Telugu చదువు - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

| అయ అగ ఇ, జూాలప్రలజ్సుకడూ జల 77 ర్ట / గ/ల్‌/ న్‌ | నవం. అనా ((. క్త వ్‌ య్ర్‌) తి న్‌ గ గ | " క [| ( “ఎళచు. (స్రిలా అజా క గయ్‌ త్తం ల ళ్‌ ర గ్‌ శ ( ళ్‌ ( గా క . గో మ, ; “

. ల్‌) క ॥ త్‌ో త న! తీ సు తి క్‌ వాం శ ఈ | వ! / ర్‌ గ్‌ | ం , - గ్‌ టి ల్లో ఖ్గి గ్‌ శౌ న | జీ తా ణా | ప. న, త్‌ ఎప. ఖీ ళీ (| ॥ అ లీ ః ॥ ఎట వ్‌ ళి అ లో ఇ

జ అననా || క్‌ | ఖీ త్‌ ష్‌ . . వ్ర స్త ఖ్‌: “| ౧౨, భే జ. న శం. | క్‌ న | శ | 1 ట్ట న! ళీ శ అస్లు " మ స్త న చ్‌ న్‌ న్‌ అక యః ళో “ ల + ఎల? | " శ ణ్‌ ఖై | ల్‌ ల ళ్‌ ఠా _ ఆం కీ న. సు! టా లీ కీ , ఈ ఖ ఖీ , ళి శి | శ 4 | ఠి త - ఓ ల. ఫి టి ల! || .

(౧) య గ ౮1140 ఆ౪ఆ (406౧ 5)/ ౪. 5212 540[20గ%2౧)/2గ / ౧/0౦/5౧66 0)౫/ ౪11.5. 8౦0% ౪0/10 0౧౦౮౪|/6౮6౧4116 - 517 ౬5 / 0౧|100!015ఓ, ఉఊ౦౮౧/2 ౧౧౦6౦౦౧ 5. 45.00 00/౧)౦౦566 & ౪౫౧66 నీకంగిడ/2 ౮౧౪౭౦౧ గీఆ-2, 'గ' 8100%, 200౧౧69౧ 4౦0. [11/606[03468, [1)/606/౧2026- 500 029 . ౧౧౧౧౦౮ ౭/ ౪.1.౧. 800% ౪/01 0౧౦౮46౮6౧04|16 - 517 ౬56/7 0౧|4౦౦౧015€౬, ౧౮౧12 ౧౧౮6౩ ఈ (్రంభంలోని రబనలన్ని నర్వళక్రాభియానొ వారి భదువు-ఎ౨ిజ్ఞానం' మానవ్యతికలో భురితాలు. ం!

| వ స్ట | . సు న మ . + . వ. వ. న. న నా వ కన న చ సమయము మ ట్ట న క హి య. పం న. ప్పి య. న న . ప వ లన 3 ష్‌ న. నన న న. పనన సు ను న న. . యం న కి ము నో ము ము గ్‌ నం నం. నక న! సస మం. స నన ప. మనన వ న్న ము ప ఎవం వ. పన స స. వల పర వ. ( న చ లం? ప సన. ప. వ! క న మ న్‌ వ సమన సమాన న్‌ు పై సచపా్ని ₹ న ము న్లూ ఎ శిళా్తంకను ప ము ప. ఇఖలో: న న. ప పాలా సం ప సనో ప. క ్‌ నం | నడి గ స స న టం. త. పాం న ళ్‌ నను . . న మ వీ న్‌ న న వ. ఇని ప వ. భవన ఫస్టనుటో న తు వ. నం తబ ఏ , అవక వటిలట ది | ళ్ల టి ఇం! కా న్న శీ పను ము తరి! వ9 = జరీకే రిం: కి 2 ఇర్తానిన. ఇమం? జరి. 29: కమం కధ సిన్ని, లకు! ను ప క ఏజన్‌ = 25 ఇజం నయం మం! న=! వము నం గల్‌ క వలనిజఇదిం విజజ ఎనిన లక ఇవు = ని తిక మ 'జరైక: న. వండని న. వ న. న... గో గ. నూ. పి గివ్‌ జ” ఇ రి ో క యా. స స న స ము ం మ ల . చ . . | _ వ ప వ వ మ స న ట్ట 1 న న మం | ను న వ మన వ్‌ నం. మ. స న్‌ు. రర! పం వపు న! న! నులి న య. న పన ను న నప వనన స న! వన ఎల్న్యిదపున్ను నను రన కార మలిన సమ్మ వ చద ర కు శ స కుం. సు తస బర్త లో. ను ననున స సననం ను! వ ల్‌ వన వః వ సు ము స . మ . న .. . _ న న! షల జనన న మను. ర! గడు గో వట ర సఏపపపార రసల ల్‌ న గ ము వు సము న ౨ ము రంల హు ర జ ము వనన త. న - మ స వ , వ . వ వ న న . . వ 4 హి కల: ల్‌ో పార రన నవం న. వన: వ. ర. క్ష-. పు పం క! ర్త ర వను సిటి వన న ౯ నజ వు నన చ లు వర్తి! న! కనన స్నా చల పన చ నయన రం! నల సంగం షి ళల్లో టన కనను న న య. శల వం న లీ వా స తప్‌ మను ళ్‌ తనో కకం? సారు పు న న స స వ వ స క సం ప సం! ము: మ 3 పనో రం ర న్‌ రల సనన నక. పం స్తం న ద్రం య్‌ మం న రా. వట న పమ చన స సంప ౧ స స మ వ మ న్‌ ్‌ .

