Telugu చిలుకూరు వేంకటేశ్వర మహాత్త్య్మ్ ము - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

న్‌ా నీ లో క రచయిత్‌ ; ఆలంపురి [బహ్మానందం, 14. 4., 3.264. | వెలిమల [గౌముము లడ్డస్త్యంం. రడి తాలూకా, మెదక్‌-జీల్లా . [1 సా

• ట్‌ ట్ల గాడ లిజీ నా “తమా . షీ, . న ఆ౦ (ధ (ప దేీల్‌

_ 1076

| జి

గోళ (వళమ మ్య్మదణ : 19010 (పతులు । 1000 స్కో ా సు (203% వెల: రు. త-00 న ళు - న్స్‌ ళ్‌ క ళ ద స జ గల _ భో / [గ దం అ .-౫౦ ప త్‌ కంల + జాలిని యో మద౦'ఖ ; నాగార్జున, వైదరాబాద్‌=5800 0:0.

(0010) ట నం న. చప( _ఆోలా న్య న మైన ర నట్‌ లా లం య్‌ నంయి యం! ్‌ గ / క సనమ. 2 మం మా ళల సా ఓ యా ల న ర స. చనం. సం త క క. స రం యస న్‌ స సతు. ప. "శ ర? కగల్లై న దూ! టు షు పల ర్‌ . న్న ఇ. రచిత =. న న. సి ఎస్‌ న | ల్‌ 1 1 ఆట టో నే! శ హై! ఎ యా / 11 మ స శ గ ఓ మ్‌. లం న. టన నటే మ్య వ లయిన లు (మా? మ్య ఫో (1 స / ॥ న గా పం 0 క. /, యా ( మాం. ఇనాలాగాాగి ఇభిలాగాగా షల ఇ ం

య చిలుకూరు దేవాలయ మాక్ష దర్శక పటము

$॥1 నంట” శోగేని (| ॥ . $2! నడకల! 5% సద తట 754015 _ఈఆ॥ఓగం0ణ , $17౨౬౯24549 ఏల శన, సా మ య మః చమ హశరాళిి ళఖి స లీక

టు వ్‌గీ్‌లో (| టో కా/ నాలి రనీ నగలతో న్న్న ళీ ల ణః తిని/96ట్‌ క. మ నయా. యస త్త ౧4/500౧ 1 ల గ | /

గ 0606 గ్గ ఆ (1

రతి సనవురుణవు నీకు నిచ్చి పుతి నీరాధిపతి నాండు కావ్య కన్యనిచ్చి కాంచనచేల! నీ బందు” తి నరుస మొందనె తి. (శ్రీ[యుల్ల ౦బున నిల్చు నీదు హృదయ [శీకాంతు లా కాంతమె నా యుల్హింబును నావరించి కడు విజ్ఞానంబు6 గల్గించి వా | కృేయంబొప్ప భవచ్చర్ని త కథన శీ రళ్శి వెళూందంగా 'జేయంజాలిన వేంక శేళ్వర ! కృతిన్‌ 'జేకోంగదే | పీతితోన్‌. నీవే నా రసన్మాగవ రివయి యో నిరేజప తావ 1 మ ద్భావంబందు 'వెలింగి పల్కి_తివి క్ర బృంబున్‌ దయన్‌ మీజ నో 'దేవా |! ధిజనవంద్య ! థ కహా ఎద యోదర్దిపా రమావల్ల భా ! నీవే కర్తవు భఖర్తవొ కతమునన్‌ నీవే కదా చేకొనన్‌. నీవే జగములు నిండియు నీవే నిఖలంబునగుట నీయెద నీవే యె "వలయుటచే నిదియును నీవే కద ! నీవయయ్యి నీవే కొనితా.

మాతా పితరుల ఠకభఖీవందనము పుట్టిననుండి నీ యొడిని పూవును 'బెంచినయట్టు బెంచి ని పొట్టను సాము చేసికొని పుష్టినొసంగి తె, నాకు వెన్నలం దుట్టిపడంగ నీతులు మృదూక్తులు నేర్పిన తల్లి ! నీ బుణం బెట్టుల దీర్పనే ర్తు శిరమెప్పుడు నీ పదమానకన్‌ భువిన్‌. జననము నాది లేంజిగురు జాడ్సున పోషణచేసీ పు తులన్‌ వినయ నయంబులున్‌ గలుగ విద్యలు బుద్దులొసంగి మాన్య జీ వనులయి సచ్చరి_తులుగ వర్తిల సెర్పిన తండి ! నీ బుణం బునునెటు తీర్ప'నే ర్లు కయిమోడ్సులు దక్క నహార్నిళంబులున్‌.

[ యాదగిరి (గుల్బగ్గా జిల్లా) ఏకదండి మఠము "|

ఒకదంజె పల్లి క్రి నొగి యెక్కి యూ 'ేగి

| బాహ్మణ్య మెరప 'ే | బహ్మ ప త్త | బాహ్మణ్యమెరపి జగ| దృహ్మతానని

ధాాతిగ్యబక శంంచి గాయ తి ఘనత బోధించి జీనులచే పూజలునొంది పం

వానన జన గురు స్తాయిందెల్సి మహిని క గరాటాంధ మహరాష్ట్ర దేశాల

హో ( ట్‌

మఠ కేం దపతి లోకమాన్య డైన 'యేకదండి గురుస్వామ్‌ యిద్ద చరిత "మలమీ వెలయించు నాగమూ ఇం దస్వామి చరణ యుగ్మంబు లతిభ కి శిరము దాల్ఫీ | మొక్కులిడి సం సుతించెద నక్కజముగ.

పరిచయము

కావ్యం (వాసే శక్తి కాని అలవాటుకానీ నాకు లేదు, ఇతరులు (వాసన కావ్యాలకు పీఠికను జోడించే ఓపిక అసతే లేదు. అయినా కొన్ని సందర్భాల్లో చిత్తవృత్తికి తగని పనులు చేయక తప్పదు. చిలుకూరి వేంక్‌ శేళ్వర మవోత్మ్య కర్త (బవ్మోనందకవి ఆ_వ్హమి తులు, చిరపరిచితులు. ఈ అలయ అర్చక వంశీయులలో ఒకరు నాకు ఆత్నీ యులు. ఈ కావ్యం రాయగానే మొదట చదివింది నేనే కనుక నేనే (పస్తావన [వాయట$కి నముచితం అని ఒక మీ తుని ఆదేశం. ఈ విధంగా ఎన్నో కారణాలున్నాయి. ఈ "ర0డు మాటలు | వాయటానికి, అన్ని౦టికి మించిన [(పబల కా రణం అలాల (బహ్చానందంగారు కోరినంతనే నిరాకరించలేకో పీఠ8క వంటిది [వాయటానిి అంగీకరించటం. అందుశే (వాన్తున్నాను. పీఠిక -! పసావన= వరిచయము-అని దీనిని ఏ పేర వ్యవవారించినా నొకు అభ్యంతరం లేదు,

క వీత్వ మొక వరము వంటిది. అది అభ్యానవళమున అలవ జేది కాదు అని సహృదయుల విశ్వాసం. (బహ్మ్నానందంగారికి సంస్కారవశాన అమరిన ఈ ళ క్తి పఠన పాఠనాదుల వల్ల వికసించింది. దివ్య కావ్య నిర్మాణానికి దోహదం చేసింది. చిలుకూరి వేంక శుశ్యరశ్యామి అన్ముగవోలికి సంపూర్ణం గా పొ్యతులై నందులకు వారొంపవన ఫలమిది,.

ఒక్కసారి నగర వీధుల్లో గంగిరెద్దు సంచరిస్తుం చొ [వజలాన ౦ందో త్యావా ములతో చూన్తుంటారు, ఏ అమెరికాలో నె జన్మించిన వారు (వభుపాద స్వామి భక్తులు మందవోస చం[దికల వెదజల్లుచూ హాగేక్ళొన్న సంకీ_ర్హనం చేస్తున్న దృశ్యాలు కూడ కొందరికి ఆళ,రాంన్సి కఠించవచు,. శా నృ పరిజానంలో అదన తీరాలను చేరుతున్న ( నగరం సవంచంలో అవి అన్ని “వింతలే గేయాలు-వచన కవితలు-కథలు=నవలికలు-ఛలో కులు శరపరంపరగావన్తున్న ఈ యుగంలో [(పబంభఛాలు.అందులోను మ్యతమవోత్మ ని [పధాన మైన (పబంధాలు వస్తే కొందరు ఎగాదిగా చూడవచ్చు-కాని సం పదాయం బలీయ మైంది. ఒకరు పరిహాసించినా ఆశ్నేపించినా ఆగేదికాదు. పురా

₹11 యుగంలో ఆవిర్భవించి [కమవి కాసొన్ని పొందిన 'త.[తమవోత్మ్య్య కావ్య [ష్యకియ ఎన్ని యో లతణాలను సంతరించుకొన్నది. ఆధునిక యుగంలో అది ఈ కావ్యరూపంలో (పత్యత మైంది. ఇటువంటి స్టలపురాణ కావ్యాల్లో సాధారణముగ అే(త్యపా ధాన్యము వీవరింపబడుతుంది, వితరణ గుణ సంపన్నులు=ధ ర్యాత్ములు - పుణ్యాత్ములు - భక్తులు-సప్తసంతాన (పతిఘ్రాసక్తులు ఆలయ నిర్మాణ, ఉత్సవాదుల్లో పొల్లొని తమకుగల భక్తి పొరమ్యాన్ని చాటుతుంటారు. ఆలయానికి వివిధ చానములిచ్చిన వారి కథలు, తతదైవాన్ని "సీవించి తరించిన భ కుల గాధలు ఇటువంటి కావ్యాల్లో వర్షి ంపబడటం సంప్రదాయం ఇవి అన్నీ జే,తమహి మను (పళ స్తిని 'తెల్పును,. శేేతరైవమునకు సంబంధించిన భజనలు, కీర్తనలు “గేయములు: కథలు గాధలు బహుళ వచారాన్ని పొందును. ఇవియే ఆలయ కుడ్యముల వై చితరూపాలను సంతరించుకొంటాయి. ఈ గాధలే శత గాధ లై? పుఠశాణ గాధల్లై సృలపురాణంగా రాణించును. స్టలపు రాణ కావ్య ముల కిది ముడిసరుకు, మత, అలరు, 'మ్మతం పురాణాదుల సం వదాయాన్ని (బవ్మోనందం గారు సమగంగా పరిశీలించి కూర్చినారు. కొన్ని సంద ర్యాల్లో నూత్న రితుల ననుసరించి వీరు తమకుగల వైశిష్ట్యాన్ని చాటినారు. కథాకథన పద్దతిని కొత్త ధోరణిలో అనుసరించినారు. అకుదినము [_ప్యేతుమగు వా ఆతా వరణమున పొఠకుల నిలిపి వారిని నాలుగైదు వందల పండ్లకు పూర్వ కాలపు స్టితికి రీసికొని వెళ్ళి తేతగాధను వివరించుటయే ఈ విధానము, ఉస్మాన్‌ సాగరము అను నామాంతరముగ (వసిద్దమైన గండి పేట- రాజేంద్రనగరము వర్ల నలతో కథ ఆరంభమెంది. ఏదో పాత పురాణం అనే [భమను, విసుగును కలిగించక అది శమ (పాంతపు కథయే అన్న జౌత్సు కాన్ని పొఠకునకు కలిగించు రిలిలో (బహ్మోనంద కవిగారు కావ్యాన్ని ఆరంభించి తక్కిన క ఛాంళశములను |[కమంగా వివరించినారు. నేటి కథలలో, సినిమా 5కథ6లో సొఛారణముగా 5 నిపించే కళా శిల్చమిదిః గోరంత కథను కొండంత కావ్యంగా మలచుట పురాణ కవి సంప దాయరి. [పబం ఛాలలో బీవగుణం ఇది. స్థలపు రాణానిక చె. దిన ఒకటి ర౦డు అంశాలనే కవిగారు పుశౌణ నం[పదాయంలి వర్షి ౦చినారు. మిగిలిన కథను

ళీ

(పామాణిక దృృష్షితో చారిితక సత్యముగా సంతరించినారు. చిలుకూరు [గామచరిత ఈ దృష్టితో పర్శింపబడింది. పురాణములందు ఎక్కుడనో నామ మాాతముగా వినిపించే [గ౧*మనామం కాఏది., అది సజీవ 1గామము. భాగ్యనగరానికి జల చానము చేస్తున్న గండిపేట ఒడిలోని [గామమది+ వేంకశేళ్వరు డీ 'క్యతస్వామి. (బవ్మోనందం గారు ఈ మ్యేతగాధను ఊవో గానంతో ఆరంభించిన చార్మితక సత్యము నన్వేషించుటకు చిత్తశుద్దితో [పయన్నించినారు,ః నాలుగైదు వందల సంవత్సరములకు పూర్వము జరిగిన గాధ అని వీరు నిరూపించినారు. గొన్నాల వంశజుడగు ఒకానొక శెడ్డి! స్వప్నమున నొకనాడు స్వామి [పత్యత్రమై అను[గహించినాడు. స్వామి ఆదేళాన్ని అనుసరించి "రెడ్డి భక్తుడు భ_క్తజనముతో వెడలి వల్మీకమున బడి యున్న స్వామిని వెలికిదీసి _పతిస్టించి పూజాదముల నిర్వహించుట ఈ కథకు వీజం,

నారాయణుడు కలియుగమున వేంకశుళ 6రుని రూపంలో అవతరించి నొడని భక్తుల విశ్వాసము, కలయుగ వెకుంఠంగా వాసిగాంచిన తిరుపతి స్వామిగారి (ప్రధాన 'చేతం. చేళమున వివిధ | పాంతాల్లో-నగరాల్లో- [గామాల్లో-చాటి కలలో ఈ స్వామియే వెలసి భక్తజనులను తరింపచేస్తు న్నాడు, విళ్వ౦ విశాలమెై౦ది. మానవుల సంఖ్యకూడా అపరిమితం. వీరి నందిరినీ ఏక కాలమున నను[గహించటానికి భగవంతుడు ఇంటింట తల్లి రూపంలో (_పత్యకమయ్యెనని ఒకానొక నూక్తి. కలియుగమున భక్తిరసా మృతాన్ని వాడవాడలా [వవహింప జేసి భ కృలను తరించటానికి ఏడుకొండల స్వామి ఇలవేలుపుగా వెలసి ఆయా [పాంళాల్ని దివ్య చ. (తాలుగా రూపొం దించుచున్నాడని కొందరి విశ్వానం. అంతటి భాగ్యాన్ని పొందిన [గామాల్లో చిలుకూరు ఒకటి. ఈ 'కేత-దై వమును భజించి ఆరాధించిన గాధల్ని కూడా (బవ్మ్శానంద కవి (పస్తుతించినాడు,. ఈ స్వామిని దర్శించిన (పముఖుల్లో చర్మిత [పసిద్ధులగు అక్కన్న మాదన్నలు, ఆళ్వారులు, శఠగోప యతీం[ దులు, చందూలాల్‌ , ఆంధ గవర్నరు చం(దారెడ్డిః భానుమతి (వభృతులు పేర్ణొన దగినవారు, వీరు అందరూ ఆలయానికి వచ్చి సేవించిన విధమునుకూడ కవి నర్గి ౦చినాడు,

ష్‌

స్టలపురాణ [పధానముఅగు (పాచీనాం[ధ కా వ్యాల్లో 'శే్యేనమహి మాభివర్హనకే కవులు [పాభాన్యమిచ్చినారు. అనంశతరశాలమున వెలువడిన కావ్యాల్లో మరికొన్ని వీవ రాలు చేర్చినారు. ఆలయ నిర్మాణము; విగ్రహా (పతిస్టలు, ధ్వజ న్న ౦0భము, మంటవము, [వాకశార కుడ్యము, పుష్కరిణి, అద్దాల మేడ, మొదలగువాని నిర్మాణ గాధలుః శత _దైవవి్యిగవోనికి ఆభర అాల సమర్పణోదంతము, ఉత్సవాదుల నిర్వహణక్రై వస్తువావానాదు లొనగిన కథలు, ధూపదీపనై వేద్యాదులకు, నిత్య, వార, పత, మాస, వత్స రోత్సవాలకు ధన కనకరూపమున, అ(గవోరాది రూపమున భ కులొనర్చిన చాన ధర్మాదులను (బవ్మోనంద కవి విపులముగా వర్షించినారు. వీనిలో పద్మావతీ దేవి విిగవా (పతిస్థ, లత్మీవిిగహ నిర్మాణము, అద్దాల మపహాలు సిఠ్శాణము (వ త్యేకంగా "వీర్కానదగినపి,

"తెలుగువారు విభిన్న మత సంపచాయమ: లను దై రా అదె ్వృత- విశిష్టైదె లేములను అభిమానించి ఆదరించిన అంశం౦ చరత [పసిద్దం. మన వారి మత దృష్టి చి_తాతిచిత మెనది. పశేశ్యరోపాసనము నుండి బపు జీవతారొధనము వరకు పయనించింది వీరె. శైవ వెస్టవనులకు స్పర్ధలు "పెంచినది, మతకల్లోల పరిస్థితులను సృష్టించినది వాలే. మరల సమదృ్భష్షిని అనునరించినది వారే (పసిద్ధ ేతములలొ ఈ సమన్వయ దృష్టి యే కనబడు చున్నది. థివాలయ [(పొంగణమున విష్వైాలయములు వఎలయుట, వైస్తవ 'శతమున లివాలయ నిర్మాణము = కివలింగ స్థాపనము జః పార్వతి, సరస్వతి లథ్మీః ఆంజనేయుడు ఆదిగాగల దెవముల స్థైపనము ఈ అంళమునే నిరూ పించుచున్నవి, ఈ కావ్యము వేంక కేళ్వరుని మహిమను వర్ణించునది. మహేశ్వరుని మహిమాభివర్ల నము, మహిషాసురమగ్షని వర్షన, లీ విగహ (పతివ్య ఈ దృష్టికి తార్కొా-ణం.

చిలుకూరి వేంక శుశ్వరస్వామి అనేక భక్తులకు స్వవ్నమున సాజూ త్కృరించినాడు. తన సన్ని ధి* తెంచి తనను దర్శించిన భ కులము కరు శీంచి నాడు. ఇవి అన్నీ 'శేత దై వమహిమను చాళశు అంశాలు. స్వామి మహి మల జూఛినవారు భ క్రిపరవళులై సేవించిన గాధ లీ కావ్యంలొ సరనముగ వర్ణింపబడినవి.

శాంతా సమ్మితముగా ఉపదేశ మొనర్చుట కావ్య[పయోజనమ. ల్‌

వ్‌

ఓకటి అని ఆలంకారికులు నిర్రైశించినారు. (బహో్రన౦దముగా రీ సంచా యాన్ని (వత్యకరం పాటించినారు. ఈ గాధవలన భ కీ ఖావమును లోకమున చాటినారు. ధర్భము-నీకిని గూర్చి (పత్యేకంగా ఉవదేశించినారు.. వీనిలో నతి (పాళ_న్య మొకటి. సందర్భవళమ'న ఈ కవి పడు పద్యములలో సతికి గ్‌ ల వా భఛాన్యమును [వస్తుతించినారు. ఐహికాను. ష్యికమ. లకే కాక పర త_శ్వ్వమున కామె (ప్రతీక అనే భావాన్ని వీరు సరకముగా వ్య క్రీకరించినారుం నతి గృహిణి . అంకియుకాదు ఆమెంకు ఇాంభవిి శారద, లవ్మీ, అన్న పూర్ణ, న్వభాను దేవి. ఆమెయే (పకృతి స్వరూపిణి అని | బవ్మోన౦దకవి కీర్మి౦చినారు. ధర్మం;సం[వదాయం అంళశు ఈ కవికి (పగాఢ మైన అభిమానం.

మత, ధర్భ, ఆచార వ్యవహవోరములం దేకా క కవితా, కావ్య నం్యప చొాయాలను పాటించుటలో కూడ వీరి (పత్యేకమైన ఆనక్తి వారి లేఖని (పబంధ కావ్య స్వరూపాన్ని (పకృష్ణంగా జీరించుకొన్నది. వను రన భావా దుల పోవణము, * లి రచనా విధానము, వర్ష నః అలంకారము, చిత కవిగ్య గర్భకవిత- వచనము- దండకము. పద్యమాలికలు- మొదలగు వానిలో ఈ గుణములు (పత్యకమగుచున్నవి,

ఒకచేత చ[క౦0బు = ఒకచేత శంఖంబు

నురుత రంబుగ దాల్చి యొప్పువాని అని నారాయణుని సాఖాత్క్‌రింప "బేనిన వవ్యము. కమలాయతాక్షి తా కమలాయతాక్షీ యె కమలాయతాక్షుని గాంచ నెంచు

అని దేవచానసిని వర్ణించిన సందర్భము.

పూర్వకవుల క జై ర్థాలంకృతి సం పదాయమును, శ్రెలిని సనంతరించు కొన్నది. ఒకటి ర0డు సందర్భాలలో వీరు చ్మిత్య గర్భ కవిళారితులను దర్శింపజేసినారు. -“నిరోళ్టుము"”గా పద్య రచనచేయుట- గర్భోత్సల, శేట గీరి పద్యములిట్టివి,

ఈ కా వ్యమునందంతట (బహ్సానందముగారు క థఛావివరణమునకు (పాధాన్య మొవగుట (ప త్యేకంగా గమనింపదగినది. కథా కథనమున కంత రాయము కలుగు నన్ని వేళములు మచ్చునకై నను లేవు, | వధమాళ్యా ములో నసంతబుతు:ః చం దోదయ వర్ణనలు సందర్కోచితముగా రాణించినవి,

(సౌఢ శైలిని నంతరించుకొనిన వచనభాగిములు, గండకము మొదలగునవి వీఏకి గల సంస్కృ తాం ధములలొ గల (పావీణ్యమును నిరు” పించుచున్నవి . కందము చెప్పినవాజే కవి అని సూ క్తి (బహ్చానందంగా రీ పద్యం వల్ల తమకు గఅ కవనళ కిని చాటినారు.

దీపార్భన మొకభ క్ర్తుడు

ధూపార్చన మొక్కరుండు దుగ్గ మొకండున్‌

| బాపింపచేయు దధిఘృత

నూవంబులు నొక్కరొకరు చొక్కుచు భక్రిన్‌,

[ప్రబంధ కా వ్య లతఐజమ లకు, 'త్యేతమవోత్మ్య కావ్య రచనా నం వ చాయమ అను _బవ్మ్శోనందంగారు చక్క గా అనుసరించి ముచ్చటగా మూజే మూడు ఆళ్యాసాల్లో ఈ [పబంఛాల్న ౨౦దించుటం (వస్తుతార్హ 0,

(బవ్మ్నానందం గారు విద్యాంనులయ్యు? వినయ భఖూపషితులు. గర్వ మిము మంతయు లేని | పకృతి వారి. కావ్యమునందలి దోషముల నెన్నక గణ ములను మాతమే | గహి౦పుమని పాఠకుని అగ్గించినారు వారు. ధూ ధూసరిత మెనను తులసి దళము పవి్యత మెనదే అని వారి విశ్వాసం. చిలుకూరి పంక శేళ్వరస్వామి పదపవ్మములకు వారు అర్పించిన (ప్రబంధ కనుమమిది. తులసిదళతుల్యమనుట 'కేమా[తం నం దేహంలేదు.

చిలుకూరి స్వామిని క్రీర్ధించి వారి అనుగవామునకు పాాతులెన (బహ్మ్న్చానందంగారు ధన్యులు.

డా. తె. గోపొలకృమ్లైరొవ్వ రీడరుః తెలుగుశాఖ ఉసొానియా విశ్వవిద్యాల మమ.

శుభాకొంఠతలు

భారతీయుల జాతీయ జీవనములో కోవెల కొక [పత్యేక స్టన మున్నది కళ, సాహిత్యం, కో వెల 'నే ఆ| శయించినది. కోవెల లేని ఊరు ఊహకే రాదు. (పతి కో వెల కో చార్మితక భూమిక ఉంటుంది. భక్తు లుంటారు, పామర జనులు అల్లుకొన్న కభలూ ఉంటవి. ఆ కో వెలలో వెలసిన చవం భక్తులనూ9 (పజలను అదుకొన్న సందర్భాలూ, ఆ దైవం అక్కడ (పతిమా రూపంలో నెలకొని ఉండడానికి కారణాలు ఇత్యాది విశేషాలు "తెలిపే సాహీత్య (ప్మకియ స్టలపురాణ మనిపించుకుంటురిది. న్టలపురాజ కథలు కావ్యాలుగా, కీర్తనలుగా, హరికథలుగా ఇంకా మరెన్నో తీర్షుగా భక్తు లకూ, సప్ఫాదయులకూ ఆనందాన్ని కలిగిన్తూనే వున్నవి. తిరుపతి? కాళహ న్త, భ(దా[ది, అహోబిలం వంటి తెలుగు పుణ్య తే తాల మావో త్య్యాలు అశేష _పాచుర్యాన్ని అం౦దుకొన్నవి. అ వయత్నంగానే అందులో (పకృతి సౌందర్యం, _పజాజీవిత వృత్తం చొచ్చుకొనిపోళాయి. గత చరితి తొంగిచూన్తుంది. స్థలపుఠాణాలూ, 'కేత ఏమావోళత్మా యౌ సాంఘిక జీవితా నికి అద్దాలవంటి వనవచ్చు.

పాద రాబాదు నగరం పరిన తాల్లో ఉన్న చిల్కూరులో 'వేంక శుళ్వర స్వామి అలయం ఉన్నది. ఈ నగరానికి మంచినీటిని అందిస్తున్న ఉస్మాన్‌ సాగర్‌ ఆవల ఒడ్డున అత్యంత రమణీయమైన పిదేళంలో ఈ కోవెల నెలకొని ఉంది. స్వామి ప్రతిమ జీవకళ లీనుతూ ఉంటుంది. భక్తులకు కొంగుబంగారంగా, నిసర్ష సౌందర్యానికి కాళాచిగా నిల్చిన ఈ గుడి చరి తను పద్యాల్లో నూ, గచ్యాల్లో ను అందిం చారు (శ్రీ 'వెలిమల బ9హ్మానందం గౌరు, సాహిత్య ప౦ణయంతో , నిరాడంబరతతో, ఆ సి కగంతో, అభ్యాప కత్వ్యంతో బంతుకును మలచుకున్న ధన్యజీవులు. ఇది వారి తొలి రచన. కవితా విపోయనసంలో వివారించడానికి కావలసిన "ర0డువతాలూ ఈయన కున్న ఏ. పఫతిభ, వ్యుత్చత్తులు, సేవా తత్పరతతో, విద్యాస్థ్టలకు పాఠాలు చెప్పడంలో నిమగ్నులైన బధీవ్మానందం గారిక్తి కావ్యరచ నొ వ్యాసం గాన్నికీ

మ11ే1ే

అవ ౯"ొళం లభించలేదు. కనుక రచ నాభ్యాసానికి అంతగా అవకాశం చిక్క లేదు నద్విమర్శకుల సలహాలతో * సపహూద యుల పో? త్సాహంతో చక్కని రచనను అందించగల శక్తి ఈయన కున్నదని ఈ మూడాశ్వానాల కావ్య" సూచిస్తున్నది. నగర పరిసరాల్లో కో వెలలు చాలా ఉన్నవి. వాటి స్థలపురా మవోత్మ్య్యం నెపంగా గోలకొండ కోటను, హైదాబాదు నగర ళొభను, ఇటీవల |పజలు తా మెన్నుకొన్న (పభుత్వం ద్వారా సాధించిన సిద్దులూ ఈ కావ్యంలో చోటుచేసికెన్న 3. ఈ బేవాలయాన్ని సందర్శించి “నీవలుచేసి కానుకలర్ప్చించిన (పాచీనార్వాచిన ఆస్తిక (ప్రముఖుల (పళంసలు కూడా ఇందులో ఉన్నవి. గోలకొండ నవాబులకడ మం[తులుగా ఉన్న అక్కన్న మాదన్నలు, నిజాం పల్చడిలో హైదరాబాదు సంస్థాన (పధానిగా ఉన్న రాజూ చందూలాల్‌ గారు, స్వాత౦(_త్య్యవం* రము రాష్ట్ర గవర్నరుగా ఉండిన (శ్రీ) చం[(దా రెడ్డిగారు, అభిసత్రి భానుమతి, పోలీసు అధికారి (శ్రీ నంబియార్‌ , [పభుత్వ [పఛాన కార్యదర్శి (శ్రి అనంత రామన్‌ | పభృాతు లీ దెవాలయాన్ని సందర్శించిన వారిల్‌. ఉన్నారని ఈ! కావ్యం తెలుపుతున్నది,

“నన్నంతటం గాంచగా నెడద యడ్దము గావ ల”న న్నాడట దేవుడు = (పుట 64).

ముచికుండ (మూసీ) నది పుట్టువును కూర్చి వర్ణిస్తూ

“వెన్నుని పొదిపద్మమున వేల్పుల వాహిని పు శ్రైన౦ంచు మున్‌

విన్న దెకాని యిద్ధ్దరణి 'వేనకు వేల జనా? [బోవగా

బన్నుగ స్వర్ణ వాహిని నభావము సేయ ననంత పద గొ

భోన్నతు పాదపద్మమున నుద్యవ ముందె నిజమ్ము నిగ్గిరిన్‌ " అని (వాసిన పద్యం హృద్యంగా ఉన్నది.

ఉస్మాన్‌ సాగర్‌ను అభివర్షిన్తూ -

“శారద రా(తులందు ఘనసారపటీర తుషార ఫేనమె

ఛారుణి నిండి వండి పరిధానము దాల్నిన భూలతాంగి యా

సీరద నీలగాాతునకు నిన్బలమే మురుగ ౧బు వక్ష నౌ

న్నీరధి తోచు చం దికలు నిండి యభంగుర పావనాంగ మై.

1౪ వంటి పచ్యాలు (శ్రీ (బవ్మోనందంగారి కవితా మతిని స్ఫుటంగా తెలియ జేస్తున్నవి. "రేఖామా[ తంగా ఈ పద్యాలను బీేర్కొన్నానె కానీ చొచాపు 400 కు మించిన గద సచాంలో కవితం తళుక్క్ట్టమనే సందరాలు అనేకం. న్‌ అణ క్‌ డు

నిన్నటి తెలుగు కా వ్యాల్లో ఉన్న కళ బాలంక్కత వచనాల తీరు తన్నులు ఇందులొ ను కనిపిస్తాయి. |పాచీన కావ్యాల్లో కనిపించే పూర్వకవి [వపళంన్య షస్ట్యంతాలు, దండకము, ఉత్పలమాలిక, గర్భోశ్చల తేటగీతి, బుతువర్తనం ఇష్ట బేవతాస్తుతి, అళ్వాసాంత పద్యాలు, గద్యం ఇందులోను కనిపిసాయి.

పూర్వపస్టతిని అనుసరించిన కావ్యమే అయినా ఇందులో ఇప్పటి సమాజం (ప్రత్యక్షమవుతుంది. ఈ విధ౦గా ఈ కావ్యం కొత్త పాతల మేలి కలయికకు నిదర బనంగా నిలున్తు౦ద్రి.

ఆవేళంతో కవితా రచనకు పూనుకొని తన భక్రిని _పదర్శించి ఆస్సీ కుల అభినందనలకు పాతులైన (శ్రీ (బవ్మ్నానందంగారు కత ధా [(వశంస నీయులు, నాపట్ల ఉన్న అవ్యాజమైన అభిమానంతో నన్నీ వాళ్యాలు [వాయుమన్నారు. చిలుకూరు వేంక శేుళ్వరస్వామి మహిమాభివర్షనం ఉన్న ఈ కావ్యం ఆస్తికులకూ కవితా పిపాసువులకూ అనందాన్ని కలిగిస్తుందనీ (శ్రీ స్వామి వారి కృవతో (శ్రీ (బహ్మానం పంగారి కవితా వ్యవసాయం ఇతోధి క౦0గా సాగుతూ ఉంటు౦దని ఆకాంక్షిస్తున్నాను.

ది లతిఎలి.!1978.

[వా లశికి

[పయోజనము లేని కావ్య మొక టియు నుండజాలదు; ఉండినచో నది కావ్యమనుటకు వీలుకాదు. ఆ విషయ మటుంచి కవితా నవీీతను గూర్చి యాలోచించితి మేని ఏద (పాచీనము 1 ఏది సవీనము ? అను నిర్ణయ మొనర్చుట దుష్క్మురము*, (కొత్తపాతలు ఇతివృ త్తము నందుండవు. తదభివ్య క్రి యందును, ఉ కియందును [పొాచినతా నవీనత లు దో్యోశకమగును. భాషలో, (గంథాకృతిలో (కొత్తదనమును (ప్రయత్నించి ళవచ్చునుః కాని అవి రన వ్యంజక్‌ములు కా నసేరవు, నిజమునకు సమాజమునంది లి భావము [పాచీనమే.

ళబ్దము- అర్ధము పాచినమే. ఆది మ ధ్యాంత రహీత మెనరనము నవాతనమే. ఇక నేది నూతనము ? అందువనే ఒక కవి :

“యానేవ ళ ట్రాన్‌ వయ మాలపామః

యా'నేవ చాన్జాన్‌ వయములి ఖామః;

తై "రేవ విన్యాన విశేష భవ్యైః

నమ్మాహహయంశత కవయో జయంత అన్నాడు, మరియొక క5వి--

“త ఏవ వద విన్యాసా నా ఏవార్డ విభూతయ।

త థొవీ నవ్యం భవతి కావ్యం [గథన కౌళశలాత్స్‌.”

[గథన కౌశ లము-అభివ్య క్తి- ఉక్రివిశేషము కావ్యమునకు నూతనత్య మావాదించునవి కానీ వస్తువు కా నేరనిదని "తాత్పర్యము.

(శ్రీ చిలుకూరు వేంకశేశ్యర మవోత వము | పొచీన (పవ్యకియలో వొడగట్టుచున్న యత్యంత నూగన కావ్యము. ఇది సాధుశె లిలో సాగిన పురొణ కథ, తత్క- ర్త యింతకుముం చాధునిక కవి సమాజమున కనిపించిన వాడు కాదు. ఆయన తన పేరెచ్చటను వినిపింపడజేసికొనినవాడు కాదు. చిలుకూరి (శ్రీ వేంక శేశ్యర మవోత్మ్య కావ్య ని ర్ళ్శాణముతో ఆయన ఆధు నిక మవ+ః వుబల అద్వితీ: నుస్థాగ మలంకరించిస*రని చె్పవలయును, ఆయనయే (శ్రీ _బవ్చోనంద కవి,

గ్లో

ఈ కవి పాచీన సాహిత్యిము నంతయు నాపోళన పట్టినవాడు. పద్యరచన మాయనకు నల్లేరువై బండి నడక. ఆయనది (పవాహా శైలి. పద్యము నెచ్చట విజిచిన నందము వచ్చునో, అగర్టావగతికి సుకరమగునో ఆయనకు కుణ్ణముగా తెలియును. అందుననే యీ కావ్యమునందు క్లి స్టా న్వయ మెచ్చటను కాన రాదు,

పద్యని ర్యాణమునకు [ప్రయత్నించినట్లు కనబడకపోవుట ఒక కళ, అనవర తాధ్యయనము వలన, అభ్యాసము వలన భావచ్చుందములకు అవినా భావ సంబంధ మేర్చడును. అప్పుడది రసోచారమగు కవిత మై వెలువడును, ఇట్టి కవిత [వాయవలయునన్న నెంతో సాధన ఉండవలయును. దానికితోడు కావ్యళాస్తా ద్య వేషణత్వము, దానికితోడు లోకజ్ఞతయు నుండవలయును. “అహో భారో మవోన్‌ కవేః” కవి యగువాని యుత్తరవాదిత్వము కడు భారమెనది. ఇంతటి దొడ్డభారమును వహింపగలవారు సేజెవరున్నారు ? ఇంతటి కృషి. సల్పుటకు నేడెవరికి తీరికయున్నది ? అందుచే కావ్య|ప్మకియ మారినది, భాషా పొటవముతగ్గినది. స్త్రీని (స్త్రీ యనవలెనేకాని మానిని_భామిని యను పర్యాయ వదములు వాడిన కవి (పాచీనుడై పోవు | పమాద మేర్చడివది. ఇది 'సెటి సాహిత్య విలువల స్థితి. ఇట్టికాలమున ఈ [గంధము వెలువడినదే అట్టివారిని లక్క సేయని గడుసరితనము ఈ (బవ్యోనందముగారి యందుండ వలయును, ఉన్నది. కాని యీయన యట్టివాడు గా కనిపించడు. అది యొక విధమగు గడునరితన మే కాదు, అంతకు మించిన నిర్ణత్యువై ఖరిం అట్టి వై ఖరి తోడనే సం్రపదాయ పద్ధతి కెక్కి గద్యపద్యాత్మక మైన ఈ మవోత్మ్య (ప్రబంధ రచనకు గడ౦ంగినా డీకవి. చిలుకూరున (శ, వేంకశేశ్వరస్వామిని (పతిప్పించిన గున్నాలరెడ్డి పుణ్యచరి.తనుః సేవా నిరతిని కీర్తించి గాడు. ఆనాటి యాతని సద్వర్తనము వర్ణించి నేటివారలకు హిత ముపదేశించినాడు.

