస ఉ ౩ + ఉి శ క 4 ౪ శీ + 1 శా ౫ ఏ రి క 1 + ఇ శ ళల ఇ ఇ ఇ ఇ ౨ 4 న 4 + ఇ ఈ + + ఇ అ అ అ ఇ ఇ 4 ఆ 4 $ + ౨

4 4 [్‌ శ్‌ ఫి ఇ “కంపన అల ఈ ల 4 శ క క 1. శ త ౨ 6 కే ఖ్‌ క్‌ శ శి ఇ ఇ శ 4 4 4 ఛి ఇ ఉ 4 6969 థి ఇ ఈ ఖ ఛి క త జ ల + శ 4 6 2 శ 3 క ఈ గ్త 1 క ఇ త శ అ * 4 ఇ * ల ఇ ౨ ఈ లి * ఛి 4 త శశి 4 5 ₹ శ ఈ వ న్‌. శ =? గా న. శ శ 4 ఏ ఇ ఖు 4 ఆ ౪ క అ 5 4 ఇ ఇ ఇ ఇ ఇ + చి అ ఈ జ శ క ఇ ఇ శ ! + క ఛ్‌ క. శ * ఉప 4 ఈ ఖి ణి ళీ క వ్‌ లి శీ ప ళ్‌ * 6 ఓ ఇ 4 4 భభ ౪ శ ౪ "కగు [| వీ ఇ క ఖత గక. ఆక 4 * |. కే టీ." | జ్‌ జ ఎ ఈ క 1. లా క్ష క స గనం శుద న న ను శి 9 బి శ 9 ౨ ఖచ ఇ [1 గ ఈ త ౩ ర బక ఈ ఇ త ఈ 4 "గ ఛీ, 4 ఉక ( [క క. అ జ్య ఇ 7 భి శ ఫీ నా న 4 ౪ శ అ ఛి ఫి క క కస సస క కక కక కక క శ క శక క శన స శన క శాన. య గ శో యర నయ |) శి శ క ఆ ఆ శి 4 4 ౫ క శా ళల ( అథ అ 8౪ + ఈ ళీ శశ 4 * బు ది ధి ఇ ౩ ౨ ఉత శ క శ 2 నక కకక క కక క క (క క కశ న స స అ. క కశ క క కక న (1 శ స క క క నన. తభ $ న! వ 9 6 ఇ న = ఈ న తళ ఫం 4 2 ఇ తి కి కి * + ౬ న క క క క కక క శక క క క క క క క క క క క క 1 | క క స న క స స స. 44 4. 4 ల అ ౮ కటి *ఉ థి 4 ౪ ౯ ౨ ౨ ౨ ఉ 6 భీ (1 ఇ 9 ౯ ఇ ఈ * భి * ఇ భి ఇ ఇళ క ఈ 9 క క క క క క కం శ |. శ శ క ఓ శ శ శ ఖు ఎ 7 శ ఏ శ క ఇ జ 7 ఏ 2 ఈ ఇ ఈ ప శ 7౨ 4 + ఛి త్రీ 5-4 4 ఈ భి శ శ 4 ఈ 4 క 4 4 6 4 త (4 అ భి ఇ ఇ 4 + ఇ ఉ 6 * ఇ 4 టి కి ఈ శల త శ శ 9 థ $ తజ వ + 5 44 క ఈ ద * గ రను క గ క క క. + క క 1 గ ఖత ఇ అ శ అ అ అ + అ ఉట 4 సి ఆ శ 4 4 6 4 థి ౨ త ౨ ఇ త ఛి 4 + * గవి + 6 6 ౨ 5 * టి ఇ ౨ 4 8 4 * ఇ = ఫ € శ 4 ౩ ౭ ఇ ఈ ఎ ౩ + ఈ 4 శ ళ త ఓ ఫీ ఈ 2 ఫై ఇ ఇ ౩ జ శ ౯ + శ + ఇ శ ఫి $ *శ 1 శ 9 వ గ * ౩ అ అ అ శ ఉ€ $ ౫ ఈ 3 ఇ 2 శ 2 ఈ ఇ ఇ శశి ఈ + + + ఎ ఈ ఈ ౨ అ ఉచ ఇ ఈ చ ౨ అ ఈ ఈ $ 4 4 ఇ ఊఉ 4
ఈ ఛి + ఉ ఈ క క. శ క 1. 3 ఇ = ప ఇ టి 1 12 ఫి క |. క క క |. శి ప క ఏ భి వు శి వ ఇ క క క కయ ణ శ శ 2 ౨ తి 9 ఈ ఖ 2 ఈ + ఓ ఉ + శ = ౨ 9 అ ఇ 9 ౪ ఇ శ భి నీ శి శ 1 | = * 6 *$ 4 ఇ * ఈ ౪ ఇ శ ఉ * + 4 ఇ ఇ క ఉ ౬ ఇ ఉప ఉం ళ అ + శూ + ఈ శి 1 ఇ * ఈ అ ౨ ౨ 4 ఈ ౩ శ ఇ ఇఇ ఈ + ఈ 9 ౨ ఈ చ అ అ భి *ి 9 ఇ ౪ ఛఈ చ జ ళ్‌ న! అ 9 ఉ + న ఇ ఇ ఇ ఈ ఉ శి శ 1 జ ఉ క. క. శ 7 శ ళా శ ప అ ళా ఇ ఇ ఈ - జి + + ఇ ఇ + అ ఈ ఈ 4 + 9 $ 4 ౨ అ జి + 9 ళ్ళ ఖీ జ వశీ త శ మ న. వి కి € శ ఓ ఈ ఠి థి న! శ క తొ శా శి ఇ శ ఈ 4 ౩౨ € శ ౨ * ఈ ఇ ఠః జ 4 ఇ ఉ ఈ ఈ ళ ఈ జ ఇ ఇ జ అ ఇ ల్‌ ల క, “ గ ఇ 1 ఇ వ. ఇ 6 శ ఇ ఛి 9 ఛీ స్య. ఓ. శ అ క శ 6 లా ఉ జ శ / అ (| ఖ్‌ 2 ఇ అ 4 ౬ + ఈ అ న! అ ఆ అ భి త 1 ఈ ః క యక గ! న య న క శక. ఇ అ 4 తం ల ల ॥ న. అ ఈ న్‌ క కిచి ఇష సి ॥ థి 6 4 చి ఫి = భి ఈ 4 తి టమ ౫౩ శ త ఫీ: భి త ఈ అ ఇ ఈ భశ త 7 య శా ళల 4 కీ ఈ 14 జ ళ్‌ ళా తి న ఉ శి ఆ ఈ ఇ అ శి జ అ శ శల భభ థి 4 9 9 ఇ ఈ 4 ఇ ఇ + ఇ + ఇ అ త 4 4 ౩ 4 ఈ ఇ ఇ ౩ ౨ థి ఇ ౩ భా ల 4 * ఇ ఛీ 4 శన న శభ నశ స్‌ త్‌ అ € + 6 ఈ * ఈ ఇ * ఇ శ్వ ళ్ళి * ఖ తి శి ళ 4 4 ఈ ఉ జ భభ 4 ఇ ఈ ఖ వ్ల శ వాజి * + థి ఇ + అ అభ శి = ౨ ౩ థి పీ అ శి త 4 ౨ 4 కొ ఇ 2 ఉస + జి ఈ ఈ 14 శి అ ఏ త + త * 9 ఇ క 4 థి 4 £ + త జ ఈ ఖ త 4 ఈ 4 ₹ చి క ఉచ 2 ౪ త ఇ ఈ + శ ళు ఉ ఈ 1 9 + + + శి శి * ఉ భి ఈ + న ౨ వ శ 4 1 అ ఇ భి న * ౧ ౧ + * + శి ఈ ఈ + ఉప చె + ఈ 4 2 న ౨ ఈ క్‌ ఇ ఉ ఇ భు శ 4 ఇ శి ౧ ౧ ఉత ౨ శ ఉ 9 6 * అ 6 చి ఉ 9 + + ఇ 4 భీ అ 9 € + 9 + 9 ఈ ఈ చి 4 6 * భి ౨ 64 6 ఈఈ న! ఇ ౩ 5 65 చ 4 జ ; క అ + 1 భి ॥ ఇ $ క ఇ ౪ ఇ 8 * ఇ + ఇ ఇ + శా శ + ౪ ౧ 1 9 శ + శి ఈ ఇ ఇ నహ ఇ + వ థి + ఈ శై ఈ ఈ 44 అ 4 క ౨ ఉ భవ ల భ ఉత థీ ది ఆ 4 ౨ ఈ ఏ 6 ఈ 9 9 అ ఆ ఇ ఇ అ + & కి $ ఇ 6 ఓ 6 + 2 క భి ఇ క క క స స క శక క జక న క శక శ క క. క క క క క క గ. ల 4 ఉ ౨ ౨ ౨ 4 4 ల ఈ ద చ 6 ఏ ఇ 4 భి 4 అ ఇ ఇ అ = 5 * ఇ అ 6 + ౨ ఉ ళ 6 ఇ 6 * 9 ఇ అశ ఈ ఇ ఈ శి ఛి శశ కి జ 4 ఓ ః క 6 నక శే స శక స క న [1 క ౨ శ 9 అ ౨ అ $ 5 ఇ౨ ఈ * న ఉ ఉ ౨ ఉట ౨ ఇ అ ఉ 4 9 ఈ 9 ఈఈ + తి 9 9 9౨4 9 ౨ 6 9 4 ౨ 6 9 41 4 + 4 6 ఈ కీ జొ ఇ 1 ఈ చి 4 * ఠి ఇ వే 1 వ వ ఈ ఉచ * ఈ ఇ ఈ * 4 + ఇ ఈ 4 శ * ఖ 8 ౫ 4 వ్య 4 ఇ 4 ఇ ౩ 41 ఖీ ఇ ఇ + + ఛఈ ఓ అ అ, ౨ అ ఇ ౨ ఇ $ 9 థ్‌ 9 ఓ ఇ 4 అ ఇభ థి ౭ 6 ఈ 4 4 ఈ 9 + 9 అ ఇ * ౨ అ ఈ ఈ ఇ ఇ శ 9 త శ 4 2 శి ఇ ఈ త క 1 ఉ శి 4 ఇల “కక న క | |. ఇ + 6 శ ఛి క న శ న. 4 9 భీ 4 $ అ ౪ అ అ శి ఇ * * * 98 ఇ + ళి కళ ఈ ఓ 14 ఈ 4 భి మ | జ ళ ఇ జ అ ట్ర మ ఇ శ అత ఇ వి ఉ చి 4 6 ఈ ౬ న న కు ఠి న క ప స న న క. న్‌. య! న. న! జ గ. శ అ ఠి శీ ఓ మ ఇ ళ్‌ ళ్‌ శ ఉ 65 ఈ + త వి శ 8 + 4 శ శ +4 9 ॥ 