• • . య. వ చ. మ మ న్‌. ప. య. ప న మ ప ర శ ని (1న ర్తి. న 1న రహ ఎపతోటు రస క ల రూ నం మరం వ మున నన స ర్త వర రా వర ము రం సమా కత మీ వళి న్‌: న వ ల స స స - . . స్‌ - న ుపును దప స) కటు సం న. నందును నర వు కర] “సకం జ్‌ సంసల కంపు ను చన ల రం ర క న న. ప న; ఎ చ. ను మ ను శ న. హా. “వ నవాని న మ స మ న ను. లన్‌ రో కర్రి స అంక ిణ ”. సును మలి జిం” జ' య! వన రజని జోలో కిక సషోస్తోః ల్లో ళ్తజదిల' జు నం వల క ఢి; నా సీ! వం ననన నన కక న సుర తిలా టు సం! ప్లు ల. వెం వి? క. వచం ళు! కన వ వనన కన! క్‌ ఆఇరి2 ఇ (ఇవ గూ గ! గీ అద్‌. రి ఛు చంచ గవి, 12కి గిన సోరిళ్ళం మర న న. ॥ వంటి (కక. వవ ఎం వటం చీ బలి స్‌ న న్‌ నరక వ వ ల రు నర రన లను: చనల ర్‌ మి వా న! నన టర షన చ ర న యయ! న లు ళల ళన కనన [శ చున రహ: వుం దు? మ న. నో నోట? నం న న న మ వం ప నల ల న లు రన లు రని పన రం న. రకు కరగ య! రా! యయ రీ స 2”. (€వీవ వమ “కేలా! రప త్‌ గ్‌ కం న కడి చు సను ర్జు డైలీ లని కీ ర రు రక (1 సవ ల నా క్‌ ౫ వలే ల కంస స న ఫ్‌ "వ టవ జనన కన శ కు నా 4 కనక నీ లని చాన పరళ 2 కీ కంచన. పళ ల సంప కటి క. (2 వనీ లు నం. వ (న 0? టమ రకర కర [గిజ చ ఇంజ. డబి ది. న, ఇజం వజ బిర ఆరో చంద. షైఐ ఇక ఆల! ల, లిజీ నె, ౯ క్క కా గ్ర అ! ర, “లో ఆట్యరో్లనో దైన. . క! ల వ గ శక రల ళు” టం రచన వం ననన ంం చం రం, వంం 22న గ్‌ వ! శంనం ళా జే క. స కో రజన న్య కర న ట్లో ఓ య్‌ ర న త్‌ కన 1 / కరే న పు స న . స న క 1 స . ం . . - | ను సరళ ర స. వరన రన “గే సప స పకానని సన సని రభ ప క; న. ల క సప నున ( వ. 1 . నం పుట్టాలని ర శ |; షా” స సయయు న్‌ [క కర... న స న 1 . వ స్‌ వ య వ న ష్‌ రమ షే. “౯ రా సప (| | మననం న వ తు న. రు. సనన వమన వన న న... క న క. న న శ న. స ప న్‌ జ్‌ టి. న్‌ ప ర హ్‌ త సం. ను సు క... క వ హమ కా టొపి మ. ను లే య. 1. వన న. సస స | న ర (1 ను స టన నం య య, సళ ళల న పవన లే పి న. నం భట వైలననన రు ల [న జ ఛై న్‌ శ్‌ కత. వు ము వు | పో స ౩. సస ము . గ ల లే " [త్‌ న క ఇ న తం, కకష గ. “కలవ శకికిజ న ఏఇచిఆవజ నో ల పరగ ఇ టవ 0. 9 0వ మమా. రవ న నరం క న సను జస మ న క్‌ జల న. సనరె పలి “టల ను న? ై సం కో వ నన నం సనం నం! న క - లనే ణం. ర్‌, ర న వ ్ట్‌ ! న .. జ్జ పి యం 2 ను నయ. ర సం పసు ప జ షః తలో మున రన్లో చ ఆం భయ. వాల ర! నక నవవ శన వా రన టు కం ఇ: 3 ప. వు | స వ మ మ స్‌. వ స . . ప స - _ _ _ . _ వ .. .. సోకే న్‌ న్న క వ సళళ ర్‌ సు. పు ల? ర్రసుటు య్‌ వరదం గన రనుర వ నన వు? జ ర వ సాన నన నం నను [| న ష్ట్ర... ఖు”? ా పన . " ము ల ను సం ర పను మం లు! రం టమ న ర మ టీ మల్‌ గన్న సకస శ గ పనన షే వరు మ వి రా లాల స న టన న వ 1. . స _ . య ప్త పు. ను పప? ముం వ సత గగ. ను మం న్‌ చవి సనగ నీ సమ్మగా? వం? భు వం ర! లం కలు స నం న పు ర నో వతు డా క్ర . న స న. సరసకు సా ప స స మ్‌ స షై సర నం నవా క, మూ! నో నే నరు వ దల ఎమ వన హు ము వ (న స వలు ని వ నో! , న చ . వ. మ... ల య... య ను నను ని సన న స్‌ు రుల షో వ సత్తక, న రర వా సు సం 1 రక... ర. మనక లు న ఉనాన సను నన న్‌ ర! వం 2? రర: చ వవ = షస 1 క ర. ర్య మ క్ట / వ యక. న క. వస్తూమన్నాలి మ వ. పన వ - . - న ం వ | వ సమా స్‌ు సుతం యం ఉమ మ ర ను రా దు నం న యను 2 శ క న్‌ు శ జలే. + దుంయ మని ల | య చన వ. క ర. సు రు. సస ప. స ప సక. పు క) న ధా న స మ ల ప... లు... . క న రక మ న ( శ వస్త పోన న్‌ శం పు ల రు టం వనర ద వన. న నహ వస [న మళ రశ దు టన మర పన లన నన న . ల ల ం గ _ ల్‌ న జననం నన సంకటం స్వ రు కనును రో యం నర పరు నల వ ను మకర వష ఆవ కుం మ! స్తా నక నం న టన న ననన నన కింిరీఖ లీకల క టాం ల్‌ మ నో (0 ననన గ వనన న మ జ. ఇ క నా న | న న ల మ: రం స న; న స స నంచు. హ్‌ రం న క్షమ ర లము య. 1 క్రై. క ళ్‌ తా ఇన స 1 ప న్‌్‌ తు ॥ ళు ల దుల నివ్రు వ . . ర! వ్‌ పు స న హు ద సనన్‌ నన వ న, ము స నం! | య; ; ణ గి ఏ యఎ( - త ె న - మ _ _ క . న న న ఈ న వ పన స వ ర న నుర స స క న. క న ఖీ సు తన మన గ న. ఫ్‌ న వో | స్ట య్‌ ॥ స న సనో న పనన + జా మ. న్‌ ము శ ను సు యు సు పపం న కం న సన. గే పా అల్‌. శ యాయ. [న ను న ల1 స సహసా త్రి టు భ్‌ ఆ ము అవ మును నమన వు ర వు వా... పసన పు న. వ. వ ము వ లు టమ షస వసనం ల్‌ | శ ర్ట న. స్‌ు వం ము న అకడ ఖ్థి న గ న స. క శ స్త క్‌! న! స మ. ను నన ను మ స తు. సా! సహక "జ - కాడు న చ స్తు సన కట ను ల ఈ న భం. క ప ల్‌ ల బక టు . య ట్ర న. ప్రమ ధా నర ” ళ్థై ర | శీ సవా వష! ము వ మ, లం 1. స గ. య? - “కస ల _ టి నీ నన ర? మ ము... | శీ న... న ు నన న ర షం ఖు నా న అంూన్తమవనాన క్‌ న: చనన ప స స్స టు? న త్య మ్‌క్ష వలో / లు ప న సనన” లస పో సినీ టి | ట్‌ ల్సి మును రో ఖుటు జణశ | య. ల పట్టను క ఎ త్త .2 ధని టా. హర శ ని రన కం క్‌ి. న ల న 2 చవట తకు. స ళో టీ న. తిం ము న హా ష్ష్‌ స్తై స ర గ న. న. లి అలాని న లనలిన న్‌ య నన షన .! గ రసి నే ః భన పా థా , ళీ హన. య. కన ర నాన న్య! | స్‌ రం చా నను న ట్‌ రాంళ్యు సరత ల . ల వం! వ. నిం ర. మ . త . మ పరు టు ఇ త ళ్‌ నర మా ధార కరన లం త ల ప “నలం టా ఉమ అంప శీ మ పన (క్ల! న్‌. ॥ లో ఫ్‌ య. మం త సరం లం లర సెంటి. వ పన | లం వ న! జీ ము సనా - యీ ది ప కన న సూర రన _: న. ము న కా యు "జ మ ర్‌ ర 1 మం స్‌ వ. . ఇ. ం.. న అట = పరం. అందం జ ౧ చనం లో రరర! ల రరర వభ వవ వద రకం నునన: 12 చం. స 1 లం మనన పు నం సా ఓ టు టు! చ్‌ ల 1 న ర | టకం [కీ రు జను; ( మ రగ 4 ల. '( న , =. - | . న నం. తో నధ: 4 “| వ క్త యన్‌ న్వు న పో! మం. స * | థ్‌ స్త ల ను వపు స్తు ము. మ. లి రీ నో ను చమ నో న గ. ్టు.... సు హు న మ స్త న న్‌ గహ. సనన క్షమ గట్ట ధ్‌ ల రాం + గ సనన లన రక (పను ర, చనద వరం: ర 1 క్ట వరన? య ర క డా వం మి కానిన భర ం కన? లం నా 1 =. పస స లీ రి మ ర సరవ పే స న్యా న్‌ ర. వనర. మ. న వము నస త కవు న్‌్‌ రే వచ చెల రం రడ! సను నుం పాడు వ! కక స ్టే సననం? గ సరమ నం ఇక లోలా న్‌్‌ సాటానా' కో న ర తం సక కట్టీ గ్య చమన ంళీ న. క్‌ గ క ౧ నహానటన్య? న్‌ ౩ సర?" శక: లర్‌ క ర టా ల బ్‌ శ స ర చి క పనరాపాళ న్‌ ను శ్‌ న రపనరు మావల్ల గా గా హి లిణక్‌:! సర! రా న స? 1 ట్ర న భహి ం స్త ఇ న ఆ స్తుత మా న సయం హత సవ. లన ఏ వం యె)... ' నో న. ౪ పోటి టు ఖ్రి షే ఫం న వ ము ను య. మః ణా కు కలం” ల 2 ఇ? + లం క వరకి! జ దవ ణి చంచ ఇకక చేల. ఇర ము సేన మైపాస ో క ఇ ల” కే జి' ళా, శి ఉట సు నం టీ న్‌ ఆ కి! క. వ ఇగ! జ" 5 కళే రయ్‌ త. సల! ర .. టీ వై న్‌ సై ల సు ప. . ఆ స 5 ; 1 స్‌ . . స 1 క | వర బో, చట * గల) నన జడి ౯! న. క. కర్ట్‌ నరార! క చేని, ఎ నుని. న్‌ టీ ఏక ఇళ్ళ వవ ర రపి ళు ళు క్ష యం వా వా టు వక గ దం. ల వు. మి స రాన సై కసా! పం | భి , యాతి మలల సరం ఇ రష కం గో! షా. కం. సిం, క | ల. రచ మిం | మ . ౯ న! సా సవర న్నే స్త జే. , ర్‌ మున గో యాన న. క్‌ స్తన నోష్య్య తో - నం ను రన మన చిం వట. ల యం ను నరో య్‌ స రర ము కిన? పను న! ల . వ సన న ప రక న న... య్‌. హా న న తర జ్జ రఫీ వ శ క ము పన వప పత. ఎంగ ను న 1 లలా. మూ. న్‌ా హు కో సు మ మ వ వ మ ర నే ర్‌ నం వల సం వరము. ట్ర్యస? ప | రం న న ననన నన క యన న. నాకా సను న పట న స. ల వ వ . వ - మ వ వ్‌ స | న్‌ 1 . న య. ప న న. య్‌. ః _ మగ సు ర వ పతీ నం స మో ము స్ట పర వష నే కనే న స వ పం న. స పు షి షై య. ట్‌ హా! రా నం న! క్త! వ్ల ము తను: న నస వున ల | సి స్మర న వ సో ను వు వసన వ చ వ. వ వ వం నీ న న! యు వ్‌ సమ ర చున సరవ ఈ న క్ష రం తి! తలి పమ హ్‌ ను టు లో నస్పంననులి న రం ఈ నా నప వరన వం ర సరం. పల ఇను? వర స్వం షు పర! డన వూ. నిట మా ని ల్‌ వు ల్‌ వు | ను. న నుమ నటే త్తు ॥ ల మం నో టు కళ ను న్‌్‌ నన సు: రు పం. వు! న ప? వును రవం, కరర ర నుం: రు మ క! ఇ (౧. చరమ స _ ర న స ము స్‌? నూ నం నునన రవ నన. ముగి సను వం ల వుం నే సమన ను రను షర స య. న న. వ నన ; న: వయా వపు రు స! సమం. రాడు స్ట ర 7 నట్‌ ర ననన వపను వపను కను రన. కు నం నన న నన నః సన పనన 2 రన ము వ. న . . న న న ధా చచచనార. భ్‌ క సరగ నన ల ఈర పవన మ తన! వ ళో వ కం వ్ల న వాళ ్ట భ్‌ న య. మ ను ం న! ఇ" శ _ మ మ. | = ను నకం ష్‌ 1 భళ ను ఆ = [స | పు నన్నో చ సై! మ ఇ పన ర సం ను న . వ రు వమన లో. . మ .. . స . వ . స మ సే యం క = . | 1 థి సయ మాం హంతా 1 షి? మం ళం ల ఏటి భన? నల 2? గి చక? మనం కూ 2 రం న! నస రసన ను ం న. " పో . వ్య న సాస్తూర్ణుం? మం న కన్ను గ రళ్దా ల (॥ గ సా సం డలు టా! రస్‌ న నల నున హ్‌ పాం చు సు ర క మి ప! అంబే | ము చేతా సం అ లో సు ము! రకర రవ. మ జై ర నలే. గనం లం టా న. గ. | ం క్‌ | మ. టా ంం ర అట నే న్న ర శ. స ళు నకు రు న న న న ళు య. ర్‌ లా ల ్వ [1 షన న . స / న శు ఈశ టు నని మ ము. లు గా కో అ | జీ లో ఫా స ధిరన ప స్ట న్‌ వి ను వో న ద. 56 [ ఇ! ల్ల ం. శ . - ష్‌ స వ పో క సా. పల న న్‌ ౬. శీ క టీ స్ట ము లో పన న ర రం ళ | నను వు రట. ని ఈ హో ను. న మ స చ వై క సన [ ల న ల న. . . . ర్‌ ' . - ( న . ] . ప వ ష్‌ వ న రు వ రేవ. ట్‌ క్‌ + వు శి న వ . . | . . ష్‌ వ” . న్‌ | [ న | ప న సనన తు 1 | శ క సా సను ష్టం ఖ్‌ సట. ర్ట నం జ ్లునవ00) ర్ట ట్‌. క. ఫి సం . (1 ని ,. ప. సష్టర నే మా శా సా ష్ట మం గ నా న వ్‌ న్య న్‌ స్ట స పసల భల ర్‌ వళి త్త లే చవి న హు చ. చం త్న: కా స చు ము అ మన క. మిల వ్‌? . వ 2 ల 1 . స స. య. న? 1 స య ర్‌ వ వ సు ఆకా సట్తూవ నన [ లకు స తం. ము! వ? ఉ ర. || ॥ వు! వం. 6 సు , క నమ “న . వని టా రన సే శ ల లం జా ఇ న నాటీ ర్ట మ. సరన ను, | క! న ర్‌ న. ల? నచ ను న ' మం. ( ( ఎలుర ౌ ట్ట ( . ప ననున తిష న గం 2 విం పనన మ ంవగల రరర వం సు వ్‌ చ స్‌ వ | కి వ్‌ ర్‌ _ _ ప న ఆప్త ం క్ష ష్య ఈ ఆటీ త. పు న ననన డు ం( 2 చుతి రే పనస వ. మం టలు “త. ల్‌ పప, క! (న న. వ. మ. . . . | - [ - 1 ల్ని . 06 న ్‌ గ్‌ ఫో ల పు నన సన న . _ ఏలు, ఈ, . _ ల . వ. [న న య ఇ నీ న్‌ న న. సరు హోమ రను కర నూ శ ణ అనను న ప... న రా వ య ్న న బం ను లు . ర్ర ర్‌ ] _ ల య అం ళ్‌ |. లో కే రక 4 వలి న్స న? మ కా రీ ప న శ్‌ - అండ ట్‌ ను. క. వ సి! న ₹ కం 4 భా. మన చ న! ఇ. స్నా మంలుై న! . మట వంట స ం ళ శ నన. క క న పవన నిమానపలు న. _ . . /| వ. య. న. స హాల సత చ ఇ లీ ు న. య యత... ము! క. వ. ళం. - య న ందా 1 న . వ - వః మని నా త శ వా ఖ్‌ వీ. క్‌ు నట్టు గ్ర ఫె మ. ఎల్లో సూను న్య టు య. నన స్తో విమ. యి జేసిన. ల న్‌ ర జ. | (| ॥ సవ వళ్ల ము న శ్‌. సి హవ. నన . ః పంటే ప వ్‌ ( ల లలల న ఖ్‌ ల న, య నో కక్ష్య కా “ రం 7 స జా వనన రవ వు న ఉతికి ష్‌: [| గ్ల రె గె (6 | నం ్ట _ “ - . | న స క! సప లి ప అ4 యు అ నా ఇది ం జే 4హాళవి పను మన లవి. న వనన స ప న వా కశత ఉత్తం నం యం ఇ సం సాను ను - . . (వ నన న న _ | ణి మము నవ 7.1 . త్‌ ఖు స ర సు మం టం ఎం ( సం లం యు. లు ము మ నా |. .. స [ వ. వ. నో ఆధ న | టు న య. ర? నో గ ని న “టి | క ము. న న త్త న ను ( న్‌ మయం పను మ నం వ. . స స్‌ వ రంప రాటం. ప భన క. వ వ. షు ర్ట కూ వ్ర హో రో ర న. పిక న. య. ను ్‌ న స న క. న ల. న న వ వ ం ] దన పప వ - | జ్ఞ. కనను వానా న ళం . నకు న “తాప పటల .” క ల శ. నం స శ: న నం వ వ మం. వ. స్‌. ఎ [( య న న . పా _ [ మ వు మ ను నవు ము రము స్‌ న: వ. నలు టం న . .. | నం. వ. ర న క వ వాసన ల్‌ స్ట ర్య లి లా న ౪ ర. ను న ల జ డు ఏ స్ట ల ను మ ం ము క మం నై [. (|. . ల వల న రల మి ట్‌ వు: రర రన ర క న శతి“ స్తు. ల మాం. శ్‌ ళ్‌ ర ళు. . సం గ స “శంభ రే నడు క వంచన రన ము వ ్టి జ్‌ /- కెబి - _ వవ ఎప వం నవం శ న . . య ట్‌ వే ల నీ ను న న. యే! య! మ స్త ౦. ఎ. మ ర న నం న క్ట నా ఖీ జ ఎను హో ర న ర. వష - . సస. | ప. స న న య ర అ? వ. మం . మన వ యు న సుం ను ళ్‌ వంత పో గ యఖ నే తే హలీ సై. ఎ! 5 ల ము సం. న. వ వ ప . ల్‌ గ ద విల్ల - ల య న స్ట ' సు న ప ందలిన మం, న న శిత! సంస న సళ? థర తో గ కన క్‌ ట్‌ సలల లల % నం నన మల సి క ఇగంరిత్ళి ము. యం న |. ల లం ఆస! న (| క సం టు! |. రల య అరగ కన లలల అం. య... న నాన | - ॥ య న స వు శ పంచా యు 1 క | = గ వంక ల స సు సలం, స. గే మ |. న న. నా వన ను పు వా చ పు ... వ .. న. స స న మ స వ రం. అ ణ్‌ కణ రవం భత మై న తుని మ్య నూ ప క్‌ న్ని. స , య 5 ల స వు ఆ న నూ. ను మ న. | ల న న. . న్‌ ప గ రు టు గల; ఖా సీ సరు ర వ్నో నల ప వైప పటన న హు క్షు ఏ వ ము నం. వన మ వనన మనన ప ము, న న న్‌ వ. య. య. స ప కలీ సడ సు నీ. పకన న! నం మ వు ని కీర్త ను ఫల గ ము వ ఎనీ న. సె వ లి | లన వన వ న స గ -. ఎస్తా నే టన ననన సం నళ రు: న స జ: ల్‌ ము మ! ల. ణ్‌ వ ళు న! నే మ వ. స | - ప ్టం . ' . . వ న మ రం సప సి సం లే తాల. ఉగ బం న స? బటల వ ఏ. యన వహ? చ. సహా నస వ. మ్మ ౫ ఓ ౦ గ య 2090 జ్యంవం కలో తరి వజ చం క్రో రార! మవ రం రం ళన! ఆ మాన .. టం నం శి లా ము కష క న? ఆ సైలళ్ళ 1 న మలి! క వ. ఏ సము "లే న ను వే వ న. క .. స స స . యు ( సం సే క గ ప. జ. న గ న్య వ. ను వ. య. వ. . నన సనన సో హా గ! నన నో. క నం యో న ఏ ప - - క 1 నస విక వు మ బా ప ల . ్న్‌ . - . మ చమ న స్ట హన్నా రు రం రంత కస జ! శనీ లి ర స వ ట్ట ను "భు గ నా మ పా చతని [స య ఎ మ ఎటు సవ . 7 స్‌ న న . . స + - . . ప ను న సనక ం య ల లే... న క కళ, న స... వ . . హం. వున్నా. . వల వనన - న్‌ వ. థః ను. న య న నో సప ల ల ఖ , న ర వ. క. లు న. . లం . వ. ములను . వన ననా న ము నై న ను! ను మన రవ క " ను రల ఇ న! వ గగ న ము పవన ర్‌ సస. నకం _ వ వ స . సన వు ననన న! రం న గ ను గా వ రవ వా " విప ప సస నను | మ వపను . ఒం . న న వ వ. . న రు వరన మ రం.. 1 ల్‌ ను పను మం! మ. వు ” యో గ. న నము హన సను న న న మ య. నం. గ, స గ న న వ న రదు క శ టై స్‌ో క. న 1 ప. న వ స న. . ౭₹ళరి . క భగ గ మల బవ వ. ల . స - వ వ న ఘు న సం | క వ్‌ టం న్‌ మ న. య హా, న వనము వ 1 వ. షి గ్‌ మా [| వు న . స సపా ర వప ॥ వ. | " ” న ర కో ను వరం మనన. మం ప? క. క మనను 1 * న. నక్ష. + = ! య. శ స! య. | న; న మ . అ డ . 1 వ వ జ స్‌ | క్‌. టి క అ. కు. క = 1 శ క్ష్‌ శ ( వ నను చో నే సన గ నే నం ర స ॥ ముల టం! రన. కప. స్వ ను. సన న న స చా త్‌ ల " [స య! .. న? లం య. వ ల పమ పవ _ వ వ న్‌ సు . + సై వ్‌ ఖై అ ” హ్‌ ర జః న స న్‌ [ ని పు నరం న టు ప. ద ను (ప ..-.మ లృ. క . క. ఈమ కే న - న . మ న్‌ా ) న ము ల నన లాల నాం ప న. లే న . ల | ( . య. వ. . లా , 1 మ్‌ విద్యాతాత్విక న - వ ర 1. | క ( టం వ్వ ఖ్‌ గక ల ల ( యే రు ర ల క య ” తు ము మ వం న: ॥ . సప కన సా వ. “నము మ ప న స ॥ మ రు ట్ర య ల 1 ్‌ీ సీ ఖు: నల. హం. వ. మరం నుళై మ న. . 1. ను నటు?! (య ఉస. వ! య సట! వ న. క్‌ గ థి గ్‌ ప క్‌ లక! పనన నొంహ నం కన... కా న. జ 'వళపు ' లం మ మ. 1 కల్‌ య |. / చుటు టను ను ంే.. త్త చ ఠి య ( క క. క న క. మ న్డ్‌ ల్స్‌ - శ స క ం వే న సః న న్‌ 'కకి ల న. న న మ న ర్‌ 8 న వ న స్ట వ న వ. య. మ నస, గ స న. _ 9 న. వ య. టో కమ స! స ల కస సన్న ను క మ ౮ లి . =. న? ఆ సు క రర గల్ల! య క నహ టన 1 . ద ్‌ . ం. ( క జ | | వూ | , . న ౮ . ల ॥ య సత య క భ్‌ ఎ. . . . న .. . మ సన వ న. స షం. న య లుం - ంం ం =. - / న _ వ. వర ప న. స్‌ మ .. -్‌ ఇం వ . కం. వ సై ప మ. న. స ్ట. . 1. .. న . ట్‌ (| స్త - ప వరం సవన లై |. ప గ య వున య. మహర నుం . ను క ఆ టి! క్యు! ఉల చు] నే న. జేతా లీల (స జ! "ఇ! లే 4. ళం, ; 4 న . | లీల న్‌ ఇ. ల మ ్‌ (. | టు వ ఉప వస వప ప్‌ ము య. న వ బట న! జ క