కావ్యము ఆంధ పదేశ వర్ష నముతో (పారంభమయినది. భాగ్య నగర వర్ణనము, గోల్కొండ గండి పేట చెలువు మొదలగువానిని సందర్శ్భో చితముగా వర్షించి నగర ,_పొంతమున గల చిలుకూరికి పాఠకులను చేర్చి నొడు, అందొెక పృూద్యమగు పద్యము.

“పూర్వ మొకప్పుడీపుర మపూర్వ మవాత్తర సంవదాళిచే నుర్వి(

“జలం”

ఈ స్థల పురాణమును కూర్చుటలో | బహ్మానరదముగారి నేర్చు నుతింప దగినది. పురాణాంశమునందు నవీన (పసంగములు జోడించియు, అనౌచిశ్య ములు పరివారిందియు నీ శావ్యశరీరమున కాయన విగ్యమా సావిద్యమ *న

ఖల 11 లావజణ్యమును కలిగించినాడు. చరి తంళములను స్పృృశించినాడు. తన బహుజ్ఞ్ఞతను చాటిసొడు. క వితాత్మను (పదర్శించినాడు. తాను పొందిన రసోపలల్టి ని, స్వానుభూగని ఈ కావ్యకలళమున నంచులవరకు నింపి మన

(శ) [(బవ్మోనందక్‌ ప ధన్యుడు, (శ్రీ చేంక "చేశ్వరుని మహిమతో పాటు గొన్నాలరెడ్డి. అక్కన్న మాదన్నలు, చందూలాలు, ఒకానొక దేవదాసి, భానుమతి, పుష్పావతి ముష్నుగువారొనర్బీన పుణ్య కార్యముల పుష్పావ& మున్నగువారొనర్నిన పుణ్య ౩" ర్యముల కి కురరూపఎచ్చి శాళ్వ్యత మొనర్చి నొడు. మంచిని మెచ్చి దానిని పెంచుటయే 5వి కర్తవ్యము.

మాధవుడున్నచోట నుమా[వుశుండవల య నని చెవ్చుచు - భుణగతల్పు డతండు భుజగభూషు డితండు భుజగ మిర్వురకు సము్యుదము గూర్చు” నన్న చక్కని సీసము తెనాలివాని పద్యమును స్ఫురింపజేయుచున్నది. [పాచిన కవులను జ్ఞ పికి 'దెప్పించు నిట్టి పద్యము ల్రీ కావ్యమున కోకొ లలు.

హరి యన శలెండవకవరములు కాదు సేడు కావలనీసది-

“సిరి యిను శెండతరములు”. నీవున్నజాలు తల్లీ! పామరుడు నెతము గౌరవభాపితుడై |పణతుల నొందును. ఇట్టి ఖావములు వుష్పావతి చేసిన స్తోతమున గలవు.

“బలమును లేని గాంధి...” అను చంపకమాల పద్యమున గాంధి యను పదమునకు అధఘ్సూచకలో “భారత దేళ పిత యగు మవోత్యుడైన గా౦ధి" యను అర్థవివరణ మున్నది అవ లేనిచో నేటి పాఠకులు పొరవడ+ దురని కవిగారి యాళంక, అధస్సూచికలో గూడ నెంతటి ౧డు సరిత ము |

వేదాంత కాఖ్యుడు, పక భతి "లో “పొను గురు వొనర్భుట, కడలి? సంయమి మున్నగు శబ్దములు ఇందు దోషు [పయు_కములై. యున్న వని వెల్లడింతమనుకొన్నను నవి రసాపకర్షకమ. లైన దోపములు కాక పోవుటచే నా (పస క్తి వదలి?ని. దోవ మెట్టి దైనను సర్వాత్మనా అదిత్యాజ్య మె. గుణహీన మైన వ్య కియ౦దు దోషహీనత యే ఒకప్పుడు గుణమై విరాబిల్ల గలదు.

ఇంతకంచు మేలైన రనభరితమైన మకర కావ్యమురచించు

శక్తి (శ్రి (బవ్మోనందముగా రి క న్నదని యీ కావ్యము నిరూపించుచున్నది, భగవంతుడాయన కాయురారో గై్రళ్వర్యములను [పసాదించి రసవళ్కా వ్య నిర్మాణమునకు సదవకాళమ..కిల్పించునని యాశించుచున్నాను=[పాంచు _-ఉచుల

(బహ్మశ్రీ యుత వెలిమల [_బహ్మాన-దము గారిచే చిలుకూరి వేంక "శేళ్వర మావోశ్య్యమను కావ్య [ప్రబంధము రచింపబడినవ. ఇది వింళలి క ఆాబ్బపుటు త్తి రార్థమున రచింపబడినదైనను (పాచీన (పబంధ నిర్మాణరీతు లతో నలరారుచున్నదది.

తన్ను నమ్మ "సవించిన భక్తా గేసరుల కోరికల నీడేర్చు (శ్ర “వంకే వల్మీక్‌ ఖననం, వి(గ్రహృపాప్త, (పతి ఆలయ నిర్యాణము, మహిమ, తత్పుణ్య వెత (వనభావం౦ం, పునరుద్ధరించిన వారి విశేపాలు, దేవచాసీః పుష్పా వతి మున్నగు భకచూడామణుల భ _కి(ళద్ధాది విషయములు, -దెవ నంద ర్ధనమున కై వచ్చిన ఉన్నతోద్యోగులు, నటీమణులు మున్నగువారి భక్తి (పపత్తులు, త్యాగనిరతి ఇత్యాది విషయములు, _౦కర్యములు యభఛభా[కమ ముగ వర్ణింపబడినవి.

(ప్రబంధ నిర్మాణమున కు చితమగు బుతువర్ష్శన, పుర, నగర, నదీ, వన వర్ణనలు, చ౦| దోదయ వర్ణన, [పాచిన సం[పదాయానుసారముగి చి తింపబడినవి. అష్ట దేవతాన్తుతి, పస్ట్యంతములుః ఆశ్వాసాంత గద్యము కావ్య పద్ధతులు | పక టింపబడినవి.

(పఖ్యాతాంధ(పటదేళ రాజధానియగు భాగ్యనగ రము, తత్సమీవమున నున్న గోలకొండ, గండిపేట, ముచుకంచానది, చార్‌ మీనార్‌ మున్నగు వర్ణనా విశేషములు అత్యద్భుత ముగ, కడురమణీయముగ అనల్బ్ప కల్పనా ళిల్ప నెపుణ్యభావాలతో వ ర్రింపబడినవి.

మూడాళాంనములయందును భాషావై దుష్యు సాహిత్య చాతుర్యము, (పాచిన మవోకవుల దలిపించు మనోజ్ఞమగు రచనా శిల్చ (పావీజ్యము= ఉపమా, ఉ ల్చేజాది అర్జాలం కా లలు, వృ త్త్యను వాసాది శ బాలం కా రాలు, సామెతల, జాతీయములు మొదలగు విశిష్టాంళములతో నొప్పుచు, గాంగనిర్హృర సదృశియగు కవి ఆ ధార అ నర్గ్మళముగ సాగిపోవుచున్నది.

రై

కవిత్వము నంస్కృతపదభూయిష్ట మ, దీర్టసమాపపడగుంభనము, పదలాలిత్యము, అర్ధ గొరవము? భావకొళలము, కథా నంవిధానము మనో వారముగ నున్నది. కావ్యము భక్తి రనతాత్పర్యయుతముగ నుండుటచేత శ్రీ వేంకశేళశ్వర భవ్య దివ్య చరణారవింద సాన్నిధ్యమ'న కృతిని సమర్పిం చార్య సంభావీత పిశిప్టై ద్వైత వె ీష్టము [పళంసింపబడినది. కావ్యము విళ్వశేయోచాయక మై ఆద్యంత ముచా_త్తభావ నంకలిత మై వెలయుమున్న దనుట యతిళయో కిగాదు.

కవికి గల భవిష్యదభ్యుదయానికి ఈ రచన అ్మపతర్క్య నిపర్శనం. (శ్‌ (బహ్నానంద క వివర్యుడు ఇతో ఒ౬ధికముగ (పజానన్నిహీితము నిరష్టము నగు కావ్యముల రచించి తెలుగు పలుకుల వెలదిని వెలలేని భూషణములచే నలంకరింపజేయుగా క.

(పణవ స్వరూపుడు, నర్వభూత (పకృత్యంతర్వి రాజితుడు, సర్వ దేవ పూజితుడునగు ఆ విరాడ్విశ్వకర్మ పరాత్పరుడు థ్రీ చిలుకూరి వేంక శుళ్వర మవోత్మ (_పబంధ (పణెత యగు శ్రీ యుత [బవ్మోనంద క్ర వీ దును చిరాయు రారోగ్య భాగ్యసంవ త్తిని (పసాదించి చక్కని చిక్కని చొక్కపు టబ్బురమగు కబ్బముల రచించి |పకటించు శక్తి సామర్థ్య్యముల నమ[గహించుగా"క యని శుభాశీన్సహితాకా౦క్ష,

ఇట్లు తేది, లి=ఎలి=19078 తమ మి తులు జవవార్‌ నగర్‌ గీర్వాణకవిచం (ద, , శెతరత్న పా,చాబాదు. పండిత ఫ్రీ బామరి అమరేశ్వర శర్మ (1 */. కైనంలే., ప్రాస్క్కూలు రి మైర్గు తెలుగు పండితులు)

మూలంపల్లి చంద శేఖరశర్మ సైగ, నం (సంస)ల్భతము), గేం టిం ( తెలుగు, 6,4, సంస్కృ తాంధోప న్యానకులు, 165/5ష2, నె చాబాదు కాలనీ హైద రాభాదుం

శ్రీయుత వెలిమల [బహ్మానంద౦గారు రచించిన యీ చిలుకూరు వేంక శేశ్యరమాహాత్మగ్గము వొకి చిలుకబ్బ మైనను రుచికరస్య బహునన్ని వేళ ముల నివేశము, లలిత రసాల౧క్కత పదవా కృకాళ మధురము, కాల్యతయ కమనీయ వర్ష్శ్యవ న్తు నిన్తులము. ను[పసన్నవచోవై చితికిని రసరస్య రచనా కళలమునకును: నసంభావ్యభావనా వైళశద్యమునకు చిదానంద (పకాశము నకును నిది వినిర్మల వీయద్విలాసాంగ ణమై విశ్వేళ్వరం వేంక కేశ్య రావ్యయ [(శేయ; పరమార్థ |పధానమునై నది.

మూడాశ్య్వానముల ముచ్చకళమైన ఈ [వబంధ ము [వథమాశ్వాసమున భ గవదావిర్భ్ళావమును* ద్వితీయాళ్య్వాసమున సమ్మగ భగవన్మందిర స్ముప తిష్టయు, తృతీయాళ్వాసమున భకజన సేవా భాగ్య వైభవమును ([బభఛా నములుగా వర్షి౦చినవి -- భాగ్యనగరము, ఉస్ఫానుసాగరము, గోలకొండ, అనంతగిరి మూసీనది, చిలుకూరు |గామము, వసంత ర్హువుః చం[దోదయము, అధికార యాతా వెభవము, శిల్చకళాది వివిధ విషయములును నీ కబ్బము నకు (బబంధచ్భాయా పుష్టిని గూర్చినవి. గర్భోత్పల తేటగీతి, నిరోస్ట్యము, దండకము మొదలగు సమయోచిత చృందోవైచితియు, విళుద్ద వినూత్న భఛావనాన్ఫూ_ర్రియు, చాన వెల్లి విరినిన భగవ త్తత్వమును నిందు సర్వజన హృాద్యములుగా నిబ్యమ.లెనపి.

ఇదయొక (కొ త్తపాతల మేలుకలయిక. వన్తువుల సేకరించుటలోను, పా[తల చి(త్రించుటలోను, వస్త్థితుల జెప్పుటలోను, వర్ణనలళలోను, వచన రచనలోను ఈ మేలుకలయిక యిందు [పన్ఫుట మైనది

రాజేంద్రనగగ సమితి, ఉస్మానియా, వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయ ములు, ఉస్మానియా వెద నలః రాస్ట్రకీ [గం థాలయము, సాలారుజంగ్‌ (పదర్శనశాలు రాజ్య శాననసభలు, వాని పరింర కార్యాలయ కళా భవన ముల, మొదలగు నవీనయుగ విశేషములు నవీన విశేపదృష్టితో వర్శింపబడినవి,

2361

ఛాగ్యనగరము, చతుళ్ళృంగి (చార్నీనారుు, గోలకొండ, ఉస్మాను సాగరము, అన న్తగిర్తి చిలుకూరు, చాతుర్వర్లము ౬, చందూలాలు, అక్కన్న మ+"దన్నల యాధిశారిక వై భవోన్నత య్యాతలు, వైదాన్తికులైన యషో బలమఠ యతీందుల దివ్యయా (తా వె భవములు మొదలగు [పాచీన మధ్య యుగ విషయములును, చలచి[తదర్శనమునవో లె కన్ను లగట్టునట్లు చిిశితము లై నవి,

భ_క్షజన "సేవలో రెడ్డి భక్తుడు, దేవదాసియను (పాత కాలపువారు. వారిలో భిన్నభిన్న రసములు భక్షిరస వొరమ్యమ, గాంచినవి, “వాచా రంభథణం వికారో నామధేయం = మృ త్తి కేత్యేవ సత్యం" జని కవిగారు తలచి కాబోలు వీరి నామముల జేర్కొనక యే వీ:ని నత్యస్వరూపుడగు 'వేంక శేళునిలో నైకలమొందింపజేసిరి. చం, దాలెడ్డి, భానుమతి, పుష్పావతి మొదలగువారు నవీనులు, వారి భక్తి నావీన్యమును సంతరించుకొని కవిగారి (పావీశ్యమును జూపిన ది.

కృతిక_ర్భృ వంళశవర్హనతో సమముగా ఆలయధర్శ్మక ర్తలగు మాడభూషి. యాచార్యుల వ౦ంళవర్హనము గూడ నిందు నిబంధింపబడి య౦డుట యిందలి

శిలా ళిల్పముళతో బాటు లోహాశిల్పమును, వేంకశేుకునితో బాటు ఈళ్వరుని వర్ణించి దేవదాసి యద్రాల మేడను చితించుటలో కవీగారు తమ య పతిమ , పతిభను గనబరచిరి.

ఇక రచనా కౌళలము రస్యము. (పసారగుణ మీ కావ్యము నొక రసాలంకార నుళోభిత | పొసాదముగా జేసినది. అలతి యలని వఎముల ననంత భావముల వ్యక్రీకరించుట యిందు బహుళము.

కవిగారి కావ్యచమత్క్బృతులకు మచ్చుతునకలివి :-

ఉసానుసాగరమున నెన్ని యో మునిగి యెందరో పారపోయినను

“స్వామి ఛామ మౌట నీ పురను (చిలుకూరు) తావును వీశదు

త|త్చభావతన్‌ * అట. ఈ భగవ(త్పభావము నవాజ గంధీరము,

వసంత వర్ణనమున -" కొననాంగన వల్లవించి చిగురు ౩మోవి చెంగావి చెంగలింప వరవసంతుడు నరియించు వనవధూటి” ఇది వసంత వధూవర్షనము*

సా!

చం దోదయ వర్ష నమున _ ఎండ వేడినుండి “వెన్నెల జల్లులచే చల్ల బరచె జగతిని” అట. ఇది రసోచితము.,

చందూలాలుగారి చిలుకూరు యాతలోని గుజ్జముల వర్ణనము :-

“హిమగిరి పక్మను లగి మహింబడునంత మహేాళు సత్క్బృువన్‌

గమనముగల్ని తెల్లమగు కాంతులనీను మహేం[దవాహానో

తృమములనన్‌ ఖలీనమును తంగువ బీను సువర్ణ రత్నవిో

రములరుతన్‌ విరాజిలు తురంగ తరంగములంటి వెంటరాన్‌ ఇందలి యు ల్పేతు విశ వినూత్న భావనాళోభితము.

ఉస్మాన్‌ సాగర వర్షనమున - “తీ రోదకములతో థీ రాల్టి యగుటచే తారంబు గినలేము సలిలమందు” కావున అది తెలుగువారికి జీవనతృప్ట దీర్చునట.

“" జలజాముని జుట్టియు నాకలళోదధి కలదటం డు కన లే దెపుడీ

యిల వేంకళేకు చుట్టును కలదుస్మాన్సాగరంబు కలళోదధి యై” ఇ౦దలి భావన సత్యస్వ భావమధురము.

పుష్పావతి (శ్రీ వేంకశేళ్వగు నెదళో నుంచుటత్తై బంగరు లక్ష్మిని బోతబోయించి గ జ్రైలందియలు దొడిగించి తన యింటనే పేటికలో కెంత కాలముంచినదట. కాని యా పేటిజ నెక్కడనుంచినను నటనుండి ర్యారత్రి యంచల రవళి వినవచ్చుచుండినదట. ఈ వర్షనలో కవిగారు లచ్చి వేంక శుకు నెదజేర నువ్విళ్ళూరి కాలూనుచున్నట్లు సూచించి. కాని మమకార మున తల్లి తనకూతు మనము గమనింవక మగనింటి కంపకనా మెను తన యింటనే మయుంచుకొన్న మొండి యత్తకు “తన భార్యనంపుమని యుత్తరము (వాయు నల్లుని విధమున వేంక కుశుడు పుష్పావతి స్వప్నమున నన్నమాటలు కడుంగడు సగసము లై దివ్యరసోచినము లై నవి.

“ఓ సతి ! నీదు భకికిని నొప్పితి, నాకయి పుట్టినట్టి యా

(శ్రీనతి నాదు సొమ్ము ననుజేర్పక నీకడనుండ సౌనె తత్‌

వాశనునైన నా యెడద వాంఛిశ మొందెను వారిజాథజీ ౩

భాసుర లీల సత్వరము బంపవె నా యిలు జేర్చవే సరిన్‌” ఇందు భగవంతుని భ_క్షిపిత్కి ద్రాంపత్య న్యాయ వివాదము, నిర్భర

౫ ౬ 111 థా ర్యావి యోగము వివిధ నరస ర స్యభావములు శబలతములెనవి. ఇందలి యొక్కొక్కుపదము రనవిశిష భావ స్ఫోరకముగా నుప యోగింపబడినది.

ఆ దాల మేడలో తన్ను _బతిస్టింపవ లనని థ్రీ 'వేంక శుకుడు దచేవచానసిని న్వవ్నమున నడిగిన విధము త_త్త్వజ్ఞానానంద స్ఫోరకము.

“"నన్న౭ంతట(గాంచగా నెడద యద్దము గావల”" నని దేవచానితో భగవంతుడన్నాడు.

మనస్సు చంచలము. అది యొక్క-శు యునను విళ్వరూపముల చాల్చును. అట్లు పిశ్వమునందలి భిన్నభిన్న రూపములను | బతిఫలింపనీయక మననును నిర్శలముగా జేసి భగవంతునకా వాసము జేనినచో మనమంతయు భగవంతుని విశ్వరూ పమును నది | పతిఫలింపనేయును గాన నంతటను భగవం తుని జూడవచ్చును. అద్దాల మేడ మనోమ౦దిరమ.నకు [వతీక. తన్ని వాసము [క్రమముగా భగవంతుని సర్వాత్మను "దలియజేయును, ఇది యిందలి త త్త సంభావనము.

'దేవదొసిని గోరువారుగూడ విశిష్టులు _

“అలివేణి సంబంధ మర్జించువా రెల్ల వదాంతులేగాని విటులు గారు" కట్టు వచ్చినవారిని “తమి దొరంగగజేయు నా తరళనయన.” ఇది దేవదాసి తన్ను కేరవచ్చువారి కోరిక దీర్చు విధము,

అద్దాల 'మేడలోని బింబ (పతిబింబ వింబానుబింబ వర్షన మలతి యలత్రి పదములలో సుస్పష్ట నుందరముగ వర్ణించిన విధము :_

“సక యద్దము జూచిన "వేరొక యద్దములోని బింబ మొకటికి "రెండై

యొకటొకటి ₹0డురెం డ్లె | పకటితముగ నాల్గుదిశల (బతిబింబము లై, ”

పుష్పావతి లత్మిని వేంకశేళు నెదలో జేర్చిన సందర్భమున జేసిన సతీ (ప్రళంన కవిగారికున్న నత్సతీ పావి,శ్య గౌరవమును ఆత్మీయతను వ్యక్తము చేయుచున్నది.

చిలుకూరు వలెస కవిగారి కవిత్శావెభవము గూడ వారిహరైక వైభ వాంచితము, కావుననే వల్మీకమునుండి థీ రాఖి'షీకమున నావిర్భవిం చిన వే.కపేళు వర్ష నమున గంగాభిమేక సంగమున భాసిల్లిన శివు డుపమాా ముగా జెప్పబదెను, _ వేంకట-పర్వ కు నురు నంభావు,న్‌ (గగిఫ్టించినన్‌ ” అని (వతివ్టిత వంకేకుడు వ ర్రింవబ డెను.

మరి1 ౪ చీవరకు (శ) చేంక శుశ్వర స్థానమహిమాఖివర్షన నమౌాపిలో వైతము- విళశ్వుంభరు ప్‌శ్చేళ్యరు నళ్వ శ్రా, శయులు న య్యు న చలాత్మకు లై విశ్వాసముతో.దలచిన శాళ్వత సాయుజ్య పదవి స: పా_ప్తమగున్‌ ” అని హరిహరాభిన్న భక్రిభావము కవిగారి కవితలో రసవఠా కాన్టతనందినది. నాకు సహోచార్యులైన ఫ్రీ (బహ్మానందంగారిని ఇట్టి దివ్య (పబంధ మును (వాసి ముదిత రూపమున | బకటించినందులకు వారినసంతయు నభినంది౦ చుచు వారికి భగవంతుడు చిరాయురారో గ్ర్యైశ్వర్య సిర ధీళ కుల నిచ్చి రన్య [పబంధ పరంపరల [బకటింపజేయుగాతమని యాళించుచు నీ నాయభి పాయ కొనుచున్నాను ఇవీ (ముం ఇట్లు మితుడు మూలంపల్లి చంద ) శఖర శర్మ తేదిః; ర 919 78

చి. మా, వంకటరాఘవాచార్య

(విద్వాన్‌ * విద్యాభూషణం, వ్యాకరణ రిరోమణి, సరళకవి) చిలుకూరు దేవాలయ ధర్మకర్త,

విశాలాంధ (క) అ హోబవీలమఠం,

(శ్రీ) కార్యకర్త & వజంటు,

భూత పూర్వ గద్వాల సంస్థాన ధర్యాధికారి.

మ. రా, రా. (శ్రి (శ్రీమాన్‌ చికంబీవి (బహ్చానంద క విమణి లక రర్‌ [పభుత్వ జూనియర్‌ కళాళశాలాధ్యాపకులు రచించిన చి.కూరు శీ వేంక కేళ్యర మావోత్మ [౨ అను _పబ౦ధమును స్టాలీపులాకన్యాయముగా నాచేత చూడజఒడినది ఈ [గంధము _గద్యవద్యాశ్మకం కావ్యం చంపూ రిత్యభిధీయ త” అనే అభ్మిపాయుక్షో కిననునరించి చంపూ [సబంధమని చెప్ప వచ్చును ఇందులొ మూడు ఆళ్వాసములు గం౭వు. మొదటి ఆళ్య్వానములో [పాయః భగవన్తుడు, లవ్మీ మొదలగు దేవ తాస్తుతులు, [గంధకర్త వంళ వర్ణనము మొఎలై నవి | పతిపా దింపఒడినవి. |పథమాశ్వానములో “శ్రీమన్నవో దివ్యగా తా” అను దండకము రసగ ర్భాన్విత మె శ జాలం కారముతో అమర్భ్చబడియున్నది, చాలా శ్లాఘనీయము. (పథమాశ్య్వాసములో “పూత పున్నాగ పూగ సంపుల్ల కదళి” అను గీత పద్యము బహిర న్లః సుక దన ముతో కూడిన [చాఇాపాకమును తెలుపుచున్నది.

ద్వి తీయాశ్వానములో గోలకొండను వర్ణించు పద్యము కవియొక్క ఆపారకవిళా శక్తిని బోధించుచున్నది. తృతీయాళశ్వాసములో (శిమ దా మానుజాచార్యులవారిని గురించి (వొసీన పద థ్రము వలన కవికిం గల సంవ చాయకోవిదత్య్వము గురుభ కి మొదలై నవాట్లను (వకటించబడుచున్నది, (ప్రపంచము లో అనేక మతములు గలవు. కృష్ణదై్వ్య్రపాయన మహర్షి చేవ

వ్యాసనూ తములకు అనేక భాష్యములు గలవు, అన్ని మతములకంకచ ఫ్రీ రామానుజమతము భవదాహతప్తులె న భ్కృజనులకు పీయూవషము వంటిదనీ సకలలోక సమ్మతము, ద్వీపా _నరీయులె న (వాజ్జులున్ను యీ విమయమును ప్యతికలలొ (వాసియున్నారు. శ్రీ మదష్టాతర మన్తిమును అనేక కోటి జనులకు ఉవదళముచేని వార ముక్తి సోపానముల నెక్కుటకు చాలా తస

వ. చేసి వార్లకు మోతు స్మాామాజ్యమును చేగికందించారు. ఈ కవికి గీర్వాణ భాపలో నున్న పొండిక్యము కరతలామలకీ కృతమగుచున్నది. నిస్సంశయ ముగా యీ | బవోగ్రినంద౦ అను కవిమణి “వరకవి” యని చెప్పుటలో ఎంత మా[తము అతిళ యోకి, కాదు. తాను క ఖా ఖాలా భఛ్యావపడుగా అధికృతు డై యుండి ఎక్కువగా యీ (గంథమును [వాముటకు అవ కా శమును కల్పించు కొని ఇతిరుల యొక్క ఆర్థిక సవోయమును లేకినే తమ సొన్న్హ [దవ్యముతో చాలా (శద్ధతో యీ [గంధమును అచ్చు వేయించి | పచురింపజేయదలంచి యీ కృతిని చిలుకూరు థ్రీ వే.కటేశ్వరస్వామి కంకతము చేయుటకై సన్నద్దుడె 18-8-1978 'తేడిన పండిత బృన్ట నమతకములో ఫ్రీ 'వేంక శేళ్వర స్వామివారి సన్నిధిలో గొవ్ప సభను పర్పరచపోతున్నారనే విషయము విని చాలా అనందము గలుగుచున్నది, ఈ కవిమణి దిర్హాయుష్మంతుడై యీలా'గే మరియు అనేక |పబంధముల నాచరించి అకురా మర్ధల మ.-ఖార విందనములకు దివాకరు డ్రై విలసిల్లు గాత. కెట్లు చిలుకూరు మా. వేంకటరాఘవాచార్వ్యులు

బ్ర క్రి ష య్య, 14. 8, 14. లెరే, ఆం(ధ భా పాబోధనోపన్యాపకులు, [పభుత్వ బ్‌ “ధనాభ్యాసన రి శాఖభౌల నాగార్హునసాగర్‌. (ఆం, [ప.) మిషతులు శ్రీయుతులు ఏ. ఎన్‌. [బవ్మోనందంగారు రచించిన “చిలుకూరు వేంక శేశ్వర మాహిత్మ్యము" అను ముదిత [పబంధమును పఠించి యమితానందమును బొందితిని. ఇదివరశే లిఖత (పతీ యందలి పద్యము లప్పుడప్పుడు [శుతిపేయముగా విను భాగ్యము లభించినను నేత పర్వముగా సాహిలీ సరస్వతిని దర్శించు భాగ్యము లభించినందులకు ధన్యత గాంచితినని మయమొడద యెొంతయో పొంగిపోయినది. ఈ రచన సాహతీమ తల్ని మెడలోని యమూల్యమెైన రత్నహారముగా నయనానందమును గల్గించినది. ఇందు వర్ణిత స్థలము లనేకములు ]పగ్యక్షముగా నేను తిరిగి చూచినవిగాన కనులకు కట్టినట్లున్నవి. భావొన్నత్యమా* నేటి యాధునిక రచయితల కసంభవము. భ క్షిభావములా యసమానములు, వర్షనా చమ శ్కార మర్వితీయము. శైలి కడురమ్యము*, పద్యరత్నములా పౌరాణిక ఛందస్సులో సానబట్టినవి. ఇవియవి యననేల యిందలి (పత్యంళ మును నసమానమే. కవిగారి కవితా వైదుష్యమను చవాంవేయమునకు (పతి పద్యమును శాళోవల మే. ఆధునిక కవితా యుగమున నిట్టి రచన మద్వితీ యము. కళాభారతి కంఠమున మరొక రత్నవోరము. వేయి. చెప్పగ నెల పద్మజురాణి కలంకరించిన మొదటి యలంకరణమే యిట్టిదైన విశ్వ బహ్మ తన యపూర్వ కళానై పుణ్యమున నింక నెన్ని యమూల్యా భరణముల నమర్చి యీ దేవిని మురిపించునో |! శ్రికుడు (శ్రీ (బహ్నానందంగారికి ఆయురారోగ్యములను [పఫాదించి

పురుషార్ధ చతుష్క 'సేకరణమున తన కరుణాదృష్టిని యెల్నప్పుదు [పౌ దించుగాక.

శంకలు వలదిక యొప్పుడు

సంకి టములు జాపునట్టి సర్వేకుండా

వేంకటనాథుడు మిమ్ముల

పొంకలంబుగ గాచుచుండు పుడమి తలమునన్‌ =

కట్లు కిషయ్య ళీ

వ్ర వి. జయరాం గుప, 3.1.

సె 1106604౧06 5006110646

“4& 6 ౨) 56161009

16. ౫. 8. 5. పీకి లగ0ం[గీ, అభి[వాయము

కాలము మారుచున్నది. ఇది యాం[8క యుగము, “'దెవచింతనకు తీరికలేదు. తీరికయున్నను ఆన్సినాస్త థ్రనుమానము తీరకయున్నది. ఇట్టియెడ కేవలము భక్షి పారవళ్యమున భగవత్కాగానము చేయగలుగుట సుకృత మే నని చెప్పవలెను. కవితా కళయు: తక్కిన కళలయ శు బహుళ యత్నముచే సాధించిన దైనచో యొరుల మెప్పుకై యూగిసలాడుట కనబడుచుండును. అట్లు కాక సంస్కార (వ్రభవమునుః | పకృతి సిద్ధమునైన వైదుమ్యము పరాత్పర చరణాంకిత మై తత్చారవళ్యమున భూషణసన్నాన సత్కారాదిక ములక తీ మైయ౦డును, అట్టి దే ఈ చిలుకూరి స్వామివారి క థా పబంధము, భగవ-దై కబంధమగుటచే సు వబ౦ంధము,

(గామ్యు వ్యావవోగికములయందే సాహితి కొట్టుమిట్టాడుచున్న కాల మీది ఛందన్సు ఇాందనమనీయు, వ్యాకరణము శృంఖలమని యు వినర్జింప బడినది. ననాతన ఫణితిలో కవిత ( జప్పగల వారు కలికమునకు లేరంైరి. అట్టి యెడ వికుద్ధ సర్యృవదాయానునరణిచే భాషా యోషను రంగరించి కోథనమ. నకు బూనుక్‌ "న్న _బహ్నోనందంగారు కృతకృత్యులు,

అభీష్టములను నెర వేర్చుటకు సిద్దవాస్తు డె కలిలో నవతరించిన చేంక శుళ్వర స్వాముల 'నెంద అంద అయ్యేవిధమ. అ బూజించి సేవించి తరిందిరో సూచించినారు. ఆపద (_మొక్కులవాడుగా ((బతీతిగాంచిన యేడుకొండల స్వామీ భక్తు లలో నధిక సంఖ్యాకులు | పాపంచిక సుఖనంవదలు కోరువార లే కాని చిలుకూరు స్వాముల వారి నొ రాధించిన వారందటు వాంభారహితులే నని నిరూపింపబడినది. దివ్యపతిసఘ్టాప కులాదిగా నాల యోద్ధారకులు. ఉత్సవ

ఇంది 2 విగహ (వతిషస్టాపకులు తదితరులందటు దమ యీప్పిత సిద్ధికొఅకు (గాక భక్షక లక్యముతో స్వామికి కైంకర్యను చేసినారు. “చతుర్విధా భజం తేమాం జనాస్సుక్క్భొతి నోర్టున ఆరో జిజ్హాను రన్హార్షీ జ్ఞానీ చ భరతర్షభ" అని చెప్ప(బ డెను కచా! జ్ఞానులైన యహోబవిల మ శాధిపతులు, ఆళ్వాగులు స్వామిని కొలిచిన విధానమును తదా. ర్శ్గమును ఈ కావ్య మందు పొందుపణచి పరిపూర్ణ భక్తి తాత్సర్య ద్యోతకమును జేసినారు. భ_క్తసులభు౯డైన 'వేంక శేళ్వరుడు కృతికర్త (బహ్మానందంగారికిని పాఠకలోకమునకును (బవ్వ్యోానందము నొసగుగావుతమని | పార్చింతును. ఠటు ళం వీ. జయరామగు ప్ర

అభి పాయమవు

కావ్యమునకు అభి పాయమును తెలుపుట యనునది సామాన్య మైన పవని కాదు, కావ్యమును మీతించి చేయగగు కార్య శ, అట్టి మహత్తర కార్యమునకు శక్తి సామర్థ్యములు లేకున్నను మిత్రులు శ) (బవ్శోన౦ఏం గారు తమ చిలుకూరు వే౦క శేళ్వర మవోత్మ ఫ్రమను [వబంధమునకు అభి పా యమును (వాయుమని కోరగా వారివైగల అవ్యాజానురాగమై తీ భావములచే కాదనలెక [గంధమునకు అభి పాయము ఎట్లున్నను వారివై నొకు గల యభి పాయమ ను (వాయ సంకల్పించితిని.

“నాన్ఫషిః కరరుతే కావ్యమ్‌” అను ఆర్యో క్రి ననుసరించి ఈ గంధ రచనకువకమించిక మి(తులు ఫ్రీ (బవ్మినందముగారు లౌకిక వ్యవవోర ము లందు స౦ంచరించుచున్నను తామరాకు మీది నీటిబొట్ట.వ లె సంసారబంధన ముల నంతగా పట్టంచుకొ నక మానవజన్న మె లినందులకు జీవితమున ఏదేని యొక మంచి పని చేని ధన్యత చెందవ లెనని ఆకాంక్షించుచుం జెడివారు. అది ఈనాటికి ఈ పబంధ రూపమున వక్వోమై పరిణతి చెందినదని చెస్పనగును.