4 ఇ ళా శి ఇ ఆ శ శ ల శ 1 1 క ళ ళ అ ఇ + ఈ ఇ తి లి 94 ఇ టి ఏ 1 1. తి ఇ ఇ ఉ ణు 4 ఈ 4 ఓ ఎ శి అ ళ ఈ, ర ఠి శల న! అ ౭ 4 ౪ అ ఇ ఈ * 1 లా జ శ ళా ణి వ ! క్‌ 4 ఎంటి... శ ఠి 9 ఠి శ్యళి ళ€ి ళీ ఇ 4 ఇ ఇ ఫు ఇి ఉ 9 4 6 4 4 ఇ వ భి + శశి ఇ 9 భా జ * శి తి ఇ + శ శ 4 $ 9 ్‌ జ ఇ 2 శ ఈ + ఉ ఖి ఇ | న! న! ఇ య శ ్ఞ 1 ఛ4 ఫ * లి + ఫీ కి ఇ శి శ 3 ఈ ఈ చి ఉ + ౨ ఇ ఛ శి = 2 భి * ఈ 4 ఇ 1 ఇ క ఇ శ వు శ కా శా మి ౨ ఇ తీ ౪ 4 చ 6 ౩ ౨ ఈ క 2 ఓ. త + క ఇ 4 ౪ ఇ స ఇ అ ఇ క ౪౯ త శ ఉం ౪ 9 ఇ ౪ ౪ ఈ థి న! ఠః శ * ఇ 4 న న క 1 క క స శక న స న శ క క క గగ గ జ క క క స క క క క కశక క క క క స క కక క శన క శ గ క ఎ 4 శ ఇ ౨ ఫి ఈ 46 ౨ ౨ 9 ౯ ఇ 6 1 ఇ ఈక్త ఉ అ ౪ ఇ శ్ర ౪ ఖై క క కక శక క గ శశ క శశ క క క ల 1 క 1. ఇఇ అ ఈ థి ఈ శ శ లబ ఆ త ఈ ల ౨ వ న 1 బత వ 212 2 త ౮ ఇ 9. అ 9% 1% 5 + ౨ 1 * ఇ ఇటా ణల ఇ ౨ ౮ ౪ పీ 9 ౪ 4 9 ఉం ఛి చి శి భి థి 6 9 ౨ ఈ అ 4 అశ థి 6 4 ఫి 2 చి చి ల * ఇ ౪ 2 జె + ఛి - స క నక న క గ. కక కక క | |. 22 ఈ చ + అ ఇ 4 2 9 ౯ ౨ ఈ 49 చిని కి అ చి వి లి ల 4 అథ 9 ఇ అ 6 ఈ అ క $ (9 ళొ శశ క. ఖు = శ శు వ్‌ ఫా = 3 శ ఇ ౯ జా క క శక శశ శ శ క 1. క కక క కక కక క క కక |. 4 త ఫి బా ల ప తీ 2 త వి శ + క 5 త ఉ భి ౨ వ ఏ ౩ 4 6 6 6 ఇ ఉ 5 ౨ ఇ ఇ ఇ ఇ ప అ * 6 అ 9 6 + + + 1 త = 4 అ 9 అ ౨ ఛి శ ౨ అ అ 4 శ, శి ల 9 చి శ + ౪ అ క్‌ 1 శక క న న న స కా క క | (| 4 ఉ అ అ. 6 6 అ ఇ ఇ + 6 ౪ + జ చి 4 + ౨ 8 49 ఇ 4 కి 4 $ 44 ఈ జ ళ్‌ శ అ ఇ క శి క క క స క శశ 1 |. వళి కన శ క కక శశ శ క ఖు న ఉ ఈత తథ 4 6 ౨ 9౨ $ క ౨ ఇ 6 ఉ ఉ ఉ భి 9 $ 6 ఇ ఈ 4 ౪ € శ శ న! ఎ + న [. ఖు ఇ క ౩ శై చ + వ. ఇ ౨ ఫ$ ౫ ౩ ౫ ఉత ౪ 2 శ 2 ₹ ఇ జ! ళ్‌ + ఈ చ ఈ 4 4 4 4 ౨ అ ఇ వ ఇ ౪ ౨ ఛా + ఇ అ ఉప ఈ జ్‌ , "క గ్‌ త క వ 6 ఇ 4 క క క ఇ త ఉత 4 4 * ఆ 4 + ఛి శిఖి శ జ్‌. క ఈ! ళ్‌ “శ 1 1. శ ధ్ర ౯ న ళ క్క క శ [క 1 జ జ థి అ 4 జ ఇ మ శి ఈ ఛి ఠి శా స్త.

ఇ శక అ 8 క. 44 /. శ * ఆ 44 న "కు టు ఇ 4 క క క క ఓ ఇ 4 అ అ 4 44 ౨ ఖ్ర | క. ఉం పా ఉ థి ఉ ఇ ఇ శి ట్‌. అ జ ఓ శ + తి 4 ఆ ళు జ వా ఇ శ భా = ఇ అ ఉక్క ఖు ఖచ ఈ ర్వ శ శ శ 14 ఫి తి శా థి ఇ ౩ శ ఇ ఈ ౫ + ర. 4 కి న ఠి ఇ వ శి ఇ శ క జ “శ. ."...", ఈ ఉళ జ ఇ 4 ఇ 4 4 ఈ ఉ 9 4 శి అ ₹ ఓ శ శ శ ఘీ 4 $ ఫీ. 5 న. + ౨ తె + ఇ శ ఈ ౪ శ వై ఫీ ఇ ౪౯ 8 ఇ ఎ కి శ 1 ఓ శ జ ఎ ఈ న్‌్‌ శ త న! ఇ ₹ ఇ అ 4 * ఇ ఇ + 9 శ శ య ఈ 4 దా శి 4 అ ఇ క చి + = + త 1 అ 8 ఈ $ అ జ 9 శస క క (క | జ త క శ శ్‌ కక క క క శ శ శ క క న వన త శ న స స న స న న అ 4 9 ఈ “కక క (గ క స కశ క 1. | నగ క. ల ఉచ 4 కి ఏ 6 4 4 4 4 క క క |. వ అ అస ఉల ఈ అ శ ల ౨9 ఇ 4 ఈ ౨ * భి అ భి 6 ౪ ౪ ఇ ఎ చ ఉత 4 తి ౨ ౨ ఇ చ 4 అ థ్విని శ ఫు భి (ఏ1 ఉ భి ఇ 2 శ వ 7 ఇ 2 శ ఈ క క క క క కయ కక. శశ శయ క శ శ క క. అథ టట త న ఎ 4 ఈ ఇ 2 ల (ఈ 4 2 చ 5 ఈ త ఇ 4 ఇ ౯ క భి పె ఉత ఇ వి శ * ౩ ౪ 6 థా + + + ఈ + ఫీ * * ఇ + భి 4 * అ అ థి ౯ క క క క కశ క క శశ =. నక క కా కాక కక శో కక శక క క |. థి శ 4 టి ఇ 4 ఇ శ్ర క 1 ఎ ఇ ఉప 1 ఏ 9 7 ఇ ౮ ఏ 6 శ భఖ 99 ఈ 4 4 44 (6 ఈ 4 99 ౨ 9 ఈ అ భఖ ౯ $ అ $ ఇ ఇ 6 6 ఉ€ భి 9 ఇ కశ శ గ స స కక అ “కక 1 గ. ౪ జ జ క క క క క క 1 క 1 క 1 |. అ వత 4 ధి 6 అ ఇ భి ౮ ప ర్వెఖ ౨ ఏ థి 4 8 ఈ 4 6 9 9 8 + ఈత క 6 ౨ ౩ 6 6 9 ఇ న. ఓ ప 4 ఛి శ జ క! ల అ శ ఊం శా శ అ 4 తి శ శ మ కీ ఈ ఓ 4 చ క త 4 భీ శ వ తీ శ్‌ ఇ శ ఇ 9 6 అ ఇ 9 9 చి శిఖ ౪ ఇ ౩ + 4 $ ౧ త ౩ + ఇ ఇ అ + ఈ 4 + అ * ఇ 46 ఛి ళల శ ఇ | క. 4 అ త 7 2 4 0 ఉ + [| (| న శ శ = ఇ ఇ జక (| క, ల (| శ, ౨ ఇ శి ళి శి శ ల అ 4 + 2 4 6 660 ఈ (క 9 2 ౨ 9 ఇ ౪ ౨ ర * ఇ ఇ క ఇ వ్‌ 4 4 జ శ + 6 ( అ ఛి ౯ ల జా * కక యశ గ్‌ “శక శ గక క క క. ఇ క. ళ్‌ “కశక స 1. క. శ శి ఛి ఇ ఈ 4 ఖ ఇ 4 వై శి 9 4 ఉల శ /. ॥ ఇ క + ఠి య క క |; అ +. అ శ త ఇ వ ఉక క గ గ. శక క. న. శ అ ఇ "కక (| అ నం గ జత క వ 12 & ల శ శ శ ౪ ఫి కే. ఇ ఈ త తి ఇ 1 4 అ * 4 ఈ ఇ ఓ ఈ ఈ ఫో ణా వ. ఖత్‌ ల త ఇ జ తీ శి తి అ 9 + అ ఉ ఖ్‌ ళా ఈ * 4 € ఈ € జీ 1 ళ్‌ వ శ + క న! ఉ వ ౪ అ శ శ 47 భి 2 6 ఇ బి 9 69 అ * ఈ * * * ళ్‌ ఉ ళ్‌ శి శి ఛి కశక శశక శ నశ శశ క. 4 వ 2 "క. ళ జ భి $ జ ఇ + ఇ శి ఇ అ ళా న. ఇ ఈ = ఆ ళ్‌ ఈ ఇ శిఖ ఇ 4 * * 9 వ య చి ల ళ ఈ శి శ వ క / శభ క క క కఫ |. క న కక శ కన క సాక శరణ నన నో 4 4 ఇ 1 అ త, కరు తో | క ళ ఈ ఛి 4 + ఇ శ ఈ ఇ అ= ౫. ఆ కే గ! పష ఓ శ శ చ + త 4 భా 6 + ౨ శ ౯ ఈ ఓ ఓ వా 2 జి ఓ త తె ఈ + టి 3 శ క 6 ఇ ఇ ఇ ? శ భల * 7 ఇ 4 € శ ? ౪ శా - 4 శ + 1 + + శ్‌ జ ఇచ శి ఛి ౨ 8 6 4 6 జ వ క 9 అభ ఇ అ ఇ * ఉ అ ఛి ఇ అ ౨ * ఫీ ఈ * ఇ ళ ఖత * ౨ ఈ ళా కా క కశక క శ క క క. శ గ |. క క క క క 1. క క 1 ఈ జ వ 1 + 2 ర క గ 4 2 9 1 8 ఇ 2% శ 7 చీ ౪ ఇ ? 9; ఇ ఉ + 9 + ఇ ఇ 4 ఇ + 9 [ ఇ కి 6 4 + అ సి జె ౪ శ ఇ $౨౨౫౨౨ ఛి చి ఈ కె జై ౨ ఈ చి + ల శ త ఈ భీ ఇ ళ్‌ ఓ ఏ శ ౨ ల్‌! 4 $ శీ) ఒ ఇ ఫీ ఇ శ 1 క్ష కి వ ఎఇ 2 12 ఖీ 1 4 7 ఇ చి ౪ ప + = ౨ భి 9 ఓ 4 + ఇ 7 భ్‌ ౪ ఇ శ ఈ ఇ * చఇ జ ఉ ఈ ఉ * ఇ ఈ ఉ శ 4 9 ఇ శ 6 ఇ ఈ € జనా శై + 4 * 4 ఈ ౨ ల ఫి క ఈ కి + ఇ భట ఇ + ౪ ఉం కి ళి + శ ఈ ఇ 4 4 ఈ వ = ఉ * * ఉన = క కక క స శక న క క క స క స స స స ను స ల న న ఇ తి భళి కళ్ళ ఈ * + /| ణి ౪ కక శక శక క గ. కక క క శ క న స స స క. ఇ ఈ శ కశ గ శ క 4 3 ల + 1 4 తి ౯84౯090 4 17 తి 2 2 * $ ఏ భళి = అ తి 4 6 9 ౨ శ అ ఇ భళి ల $ ౪ ఇ ఇ ల 9 = 9 4 ఇ + వ బ్‌ చి 4 ఈ ఇ ఇ ఈ ఈ న వా / “కశక 1 క క. ఇ అ అ ఓ కక క స 4 వ 9 “శక క |. క న వ వ చ 6 4 9 అ ఇ 4 4 6 క క త్యం శ ఆ 9 ధి జ చ థి & శి 4 1 ళి శ ఇ | క న శి శ. థ్‌ ఇ ఉల ఉ (ల్‌ శం + కక క 1 1 ఖత ఈ = గక క నక న కాయ. శభ 6 ల ఓ క ౪ శి అ 4 వి ల ళా భి శ. తథ | క; జ శ న. అవుకు 44 ఇ క్శ క్ష 1. క క స 4. ఉ క క. థి "క ఫి ళ జ ౪ ఈ ళ్‌ ఖా శక |. ఇ ఉం 4 ళా 43 వ + 5 మ * ళ్‌ న్‌. ఉళ జ న! శి ధీ శ + ఇ జ = వ. జ జ శ శ లి + ఈ ఈ న! 4 ఇ జా ళ్‌ న! ఉ * ఈ గ్‌ శ ళల ళి ఎ జ శ్‌ 6 ఉ ల ఛి 5 క "క ల శ ఛి 4 ఇళ క్ష జా ల ఉ ఖు జ గ. గా! లే. ఎక శే గే, ఉ 4 లి చచ ఓ త 1 ట్‌ ప శి ఉ ళల శ 4 ఠి + న్‌ ఈ 3 4 క. జ క శి త [ల్‌ శి థి 4 4 ౨ వ ఇ ఉత * ఊచ +? ఉ 4* న! భశ ధీ [4౨ 4 4 ఈ 1 4 ఏ ఇ ౨ ఫీ థి శ * ఈ ఖీ 4 ఖ 1 శి క న. న. త ల ఇ ! శ ౨ ఇ ఇ * క ఈ ఇ అ ఈ ఉ జి ల ఇ ఇ 2 భి 4 ఈ థి జ ౨ కక క క క క క కక క 1 శన వ క ను. ఇ న | క క న క కక 1 అ ఖచ ఈ 4 2 2 వి భి అ లి శి జి ౪ అ ఉక 1 |. ఈ ఇ థి 0 ఇ ఇ శీ టి ఈ ౪ ఫి న శ € ఇ శ 4 ఉక *ఉ ఇ ఉప చి టి 9 + + 9 ఇ ఖీ 4 ౨ 4 శి + మీ క ౨ భి) ఫ 4 ఓ ఓ =. 1 | క * శ ఇ ఈ శి ళా శ + ౧ శ ఛా" ఇ 4 క చి * 4 ఈ 4 4 ౨ 4 + ఫి ఇ ఏ ఇ శ ఉ 4 ఇ * ౨ ౪ ౨ ఈ కా కాస కాక క క క సక సక క కక శక స క క కనా 1 శ. శ 4 1 స సక. ఈ త ఈ ఇ 2 6 అ ల ఇ 7 ఈ 9 క + 4 చి చి చి త + శ భి భి ఇ భీ * ఇ వ ఈ ఫి ౫ ఇ టి ఏ క ల ౨ ఇ 4 ఛి 9 9 టి ఇ చ ఈ ౬ ఈ 4 టి చీ 9 8 ౨ ఇ ఫీ ఖై భీ ౭ 4 ఇ ఈ ౯౫ ఓ 6 * అ ల + ఇ క క 1. కక క కశ క కయ క కకక శక క శక శక శశ శక శక శశ 1 శక క న ణా ఉ 9 ఇ అ ఇ ఈ ₹ శ శ శా ఫా + + ఛి శ్‌ * ఇ ఉ క, + ఇ ఉ తీ ల ఈ? ఫి శ ఉ భీ ౨ ౨ ౯ 9 శ ఇ శీ చ ఇ * * ఇ 4 శీ ౭ ౯ ౩ ఇ శై 7 7 ఇ క ఇ = + + ఈ శ - ౯ ఈ శి శి భి శ ౨ 4 ౨ ఈ ఈ 4 ౩ 4 ఇ ౩ 4 ఈ * ఇ ఇ + ఇ ఇ ఆ శి శా ఆ *ఇ 4 ఈ త = ఇ ఇ శ 9 1 ఇ ఈ భ కు క క శశ క క శక 1. క క య క కక కక 1 స క ఇ ఇ 4 శ 4 ల వ చ క్ర భే = శత 4 4 థీ 0 మ జ కె ఇ “ఈ 90 + శ శత భి 6 ఇ శ త + + ఈ పజ ౮ వ 9 ౩ ఉ +" ' శి భళి శ