( | స ము వ. / శ ళ్‌ శ్‌ శ ॥ ళా | 4 శ 4 ౯ ” |. 4 / | ణి 4 . ఈ ॥ | 4 | , ఇ లం - గ్‌ ఎల్లి /' ఇ ల - శ న ॥ ౮ ఆం _ ॥ ౧ ॥ | 4 ॥ | 4 ఇ గ ॥ /| ఇ 4 య / ళా శ ల " | + +! | ఇ ఇళ, ॥ న. ః ॥ తా " జా 4 గ ఈ శా జా ఆ ల్‌ | 4 4 ళ్‌ - . ॥ | " ॥ వళ _ ॥ * ఎ 8 శ లిఖి శ" సల శా | | ఉం ఠి జు గ తి య శి ॥ వ్‌ శి శక | 4 ల జ ల ॥. న. _ 4 గ్‌ 4 , క! క్ష అ" న అ ॥ శి శి న ల = ॥ _ న జ 1 ల ళీ ఇ కో ఇ ఉ శ శ వి శ శ జి ॥. . ఇ % శ చ్‌ . 4 బా / 4 * జ, ॥ 4 1 ఇ . | శ ॥ తీ ॥ - ల ఇ క ఫి $ ఆ క ల ॥ . ళో ఇ ఇ ౨ గా శ య ఎన్‌ | ॥ తీ 4 లీ న. న. ళ్‌ గ గ్‌ ఆ ఫి ౯ (| ఇ | 4 కీ - | న ళ్‌ ళ్‌ ౯ ॥ గ ళా 1 శ న్ని & న్‌ ల - అ ఓ థి ॥ ఇ ల / వ. ॥ ॥ ॥| ఇ జ /. ల - టి ణో 1 ః ఇ శ ళ్‌ ఇ ఎ శి /| = జ గ " | శీ జ. + 4, చా ” శ ఇ త / ? | / 4 ఇ శి" క్స్‌ థ్‌ శ్‌ లా శే శై ళ్‌ జ త = + ॥ ళా - , " శ * - న. జా అ, ఇ “ 4 ॥ 4 (| (| అ _ తం తీ. (| లి ఇ "1 4 వ - , , - ణ ల ఇ _ క్ష _ థి = యక్ష శా క ళా శ వ్‌ ణి ఉ త ఇ ళో $, మ = ఓ న ఆ + ల యీ శ్‌ / శి ః ఒ కస. ర న " ర భి | ఆ ఆ + ః 4 / క | మ / ॥ ఖ ఇ ॥ ఇ ఠి క