మి్యతులు (శ్రీ (బవ్మ్చోన౦ంవముగారు నాకు చిరవరిదితులు, వారు నిత్యజీవనమ న ఎంత నిఠరొడంబరులో కావ్యనిర్శాణము న అంత ఆడంబరులు* ఆధునిక యుగ: న నౌగరికులమని [భమలో సంచరించు వారినడువముమెలగుచు నవనాగరి' తల క(వడక (పాచీన సంస్కృతిని విడనాడక 'వేపభామలయందు గాని |పవర్తనయందుగాని మొదటి నుండియు ఒకే రిలరిన వ్యవహరించుచు ఈ [| పబంధనిర్మాజమును పూదర్తిగావించుట మొకవిశేషము. వీరికి ఆం ఛాంగ్ల ములతో బాటు ఉరుదూ భాషయందుగల పాండిత్యము అసా ఛభారణము, కేవలము లౌకి. వ్యవవోరములపట్లీ (శద్దను చూపుచు సాహీతీరంగమునకు _సక్కా[పక్కగా తిరుగు మితుల మందలించు స్వభావము కలవారు, ఎల్ల ప్పుడ-సు వదోయొక నూకన విషయమును కెలిసికొనవలెనని విసృత [(గ౦థ వఠనట. గావించి యసక భాపా విషయక మెలకువలను (గహించిన

నగన్‌!

తపస్వి నిరంతరమ. అధ్యయనము గావించుచు (పాచిన కవిపండితుల వాద స్లుమల నక్టమ. జేసికొనుటనై ఒరితపించు కళాపిపాసి. అట్టి క్షైనతృష్ణ యే ఈ [పజంధ రచనవ నకు వీరిని పురికొల్పినదని చెప్పిన అతిళశ యో క్రి కానేరదు.

ఈ కలి నిర్నాణ సందర్భమున (శ్రీ (బవ్నానం'” 0గారు పవ్యరచనము లందలి వివిధ [(స్మకియలను అతినుందరముగి (దర్శించియ న్నారు. ఇతివృ త్తము 'నెన్నుకొను ఓలో కీ | పదర్శించిన విజ్ఞత కశుంగడు శాఘ నీయము. ఈ కావ్యము న౯౬లి వర్ణ నొత్సక మైన 'మేతమవోత్మ ర్టము. అతి (పాచినమైన చిలుకూరు తే్యతమునంంలి (శీ వెంకశుళ్ళర వైభవమను లోకప నకు చాటుటకై పూనుకొన్న వీరి సాహుమనందు స్వయముగా “తాము పొందిన (బవ్మో నందానుభూ?ని వదుగురకు పంచిపెట్టుటయే బ్రీం యాశయము. లౌకికద్యప్హితో [వాయబడిన రచనము కాదు కనుక విమర్శకు 'లేమంద'రోయను జం౦ంక-గొంకులు లేక తమ మనో/తమెన ఆనంచానుభూతు లను నిరాఘాటము.గ వ" స్టరచనమునందు (వదగ్శిం చిన వీరి (పతి భావ్యుత్ప్స త్తులు అసాధారణమ లైనవి.

ఇక దోవములందులరా ? సహాజ పాండిత్య బిరుదాంచితులై న బమ్మెర పోత నామాత్యునివంటి మహాకవుల భాగవత రచనమునంచే దోవముల. జూపిన వండిశ లోకి మునకు ఈ సామాన్య యువ కోవియందు దోషముల 'సన్నుట యేపాటి ? అట నట కొన్ని ఛందో వ్యాకరణ నియమముల కార శాంతరవములచే నిక్‌ మించి5ను విషయ పె9డర్గనా వె ఖరిషుందు అవి మరుగుపడిపోగ అవు.

ఒక పర్యాయము సంభాప ఇశావథళ మున యాదృచ్చిక ముగ మీరు ఇవభక్రులా? వె ష్తవభ కలా? యని (పళశ్నింప తడుముకొనకుండగ “* వభ క్తుడనే” యని సమాధాన మొనగి9. అట్టి నిష్కామగు ౩వభక్తుడు వైస్తవ నంబంధమగు శ్రీ వేంకశ్రుళ్యగస్వామి మవోత్మ్య వను (వదర్శించు చిలుకూరు తే్యతమను గై కొని పబంక గచన గాలించుటలో (శ), (బవ్మో నంద౦గారి శివకేళశవాభేద వర్తనము మిక్కిలి శ్లాఘనీయవ..,

కనని (1

౩ "వ్య నిర్మాణము పూ ర్తిగావించి ఏ జెనిమిది సంవత్సర ము లె నను మ[దణ గావించవలెనను కాంవ వారిలో కలగకపోవుటకు గల యిత్న॥ కారణము లన్ని-టికంశును కీర్రికాంతు లేదన్న వీ వాదవ? నందలి యాదా రత- వారి జీనితలక్యుమునకు ఎనలేని కీ ర్తిపతాక యని చెప్పనగును.

కావ్యనిర్శాణమున శార్దూల వృ త్తముతో నారంభించి ఇార్ట్లూల వృత్తముతో నే ముగించుటలో వీ3కి శార్దూల వృత్తమనిన యభిమాన మేమో నని యనిపించును,

ఇది (సథమ (పయత్న మెనను మి[తులు తమ యసాధారణ పాండీ తిని పదర్శించినారు. అట నట [(వనంగానుకూలముగ వేదాంత (పతిబోధక

[పథమ కునుమమునంటదే ఇంత సుగ౦ంధమును సాహితీలళలోకమునకు విరజిమ్మిన ఈ కవిమి[తులు మున్ముందు ఇంకను అనేక కావ్యములు రచించి సార్థక నామభేయులు కాగలరని కాంతీస్తూ పర మేళ్యరుడు వారికిని వారి కుటుంబమునకను నమస్త ఆ యురారో గ్ర్య్యెళ్వ క్యాదుల | పసొదించుగాత యని (పార్టించుచు సెలవు తీసికొనుచున్నాను. ఆం్యధోపన్యాసకుడు కట్లు [పభుత్వ నగర కళాశాల విధేయుడు వా(దాబాదు, ఉన్నవ రామమోహనరావు

తొలిపలుకు

“"బహ్మజ జ్జూానం (_పధమం పురసాద్ని సీమతః సురుచో వేన ఆవ;

సబుధ్నా ఉపమా అస్య విష్టాః సతశ్చయోనిమ సతళ్ళ వివఃో అను వేదో క్త (ప్రకార ఫు నసకలలోకము లవనివలన సృజనమునైై దృష్టాంతములై యున్నవో వానినెల్లను | పకాశమానము "జీయుచు సకల లోకముల నావరించి యున్నాడో అర్హ సర్యాంతర్యామ్‌ యెన పర బహ్మ్న పరమాత్మను సరదా మానవు లుపాసీించవలసినదనియు మానవుని నిత్య విధులలో నిది పధానమైన కర్మయని సుబోధితము. పిపీలికాది (బహ్మపర్య్భ్యంశము గల సర్వ పాణులలో మానవజన్నకొక యుత్కష్టత కలదని యార్మో. క్షి. మానవుడు తన నిత్యనైైమితత్తిక జీవనోపాధిక యొన్ని యో కర్మల నొనరించి సుఖజీవనము గడుపుటకు యత్నించును. కాని తన *జన్న"కు కారణమైన పరమాత్మ నుపాసించు టలో (శద్ధ వహించక “పునరపి జననం పునరపి మరణం అను సూికి దోహాదమిచ్చుకేగాక అట్టిదానికే (పరమాత్నను విస్యరించి;) పూను కొన్నట్టు తోచుచున్నది,

మానవుడు తన మనుగడ ఆన్ని విద్యల నభ్యృసించినను యొన్ని కార్యములు చేసినను నవి యన్నియు. నిహలొక సుఖదములే కాని పర లోక సుఖదములు కావు. పరలోక చింతనకల్గుట ఆన్ని యో బోధనలు సోదాహరణ పూర్వకముగ "జేసినగాని మానవునకు ఆ మార్గ ము లఖిం పదు. అందుకే పురాణగాధలు, నీతి కథలు, "మత పురాణములు, స్ధల మహాత్మ్యములు మున్నగునవి వెలసినవి. మహానుభావు 'లందరో చారి వారి |పాంతములందరి స్థల మహాత్మ ములను రచించి. లోకమునందు చె వోపాసనాది భకి శద్రలను పునరుద్దోషించి సుస్థిర పరచిరి అట్టి స్థల మహాత్మ్రముల వర్గమునకు చెందినది చిలు కబ్బము.

స్ట మహాతృ/ములందు పరమాత్నాంకితమెన థగవత్న ్వరూపుని లీలా మహాత్మ్యములు, భగవ్యత్కి ౧కర్మ: 'మునర్భు, భ_క్తవర్ముల చారి

య (తములు, ఆయా కాలపుటద్భుత సన్ని వెళశములు మున్నగునవి వర్షిత ములి యుండును, కొన్ని స్ట మహాత్చ, ములు ఆయాకాలపు భకిని గూర్చి తెల్పునవెగాక భావిజనులకు చరి త౦ళములను కూడ నుద్భో ధించును. విశషముగ నా స్థలమున వెలసిన భగవంతుని సన్నివేళ విశే పషములే వర్టితములై. యుండును.

ఈ చిన్నిపొ_త్తమునండు కూడ (శ్రీ వేంక కేళ్వరస్వామి వెల సిన సన్ని వళ ఘట్టముతోపాటు పతళ్కారణమెన “రెడ్డి” భక్తుని భక్తి _పపత్తులు, అనాటి | పభువులు, | పభుత్వోద్యోగులు చూపిన | పపత్త్తి మున్నగునవి వర్ణి తములు, ఇందలి “శెడ్డొవంళశమువారు నేటికిని గలరు. కాని దాదాపు ఐదువందల సంవత్సరముల కన్న పూర్వపు భ కుడుగాన నతని"పేరు ఇదమిళ్సముగా 'తెలియనందున కేవలము ెడ్డియని మాత ముదపవారింపబడనది.

ఈ చిలుకూరు వెంక శేుశ్వరస్వామ్‌ గురించి నే నొకటి ఆ౭0డు సార్టు వినియున్న ను దర్శనభాగ్థము కలుగలకుంజెను. ఒక పర్యా యము ఆంగృ దినప్మ తిక యగు *హిందు"లో నీ చిలుకూరు చేవాలయ మును గూర్చి వచ్చిన వ్యాసమును చదివితిని. నాటినుండి మా తెలం గాణములో కూడ భద్శాదది నిలయుడైన (శ్రీరామచం। దునివలె నిచ్చృటకూడ మానవ క ళ్యాణార్థమై విష్ణు భగవానుడు వెలసినాడని ఎంతో గర్య్భపూరిత సంతోష పృాదయుడనె స్వామివారి చర్మి తము నొక (గంథరూపమున జనుల కందీయ నుత్చుకుడనై తి, అందుకు తోడు చిలుకూరు దేవాలయ ధర్మకర్తలు [పచురించిన యొక ౪-౫ పుటల చిన్ని పుస్తకము నాచెతికందినది. ఆనాటినుండి [గంథ రచనకై దృఢసంకల్న్పము గల్లినది. కాని గద్యముననా లేక పద్యముననా యని యోచించు చుండ పద్భృగద్యాత్మక మైనచో సముచితమని మూడా శ్చాసనముల | గంథముగా | చాయగడంగితి.

“మా ముపేత్య పునర్జన్మ దుఃఖాలయ మళాళ్వతమ్‌

సనామ్మవ న్ని మహాళ్యాన స్సం సిర్టిం పరమాం గతాః” అని [శక లప్‌ థగ చానుడు అర్జునునకు బ్‌ 'ధించినట్లు పునర్హన్న రాహిత్యా

ఏదిరది సి ఫి "పేవచే నీ (గంథమును రచించి శ వేంకశే-శ్యరునకే యంకిత మొనర్ని తిని,

“పెద్ద లీకబ్బమునందెవె న దొసగులున్న దిద్దీ న న్నుద్దరింతురని హృదయ పూర్వకముగా , పార్టించుచున్నాను' దేవాలయ థర్మక ర్తల పచురితమైన నాల్నుగై దు పుటల చిన్నివ్లు స్తక మీరచన కెంతో తోడ్పడి నందులకు చారిక సెక క గ తజ తలు. సహ దయులును, నా వ్లులును, “గౌరవ నియులును నగు డా॥ కోవూరు గోపాలకృ షారావు, 341. &. కర, (రీడర్‌. _ తెలుగుశాఖ, ఉస్మానియా విశ విద్యా లయం) గారును; డా! ఇరివంట కృష్ణమూ రి 34. 4 వగ 4, (రీడర్‌ - తెలుగుశాఖ, ఉస్నా నియా విశ. విద్యాలయం) గారునుు సంస “తాం ధోపన్నా సకులు నగు (శీ మూలంపల్సి చం| దశేఖరశర్శ ౫4. గ. (సంస్కృతం), 11. గి. ( ఆలుగ్సు 8. 94 గారును లిఖత | గంథవును చూచి సముచిత సలహా లొసంగి పరిష్కరించి యొసంగునదియే గాక నీ పండిత మూ ర్తి తయం 'సెన్టించినంత నే పరిచయాకాం జాది ర్తి కలతో తమ తమ అమూ ల్యాధీ| పాయము అొసంగి ఈ (గంథమునకు వనె ౧ తెచ్చినందుకు హో్షి కాసకనమోవాకంబులు. |వఖ్యాత కవి పర్యులును, పండితులును, పూజ్యులును నగు ల్‌ ఉత్పల సత్యృనారాయణా చార్యుల వారిని (గంథ మచ్చులో నున్నవుజే దర్శించు భాగ్యము నాకు కల్గవారనీ (గంథమం దలి అభ్మి పాయ పదిక నలంకరించవలసిందిగా కోరినంతనస చారు “పావేశకి యొసంగి నన్నాదరించినందులకు వారి కనేక సవా్మాసాఖభి వందనములు, ( ₹తరత్నయును, గ్‌ర్వాణ క్రపిచం (ద విరుదాంకితులగు పూజ్బ న్‌ చామర్తి అమరేశ-ర శర గారు తమ వాత్సల్టపూర్మ కాఖీ (పాయ "మొసంగినందులక సంఖ్యా కాభివందనములు. మి తులును, న్‌ కిష్టయ్య గారికిని గీ. ఉం. గేల. సరే (ఆం ధభాషోపన్యా సకులు-నా రార్డున కాలేజి, శీబి జయరాంగు వ్ల 8. 2 (పాల్యంచ్య)గారికిని వందన శతాధి కములు. విద్నాన్‌ విదా భూషణ - వ్యాకరణ శిరోమణి సరళకవి బీరు దాంకిత (బ॥ (శ! ౨. మా. వేంకట రాఘవాచార్యులు నగు చిల్లూరు దేవస్థాన ధర్శక_ర్తలును నీ గంథమును చూచి. తమ అమూల్యాి (వాయ ముసంగి నన్నానందింవ బేసినందులకు వారికి విళవొభివంద

౫ 2౬3ఓ 7 1 నములు. అలత్మీయులును, అనుఠరాగాభిమాన పూరి తాదరహృదయులును నగు నీ ఉన్నవ రామమోహానరావృగారు నాశవై తమకు గల అవ్యాజానురాగముతో నొసగిన యభిపాయమునకే నెంతయో ఓ అ ఇ

సహా దయులును,; మ దుమధురవ చోగుంభనులును, సంస్కార సంపన్నులును నాగార్జున (పింటింగ్‌ వరు, ) ముపీ రాబాద్‌ పాదా బాదు ము దజాలయాధికారి యగు [శీ నిమ శ్రగడ వేంకట నారాయణ గారు తమ ఛచేతిపె అనివార మెన వన్ని యో సననులున్నను నాదవై అభిమానమును చూపి ఈ [గంథమును చక్కని అతరములలో ముదించి ఇచ్చినందుల క్‌సేక కృ తజ్జ తలు.

ఇట్లు, [గంధక ర్త

(గంధ రచనాకాలమును గూర్చి పూజ్యులునగు మా తండి గారు | పోత్సహించుటచే నిట నుటంకించుచున్నాను.

ఆఅకసము నిండి (గహము లాభశాధిపతులు

నవనిసలెడి శాలివాపహాన రవహాస్య

మందు ఖాల్తుణ మాసంబునందు నిందు

వరనపు తొమ్బిదవనాడు వజ లెనిదియు.

శుభా) సు అం తమ్ములు లతృణాదులన6 దమ్ములనంగ వృకోదరాదులున్‌ తమ్ముండు రుక్కిణిధవుండు తమ్ము6డు6 గాదశు వామనుండు నా తమ్ముల వంటివాండొక(ండు తమ్ముండుంగల్ల గొజఐ౨తయున్నె చి _త్త్రమ్మున న గసోదరులు ధన్య్ఫతంబల్మ "రె (సకుఖి రులన్‌ అనుజుండు రామమూ కర్రి మజియల్లురు నై న రవీం దుడున్‌ నువ ర్వ ను డరవిందుడున్‌ గడునుదా రతనొక్క ముహూ_ర్తమందు బల్‌ వినయ విధేయ చిత్తులయి విత్త మొసంగగ వాణిభూపషయొ 'యెనయగ' జేయు ధన్యులకనేక కుభోన్నతులొప్పతన్‌ సదా !

వషయాను కవుణిక (పధమాశ్యాసము విషయము సంఖ్య (శ్రీవ్‌ష్లు సుతి ] ఈళ [ర _పార్థన ] లక్మీన్తుతి క పార్వతీ దేవిన్తుతి వ సరస్వతీ (పార్టన బి విఘ్నెళ్యరస్తుతి వ్ర 8౬ వే పుస్తుతి ల సననాతనాధునాతన కవినుతి ల గురు దేవీస్తుతి ్తీ (గంధరచనా | పస్తావన శ్వ ఆం ధపదేళ వర్ణనము ల్‌ భాగ భ్ర్‌నగ ర వరన ట్ర గోలకొండ వర్ణన ఫే అన౦త గరి వర్ణ నము ల ఉస్మాన్‌ సాగర వర్షన 10 రాజేం[దనగర సమితి వర్ణన [1 చిలుకూరి వర్ష న లీ కృతిక ర్త వంళాభివగ్ల న 105 షవ్ద థి ములు 1 కథా్యపార. భము (రెక్షి భక్తుని గుణగణ పిళంన। ఓరి వసంతబుతు వర్శనము ద్‌

కయన[గ్‌

చం దోదయ వర్ణనము బలి భగవం౦తుడ రెడ్డి భకునకు నస్వప్నంబున దర్శనంబిచ్చుట 28 భగివన్ని న్రైళిత న ౦బునకు భక్తులందిరు “నేగుట బగ్‌ వల్మీక ఖనన మి. ల్‌ ఢి ఆశ్వాసాంత యు వర 'వేంక శేళ్వరుడు (పోళ్ధిత వల్మీకుండగుట ల్ర0 భగవత ఎఏతిష్ట లి! రెడ్డిభక్తుని సేవానిరతి |. పద్మావతీ దేవి (పకివ్ట ల్రిశ్తీ కివలింగ వట్ట నము నో గోలకొండ వర్ణన లికి అక్కన్న మాదన్నల ప%ళంస తలి అక్కన్న మాదన్నలు వేంక శేళ్య్వరస్వామి దర్శనార్ధమై

చిల్కూరు పయనంబగ ట త్వ) అమాత్యవరులు అక్కన్న మాదన్నలు 'వేంక ేళ్వరుని

దర్శించుట తబ ఆలయ పునరుద్దరణ శీలి (శ్రీమదహో బిల వర్షసము 1 వశిష్టాద్వెత [పళంఫ క్త ఆసహోోబిల మళఠాధిపతయగు (శీవణ్‌ శఠకోపయతీం[ ద వంక శుళ్వరస్వామి యర్శనక్ర్షై తమ శిష్యులలో నొకనిని

(శ్రీనివావస్వామి వారు నియమించుట [లి రాజూ చందూలాల్‌ [శంస ర్‌బ రాజా చందూలాల్‌ చిలుకూరుకు పయనంబగుట ర్‌శీ చందూలాల్‌ పంక శేళ్వరస్వామీని డి ర్భించుట ర్‌6 రాజా చందూలాల్‌ దేవ తార్చ్భనక్తై విరాళంబొనగుట 5్‌8 మహపాళురుని వ హిమాఖివరనము ర్ర్‌ఖి ఆళ్యాసాం తము లం 60

గ్‌ తృతీయాశ్వాసము భ_కుంాలను నొక చేవదొసి కథ రబ భగవంతుడే దేవదాసికి స్వప్నమున దర్శనమిచ్చుట ర్మ అద్దాల మహలు నిర్మాణము రీల్‌ దేవ బేవు నొ యద్దాల మేడ యందుంచి దేవదాసి స్తుతించుట గ్ర విశిషాద్వెత గురు పరంపరాధి పతులగు నాళ్వొారులు చిలుకూరు దర్శించుట 69 ఉస్మాన్‌ సాగర నిర్మాత (ప్రశంస 70 గండి పేట మహిషాసుర మర్టని వర్ణన గ. వేంక శేశ్వరాలయ ధర్మక _ర్హ్యన్వయ వర్ణన 7వ ధర్మకర్త స్వప్నములో పద్మావతీదేవి [పసన్నంబగుట "7 భకు రాలగు చలనచి[త నటీ శిరోమణి'యొన భానుమతి చిలుకూరు స్వొామ్‌ని దర్శించుట (75 భానుమతి శ్రీ సద్మావతీదేవి యుక్సవ వి్మగవాము చేయిందట 86 దేవీ విగవా సృజనా కెళలము ౯7 ర్రి పద్మావతీదేవి యుత్సవ విిగహ (పకిసఘ్టాపన "ర సికిం దాబాదు వొాసినియగు పుష్పొవతికి వేంక శుళ్వరస్వామి స్వప్నదర్శనుడగుట 70 పుష్పావతి చిలుకూరును దర్శించుట 8 విశ్వకర్మ లత్మీవిగవాము నిర్మించుట వ్‌. శ్రీలత్మీ వి,గహూ మహిమ [ల్లి శ్రువత్చలాంఛను వక౦ంబున లమ్మీసి 'పలయించుట రల నతి యొక్క. (పళంస 855 పుష్పావతి లక్ష్మీ దేవిని స్తుతించుట 806 రాష్ట్రపొలకడనగు (శ్రీ చందా రెడ్డీ చిలుకూరును దర్శించుట 88 వేంక శేళ్వర స్థానమ హిమాభివర్ణ నము 00 ఆశ్వాసాంతము 0ల

తపొప్పుల పట్టుక పుట పక్షి తప్పు ఒప్పు బి 12 భళి భరి లి కంద మునకు సీనమునకు మధ్య “సనాతనాధునొతన కవిన్తుతి” 7/ రఘువంళ రఘువంళ రి |! శాంతకుం౦భ ఇాతకు౦భ ర లి చతుళ్ళరంగి చతుళ్ళృంగి ర్ట (భాను ఛాను కేర్‌ ్ర మర్వింజెలంగు నుర్విం జెలంగు 16 | యునెడు యనెడు 18 లి "*టభాసుర ౩ టభానుర వ ల న్వంద స్యంద ప్రవ త్ర గపిమించు గసిమించు బో శీ కడిగను కడీగన్‌ 25 0 భ"వన్ని ర్రేతశి భగవన్ని ర్రేశిత లి 18 శిల్భ శిల్చ లర్‌ | విర్వులకు విర్వురకు తిరి [లి యడ్డున్‌ యడ్లులన్‌ తే కే బంబరంచాను బంఒర౦బాను శీర ర్‌ తోరపు కాసన తోరపు శానన ఫ్ర క్‌ ర్మఖొ జకుడు వే శ్రభౌజకుడు కే కార్యాకార కార్యుకార వలీ శఠరకోవం శఠకోప చ్‌! టి గుణగిరిస్ట నుణగ రిష్టి

న్‌్‌ఓ్సే ర్‌వీ కేకే త ద్కమత త తృమత ల్‌ల్‌ ర్‌ భుజోద్ద లొనల భుజోద్ద ఎతానల 12 తం౦ంగవ తంగువ ర్‌6 కేశ విష్టరళ'వ విష్టరశ9వ 60) ర్‌ ల్పంజ్ఞుం ల్బ్పజ్జుం రి 7 నంభాంగణ సనభాంగణ 64% ర్‌ రసంబున రనంబుల మీటి మీజ బ్ర క లకఠి కలకంఠి 68 ౭0 "కేళిడా "కీళికా 60 శీ లువపతుణ లుపలకణ 19 చఛచిరుకూరు చిలుకూరు 0 నొకొక్కు నొక్కొక క్త ల్‌ శత్కార శరత్కాల / యొళ్క యొక్క కేడి యిం౦దేడైన యిం దే-.దైన 80 ర్రి నాటిళార్వన్‌ నాటిళశార్వరిన్‌ 8తి కే] 'వాసమునైన వాసముయైన రశ క్షే] ళుల్బమున్‌ శుల్చమున్‌ 87 6 నీదు న్యతృపా నీదు సత్క్బృపా వ ర్రి వతిసుత పతినుత 80 క్షే గొనియాడ గొనియాడి ద్‌త్తి యట్టున యట్టుల 91 (గద ని) శేశాన వ ంళోద్భవ అేశానముఖ వం శోద్భవ

శ్రీరను శ్రీమత్పర్మ(బహ్మ _పణవాయ నమః శ్రీ వేంక టేశాయ నమః చిలుకూరి ఎంకి కుశ్వరి వపుహాత్క్యవంం (ప్రథమాశ్వాసము ('్రీ విష్ణు స్తుతి శా. ్రీపద్యావతి పాజిపద్య్మ[గహణ శ్రీవేళ [వీడానత (భీపద్మాననయైన లక్ష్మి ముఖరాజీవంబు రాజీవనే [తాపాద స్థితరత్న భూషణ మునం దాలోక్యమానుండనై శ్రీపొాణన్‌ స్మితచిత్తుండై యదుము నా భ్రీశుండు (పోచున్‌ గృతిన్‌. ఈళ్వర (బార్హన మ. కుహనా (బాహ్మణ వృద్దుండ్తై నుదుటివై గోీర్షమున్‌ దీర్చి యా యహిరాట్సూ[త ము వెసి వ్యెతకరు;డై యా లిప్త భస్మాంగుడై దవానున్‌ గుంకుమబొట్టువెట్టి యగజాతన్‌ జూడగావచ్చి యా మహికాత్మున్‌ బరికించి మెచ్చు శివు( డమ్మాడ్వి-న్‌ గృతిన్‌ [బోచుతన్‌. (బహ్మ సుతి ఉ. ఎవ్వని వాక్యముల్‌ భువన మెల్లైడలన్‌ నిగమాగమంబు లౌ నెవ్వని కార్యముల్‌ ఘనతనేర్ప(డె నీ పదునాల్గు ళోకముల్‌ ఎవ్వండనాది మధ్యలయు€ డెవ్వండు నా చతురాననుండు నే నవ్వనజాసనున్‌ దలతు నాత్మ మహిన్వెలయింప నీ కృతిన్‌,. లక్ష్మీ స్రుతి చ, భువనవిరాజ, రాజమణిభూషిత, పన్నగరాజ తల్పు.డై భువనములేలు నా భువనమోహను చెంగటనుండి నిండుగా భువనములేలు శ్రీరమణ పూర్ణద యార్దంత (శ్రీకటాక్షయె యవిరళ సంపదాళనిడు నాయమ. గొల్బ్చెద. గావ్యసిద్ధికై

పార్వతీదేవి స్తుతి ఉ. ఆయత పద్మష్యత నయనాంబక ముల్‌ ఘనమేరుధన్వి పై( బాయకనేసి “భావహర ః భావజు( బొపినయస్టు గాదు ని కాయమె సాముగా( గనెద(” గామిత సిద్ధి గననంచు స్‌శులో( గొయజ భావముష్పతిల( గాటముగాంచిన దేవికాచుతన్‌ సరస్వతీ (వొర్జన చ, పరగ స్వయం భు( డెప్పుడు నుపాసనం జేసి భ వద్దయా రసో త్క్హరమున మున్గి టోకముల ఖర్వనముతిన్‌ వెలయించుచుండు( ద త్క-రణి మదాత్మలో నిలిచి కావ్యకసామృత ళబ్దభావనో త్క్య-రలహరిన్‌ వహించి కృతి. గాంచవె సత్కృప జిల్కి భారతీ : విశ్వకర్మ స్తుతి చ. రవి ళశి వహ్ని వాయు కుధరాధర వాయుపథాంబుజాలముల్‌ భవు(౦డు నజుండు వెన్నుండును( [బాభవ మొందక మున్న తా స్వయం భువు(డ ము సర్వళ క్రి ఏయ భూరిగుణంబులు వెళ్ళి స్వర్ణ భూ ర్భృువనముళ€ ౯ రచించిన లు మోఘుని నీరదవాహు గొల్బెదక్‌. ఉ. ఐదు మొగంబులం దనిళ మైదు [శుతు ల్బెలయించి విశ్వమం' దై దును నైన భూతముల నైైదులు నైదులు( జేసి యిర్వదై దైదుల తత్వసంవృతములై న జగ్మ(తయ జీవకోటులన్‌ మోదముగకా స్పూజించిన (పపూర్ణుని6 గొల్బ్చెద (6 గావ్యసిద్ధికై.. విఘ్నేశ్వర సుతి చ. తొలుమలు వేల్పులందెవండు శొల్తటి పూజనమందంగల్లి వే ల్పులకును మానవాళికిల పొచ్చె మొకింతయు లేక కోరికల్‌ గలుగ నవిఘ్నత౯జ గరుణ(గాంచుచు (బీతి నుమాంక మందుని చ్చలు సుఖమ౦డు శ్రీముఖుని సన్నుతి ( జేయుదు( గావ్యసిద్ధి కై

[ప్రథమాశ్వాసము 3 ఇలువేలుప్ప స్తుతి క గ్రీకరుని వీఃభ | దుని వాకొంబిని చి తమలర వరదాభ యునిణ జేహర్ప (గావ్య సిద్ధి) [పాకట గుణభరిత6 బరమ వావన చరితుజా, సీ, పుట్టంబుట్టిన వాని. బూర్జ భ క్రి? (మొక్కి యాగమా ర్థాన్వయు నాత్మ దలచి రఘువంళ కారుని రస్త వాక్సుధనాని లలిత పదాచార్యు[.గొలిచి మదిని ఆందెబిందుగుయైన సందరపదు నెజిగి భావా భ్ఫీ కాయిన్‌ 6 [బస్తుతించి యాం[ధ వాగను కాసనాద్యధర్వ్రణులను భాప). రు-టోతశ౯ భావమూని గీ. పేర్మి శ్రీనాథుం బెద్దనన్‌ _బియత బలికి రుదకవి (మొక్కి, భట్టును రూఢి నెంచి, ప బుధ జనాదరుండగు నాం[ధభోజు నలీ(గ నుడవ(గడ-గితి శ్రీశుని నడుత భక్తి, ఉం చిన్నయ సూరి నెంచి, గుణ[శేష్టుండునా కవికందుకూరినే మన్నన,జేసి, యుశ్య్మక వి మాన్యుల(దర్చతి చేంక జేశులన్‌ పన్నుగ (మొక్కి * లక్ష్మి వరపాదుని (బార్జిలి; విశ్వనాథక వ్యున్నతు గొల్చి, కాశిపతి కుత్సుక మొప్ప విన్మమ బుద్ధినై ఆ.వె, రాయ (పోలు బాపిరాజును వది నెంచి ధరిణి యగ్యభభ్రీని, దాశరథిని యభినుతించిః యెజి(గి యభినవ వేమనన్‌ గీ భక్తి కొలదిని ్రీపని. బలుకు చుంటి. గొదవులున్నను సైచి తద్గుణమె కొనుడి

టీ త్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము తులసిదళమెంత ధూళితో! దొరలు కొనిన గార వింతురకాదె తద్గరి మనెంచి గురుదేఏ స్తుతి

ఉం భక్త్రజనాను ర క, భవబంధ విముక్త, (పపన్న భక్త సం సక్త, బుధైకసూక్త, సదసత్తనుభో క్త మృదూక్తి మాధురీ సూక్తి సుస క్తయై యచల నూక్తులొసంగి విశుద్ధ | బఐహ్మమున్‌ వ్యక్ర మచేసె నే జనని వ్యాయత బుద్ధినినా మె( గొల్బెదన్‌.

వ. ఇవ్విధంబున నిష్టదేవతాభి వందనంబును సనాత నాధునాత నగీర్వా ణాం్యధ కవీం దాఖి నందనంబును గురుదేవీ సంకీర్తనంబును( గావించి భగ వ్యత్చీత్యర్థంబుగా నేదేఎ) నొక చిజు కబ్బంబును [వాయ నుత్స హించు సమయంబున

(గ్రంథ రచనా (పనావన

ఉ. ఎవ్వరి6గూర్చి తాపసులు నెళ్లిడలన్‌ దపమాచరింతురా మువ్వురు మూర్తులెప్పుడు నమోఘతర స్ధితి యోగము[ద యం దెవ్వని సర్వదా దలతురేక మనస్కత నా జగద్గురుం డెవ్వడు వాడు లోకముల కీశు:డు వాని వరాన్వయంబునన్‌.

సీం విబుధం ద వినుతు(డౌ విళ [ట్షొ' డుదయించె

వరసువర్తస గో[త వర్యు'డగుచు ముసలయ్య తద్వంశ మఖ్యు(డై జనియించె

నతనికి శంభుండు నతని కరయ సిద్ధాఖ్యులిరువురు స్థిరుడు వీరన్నయు.

బుట్టిరి మువ్వురు మూర్తలనగ (పియమొప్ప రాచన్న పెద్ద సిద్దయ్యకున్‌

సుళుండునై యేవుర సుతుల, గనియె

గీ నలఘు డయ్యప్ప మోనప్ప యతని పిజు(ద రామచం [దుండు సంగప్పర హిచెలంగ

[పథభమాక్వాసము ద్‌ గడరకు సిద్దప్ప పుదై త|త్క_మము వెలయ పంచముఖ (బఐహ్మ వదనాబ్ద పంచకమన,

ఉ. మువ్వుర పుతులన్‌ గనెను మోనయ లక్ష్మణు( డందు న్మగజుం. డవ్వలివాండు [బబహ్మయయు, నవ్వలివా(ండును రామయాఖ్యు(ా మవ్వపు బిల ప_తముల మాక్కి. విభిన్నత నేక రీతిగా నవ్వనమాలి (శ్రీకరుణ కర్షులునౌ కులగ్యోత వర్థనుల్‌ .

వః, వీరియం ద్యగజుండును చిలుకూరు వాస్తవ్యుండును త ద్దామ పంచాయతి క ధ్యక్షుండును నస్మచ్బ్యాాల కుండును నగు లక్మణాచార్య [పేరి తోత్సాహినై సంకటాప హరణుండును ఖ క్త వళంకరుండును పంకజాస నాద్యనేక విబుధ కింకరుండునుు నగు (శ్రీవేంకటేశ్వర స్వామి మహాత్మ్య్యంబు నభివర్హించుటకు పూర్వుంబు తన్నిలయంబగు వేంకటాపుర [పభథ్యాపిత చిలుకూరున కధిస్థ్తానంబగు హైదరాబాదు నగ రోపాంత రాజే్య్యదనగర సమితీ త్యాదులనఖి వర్షించి చిలుకూరును వివరించెద.