౨ వ 4ఉ ఛి అ ౪ ఫి జ = తయ శ ఇ శు ఇ శా 4 ఖీ కా తి చ్‌ జ ఈ ఈ వా + త 7 ఖీ 1 బీ జ ( శ 4 వ జ ఊఉ + [5 శ 8 జ = ఇ ౨ 9 + ఇ ఉ ఈ శ ఖీ *ఉ శీ శ ఇ" ఉ అ ౪ ఖ ఇ జ ఇ 4 ఇ అ " ఈ ఇ ఇ + | శీ ల బీ హ్‌ న్‌. ళ్‌ జ 4 ఉ ఈ క క ్శ. స ఠి అ ఇ . ఇ వ శి ల 4 ఫి ఛా ల ఈ జక ఇ శి 4 శ 4 2 చ తె + _ అ ౨౪ ౩ చ + ఇ ఈశ ళల నక్ష. ఇ జ జ జ 4 ఇ ఉం న క 1. యల అ ఈ / న 1. క 1. శ ఇ జ శ అ ల ఈ 4 థి ఇ ఇ ఇ క్ష క. శ ఈ న ఠి ఈ + ఠి 9 / జ 4 ఈ 4 4 4 క ఎ శ ఈ * ఇ ౯. త ఈ 4 అ (| = అ కి 4 = 9 ఇ శ 9 క = తి జ జ హక | ౩మ మ (= 1 ఛీ ఉట ౯౨ = ఎ + శ ఈ శ ఇ ఇ న! శ ఉ న త ఈఓ 4 ఇ + న. జ ఇ * ఇ అ క ఖు అ ఉత ఈ ఠి ఇ చి శ శ పా ఓ నె క! న. . శ ఇ ఇ . ఇ న ల 9 ఇ - శ అ ఇ ఇ ఈ ఇ 4 $ 4 తి ఈ ౨ జి [న శ వ ఇ టక. ల క =. జ శ 4 లం లం ఓ అ + క. పు ణి = ళ ఇ న. * 4 ఈ కక్క కా క కక కక 1 స య (శాన న 1 శ శశ ( మి ( ఎ శ ఇ 2 ॥ జ ఇ + లి ఇ + అ క + త క్క. శ అ శి శ ఖల ఇ ఈ 4 4 న కాక జ క కక క క క కక క క క క్ష కక క [కా క కక శక స శక క న. న క క క. ఉం శశ 1. ॥ శక 4 ఇ శ 4 ఇ ఛి ఉట క! ఈశ ఈ (| ఇ కళ థి 2 4 + య తి శల € య 1] శ ల థి మ అ ౨ 9 బ్ర (క 1 2 9 2 ఇ * ఇ ఈ 4 ఉ అ 7 చ భి క తి + ఈ ఈ క క. ఠి 7 క క క శక య కశక కక. శ 4 చ ఇ శ 9 ఇ క చి చి 4 4-4 4 శ ఇ ఈ ఏ శ ౨ (ఇ ౫ 6 * ఇ భి చి అ ఇ “కక కే క కశక క క క శ క శ (1. ౭ శకా్క్శ కశక భఖ కక ఇ 4 శ ఖై ౫ శె 1 [0 క ల ౯౫. శీ శ ౯ క క క. క్క కక. ఇ ఉ ౨ ఈ ట్లు శా ఈ ఈ * భవ 7 ౨౯+ శ 2 శి + ఇ ఇ ౩ ఇ * ౩౨ ఈ థి శీ తి శ ఈ శ శ ఏ ఊఊ ఉ ౨ ఇ జ అ ఇ ౪ ఉీ ఈ $ 9 * ఉ క శీ 1 శ * భభ శవ 9 ఖీ +? 9 9 7౯ - చ + 4 7౩ ఈ ల పా 5 భత జ ఛి + + శత ఊఊ 2 [1౨౩ ౯ ౩ ౪ ద ఆ ఫి * ౫ అ ఇ ఈ అ ఉ + +ఈ + వ శీ తా బ్లు శు భి ఇ * అ ఇ ౪ 5 1౨ 9 *€ 9 శా తా * ఈ ౨ *ఉ ఇ ఇ అ కఫ ఈ *$ ౨ అ అ + ఈ అ అ *ఉ ఇ భీ ఫీ ౫ శ భి చి * 1 శ ౨ + చి శ శ ఛీ ఆ ౩ + శా 4 శి ఓ జ “ఎ 4 ఆ త 1 4 $ 4 క. త ఈ శ శ థి ఏ 1 2 శ 7 7 65 4 బధ 9 క $ ఊఉ + ఈ 4 ఛి 4 7 శ + 4 ౩ శ శ * ఇ 1 +“ ఛి క క ఉ ఫి ఇ + ఇ ౩ 1 44 త్వా వ్వత్ర 4 9 ఊఉ శ శ కళ ఏ ఎ 4 తి చి శ ఇ "క శ 4. శక క క న య శ 1 కక కక నక గ ఫ్‌ (శ న స స సన సం అ 4 = అ 4 - ఉ 4 జ 4 ఇ శి ఈ శ ల ని = 9 క క. శి 4 4 4 9 సీ ఇ + థి క క క |. / క కక క. శ క్‌. కక క క క 4 “శక శక కశ క క కగు. ను క్‌ 4 వా ఉ ఈ ఈ త 4 ౨ ఇ క కా నక క. |. ఠి స 4 + ల 4 * ఈ న క 1 త అ ఆ అ అ ఇ త ఇ 4 అజ ఈ శి 8 ఇ / ను లీ చ ల జ తి 4 ఇ ! వ ఉా క ఒ ఓ 4 ళం. 4 ల ఇ శ 9 * ఈ శశ | క 4 4 ఈఓ ౮ న క క. ల్‌ ం! టి 4జి షీ ఈ త కక శే + ఈ ఉప అ * ఇ శి 4 న ఈ ఈ ఉ ణి క క గ జ జ * అ 4 4 ఇ |. (| 44 శి క్ట . శి + కే ఠి వ ఉ “క శ క. ల ఈ, క శ శశ + ఖీ శ ల్‌ జ... ఈ ల. శ * ఇ అ 8 ఇ ?' + శ ఇ ఇ ఈ + 4 క ఈ ఛి ఇ * వ 4 = న! ఖి ౫ ౨ ఇ ఇ ఇ చి శ ఉఈ 4 న జ ఠి శ $ *" + 4 త వ 4 ఇ శకి బౌ శి ఇ ఫా ల 6 9 0 9 4 వి 5 ఇ భి భఖ ఈ = శ ఫు = 1 + న ఇ ఇ ఈ ఫి శో ఛి 9 + శ 2 + శ ఈ 9 2. శ * అ ల ఫశ శ + ల్‌. రక క ల "క . ఈ క్ర క య తు 4 ఇ క. తి ఈ ఇ శ శి ఉచ చి థి 4 ఉ ఇ 4 94 9 శ ఇ బి 9 9 4 2 భట క + ౯ ఇ + పాశా భీ థి అ ౫ ప + చి క 2 వై ౯ ౨ * ఇ 2 క 2 భీ అ + అఆ జ జ ల అ ల అ చా చ ళల లి గ ఆశల శి ర జ ఆ 4 4 అ క్ట ట్టి శి ఇ ఛి € అ ఇ ఉ శీ శీ 1 6 ౫ ఫి 4 955856 * శీ థి త 714 ₹ 1 ఫీ 9 * అ ఇ క ఈ అ 3 ౪ 2 ఇ = ౭ 4 ఛీ శ 1 శి“ ఈ భి ఫె ఈ శ ఈ + ఛి ఉ * 2 శ + అ ఈ శా శా ఉ ౨ భి శ + +ఉ- ( ౭౨ 4 + + ఫి + ల ఈత శి శి క + ఇ ౪6 ఈ * ౪ 4 ఉ ఇ ఛి త ఉ ఛభ 6 £ ఇ చ $ ౪ ఇ ళ్న శ కకక క క శ శశ క క క స. కకక కక 5 కక క క క గక | క క. ల ల వ ప త ఎ ఇ భీ ఛి * ఫ్‌ జ శి ఛ్‌ ఈ + + ఉట వ ఇ ఇ చి 2 + తి 2 ఎ ఆ భా * ఇ భి అ చి = * ఉ 4 ఏ అ 4 ఏ € ॥ క కక ఫి కక స కక కశ శ క క క స న క స శ స స 4 అ ఛి శ అ 0 (= స కకక క. క క క క క క క క శ శ ఇ స శక గ. ఇ 9 9 ఇ ఛి ౪ అ చ 4 8 థి శ ఉ ఈ ఇ * ఇ ఇ శ ఈ ౨ ౯ 4 భ ఈ ఇ ౩ ౯౬౫౨ 2౩ = శ ౪ చి శ ఉ 4 + చ శ ౩ 4 శు శి శి ఈ *$ * ౪ 1 శ = 4 ఈ * 7" శీ 2౨ ఇ ౨ శి ట్‌ ఈ శ ఇ ఎ - ఈ ౫ త ౨ 2 6 ఫు 2 ఇ శాక ౨ + ఈ ఉల 9 ఉ 4 ౨ ది శ ఉప శ 4 4 4 ౨ ఇ ఛి ౨ ఇ ఛా జ అ ఉ ఇ శి ఏత అ * అ శి తీ వి శ 4 ఇ వ క 9 1 ఓ “శక క [1 కకక క 1. కక య కకక కశక క 1 క శ నశ | స సక న స క శ + అ + థి = - శ ఇ భధ 9 ఇ € ఈ ఫీ ఏ ౫ క కి ళ్‌ ౬ త శ న. శి కి + 1 త కశ వ ఓ కంకి ౪ ఇ క కక క క. . క యశ క 1. 4 ౨ భి 4 ఇళ 4 5 + ఆ + ఛి క ఇ 4 6 6 క 2 ౨౨4 7 భఖ = * ఇ = ఈ ౨ ఈ + + ఇ 4 + ఇ 1?