• అటో + ఏ ఆఅ - శే సీ 4౯ ఖ్‌ ల్‌ సు ఫె = అజ - కే థి? - శు " జ ఇ ” ఇ జ క = నా ఓ న ౩ ఈ ః పన. త ॥ ౯ - న్‌ ఇ. /. . ల ఇ గ ల్ని అ గ రా ఆ జ / ఇ | & ఆ క. ళీ ళా ఎ ॥ శ మ ॥ ః భి 7 1 | + ఈ ' లి కః నౌ న్‌ | ల ణు క శ ళు | ఒం య అ ఓ లీ ల ళీ లం ఇం , క శ 1జీ ఇ ఓ ట్‌ ఇ కీ జ ౪ ల! ॥ ॥ జ తీ న న ః మ | , 4 ॥ ళీ ॥ . వ చ + శ య, “అల 4 _ న | ॥ , శీ , న శా 1 చీ జ. ళ్‌ న్‌ ॥ / ( 7 శీ న! శ " వ ॥ . శ క ల శ గ శే 'ఒఇళు.' ళా + శ ళ్‌ ॥ చి ళ్‌ ఇ ను. థం, ల ఉ ౯ శ! జా | ॥ ॥ ౬ ణా ॥. శ్‌ శ ష్‌ , శః = ఎ అ 1 * మ | / ఆ , 4 శం ఖు ఖు క ఓం శ. శాఖ జ గ ॥ | ॥. " " ” 4 య ళ్‌ 4 ఎ టీ ॥ శ 4 + ఇ ॥ శ 1 (| (| + ॥ +