ఆం[ధ్యప్రదేశ వర్రనము

సీ, భరత మాత శుభాంగ భవ్యరత్న స్టగిత

భర్మ హోరాంచిత పతక మగుచు దశ్షిణాపధసీమ దాక్షీణ్య భూదేవి సస్య నీలాంబ రాసజ్టిత గ్నాతయై కృష్ట గోదావరుల్‌ కేలులగుచు గిరి మహేం్యదమును ,పాగ్గిరి మండలము నురో జములుగా నాంధుల జనని యగుచు

గీ. తెలు(గు దేశంబు విబుధాళి వెలుగు నగుచు కేశ వేళానులకు నిజ వాసమగుచు, దలప ్రీ'భాగ్యపురి రాజధాని యగుచు

దీధితులు నీను నాంధ [(పదేశ మవని

6 శీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము గీ, ఆంధ రాజధాని హైదరాబాదని రహి చెలంగ నొప్పు రాజ్యమెల్ల మున్ను భాగ్య నగరిగా నెన్న బడినట్లు నేడు కూడ భాగ్యనిలయ మదియ. క, పరిపాలన సౌకర్యము కొయకిరువది మండలములు( గూరకిచి వాని౯ సరిసగటు తొమ్మి దేసి యు బఐరగెను భాగములు కొన్ని [పతి మండలిలో ౯ క, ఈలఘుభాగంబే యొక తాలూకా యనగ నొప్పు తహశీల్దారీ తాలూకా కధిపతి యగు చాలించు' గలెక్ట రొక(డు | పతి మండలమున్‌, భాగ్యనగర వర్ష న ఊ. హైదరబాదు రాజ్జగరి యందు నభోంగణ సుందరాంగి కొ చ్భాదిత చేలముల్‌ కదియ€ జాలి తదీయ చలత్సుమాని లా పాదిత శీతల[పకట భవ్య గుణోన్నత శృంగ పాళిచే మేదురమైన సౌధములు మించెడు కోటలు మేటి పేటలున్‌. కాం (శోళార్థంబున [కోళ విస్తృతము త(త్కోళ ద్యృ్యయాధిక్కమొ గోళొాలల్‌ పళుకోష్టముల్‌ విపణీకా కోదార కోస్టంబులున్‌ వై శాల్యోన్నత సుందరోపవనముల్‌ వై శిష్ట శిల్ప పభా ఛై శారద్యము( జూపు కాలలునుత దై ప్రచ త్యనుం జూ పెడున్‌, ఊఉ. భర్మమయ [(పవాళ మణి భాసిత గోపుర కుంభ సంపదు న్నిర్మిత నిర్ణలేశమణినీలిమగారుడ కుడ్య రాజిచేం బేర్మి వెలుంగు వేలుపుల పెద్ద పఠించిన పాఠళాల తో నర్మిలి చేయ!గల్గు నొక డద్భుత విశ్వచిదాలయం బిలన్‌,

[ప్రథళమాళ్వాసము ల్‌ ఉ. షాహ జహాను న్యాయమును రూంగిరు న్యాయమె కాదు సర్వరా డ్వాహకపాళి న్యాయమును వంచన చేసి స్వకీయ న్యాయ ని

ర్వాహణ క్రీ ర్రి కతన మవారణ లీలల ధర్యునింటి పై పై హవణిల్లు చెక్కును నభావ మొన ర్చెడు న్యాయసౌధమున్‌ చ, అడిగిన [గంధ మొక్కటియు నందదు చేతికి వాక్పతింట లే మిడి యొక నీశ8ళాస్త్ర మదిమేలురచించె భృగుండు కాని యీ పుడమి నాయధరాజ్ఞగ పుస్తుకళాల దిశిష్ట్రగంధ రా ట్కడలి యున్నై పిపాసుల కఖండ రసమ్ముల జూరలిచ్చెడున్‌ . సీ. నిత్య నూత్నాషధ నియమిత మీయింట నిక్క మేదియు లేదు నీదునింట వివిధజాడ్య చికిత్స వెలయును నాయింట నిర్ణరాళి చిరిత్స సిదునింట యం[త శస్త్ర చికిత్స లధికమ్ము నాయింట నిగమ మంతంబులే నీదునింట పథ్యాను పానముల్‌ బగగును నాా* లట సిరత సోమ త్చష్ష సీదునంట గం నెన్నిటను జూడ సీకన్న నేనె యవఫీక శృంగ భంగంబు చేయునాన్‌ శిఖరమాన్ను వ్మిశుకంబై న “యుస్కాను వెజుసాల" సీ. యుగ యుగమ్మల నుండి నిగనిగ లాడెడు పొగుర్టైన డాళ్ళును పొటైై సురియ లగణితంబగు యవ నాంకి తాయుఢములు సౌగమసెన చే వాలు సోయగములు జ్రీవకళల్‌ బీమ్మ. జెక్కి న పాలజా | పతిమలు (పతిలేని పనితనంబు

8 భ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము చి్యతాతి చ్నిత విచితపు (జిగి దేలు పటవర్ణ లిఖత సంపద రువార గీ. మతులతర శిల్చ చాతుర్య మవఘళించు స్వర్ణ రజితాది మణిమమయాకీన్ట హాన్త కొళల ద్యుతులీను నా కల్పనముల' జెన్ను మీజును “*సాలారు చిితళాల”. సీ, ముఖ మార్గమునకు ముం దభిల భారత వాయు పధవాణి వెలయు ద్మత్పాగ్గిశమున భారతైక కవీంద భాను(డైన రవీంద భవనము తర దిశన్‌ | పభలనించు పశ్చిమంబున పుర పరిరథతకాధిపు కార్యాలయము సర్వ కాలముండు సుమచయోద్యానంబు నుఖసౌరభము లీకు దాక్షిజణ్యలీఐ తదక్షిణమున గీ శాస నోన్నత మండలి సౌధమలర వెలయు ఘన లోహ (పాకార వేష్టితంబు కాంత కుంభన్త్న శిఖర్మాగ సొధమొండు రాజ్య శాసన సభయునై రాశమించు సీ. ఏ మంట పాకార మింద ధనుర్లీ కాంతు లీముచును నల్లడల( జూచు నే మంటప స్తంభ మెలమ్‌ నాకసవీధి నర్కు నళ్వమ్ముల నడ్డగించు నే మంట పాక్సతి యిమ్మహి జెల్లెడు “నాణొమై వెలినె వీన్నాణ మొప్ప నే మంటపము నగరేందిర కునికియె [పజల పూజల( గాంచ. [పతి దినమ్ము గీ నే మహామంటషము రథీఏ నెఫు శిల్ప చాతురిని( జాటుచును | పజాశంసనీయ

[పథమాళ్వానము ర్రి భాగ్యవురి నాంధ దేశీయ పద్మ నిలయ శుంగ సంభృతయౌ చతుశృంగి యమరు. గోలకొండ వర్ణన మ. ధరణిన్‌ మల్కి భరాము వంటి నృప మార్తాండుండు నే కోటపై సుర ధాణీశ్వర కేతనదుతులు నసోకంబు గానింపి భా సురతన్‌ వెల్లగ జేసె నల్లడల బల్‌సు [తామ సంపల్తి.ంద ర్గిరి “గోల్కాండ” యనంగనొప్పు ఘనమై కీర్తి ద్యుతి | శేణులన్‌. చ. కుతుబషహా నరోత్తముల గొప్పందనంబల కోటగోడలే ధృతి చెడకుండ నేటికినిదీపిత భాను రధాంగ ముదిత ద్యుతులను జిమ్ము చున్న వరి దుర్శద నాశక “తానిషా"దిరా డ్వితతిని “గ'పనా”ఖ్య వర వి[శుత భక్తుని భావ చిహ్నామె ఉం (శ్రీరఘు రామ పాద సరసీరుహ భవ్య కథాభిరామ మౌ (శ్రీరఘురామ భ కవర శేఖర దివ్యచరిత మెల్రెడన్‌ సారసమిత సారధికి సాంగము( జెప్పగ నొప్పుమేటి [పా కార [పవేళశనమ్మలిల' గాంచగ నా నల గోలకొండ పె. అనంతగిరి (ముచుకుందానది జన్మస్తాన) వరనము క, తెల(గాణపు కొండలలో, గల కొమ్ముల కొండలందు గణనీయంబై వెలుగొందు గోలకొండకు * దులయే ; యామంచుకొండ తుహినా ది కతజకా ఉ. ఇగ్గిరి పశ్చిమంబునకు నింపు దలిర్వ్పగ యోజనాంతమై యగ్గల మై యనన్యమయి యద్భుత మై యసమాన దృుశమై నిగ్గుల నీటునై యధిక నిశ్చలమై నిబిడాంబు జాలమై వెగలమై తనర్చు జల వేళ్శము రోధిత నిముగమ్మునై. ీ గోలకొండ ' కోపానూరు వ జమునకు (వనీద్రి.

10 ఫ్రీ చిలుకూరి వేంక చేశ్వక మహాత్మ్యము వ. అన్నిమ్నగంబేదన. సీ. శకపిక మోహన (వతి గీతు లౌకవంక [ప్రకటిత సుమఫల పాడపా? కారికా కూజిత స్వనములు నొకవంక వినువీధి వెన్నంటు విటపి చయము వర మయూరీ గళ స్వరళేక లొక: ౦క హరిణ కాఐకి ముగ్గ హదనము లొకవం౦ంక చెలు వొందు చున్న పచ్చిక బయళ్ళు గీ, పూత పున్నాగ పూగ సంపుల్ల కదళి కేతకీ కరవీర సంకీర్ణ సాంద కాన నాధిష్టి తానంద ఘన గిరీం[ద మౌళి సంజాత ముచికుంద మౌనినీత ఉ్‌, వెన్నుని పొద పద్మమన వేల్పుల వాహపొని పుబ్రనంచు మున్‌ విన్నదె కాని యిద్ధరణి వేశకువేల జనా?" (టోవగా. ఐన్నుగ స్వర్గవాహిని నభావము సేయ ననంత పద్యనా భోన్నతు పాద పద్మమున నుదృవ మొందె నిజమ్ము నిగ్గిరిన్‌, శా. మీ రుస్మానలి పాదుషా ఘనుడు మేల్మేలైన సత్కార్యముల్‌ మీరన్‌ జేసి తదీయ భాగ్య నగరిన్‌ మీటేగు నవ్వాహినీ వారిన్‌ ఐంధన జేసి “గండిపురోలో వారా? నిర్మించి త ద్వారిన్‌ లోకుల త్చష్ట కాశ్యతముగా వారించే నో హో యనన్‌, ఉస్మాను సాగరము (గండిపేట చెజువు) వర్షన సీ. దిశలాని యుదధియై దీపించు నెవేళ తిలకింప లేము త త్తీరములను కమఠ కర్కట మత్స్య గంభీర గమనముల్‌ గమకీంచి కనలేము కడలి యగుట

పథ మాళ్వానము (1 బిందీ తాంబర శిశిరాంబు జాలంబౌొట నంగ భంగముల గానంగలేము శీరోదకమలతో శ్నీరాబ్టి యగుటచే క్షారంబు( గనలేము సలిలమందు గీ. నలఘు చల దూర్మికల నలరారు నంబు రాశ్వియె రాజధానిలో రహి చెల౦గి తెలు(గు వారికి జీవన తృష్ద( దీర్చి సార్థకము నొందు “నస్మాను సాగరంబు” ఉ* శారద రాతులందు ఘనసార పటీర తుషార ఫేనమై ధారుణి నిండి వెండి పరిధానము( దాల్చిన భూలతాంగి యా సీరద నీల గా్యతునకు నిర్మలమౌ ముకురంబు వదైనా న్నిరధి తోచు. జందికలు నిండి యభంగుర పావనాంగమై, రాజే్య్యదనగర సమితి నర్ధనము ఉ. అష్ట దళోపవిష్ట యయి హైదరబా దమ దిగ్గిగంతమల్‌ వష్టప మేలు భంగి పరివష్షిత మండలి కాష్టకంబు నం తుష్షిగ నేలు చుండు పరితోషిత సళ్చిమ భాగ పాలనా కృష్ణము నైన “బ్హాకఓ” నెశ కేంర్యదమునైై నమితీ నొకండు నాన్‌. కం రాజేం[ద _పసాదాఖ్యన్‌ రాబిలు పంచాయతీ స్వరాజ్య | పభచే రాజేంద నగర సమితగ [భాజితమై యొప్పు6 (బజల | పాబల్యమునన్‌. ఉ. నింగికి నీగు సౌధచయ నీరజ పజ న్వకీయ రూపమున్‌ బొంగెడు స్తర్నదిన్‌ గనుచు పొ.చి తదీయ శరా? సంపద

1. పే? యం4280064 6:౯ ల౨100%£, 1 ౦౧. ౦ వే?66?201గే 1౧001? 16 1021611.

2 శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహార్మ్య్యము న్నింగి జరించు నంగనల నించుచు నెట్టుచు నీక్ష ణాస్య ముల్‌ [(కుంగగ' జేయు దేమనుచు [కొంబిగి! దేలెశు సొధ కాంతులున్‌

సీ, వ్యావసాయిక కాస్త వ్యాసంగమును గటలిపు విశ్వవిదా; సంస్థ వెలయ నచట [పత్యక్ష మనుథ వాభ్యసనంబు గ అపగా 'సేదంంబు జేయ సుషేత మలరు వీజాంకురాదిక స్సీత సస్య [పౌఢ పరిపాక దశల లోపముల నెల్ల విరికించి శోధించి ఫల సమృద్ధికి దగు ననుకూల పథకమ్ము లరయ' జేయు గీ. శోధనా గార గురు శోభ చోద్యు మలర వెలయు చున్నది శాస్త్ర [పఏజులైన పండితుల పర్య వేతుణ, బరగు చుండు కేంద రాష్ట్ర [పభుత్వ సంకేతమునను ఉం కర్షక లోకమందు ననుకంప సమైక్యత వృద్ధి టొందః సం ఘర్షణ మంతరింప నరి(గాపుల. బెంచ ఫలాభి వృద్ధిక్సై సర్షప మాఢకమ్ము గుణ సారపు జూర్జము [వీహి ముద్గముల్‌ హార్షము గాను జౌకవెల కమ్మెడు సత్సహ కార సంఘముల్‌ సీ, పంచ దాయుల పనుల్‌ మించి నేర్పుగ నెంచు శిక్ష ణాలయములు చెన్నుమీలజు చే నేత పనినేర్సు శిక్షణా గారముల్‌ చార్మి కోద్యోగంపు కర్మళాల (గామాభ్యుదయ కార్య [గామ సేవకులను కల్పించు శిక్షణాగార మొండు (పాచీన విజ్ఞాన పఠనాభి వృద్ధిక్తై కేంద మొక ,టి కలదు క్రీర్తి వెలయ

(పళ మాళశ్వానము (ప్ర గీ బరగు పశు కోధనా కేంద9 భవన మొకటి సలిల శోధన సంస్థ క్రై * సద్మమొకటి వెలయగను జాతి సంఘాభి వృద్ధిశాల

గలిగి రాజే్య్యద సమితి తద్దనత( గవియె. సీ, వాసు జానంబు విజాన వాస్తయం[త మ 1 వో చాల నాదిక సాంకేతకాస్త్ర ర్ధిక్ష ణాలయంబుకు నింజనీ రాలయంబు నయత+€ గల్లియు రాజేషద నగరి వెలయు. ణి

కం. ఈ సమితి యందు నుస్మాన్‌ కాసారము కలదు దానికడ యొడ్డుననే భాసురత వెలయు నొకపురి శ్రీసఖ సీిజ ధామ మ య్యు “జిల్కూర”నగన్‌.

ఉ. ఆ ముచుకుంద వాహినికి నడ్డము వారధి, గ టునాడు సు [కామిక కర్షకాళి నిజసద్ముము లా చెలటు వందు మున్గుటన్‌ భూములు వీడి నల్దెసలు వోయిరి యెందరొ కాని స్వామికిన్‌ ధామము నౌొట నీపురము తావును వీడదు త త్పభావతన్‌,

క, నాటికి నేటికి ముందుకు సాటియు లేకుండ సస్య సంపూర్ణంటై. లోటెంత లేక వెలయుచు€ టోటిం బడుచుండు నిరుగు పొరుగూరుల తోన్‌.

చిలుకూరు జాగిరుదారులు

క, ఈ[గామము రాడ్డైెంద్యుల కా[గేయ ధనార్జి తాాగహారం బఐగుటన్‌.

1 650 పేడ 0ిం!160౯

[4 ఫ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము

నుుగహమున నొప్పు భువిని నూత్నోత్సుకతన్‌.

ఉ. “థాదరు” *యార్‌' *నవాజులిను థొదరు లిర్వురు థాను వంశజుల్‌ సోదరు లేక గర్భజులు సుందరు లాశ్విన దివ్య వైభవుల్‌ హైదరబాదు భూవిభుని యాదర మొంది నృపాల వైద్యుళ్టై మేదిని. గీర్హి. గాంచి రతిమేధ భిషగ్వర ళక్తి సంపదన్‌.

డ్‌, (ప్రభు చిత ములో మెలగుచు (పభువుఐ స్వాస్థ్రంబు' గనుచు పవలున్‌ రేలున్‌ (ప్రభువుల మెప్పించుచు నిజ [ప్రభుతవ జాగీరు! గొనిరి _పజ్జ్ఞానిధులై..

క, (పభు ద త్తంబగు (గామము నుభయులు సోదరులు నచలి తోత్సాహులునై శుభ మెసగ పౌర జనముల నభయంబుగ నేఎ రమిత హర్షాత్మ్కులునై

ఉ. పూర్వ మొకప్పు డీ పుర మవూర్వ మహత్తర సంపదా? చే నుక్విః జెలంగె నంచు శిధిలోన్నత పళ్చిమ దుర్గకుడ్యముల్‌ గర్వమతిస దదియ గుణగాధులు6 జాటుచు చూచు వారికిన్‌ ఐర్వము సేయు నేటికిని _బస్సుట శిల్పవిళష్ట సంపదన్‌.

వః ఇట్టు లక్కట్టడంపు తెట్టియల నుట్టివడు బెట్టును6 గల పురవరంబగు.( “జిలూూరు'” చుల్కనంగాని బెళ్కులు పుల్కలొల్కా నసిత్యన్సైమిత్రి కాబారంబుగ6 [(బత్యూషంబున నిత్యోదిత [పద్యోత నోదియపూర్వంబే తత్పరివేష్టిత కటకాక్సృత సాగర తీర నీరంబున. గరచర ణాద్యంగ ధాత పరిశుద్దయై యరకుణారుణ కిరణ తరణి చరణ [(పణామంబటొనరించి నిజగర్బావాస నిర్భరార్భక జసస మూ హంబులను త త్తదాయుక్త నిత్యో చిత కృత్యంబులకు నాయత్తంబు గీసి పసుల కాపరుల నాపనుల

1. ఖాదర్‌ యార్‌ఖాన్‌, ఖాదర్‌ నవాజ్‌ ఖాన్‌.

[ప్రథమాళ్వాసము 15 వెంబడీ (గర్షకుల నుత్క్లరి తోత్కషణా కర్షణులుగా వె[తంబుల కంపి బాహుళ్యంబుగా బేహారంబు లహెర్నిశంబులం జేయు బేహారులం బేహ రంబున కాహ్వానించి నిత్యశౌచ నిహ్టైగరిస్ట నిజ్టాతులగు న్రైష్టికులను విష్టర (శ వార్చ నో త్తిష్టులుగా దేసి యాగమాద్య్శఖిల కాస్తాానేక పురాణ పారీణులగు [బాహ్మణులను _బహ్మ జ్జాన [పటోధన్నకై పని (పజాభు దయా యోజనావ్యాజ స్మృజనా వ్వజ [పశాపతీ పంచకంబు నంచితో క్తుల (బతిష్టించి? పురపాలకాధినేత పరిషత్పరివార పరిస్కంధోద్యోగుల నుద్యోగము నందుద్యోగించి, హృద్యంబగు తబ్జీవనోద్యమ రమాద్యు తుల్‌ ద్యోపింప ఖద్యోతన తేజఐబున నఖర్వగతి మర్వింజిలంగు నిప్పు రవర సీమా రమావల్దభుండుగ నుల్లంబు ర ంజబిల్ర( దెల్లంబై యే తల్రీల నుల్లసిలం జేయు సంపుల్ల వద శారి విందు! డగునా నజ్టనయ్య కథావల్లరి నల్హి నుష్కకమించి మద్వంళ్నపకారం బించుకనివేదించెద.

కృతికర్త వంశాభి వర్ణన సీ. సంకల్ప మా్యతాన సకల లోకమ్ముల సృజియించి మంచె నే సృష్టికర్త సృజియించి తత్తదీప్సిత కార్య ₹"సనా రంభు:డై వెల సెనే రమ్యమూర్తి నియమిత కాలాధి నేతయె నిఖిలంబు లయ మొంద,జేయ చిన్మయు. డెవండు సకల సర్వంసహా సర్వాంత రాత్మయె [పణవాది _పణుత సత్‌ పభు. డెవండు గీ. నా మహాభాగు దివ్య వకా బ్బములను నంచితంబగు నీశొాన నాననమునః [బఐభవ మొందియు [పజల' ద త్వాభవమున పాలనము( దేయు( బధ్ను(డై _వభు డవండు, క, పదిరెండు రూపముల నిరు వది నాలుగు యక్కరషుల వరమంతంపబై

16 ఫ్రీ చిలుకూరి వేంక చేశ్వర మహాత్మ్యము చదలందు వెలు;,గు చతురుండు ముదమున నెవ్వనికి దైవమఖు్యు(డు తలపన్‌. శా, ఆ విశ్వజ్జుని వంశ సాగర సుధాస్యంది [పభారాజి పూ ర్దావిర్భూత సుధాంకుండ్రై “నిగమ గ్కోతాభిఖ్య సంభూత సం భావుం.డె వసుధన్‌ సుదీమణి గణ ,పాజ్జుండు *'హేమాది" నాన్‌ ధీ విద్వుజ్జ్ఞన మాన్యమాన ధను డుద్దీవించె నొక్కం డిలన్‌. క, హేమాది కార్య కౌళల సామర్ట్య విశిష్ట శిల్చ్పశాస్త్ర (పతిభన్‌ హేమాది భూష సృజనకు హేమాది యనంగ నొప్పై “హేమాది” యిలన్‌ చ. అతని నుపుతు లందు ననఘాత్ముడు “నాగని నాత(డోజ న ద్భుత నిగమార్థవేది పరిపూర్ణ కలామలనూత్నకాళలో న్నత నిపుణా కరుండు కరుణామయ చిత్త భిషగ్వరుండున్నై య ళతులిత కీ రి నొంది [పణ వాధిపు( గొల్పుచు నుండు నెప్పుడువ్‌. క. ఈ నాగనార్యు సంతతి మానుగ వర్టిల్వ నతని మనుమలలో వి జ్ఞాన ఖనీ యెనెడ్లు ఖ్యాతి న నూనత( గొని “సుల్లయాఖ్యు.' డుర్వి(. జెలంగెన్‌. ఉం భూరియశళః (పపూర్తు'డగు వుల్రయ కాంచెను పుత పొతులన్‌ మీఠరగ నందు నొక్కరు'డు మేరు సమాను€డు “నాగ యాఖ్యు(డన్‌ ధీరుండు ధీవిశాల గుణ దీపకు(డ్లై యెలనాగ *“నాగమ”న్‌ గోరి వివాహ మాడి? నుత కోవిదుండౌ సుతుగాంచె నొక్కనిన్‌. వ. ఆయన ఉ. “రామన' నాము(డై సుజనరంజకు(డై. సుగుణాలీరాము(డైై కామిత కిర్తియై వివిధ కార్య ధురంధర కాశలుండునై

[ప్రథమాశ్వాసము [7 [గామణీ పూజ్యు(డై గణన గాంచి సుశ్లీల యునైైన పుల్లమన్‌ [బేమ(దొరంగంబెంక్షిగొని పెంపెశలార సుఖంబు లొందుచున్‌

చ. కొడుకును( గూతురుం గని యకుంఠిత లీల విశిష్ట సూక్తు=న్‌ బడ యగ నేర్పి యాంధమును పారశికంబు తురుష్క బాషలో. గడనక ( దెచ్చి స్వర్ణ కరకెళశల మందు నశేష నైపుణిన్‌ వడిగలవా'ని జేసె బుధవగ్భులు మెచ్చ" దదీయ పుతునిన్‌.

వ. ఏతత్కుమారుం డగు 'నాగా'ఖ్యుండు

గీ. జనన మాదిగ గురు బంధు జన సఖా? యాద రాశీన్సు- ను( బొంది యమపమాన సతి గుణాళికి నెలవె న సచ్చర్నిత నార్యనుత( “బార్వతవ్ము* నర్ధాంగి( బడ సె.

వ, అట్టి మహాసాధ్వి గర్భుంబున,.

గీం పార్వతీ దేవి కల నాడు _పభవ మైన సుతుల నిరువుర( టోలియీ సుగుణ వతికి హర్షమొదవగ నెను నాయనుజ వరుండు సుతులమై బుట్టితిమి మాదు సుకృత మలర,.

వ, ఇట్టి నాచే రచింపం బూనిన యీ [గంధంబును,

షష్యంతములు అ

కం, శ్రీ పద్మావతి విభునకు (భీ పద్మాక్షునకు భక్త చిత్త నిరతికిన్‌ ద్వాపారా నంతర యుగ దీపకునకు వేంకటేశ తిరుమల పతికిన్‌.

కం. సప్తాహార్య సభాంగణ దీప్తునకు నధీన భక్త ధిష జాప్తునకున్‌

12 శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము సుపాసుఫ్ర (పసు వీీక సుప్తోత్థితునకును సుభగ సుస్థిర మతికిన్‌.

కం (ల్రీభూ నిళాధ్యక్షున కా భారతి భర పీఠి కాంకిత దళ స న్నాభునకు వత్సలాంఛన శోభునకును, నీరదాభ శో భాంగునకున్‌

క్‌, అష్నైళ ప్రర్యదునకును (తి వ్‌ష్పప నాథునకు భుజగ విస్పత శయ్యా తుసష్టునకు, కె టభాసుర కిషునకును, జలజ మాన సాశిషనకున్‌ . ఛంర్ర్రు ౨ట

క్‌, కృష్ణునకు భ క్తమానస తృష్ణుశకును పాప తిమిర జిమ్షునకును రో చిష్ణునకు నఖిల భువనస హిస్తునకును రాగ రహిత నిష్ణాతునకున్‌ *

వ, అఆంకీతంబుగా నభ్యుదయ పరంపరాభివృద్ధిగా నాయొనర్పం బూనిన చిల్కూరు వేంక టేశ్వుర స్వామి మాహాత్మ్యంబను [పబంధంబునకు కథా [కమం బెట్టిదనిన

కథా [పారంభము

చ. అర(ఐిఏవి నూరులేడులకు నావల నప్పురి పౌరసంఘ మం దురుతర భూములుం గలుగు నుత్తమ వంశ కుటుంఐ పాళిలో గరము (పసిద్రి. గన్న వరగొౌరవ గున్నల+ వంళ వర్థనుం డరయగ రెడ్డి వంశజ వదాన్యు డొకండొగి నుండె నిద్ధరన్‌ .

1 “గొన్నాల” యని కూడ వ్యవహృతము.

[వథమాళ్వాసము 19

చ. తన కులవృ త్రియే పరమ ధర్మమటంచు! దదేక (శద్ధతో నను దినమున్‌ హలంబు! గొని యబ్బుర మొందగ ఇేతపాళలో ననవరతంబు కర్ష్ణణము నందు నిమగ్ను(డు నయ్యి (శ్రీశునికా దనివియు! దీర! బిత్తమున దల్చుచు!. గాలము బుచ్చు నిద్ధరన్‌ -

ఊఉ. బంగరు కడ్డినా! బరగె బందుగు లందజి [పాణమి [తుండ్లై తంగెటి జున్నుగా నతిధి ధామము న్హై యరి పీతి పాతు'డ్రై ముంగిటి కల్ప భూజమయి మోదము( గూర్చుచు సాటి వారికిన్‌ సంగడి కాం[డ కెప్ప! డనుసారి సువ ర్తనలన్‌ జరించుచున్‌

సీ సాధు సత్పురుషుల సంగతికై తాను హరి కీర్తనలు విన నరుగు నెచ్చటిక్తైన

[శమనెంచ( టోక( దాాళద్ధ తోడ భుజగళాయిని' దలచి భజన సేయుట యన్న

మును ముందు నిలుచు సమ్ముదము తోడ వేద కాస్త పురాణ గాధలు వినుటకు

చెవు లిక్కారించు తాంజవులు( గొనుచు

గీ, వైష్టవాయ్యఘుల' బూబించు, వైరులేని( గనుల బఐడునంత నెజిగి లక్షణము వారి పద రజంబును దల.దాల్చి పరమ ,పితి!

(బణతు లొనరించు సద్భ క్రీ [పజ్వలింప,

చ, సతి సుత బాంధ వాది హిత సం_శిత వర్గము! గూక్తి సర్వసం భృత శుభకార్య వేవియయి పేదల క్మాశిత కామధేనువై యతులిత విమష్ణుపాద భజనామృత సారమనన్య భక్తితో సతతము. (గోలి సర్వ గుణకాంత సమన్విత సన్నుతాత్ము.డె

మ పతి వర్షంబును వేంక టేప పదముల్‌ _పత్యక్షతన్‌ జూచిరా (వతమున్‌ గల్గిన “రెడ్డి” సుువతు,డున్నై _వాత్యుండునైై భ్రీరమా

20 ఖ్రీ చిలుకూరి వేంఠ టేశ్వర మహాత్మ్యము పతి వాసంబగు కొండ కేగి పరునిన్‌ (బార్ధించి పూజించి తా! గుతుకం బొప్పగ వచ్చుచుండు నెపుడున్‌ గోర్కుల్‌ ఫలింపన్‌ దగన్‌,.

వ. కొన్నాళ్ళిటులేగిన చ, ముదిమి [పవేశమొందు కతమన్‌ దనువెల్ల పటుత్వ హీనమై చెదఠగ నాయె దృష్షి నిజ చేప్షలుడి* గను కొలు సేతులున్‌ వదలిక: జూపె దంతములు, వకత నొందెశు మధ్య మంచు తా" గదలగ లేక శేవగిరికై వెత. జెందె మహా పరాధిగన్‌. క్‌, [వళభంగము కాగలిగారు క్షితి ధరమున కే6గలేని స్థితి యేర్చ్పడె నం చతీి వ్యాకుల చితమున గతీ. గానక నుండ! గొంత కాలంబునకున్‌ . వసంత బుతువు వర్జ్య నము సీ, మంద మారుత కృత స్వంద నారూఢుడై చిగురు! గైదువు జోదు చెలగి తిరుగ నిందీవ రాసవం బెందు 6గొందు మటంచు నిందిందిరంబు లందంద'! దిరుగ మధుర సాల రసాల మ త్తెక్కి జగ మెల్ర మత్తెక్య్థా గూయగ మదపికములు కురవక వకుళాది కోరక సౌగంధ్య రసపీతీ కేకినీ రవము. జెలగ గీ, కమలినీ ఛాయ రాయంచ గమియు. దిరుగ నుల్ప సిత కాననాంగన పల్లవింప జిగురు. గొమ్మోవి చెంగావి చెంగలింప వర వసంతు(డు వపరియించె వననవదూటి.

(ప్రథమాశ్వాసము 21 సీ. పాలాళ సుమవాి పసికెంపు పవడాల

మాల దాల్చిన మధుమాస తరుణి

కేతకీ కిసలయాకీర్ణ గుచ్చంబులు పుష్పరాగ చ్చస్మిన్‌ పొసగి మిగుల

నవ మల్లియలు నూత్న నవ మౌక్తిక (శ్రీల తార హారమ్మ్మలై తనరు చుండ

దవన కురంకిటక దళ సాం[ద మరువము మకరత మణికాంతి మహి(చెలంగ

గీ తిలక పుష్పంబు నుదుటికి తిలకమగుచు చం[దికలు చందువా పట్టు సైకతముల( జెలగి పరచిన నేలవై చెన్నుమీజ వరవసంతు(డు వరియిండె వనవరాంగి.

ఉ. కోయిల కూజితంబులును [కొంజిగురాకుల పిల్లతెమ్మెరల్‌ పాయని నిర్ణరాంబువులు పద్మదళాక్షు నెదుర్కొనంగ స న్నాయియు కావాళంబులు ఘనవ్యజనానిల సేవగాను నా ప్యాయత భ క్రిపాద్యమల నక్పణ జేసెడి చొప్పు నొప్పెడిన్‌,.

గీ. సారసాక్షుని తెమ్మోవి చాయ కీడు రా. దలంచీయు కా(టోలు రహి చెలంగి సారసాక్షుని సుతుచేతి సాయకత్వ మొంద నామని యనురాగ మొందె( బీవురు.

చ. వనసతి మాధవు నలయ స్వాగత మీయ దలంచి శాల్మలీ వన సుమపాళి మార్గమున వస్త్రము భఖాతిరచించి తేనెల త్యనుపమ పాద్య వావన పయస్సులుగా నొన(గూర్చి నేర్పుతో వనజ సుమాళి నా ఘనుని వక్షము నించెను మాలీ కాకృతిన్‌.

సీ. గుంపులు గుంపులై గుమిగూడి వాకిళ్ల

జడ కొప్పు లాడెడు జనము కొంత

22 శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మము [పాంగణంబుల! గూడి పనుల కాపరు లెల్ల గీసి యాడెడు యుప్తు గిల్తి లింత పిల్ల తమ్మెరలచే నులాస మొందుచు పరమేళ రుని గొల్చు పడతులింత అధ్యాత్మ చింతయం దభిమానమును గల్లి భజియించు భక్తుల భజన కొంత గీ, గుజ్జు బొలుర చెమ్మడి గుడులు కొంత సంత తా[కాంత శశికాంతి 3 త్యమింత నిండి నిబిడీ కృతంబైన నిశ లనంత సుఖము నొసగు వసంతర్త సౌబగు వింత. చర్యదోదయ వర్షనము సీ, కైరవాళి తదీయ కాంతు( డేతెంచని వికసి తాననలునై వేచియుండ నుత్చుల్ల నయనలై యుత్పల గంధులు కరబంధితాళి న్వాగతము కనుప' గవ(గూడి యున్న జక్కవలు కాంతుల వీడి సం స్తబ్ధి కేళులై చకి(-నిలువ చెలగి వెన్నెల పులుంగులు బోనమును వెట్టు దొరవచ్చు నం చెదురు [తోవజూడ గీ. నంబరము నిండ6 బరచిన యతుల రత్న కంబళంబన నొప్పె నక్షత వితతి రాజరాజగు త దాజు రాక కనగ నంతలో౯ దూర్చుకొండెక్కి యమృత కరు+డు క్ర, చల్లని కరములు దళదిశ లెల్లను కడుసాచి పుడమి నేంగ; [బియత+ బెల్ల: బుకు తనదు వెన్నెల జల్లుల చేః జల్ల'బర చె జగతిని నంతన్‌.

(వథమాళ్వానము 29 వ. చిత విచి తంబగు వసంతుని యాతాభి గమన చితా నక్షత మై(తిం గల యా[తేయావాస పొర్టిమాసీ రాతి నొక్కునాడు భగవంతుండు రెడ్డి భక్రునకు స్వప్నంబున దర్శనం బిచ్చుట సీ. జల జాతముల గేరు చరణ యుగ్మము వాని. గలమ గర్భధిగ జంఘముల వాని దంబరంభథ వీడంబ దమనోరువుల వాని€ గరివైరి కటిమించు కటి గలాని వసనాభి గపిమించు వచ్చలాంఛను వాని వనమాల మణీహార వక్షు వాని వల మరి వలపించు వర శ్రీ గళము వాని రమణీయ (ఫ్రీ కుందరదను వాని గీ బక్వ బింటోష్టముల వాని! (బతి శిరీష నాసికము వాని నబ్ది నయనముల వాని" గై రవాప్తార్థఫాల భాగంబు వాని గాంజె( గలలోన మకుట కనకంబు వాని, సీ ఒక చేత చ[కంబు నొకచేత శంఖంబు నురు తరంబుగ! దాల్చి యొపషువాని నొక చేత నభయంబు నొకచేత చరణంబు లొగి(. జూపు హస్తంబు లొవువాని నొక కంట శశికాంతి యొుకకంట రవికాంతి యొల్కు- న్మేతద్వయం బొప్పువాని నొకకాల నైశ్వర్య మొకకాల కాశ్వుత సుఖ సంపదల నిచ్చు నొబగువాని! గీ. (పథవ భాను (పభాకోటి [ప్రణతి నొందు రత్న మణి మయ ఖచిత విరాజమాన వరకిరీటుని వనదాభ వపువు వాని కనక యజ్ఞోపవీతుని (గాంచె నతండు.