ఛి న! ఠీ అ జ అ చి శ జ కుక సన | ఇ ఫీ ఆ జ జభ అల ఇ సు [త 1 ఫు ల ఇ టి 9 9 9 4 ఈ + ౨ ౨ 1 ఇ ఛీ ౪ ఇ = ఇ ఇ ఇ ఈ * 4 ౨ $ ఓ ఇ ఇ గ న్‌ న్‌ య ఫా గ్‌ ఇ అ 4 జ ళ్‌ | ॥ న క క క క కస క కక కక నక కకక గ టం ఇ .. అ వ ఈ ల్‌ ల శ 4 తి జ జో. 4 శ ల ఇ 0 ఉల అ భి ఈ = ఈ + ఫి తి ళల + ఇ శ + ఉట చి ఉల ఈ ఇ 9 9 9 9 అ ఇ + 46 అ ఈ ఈ జ 4 శ ఇ త శ ళి చొ రె క! భ్‌ హ్‌! ఇక్‌ అ ల అ థి చ 4 4 4 + వి 6 అ శా 4 4 4 4 ఇ ఫా 2 2 + 9 ఆ ఈ అ ఇ + ఈ బి 9 ఈ * 4 9 అ జ ౪ వాళి ల 9 అ అ + ఇ ఈ ఉ భక. 4 . సా 4 ఇ ఓ క క కస గగన స 1 న క సక గక న స గా ప స స అ అ ఇ శ ఇ 4 (౨ థి అ వ శ ఇ ఇ ద యయ కోక గ. 0 £ తభ ఎ 4 (| జ త ఇ స స న క స 1 ౪ 6 ౨ అ చ
ఛీ అ ఇ + శి 4 * ఈ శ శ 9 = ఇ శ ఇ 2 2 ౧౨” అ + ఇ 9 ఇభ ఇ ఛి * + శ ౩ థి శ ఈ ఇ ౨ ఊఉ ఇ త్ర 4 ౨ ఇ శ శా * భక్‌. శా చి + ఇ” + ఇ అ 14 + 4 4 ఈ క 9 *_ క ౨ క క 4 ఇ ఇ ౪ క ఇ 4 శీ 9 ఇ ఇ ఇ శ * ఇ + ఓ ఛి ఈ 4 ౪ 2 చ 1 ఛి ౪ ఫీ +౪ జ + చిని అ శ ల వ శ శ ఇ 2 2 7" ఇ ధి ప భా తీ + $ ఉ 9 4 *ఉ ఇ ఇ ౪ * ఈ 4 క శా శ శే * జ ఎ + క ఇ వు ఖీ = ఏ 9 ఇ ౪ ) ఓ * 1 ౩ లీ ఓట 4 ఎ 4 6 భభ [శ 1 క వీ లై ఏ ఇ ఇ 2 * ౨ ౩ తి ఉ ఈ శి ఇ ఉ * + + త ఇ * అ € శి అ అ అ ఇ శి అ అ ఎ + 44 4 +” ౨ చి 4 ఇ ఏ ఓ ఇ 4 ఇ = వ 4 1 వ థు ప 2 స ఇ 2 8 భా 2 ఇ 2 ఇ కస క క క కక క కక క. అ + 4 4 ధి ఛి వు 4 4 4 4 4 ఈ ఈ + 4 2 1 క శ 9 ఆ ౩ ౩ 4 4 త ఫీ క ౩ ఉ థి * జె క క కాకా క యి క కాక క క క సక కశ గగ శ శక గగ క స క స శక న క క ప శ శయ. శ న ఫై జ ఎ ఈ శి 2 6 ఏ 9 ఈ థి కు భి శ ఈ ఓ క ఓ 4 2 6 2 9 9 4 ₹ * థి ఇ ఇ * ఉల ఇ ప శి థి ఉ + 9 ఓ క శ గన న స కాన కన న స స ఫా స క కాక స కకక క క క క | కక క క స స క క. ఇ న క క కా క క క కక క క స 1 కక గ కరగ స కఫ క స స న న స న సక న సన స స న స. కక గర శ క గ కక. క్ష క కకక క కక శ గక 1 స 1 గక స క క |. న క క క క కక క క క క (కక సగ గన కన స శనగ క క నన ప సన న క కన
ఖై * అ ఖై ౪ 2 ఉచ 4 “శ శాక శ క క కస 1 స శ క |. | క. /" న 1. క క క క గ న 1. అ 4 4 హక క క కళ క స క క కకక | క న న స న. ఈల ఇభ * ఇ + 4 4 1 జీ జ్‌. క్‌ ఇ లశ ౪ ఈ ఇ న న క క. క |. ఉ ఇ గ ఈ శి శ టౌ ఖీ శ అ * 4 పథి శ ఈ ఓ అ అ చ క వ ఉ ౪ శ శ ఈ ఈ ఈ 6 9 4 నన క (| ఠి త శ ఇ ఉం ల ఇ ఈ గ్‌ క ఠి శి ఈ శ 4 (| ఇ శ భి అ ఇ అ భీ “కన క సా శ 4 ఓ శి ఇ + ఫి ఉ ఇ 6 : ఇ ఉ ఫీ అ + వ్‌ చ ఓ న కా శ శా శ న! ళా థి జ + కె ళు 1 ఫీ ఇ శ + 4 ఈ స ఘీ ౨ 4 ఉట €ి టు 4 ఈ ల ఓ ల జ అ వ ఇ అ 2 య. ఉ ఆక శ క. ఇ జ ! ఆ ఈ 4 అ + ఉ * చ శ + 9 అ ఈ ఖ్‌ (జ జ్‌. 5 4 జ ల న! వ. ళీ కీ ఊఉ ౨ ఇ శ ళి చ జ! 4 అ ఇ శ ల చి వ 6 * 9 ఉచ ౪ ఈ య క అ ళ గ శ * ఇ (. + అ ఇ ళం ఓ న & థి 4 గ ఇ; ఖీ శ 6 4 ఇ 9 ఉట ఇ శ ఉ + ఇ ఇ $ * _ శి * € 4 ఈ + ౨ ఇ న. శ ఈ ఈ మ ఈ 2 అ 4 ఇ శ ఠి | ఈ ఉ శి తి ఈ శీ ఈ అ అ + జి ఇ + లి 4 ఈ ణి ఇ శ శ కనక క క క స క సగ కశ క న స క క క క క స శక స శ | క కశ గ ఆ న 1 స 1 క కక న గస నానన గన కు అ 6 ళీ శ ఉక చి శ శ శ ఇ ఛి 4 ఇ 4 4) శ ఓ = 8 8 ఫి ఇ ౨౩ ౨ ౩ ఇ ఇ తీ 46 5 + ఈ జఉ ఉచ శి + 4 ఇ ఉచ పు ఇ శే 1 శ 1 4 శ క 21౯ 4 ఇ శ ఛి కన + 4 ఇ భశ ఇ ౨ శి శి 2 5 భీ $ శ త ఓ ౨ మ $ 9 ఈ ₹ ఫి వ శ 6 4 ఇ 4 శ ౯ ఇ వ ఈ ఇ శ అ ఈ కాక కక కాక శక క కశక 1 శ క స కథయ స క శ శక శ శ శన. క (= ౬ 4 కకక శక 1 క |. కక క కక క కశ క శశ కశ శ కశ క ఈ 4 4 4 ౨ ఇ శ 6 అ ఇ ఇ ఇ క కాక క క క క క క క క క క క కయ క క క న క క ల 2 క క కక క స క న స న స క క శి త అ క ఈ కి క 6 8 4 థి $ 9 * ౯౭ ఈ 9 4 ఇ త + శ ఏ భీ ఇ ౫ ఇ కీ 1 అ + 1 + శ అ శి ప శ 1 4 శీ 4 క + శీ 85 మె 3 * భి $ ఇ ౪ ఇ ఇ ఇ ౫ శ [౨ ఓ ఫా ఈ ఇ శి 12 ఏ అ 4 త శ శభ 1% భీ + థి ఈ శ ఊఉ ఊఉ ఇ 4 క 4 ఈ + 9 ఇ ఇ ౩ శీ ఖీ 7 ౯ ఇ అ 4 ₹ € = 6 ౪ 6 9 అ ఇ * ౪ అ + శ + ఇ శి ౨ ఈ ఈ శి న క శి ళ్ళ ఉ శి + ఇ + శీ త ౩ శా 4 శ + జ ఈ 5 2 2 ౨ | ఇ ఓ 2 ఇ 2 4 4 4 44 ఇ అల చి ఉప టి శ ఈ 4 4 చి వ ఇ = | వధ ౨ ౯ ఉప ఇ జ అ + చి శి ఏ అ చి తి *ఆ + థి 6 + జా 4 క శ ఈ 9 ॥ నళ శంభ క 1 న. జ శ 4 ఫె వ్వ వ న స క క . క |. త శ * ఇ ఇ + శ 4 ఉక కళ 9 ప అ ల శి శి 4 శ ఎ శ శ తీ శ 4 క * ఉ అ అ ఉ ఈ 6 ౪ ఓ 8 ఏ టీ జ ఓ ఠి 4 ళ్‌ వా గ న య అనన క అ * ఇ ఇ ల ఉ ఇ ల ఇ ఇ ఇ ఇ 4 “కశ ్శ క. ఖాన త 4 శ వ ౩ ఉం త ౨ 5 వ క ఉట ౨ క ఉ భి + జక న! క్‌ త. జ 4 4 న. ఇ న! య ంా శ ఓ అ శ ఎ శో ఠి జి ఈ ఇ ళా శ శా ౪ ఇ వ * ప్ల ఇ 4 ఓ గై. ఈ | న. - పి. అ ఆ 4 శ ఇ న న 4 + + ష్‌ (క. “శక శక. ( తా త అ ఉత 4 తి అభ అ జ ౭ ఆ ఆ త ల 2 ; | ళ్‌ ని 4 “శ 1. ళా ఇ న గి చి శి 9 ఇ వ ఈ ఇ ఇ క. ణి క గ. ల జ వ. జ ఇ 1 ఇ 1 ళ్‌ జ ఈ 4 7 ౯ థు ఇ ఈ + ఈ 4 + + ఇ జ నీ థీ ఇ భీ * త ఈ +