• ॥ న ః వే ఉమ ల కు మం చ టీ 1 | శీ - 1 ॥ _ వ | సా ః క 2 టం ళా + త లి కః య + ఈ: / | శ ” - ఉగ శ అ శి ఇ స ॥ ళ్‌ బో ల | గ | ఈ శ ,ల్యతీ ల్ని ॥ ॥ న్‌ 4 ఇ అ ణా ॥ 1 + ం ల న్‌ ః ౮ పం - స ” క అ ॥ ” , ॥ నా శా 2 ఉక ఖం కి శ ॥ ప్రా? . అ ర శ 2 4 స య 4 ॥ శ + | వే ౮ న. = , ॥ శ ౯ క ళీ (| శ ఇళ 1 త్‌ లా 14 న! _ 6 జ కే గొ. ఇ త; మే కే . ఆ 4 శ్‌ ఇ శ ళ్‌ శ ఇ శ్‌ జ | శ ॥ చం రం స | . | శ . శీ *, లీ ఇళ, వ. న. జ్‌ అ ఆ లత క _ అ ౩ ళా "భో చా త శ ల ః ” + , మ కి ఖీ నా వ. - + 1 (| న ఇ | వ. ఎ రం 7జి / ॥ ? అ (| శ శ ళ్‌ ప. 4 | ళ్‌ క శి " ఇ 1 ఇ” పే ల 1 తీబ్నాక లా ॥ ఎ ఇ $ | న! చై? / ఓ కౌ | న! ం జం 1 శీ శ్య్య్య్రాళ న. _ య న. ఇ ఇం ఇ , జా - ౯ స! అ 1 1 , + 1 | త్స్‌ఇ!్‌ ॥ శ ఈ 4 ళీ అ య "కి , , _ వ శో ఇ + ణ్‌ క ఆ ళ్‌ - ఆ (| ఇ | జా. ల అ శా - | జా లు ఇ ళా + . జ శ + లి ॥ క క్ష య త | / ల ళ్‌ య న = | 8 | ఒ / ॥ ౯ చా. శ జు ఇ ఓ ఆ ళ్‌ _ ఛు 1 2 ॥ నం ల ల ఈఈ శ ఖు _ న శ మ ల! . - న. ళ్‌ ” | లో నై చ్‌

ఎ ప ౧7 రా య స్తతో రా హో గో రో గ ర్త. లోగ్గోగో స్తు ం ; టట డోల టం వ. న్‌ భ్‌ ( గ" ఇక సహస్రాబ్దం దాటి మరో సహస్రాబ్దపు వాకిట్లోకి మనం వచ్చాం. 500 కోట్ల సంవత్సరాల స్య '.._£ పుడమితల్లి సుదీర్హ చరిత్రలో మానవుడిది అంతా కలిపి 40 వేల ఏళ్ళకు మించని చరిత్ర. 1 ఈ కాలగ ర్భంలో వెయ్యెళ్ళంటే సింధువులో బిందువు కిందే లెక్క (ఒక్కక్షణం కళ్ళు మూసుకొని తృప్తిగా వెనక్కు చూస్తే మనమెక్కడి నుంచి ఎక్కడికి ఎంత దూరం |, = పయనించాం! కొండగుహల్ని వదిలేసి, హిమయుగాల్ని సవాలుచేసి, రాతి పనిముట్లకు .. విడ్కోలిచ్చి, నదితీరాల్లో నాగలిపట్టి, మహా నాగరికతలు నిర్మించి, అఖండ సామ్రాజ్యాలు నెలకొల్పి, ఆవిరికి చలనం నేర్పి, విప్లవాలు రేపి, తాత్విక చర్చోపచర్చలు జరిపి, 14 . . భూనభోంతరాళాలు శోధించి, సముద్రాల్ని మధించి, అణువుని ఛేదించి, జన్యువును జయించి, (సైబర్‌ యుగంలో నిలుచుని కొత్త సహస్రాబ్టికి నడు మనం స్వాగతం చెపుతున్నాం. ..... ఈ మహాప్రస్థానంలో ఏ ఘట్టం విలువ ఆ ఘట్టానిదే. ఏ అన్వేషణ ప్రాధాన్యత ఆ అన్వేషణదే. ' .._ ఏయుగం ప్రత్యేకత ఆ యుగానిదే. తొలి యంత్రం విల్లు కన్నా అణుబాంబు శక్తిమంతమని 1... _ ఎలా చెప్పగలం? నిప్పు కనుక్కోవడం కన్నానింగిలోకి ఉపగ్రహాల్ని వదలడం విలువైందని య 1... ఎవరు చెప్పగలరు? మొహంజదరో గృహాల కన్నా ముంతాజ్‌బేగం స్మృతి మహలు న మానవాత్మకు ప్రతీకగా ఎలా నిర్ధారించ గలం? రాతియుగపు గుహా చిత్రాల కంటే రవివర్మ న వ. ఆధునిక యుగ సంబంధాలు ఉన్నతమైనవని ఎలా మురిసిపోగలం? వో (స సుఖం కోసం శ్రమ, సత్యం కోసం శోధన, స్వేచ్చ కోసం తపన, సౌందర్యం కోసం ఆరాధన, ప. సాధన కోసం సాహసం, సంతృప్తి కోసం త్యాగం మానవుడి ఆజన్మ జీవ లక్షణాలు. 1... సహస్రాబ్దాలు గడిచినా, శత సహస్ర సహస్రాబ్బాలు దాటినా మానవుణ్ణీ లక్షణాల నుంచి మ టు 1 | గ వేరు చెయ్యలేం. వేరుపడితే మానుడిక వొట్టి డొల్లే! | న కం! కొత్త సహ(స్రాబ్బ్దం తలుపు తడుతున్న వేళ మన చదువుల్లో ఈ మానవ జీవ లక్షణాలు వేయి క /,.' ౪ పూలుగా వికసించాలని కోరుకొందాం. ఈ జీవల క్షణాల్ని మన ఉపాధ్యాయులు పుణికి | నా! పుచ్చుకోవాలని ఆశిద్దాం. స | నందర్భం: నూతన నవ్యాసాఖి 2000