2 శ్రీ చిలుకూర వేంక టచేశ్వర మహాత్మ్యము క. వేంకటపతి. గనుగొని వుల కొంకిత గాాతుండు నయ్యు గళిత్మాశులతో శంకా శంక మనమ్మున సంకట హరు పాదములను! జాగిలి కడిగెను. క. ఉప్పొంగిన చిత్తంబున. దెప్పరిలం బఐడుచు లేచి తేరిన మదితో “నప్పా* యను సంబుద్ధిక్తి న ప్పెదవులు కదలకుండె నరుసము తోడన్‌ వ. కొంత కాలంబున కారమాకాంత (పసారంతా కాంత కాంతియె ముకిళిత హ స్తవిన్య స్త ఫొలుండ్తె యిట్లు స్తుకింపం దొడంగె. దండక్ర ము శ్రీ మన్మహాదివ్య గా|తామరస్తోోత ర్మాతించరామి[త రౌప్యాదది రాణ్మిత గో తారిస న్భాత ధాతీధంన్నే శ వేద్యతయస్తోోత బోధ్యతయామాత వాధ్యతయా వృత లోక తయీజైైత లోకేశ సర్హేశ ్రీలక్ష్మి పాజేః స్వర్భాను సంకాళ శ్రీపద్మజాశ్రేష చంచన్మణీభూష నీపాద సంవర్శ నార్ధంబు సీశెల స పంబుకున్‌ రామి నాపై దయన్‌ జిల్కి యా పట్టు కేశెంచి యీ పేదకున్నీవు నీ పాదమల్‌ సూపి నా పాపముల్‌ బాపి కాపొడగా నీకటాషేష ణన్నన్ను వీక్షించి రక్షించగా నెంచు నీభవ్య భక్తాకురాగంబు భకాభిమానం బను కం బళ క్తం బరిక్తం బనూహ్యుం బశన్యం ఐటంచు న్నిరూపించితా దేవ! దేవాధి దేవాః [(పసన్న _పభావా ః! (పశసానుభావా : (పపూర్ణ నస్వభావా। నినున్‌ యెన్నగా నన్నగా ధీపండున్‌ కిన్న రాధీశు,డున్‌ పన్నగాధీశుకున్‌ శకులుం గారటన్నన్‌ భవద్దాసదాసొన దాసార్చ్భకా దాసదానుండనౌ నాకు శక్యం బదెట్లాను నీసత్క్సృపం గాక నీసన్నిధిన్‌ గాక సీసన్నుతిన్‌గాకం గానన్‌ దయన్‌ బూని సిదర్శనం బొందు భాగ్యంబు యోగ్యంబు నిత్యంబు గన్నాకు' గల్గించి మార్గంబు జూవించి రక్షించి కాపాడుమో దీనర౫ాః [పప న్నాళిపవా! [పమ క్రాళిశివ్షా। నమస్తే నమస్తే నమస్తే నమః.

(ప్రథమాశ్వాసము 25 క. అని వేంఠక టేపు పదములు తనివారగ | మొక్కి. మొక్కి తద్దయు భకిన్‌ గొనియాడి నిలువ గనీకర మున భక్తుని, జూచి పలికె మురహరు( డిటులన్‌ = ఉం. భక్త వరేణ్య 1 నీ పరమ భక్తికి మెచ్చితి బాంధవా శయా యుక్తిని సీయభీప్సితము నొప్పగ నీ వొనరింను స్మత్కియా స కిని సేవలన్‌ గొనుచు సన్నిహితంబున నుండి నీకు సం సకత భ క్తి ముక్తులిడి సాకంగ వచ్చితి సర్వ లోకముల్‌. చ. పురమున బొగ్గిశన్‌ బొలము పొంతన గర్భిత వామలూరునై సురముని సేవ్యమాన గుణళోభిత శుద్ధశిలా స్వరూపమున్‌ కరము ధరించి యున్ననను( గాంచి పరి[గహణంబు(జేసి సు స్థిరముగ నిల్పి యొక్కెడను తీర్చుకొనందగు నీయభీన్టముల్‌. క. కొండకు రానవసర మిక నుండదు సీయండ నేనెయుండుట కళన౯ నిండు మనంబున గొలుచుచు నుండిన తిరుమలయు నగుచు నొప్పును నెపుడున్‌. వ. అని యాజాపించి జేయానేయాతీత (పజ్రా (పభావాన్విత సర్వజుండగు రొ క్లో జో రణ రో సిత [పజ్జుం డంతరానంబు నొందిన థి రో (9 భగవన్ని గ్రైతశి స్టలంబునకు భ కులందరు నేగుట క్‌ మేల్కా-ంచి యుదయమన గడు మొల్కె త్తిన హర్షపూర్ణ ముఖ పద్మమనం దొల్కెడు భక్తిని హితులకు( బల్కౌను తాం గన్న స్వప్న భావం బెల్లన్‌ -

26 ఫ్రీ చిలుకూరి వేంక 'పేశ్వర మహాత్మ్యము

క, పండీతులు [గామ నేతల ఖండీత సద్భకక్రి రెడ్డి ఘనత బొగడి యా ఖండల నుత మణీకుండల మండితు(. డొగినుండు చోటు మజటుగు నరయగన్‌,.

ఉ. తమ్మైట కాహుళధ్వనులు ధారుణి నిండు విశిష్ణ వాద్యముల్‌ (కమ్మగ నళ్దెసల్‌ కరము [గమ్మగ తాళమృదంగ తంధతినా దమ్ములు రోదసిన్నిగుడ తద్దయు నిద్దపు భ_క్రిపూర్హ చే తమ్ములు నొప్ప( బౌరజన తండము వెల్వడె నూరు బారులై.

చ. భజనలు సేయుచున్‌ బరమభ క్రిం బరించుచు ధ్యాన శ్లోకముల్‌ ద్విజతతి వేదమం[తము లుదీర్ణగళంబున' బల్కుచుండ్‌ నీ రజ ముఖులోలి హారతులు రాజిల( జేతుల( బూని వెంటరా (బిజలతి కొతుకాత్క్ములయి | పాగ్గిశ సీమకు. జేి రంతయున్‌,

క. సంకేలిత దేఠశంబును పంకజన్నేత (పభావభానుర పదమౌ యోంకారోన్నత వల్మీ కాంకంబును( జూచి రచట నచ్చెరువెసగన్‌.

వల్క్మీక ఖననము

క్‌, వి ఘ్నళ్వరు( బూబించిరి యఘ్న్య్యుని బోలవనిసురలు నార్యోక్తిగ ని ర్విఘ్నత సథలము నొందగోన విఘ్నము విజయో స్తొ్టంచు విప్రత ఫణీదిన్‌

ఉ. పుట్టకు. బూటజచేసి గుణమ ఖ్యుడు” రెడ్డి" ఖని్యత పొళికిన్‌ బెట్టి హరి. ద కుంకుమము బేర్కొని పెన్నిధి వేంక టేశుిన్‌ || అఘ్న్యుడు _ఐవ్మా,

[ప్రథమాశ్వాసము 27 జుట్టును జుట్టిపుట్టకును చోద్యమ.గాగ ఖని[త మంతటన్‌ బెటెను పుటవె నదియు పెలగిలంబడ నిషసిది క ట రు ఆ ౮ ట్‌ (ఛధకా

చ=, ఖననము సేయనెంచి కరకంజముతో నొక [వేటు వేయ నా ఘనతర వల్మికంబున సుఖస్థితి లీల వసించి యున్న యా ఘనుని ముఖమ్ము వక్షమును గాయము నొంది తదేక ధారగా సొన సొన గాం కోణిశము చూపరు లెల్లరు చోద్యమందగన్‌.

ఉ. వోణిని నగ్నికీలల6 |బసూనము వెల్వల బారు భంగి తత్‌ వోణి [సవించు రక్తమును జూచి కడుంగడు బాధ నొంది య క్షీణ భయాంతరంగు( డయి శేషగిరీం[దుని చింత సేయుచున్‌ స్టాణువు భంగి నేల/బడి స్రభ్ధత నొందెను తక్షణంబటన్‌

గీం భక్త జనమందు నొకనిపై భవ్యమూ ర్తి వేంక టేథు(డు తానె యావిష్షు! డగుచు తనదు దేకాంబు గునపపు తాకిడులకు గాయ పడి బాధ. గల్లుట ఘనత. బలికి.

ఉ. భాండ శతంబు దుగ్గములు భ క్రకులా[గణీ 1 భవ్య బుద్ధివై దండిగ దెచ్చి పుట్టపయి ధారల గా [బవహింప' బొయుచో మండెడు కాయబారధర మటమాయము నొందును. నాపయిన్‌ కనుల్‌ పండువు నొందునట్లు గనుప ట్రైద్‌( (టోల్టిత వామలూరునై

ర్‌, (నిరోష్టము) అనీయానతిడిన యంతట ననఘుండా రెడ్డి యధిక హర్షానను.డై కనీ జనుల నడిగి నందటజ గొని తెండని స్నిగ్సవద్ధ గో క్షీరాలి౯.

వ. అని భ క్రవరేణ్యం డ'భక్రజనంబుం గని వినయోక్తుల నత్యంతాస క్రిం ఐలికిన నప్పౌర జనం బెల్ల నల్ల నా డాపిల్లన((గోవి నూదు నల్రనయ్య క్రై

28 శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము వెల్లి నాలపాలు సంధిల్లం జేయ నావేపల్లె గ్‌ల్పలు పుల్లాబ్ది హృదయులై పెల్టదీకిన చందంబున నుల్రసం బొప్ప పల్లెపల్రైకుం జని యిల్లిల్తు( దిరిగి స్నిగ్ధంబులగు దుగ్గంబులు సేకరించి.

క్‌, శుద్ద జల స్నాతులు నై (శద్ధావృత చి త్తమనను శశివదనల తో బద్ధోపరి చేలురునై యొస్పకతో వచ్చి రపుకు నురుతర భ క్రిస్‌. క. జత గూడి సతులు పతులును శతమఖ మఖమునకు( దెచ్చు సామ్మగి [కియన్‌ శతభాండ పూర దుగ్గము లతులితముగ దెచ్చి రంటకు నతి సం పీతిన్‌. ఆశ్వాసాంతము చ, ఘనతర నీలమేఘ తను కాంతులతో కనకొంబురంబు తో ననుపమ శార్డ శంఖ మరి యంబుజ శోభిశ హసప జ్హీతో నిన శశ నేతయుగ్మము తొనిమ్మహి( గాంచుచు నిందిరర్ముతో ననయము సర్వలోకముల నార్జ్భత నేలు (తివిష్ట పేళ్వంా. క, అలవేల్మంగాధిపఃయో కలియుగ కళ్యాణ కలుష కాననళిఖి ।;ని స్తుల కామితొర్జదాయక జల జొసన వినుత చరణః సంకట హరణా! తిరుమల నిజవాసా। దివ్యసంస్తుత? వేషా ; నిరుపమ గుణభాసా :నీరజా వాస తోషా; కరివరద।; రమెళా। షమ్మాసతీ చిత్త భూషాః ముర హరః యవినాళా; మోహనౌదార్య వేషా;

గద్యము ఇదీ (శ్రీమద్విరాడ్విశ్వకర్య్మవిక చీ కృత పంచాననాంది తేశాన ముఖ వంశోదృవ సువర్ష్డ సగోత పవి[త [పణవళాఖాంచిత పుల్రమాంబా రామార్య పౌ పార్వత్యాంబా నాగాచార్యపు[త వెలిమల [బహ్మానందం [పణీతంబైన చిల్కూరు వేంక 'ల్సే కర స్వామి మహాత శ్రం

ఐను [పబంధంబు

నందు |పథధ మాళ్వా

థ్రీరన్త భ్రీమత్పర్మబహ్మ _పణవాయ నమః (శ్రీ. వేంక టేశాయ నమః శ్రీ చిలుతూరి ఎంక శ్వర వుహాత్మ్యవుం ద్వితీయాశ్వాసము

క, విశ్వంభర! విశ్వాధిప విశ్వేశ్వర! విశ్వవినుత। విిశుత చరితా విళ్వాతశక। విశ్వోద్దర। విశ్వోన్నత। వేంకటేశ : విళ్వాకారాః

వేంక్ర పేళ్వరుండు (ఫోత్తితవల్మీకుండగుట థ

ఉ. వీర ఘటంబు లొక్కౌడను( జేర్చి సభ క్తి నిమిలితాక్షు;డై. సారస లోచనున్‌ మదినిసంస్తుతి చేసీ తదేక చిత్తుండై కోరిక తీరు కంచుమది కూర్మి చెలంగగ రెడ్డి భక్తుండిం పారగ నొక్క టొక్కటి నుపాయనమిచ్చె పయః కటాహము౯ా:

క, శంభుని శింమున జాహ్నవి యంభస్సుల ధారలొల్కు- నవ్విధిని పయః కుంభంబులలో షీరము కుంభ ల్రీంగను 'బుట్ట' శోభిల(బో సె౯ా

గీ. కడవ కడవకు నాపుట్ట కజగి కజగి ధార ధారకు దనుజార౨ తాపముడిగె | పోట్టితుండయి వెలువడె పుణ్యమూ ర్తి “గీత లోంజెప్పినట్టు తత్కీర్తి వెలయ.

ఉ. అన్నము (గొంచు నంతట' (బహస్షము నొందు క్షుదార్లుభంగి బల్‌ పెన్నిధి.గన్నపేద వలె ,పేరిత చిత్తుండు నైన రెడ్డి తా కన్నులుబెద్ద(జేసి హరి కనడు నంతట .గేలుసాచి తా [గన్నన నేగి శ్రీ చరణ కంజములానె వినమ కీర్షండై

ద్వితీయాశ్వాసము ప్ర

చ=, ఎడదకు హత్తి బిగరనుః నె తి శిరంబున నుంచి, పాదమల్‌ గడెగడె కొని, చేలమున గాయము లొత్తుచు న(శుధారలన్‌ గడుగుచు మోము. హర్షమునః గొ( గిలి నొందుగు. నిల్పి యొక్క_చోం బడిపడి పొర్చి _మొక్కులిడు భక్రి ,పపత్తుల దన్మయాత్యుంై

వ. అంతనాభక్త బృందంబెల్ల నానంద కందళిత హృదయాంతరంగంబై వునః పునః [పణామంబులాచరించి యప్పరమ పవి[త _పతిమాంకుండగు వేంక టేశ్వరు నొక్కుచో శాఠశ్వ్యతంబుగ నిలుపదలంచి,

భగవత్చ్రతిష్ట

ఉ. సీరద నీలవర్ణమయ నిర్మల శ్రీగరు డ్నాది నాయకా కారునిః వ్మిగహమ్ము నతిగౌరవ మొప్పగ వాద్యఘోవషసం పూరిత దేవకార్చన విభూతులతో సుపవి[త దేళశమున్‌ జేరి౨, తత్పఏతిష్టకయి చెప్పగరాని మహోత్సుకాత్ములై

చ=. [శుతిహిత శిల్భళాస్త్ర పథనసూచిత భవ్య [పదేశమందు దె వత గురు శిల్ప నైపుణు లవారిత యం[త (వతిష్టసేయన ద్భుత సుముహూ ర్త లగ్న శుభమున్‌ గనిరప్పుడు కాస్త్రవే త్తల ద్భుత నిజళాస్త్ర విజ్ఞతనపూర్వ తరంబగు భ క్రి ళద్ధలన్‌.

ఉ. కొందలు వేదసూ క్తములు, గొందలు (శ్రీవ కథా | పచారముల్‌, కొంద యి కాస్త చర్చలును, గొందయు యజ్ఞ హవిర్వి భూతులున్‌ గొందలు దైవకీర్తనలుః గొందలు గాన మృదంగ వాద్యసత్‌ బంధులు నందజఅందఅకు నందిన రీతి భబించువేళలోన్‌,

మ. వరబీజాక్షర యంత: మాపయిని సర్వ, శేష్ట పీఠంబు నా నురగా ధీశ్వరు నుంచి: యావెనుక సర్వోత్కృష్ట స్వర్వాపానీ తరుణ్‌న్‌ గన్న పద ద్వయాబ్దునమితో దారు౯ రమేశున్‌ పరా త్పరునిన్‌ = వేంకట పర్వతెశు నురు సంభావ్యున్‌ (పతిష్టించినజా,

ఏ2 శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము

ఉ. చితత విచితమై నిజవిచితమున న్నరలోక వాసులన్‌ జితముగొల్పు చ్చితరథు చితము కన్న విచ్చిత లీలనీ ధాతిని వామలూరువున ద్రైవపు మూర్తి విచితరూప వై చితిని జూపె' జ్లై(తిక విచ్మితపు శుక్ష పవిత పొర్టిమన్‌ .

ఉ కావున! జై తమాసమున గారవ మొప్పగ. బౌర్హమాసియం దా వనమాలి వార్షిక రథావకిమౌ తిరుళాళ్లు నేటికిన్‌ శ్రీ వెలయన్‌ సహర్షముగ( జేతురు స్వామి పపత్తి పూర్చులై వేవురు లక్షలై జనులు వి[శుత కీర్తి వహించి యిద్ధరకా

ఉ. భక్తుల నేలు దేవుండు, (పపన్ను€ [బోచు (పభుండుః సర్వథి శ కి సమన్వితుండు, సువిచారు(డు, సన్మహితాతు) (6 డాద్యు( డా స క్తిని రెడ్డి భక్తికి [బసన్ను(డున్నై నిజ భవ్యలీలలన్‌ వ్య క్తము€6 జెయు నిప్పురిని వాశాన శక్యమె తత్ప౦భావముల్‌ ,

వ. అని భ కజనం బెల్ల భ క్తజనోద్ధారకుండగు వెంక టేశ్యర స్వామిః భ కవళశంకరుండని భవరోగ నివారణుండని కామితాక్ట ఫల (పదుండని పరమార్ధ [పదాయకుండని | పత్యక్ష పరమాత్ముండని పరిపరివిధంబులం గొనియాడుచు ననతి కాలంబున నాఖథగవంతున కొక యాలయంబు నిర్మించిరి ద్లైవ పతిష్టాపశాద్యారంభ మాజీవాంత మారెడ్డి భక్తుండు.

రెడ్డి భక్తుని నేవానిరతి

క. తికరణ సర్ధిగ నెప్పుడు [పకటించుచు తనదు భక్తి [పస్ఫుట లీల౯ా నికటస్టుడై పరాత్పరు నకుటిలతను గొలుచు చుండె నచలాత్ముండై .

గీ. వేంక పేళశ్వరుండే యిల వేల్పటంచు వేకంటేశు భజించుటే విధి యటందు

ద్వితీయాళ్వాసము ఏ3 వేంక ఉేపని గానమే వేదమనుచు వేంక టేశుతె పూజించు విమల యశు(డు. సీ. వేంక టేళ్వర పాద కుంకు మాంకిత మది ఫొాలంబు గాక కపాలమగునె పంకజోదరు భజన కంకితంబై నట్టి యెొడద గా కిడుమల బెడద యగునె శంఖ చ(కాంకితు సంకీర్తనము జేయు ముఖము గా కనృ్ఫతాళి ముఖరమగునె పంక జేక్షణు పాద పంకజార్చన చేయు కరము గొ కది కాయకరణ మగునె గీ యంగములు గల్గి నందు కా యంగకములు హరిపదాంభోజ సేవకై యనవరతము నుపకరింపక నున్న నన్యోపయుక్త ఫల మదేలని మెలగెను భ కివెళలయ,. సీ, కమలాక్షు డెదరుగా€ గన(బడి నట్లెన పద్మాపతీపతి పలికిన యట్రెన. జెవియొగ్గీ విన ఫ్‌ తా! జిత్తమలర తిరుమలేశు*డు తన్ను దీవించి శ్‌ బైన డిరునాళ్ళుగా నెంచు దినమదంత ఆలవేలుమంగతో నాడు చున్నటు. దోచ వెనుదిరిగి పోవును వెజ్జీ వలెను గీ. దేవదేవుని గుడిచుట్టుం దిరిగి తిరిగి లోపలకు నేగి హరి[మోల సాపరాధి గాను కేల్మోడ్చి పడపోవు(. గడవలందు కాల మెంతేని ననక తత్కరణి నతడు

ఏశీ శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము చ. కదలిక కల్గినకా యెచట కాలిడినన్‌ పురమేగి పోయినన్‌ కుదురుగ నుండిన న్నోకట కోవిద సంగతి( గూడి యుండినన్‌ పెదవి కదల్చినన్‌ ఒరులు [పీతిగ( జీన నేవగించినన్‌ మదిని కలంక( జెందడు రమాధవు చింతన సేయు నెప్పుడున్‌ పద్మా త్రీ దేవి (ప్రతిష్ట చ. అవిరళ భక్తి తత్పరత నా హరి భక్తు. డనేక రీతులన్‌ స్తవములు సేయం గోరి హరి సన్నిధి శ్రీరమణీ మణీ లస చృవి(. గనలేక సంతత విచార పయోధి తరంగ మగ్నుండై భువినీ(. గలంకనందె సుర పూజ్యుడు నొంటిగ నున్న చించతోన్‌,. చ, అదికని భక్తవర్వ్యు లమితాదర మొప్పగ రెడ్డి భక్తునిం గదిసి విన్మమ రితిని. [పకాశిత భావులున్తై “రమేశు” స న్నిధి “సర సీరువీాలయొ” ననింద్య నతి (పతిభోజ్వ లాన్వితన్‌ గుదురుగ నిల్చు దేమ నిరి కూర్మి చెలంగ నిరామయాత్కులై గీ. అనిన మా(తాన భక్తుండు హక్షమొంప పులకి తాంగుండునై చాల పొలుపు నీట కొంచ నాంబరు కృపయున్నః గానిదేది?. యనుచు భక్తుల( గొనియాడె నధిక యుక్తి, ఉం కాంచన చేల నుర్విజన కొమిత పాల, గ రేణుక ద్వయో దంచిత పద్ముపూర్ణకర దైత్య నిషూదనచిత్త ఖేల భ [దాంచిత భవ్యశీల శివధాతృముఖామర లోకపాల ని ర్వంచిత విత్త చేల ననివారిత నిల్పి రఖండ భకితోన్‌,. శివలింగ స్రాపనము వ. అంత కొంత కాలంబునకు

ద్వితీయాళ్వాసము ఏర్‌ ఉ. మాధవు. డున్నచో నట నుమాధవు. డుండుట సర్వ శేయదం బొదర మంచు సర్వనిగమాగమ సూక్తి [శుతి_పమాణమల్‌ టోధన జేయుచుండ నిట పుణ్యుడు రెడ్డి యఫంగ లింగమై యేదరి నుండ నోవుదని నిమ్మపి నిల్చె పొమ్మాదివాసునిన్‌ వ. ఆదేలనన సీ, భుజగతల్పు( డతండు భుజగ భూషు డితండు భుజగ మిర్వురకు సమ్ముదము. గూర్చు నీలకాయు! డతండు నీలకంఠు! డితండు . నీలిమం బీరువుక నిగు/బెంచు జాహ్నవీ గురు(ండత(డు జొహ్ననీ వరు(డిత(డు జాహ్నవిర్వులకు హర్ష ౦ బొసంగు శశి బాంధవుం డతడు శశి శేఖరుం డితండు శశియిర్వురకును [బశాంతియొసగు గీ. భూషణానేక వస్తు సంభూతు లందు చుట్టరికమందు చూడగ సొబగు నందు నొక్క టై వెరువేసాల నొప్పునంగ హరిహరాఖ్యుల భేదింప నఘము సుండి వః అని య వ్వనమాలి వనితతో( బాటు నవ్వలిమ లల్లువి. గూడ నవ్వసుధా తలంబున వెలయించి కొలుచుచుండ.€ గొంత కాలంబునకు ఆలయ నిర్మాణము సీ, కట్టించె నొక దాత కమలాక్షు | మోలను కమనీయ మగు మంటపము నొకండు నిర్మించె నొక భక్తనిస్టో గరిష్టండు నీర జాలయకు ీనిలయ మొంొడు చేయించె నొక పూత చిత్తుండు కోవెల గోపుర [పాకార కుడ్య మొండు

రే6 శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము వెలయించె నొక శుద్ద విమల చారి తుండు డంబు మీటిన ధ్వజ స్తంభ మొండు

గీ* రాజమార్గంబు నొకండు సంరంభ మొదవ నుత్సవాక్సృతి నొకడు సముతృవమున నంకికంబుగ నొసగె పల్యంక మొకండు శుద్దమగు చఛామరంబుల సురటు లొక౦,డు

సీ, నిత్య నైమిత్తక నియత దీపార్చన

కొక భక్తు( డొడ'బడె నురుత రేచృ విధ్యుక్త విధిగ న్రైవేద్యంబు నొండొకండు

నిత్యార్భనకు నొసగ నియతు(డయ్యె సంకాంతి పర్వ ముత్సవములు( జేయింప

సంస్‌ ద్ధుండయ్యె సజ్జను( డొకండు నేకాదశీ పూజ లచ్చ. గూరు నొకండు

నదను తా(గొనెను సమ్మ్ముదముతోను

గీ భక్తు లందజు( దమతమ శక్రి కొలది ధనము ధాన్యమ్ము ఘృత పమయోవధి చయమ్ము లౌసంగి సేవింప దొడగిరి యసదృళముగ ధరణి చిల్కూర వెలసిన దై వతమును.

వ* ఇవ్విధంబున నిత్యోత్సవ వారోత్సవ పత్షోత్సన మాసోత్సవాది' సర్వ పర్వోత్సవము లా (శ్రీ వత్సృలాంఛనుండ గు భక్త వత్ప్సలునకు నత్యంతో త్సాహంబున జరుగుచుండ నాథ క్ర్తాగంగణు్యుండగు “రెడ్డి, భక్తుండు నియమితాచార _వతనిష్టుండై యష్టాక్షరీ మం్యతోప దిష్టుండగు కతన నాయామాష్టకంబెల్ర నావిష్టర్న్మళ్ళవు [మోలనుప విష్టుండై.

కా. నై యత్యంబున దైవ సమ్ముఖమునన్‌ నైర్దేశికాధిక్యుండా (శ్రీయుక్తున్‌ స్టిరచిత్తు.డై కొలుచుచున్‌ చిన్ముుద ము[దాంకితో పాయుండై కడు(జూడచూడ శత స్వర్శ్భానూజ్ఞ్యలో గ్రీప్తని | శేయంబౌ నొక చి్నిత్పకాశమను సంశ్లీ షాత్ముడై గొంచుచున్‌,

ద్వితీయాశ్వాసము. వ్ర సీ, సాకార మూర్తి తత్‌ సాకారమును వీడి

కను మీజె తా నిరాకారుడగుచు

రుం రుం రుణత్కారి రూంకృత రహితుంగై యోంకార భావు(డె యొనరమిటె

సత్తు చిత్తుల మీతీ సగుణాది రహితు(డె శుద్దశూన్నుండునై సొబగు మించె

దృష్టియు (దష్టయు [దష్టవ్య మొకండునై తాదాతమును నొంది “తత్వ' మైన

గీ. యాది యంత్యంబులేని యనంత మైన స్వర్గనర కంబు గాని స్వస్వంబునై న యచల విజ్ఞాన పూర్ణమై యమలమైన నిత్య నిబిడీశ్సుతంబై న నిజము నెజీగి.

వ. ఇట్టులా రెడ్డి భక్తుండు పట్టువిడువని డిట్టతనంబున పుట్టుగిట్టుల గుట్టు లెజీంగిన వాడై బద్ద రహితంబగు నిద్దంపుశున | బహ్మానుభూతుండె యానంద కందళిత హృదయారవిందుడై యుండఈ దన్ను:జేరి తన్ను తెలియంగోరు పిన్న పెద్దల మన్నించి యెన్నరాని యున్నతంపు సన్నని తెన్నుం జూపుచు బంధముక్తులం జేయుచు కొంత కాలంబు” కొకనా*డు నిత్యనై మిత్తి కాచారంబుననుసరించి సచ్చితానంద ధ్యాన ము[దాంకిత భదుండ్రై

క, ఈవిధి తాదాత్క్యుండైై భావించి యభావ మొంది భవ్యతముండై భావాతీత పదమ్శన భావితముగ లీనమొందె భవరిపిాతు(డునై.

వ తదనంతరమా భక్తా[గగుణ్యుని వంశీయులు తదితర పొరులు ననూ చానముగా నీ భగవదారాధనా కై ంకర్యమ్మలు నిర్వర్హించుచుండ ననేక వత్సరంబులు గడిచె. చిల్కూరు వాస్తవ్యులును పరిసర గామ వాసులును

38 శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము భగవదారా ధనా ధ్యానములతో(బాటు నీరెడ్డి భక్తుని విస్మరింపక సర్వదా నిట్టు తలంచు చుండిరి.

ఊ. భూరి యశుండు రెడి తన పుణ్య ఐలంబున పుణ్య మూర్తియౌ

ల్‌

(భీరమణిీ మనోహరుని శ్రీరమణీ మణి నిందు శేఖరున్‌ గొరవ మొప్పగా యుగ యుగములు నిప్పురి! బాయకుండ ని ద్దారుణి నిల్చె సర్వ వలదాయక ముక్తి [పదాయ కాత్మ్కులన్‌

ఉ. “లౌకిక వాంఛలన్‌ మతి యలౌకిక వాంఛల(గోరు మానవా సీకము నెల్ల నారసి విసీతుల( జేయుచు సర్వ సంపదా సీకము నిచ్చి నిత్యమగు నిర్మల దృక్కుల సాధు సజ్జనా లోకము నేలు దేవుడని లోకులనన్‌ వినిరద్దరాధిపుల్‌ .

గోలకొండ వనే న

ఉం. హిందు మహాబ్ది మట్ట మున 'కెత్తుగ నిర్వదినూర యడ్డు న్‌ పొందిక మీజి యాకసము( బొడ్చుచ్హుటోయి వియచ్చరాంగనా నుందర సుందరీ వదన చుంబన మూనగయబూకు భూధరా సుందర మొండు నిద్ధరణి చూడగ చోద్యము గోలకొండ నాన్‌

చ. [కోళ షడార్ధమున్‌గలిగి కొండకు చుట్టిన దీర్పకుడ్యముల్‌ వే ళశ భాను నశ్వ్శ్వముల వి్నిశమ దేశముల్లై మహాధరా / ధీికుల భద వాసమము లేజరిలున్‌ ఘనదుర్గ మై యరా రీశ భయంకరంబునము యిమ్మహివేష్షిత ఖోగి రాట్టునె

చ. ఎను(బది యేడు బుర్జులును నెన్నది యేడిరునాల్లు బంట్లతో నెనిమిది జాము లేక గతి నెప్పుడు. గాపల నొందు కోటః తా నెనిమిది దిక్కులన్‌ తనదు నెన్మిది ద్వార విలోకనాళిచే ననయమరాతులన్‌ బెదర నారయుచుండును న|పమత్త, త్‌న్స్‌,

ద్వితీయాశ్వానము 39 దీం ఉన్నతమైన శృంగమలు నొ ప్పెడు నాాపహరీ [పకడ్య మం దెన్నగరాని కెంపురవలి” పుగ నింపిన సౌధ పజ్తితో నున్నతమై సురేంద విథభవోన్నతమై భవనోన్నతంబునై. చెన్నలరారు చున్నదది ్రీసదనంబునకున్‌ [పతీకయైై.

ఉం తద్భవనాధి రాజమున( దత్కు-తు బీళంరవంళ చం[దు*డే తద్భువనేశుండై సిరులు తాండవ మాడగ నిత్యనూత్న సౌ ఖ్య్యోద్భవలీల(దేలుచు సుభోన్నతి నాం్యధతురుష్కలోక మ త్యద్భుత పీఠినొంద ననఘాత్ము'డబుల్‌ హసనేలే నిద్ధరన్‌. అక్కన్న మాదన్నల కమ్రళంస చః అబులస నాఖ్య భూపతికి నండయు దండయు నుండి పాలనా శబతరల యందు పొరజన సౌఖ్గపు కార్యములందు సీడి వా కబు పీధులందు రాస్ట్ర ఘనకార్యములందు నఖండ పాండితీ విబుధులునై [పపంచ మతివిజ్ఞత నేలు నమాత్య శేఖరుల్‌ . చం ధరణి జనాను కూల ధన ధాన్య సమృద్ధ సుయోగ యోజనో ద్ధరణ విధాన కర్తలయి ధర్మవిచక్షణ లక్షితాక్షులై హరిహర రూపులై యరి సురారులకున్‌ య రి శూలపొణులై కరము సుఖమ్ము రాష్ట్రము నఖక్వతనేలి రకన్న మాదనల్‌. ళా. లానీషా పళభుండీ భుజ ద్వయమువై ధాత్రీ తలంబంత యున్‌ బూనన్‌ మోసె నొకంట ళకిబల సంపూ రైక బాహోద్ధృతిన్‌ రాణించన్‌ సీరులూర. గోశభర సా్యమాజ్యంబు, వేరొంటసం ధానించెన్నిజ రాజకీయ విధులౌ దొ ర్ర్యైక శౌర్యోన్నతిన్‌ . సీ. మతపాక్షిక ములేని మాదన్న మం తతికి మథతీసాటి లేరనిరి మవామ్మదీయు లతి శౌర్యధుర్యు.డౌ నక్కన్న మం తికి సాటియేరనిరి సజాతీవరులు

40 శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము నొక(డు చాజక్యుండ. నొకడు యౌగంధరుం డొగియంచు బలికిరా యుర్విజనులు (ప్రభు భకిలో వీరి [పతిగాన లేరెవరు (పత్యక్ష లక్షణ భరతులనగ

గీ. ఖడ్లమును,బూన ఫల్లున కర్టులుగను ధర్ముపాలనకును రామదాసె సాక్షీ దై వభకిని దెలుప భూవరము మీది యాలయమె బల్కునేడు వారలఘులనుచు

ఉ. అర్థిజనాళి నెప్పుడు( గృతార్హుల జేతు రనేకలీల ళా స్తాంర్హముసల్పి సర్వనిగమార్భములన్‌ విని, సత్కధాదికా వ్యార్థములం జరించి పరమార్ధ పు టర్థము లన్నెటింగిని స్వార్ధ మనంబునన్‌ మణిసువర్జ విభూషణ గోధనాదులన్‌ .

వ. ఇట్లు సర్వగుణో పెతులై యుర్వింజెలంగు కుతుబుషాహీ [(పభు పొాలితాం [ధోర్వీ నిర్వహణాభార ధౌారేయ ధురంధరులగు నక్కూన్న మాదనా మాతు లొక్కుతరి చిల్కూరుపుర వాసియ*“ వేంక టేశ్వరస్వామి మహత్మ్య్యంబును జన్య ్సతిగా విన్నవారై.

అక్కాన్నమాదన్నలు వెంక కుశ్వరస్వామి దర్శనారమె చిలుకులూరుకు. బయనంబగుట థటా

క, చిలుకూరు. టోందలంపునుం బలికిన మా[తమున భటులు పరివారముతో నిలచిరి వాకిట సంసి ద్ధులున్వై ్రీపర్వతేశు దూతలె యనగస్‌

క, అప్పుడు

చం మునుకొని యాశ్వికోత్తములు మున్‌గొని పాద దళమ్ము [_శేణులై మును(గొని చోబు దారులును మున్‌ గొని భేరిమృదంగ కాహళా

ద్యను పమ వాద్య ఘోషములనన్య శుభోన్నతి నుళ్లిసిల్లతా వెనుకొని రాణి వాసమును వెల్వడ భద గజాధి రూఢు(లై

చ. హరి హయ వెభవమ్మున, బృహస్పతి తుల్య ధరామరాళి సా డరమున వేదముల్‌ జదుప తాండవనృత్త విశిష్తలాస్య ను దర వనజాస్యలాడ, నన దమశ్శిలు ్రీ చిలుకూరి దేవునిన్‌ దరినెన మొద వెల్వడిరి దైవ పపన్నులకన్న మాదనల్‌

ఉ. సాయుధ పాణు లిర్గ్షడల 'సెంధవరాహుతులై “హటో హటో భాయి" యటంచు పాంధులను బల్కుచు పోవుచు ముఎదు వెన్క-ల౯ గాయుచు భానుతప్త ముఖ కంజములన్‌ దశుకొతు ఘర్మపూ ర్రాయత రూపుళై కదమునైన నొకించుక నాపక బృటుల్‌.