త ఈ € 4 చ ఉ త జ 1 న. ఇ - వ. ఇ ఈ ॥£ ఇ 2 శై ౪ అ ఇ + 2౩ ఈ ౪ ఇ జ ఫా ళ్‌ ఈత శ ఇ న క క క స క య (= శశ శన హస. హ్‌ జ 9 న క 1 స క న! ఎ వళి శి శ ౨ 4 ఫి అ థి అ థి క్‌ + ౨ త ౪ ఇ ఈ = 2 ఫా * . = లి ఫి శి చ 2 + + కా + ఈ జ ఊప 5 2౨ శ ఏ శ ౪ వ. ల శీ 2 ఎ ఈ శ మ . 4 4 9 6 ఇ 9; ౪ * ౧ చ ఈ ళ్‌ * ఇ న! ఇ + ఈఓ , శశి శ శ గ క... ౫:౨ ఈ చ + 1౨ ౨ | క జ జ వ శే 2 4 4 + 4 1 ౯ శా = థి 2 జ ఉచ ఉ 4 వ తళ € 6 ఈ 4 + = ఇ ౨ ఇ € ఇ అ * ఏ ఇ ఉ జ ఉచ $ ౨ ఈ € ఇ అ య్‌ క క క శక 1. క శక శ కక 1 |. క క (|. ఇ 4 ః న క 1. శ జట త + ఈ 4 అ ౨ 4 91 9 0 9 ౨ ఇ 6 త 9 ఇ 6 ౩ ఫాల ఇళ థి + + క శ్క్త క క క శశ క శన య ఎ శ (1 (| శశ 1. 7 క క కక క క క శశ స 1 క కస క స శ స ప ప = అ ఇ ఇ శి ౨. ఓ ఆ ౩ ఛి శా” + + న. 4 ఈ 4 ఓ = ఇ ఉత 1 జ ఈ ఇ ఉ్న 2ఉ 1 భ₹ ఇ 05 మి ౨ చవి ఛి * + త 4 శి శ థి తా." $ ౪ 9 9 8 ౯ 4 ఏ ఈ ? ఇ ఇ 9౩ + ఈ € ౪ *ఉ + + శి ఫా చ అ ఈ ఈ = 4 త = శ్వా శ * శీ . వ. గ. క. క. ఎఇ 9 4 2 6% కి క ఖ “౨ వ *ఉ క 9 4 క భో కీ ఆ ఉ ఇ ఫి = ౨ ౩ ఇ ఇ * + = 9 ౨ శి ఈ ఉ అ + ఇ అ ఈ టీ క న. , ఈ ళ్‌ ఇ శ భి + వ. జ ౬ క క క క. 4 ॥ ల క క క క క క వల ఇ స ఈ భఖ ఉ 9 ఛి = 9 + ఈ + ౩౨౨ భి *ఉ థి ౩ క్‌ శ ఇ $ ౨ ౨ ౨ ఇ ధి త క ॥| ॥) న క ఇ + - ల ఓ న. (2 , ఆ అ 4 4న ఈ 4 ౨ ని ౩ ఇ దు ఈ శిల 4 + ఈ + ఈ థి ఉ ళ€ి న క. క. క్‌! వ. ఇ ॥ య వ. జ ళ్‌ 4 శ జ ఈ జ్‌. జ్‌ స. జి ఈ న ఉ 4 థి ఈ ఉ టి 4 శ ప "కయ క క. ౯ ఇ + జ . శ 4 అ అ ల! ఉట 4 ॥ త ఉ ఇ ఇ శి శ 4 ఇ ఊఉ శ 4 ఇఇ 4 ఈఈ ఫ$ * ఇ శా శ 4 ఈ 4 న. శ ఉ ఏ ళ్‌ & ఇ ఇ శ ఈ ం్‌ న్‌ శ ఇ ఈ ఇ శ ఉ ఇ ఇ ౨ ఈ ఇ ౪ ౪ ఓ క నశ శ శన శ ఫ్‌ శ. తి ॥| క గ. (| శ అ అ + య 4 క ఇ క 1. ఇ తి అ € ఇ ఊ అ ఈ త తి విశ + +శ శ కి ఈ కాక కక క క 1 స కక శక కక క శ శక శశ శ 1 జ క 1 ః 1 ళ్‌ ళల ఉ 2 ఈ 7 + ఛి అ 4 ఇ ౩ ఈ త + శి క య క క క క క క (1. జ అ ఉల ఫి. క క 1 క క క క. కశ 1 క. క క కయ శయ య్‌ య క క క సశ వయ శక; శి చ ఈ జ శ ళా జ త ఉత ఇ ఈ క శి 2 గ 4 శీ + ౪ ఓ తీ జా ౯ + + శ శ ఈ జి న. కే ఈ (౧8 4 8 మ ఇ ధి 1 4 6 క క ₹ శి ఇ + చ్లా ఏ $ ఏ శ ఇ ఈ 9 5 ఈ + ౩ ఈ 4 + 4 + ఈ ౪ ౨ ఇ ౨ ఉ ఛి ఉ క య కక క కక 1 1 క కే శశ క క 1. వ క. క స 1 1. |. | క క శ స క 1 1. క న శ ౨ ఉ ఈ చ ౩ ఇ ౪ ౨ +" + 9 + * ఇం అ 4 అ ఈ ఈ + + ఈ శ * ౫ భా ఫ 1 థి 3 3 ఈ [8 ₹ 72 ఇ వ శ ఉ అ శ క చా + శీ శ + * ఐత ఈ ౭ క 7 పై ఇ చా క ఈ శ కీ ఇ శశ శ - + + ఇ + ఇ శి థి శ 4-4 ౬ ఈ జ ఇ 9 ౪ 4 ఇభ ఈ + త + అ + = శి" * 4 ౨ 4 + ఇ ఇ 9 ఇ అ + + 4 క శ వ 4 7 శవా శ 2 ఓ శ ఇ + ౧ ౨౯ ౨ ఇ ఇ + ఇ ఫీ ఉప అ ఓ ఆ అ ౧ సా తా“ శీ ౧4 ఫీ కి అభ వి 32 ఓ . 2౨ ఇల ఈ 14 ౨4 ఈ క ఈ ఓ 6 2 కి ఈ ౩ + ౯ ఇ వ * విశ చి ఉష ఉచ శ ఈ * + వాణి ఇ 4 ఈ శ 9 ౩ ఇ ఇ ఇ జ ఇ అ ఇ తీ ఇ క క క క క క క క క క క క న 1 గ న క్‌ న త ప ప పే న క కక క క క క కక క కక క 1 కా స శ క స స క న స క శ క. క క క | కక కనన నన స సన క ఉ 6 ౪ + 44 9 ౨ ౨ శి గక ఈ 4 4 4 ఇ; అ ౨ అ 9 భు శి 1 ఉ క క క క క స క స క కక సక క క క (1 శక 1 కక. త ఇ క క గ. న స న న స నక గనుక న న స స య న స న స న నన నల. "కక కక క కక క శశ స శ సశ క స క శ క 1 | 1. వశ ల 4 + క ఛి 5 ఇ ఉల ఈ + త బశ భి న న ఇ 2 శ + 2 ఇ టి 4 4 9 ఈ వ 9 6 9 2 ౨ చి టి అ ఆ ఆ 4 చి = అ ళల 4 భి 9 + 9 4 ౨ ఆ ఆ ఢి కిల న కాక క స క క కకక శ క స | స క క క క క క క 1 | క క న స క న స న స స సే. జ శ 4 4 9 త క ఫి వ 4 6 6 8 9 6 థి శ 4 * ౯ 1 క ౯ ఇ ౪ ౩ శ ఫైకి కా? కన క క | శ శ ఆత ౯24 ఓ ౨ భఖ ఈ ౪ + ఈ శ 65 ఆఆ ఛా ౨ అ ౯౨ ఇత *= ౨ 4 9 4 తి థి ఇ ఇ 4 * € 5 ౯ ఈ ఈ 1 ఇ శ అ $ $ € న క క క శ కా క 1 శక క క క క (|. నక క క క శ స కథ. 4 4 8 4 4 4 6 $ అ 9 ఇ * (౨ ఇ ఊఉ ఉట 4, అ 4 ఇ ౨ ఉ ఎ ఉ 9 అ అ 4 4 9 శి 4 ఇ 4 1 ఇ శ 4 4 శ 2 4 1 4 త వ ఇ ఈ ఉత భీ 2 క ఉక క 4 సై స + |. ప క క క క క శ క శ స న న న న స స స న సి సి న నా! ౨ ఈ ౩ 9 ౨ ఇగ 4 ఉట 4 క క క్క కశ శశ శ శశ శక శశ క క క క క క భా ఇ 4 శీ క 5 ఈ ౨ ౩ ఈ ఇ ౨ ఇ ఫీ 6 అ 9 ఈ 4 9 + ఇ ఛి 4 ఉ + ఇ ఇ త $ ఇళ ఈ వప ఇ నక భక క క క క క | స క (కక స న క క క క క క 1 1 | శ న న న కక గ కి తశ 4 ౨ 9 అ ఇ ఉ అథి ౪ క క క కక శ (1 క క క క (|. . / క క (స క క శస కక క ఉల ఇ ఈ చి శ ఇ ౨ 4 4 9 6 6 అ క క న క క స క (కక క క స. 1 శశ క (క శ క క స న ఓ తి అ 9౨ 8 46 9 అ అ + అచ ళి కశ శక క కక క క క క క య. | జ కక కక క క క కశ శక. ! న. అ ఇ 9 4 ౨ అ ౪ ౪9 అ వ క క క సక స పా |. క శ క క శ 1 క క. క క 1 £ "క శశ కే క క స హి కనన న! ఈ ఉక్క 9 * 4 6 + ఇ ఇ ఇ ఇ ప ఇ + + శా 22౯ ఈ ఇ ఛి ఈ 2 4 ఈ ఎ 4 త అ తి గౌ జ ఈ 7 ఇ శ శ ప 6% 4 + లీ శ 8 కొ + 8 ( శ 117వ భి * వి త త ఇ + శ ఇ ఇ భఖ ళు ఇ శిల 4 $ ౨ 6 ఇ ఈ ఈ న స స క క క క ః 9 42 జత న. . స క (1 “1 క క భు ఇ ఆశ వ * + శ భభ త న శ ళల ౧ ఇ ౫ శ ప 7 శి 7" మ * = ౫7 ఇ స + * శ ఈ ఈ 4 + శి + తి + 4 ౨ కి + ఈ భి + 1 అ ౮2 ఫీ 2 (1 .. బం 4 శ 44 శత థి ఇ 5 శి క 1 ౭౩ ౫౩ (ఫ అ ఉ 4 ఉ + ళ్ళి * ఇ అ 6 ఏ ఉత 4 4 9 9 భి 4 శ + ఊఉ 4 శ * ఈ 2 క న భు ఇ 2 బీ ఇ సవ వా 2 2 క. క క స శ. 4 + ల శ ఉత ఏ2 ఉచ జ + 4 తి ౨ భె 4౨ చి ౩ ఇ ఓ వ శి + ఇ + ఈ ళ ఫో క క క క క క క 1 1 క క క గ. కక శ క క 1. క క క క 1. . క క క శా 1 శ కన క. ల ఇ ఈ ఉల * 9 ౨ 4 ఇ క క 1. ఖం ఉల న క క క 1. క క క |. / య జ ఇ ఇ త ౯ 4 4 * ఇ 9 ఈ ఛి [ఓ జి (ట్‌ 4 ౯ 6 ఇ ౯ ఇ క్త కశ శకస శక గ ఇ ఫి ఛి ఈ వ వ ఆ శి క క క క 1 క క 1 ఉం 2 య = క క క కన క. థి | 6 + శ 4 9 శి 4 న క క క |. 1 1 క స | స 1 1 న / న 1 శక. ర ఉ శ 4 జ్‌ “శక క క శశ శ ఫి క |. - క క స క. క క స ఇ + క క (1 1 గ న. శ శి ఆ ను క గక స స క స క కర. కక క క క 1. / ॥| క . "కర క 1 క. [ఓ ఇ క ఈ 9 4 అ జ న క 1 1. క క 1. / - (క 1. ఇ న క క క క శ ఏ 4 య కా కక్ష. జ ( శభ 4 ఈ క శ 1 1. . య కక క (స స శ శ క క సక అ అ ఈ ! శల అలి నక క క జ |. క |. ల లజ ౯ కక క క క క క కా | ఈ 4 9 క. క క కాక క క కక |. 1 క క క క క క కశక శ శ క శక క [్‌. తి ఇ 6 శ ఈ క కక స. క క క క శక క శశ శక క 1 1 కక న శక శ శ క గ్‌ రి థి శిళ క క య శశ | క క. క జ + వ మ ల 4 ఇ శ శ ఇ + [క క క క 1 క క క శ 1 క క అ ఈ (; లీ . 9 ఇ న క | 6 క క 1 + ఉమ! ఇ + క క క క క 1 |. అ అ ఈ న క్‌ క న క 1 స క న స క న శ | త అ ఇ ణీ ష్‌ 4 శక క కక | క క కక క అజ 12 న క క స కశ క క క 1 1 ఇ న్‌ న! క స స క 1 |. క క కక క క క (|. క క క స క క 1 | క శ క 1 1. అ ఉ ఈ క క క క కక 1 క 4 క క క క శ | న్‌ క క క క క క కనుడుకు న. ఈ అ క కశ క క 1. క కశక న సశ క క క క క న కక 1 4. శ జ క న్‌ ్శ తి శ శ |! 1 య 1 1 1. స ( న “స న ఫా క |. “క్ర క న క న స |. 4 4 ౨ శా జ్యాన 9 4 9 ౯ ఇ న! అత థి న! నొ ఇ లి శ్‌ ఈ టి ఉ శ భి క క శ క. క. వి శ ౯ ఈ శీ 1 క శ క క శ శ నా కశ స = అ ఇ 4 ఇ $ 4 శ శి తి ఇ 4 ఓ ళ్‌ ఉఅ చి న! 4 తే కౌ జ + కి + 2 శ € అ + న వి శి ఈ 3 ఇ ఇ ఇ క్ష ఇ 4, త ౨ త *€ ఉ * కి త ఫి 2 శ 4 శ 4 ౪ + శా శి 96 ఇ ఛి 6 ఇ * ఉ ఖీ 4 భి ళ్‌ ళ్‌ ఖః శీ * ళా శ్‌ క 4 ప 7 ఇ శ చి ఈ శ =. “శ క కా క శ క శ | క క క శి ఓ క. తళ ప + ఏ భవ శ $ ఉ $ 4 ఈ ఇ అక ! ల ళ్‌ లి భశ శీ అ అ + క క శ అ థి ఈ ఓ “కక 1 [1 1. ల శ (ల ళ 5 అ శి 4 4 ఇ వ ఇ జ వ్‌ చ ఈ 9 4 ౨ + 4 ! ఉ ఫీ: తి జ శ వ. శిఖ ల్‌ు శు జా 1 శి ఉ ఈ + జి ఎ ఈ శ + ౬ ఈ 4 అ క్‌ ఇ హా + + తి 4 4 వ త ఊఉ ఈ ఉ ఇ అ 9 ఖత ళ్‌ ఉ శి చి + ఈ గ! జ ఇ శ అ ఇ ఇ ఇ బ్‌ 4 ఈ థీ ౩ శి శ * ఉ ఇ చ శ న! జొ వ్‌ శత * అ చి ॥ ఇ ॥ + న్‌! ఫై ఈ సు. జ ౯ అ ఎ థి తి . 4 శశ థా ళో శ ్క జ శీ ్ళ త ళ్‌ ॥ ఇ జి రక. ( ఇ శ 1 ని _ క స్‌ో ౪ వ అ అ ఖి ఉ ర్త శ ఉం వ శ్వ ణు చా ఇ ! సీ శ శ కా చై శి + జ అ శ ఊఊ ఖీ ఓ ఈ చ ఇ ఇ ఖు, ఖః శే త "| ॥ శ శ మ ః. ॥. న్‌ - "కసా (1 శ లి ఇ ఉం త ఉ 4 ల. ఇ 2 ఈ శీ ఈ ౩ జ ీ జ న శశి ౧ శ క ౯ 1 ౩ ఇ శ ఇ శిఖి జ! ఫ్‌ శ్‌ త ఓ శల ఓ ల ఉ రష |. త 1 ₹ కే. ఇ జా శి ల క స క తి అ ఈ అ ఠి టు అ న నక క య |. త గ త 14 అ శ ఇ ఈ 2 న మాన నం ౬ "క. ( ఆ + స న కక. 4 శి € శ థి ఆఅ న క క క క 1. వం 4 వ త ఇచ ఈ ఇ + ఉ ఇ క 1 కశ సాగ |; 1 ఇ ల + కష |. ఉర (| ఇ ళ్‌ (| త్స త క న స క క క య క క క శభ లే న క (1 గి కు అ అ జ ౯ ఇ | అ ఇ "శన క |. అ ఉం. య న క్ష క శక శ న క (1 "క |. జ ( ః క |. హక 1 గ; గి శ. శ 26 ఈ ఫి ౪ 2 న. . జా ౨ భి ఈ + క + 4 4 ఈ + శ ల్‌ క. శ శ 4 [4 4 + క 4 4 భి క థీ ౪ ఏ ఉ ₹ భి ! శ ఇ = శ న. వ. శ + 2 7 ఇ ప శె ₹ ఈ ల ఈ టే * న. ఇ జ న. వ. జ శ బక | [1 2 + భి * ఇ 4 ఓ ఇ 7 ౪ = ఇ ధక భా చ ౪ ఈ * ఇ ఈ 9 శ జె ఉ ఖ శ చ శ త + క క 4 4 (2 క క 4 ఇ వ. న. 9 ఇ ౨ 2 న. (| క క క క క ఘక క $ స ( త 4 44 82 0 ఇ 5 ల శ వ జ - ॥ క క క ఇ జ జం 4 4 ౭ 1 ఎ క క క క శ కన గ. కక 1 శ 1. క క గ గా య ళీ ల + ః / ఇ ఈ ( క కక క గ. శ క స కా అ 4 శప 9 అ 4 చ + 1 4 22 డక 2 * ఇ ఈ జ ౯ గ ॥ గ్‌ ల ఈ న క క క 1. క + అ శ ఇ శ అ + ఛి 4 అ + ఇ క ఇ అ / జ ను ల ్ట ఆ క 1 ఇ కక న క 1 1 కక కక క
- ఎ 4 ఇ ం య న్ని గ క క | 1. అ 4 + 4 శశ వి శ ౫ ఇ భి 9 4 6 ౨ ఫి శ “కక ఈ అ ఈ ౨ ౨ ఉక 9 శ 6 ఓ 6 ఈ + ళా యయ క. ళ్‌ ఇ ళ్‌ ఆ శ ౯ శి ఎ వ. క కక క ళు క. అక క క క క కయ క క క కక గ క శక శక క క గ కక శక క. క క క. | జ + య / [కన 1 | నక. ॥ |. అ జ అ 4 ఎ ప ఇ 1 4 న్‌ న క కక క కక కన క గ గ 4 + క | 1. న క [క "క జ ఇ + శ $| ఎ ౯ న య ॥ ల స్ట్‌ న క క క క క. ఇ ఆ ఇ బు ఇ 2 9 ధి 8 4 9 ఈ ఈ వ 44 4 నక 1. / 1 . ః ఉష |. . 4 4 + న క గక. అ ఈ క క అ క క క క క గ క క. / _ ౯ = న ణే స క క =. / ఇ - . శక. న. శ స = న కక స క క క కక గ. అ4 2 జ ఊఉ ఎ శ క క న. ం న క న క "కః లం న 1 క (క న న కక స క క క క హా. - + క , 41 న. | య క శ 1 ననన శన శాక కక క కస క గ థా. 1 గ క న ం టి జ ఉం ॥ . క 1 క క 1 1 క కన. వ. న న క క. ఉం యత = ల 4 జల ః 1 |. ( క 1 "గ శక శ కక క. క 44 థి * క ఉత టి ఇ శ 1 = 1 ॥ ః /| క. ల /' కక క క [శ | స గక. శస క |. క క క్ష + స క. ఉం అ | ఎల 4 [1౯ శ + ఏ కశ క క కశ కక శకస | కన క స లట ల శ గ ఇ న బశ టి * ఎ * శనై ఆ ల + . న [= న ః ఉల? వ. ఇ . ల జా 44 2 క క క. 1 క స ఫశ సగ క స క క క గ క. వ. వ కశ కశ య శ న. జ / జ వ. ఆ . ఉత 4 వ. వ = స స క శక కక క క క క క స క. యు శ ఈ న. న. శీ ఫీ ఈ ఈ ఇ 4 4 ఇ + న. ః న. న. అ న. ఇ * ఇ ఓ 44 ౬ + ఇ శ క ఓ * ఛి * 14 ఓ + ₹ ౨ + ఇ ఇ క ల ఉం ల * ౬ కక 1 శశ శ క. అ 4 ఓ ఠి 4 నక 1 ఇ 1 / ల ల శి ఈ = 1 న $ ఉత 2 2 శ ఇ ల త 5 2 ఓ ఇ అ 4 + ౪ ఈ య క క ( 1 క న. 1 (1. త ఇ కి ఇ * 4 ఇ 4 ౯ శ క క 4 ఇ . . / వ ఇ క శక శక క య. | క క 1. వ శి త ఓ మి శ ఇ ఫి 9? ఈ + ఈ భి క్షి న ల అశ + ల శ త ల శ శ శ త (2 న స క "క శక క శక క = ఎ ఇ / ॥ = న. క క క; ఒం లం న స క భా గ. క |. య (=. 11 ఇ "క. స |. శ 4 2 * ఉ. - / . య క ॥ క. క క 1 క గక క. క హక న. 421 ఈ ఇ వాల న న. . ళల - ః _ ॥ క 1 1. క ల | 42 4 అ న ఇ ఇ ఇ వ కి 5 ఈం శి శ 4 క. ॥ ం . శాక ్శ జ 4 ఎ ఉ ఓ ఉ క్షే , 9 త + - - న [1 శ బం వట త = క క క క య శ ల ఈ న. =. శ 1 . 4 జ శ ఓ ౯ శా శ 4 1 ౯ తీ ఇ మి ఇ ₹ ఉ ౪ ఇ న. ॥ ఎ =" ఉట శీ శ ౨ 7 న చ ఉం 2 శ చ 22 ఆ ఇ జ శ శా శ శ శ త ఇ 1 4 ఈ ₹ దా ఇ కక క. క క. 1 న. ౯ క న గ తాపి ఎ 14 41 న. ఇ 4 / + క కకక గ ల న. క 1 |. క కస భగ. త ఇ అ ఎత ఎ ఆ 4 | శశి ల ఈ 8 న క్ష 4౯ శ మళ + టా + 7 కక స కశక; న. కక క క 1 |. "శక క ఇ 4 లం ల ఉట ల - 41 1. క శశ 1 లా వ + అ ళా ళి ఇ శభ 4 4.2 క స శ |. ఇ , య కాసా 1 1 శభ ఉల వజ ఈ కశ క క | 1 1). క క గ. అ చ చ ఈ = 1 ౭ శ శే శ 1 /. ఉత 1 ఒబ మ వ త మ 4 ఎ తి కాళీ ఓ శ క? య కక కథ క 1. ః 1 ప స స క శ క క న క భకక కక 1 (= శ క క కస నక క న న కట టి క క కక క క | క స క 1 1. వ + + 7 /" ఎ + ఈ ఆభ 2 ఇళ 4 శ జై [్ర త 4 4 (4 2 2 థి తు ప్రీ వ + క జ 41 , 2 1 * 1 ప భి ౩ ౨ ౫ ఇ భి శిాథీ థి (9 అ ౪ ల ఇ 1 7 ఓ శ శి ళు ఇ ల క్యా ఓ కా ఇ ఇ అ ఉల ఇ ఈ 4 ఇ య లల ఎ ఇ 4 శ అ నట ఇ యమున మశ భఖ ఈ ఇల అ ఇ 2 ల ల ట్‌ వ ప్ర ఖ ఇ భు భభ 9 ఆ"అె భి భి 4 2182 శ అ గల 4 భై ఇ 4 ఓ 2 నా న క క క హక శట్లై. ఉ క న్‌ 1 అ ఇ ఎ ఇ ఉట లలి ల మ. లి ల సను శ క (1 గ శక క 1 1 “సా క్‌ సహా స. కశ స స స సన తి అ. = & ఆ = జ్ఞ శ ఖ్‌ * క. న క క క సక న్‌ న్‌ు జ అనన మి క శన న శ న శక క కాక కశ క శ క క 1 క న క! ఏ ప వ కక క క కే! టీ + 1 ౨ ప ఠా ఇ ధు ఉ ఫి ఇ 2 * ఈ 2 6 2 2 అ ౪ ఇ ౨ 4 ఏ శ వీ. ౨ ఓ ఉల వ్వా 646 ఈ ౨ ఖ ౨ ౩ అ ఉ్యర్సితి 4 ౨ 6 థి న. క క క క క క క కక క క క క గయ జ క 1 1. ఇ కాక క యక కక కక క క క క శక క కక కక య క గర క క! తికి 6 ౨ మ 9 అ ఇ ఈ ఇ + + ౨ ఇ క