గ శం ననన లల రసల గట శే... బా గ్‌ స. లు న లలల ధరలో క్‌ - రుతు. యయ యం లా. ౨ ము? న. " యల్లల్ని ప్రేమించలేకపోవడం కూడా కాలూ చెయ్యి లేకపోవడం లాంటి వైకల్యమ,' అంటాడు ర .“ వాన్‌హల్‌ య 1 న | ల్‌ ఖ్‌. జా హా ఈ ( య క. ట పిలల మంచి చెడ్డలు చూచేపుడు, పిల్లలకు అవీ ఇవీ నేర్పెేటపుడు మనం పిల్లల వైపు నుంచి | పథి చూడ్డం నేర్చుకోవాలని మామూలుగా చెప్పుకొంటుంటాం. కానీ జాన్‌ హాల్ట్‌ వాక్యం దీనికి న్‌ | మ. సరిగ్గా వ్యతిరేకంగా కన్పిస్తుంది. పిల్లల్ని (్రేమి ంచేపుడు ఆ (పేమ వల్ల పిల్లలకి కలిగే అనుభూతి వ (కన్నా పెద్దలకి కలిగే అనుభూతి గొ ప్పద నీ, ఆ అనుభూతి పొందలేకపోవడం వైక ల్యంగాక ..__ మరెమిటని ఆయన వాక్యం తాత్పర్యం. "అనుభూతులు కూడా ఆకాశం నుంచి రావు. అలవరుచుకొంటినె వసాయి. అలవరుచుకోడం 1... ఎవరూ పట్టుబట్టి నేర్పిస్తే రాదు. స్వతంతంగా ప్రయత్న పూర్వకంగా నెర్చుకొంటే వస్తుంది. ( స _ . ఆతర్వాత తర్వాత అది అప్రయత్నంగా సహజసిద్ధమ న్నట్టుగా మారివోతుంది. స్వభావంగా పే .....' మిగిలిపోతుంది. | న 1. మనకు పేదల్ని (డగ్రుమించమని చెప్పేవాళ్ళున్నారు. ఇరుగుపొరుగును (డే మించమనే వాళ్ళు న .1 న్నారు. దేశాన్ని ప్రమించమనీ ప్రకృతిని ప్రమించమనీ బోధించేవాళ్ళు కావల్సినంతమంది ఉన్నారు. భగవంతుణ్జి కూడా ప్రేమించవచ్చుననీ అది ఓ భక్తి రూపమని ఆధ్యాత్మిక వాదులు (ఇన్ని (ప్రేమలున్నా సమాజంలో పిల్లల్ని (పేమించడం అంత పెద్ద విషయం కాకపోవడం 1... ఆశ్చర్యం వేస్తుంది. పిల్లల్ని పెంచడం, పోషించడం, తర్భీదు ఇవ్వడం, వాళ్ళకి బుద్ధి గరపడం, (వాళ్ళ మంచిచెడ్డలు చూడ్డం ముఖ్యమైనంతగా పిల్లల్ని ప్రమించడం, ఆ 'ప్రేిమించడంలో ప. నే ( ఆత్మానుభూతిని పొందడం మనకు పెద్దగా ఇంకా అబ్బసని విద్యలు. ఈ విద్య పిల్లల కో సం కాదు మనం నేర్చుకోవాల్సింది. మనకోసమే మనం పెద్దలుగా నేర్చుకోవాలి. ఇలా నేర్చు 11... కొన్నప్పుడు ప్రతి టీచరూ ఎంత ప్రమమూర్తిగా మారిపోతాడో అంతటి అనిర్వచనీయానుభూతి . ... ' _పాత్రుడూ అవుతాడు. పిల్లలతో కూడిన ప్రతిదీ అతనికి పరమానుభూతి నిస్తుంది. వ

కం 0 ్లో గో గ్ల / సస ఫి న జ్‌ రగ [| టట్‌ య లా ల శ! లి ణి ణి .. ఇగ యల్లల కాల్పనిక లోకంలో ఏమి ఉండొచ్చు? ఏమి ఉండగూడదు? స్వాప్పికతలో తేలిపోవడం లట. న పిల్లలకు ఎంత సరైంది? ఎంత కాదు? కఠోర వాస్తవాల్ని పసివయస్సులోనే వాళ్ళకి తెలపడం | అవసరమా? అసలు పిల్లల ప్రపంచం రూపురేఖలు ఏమిటి? అందులో ఎక్కడెక్కడ లక్ష్మణ = రంగంలో ఉన్న మనకు మరింత ఎక్కువ వస్తుంటాయి. ....... నైతిక విలువల్ని పెంచి పోషిచడమే బాల్యంలో ఉన్న వాళ్ళకోసం మనం చెయ్యాల్సిన పని ల! అని పాపపుణ్యాలో, భక్తిప్రపత్తులో ఈ విలువల్ని స్థిరంగా ఉంచుతాయని నమ్మినవాళ్ళు అంత మంచి భవిష్యత్తరం మనకు లభిస్తుందని కొందరు విశ్వసించారు. 1... పిల్లలకు మానవత్వం, పరోపకారం, స్నేహం ఒంటబట్టిస్తే మంచి లోకం దానంతట అదే ..|, .___ఆవిర్భవిస్తుందని దృఢంగా భా వించే వా కున్నారు. మ '___స్వచ్చ పసితనాన్ని పరిమళింపజేస్తుందని అందునుంచే ఫలవంతమైన జీవితం పుట్టుకొస్తుందని . , 1. దాన్ని మనం పిల్ల లకి (ప్రనాదించాలని ఇంకొందరు అంతే దృఢంగా చెవ్చారు. ....:1 వాళ్ళందరూ మంచి సమాజం కోసం మంచి పిల్లలు అవసరం అని నిజాయితీగా నమ్మిన టు. వాళ్ళే. వాళ్ళకోసం జీవితాల్ని అంకితం చేసినవాళ్ళే. పిల్లల కాల్పనిక లోకపు చర్చ 1... వచ్చినప్పుడంతా విళ్ళు వాళ్ళ దృక్పథం నుంచి గట్టిగా వాదించారు. క. . ఇప్పుడివన్నీ కాలం చెల్లిన విషయాలు కాదు కానీ పిల్లలకి తమంత తాము ఒక వ్యక్తిత్వం న. వ సమకూర్చుకొనే శక్తి ఉందని ఆధునిక మానసికవేత్తలూ విద్యావేత్తలూ నమ్ముతున్నారు. తమ న చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచం నుంచి నేర్చుకొంటూనే ఈ ప్రపంచంలోంచి నెగ్గుకురాగల శక్తి కూడా య. న వారికి ఉందనెది ఆధునికవాదం. దీన్ని అంగీకరిస్తే ఆ శక్తిని పెంచేలా కనీసం దానికి న్‌ మ అద్దుపడకుండా ఉండేలా మనం పెద్దలం వ్యవహరించాలి. ఇలా నమ్మిసపుడు వాళ్ళ కాల్పనిక | నో ప్రపంచంలో కూడా మనం ఎంత జోక్యం చేసుకోకుంటే అంత మంచిది

షూ (1 న న. , // త్ర శ .. టట సు... ఎ య. స లతో. తో ట్‌ ఫ్‌ టే చా ( న్‌. న్నా గ వ శి ఛై న! య్‌ ణో టా. ళీ ఎ క్‌ ఘం! న ప టం లా ల్‌ లో ల్‌ లంటి లే నటట పు శ జ మ. ణీ . వనే ఎ లో జ న లీ నే. న న్‌ . యు అతి 0 లి | రి దమెైన 1 విద్వలాంటి నాంస్సతిక న్‌ వ. బ్రతిక అంశాలపై డే భావాలు ఎలాంటివి? వీటిని వ. అవిగు లించుకొవల్సి ఉందా? అందుకు ఎంత సిద్దంగా ఉ గణితం మగపిలలకు నంతగా క్స్‌ భార రాల . ఇలకు అబ్బనం ఆడపిల్లలకు అబ్బదని ఒక భావం. భాష శిఫ మ న ప మ జఒ౦ట క య. బట్టినట్టుగా అణగారిన వర్గాల పిల్లలకు ఒంటబట్టదని ఒక భావం ఏ చిన్న తప్పు దొర్లినా ఎక్కడ భాష మైలపడిపోతుందో అనేది ఇ వ 1... బడి ఇంటి సంస్కృతిని, స్వీయ పరిస ప్ర స న. స్‌ో సట ము న. స .. .. _వరుధ్సాలుగా భా నా లవా వాల్సి ఉంటుంది వపు ప్న | గ గారీ కాయ కప చేషే రం డి గ్‌ ) న | జేక్‌ క | 'సహ(న్రాధిక చేతివ తులోనూ హస కళలో రతీ పరాగత విజాన న. సరించి ఉంది. కా నం అంత సులభంగా ఒప న ల. న వం ఈం ర దం [చాలా మారు రావల్సి ఉంటుంది భావాలూ మారా '..1/ ఉంటుంది. వైవిధ్యాన్ని ఒక వనరుగా గుర్తించా 1. రు ౨టాణాలు . య 1. హపఉలలమయమ ణో కస గ్ర కా కావ పంది క న వ్‌. థి ౮ క్‌ య. న భావాలు అడ్గమైతే వాటిని సహనంతో సరిదిద్గుకోవాల్సి ఉంటుంది వమ హసట్టో గ. పసన [| సమానా క్‌. స నే 6 ననే శ . లతా క ల కో. 7- య గ రాయా ' అతని , న ఇ . శే -