మ. వడిగన్‌ వోఢలొపో యొహో యెనెడు రావం బంబరంచాను స వ్వ లన్‌ దేలగ( బార్భ్ధ్య ముగ్మమున నవ్వార్వాధి రాహుత్తులు బ్బెడు నుత్చాహము జూప మత్తెసరులున్‌ బెఎపైన భూషాదులున్‌ జడకుచ్చుల్‌ రవణి*ప (పెగడ గశుల్‌ సౌలంకృతాందోళికల్‌

వ, ఆధిరోహిఎచి మవ! కృత విధు వదనలై న యాలక్ష్మీ లక్షణిత లక్షీణ రక్షణా దక్ష శిక్షీతానేక భటపర్యవేక్ష ణారుతణులై విస మారుజఖఘుసృణాంకిక |[పసవణాననాగంధ వహాస్కంధితాగంధ గంధ వహా గంధ వహాయ నాందోళికానందక ందళిత హృదయార విందలై పరి స్కందాద్యనేక పరివేష్టితలై యా రాణివాసము వారు రాణిల్ల నమరేఎ[ద దంతావ *ం[దంబు నెంతో సంతసంబున( బఐంతంబునకుం బిలుచు దంతా శీంవ్యదంబున కిరువంకలనరి భయంకరులగు కింకరుల హుంకారంబులా నల్వంకలం బిక్కటిల్ప సాయుథానేక యోధ యోధావ్యత సిదీక్షిత మార్గ గాముల్టై శంకిర పంక జొలయావేష్టిత కింక రంబగు వేంక టిశ్వరా స్థానం బగు చిలుకూరు సీమా రమా చేరుకంజని సథక్తి యుక్తుళై యయ్య మాత్య వరులు.

42 ఫ్రీ చిలుకూ5 వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము అమాత్యవరులగు నక్కన్నమాదన్నలు వేంక కేళ్వరుని దర్శించుట ఉం డిగ్గి కరీం[దముల్‌ సతులు డిగ్గియు నందలమ ల్‌, హయోత్తమల్‌ డిగియు సాయుధుల్‌, పట కుటీ ములేసిన దక్షణంబ వా రగ్గలమైన (శద్ధ వినయాత్ములమాత్ములు నత రీయమల్‌ బిగ్గ బిగించి మధ్యముల' బేర్మికరాంజలి మోడ్చి న్యములై '_ చ= సతులు తదీయ చేలములు చక్కనమర్చి కటింధరించి? త

తృతులను గూడి భక్తి మెయి [పాంజలులె *, మును టోవ మంగళా రతులును రత్నకాంతులయి రాజిల భేరి మృదంగ వాద్య నా దిత మిలకెల్ల నింపొదవ దేవుని సన్నిధికేగి రమవుడున్‌

కః ఆలయ గేహళి ముందట జాలగ సాష్టాంగనతులు సల్పుచు భథిక్తిన్‌ లీలామయు వేంకటపతి లీలల'గడు! టొగడి రధిక లీనాత్ములునై

గ, చరజవమలు నురము నుదురును కరయుగమును భుజమయుగమ్ము కడు సద్భక్తీన్‌ రరసోక దీర్చ ద౧డము లరయగ దంపతులు జేసిరస్టాంగనతీన్‌

ఊఉ. దండము పాపతాప హరః దండము ద్రైత్యవినాళ | కోటి మా రాండ మణి [పభామకుటః దండము భక్త విషండపోవష। భూ మండ లహార్య సప శుభ మండన! దుష్ట [పకాండ ఖండ్‌ నా ఖండ ల వెభవోన్నత | యఖండ (ప్రచండ (పతాప। దండములట్‌*

వ. అని మెండగు నిండు భథక్తి నప్పుండరీకాక్షు౨డై న యభిలాండ కోటి [బహ్మాండన'యకుండును దోర్జ్దండ భుజూదండ చతుష్టయుండును నగు వేంక బేళ్వర స్వామికి దండ పమాణంబు లాచరించి

ద్వితీయాళ్వాసము టీఏ గీ. బాపనయ్యలు మం[తముల్‌ బ౬కుచుండ దీపికొారాధనలును దేదిప్యమాన మె చెలంగగ నాలయ మంతనిండి పూజందేసీ రమాత్యు లపూర్వఫణితి నవ్వనజాతునకు. |బియత నర్పించి తగన్‌ మవ్వంపు కుసుమ మాలిక లువ్వాయి మనమ్శులొప్ప నొనగిరురుగతిన్‌ క. కలమాన్నము పులిపోరయు' దలపగ వైశిష్టు రుచ్య దధ్యోదనమల్‌ వెలియాల పాల మీ(గడ లొలు కంగ నైీవేద్యమిడిరి యురుశర భకిన్‌ క. ఇచ్చియు నై వేద్యములును లన్చి మగం డుండు నట్టి లఘువగు నెలవున్‌ ముచ్చటగ! గానమికి వా రిచ్చిరి నిర్మింప నానలిచ్చ దలిర్నన్‌. ఆలయ పునరుద్దరణము సీ. లత్న్మీశుండై యుండ్‌ లఘుకతరం బైనట్టి గుడిం/గలిగి యుండుట కొజత( గాదె వెకుంఠు( డైయుండి వాకిలి సరిలేక వెలయుట సేర్మికి వెలతిః గాదె నిత్యార్భనకు తగు నీరంబులేకుంట వనధితల్పున కది వంక! గాదె సామి యింటి కొకండు సాొవిడి లేకుంట ధ్యాతీపణ డగుటకు తచ్చు' గాదె

డీ ఫ్రీ చిలుకూరి వేంక చేశ్వర మహాత్మ్యిము గీ యనుచు నూహించి యప్పుడే యాలయమును [ప్రహరి ద్వారంబు గోనేయి (పజలు నిలువ ధరశ్రళాల వితర్షి కోద్దారణములు సేయ నియమించి రచట తత్‌ సేవకులను. వః పదం పడీ యయ్యమాత్య వర్యులా నిత్యానండ స్వరూపుండగు వేంక టే క్వ్యరు నత్యాదరంబన నిత్వోపచార కై 0కర్యంబుల బూజించి స్వీకృత తీగ [పసాదులై పరివేష్టిత పరివారుల్లై నిజనివాసంబై న రాజధాని యగు గోల గీ ఆన లొసగియు జనిరి దొర లావలికిని నడుగు వారెవ్వరికనని నాత్మలోన - నించుకంతయు(దలపక నేరి పనులు వారు సేయ. దొడంగిరి వరుసగాను ఉ. జాలను( దొల్చు వారు(గడు రక్కసి జాలను జెక్కువారు? నా ఉజాలను మోయువారు?ః జవరాం[డగు వారమితోత్సుకంబునన్‌ వాలుక చూరక్చ మి[ళమ మవారిత లీలల( జేయు వారును స్కిలిత చిత్తులె దొరల మెప్పులు నొందుచు నాన దాటకన్‌, చ. ఆటుకలు గట్లి యప్పరుల కండయు దండయు నుండి దిండువె పటికపు వంటి జాలనతి భదత నందగ నిచ్చువారు సం ఘటితులునై యఖండ ఘనగావ ములన్‌ కడు నిచ్చువారును దృటులగు శిల్చనై పుణుల భద నియోజిత మార్గ బదుల క, పని యారంభథపు గంటను వినుటకు చెవులిక్కరించి వినికికిమును పే పని. బూను కర్మ చారులు పని విరమణ గంట చెవిని ఐడ: దెలియ రొగిన్‌,

ద్వితీయాళ్వానము శ9 ర్‌, నిజకార్యమె నిజ ధర్మము నిజ ధర్మా చరణ మెపుడు నిజ దేవుని సం భజనమని శిల్పిరాజులు నిజ కార ధురీణమగ్న నిశ్చల చిత్తుల్‌.

ఉ. చుట్టును గోడగట్టిః కడుశోభిలు సుందర గోపుర ముశ్రలున్‌ గట్టిం వితర్దిపె గుడి మొగంబుగ ముంది నిల్చి చెక్కమున్‌, గట్టియు కొన్ని సొావడ్‌. లు6,; గట్టి ముఖాలయ మంటపమ్ము, క నృటగ నాహజారమున వాద్యక వాసము గటిరింపుగన్‌.

వ వ్‌ గలుగగ నొక డలఘు రీతి కల్పించి తగన్‌ వ: టేని తం[డి తేమను నిలుపుట కొక నెలవు గూడ నిర్మించి రొగిన్‌,.

డం తవ్విథి కార్మికాళి దొరలిచ్చిన యానల' దాల్చి యౌదలన్‌ యశఫ్‌వ్వన జాత న్నేతుని మఖాలయ మంటప గోపురాంగణా లువ్విశులూర భక్తి మెయినుబ్బెడు దీక్షను సర్వకార్యమల్‌ చివ్వున జేసి పట్టణను.(జేరి రమాత్యుల నిత్య సేవక్రై

వ. తదనంతరం౦బ లాన-దముగాను జనము అతిభక్తి మెమిన్‌ మానం దగదని చేసిరి యానంద సారూపు కృపకు నర్హులు నగుచున్‌

వ. వెలసిన యా పజాగణం బెట్టిదనిన

సీ. అత'డు పుట్టిన నాఖి కత్యున్నతంబై న

ముఖజుల వెలసీ రద్భుత ముగాను

శీ6 శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మవాత్మ్యము నతని వాగ్ర్వైఖరి నధిగమించగ నొక్క- నోట(ఐల్కుదురు మున్నుడులునన్ని యతని హంసాధిక్య మవనతం బొనరించు నధిరూఢ రాజ హంసాధివరులు నతని సత్యత నంత నడచి వేయ/(గ6 జాలు సత్త్వ సంభృుత కళాంతసాధు జరలు గీ. నిత్య న్లైమిత్తి కాగ్నులు నిర్వహించి పీత పెైతృక _వతదాన (పియులు నగుచు నార్యజన నుతపా[తులళై యనవ రతము వేదవిద్యాభిరతులై న వి[పవరులు చ, సమయము వచ్చెనేని యరిసౌరులునై. నిజ బాహుదండ దం డము(గొని చెండీ చీల్చి యరిడంబ మడంతు రనేకి భంగులన్‌ సమయము/బూని [పాణము 6ళంకత నొడ్డి స్వతంత మాతృ దే శమును సహృసనేతులయి చక్కగ గతణ జేతుకద్విజుల్‌ " ; టి ఉ. తూనిక (తాసు మానికలు తోరపుళాసన బద్ధ ధర్మ సం ధొనితమాన్యమె వెలయు ధర్మ విచారక వర్త్నకోత్త ముల్‌ వేనక వేలు లక్షలును వీస్తృత వశుత విత్వరాసులన్‌ బూని గడించి శ్రీలలన వుతులున్లై వసియిఎతురిద్ధరన్‌ చ. హలము ధరించి భూ రమణి కంబటిక్షై యొక మువ్షితోను వి త్తులు పడవేసి విత్తుకొక తూమెకు చొప్పున పుట్లకొద్ది గిం జలు బహువృద్ధి' గొన్న వ్వృవసాయక సంతతి సర్వసంతదన్‌ గులుకుచు నా వాలాయధుని! గొంకిరి బింకిరి జేతురిద్దగ న్‌ గీ, గండ శిలలను ఖండించి క అగవేసి నట్టిమె నంపు ముదనానమర' జేసి శాణకపు ముల్కితో' జెక్కి చక్కనైన రూపుదీర్తురు నిజళిల్ప రూఢి మెజయ

ద్వితీయాశ్వాసమ: 47 ఉ. భూమి జలంబు వాయువును పొందుశ నాకస మగ్ని భాగముల్‌ నేవము గల్లి రూపులను నేర్చు చె; 6గగః( జేయునట్టి యా నేమమొకింతి లేక తమ నేర్పున రూపము దీర్ని జాలకున్‌ నామము లిచ్చి దైవత గణమ్ముల భూమికి దెత్తురిద్దరన్‌ సీ, జలయం[త నిర్మాణ చణ చమత్కారులౌ కారువులౌనయస్కార వితతి రథవాహనాద్యభిల రచనా (పవర్ధిక వర్థకులౌ త్వష్టుర్తి వర్థకులును ఘంటాంతరో ద్భూశ ఘన ౮ద ఘటకలౌ ఘటసలేి కాంస్య సంస్కార ఘనులు మణి మయాంచిత హీర మకటాంగదాకల్ప కల్చనోన్నత చతుర్శన క్‌ఖ్రాదు గీ. లెలమి హొంబట్టు తూల కానేక వస్త్ర వితతి నేసెకి పరమకువింద చయము కుశప కుంభాళి కందువు కళల మొప్ప సృష్షిచేయు కులాలక శేష్టులచట వః ఇట్టులా ,పజాగణం బెల్ల నవ్యాజ కర్మాచరణ నైజ ధరా ,భాజితుల్తై వి భాబితాథ నీల శసభాంగ (భాజిష్షుం డగు విషుందృష్ష దీర నహ రిశంబులు: గొలుచుచు భగవత్క్రరణా కటాక్ష పిక చా లబ్ది సంపదు పేతసకల శాంతి యుత జీఐనుల్లై పుత ప్వాత (ప ప్వౌతాభివృద్ధిగా వంకా నుగత నిజ ధర్మా చరణ చణ గణ్యంబై కతిపయ పురుషాంతర బులు గడచిన నచటికి. (శ్రీ మదహోబ (బి ల వర్ణనము సీ, ఎచ్చోట తోలు దొల్త నెత్రిరి జన్మంబు లాహరి పణిహారు లసురలుగను నెచ్చోట హరికీర్త నేచ్చాను వర్తియై తంగడిని నెదురొడై తనయు(డొకండు

48 థ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మవోత్మ్యము యెచ్చోట సక్వ సంసృష్టత్వమును జూప' గ౧౦బమందున హరి కానబడెను నెచ్చోట వారిని [బహ్మేం[ దాదు లహొబలా యహొౌ బలా । యని కొంచి రధిక భక్తి.

గ. నాయహో బల నామకాహార్య మునను వర విశిషైక నామ కాద్ద్వ్వైత మత వి చార వేదాంత సార _పచార కేఇద నిలయ నిర్మాశ యగు విస్తు నీభ గురుండు,

క, (శ్రీరామానుజ వర్శుండు ॥ కొరణ జన్మ్కుండు సుజన కాము(డు నఘసం హారు€ డ దారుడు విద్వ క చ్చూర విశిష్టైక తత్వశోధితు డెలమిన్‌

విశిస్టాద్వెత (ప్రశంస

ఉ. నిత్యము _బహ్మ మీ జగమ నిత్యముే నిత్యమ జాండ [బహ్ముముల్‌"* నిత్య నిమి త్త కారణు(డు నిర్మల (బహ్మ మనాది యీజగలంే ఐతృణురూప సంఘటితమౌ జగమళ్వర ముండు నాత్యకు న్నిత్యత లోవటంచను ననేక మతాంతర భావ చర్చలన్‌,

క. ఖండించియు స్వీయాంచిత పాండిత్యము సోపపత్తి భావ నికూఢిన్‌ పండితులు నొప్ప నట్టుల ఖండించెుునన్య మత (పకాండుల నెల్లన్‌ .

వ. ఇవ్విధంబున నశ్యమత ఖండన మొనరించి స్వీయ మతంబగు విశిష్టా ద్ద్వైతంబు నిట్లు [పబోధించెను “స్వుస్వరూపుండై క యాది నారాయ ణుండగు భగవంతుండు,

క్షే ఆఅద్ర్వైతమతము, వ పూర్వమీమాంనక మతము, 35, తార్కిక మతము, 4, బౌద్ధ మతము. ;

ద్వితీయాళ్వాసము 49

ఉ. యౌగిక న్మిదమేల్కని జడౌఘ [పపూరణ సృష్టి కల్చనో ద్యోము పూని భావ పరితుష్ట మనస్క- శరీర రషణా భాగ ఏవీలక్షణుండి నయి (పాకృత లీల విశేష (కీడనో ద్వేగము నొంది యొందని వివేకత సీకుడు కిర్మభావు*డై

క. నూక్యాతి నూక్ష్మ కారణ లక్ష్మణ లక్షిశుండు నయ్యి లాఘవ మొప్పన్‌ సూవత్త్యావస్టను గల పర లక్ష్ముణు( డె వెలయు (బఐహ్మలవణ పదు'డ్లే

ఉ. ఈళ(డు కర్మ్శఖాజకుడు సిశుండు నాపర [బహ్మరూపు డ్‌ం చాశయ ద్వంద్వమన్‌ గలిగి యచ్చపు [బవ్మాపదంబుచూడగాొ లేశము నాళ లేనిదని లీన పధోభయ మార్గ లక్ష్య సం దేశ విశిష్టమద్వయిత దివ్యపథం బొక(డొప్పు నిద్ధరన్‌

వ. అనియు నీశుండు కర్మ భావను(డై కార్యావస్థయందు స్థూల శరీరియై [పకృతికి విలక్షణుండ్లై యుండు ననునొక సిద్ధాంతంబును, సూక్ష్మ స్వరూపుండైై కారణావస్టయందు న|పాకృతిక భావంబగు _బహ్మ బావుండను వేరొండు సద్దాంతంబునుం గలదు. ఎ తత్సిద్ధాంత ద్వుయై క్య భావుండగు నీశుండు స్థూల సూమ్యైతీతుండ్లై. కార్యాకార ణావస్తాది గమ్యుండై. యుండు ననియు నట్టి యాపక మేశ్వర (పతిపాదన సేయునదియే విశిష్టైద్వెతంబు నాఐడు” నని (పటోధించెను. ఇయ్యదియే (్రీమ[దామానుజ సిద్ధాంతంబె వజలు తత్సిద్దాంతోప దేశ దేశికేం్యధ దేశ కెం్య్యదంబై యహోబల మఠంబై శ్రీమ[దామాను జాధ్వర్యంబున విశిష్టా ద్వైత గురుపీఠంబునా! (బతిష్టాపితంబై (పసి ద్ధింబడ నె తద్గురు పీఠాధ్య వమ్యులం దిరువదేనవ గురువర్యుండగు శ్రీవణ్‌ శఠకోపం ్రీథ్రీనివాస

50 (శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము అహోబల మఠాధిపతి యగు (శ్రవణ్‌ శఠకోప యతీం[ద (శ్రీశ్రీనివాసస్వామి వారు చిల్కూరు వచ్చుట. సీ జగ దుద్గతికిని నీజంబు నొ(బడు మాయ _ తత్త్వ మూహించిన తత్త్వ నిధియు [పకృతి పురుషుల యొక్క. [పాధాన్య మెఠిగన (పజ్ఞా స్వరూపుడౌ (పాజ్జ ఖనియు ఛిదచిద్వి వేచనా చిత్తాధి గమ్మ్యు(డౌ సీపు నర్జము గొన్న యింగితజ్ఞు డథఖిల వేదాఎతార్థ మవగొహనము గొన్న | నధ్యాత్మ చింత నాధ్యాపకుడును గీ. నగణి తోపనిషత్సూక్తి యమృతమాని మహిని రామాను జాశ్యమౌ మఠ (పభుత్వ దేశికో త్తంసులగు మహా దేశికులును శ్రీనివాస యతీం[దుండు స్థిర గుణుండు ” క రామానుజ నీద్దాంతము భూమింగల జనుల కెల్ప మోత _పదమై రామానుజా[గ జామల థామంబును జేర్చు ననియు తగ బటోధింపన్‌ వం యాతార్ధియ ఉ. భారతదేశ పర్యటన భావమునన్‌ జరివార వైభవో దారుండున్నై విశిష్ట గుణధాము(డున్నై నిగమార్ద దీప సం చారుండ న్హై ఐరాత్సర విచారుడునె పరివస్య ఛాత సం స్కారుండునై యహస్కర పకారుండున్నై భువి వెల్వడెన్‌ కడున్‌ కః ఎ త్తయిన పంచమంగళ ముత్తేజిత రద ముఖోజ్వలోదిరి కవదో

ద్వి తీయాశ్వానము ర్‌1 నత ఘన ఘింకృతాళా థిత్రి స్ఫోట (పభావ బ్బంపహిత యుతుః డై గీ, గాలి దూలెడు వేగమన్‌ ౫ లిగినట్లి యాయనూరుని హయ ప్లుతం బణచునట్టి ఫ్లతము వేగమ్మ( గలం హయ శతము చుట్టి కొలువ వెడలెను య్యాతకై గుణగరిష్ష గిం తర్క మీమాంస కొాణాద తత మెటీగి " వేదవేదాంగ వేదాంత విద్య లెజిగి స్క్కృతి పురాణ ధి నూక్తుల స్థితిని గనిన పండితులు వెంట రా(దాను పయన మొంది క, మలయాళ రాజ్య సీమను గల పౌరుల జేర/దిసి కరు ణాత్మత ని సుల రామానజ పధమును వెలయ ంచెను వివిధగతుం వేవురు పొగడన్‌ సీ. వెలసి తంజావూరు వేదిక వె నెక్కి నిజ విశిష్టాద్వైత నీతి. గఅపె పీనుత విలిపుతూరు విమ లందుముఖి గొల్చి స్వీయ వేదాంతంబు చెలగి గుప్పె విమల కొడై నదీ వీమలామృతము [గోలి వర్ధిల్ల( జేసెను వైష్టవంబు విదిత కన్నడ రాష్ట్ర విపుల నీరము లాడీ మహిత రామానుజ మతము! దిలిపె గీ, శిష్యకోటి [పశిష్యులు చెలగి కొలువ ముందునకు సాగి యాతకై ముదము మీఅ భాగ్యపురి వేంకటేశుని పదము. గొలువ వచ్చె తెలంగాణముకు ్రీనవాస గురుడు

ర్‌డ్తె శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము ఉఊ. వచ్చి తదీయ శష్య పరివారముతో చిలుకూరు కోవెలం జొచ్చి యనన్య సత్త్యగుణ కోధిత పద్మజ వేంఠటేశులన్‌ స్వచ్చ మనంబునన్‌ గొలిచె స్వాంతము నిండగ( గాని యర్చకుం డచ్చ టొకండు లేమి. గడు నాకుల చితము నొంది యప్పుడే వేంక పేశ్వరస్వామి యర్చనకై తమ శిష్యులలో యి నొకనిని (శ్రీనివాస స్వామివారు నియమించుట క, తన శిష్య బృంద మందున ననుపమ గుణకాలి నొకని నతి సం(పీతిన్‌ గనీ దేవ దేవు ద్దైనం దిన మర్చన 'సేయగా విధించి నయోక్రిన్‌ వ, వంశ పరం పరాఖి వృద్దిగా నీ దేవాలయ నిర్వహణా పరత సర్వతో ముఖ సంపన్నులై యా చం[ద్రార్కంబుగా వర్టిల్లుండని యాశీర్వాద పురస్స రంబుగా నాజ్జ యొసంగి శ్రీ స్వామి వారు. లా చః, కతిపయ కాలమచ్చట సుఖంబుగ నుండి రమేశు పాదముల్‌ కుతకము( దీర( గొల్చి హరి గోష్టులు సల్పి నభ క్రి నుత్సవా ద్భుత కలళాభి పూజన మపూర్వ విభూతి చెలంగ హర్ష సం భృత హృదయుండున్తై చనె నభీప్పిత పర్యట నార్జ్డ చిత్తుం్రె వ. తదనంతరంబు కొంత కాలంబునకు రాజా చందూలాల్‌ [ప్రశంస సీ, మొగలు సా[మాజ్య రాణ్ముఖ్య ముఖ్యుని] మంతి తాతయై వెలనె నే ధన్యునకును దక్షిణాసపవు జాహి ధ్యాతీప రాజ్యూంగ తంథతియై వెలనె నే ధన్ను తండడి

1. అక్నరు చృకవర్తి (రాజాటోడర్‌ మల్‌ ఇతని మంతి).

ద్వితీయాళ్వాసము 53 సెన్యాధి పతిగ నాసపు జాపి వాహినీ వహానుండై. వీరు(డ్తై వజలె నెవండు పీతఠ్స పితామహ | పియకీర్తి నిలుపగ. బేక. టొందెశు రాజ బిరుదు నెవడు గీ. రాజ బీరుదమె కాదు రాజూధి రాజ బిరుదమును బొంది పెద్దల | పియము నంది రాజనీతిని నై జాము రా డృభుత్వు మంతియె వెలనె చందులాల్‌ మహిత యశు(డు ఉ. ఆసఫుజాహి వంగసము నందలి రెండవ రాజ చం(దునిన్‌ భాసుర మొప్ప మూ/,డవ నృపాలుని నాలవ రాష్ట్ర వల్లభున్‌ వాసిగ( గొల్చి త్మద్కమత వర్ధిల( జేసి పభుత్వ భారమన్‌ మోసి యనేక భంగిమల మువ్వుర (పేమకు నర్హ ప్య్నాతుడై చం [పభుతను రాజ్య వైభవము పాగ్గిరి నుండియు పళ్చి మాదికిన్‌ సుభగ మెలర్ప నిండుగను శోభిల( జేసి విళాల భారతీ [ప్రభుగణ మఖ్యు లౌ ననగ [పాచ్య [పకాసన పాలనంబు నం దభయ కరుండునై జనుల కాశయ మీచ్చెను చందు లాలిలన్‌ చ. నలుబది యేడులు న్నయము నైతికమున్‌ వెలిబుచ్చి రాష్ట్ర్యమం దలి విపిధాంగ నాయక్‌ [పధానుండునై యభిమాన పాతుడ్జె తులన పిహీను(డి యిధిక దోర్చలుడ్రై గుణ కోఎదుండునై కొలచి యఖం6డ కీరు లకు కూడలియైన యమాత; చం]దుషన్‌ వ, ఒకళలతి (పసావనా వశంబున సీం ఆద్యంత్యమును లేక నజహరులకు నెన 'సెజటుగగొ రాని సర్వేశ, డెవటడు ఆగి మాద. ఖిల కాస్తాంర్లాళి కెల్లను ఓ కా ౮ వరనాలీత సర్వజ్ఞ డెవ(డు ణ్‌ ళో రూపు రేకాతీత రూఢు,డై వెలగియు

ర్‌డ్మీ శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మవాత్మ్యము “పరి రూపు(డైన నిషృ్పభు6 డెవండు భక్త మానస పద్మ బాంధవుండై యఖిల పాప తిమిరము నణచు [బధ్ను డెవండు గీ. ఆ మహా మహు డాద్యు. డవ్య్శ్యయు,డు సులభ సాధ్యు(డై భాగ్యనగరి రాజ్యమ్ములోని పుర వరంబగు చిల్కూరు పురము నందు నిలచి నాడట భక్తుని నియతి మెచ్చి చ. తపములు చేసినన్‌ బహుళ దానము లిచ్చిన ముక్కుమూసి ఐల్‌ జపములు! జేసిన న్నిగమ ళాస్త్రపురాణ కథా నేర్చినన్‌ విపుల విశిష్ట యోగములు వేయును! జేసిన( జిక్క నట్టి యా 'యపరు డభావనుం డలఘు. డాదర మొప్పగ నిల్చె రెడ్డికె వ. ఆఫ రాజా రాయ రాయాంకిత రాజా చందూలట్‌ వినిన వా(డై ధ్యానము వివిధార్భృనములు తగ( టోలవు స న్మానిత భక్తికి భువి నని తానే చాటించి వెలసె దైవం ఐవనిన్‌ రాజొ చందూలాల్‌ చిలుకూరుకు పయనంబగుట క భక్త పరాధథీ కండు “నిజ భకాళికి నిత్య భవ్య [పాభవ సంప దుక్టిక్తుల నీ( బిలువగ నా సక్తిని భకాళింజేరూ” సామిని జూడన్‌ గీ. బుద్ధి వొడ మిన నంతనే భూరి యకండు పయనమును జేయ బరివార (పముఖు. బిలచి

ద్వితీయాశ్వాసము ర్‌న్‌ సిద్ద సన్నాహు లగు+డని సెలవొసంగు నంతలో నందలును సిద్ధ మైరి యపుడు మ. కటి బంధించి కటారు గట్టి కరమన్‌ ఖడ్గో త్తఘున్‌ దాల్చి (ప స్ఫుట సౌవర్ణ గుచ్చ ఖోలక రుచి స్ఫూర్తు ల్విడంబింప స దృట సంఘంబు భుజోదులానల ఘనాస్త్రంబై (పకాశింప గా దృటిలో వెల్వడె కాల్చలంబు | పభు సందేశాను వర్తుద్ధతిన మః మద ధారల్‌ | పవపించు మత్రకరులన్‌ మావంతు లక్షీణతన్‌ ముదమొప్ప న్నిశి తాంకు శ్నాగములతో మూర్జాళిపై నొత్తితా మదుమ నృట్టుచు నద్వితీయ గతులన్‌ హౌదాలు సంధించి (ప చ్చద చీనాంబర రత్నహార మణి గుచ్చుంబుల్‌ [పశోభిల్హగన్‌ చ. హిమగిరి పక్షుముల్‌ దేగి మహింబడు నంత మహేశు సత ఒృపన్‌ గమనము గల్లి తెల్లిమగు కాంతులు నీను మహేం్యదు వాహనో త్తమములనన్‌ ఖఇలీనమను తంగవబీను సువర్ణ రత్నహా రము అజుతన్‌ విరాజిలు తురంగ తరంగము అంటి వెంటరాన్‌ సీ, పార్శ్వ ద్వయము నందు పరివార పరిషత్తు పరిణద్ధ ప జ్కీయై పరిఢ విల్ప బవన ఖన్తిక తూర్య భవ్య కాహళ వాద్య మురజ వీణా పజ్సీ. ముందు మొరయ భర్మ కవచ ఖలీన పరి శోభితాళ్వు సె నీక పతాకము నింగి నిగిడి యెగుజ నవఘళించు శతఘ్ను లలఘు కృత ధ్వాన ఘన ఘనార్భటులు న ల్లడలు [గమ్మ గీ నగణీతా లంకృతాద్భుతాందోళ కలతా సుమనసానేక పరివృత సుమన సేంద వైభవో పేతు*డ్రై నిజ వారణేం[ద ఘనమరధిష్టించి మంతి పుంగవు'డు ఎడలె

5్‌6 ఫ్రీ చిలుకూరి వేంక చేశ్వర మహాత్మ్యము వ. ఇవ్విధంబున సాయుధానే కాట్టాలక సహి తాంతః [పొకార కోలితంబు నగు రాజ భవనంబు వెడలి రధ్యాంతర స్ట [పళంస నీయంబగు (పతో?ి కోభయ పార్శ్వ సౌధంబులను వీక్షైంచుచు నిస్తుల వస్తువిన్మస్త సుత్రీ విలసిత విపణి వీధులం గడచుచు రాజధానీ మహానగర నాభిమండఅల సీమాలంకృత నిజోత్తుంగ శృంగార ళృంగ చతుష్టయంబుచే నంబరంబు చుంబించు చతుశ్చంగ మహా మంటపంబగు చార్మినారు. గడచి తత్పశ్చిమ పార్శ్యాంబునం గలిగి వెలుగొందు బృందార కే[1ద భవ నేందిరోప మానమౌ క్రిక సౌధ! విధ్యాలంకృత పంచ వీధ్యంకిత " * రాణ్యందిరే-దిర నుప లక్షించి పురోగామియై హుస్సేనియాలం బను రాజవీధి ద్వారంబును దాటి కుతుబుషాహీ పిభు నిర్మిత మచుకుంద వాహిన్యు త్తరణ వారి బంధనంబు నుత్తరించి పాసా దావాస ధనిక వర్గాకరంబగు కారవాను దాటి మహా ద్వారాష్ట్రక కోభిత పా౦9కారావృత గోలకొండ నగర నికట మార్గంబు నిర్గమించి “టిపూ” వంతేన నంత రించి చనీ దని చిలుకూరు [గామాధిష్టుండగు విష్టర[ళ వాలయంబున కనతి దూరంబున నిజ మైంక నికాయంబును విడిసి యధి రోపాత హాస్తేం ద9౦బు నవరోహణంబుః జేసి య య్యమాత్య చందు%ండగు చందూలా లిందిరార మణ సందర్శనాభి లాషియై, చందూలాల్‌ వేంక కేళశ్వరస్వామిని దర్శించుట ఊఉ. తానము జేసి పట్టు వరిధానము దాల్చి కటి ప్రికృష్ణ సం ధానిత వస్తు96డై కరము దాల్చియు భక్తిని తావళంబులున్‌ ధ్యాన మనమ్మునన్‌ హరిని దల్చ్బుచు కాహళ భేరి శంఖని స్వానము లుల్లిసిల్ల ప్రభు సన్నిధికేగెను దర్శ నార్ధియై ఉ. ఏగి హజారమున్‌ గని నిజేంగిత బుద్ది విశుద్ధ భిచే సాగిల (మొక్కి. సర్వజన సంఘము చూడగ దైవ చింతనో

1. మోరీమహల్‌, ౨, పంజ్‌ మోల్ల.

ద్వితియాళ్వానము రై ద్యోగియునై [పదథడణము లొప్పగ జేసి యనంతరంబు త్రై 9 యాగమ వేద్యు నవ్యయు ననంతుని పాదము లాను నిచ్చతోన్‌ క, ఆలయమ ఖ మంటపమునః జాలగ సాష్టాంగ [(పణతి సలి సభ క్లిన్‌ మ్సీలిత నేతుండునైై నిజ ఫాలంబున కేల్మొగిడ్చి (ప్రభు సిటు దలచెన్‌ దండము దురితాప హార; దండ మనంతా! దండము కాంచన చేలా! దండము శ్రీవేంక టేశ। ధరణీ శ్రీళాః క, దండము కమలోద్భృవ నుత దండము కమలాలయేశ:ః దండము లీళ। దండము కమల దళామా; ద్‌ ౧డము కమలాప్త ధాళ ధళ్య కిరీటా; హపౌదాంత పాదాది సింహావలోకన ముక్త పద గస్తము*ః కం కరుణామయః। భవహరణాః వార ణాసుర పాణ; (పణమితాంబుజ చరణా; చర ణాశ్యకరా భరణా; భరణా మునిలోక చిత్త భావుక కరుణా: ఉం సిద్దులు సాధ్యులున్‌ ముని [పసిద్ధులు సొంఖ్యులు (కౌత స్మార్తులున్‌ బౌద్ధులు జై నులున్‌ వ్‌గత బుద్దులు యోగ ప్రబుద్ధ సంయమీ వృద్ధులు బుద్దులు న్నిగమ వేద్యు లహర్నిళలన్‌ స్మరించినన్‌ బుద్ధి. గనంగ లేరనగ6 బోలగ నేర్తునె నిన్‌ నుతింపగన్‌ ఉ&ఊం చేయి మొగంబులన్‌ గలిగి (వేయికి నిమ్యుడీ నాల్కు- లుండియున్‌ బాయక నీదు సన్నిధిని భక్తిని. గొల్పు వణీయ్మదు(డే నుతుల్‌

58 థ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము సేయగ జాలడన్న నెటు సేయగ€ జాలుదు నొక గ్రానోట నో కొాయజ కోటిరూపః కృప(గాంచవెః మానవ మ్నాతుడన్‌ జుమీః

చ, అని వినతించి శ్రీరమణు నాశిత వత్సలు నాది దేవునిన్‌ దనివియు! దీర భూసుర వితాన కృతాగామ సూక్తగాన ఘో షణములు నిండ నెల్రెడ' (బసన్న మనంబున చందనాదులన్‌ ఘన తులసీ దళాది సిత కంజములన్‌ కడుపూజ సల్పియున్‌

ఉ* [|దాక్ష లనంటులన్‌ మధుర దాడిమ కిచ్చిలి కర్క టీఫలం బికురస [పశస్తమును నింపగు పాయస ఖండ శర్కరల్‌ (త్యక్షము షడ్భుజమ్ము ఫల [దవ్యము లెన్నియు నా మంరారికి న్నక్షయ భక్తి తో నొసగె నంజలి చేసీ నివేదనంబులున్‌

కః భూ దేవత లిడు తీర్ధము లాదరముగ': గొనియు నత'డు నతికౌతుకి యు యాదా యాదిక నిర్వహ ణాదులు తెలియంగ( గోరె నర్చక వితతిన్‌

రాజా చందూలాల్‌ దేవతార్చన కె న్‌ా విరాశందొసగుట

చ. వినయ విధేయ పూర్ణులగు విపులు విశుత మంతి వర్యుతో మనవియు చేసి రివ్విధిని మాధవు సత్చ్క-ప కెల్ల పాతులై జన వరులే తదీయ నిజళకి కొలంది నివేదనమ్ముల రృనములు చేయు చుందు రిట శాశ్వత విత్త పధమ్ము లేమికిన్‌

క దీపార్శన మొక భక్తుండు ధూపార్చన మొక్కరుండు దుగ మొకండు౯ా [బాపింపం జేయు దధి ఘృత సూపంబులు నొక్క రొ౭రు చొక్కుచు థకిన్‌

ద్వితీయాశ్వాసము ర్‌5ీ వ. అని యరృకోత్తము లర్గరీతిని విన్నవించిన నమాత్య చం[దుండగు ఆటీ ట్‌ చందూలాలు వినిన వా(డై తన మనంబున శా. మా ఏటన్‌ (ప్రభవించి మా [పజలకున్‌ మాన్యుండున్తై సర్వదా యీ వీటన్నెలవొంది యిద్ధర ణి రాజేం[దు న్‌ కృపన్‌ [టోచు సీ ఖ్రీవిష్టుండగు వేంక టేశు( డెఫుడక్షీ భై క నిత్యార్చనా సేవ ల్బొందక నున్న రాజ్యరమకున్‌ సేమంబు సేకూరునే మః అని భావించి మనంబు నందపుడె (పత; బ్దంబు [బహో్మోత్సవా రృనక్రై రూప్య శత[తయం బొ సెగె నుత్సాహంబు నుప్పొంగ నా ధనమున్‌ గాక లిఖించె శాసనము తద్దా(తీవ పక్షంబునన్‌ ఘన భూదానము దేవ తార్చితమగా (గావింప సదృ్భక్తితోన్‌ ఉ. కోవెల కుత్తరంబున నకుంఠిత లీలవసించి యున్ననా భావజవెరి శ్రీచరణ పంకజముల్‌ బహుభక్తి( గొల్చి తా రా విభుకాంతి సంపద పరాజిత మొందగ' జేయు కిర్తిళో భా విలస్మ్యత్చ్పపూర్ణు. డయి భాసిలె భాగ్యము నిండి పండగన్‌ మెళశ్వరునకు ఛ[తమై ఫణీందుని భంగిన్‌ శళ్యత్కీ- ర్తి వహించుచు నశ్వత్ధ్థ మొకండు నున్నదది యెొట్టన్నన్‌ ఉ. పూర్వుల వాక్పసీద్ధమిది వూర్వు మొకానొక పుణ్యమూర్తి యీ యర్వి ననేక వత్సరము లూర్దిత భక్తి | పభాన్నితుండు నై సర్వ మయుండు నౌ సకలసాక్షిని గూర్చి తపించి ముక్తు(డె యుర్వి నిటన్‌ పరూఢమయి యొప్పెను నెత్తగు రావి [మాను నాన్‌

60 శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము వ. ఇట్టుండ నొకానాక ప్పుడు థొ, ఆజ్జుండున్‌ కడ్తు మూర్థ చితుడు మహావహాంకారి యొక్కండు స ర్వజ్ఞుండౌ హిమ భాను శేఖరుని సర్యజ్ఞ త్వమూపహించ కే జిజ్ఞాసా లవ మేని లేక తరువున్‌ ఛేదించగా బూన న ల్పంజ్ఞుం డంధత నావరించి పడీయె (న్బాకట్య మూర్చాకృతిన్‌ . చ. అదిగని భూసురో త్తములు నాకుల చిత్తులు నయ్యు వె ద్యముల్‌ సదయత నెన్ని చేసినను స్వస్థత గానమి శ్రీశ తీళ్టముల్‌ కుదురుగ బోయుడంచు నొక కోవిదు( డాడిన నట్లు సేయగా ముద మున నాతణంబుననె మూర్చ దొరంగె నపాయ దూరు.డై. గీం అట్టి మహనీయ వృష మో యనఘ చరిత లఘువు గా దీని. దలచిన నఘము సుండి యోగులకు యోగియా మహా యోగి చరణ సన్నిధిని నుండు వృక్ష రాజంబి యగుట. క* అది మొదలు నన్న( డైనను మద నాంతకు మహిమల గాంచి మర్తు 6 డెవండీ కుదురైన చెట్టు నాకును చిదుమగ( దలపండు 'వెజచు చిత్తకు లోనన్‌,. వం అని భూసురులు తెల్పిన వినినవా(€డై వినయ వినమిత కీర్చుండై యా రావి వృతంబునకు [ప్రదక్షణం బొచరించి కమలాషవ విరూపావుల నింకొ మారు పూజించి తీర్ధ పసాదంబులు స్వీకరించి మంద గమనుండై యానందముతో చందూలాలు నిజమందిర గమ నాభిలాషియె [ప్రయా ణంటై వెడలె. ఆశ్వా సాంతము క, లక్ష్మీ వల్లభః పంకజ పష్యైయత నయనః లక్ష్య (పణవ విభావాః

ద్వీతీయాళ్వాసము 61 సూమ్మాతి నూక్కురూపక లత్మణః వర వేంక టేశ లవణ రూపా!

చ. గిరి వరధామ! ధామ సురకీ ర్తిత కీర్రిత దేవమౌని సుం దర దరహాస! వీసమణి ధారిత! ధారిత శంఖ చ[క। శ్రీ ధరః ధరణీశః ఈళ! అరిదారుణ దారుణ! వత్పలాంఛనా కరః కరకంజః కంజర | పకామిత! కామిత భ క వత్సలా! ఆర్యనుత శౌర్య మధు హార్య గురువర్యా వోర్య నిభధ్రైర్య! అరి[కార్యః సువిచార్యా స్టై్య్య గుణవర్య నగ ధార్య గుణ వీర్యాః శిర్యు గుణ శౌర్య రణ ₹ర్య సుర ధుర్యా!

గద్యము ఇది (శ్రీమద్విరాడ్విశ్యకర్మవికచీ కృత పంచాననాంచి తేశాన ముఖి వంశోద్భృవ సువర్జ్ససగ్మోత పవిిత [పణవళాఖాంచిత పులమాంబా రామార్య్శ పౌత పార్యత్యాంబా నాగాచార్యపు[త వెలిమల [బహ్మానందం (పణీతంబై న చిల్కూరు వేంక పేశ్వరస్వామి మహాత్మ్యం ఐను [పబంధంబు

నందు ది

తీయాళ్వా సము

శ్రీమత్పర(బహ్మ [పఇవాయ నమః ఫ్రీ వేంక టేశాయ నమః శ్రీ చిలుకూరి వంక కుశ్వర వమహాత్మ్య్యవుం తృతీయాశ్వాసము క. పద్మావతి వృాద యాంబుజ సద్యః సనాతన స్వరూపః। భాద్మిక శమనా।ః ఛదా్యాంతరాత్మద మనా పదోద్చవ వినుత చరణ పంకజ నయనా. వః ఆవ్యలి కథాాకమం బెట్టిదనిన కతిపయ కాలంబు గడచిన ““భక్తురాలగు నొక దేవదాసి కథ క, జంభారి సంభాంగణ మే రంభోరువు నర్మ నమున రాజీంచునునా “రంభకు” తన నేర్పున సం రంభము నొందించు ననెడి రమణీ మణినాన్‌,. వః, దేవదాసి చ, అనుపమ లాస్యవర్హన కళాభి నయాద్భుత కౌళశలంబు చే ననిశము దైవ సన్నిధిని నాడుచు6 బాడుచు నంబుజోదరున్‌ దనుపుచు నిత్గమౌ హరి పదంబులు! గొల్చుచు నన్య వాసనా గొన మిసుమంత లేక నతి గూఢ మనంబున నుండు నెప్పుడున్‌. క మలాయతాక్షుని గాంచనెంచు

తృతీయాశ్వాసము 63 విమలేందు వదన తా విమలేందు వదనయై విమలేందు వదనుని వినుతినె౨చు గలకంఠ కంఠి తా. గలకంఠ కంఠ ము క లకంఠ కంఠాథ గాతు( దలచు నిభరాజ గమన తా నిభరాజ గమనయై యిభరాజ వరదు నీక్షించనేగు గీ తాళ లయ దృత మంద సంధాన చిత్త యై విపంచిక తంతి నాదై క్యమునను తన్మయత్వము నొంది యాతలిరు టోడి వివిధ భంగుల6 బాడును విష్ణు నెపుడు, సీ భోగాంగనయు నయ్యు భోగ లాలస కాక భోగేయ్యద తల్పునే పొగడు చుండు నవ మల్లి కాంగియె నవ మల్లికయు గాక నవనీత చోరునే స్తవ మొనర్చు గణణీయగణిక యై గణి తార్ధయును గాక గణుతించు నెపుడు శ్రీఘన ఘనాంగు మధువచో గులభయై మధు రాధరయు గాక మధువైరి వదమలే మదిని నిలుపు గీ. భాగవత కీర నోత్తమ భక్త కథన గాయనము చేసి జీవిత కామితార్థ పుణ్య కార్యార్థ మె సిరి (పోగు! బేసి కడపు చుండెను కాలంబు! గడు నియతీిని, సి, అలివేణి సంబంధ మర్చించు వారెల్ల వేదాంతులే కొని విటులుగారు కవలయాక్షని జేరి కొలిచెడి వా రెల్ల సద్భక్తులేకాని శథులు( గారు కంబు కంఠిని విన( గాక్షించు వారెల్హ

64 (శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేళ్వర మహాత్మ్యము హది మధ్యం జూడగొా నభిలవించెడి వారు శిష్టులే కాని కుత్సితులు గారు గీ. సాధు సజ్జన హరి భక్త సంఘమునకు ప్‌మ్లు నుతీ గాన నటనాది వివిధ విషయ మదు రసంబున( జొక్క.0చి మహిమ మ్సీఆి తమి( దొరంగగ!6 జేయు నా తరళ నయస,. భగవంతు(డే దేవదాసికి స్వస్నమున దర్శన మిచ్చుట ఉం ఇవ్విధి నుండ నొక్కతథిీ నీ లలితాంగికి స్వప్నమందు నా వువ్విలు కాని తం[డి యొక పుణ్య దినంబున6 గానుపించి చి అ్నవ్వులు మొల్కలె_త్త( గరుతామయ దృక్కుల( జూచి | పీతిచే నవ్వనజాక్షితో బలికె నచ్చెరు వొందగ నంచి తోక్తులన్‌, ఊఉ అంతట గాంచవచ్చు నని యద్భుత లీల వచింతు వీవు న న్నంతట! గాంచగా నెడద యద్ధము గావలె కొనిచో నరుం డంతట!( గాంచ లేడు నయనాళికి హర్షము గూర్చు నట్టు న న్నంతట౯ గాంచ( గలుటకు నదపు మేడను నిల్చ. గోరెదన్‌, ఫి ( క. అని దేవదేవు( డాడిన విని మనమును నమ్మలేక వింతలు గొలుపన్‌ కినుః దొజది మూనీ తెజీదచియు కనుగొనె నా కమల నయకు. గడు సం[భమయైై, క. కలయందు( గాంచి కలగా గలిగిను నిది “కలయొ కాదా” కల మేలెటుగం గలవారి ఘనుల జేరియు “గలి యర్థము గలుగ నెటిగి కలకఠి మదిన్‌, క, “కలో కాదిది క మలాక్షుడు గలిగించిన “జ్ఞాన జ్యోతి కాంత యటంచున్‌

తృతీయాశ్వాసము 605 తులలేని సంతసముతో' దుల దూగుచు వెలది మదిని తోరపు భ కిన్‌,

ఉ. మున్నొాకనా(డు భ.క్త కుల ముఖ్యుడనౌ మునితుల్య “ రెడ్డి" కిన్‌ గన్నల పండు వొంద( గల గన్సడీ భక్తుని కోరె దీరగా నెన్నగ రాని వత్సలత నిద్ధరణిన్‌ విలసిల్లి నేడు నన్‌ మన్నన. జేసి యేలితివి మాధవః నీ కృప నెన్న శక్యమే.

సీ, భవ దీయ నామంబు పలికీన యంతలో,

బాప సంచయ మెల్ల భస్మ మగును భవదీయ రూపంబు భావించు నంతళో సంసార ఐంధముల్‌ సన్నగిల్తు భవదీయ సత్కథా పఠన మాతయున భవ రోగములు పటాపంచ లగును భవదీయ భవ నాంత పార్శ్వ మందుండిన పరిహవ్కూత భఖీతుండై పరిఢ విల్లు

గీ. భావనమె యిట్టి ఘన భవ్యభావ మైన నక్షయంబగు నీదు (పత్యతమూ ర్తి' జూచు వారల యనుభవ స్తుత గరిమ జెప్ప సాధ్యమె దాసి కో గ్రీపభాంగ;

వ. అని యనేకోకుల నా కనకాంబరు నా కనకాంగి వినమితో త్తమాంగ యె వినుతీంచి పర మేశ్వరుని యంతర్జానాంతర మెంతో చింతించి మేల్కా-ంచి యానా(టి 1పభాత శుభోదయము నుండియే పెద్దల నాలోచించి యద్దాల మేడ నిర్మింప నా ముద్దియ యొద్దికగా నిద్దంపు _శద్ధ్దతో సన్నాహంబు 'సీయ! దొడంగి.

అద్దాల మహలు (భవనము) నిర్మాణము

చ. అట నట పేట పేటకును నంగడి కంగడి కూరు నూరు కున్‌

ఫటలినీ( బఐంపి యద్దములు పట్పెలు పెదైైలు (పోగు, జేసి ఐల్‌

66 (శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము చటుల విచిత వర్ణములు సంధిలగా( దగరంపు పూతతో ఘటిత మొనర్ప( జేనె హరికార్య మఖండత తేజరిల్లగాన్‌ ,

క. నిర్మాణ కౌళ లాంచిత కర్మురులౌ శిల్పకార్య గౌరీజ! [కియా మర్మజు లంత వచ్చియు న్‌్‌ . నిర్మింపగ బూనిర ఫ్లు నిలయమ: ఘుతన్‌ . క్‌, [పాచీన రూప రుచు ల ర్వాచీనము నందు వెలయ నార్యులు మెచ్చన్‌ [పాచుక్య మైన కళతో వైచి|తిని జూవి రధిక వైభవ మస'/గన్‌. చం చతురత నొప్పు కాశ్యప విచారము నంత తదీయ నైపుణిన్‌ గతిచెడ కుండ్‌ శిల్పులు నిగారము లీను విచి[త వర్ణ వ = ర్రిత [పతిబింబ కుడ్యముళు నిర్మల గారుడ పద్మరాగ సం తతి వరనీల మౌక్తిక విధానమునన్‌ కడునింపి రద్రముల్‌. క. ఓక యద్దము చూచిన వే జక యద్దము లోని బింబ మొకటికి రెండ్రై యొక టొకటి రెండు రెంగ్రె [ప్రకటిత మగు నాల్గు దిశల. (బతి వింబముల్సె. వీడివడ మును వెనుక యయ్యు వెనుక ముందునై తడబడక పార్శముల( గన నెడనెడ నట్టులనె తోచు నెంతో వింత్రై. క. కోణముల నుండి దృశ నము రాజించు విశేష దృశ్య రమణీ యంబె.

తృతీయాళ్వానము 67 కోణాష్టక దర్శిత మగు వేణీభర యొకతె యష్టచేణిగం దోచున్‌.

ర్‌, [కీగంట [కింది యద్దము టో( గాంచిన నొక విధంబు లోకనమగు నా మె(గల యద్దము నందొక లాగున దీపించు నలఘు లఘు రూపంబై.

చ. (పతి ముఖసాంద దర్పణ [పపంచిత దర్వణ బింబి తాబ్ద బీం బిత (పతి బింబ బింబములు పెక్కూలునై కనుపించు మూర్తిమ ద్వితతిని (జూడ. జూడ( గనువిందుగ నద్దపు మేడ యొప్ప థ్రీ సతి పతి దివ్యకేళి సుఠ సద్మము( దావెలయించి రంతయన్‌. దేవ దెవునాయద్దాల మేడ యందుంచి దేవదాసి స్తుతించుట

ఉ దేవుని పాద మౌదల విధేయత! దాలిచి దేవదాసి స ద్భావన తోడ తిన్‌ హరి౯ గృపామయు నా తరళాబ్ద కాల యం దావహనంబ! జేసి వివిధార్భన సేవ లొంర్చిభక్రిపూ రావహ చి తయె సిజ మనంబున! గొల్చె ననన్య | శద్దతోన్‌. ణ్‌ చా 0

ఉ. మానవ మాలై భువిని మానము నంతయు [దోసి సర్వదా మానవులన్‌ వరించి యవమానపు మన్లడ బొందు వారిలో మానిసి రూపు మాత యని మానస మందున నెంచ6. బోకస న్యానము నిచ్చి యేలితివి మాధవః నీకృష కంతు యుండునే. మురహరః నీకరుజ వలన ముక్తులు(గొగన్‌ సరి వేరు సాత్య మేడని యరయుచు వెదుకంగ నేల యది నే గానే.

క్‌, ఆల్ప్బాత్యల్పు+డు నెనను స్వల్పంబగు భక్తి గలిగి స్వాంతమలో సిన్‌

68 శ్రీ చిలుకూరి వేంక చేశ్యర మహాగ్మ్య్యము

గల్పించి నిల్చెనేని న నల్పంబుగు పరమ పదవి కర్షుడు గాడే! ప్పర మేస్టియు వరకు నెల్ల | పాణుల నెప్తుడన్‌ దరి జేర్చి ముక్తి నొసంగెడి పరమేళా వేంకటేశ। (పణతి సురేళాః

క. అర్జులు నర్ధించిన పర మార్థము లెన్నేని నొసగి యర్ధాళిని న న్వర్జులు గా6 జేసేడి వే దా ర్థాధిప! వేంక టేశః; య్యాశిత పోనా!

క. చిత్తమున నీదు పదములు హత్తించి తలంచు వాని యఘ స-చయముల్‌ బొత్తుగ నాశము( జేసి వి య త్తలమున నిలుపు దతని నమరేశ నుతాః

వ. అని పంకజాసన [పముఖా భ్యనేక కింకరా భయంకర వేంకటేశ్వర ఫ్రీ పొదాంకిత నిటల తట యగు నా కుటిలాలక యకుటిల మనంబున పటుతర భకీం గొనియాడుచు త న్నటన థిశయ కెౌళశలంబున ఘటనా ఘటన సమర్జునిం దనుపుచు నుండె నంత నాదేవ దేవుండు వినోదలీలా మయుండైె యయ్యద్దాల (మాళె) శాలమయందు.

6

ఉ. శ్రీసతి వామ భాగమున చెన్నలరార వసంత శే?డా వాసము నైన సౌధమున వర్ణ వివరిత నీల గారుడా భాస విశుద్ధ మౌక్తిక [పభావ రుచుల్‌ |పసరించు సౌధ ము ద్భాసిల రాస్మకీడ లెద బాయక సల్పును సమ్ము దాత్ము'+డై.

ఉ. ఉత్సవ పర్వ మందచటి యుర్వి జనాళ విలోక నాళ క త్యుత్సవ మొప్పు నుత్పుకము నుమ్మడిగా సకలార్ద సంపదల్‌

తృతీయాక్వాసమేు 69 మత్సర మింత లేక నిడు మానిని గైకొని కొలు దీర్చి థ్రీ వత్స శుభాంకు డుండు పరివారము తత్సభ నిండి కొల్వగన్‌ =

ఉ. చకు యుగంబుతో నచటి చక్క దనంబును లక్ష దీవిగా లక్షణ కాంతి కోభ లుపతణ మొందగ జాలమిన్‌ సహ [సాకులు నౌచు తా రనిమిషాక్షులు నౌచు నిజేకణా ఫలం వీష్షతి నొంద గోజీ జను లీక్షణ మొందుదు రంబు జాక్షునిన్‌,

గీ, పూరి మైకాదశీ [వత పూజనమల పరమ సం[కమణానేక పర్వ లిథుల దివ్యముగ తాను తిరునాక్లు( దిరుచ నెక్కి వర వరంబు నూరేగు హర మొదవ.

జ! జ! న్‌!

శా. నానారత్న విచిత భూషణ లసన్నారాయణీ దేవి తో నానానూన (పసూన మాలికలతో నానా_పపన్నాళితో నానాభక్త జనాళి సజ్జనులతో నై గమ్య సూక్తాళతో నానాలంకృత మూర్తిభమై యెపుడు తిర్నాళ్ళుందు నూరే గెడిన్‌,

వ. ఇవ్విధంబున నమ్మాధవుండును నుమాధవు సహితుండై మాసోత్సవ వర్షోత్స వాద్యనేకోత్సవంబుల కుత్స్చవంబు గూర్చుచు వత్పరానేకంబులు( గడచిన,

విశిషాద్వెత గురు సరంపరాధి పతులగు నాశ్వారులు చిరుకూరు దర్శించుట

ఉ. ఆ చిలుకూరు స్వామి చరాంణా.:గు? (్రీనఖ చం[దకాంతు లొ (పాచి యుదీచి దక్షిణము పశ్చిమ దిగ్తటమెల్స నింపుచున్‌ ఖీేచర భూచగాది హరి కింకర హృద్గత మాయజాలమౌ మేచకి మోహ భాము- మేదిని. బారగః (దోం నంతటన్‌ ,

7/0 ఫ్రీ చిలుకూరి వేంక ప్రేశ్వర మహాత్మ్యము

చ. తిరుమల నుండు దేవు(డిట6 దేరి నివాసము జేసికొన్నవా. డురుగర లీలనంచు విని యుత్చుక మొప్పగ వచ్చి వేంక టే శ్యరునిట' జూచు సజ్జనుల సంఘము నందున నాళువారు లే గురును నహోబిలాధిపులు. గొల్ఫిరి దేవుని నిచ్చ మెచ్చుచున్‌.

వ. అయ్యీవురిలో

క్ర. (్రీరామానుజ వరు(డా కారుడు వేదాంతకాఖ్య వర్యుండు శ్రవణ్‌ చారు శఠకోపయతి [వత ధారులు నిట చ్యితరూప ధరులైర6 తగన్‌,

క్ర. నేటికి నా యాలయమున పాటించగ నగగణ్య పాటవ మొప్పన్‌ దీటుగ రామానుజ మత చాటువు లెన్నెని నచట సాయింప'! బడున్‌,.

వ. ఇవ్విధంబున నీ చిలుకూరు నిలయుండగు వేంక టేశ్వర స్వామి యాస్థా న మంటపంబున నమ్మాళ్వారు మున్నగు నుదాహత్సాళ్వారుల యుత్సవమ్ము లా మూల విరాట్వ్వరూపములతో బాటు సర్వళోభితంబై నిర్విరామ భక్తజన సందర్శనోత్సుకోర్వీ స్థలంబై (శ్రీవత్సలాంఛను రెండవ తిరుమల యె భాసిలు చుండ గొన్ని శతాబంబుల యనంతరంబు. యా న్‌్‌, టి

ఉస్మాను సాగర నిర్మాత (ప్రశంస

ఉ. ఆసపు జాపి వంశ క లళొర్హవ న ప్రమ సగోమబింబుడ- వ్వాసవ వైభవోన్నతుడు వాసి గడించిన రాడ్పఏసిద్దు. డు గీ సమరాడ్విశిష్ట గుణవిజ్ఞుండునై వివిధాంగసప్తస ద్భావ మరీచియై వెలసె భాగ్యపురీ నగ రేంది రేశు(డ

ఉం భారత దెశ సర్వ నరపాలురలో నతి గౌర వోన్నళతుల్‌ మీర(గ గాంచి రొన్టమున మేలగు కార్యము లెన్నియేని( దా

తృతీయాశ్వానము (| నారయజేసి సమ్మతిగ నాం్యధ తురుష్క విభేద దూరుడై పొరుల నేతె భాగ్యపురి పాదుషలయై యుసుమాను ఖా నిలన్‌. ఉ. హైదరాబాదు రాష్ట్ర నగ రాంతర భాగయు నుండి యెంతయో యాదర బాదరన్‌ గడచు నా ముచుకుంద నదీ [పహమున్‌ ఆదర మొప్ప నాపి జను లౌనన ఛశ్రీచిలుకూరు ్రీశు సత్‌ పాదము లానునట్టు లొక భవ్య తటాకము నిల్చె నిద్ధరన్‌ , గీ. పేరునకు మాతమది గండిపేట చెజువు తీర్చు జనదాహమును తన తేట నీట నమరులకు నాడు నమృత మా యబ్ది యొసఃగి [పోచి నట్టుల నిలను తా. |బోచు జనుల. క. ఉస్మానలి నిర్మిత జల వేళశ్రంబగు కతన వసుధ విఖ్యాతి, గనెన్‌ “ఉస్మాను సాగరంబు” గ విస్మితిమె వెలయు భువిని విమ లాంభములన్‌. క, జల జామనీి. జుట్టియు నా కలశోదధి కలదటం(డు కనలే దెపుడీ యిల వేంక టేశు చుట్టును కల దుస్మాన్‌ సాగరంబు కలశళోదధి యె, గండిపేట మహిషాసుర మర్షని వర్ణన వ, తన్నికటస్థ పురోభాగంబున. సీ, థీషణాకారుడై వీధత ఎరూపు!డై బెదరించె నెవ్వ( డాభిదుర హసు రోషి తాక్షుండునైై దూషి తాంగుండునై ద్వేషించె నెన్వ( డాదివిజ వరుల

గై ఫ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము ఖర కరాళ విషాణ కాసరా కారు'డై కలహించె నెవ్వ( డా కనక వసను భూ నభఖోంతరముల బటొంగి పొరలుచు! బోటి పడనెంచె నెవ్వ' డపాధ్య గతుల

గీ నట్టి దర్ణయు నణప నేయమర వంద్య గౌరి రూపంబు విడనాడి కాళి యగుచు మహిష దానవు మర్చించి మద మణంచి మహిష సూదని నా నొప్పె మహిమ మీ.

క, ఆ మహి షానుర మర్దని యీమహి( దావలము€ గొనియు నింపు దలిర్బన్‌ భూమీశ్వరాది జనులకు కామితములు నొసంగు నెపుడు కడు సం(పీతిన్‌.

వ, ఇట్ట మహత్తర పుణ్య కేేతంబున వెలసిన పుండరీషాకునిం దమ పూర్వ సంచిత పుణ్య బలంబున పూజ నాద్యర్చనంబులు నిర్వ ర్తించు చిలుకూరు దేవాలయ ధర్మ కర్త్రఎన్వయ [కమం బెట్టి దనిన,

'వేంక కసేశ్వరాలయ ధర్మ క_ర్తన్వయ సర్షన సీ, ్రీవత్సలాంఛను శ్రీపదొంబుజ మధు

పంబునై వెలయు సద్భక్త వరు(డు ఘనతర న్లైధృవ కాశ్యప గో[తుండు

నలఘు యజుళ్ళాఖ విలసితుండు వివిధ వేదాంతార్థ విజ్ఞాన విశదుండు

వేంకటాచార్యుండు విమల యకశు*డు లావణ్య వతి యగు లలితాంగి లక్ష్మమనస్‌

బెండ్రాడి యొక ప్వుతు బేర్మి. గనెను,

గీ. రహపొ చెలంగగ వేంకట రొఘవార్య నామకు(డు గొను వర్ధిల్తె నయ గుణమున

తృతీయాళ్యాసము శరై మాను-డై యొప్పె “నెడనగర్‌ మాడ భూషి” యనెడు నిలుపేరు నిలుప తద్దనత మెజయ మః వెలసెన్‌ వేంకట రాఘవుం డలఘు.గై; విద్వత్ప9భావుండు నై కలిపె న్ల్నైజ కరాబ్ధ్బ మాజనక జాఖ్యా కన్య నుద్వాహియై కొలచెన్‌ '్రీహరి పాదపద్మ యు? శిస్స్‌ కోర్కుల్‌ తమిన్‌ మీజ' ద త్సలమ న్‌ గాంచెను జానకమ్మ శ ఠగోపాచార్య సత్చు తునిన్‌ చ, చదువులు నేర్చి శాస్త్రములు సాంగముగ నృ8ియించి వేద ముల్‌ విడితముగా నెరింగి గుణ విసృృతుండై శళఠగోప వర్యుండ భ్యుదయ కులాభి వృద్ధి కయి నూర్జిత లీల సతిద్వయంబు నిం పొదవగ( బెండ్రి యాడి యిరుబోండ్డుకు నొకౌక్క పుతు( గాంచియున్‌ సీ. రంగమ్మ వేంకట రాఘవాచార్యునిన్‌ (శ్రీనివాసాచార్యు. జిన్ని భార్య కళ్యాణి యగు నామె కనియెను కడ్పుపీతి నిరువు రుపవీతులై నిరుపమాన విద్యా విభూషణ వివిదార్హ తోషణ కలిత శబ్దళశాస్త్ర ఘనత(గాంచి తర్కళాస్త్ర పురాణ తత్వార్ధ ధనికులై యా్యశిత వరదు నాాశయము నందు గీ. నిర్విరామంబుగను నిష్ట నియతి కలిగి వేద చోదిత [కతు విధుల్‌ వివిధ గతుల సల్పుదురు భ క్త వర్యులు సాయ పడగ ధర్యు క ర్తృత్వమును బూని తనివి తీర ధర్మక ర, స్వప్నములో పద్మావతీదేవి (పసన్న్నంబగుట మః. వరసన్వంశ పరం పరార్చన విధు ల్వర్థిల్సి (గౌ జేయు భూ సురు'డౌ నాలయ ధర్కుక ర్త నిజ సంశుద్దాంత రంగుండు నొ

గగ! ఫ్రీ చిలుకూరి వేంక టేళ వరో మహాత్మ్యము

క్క_రుండౌ వేంట రాఘవార్యు'డన సత్కర్ముండు శ్రీ వేంకటే శ్వరు నే పొద్దున( గొల్వ నొక్క తజి తా స్వప్నంబు( గాంచెన్‌ రహిన్‌

జాం మంజీరా[గమణి (పభ ల ద్‌క్‌ ల్మట్టాడ్‌ 6 దన్మేఖలా రంజత్కి-౦కీణీ మంజుల స్యనములున్‌ రాబిల్లు షడ్డంబునన్‌ పుంజీభూత శత్కార తేజ మకుట స్పూర్తు ల్విజృంభింటు చున్‌ గంజా రేవణ యొళ్క్ళ_ దివ్యసతి తాంగాన్పించి స్వప్నంబునన్‌

థ్‌ొం “ఆచార్యోత్తమ। యిద్ధరా స్థలములో నాస్థానమున్‌ గోరి సీ యాచార్యత్వపుటర్చ నాదికము లాయంభోజ ప తేక్షుతో సీ చేతన్‌ గొనమెచ్చి వచ్చితిని నిన్నే (పొద్దు! గాపాడు దం చా” చామీకర తన్వి పల్కె నతి (పీత్యర్థంపు వాపైన్నెపుణీన్‌

వ, అపుడు

మ. ఎవరీ దేవత? యేటి స్వప్నమిది? యిందేడైన గూఢార్థ మో ? యవగా హంబెటు6 గొాదటంచు మదిలో నత్యంత మూహించి తా సు విచారుండయి చూడ.6 జూడ నతి సంపద్దాత్ము.డౌ (వాహ్మణో దృవు డూహించె విరాట్స్వ రూపిణియునౌ బద్మాలయా దేవి గాన్‌

క, ఈ దైవ తాయతనమున మోదము గను కలదు దేవి మూల విరాట్టె సాదరత నుత్సవాక్సతి లేదని నిజ లీల. జూపె లిప్స యొకింతన్‌ ఘను డుత్సవ దేవు(డై న గరుడ గమనుతో వనజొనన పద్మావతి నెనయ' [(బతిష్టింప నెంచె నింగిత మతియె

తృలీయాక్వానము ?5 భక్పురాలగు చలన చిత్ర నటీశిరోమణియైన భానుమతి చిలుకూరు స్వామిని దర్శించుట

క, దేవి ్మపతిస్థాపన యే నేవిధి చేయంగ నోపు దెప్పుడు నికనం చా వి[పవరుడు తగు విధి కై వేచియు నుండ లక్మి కాంతుని క్చప తోన్‌ చ. కళలు రసంబులున్‌ వసుధ కల్గిన కీస్తు ళకొద్ది యందుని మ్మలుష మనోజ్జ (శ్రీశ పదకంజ విలీన మనస్క- సంపదా కలిత కలాభి మాన్య సితకంజ దశక్ష్షణ స్వామి భకి ఖా సిల నటియించు నా చలన చిత నభాంగణ దీప్త తారనాన్‌ క, మానవతి శీలవతి యఖి మానిత చల' చ్మిత సుజన మండల ఘనస న్మాన వతి మహిత శుభవతి భానుమతి విశిష్ట గీతి ,పావీణ్య వతీ సీ. రాజ్జి పాత వహించి రంజించు రాజులన్‌ భక్తురాలుగ నొందు బహు (పళంస వీరాంగనా నటన వేష ధారిణియునైై యొలకించు వీర ముద్ధృతి చెైలంగ పాతో చితంబుగా పరమ సాధ్విగ మెలగు పడతియై [పణయ భంగిమలు జూపు సంసార వనితయై శాంతమ్ము సాధించు కరిగించు [దష్టలన్‌ కరుణమునను గి. ఉచ్చ నీచాది పాతల యునికి గనక సర్వ పా[తో చితంబుగ శాస్త్ర సము తాఖికయ అస్య మనుకరణా ద్యనేక భంగిమల నేర్చు, జూపునా భానుమతియు

76 భ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము సీ, నేపథ్య సంగీత నిపుణయే తాం గాదు కలకంఠ గాత సద్దాయని యగు నిర్వా,జ పా్యతాభినేతి యొటయె కాదు సమయాను కూల సంధాన భాష్య రాగతాళ [పకీర్ష రాగిణి యేకాదు రణిత ఖర్గ కరాళ రణ రణాంగి నిపుణ వాక్స్ళాతుర్య నిజ భాషిణియె కాదు తమి కొంగ హింది వాగ్యరుణధార గీ ప్మాత పాృాతకు కౌళల (పభలు జిమ్మి | పేక్షకుల చితములకు సం పీకి గొలివి తారకొ గణమున ముఖ్య తారగాను [పబల [పఖ్యాతి( గాంచిన భానుమతియు వ. ఒకనా(డు ఆంధ(పదేళ [పభుత్వోన్నతోద్యోగియౌ “నటరాజన్‌ *” గారి ధర్మపత్ని యగు చెల్ల మాంబం గూడి యా భానుమతి గానుమతి (శ్రీపద్మావతీ దేవి యుత్చవ వి గహము. చేయించుట మ, చిలుకూరీశుని భక వత్సలత నా చెల్లమ్మ చే విన్నదై కొలువన్‌ వచ్చి సభకి న్య్మమమతియై కోర్కుుల్‌ ఫలింపం గడున్‌ సలిపెన్‌ పూజలు దేవదేవునకు( దత్సాన్నిధ్య మేదేఎ ళో భిల నర్చింపఃగ నెంఎ వి ప్రవరునిన్‌ బెంపొంచ నర్టించినన్‌ వ. అపు డాయాచార్య వర్యుండు మ. తన స్వప్నంబు ఫలించ నోపునని యాతన్వంగితో నప్పుడే వినతిన్‌ జేయుచు నుత్సవాకృతిని దేవీమూరి నీ యా.యలఆ బున నిల్పింపు డటన్న భానుమతి తాపుణ్యాత్మగా నెంని యా ఘన సతాా-ర్యము వేంక చేశ కృపతో, గావింప నుద్యుక్తయె

తృతీయాళ్వాసము 77 క పలుమారు వేంక టేశుం దలచియు ధ్యానించి యపుడె తగు ధనమును న చ్చెలి చెలమాంబ యెదుటనె వెలయించెను విష్ణు భ కి వెలయించి కడున్‌ ర్‌, తీర [పసాదములు గొని (పార్టించి మహేశుం గూడ [పస్సుట ఫణితిన్‌ యర్ధళ హితుడు కావున నర్రించె తదుక్త కార్య మన్వర్హము గాన్‌ థ్‌ క థ వ. స్వామి దర్శనానంతర మా యాదర్శ దర్శనీయ నటిమజి [పదర్శిత (పప త్రియె వెడలె. క, ఆ పద్మావతి మూర్తిని [పాపింపగ నెంచి శిల్ప [పముఖుల వెదకన్‌ దీపించె కాంచి పురిలో నా పరమేన్టి [పభావ వాస్తాంకు డొగిన్‌ శా. శిల్పాచార్యత నీధరాస్టతి సుర జ్యేస్టాన్వ యుం డొప్పు చెం గల్పట్టాంతర కాంచికొపుర వర [గామైక నైపుణ్య సం కల్పా నల్ప విచ్చిత విగహ చమత్కారుండు సత్కర్కా'*డై సౌల్పారన్‌ భువిం గీర్తి. గాంచె ననఘ న్ఫూరర్తిన్‌ కుబేం(దాఖ్యు'డై వ, ఆయన తడయక చెక్కడపు నేర్చు తనరగం దత్త జడతను బో నడచియు తన వడుపున [పాణములు వోసి వర్తిల నేర్చున్‌

708 శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వరి మహాత్మ్యము దేవీ విగ్రహ సృజనా కౌళశలము ఉ. జాలనె గొక నిన్ము మరి రాగియు కాంసము నారకూటమున్‌ మేలగు వెండి పుతడియు మించుగ నొక్యంట నూది కాచియు౯ా జాల కరంగవేసి కడు చక్కని మూర్తులుగా పడచ్చులో వీలుగనొత్తి టొమ్మలను వేలకువేలు సృజించు నెప్పుడున్‌ కం ఆ విశ్వకర్కచే ప ద్యావతి విిగహము/ గొనెడి మదితో నతనిన్‌ రాఏంచి తమ్మలము నిడి కౌవించిరి గారవమ్ము కడు సం (పీతిన్‌ వ. అనంతర మా మహిల్పి తన యనల్బ కల్పనా శిల్పి చాతుర్యంబున సీ, నఖరేఖలను తీర్చి నవ తామరస పీఠ పొగురుతో€ బద పద్మములను చెక్కి వరిపొట్ట ములికితో వరవర్ణి జంఘిక లూరువులన్‌ పదనొము నులిని కరి కుంభనుల/గేరు కటి కల్పనము చేసి మలచె సింగము వంటి మధ్య మనయ కై వార వ్యటువన్‌ ఘన్రీ ఫలాకృతిన్‌ కాత కుంభము చాడు స్తన యుగమ్ము గీ నబ్ద వళులను మించ నబ్జాక్షి గళము నీకజాతమ్ము లాయత నే తములుగ నిందు ఖండంబు నుంచె నాయింతి నొసట నరయ నహిరాజునే వేణి నమర జేనె ఉ. ఈ విధి. జేసీ త త్పతిమ కింపు దలిరృ(ం గరంబు నేర్పుతో జీవకళాది సత్క ళలు' జిమ్మగ6 బేర్మిని జేరు వెట్టి ప ద్యావతి” యంచు శిల్పి నిజమాన్యత నిల్చు కొనంగ! “జల్ల మాం బా” వనితా శీరోమణికి భ క్తి చెలంగగ దెచ్చి యిచ్చినన్‌

తృతీయాళ్వాసము 79 పద్మావతీ దేవి యుత్సవ విగ్రహ (ప్రతిజ్ఞాపన సువిచారత సుదిన పుణ్య శుభ లగ్న మునన్‌ రవి చంద తార గురు బుధ కవు లాద్యులు పభము గొల్పు గడులందున్నన్‌ సీ. ఆంధ (పదేశ రాజ్యౌాన్న తొద్యోగిక వరులు రాస్ట్రాంగ నిర్వాహకులును [పముఖ సచి వాలయ [పము థాధి కార్యు! డై] రాజిల్లు “నానంత రమణు€ డనగ తత్సహచారియో ధన్యుడు నటరాజు” నతని సతి చెల్లాంబ యమిత సుగుణ రాస్ట్రాంతరంగ భ[దత రక్షణాధిప | పబలు+డౌ నంబియార్‌ [పముఖులంత గి. వేంక టేశళొ్ఞాలయము నందు విమల చరిత [పణుత పద్మావతీ దేవి [పతిమ నిలుప: గూడి వచ్చిరి చిలుకూరు కోర్కెలలర భట సమాయుక్త చటుల త్మత్వభలు నిగుడ గావించి విరించి సూక్త గొనామృతమున్‌ భావించి తీర ములు( గొని 'సీవించియు ధన్వ్యులగుచు జేరిరి పురికిన్‌ సికిందాబాదు వాసినియగు పుష్పావతికి వేంక పేశ్వరస్వామి స్వప్న దర్శనుండగుట వ. తదనంతరంబు కొంత కాలంబునకు ఓ. [పభుత్వ ముఖ్య కార్యదర్శి [01161 ఏ601[6(25))

80 ఫ్రీ చిలుకూరి వేంక టచేశ్వర మహాత్మ్యము

క. వనువులు దిక్పుతులును మథీ పస(గల సిద్ధులును భూమి పరిపాలింపన్‌ వసుధ్రైన శాలివాహన మెసగు పరాభవ మనంగ నిలవత్సరమై

ఉ [_శావణ నైజ మాసమున సామ్య విహీన విశేష చందికల్‌ (శావణి చేయ నింక దివస ద్వ్య్వయమున్నను కార్డపాణి తా [శ్రావణి భేసే స్వప్నమున సాక్షియునై విమలేందు కాంతితో బావన జాత పుణ్య పరిపక్వ (పసన్నను నాటి కార్వ)న్‌

ఉ. నాటి శభ [పభాతమున నాటి దినాంకిత “పొందు ప్యతికన్‌ పాటలగంధి పుష్పవతి పాటిల6 జూచెను నేంక టేశునిన్‌ జాటిన [వాలు తన్మహిమ చాటిన గాథలు తక్షణంబ న చ్చోటికి. టోవ దర్శనము చొప్పడ సేయగ నాత్మ కోరగన్‌

క, ఆనా€టి రేయి కలలో, దానె తాఃగొనుపించే తగ సం పీతిన్‌ మానినియొౌ పువ్చావతి మానస దైవంబు నాయె మాధవు! డెలమిన్‌

పుష్పావతి చిలుకూరును దర్శించుట

వ. ఆ స్వప్నంబు! గని

ము కలయో? వైన్ట్షవ మాయయో? యనుచు నాకంజాత పతాక్షి తా దెలియ! జాలక నెదియైన పభమౌ దేదీప్య మానుండునౌ చిలుకూరీశుండె చూడ! జీరెనని యాభథభ్రీపన్‌ హరిన్‌ గొల్వగా చిలుకూరు న్మరునా'*డు శుద్ద మతియె చేరం జనెన్‌ భ కితోన్‌

సీ. పద్మావతీ నాథు పద పద్మములు | మొక్కి

పద్మావతీ దేవి. |పణుతి చేసి

1. “హిందూ” దైనిక వార్తా వ్యతిక తేది 80_6_1066

తృతీయాక్వాసము 81 కల గొంచినట్టి వేంకట స్వామి నతి భక్తి గంధాతతల( బూజ ఘనత జేసి హరి హయాత్మీ చు;డౌ నజరామరుని( గొల్చి యభిమ తామర పదం బర్ధి( జెంది శ్రీశ క్తైంకర్యంబు చేయించు కోర్కెతో నభి మతంబును నడుగ నర్పకులను గీ నంత భూసురు(. డరుసంబు నెంతొ నొంది వేంక టేశుని యర్ధాంగి పంక జాత నిలయ (శ్రీలక్ష్మీ దేవిని నిలివితేని కోమలీః మన కోర్కులు కూర్మి(దీరు చ. అని యనునంత నాసతి ముదావహ చి త్తయున్తై ధరామరున్‌ గని వినయంబు నన్‌ వారిని గాంచి నమస్కుతు లాచరించి శ్రీ వనజ మనోబ్ది భృంగునకు వక్షమునన్‌ సిర వాసమొందగా “వనజను సిల్పనేర్తు ననవద్యత భ్రీశు కటాక్ష ముండినన్‌. క. అని తన హృద యాభిమతం బున్ను దెల్చ్పెను ఫ్లుశ్యశ్రీల పుష్పాపతి ఫ్రీ వనజాత వర పదాబ్దను ఘనముగ నిల్పింప తనదు ధన పుణ్యమనన్‌, విశ్వకర్మ లక్ష్మీ విగహము నిర్మించుట క. పొంగారు చున్న మదిని కు రంగాక్షి గృహంబు జేరి రంజిత మతియై భృంగార కార కౌశల రంగాధిపు నరసి తా సరాగము వెలయన్‌,. ఛా. గాంగేయాచల ధామ వంశఘన యో।గాంగేయ నిర్మాణ స ద్గాంగే యాభరణాది రత్నకర యో!కాశ్నపసాదాత్మ యీ

82 శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వుర మహాత్మ్యము గాంగేయాంబర సద్హృదద్ది నిలయన్‌ కౌళల్యముప్పొంగ బల్‌ శృంగారంబగు నొక్కమూర్తి వెలయన్‌ స్ఫృష్షింపనే, గోరెదన్‌

క, అని యర్థించిన నాతడు వినయంబును జూపి యలఘు వి[శుత ఫణితిన్‌ తన నేర్చు మీ శ్రీసతి ఘనమూ రి నొకండు( నసె గౌరవ మెసంగన్‌,

ర్‌, గజ్జియ లందెలు తొడవులు ముజ్జగముల తల్లియైన మురహరు సతియౌ నజ్జలజ నయన మూర్తికి మజ్జారేః యనగ తొడిగి మహి నిర్మిలచెన్‌

క, పది దినములైన నాటికి సుదతికి నాలచ్చి నిచ్చె సొంపు దలర్పన్‌ ముదిదొతశు యతని కిచ్చెను మది మెచ్చుచు | పతి పలంబు మాన్య విధానన్‌.

(శ్రీలక్ష్మీ వ్మిగహ మహిమ

క. ఆ లక్ష్మీ | పతిమను గొని చాలగ సంతసము నొండి సవినయ భక్తిన్‌ వూలెల్ల నించి పేటిక లో లవణిమ మొప్పనుంచె లోలాక్షి వెసన్‌.

చ. అనతి దినంబులున్‌ గడువ నందబలు నిద్దుర ( జెంద నొక్కు నాం డనుపమ లీల నాగృహము నందున గింకిణి రమ నాదముల్‌. విన(యబడె ఘల్లు ఘల్లుమని వీల విందుగ నంత వారు మే ల్కని పరికింప నందముగ6 గల్గుచు నుండె స్వనంబు పెద్రైలోన్‌

ఉ. అచ్చెరువంది పేటికను నప్పుడె తీసి తదంతరస్థమౌ “లచ్చి"ని గాంచి యొండొక తలంబున భ(దము జేసి యుంచినన్‌

ర రాషళృష్టాదాద్యడు, తింద్రాలద్‌,

తృతీయాశ్వాసము 83 పొచ్చెము లేక నాధ్వనులె పుట్టుచు నుండెను గల్లు గల్లు మం చచ్చపు గజ్జై లందియలు నాడీిన రైవడీ నెంతొ వింతగాన్‌

వ. తద నంతరమా సుదతీ లలామ (తిది వేశ వందితయగు విధు సోదరినే దలంచుబు నిదురించి ఉ. చూచెను స్వప్నమొండు కడు చోద్యముగా ( జీలుకూరు దేవు(డా బూచుల టేనిమౌళితలపూవగః చం(దుని మించు కాంతితో నా చతురాగమాన్వయు( డనంతు€ డనాద్యు డఖండ మూర్తి వై రోచన వందితుండు నిజరోచులు నిండగ నిల్చి మందరన్‌ ఊ( ఓసతిః సీదు భక్తికిని నొప్పితి నాకయి పుట్టినట్టి యా భ్రీసతి నామసొము్శ నన+జేర్చుక నీకడ నుండనౌనె తత్‌ వాసమ.నే న సాయెడద వాంఛితమొందెను వారిజాక్షీర్రై భాసుర లీల సత్వరము బంపవె నాయిలు' జేర్చవే సతిన్‌. వ. అని పలికి యంతర్జానంబు నొందిన, (శ్రీవత్సలాంఛను వక్షంబున లక్ష్మీని వెలయించుట ఉ. ఎంతటి భాగ్యమో? సతుం దెంతిటి పుణ్యమొః యంతుళెని శ్రీ మంతముః: గల్పవా.డు సిజ మందిర మిక్షి పరా[శితుండునై.. వింతయు గొల్బ “లచ్చి” కయి వెన్నుండె వచ్చి కరంబుసాచి న న్నెంతనొ గొప్ప'జేనె హరియెంత దయాకు'డొ చెప్ప శక్యమె? క. అని పుష్పావతి తనమన మున6 బొగడుచు పూర్వ సుకృత పుణ్య ఫలమునన్‌ గను*+గొన గల్లితి భువిసి ర్థనులను ధనికులు గ( జేయు ధర లక్ష్మీశున్‌ నక్షత లాద్యభఖీల వస్తు లర్హ్మ(శ్రీతో

84 శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్వర మహాత్మ్యము నశ్షీణత నర్చించు న పీకత సన్న ద్ధయయ్యెం [బియ వర్గముతోన్‌. చః మరుసటి నాడె యారమణి మం*ళ నీరము. డోంగి భకి థ్రీ తరుణి మనోజ్ఞమూ ర్తిని [పధానముగా నొక భవ్య పేటి యం దురుతర లీల నుంచి యమి తోత్సుకమున్‌ వెలిబుచ్చి వేంకటే శ్వరు చర ణారవిందమలఅ సన్నిధి భ్రీచిలుకూరు 'సేరియన్‌. చ, ఘను+డగు వేంక టేళ్వరుని. గాయజకోటి | పభావ రూపునిన్‌ సనక సనందనాది ముసిసన్నుతు నా శళిభాను లోచనున్‌ వినమిత శీర్షయై నిగమ వేద్యుని పాద సరోజపాళ తా దనివియు! దీర భ క్తిమెయి తద్దయు చేసి నమస్కృతాంజలుల్‌. ఉ. బంగరు పళ్ళిరంబున నభంగుర లీ సువర్ణ కుల్చమన్‌ పొంగగ జాహ్నవీ సలిలమున్‌ గొనివచ్చి సనాధ నాధయై మంగళ వాద్యము ల్నిగమ మం్యతము లొప్ప రమా రమేపలన్‌ యింగిత భ క్తి గొల్బెను నహీనముగా నభిషేచ నార్ననల్‌, క. పంచామృ తాభిషేచన మంచిత శ్రీపురుష సూ క్త మాదిగ [శుతులన్‌ మీంచి పఠించుచు వి[పులు నుంచిరి శ్రీవేంక చేవ నురమున లక్ష్మిన్‌. క, ,శందము కుంకుమమును హరి చందన (్రీచూర్జతిలక చర్చాదులతో సుందర భ క్ష మనోంబుజ మందిరునకు పూజచే సె మదినుప్పొంగన్‌ .

తృతీయాశ్వాసము 85 ఊఉ. మల్లెలు మొల్లలున్‌ తులసి మాలికలున్‌ కరవీర చంప కో త్భుల్ల సరోజ క్షేరవ (పఫుల్రిత కేతకి శ్వేతపర్ణ సం ఫుల్లశిరీష బంధుక మమోఘ సుగంధ సుమా పాళితో నల్రిన దండిదండలు సమర_జఇజేసే ననన్య భకితోన్‌ ఉ. ఇపుడు నేంక టేశుం డెదనిందిరల. గూడియు నిందిరేశుండై. యొప్పెను బ్రీకుండై. మజియునొ పె నిరంతర శ్రీనివాను! డై యొప్పెను లక్ష్యితోడుకయి యొప్పె నిజంబుగ మాధవుండునై యొప్పే నటంచు భ క్ర జనలూర్షిత ర కి భబించి రంతయన్‌ సతియొక్క (ప్రశంస క. సతియే పతికిని శో భయు సతియే సమకూర్చు కోభ సదనంబునకున్‌ సతియే పతి వృుదయము శ్రీ పతియెద ్రీసతి విధంబు పరికింప ధరన్‌ క. సతియున్న వాని బీవన గతి భువిలో వృద్ధిచెంది కాంతి థభరంబౌ గతి గలు వా'డునగు ట్రీ సతితో హరివెలయు భంగి సంసారి కడున్‌ క. సలిపతు లిద్దర చే సం సృతి సంస్క రణంబు నొందు సిరి సంపదతో సతిపతులను చ్యకద్య్వ్యయ గతి(గల జీవన రధంబు! గడచును నుగతిన్‌ క, సతిలేని జీవనము స మ్మతి కాదని _బహ్మ రృుద మాధవులు సర స్వతి హైమవతి రమాసతి పతు లైరిల ్కప్ఫ్చుతి పురుష భావిత మతుల్టై

86 థీ చిలుకూరి వేంక దేశ్వర మహాత్మ్యము

క. పతి కెపుడు సతియునై నిజ సుతులకు సత్పుతిని యగుచు సుఖముల నిచ్చున్‌ హిత బంధువర్గ ముఖ్యుల క తులితమగు హర్ష మొసం నభ్యర్చనలన్‌ .

చ, సతియన లక్ష్మీ భూరమణి కారద, శాంభవి, యన్నపూర్ణయున్‌ సతియన _బహ్మసూ( తము, కృళానువుపత్ని, స్వభానుదేవియున్‌ సతియన ళ క్రిపంచకము, సంసృజనంబున మూలమైన (ప కృతి యను పేరునన్‌ భువిని. గీ రి(గడించు నహ ర్నిశంబులున్‌.

గీ. [పకృతి వలననె కల్లు (పపంచ మెల్ల (పక్ఫతి లోననె లయమనౌ పరమ పురుష [పకృతియే సర్వ సుఖముల పాదు నగచు సఎపదల నిడి పోషించు సర్వ ఇగము,

పుష్పావతి లక్ష్మీదేవిని స్తుతించుట

గీ సంపదల కాలవాలమైె సకల భువన చ[కమును నేలు చుండు నే చ కపాణి సశి రమామణి యాయమ సమ్నృతింప నాకులకె కాదటన్న నీ నాతి కగునె

ఉ. తల్లికి తల్లియై పుడమి. దల్లుల కెల్లను తల్లియయ్యు నే తల్రి సరోజవల్ల రుల. దద్దవసించి తదీయ భర్తగా నల్లున క ల్గు(డొనటు సమద్భుళ లీల హరిన్‌ వరించి తా నుల్లము చేరి యకల్లడల నొందు నమస్సుల నామె! గొల్బెదన్‌

శా. తల్టః నీక్సృపలేశమున్న నరు డిద్ధాాతిన్‌ ధరాధీవండై ముల్లోకంబుల నేలు పూజ్యత ము(డై మూర్జన్య రొాణూత్రి ర్తియై చెల్లంజేయును స్వీయశాసనమ. దాం జెల్లింపడే భూమి యం దెల్బన్‌ ఇాన్ర్రి! తదీయ పాలన విధంబీ పంచ ఖండ౦ంబులన్‌

1. భారతి దేశ ద్వితీయ విధాన మంతి లాల్‌ బహాద్దుర్‌ శాస్త్రి.

తృతీయాశ్వాసము 87 క, బలహీన(డైన సశృప బలముండిన( జాలు వాడు భాగ్యాన్వితు+డై కులమందె గొక మానవ కులమందున కీ రి నొందు గుణవంతుండై చ. బలమునులేని గాంధి! నిజవాహు బలంబును లేని హైందవుల్‌ బలమును 6 గల్లు నాంగ్ల(వభు బాధల నోర్చిరి నీదు స,తృపా బలమున( గాక నెహు నిజపాజ్ఞత6 జూపగ నోపునే ధరన్‌ కలుముల తల్లి నిండు కృప గల్లక యుండిన భార తావనిన్‌ క సీకోడలు నీకొడుకును చేకొని తిరమున్న చోట సిరి నీవున్నన్‌ వాకొనగ తరమె వారల [పాకట వె దుష ధన్య భాగ్యోన్నతులన్‌ క. సీవున్న చోట నేదియు నావంతయునైన (జాలు నఖి లోన్నతమై భావింప€ బడును గౌరవ భావితు/డై పామరుండు [పణతుల నొందున్‌ క. *సిరియను రం డక్కరములు మర హరు నంతటి మహాత్కు మోహితు (దేసెన్‌ సిరి నీనామ మహాద్భుత గరిమను బొగడంగ వశమె కమలభవునికీన్‌ ఎల్ల జగంబునన్‌ సిరుల కెల్లను స్తాన విశేషమైన నీ చల్లని | పేమతో పదరజంబును! జిల్మి యపార శ్రీలసం లాలా

1. భారతదేశ వితయగు మహాత్ముడైన గాంధి, 2, భారత దేశ తొలి పధానమం[ళి పండిత్‌ జవాహర్‌లాల్‌ నె హూ,

88 ఖ్రీ చిలుకూరి వేంక దేశ్వర మహాత్మ్యము ధిల్ల సుఖంబుగా నొసగి దీశుల [బోవవె యుర్వి యందు నో తల్లులతల్లి ; నిన్‌, మవని దల్చుచు నుంటిని మంజువాజీరో।

గీ సిరుల కెల్లెను స్థాన విశేష మైన

పద రజంబును! జిల్కి యపార శ్రీల

నొసగి దీినుల( [ బోవవే యుర్వి యదు

మదిని( దల్చుచు నుంటిని మంజు వాణీ

వ. అని పత్నీం్యద వావాను వక్షస్థల సిక్ష్‌ ప్ర లక్నీశ్చని నవ్షీణ దీషాను

రక్రయై యవ్వక్తాస క్తిన్‌ శక్రిం గొలంది భ క్రిం గొనియాడి వతిసుత

హిత సహితయై తీర్థ పసాదంబులు స్వీకరించి పుష్పావతి నిజ

నివాసంబున కరిగె నంతకు పూర్వం బొక పర్యాయంబు

రాష్ట్ర పాలకుండ(గవర్నరుగు (శ్రీచం దారెడ్డి “చిలుకూరును దర్శించుట సీ, |పతిపక్ష నిజపక్ష [పతి భాషణము లందు

[(బఐల కొసన (పభల్‌ [పజ్వలింప

(_పతిసాక్షి నిజసాక్షి |పత్యుత్త రమ లందు, (ఐకటీ తాభిపాయ పథ మెటింగి

[ప్రతివాద నిజవాద పటిమ (పకటించితా | పాక్వివాకులను [పభావ పరచి

పక్షపాతము లేని [పాడి-వాకుల తీక్చుం బడసి యభియోగంపు ఫలము. గాంచి

గీ, [పజల (పభువుల యభిమాన పాతుండయ్యు

(పము ఖ న్యాయాధి పతియునై [పాడి౧వాక

చందికలు జిమ్మె నాంధనే “చంద రెడ్డి”

పాలనము.€ జేనె |పభుండునై [పజలుం బొగడ

చం సహజ నిజేచ్చ నత్పథ విచార మనస్కుడు పక్షపాత దు

సృహను. డఖర్వనీశిపథ చ్య్మకధరుం డభిలాంధ రాష్ట్ర భూ

తృతీయాశ్వానము 589 వహనుడునై [(పభుత్వము నవారిత లీలల నేలునాడు ఫ్రీ వహనుని దర్శ నార్థమయి వచ్చెను శ్రీచిలుకూరు జేకగన్‌

సీ, పవన భన్రికచ]క పరిబద్ధ యం(త్రాంగ పటురయ రథముపె భ]దముగను భరత రాస్త్ర పతాక భవపటాంచల చలత్‌ పవన మెళ్లెడలను( ఐ స్తరింప( బరి వేని సద్భట పముఖు+డై పరిపూగ పాలనా వైభవ (పభలు టిమ్మ (ప్రాంతీయ జిల్లాధిపతి ముఖ్య పరివార ప్రావీన భ క్తి పపత్తి వెలయ' గీ, (ద్యత నారింజ కదళికా [దాక్ష పనస ఫల సమాహిత నవపద్మ పత తులసి మాలికలు గొని సేవకుల్‌ మానిత ముగ వెంటరా వచ్చె విభుడు ్రీవిభుని. గొలువ గీ, వచ్చి వచ్చుట తోడనె వరుస తోడ నాలయంబును వలగొని యధిక భక్రి దేవతార్చన జేసే భూదివిజ వరులు సామ గానాది మం[తముల్‌ చదుపు చుండ సీ, వనజ నాభునకు తా వనమాల లర్వించె పద్మావతికి నొస'(గె పంక జములు శ్రీవత్పునకు నాస(గె సేవంతి హారముల్‌ మాధవీ సుమమాల మాధపికిని శ్రీపతినొసంగి తా సేవించె (శ్రీకంఠు గౌరి. గొలిచెను సుమోత్క్మరము లలర మధురస ఫలయు క్త మదు రామ్షముల నిడి కేలు మోడ్చెను శివ కేళవులకు

రం ఫ్రీ చిలుకూరి వేంక టే?ంర మహాత్మ్యము గీ నిండు భదక్రిని గొనియాడ నిత్యమైన సకల సంపన్న సంపూర్ణ సౌఖ్యములను శుభము నర్థించె యాం[ధుల సుఖము గోరి సర్వ | శేయోఖి లావియై *చం[ద రెడ్డి + వ. ఇట్టి మహోత్క్సృష్ష మగు నీవేంక దేశ్వురావాస స్థాన _పాళస్త్య మింక నెటి దనిన శ్ను 'వేంక పేశ్వర స్టాన నుహిమాభివర్ష నము ఉ. చుట్టు సము దమున్‌ గలిగి చుట్టు మహోన్నత వృక్షరాజముల్‌ చుట్టు సుమానిలంబులును జుట్టు ఫలంబుల మావి తోటలున్‌ జుట్టు [పళశాంతమౌ బయలు జూడగ నున్నతమై ముసీ౨| ద(డున్‌ బుట్టిన మెట్టయై హరియు పుట్టిన పట్టగు పట్టణంబు నాన్‌ చ. పరమ మహోన్నతంబునగు భవ్యతరంబగు భర్మ హర్మ; మం దురుతర స్వర్ణవీఠమున నూర్జిత రత్న వినూత్న కాంతులున్‌ గురియ నహర్నిశళల్‌ జనుల కోర్కెలు( దీర్చు దయార్డ 9 దృక్కులన్‌ కరము [పపంచ మేలు వరకాంచన చేలుని పట్టణంబు నాన్‌ చ. సనక సనందనాద్యభఖిఐ సంయమి వర్యు లనన్య చిత్తులై ఘనమగు నార్షవృ తి6 గొని కౌన్తుభ వక్షుని యావ్త భృత్వులై యనయము( గొల్చి దివ్యపద మందిన యట్టుల సీధరాస్థలిన్‌ జన వరులెల్ల సీశ్వరుని సన్నిధి జేరి భజింతు రెస్పుడున్‌ ఉ. సాగర మధః[॥ మందున దకార్డు (డు తన్నిలయంబు ద్వారకన్‌ గొ గొని య్యాశితాళిని సుఖంబుగ నేల తదీప్పితార్థముల్‌ జాగు నొకింత లేక నిడిసాకిన యట్టున వేంక పేశుండీ నాగరి కాళినెల కరుణామయ దృక్కుల నేలు నెప్పుడున్‌

తృతీయాళ్వానము 91 చ. చపలత లేక నిర్మల [పళాంత మనమశిన మౌని పుంగవుల్‌ విపినము లందు సంయమిత వేడు. జరించిన భంగి భక్రీమి తపమలగాగ స[త్కతు [వతమ్ములు పెక్కు తదేక చిత్తులె జపములు నెల్ల సల్పి సుఖ సౌారథలమ్ముల నొందు నాజనుల్‌ చ. కరులుకు లేవు సింహముల! గాంచము కాన మొకప్టపాతు సూ కరములు లేవు భల్గుకము కన్నడ దెందును ఖీకరరృ్భటుల్‌ దొరకొనిచేసి చితముల తొందర చేసెడి దెద్దిలేదు థ్రీ కరు చర ణారవిందములు గాక మజటొక్కటి కొన రాదిటన్‌ క్ర విశ్వంభరు వి శ్వేళ్వరు నళ్వత్థా[ళయులు నయి నచలాత్మక లై విశ్వాసముతో దలచిన శాశ్వత సాయుజ్య పదవి సం్యపాప్త మగున్‌ వ. అర్జ్భ లర్థించిన యర్ధంబులన్ని వ్యర్ధంబు' గాకు ౦డ నన్విర్దులగు నట్ర జేయుచు భగవంతు(డగు వేంక టేశ్వరు(డు జగంబులెలు చున్నవాండు ఆదెట్లన్‌న సీ. విద్భార్ధలెల్లరు విద్యాభివృద్ధి కై గృహమేధు లెల్ల తత్కీర్తు లనయ నుద్యోగు లెల్ల తదుద్యో గవ్చు త్తీకై వ్యాపారు లెల్ల తదార్ధాషృృతికిని సంపదర్ణులు నెల్లి సంపాద వృత్తిక్తై వంధ్యాశి యెల్ల నిర్వం ఫ్యతకును ధనహీను లెల్ల తద్ధన ధాన్యవృద్ధికై మనిలోకు లెల్ల తగు ముక్తి'గోరి గి. యర్ధి. బొ౦దిన దేదైన వుర్ణమనక నర్టి జనరక్ష నామ మన్వర్థ మొంద సకల కామ్యార్థ పర మార్ధ సౌారములను నొస(గి యేలు చునున్నా(డు వసుధ నెల్ల

92 శ్రీ చిలుకూరి వేంక టేశ్యర మహాత్మ్యము కః రోగార్తులు కోలర్లుల బాగులు తమరోగ శోక బాధల నల్లం టోగలిగి సుఖము గాంతురు సాగిలి.బడి సామి యెనుట స్వాస్ట్యులు నగుచున్‌ వ ఇట్టి భగవంతు గూర్చి కొందలు నా న్రికాఖిుత వస్తు పధానువై

తదా స్తీక్యత నంతయు కేవల భాషా చమక్కారమున స్వమతాఖి మానమున( దమకమ యభిమాన దై వతము నిట్లు వర్టింతురే కాని వేజొండ. కావని

ఉత్పలమాల. ఉన్నడొ లేడొ దేవు డక(డుండినచో నొకనాండునై న మా కన్నులు నిండ( గాన'బఐడి గారవ మొంద డదేల? కానలే డన్నను నేరమేమి? యనియాడెడు వారికి ను త్తరంబగా మన్నన! జేసి పల్కుదును మానిని పుషృవతీ లలామకున్‌ నిన్ననె గాదె స్వప్నమున నీరజ నేేతు(డు నిర్మలాకృతిన్‌ కన్నుల పండువై నటుల గానగ( దోచె కుక ర్మ నిషుత్రె తిన్నని భ కి భావమగు తెన్నును€ గానక తీరవానులై యున్న ననంత సాగరము ను త్తకణం బెటుసేయ నేర్తు రం చన్నల కెల్ల న్యమతగ నంజలి చేసియు విన్నవించెదన్‌ మన్నన అందనె:చి సరిమానవుల న్నది నమ్మి వారలె ట్లన్నను నట్లు సీతు రిల న్తైచ్చిక లోక సుథాలకై కడన్‌ పన్నుగ నట్టులేని నిజభారము పద్మ భవాండ భ రై మిన్నగ మోపి చిత్తమును మేలుగం జేసి యవన్య మైన భా వోన్నతు లౌచు స్వార్ధముల నుజ్రిత మొందగం జేసి సాధుకా ర్యోన్నమితంబునౌ మదిని నుత్తమ సతృధులై పరాత్పరున్‌ వెన్నుని వేదవేమ్య మవివీడక( బాడినవాలు వాడు నీ కన్నుల గట్టినట్టలనొ కాక కనీసము స్వప్ప మందునో యెన్నగ భావమందుననొ యిమ్మహి( గన్నడు నంచు 'గాంధి" తా

తృతీయాశ్వాసము 93 మొన్ననె బల్కె నంతిమ |[పబోధము చేయుచు సర్వలోక మం దెన్నగ రాని వాక్యమిది యెళల్లైడ సత్మము సత్య మిద్దరన్‌

చ. అది యెటులన్న మానవుడు నాత్మదలంచిన దేడియేని తాం దువవరికున్‌ ఫలా ప్రికయి తుష్టమనమ శ్రైన నిగహాత్ము€డై కుదురుగ నిర్వహించి తనకోర్కెను పొందును తతృలంబునే సదయత! గూర్చు దైవమును చక్కగ. గొల్వ. గొజుంత లుండునే

ఉ. కావున నాగ్మని[గహము గల్గియు నెప్పుడు స్వార్ధ దూరులై ఛావన నేది చేసినను భవ్వమునె ఫల మొంద గల్లగా నావన జాతవల్లభుని నాత్మ(6 దలంచిన నేర మేమి? స ద్భావము భావకున్‌ సుభగ భావుని. జేయ కభావు జేయునే?

ఉ. లౌకిక వాంఛనొందుట కలౌకిక భావు నదృశ్యరూపు స్వ ర్లోక సువంద్యు నిత్య పరలోక పరాత్పరు నెంచు మర్త్యుండ స్తోక సుఖంబులంది పరితుష్టియు నొందు నలౌక్యునే సదా లోకము(బొంద నిచ్చగల లోకులకుండనె లోప మెన్నడున్‌

వ. అని దైవ [పభావమును మానవ క ర్తవ్యంబును విన్నవించి

ఉ నిర్గుణ నిక్వికారు నతినిర్మల నిరద నీలగా[తునిన్‌ భార్గవ వంద్యునిన్‌ పరమ భ క్తజనాశితు సుపసన్నునిన్‌ సర్గ విసర్ణహిను నతిళక్తి సమన్వితు నిర్ణరావృతున్‌

గ్‌ నీ ఆతి జి భరుని భక్తి వేడద శుభంబొన గూర్చగ నిగరాస్సలిన్‌ ౧] వాజి థ అ ఆళ్వాసాంతము

ర్‌, పడ్నీం[ద ఓవ్యు వాహనః యక్షీణ దయాబ్ది సాం[ద! యక్షయ రూపా ధ్యక్ష! సురభర్తః జన సం రజా; ్రీవత్సవక్ష! రాకసమోవకా!

౨౧౧౬౧ )౦1 9 ర్తిశ్రీ ఫ్రీ చిలుకూరి వేంక టేళ వర్‌ మహాత్మ్యము , థా, (వత్యక్షంబు భవ(త్పకీ ర్తిత [పథల్‌ [పాక్పళశ్చిమోత్తుంగ భూ భృత్యంతర్చ్భువి నింపి భక్తజనుళన్‌ | పేమాంకురాలోకి వై నిత్య ్రీలొనగూర్చి యేలితివి నిర్జిక్తా ములుం గాగన టత్యుత్సాహాము గానునాం ధభువి నష్టైశ్వార్యతన్‌ ,బోవవె ౧ మంగళ మహాశ్రీ స్ట ఆగమ విచారగుణ। ఆర్యజన సంస్మరణ: ఆ [శిత జనాదరణధుర్యా; భోగి వరతల్పః ఫలథొగ మునిక ల్బః కవిభోగద యనల్పగుణశౌర్యా రాగమణి మౌక్తిక విరాజిత కిరీట యవిరాగ నటరాజనుత థధైర్యా ] భాగవతభావ! నిజభ క జన (_శేయదః। శుభంబొస(గు మంగళ మవిోశ్రీ - గద్యము " ఖడి (శ్రీమద్విరాడ్విళ 0కర్మవిక చీక త్‌ పంచాననాంచి తేళాన వంశోదృవ సువర్జ్ణసగోత పవిత [పణవళాథాంచిత పుల్పమాంబా రామార్య పౌత పార్వత్యాంబా - నాగాచార్యపు[త వెలిమల (బఐహ్మానందం (పణీతంబై న చిల్కూరు వేంక | దేశ ఇర స్వామి మహాత్మ్యం ఐను [పబంధంబు నందు తృ . తీయాళ్వా .. సర్వ౦ స౦పూ ర్త మ్‌ . 2*%రరలా. ర్‌

త

యు నాణాలననననను ఆగ లతా నారాల నాళము జకం గులా కావ న ఈ ననిన లా. తయా నానక్‌ దా నిం కడవ నానా గక తి అమా నస సనా? ఉత గాన నా ప ద్యటిం నవం. యా యు బగ్ర,

ర్‌౮/