| తల్‌ ఓ క్‌ లోనా - గ సం కిని రె పిల్లల దృష్టి రడ ల సలు పిల్ల

టం గ రు? అ

సో (ఖో, షపదతా

చన ల యాల్ని ఇబ్ట! డలు

న ౦టి విష తల బ ద్ర

హస య్‌ లలో 1. ఇ ,.

/ క్‌ పనలు / రు? ఎలా ణ మీటి / ఆ ౦దితులు బాలొ

గో. 1 నప ఇష్టపడతా గుణం ఎ మార్కెట్‌ న లో మనకు

న మ నా గ

న? క్పైలలు ఎలా ? పిల్లల్ని ల్సి క పిల్లల్ని

య. ళా గా ఆకర్షిస్తా థానాలు దరి ది. రు..చా

వ . ప్‌ ౦టీవి సమా లాబు వవుతు చేశారు.

వ. వ. బ్రజల్తి వే. దీ లాౌాణుి తీకరణ

టో గ. నసిక శా కూడా ఇ రడం చా సూ

. న. అది మా ప్రశ్నలు | దువు నే టి ది చాలా సెద

న. టున్న ప్ర శకి చ లామ మనం పెద్ద

మ. ట్లుకొం , లూళ్ళు ౦ది. చా ల మస్య. శ

సల సమస్య గాల్సినంత పరి భర్షనలు జరి నది కావడ పెడితే అంత లోచనలు.

_ వ ర తర్జనభర్ద రణి మ ర్చు మన ఆ

మ ఎ. నో సట టవ పం జ ఎ నల వ ౧0 న్‌

ప. గాలు పరిశోధనలది మ లం లల

బన స రుయో రిప విషయా త గొప్ప. డి ఖ్‌. స్‌. పరిశోధ తచి యు య 0ది. రా స. అయి న ప్రాధ ఎంత రం స్తుంది, సే బోధనోష ౦డి- ఇ . టం ర్కెట్టు మ స్తువులు కా చదివిం ఉంటాయి,

వ న. కి తగ్గట్టు లం చివరికి కర్ణ

నరు 2. దీని (0 090, అ వండి, ఎంతో ఆ నై ఆద్దం న వ కాస్‌రూం నిర్మా లు కాసివ్వ “పిల్లలకి ట్లే ఆటలు య లు వము. మన క్షా హార పదార్థా అది మనం “పిల్ల స ఇది. ఒకటి నిలబెట్టి ని కథల్ని పిల్ల (| టా పించే ఆ నవి. నమూ మీద తోకా లే సారు వ. య. తిసిపం ఆ లోంచి వచ్చి సంబంధించి ఒకదాని ప్రే తలాతోకా రు. చాలానార్లు టు మూస వస్సకు స ముక్కల్ని చెట్బ దతారు. వన ఒక నసికవ్యవస్థ చెక్క బామ్మలు ల తరబడి ఆ

| స సల ఒకానొ టే నాలుగై భవిస్తారు. ఆటల్ని పెద్దది [ప ప 6 అను చిన్న పుతారు. లౌలు ౧ కేం. వ. వీ విచి(్ర దిఆ ౦చ టారు, బులి

స . కా ల తరబ ప్రత్యెకతా కన్సి విం ఈ జవా

మ య. పిల్లలు గంట రు. ఏ ప్రత్యే స్‌గా వాళ్ళు చిక్కుతుంది.

వం న. (యిల్లు గా ఏవంటారు. చాలా సీరియ వాబు చి ( చెయ్యగలను, ప! వ పరీతం షయాల్ని నిన జ దీన్ని వ... వివర న్న విషయా నకు కావాలి ది. నేనూ నం నన. ప. లా చి త! లిస్తేమ ణ లేవు. 'ఇదినా

న. చా గా పరిశీలిస్తే ఏమీ గల్లాలి. గల న 12. మ్‌ వీటిని ని లో డొంకతి సంం. ఉందవు. మనం న, థ్‌. వ. ఇందు ట్రే పిల్లల్ని భా "ల్ల రహస్య టం రతాయి. పహ. కాదు. ) ఏమం లి. ఇదీ అసలు డంబరం, ఆర్భా చాలామా

ప. ఈ జ ' అన్సించా టుంది. ఆ స్తే అప్పు రతాయి.

మ మ. ఇంతకూ లను, అ ౦ ఉం అన్నయిస్తే లామా

ల! ప పయోగిం దు. సహజ చదువుల లు చాలాచా

న వ ఉప షత ఉండ మన ప్రయత్నా!

మ. రర సందు తోపాటు చేస్తు రి కా! ప న. సారళ్యం లా ఆల అ ఒప్పుకోవా న ర్య, షు. చౌ మరి, పు 1. ఇయ్కి సిదపదా న య. ర. నంసి షో నే. స. మ. చదువు+4 9. దువ) + నశూహడణ లల్లో ప. | సే లో న త క | న. సా ప కళ్‌ ంం! /

యళ యా ల

టం యో గ్‌ స్య బు న స. ర్ధీ న్న

గ్‌ ఓ - | . . ( (1 గ్‌ ఖీ న.

పా ఖే వ! వో ఈ అట్ల అక్ష అట్లీ న / ఘటనకు ప్రపంచం తల్లడిల్లింది. తలవంచుకాంది. ప. టు ఈ వార్త హృదయాంతరాళాల్ని కలచివేసింది. చర్చోపచర్చలు లఎంది. య. ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే పిల్లల పట్ల పెద్దల అవార (మేమానురాగాలు ఒకవైపు, అమానుష .. నిర్లక్ష్యం ఇంకోవైపు ఈ దుర్హటనతో కొట్టొచ్చినట్టు బయటపడ్డాయి. వెతికితే అన్నీ లోపాలె. 1... _వెతక్కుంటే సర్వం సమగ్రమే అన్న వేదాంతధోరణిని మన విద్యావ్యవస్థ పుణికి పుచ్చుకొందని . సర్వత్రా విమర్శలు ఈ సంద ర్భంగా చుట్టుముట్టాయి. 1... కుంభకోణం బడిపిలల దురంతపు ప్రకంపనలవి. కొందరు టీచర్ల నిర్లక్ష్యాన్ని తప్పు పట్టారు. కొందరు అధికార్ల అవినీతిని వేలెత్తి చూపారు. కొందరు చట్టాల లొసుగుల్ని విమర్శించారు. (... కొందరు యాజమాన్యాల వ్యాపారతత్వాన్ని ఎండగట్టారు. అందరూ పిల్లల పట్ల అపార పసిబిడ్డల పట్ల, వాళ్ళ అవసరాల పట్ల మనకున్న అవగాహన ఒక వారసత్వంగా మనం ' . సంతరించుకొన్న దకృథం చాలా తక్స్తువమందికి మాత్రమే ఈ సందర్శ్వంలో గుర్తుకు రావడం, ' (సమస్య మూలం ఎంత లోతైందో తెలియపరుసోంది. పిల్లలంటే మనకు ప్రాణం. వాళ్ళ '... కోసంమనం జీవిస్తున్నాం. వాళ్ళ అవసరాలు తీర్చడం కోసం మనం సర్వం ధారపోస్తున్నాం. న సాం అంతులేని త్యాగాలు చేస్తున్నాం. వాళ్ళ చదువుల్ని ప్రథమ బాధ్యతగా చూస్తున్నాం. . అయితే మనం చదువుకు ఉండాల్సిన వాతావరణాన్ని అర్ధం చేసుకోం. పసిఓడ్డ తన సే ఆనందమయ వాతావరణంలోనే చదువుకొంటుందని గుర్తించం. చాలా చిన్నచిన్న సమస్యలు న (వ మంచినీళ్ళు, మరుగుదొడ్లు, గాలి, వెలుతురు, విశ్రాంతి, తిరగడానికి చోటు లాంటి అసవరాలు

1. చదువులో చాలా కీలకపాత్ర పోషిసాయని నమ్మం గాక నమ్మం. ఆప్యాయత, స్వేచ్చ, చదువు న ప్రాథమికావశ్యకతలని ఒప్పుకోం గాక ఒప్పుకోం. ఎంత నోట్లో కూరితే అంత బలంగా బిడ్డ వు న లు పెరుగుతుందని బ్రమపడ్డట్టె ఎంత మెదళ్ళోకి దట్టిస్తే అంత విద్యావంతుడైవోతారని మనం . | ( భ్రమపడుతున్నాం. పిల్లల పట్ల, వాళ్ళ చదువుల పట్ల మన ఈ దృక్పథమే కుంభకోణం వ .._ _ _దురంతానికి మూలకారణం. ఈ దృక్పథం మారకుండా ఎన్ని చట్టాలు చెసినా, ఎన్ని జాగ్రత్తలు య. తీసుకొన్నా ఎన్ని ప్రయత్నాలు చేసినా ఫలితం ఉండదు. (ఇంత పెద్ద మనుషులం, ఇంత చిన్న సంగతుల్ని ఎప్పుడు జీర్ణం చేసుకొంటామో మరి! . తమిళనాట కుంభకోణంలో పాఠశాల తగలబదీన నందర్భం నాబీది

గం సా స నాం గో గ ప నం స చయ బ్‌ శ స సి బ్‌ ఖపల్తతో సళ గీ ల్‌ో క శ వ వ్‌ నస టాో గ్‌ (గో ల 9 ను “4/7 జిరుగుతున్న పరిశోధనలు విద్యాబోధనలో ఎన్ని కొత్త సిదాంతాలనైనా ప్రతిపాదించవచు ఖల్‌ వ వ్యంకల ఆతి ౬. ఓ - క. ప స ౧ / ల ఘం క ౧౨ జల ల్త అ ౧రౌొ ౧ వ్‌ రావచ్చు యన, ట న్‌ ఎత ఎన్ని జరిగినా, ఏది ఏమెనా పాఠశాల గదిలో ఇవ ప్రా గ

1. _ + ఇలా ఎన్ని జరిగినా, ఎది ఎమైనా వాఠశాల గదిలొ ఇవన్న అమలు జరవాల్సింది ఎవరు! 1... బోధనకు విద్యార్ది కేంద్రం కావచ్చు. లక్ష్యం విద్యార్ది వికాసం అనేది నిర్వివాదమే. ప్రతి పిల్లలు యంత్రాలూ, పరికరాలూ కాదు. వాళ్ళు సజీవమూర్తులు. వాళ్ళతోటి నాన్నిహిత్యం 1... స్నేహమే విద్యాబోధనలో అంతిమ నిర్లేత ది. తరగతి గదిలో ఈ అనురాగమయ య... షల కి సషికర ఎవరు విద్య వైయక్తికాభీవృద్దికి పరిమితమెన వసువు కాదు. అదొ ంబికాంశం. సమిష్షి ' .. ప్రయోజనాలు దాని లక్ష్యం. ఎది సమాజం? ఎమిట దాని స్వభావం? ఎ లక్ష్యంవైపు దా వ. గలే ( ఫ్‌ శాన్‌ (4 - |. “ఒక జాతి భవిష్వత్తు తరగతి గది గోడల మధ్య నిరయింపబడుతుందంటే ఆ నిర్హయానికి (౨. ఇలా చూస ఉవాధాయుడొక శాసవతా, నాంఆతిక నిపుణుడూ. లా లా ష్‌ ల శ్హారాళడో ల న్య పి న్న వనమ్‌ ఇక్ట్ష్మీ (

సట / సా మాబిక పరిస్థితులు మారుతున్నాయి. నామాజికావసరాలూ మారుతున్నాయి. దీని కనుగుణంగా విలువలు మారుతున్నాయి. విశ్వాసాలు మారుతున్నాయి. ప్రతిదాన్నీ ప్రశ్నించి ఇంత దూరం ప్రయాణించిన మానవుడు తన గమనాన్నీ ప్రశ్నించు | . - . కొంటున్నాడు. తన అభివృద్ధి పట్ల తానే తర్మవితర్కాలు చేస్తున్నాడు. అసలు అభివృద్ధికి ఒకనాడు మనిషి ప్రకృతికి ప్రణమిల్లి సర్దుకుపోతూ భయంభయంగా బతికాడు. తర్వాత ప్రకృతినే పాదాక్రాంతం చేసుకొని విశ్వరూపం ప్రదర్శించాడు. ఇప్పుడు తనను కాపాడే | ప్రకృతిని తాను కాపాడాలని, తాను ప్రకృతి కతీతం కాలేడని స్నేహరాగాలు తీస్తున్నాడు. సై దాసుడు పెత్తందారుగా, పెత్తందారుడు మిత్రుడిగా మనిషి పరిణామం చెందాడన్నమాట. వ. ఒకప్పుడు ఉత్పత్తులూ, ఎగుమతులూ, సంపదలూ అభివృద్ధికి గీటురాళ్ళు. ఈరోజు చదువు 1... సంధ్యలు, జీవన ప్రమాణాలు, సమాజ గమనంలో క్రియాశీల భాగస్వామ్యాలూ అభివృద్ధికి .... సర్వ సర్వంసహాధికారాలు ఒకరోజు ప్రశంసాపాత్రాలు. సమానతా ప్రజాన్వామ్యాలు నేడు ..._ _శిరోధార్యాలు. మానవాధీశుల చండప్రచండ ప్రతాపాలు కాదు, మానవహక్కుల పరిమళాలు 1... నేడు ప్రశంసనీయాలు. వ! . ఈ పరిణామ క్రమం మన పాఠశాలల్లో ఎంతగా ప్రతిబింబిస్తోంది? ఈ నూతన విలువలు . మన చదువుల్లో ఎంత ప్రతిఫలిస్తున్నాయి? టీచర్లంగా మనం సర్వజ్ఞుని స్ధానం నుంచి సహవారఠి 1... స్థానంలోకి, చండామార్చుడి స్థానం నుంచి స్నేహితుడి స్థానంలోకి మారదాని కెంత సిద్ధంగా వ | ఉన్నాం? 'మాకు పూజనీయత వద్దు ప్రేమార్హత కావాలిని ఎంత మనసారా కొరగల్లుతున్నాం' య న్న న ;

యయా. రేంంలో న క శ గో పం పనో యతో న్‌ గా లి వ యం కం. న న న. మటష వోని యయ. షో క్ష న. యయ. కేంద్ర కరింపబడం అ సలే కాదు. య. '.... వికేంద్రీకరణ అంటే ఎవ్వరూ ఎవ్వరికీ బాధ్యత వహించకుండడం కాదు. ఎవరిష్టం వచ్చినట్టు . 2 వారు వ్యవహరించడం అసల కాదు. |... ఎఆట్యాంం(10 ౦ద(కలణ గుంం౦చి పలు ఆ లు సాగుతున్నాయి. పలు పయ రుగు లో 7 ॥ ... ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. 1998లో సెంట్రల్‌ అడ్వైజరీ బోర్లువారు కమిటీ వేసిన ప్పుటీ ...._ . నుండి ఇవి మరింత ఊపందుకొన్నాయి. . _:.. _ విభిన్నమైనవి. సమాజానికి ఎంత దగ్గరగా విద్వ ఉంటే సమాజం పట్ల అంత స్పప (. స య 1 వ సనమ (ఉంటుంది. నామాజికావసరాల పట్ల అంత స్పష్టత దానికుంటుంది. అందువల్ల వైవిధ్య ర. న ౧ాగొ ఈ దా్రాలం(0 స. ౦ద్రకరణకు పరమార్ధం కావాలి. య. పసిబిడ్డ ఎదుగుదలలో తన పరిసరాలు, ఇరుగుపొరుగు ఎంతో ప్రాధా న్యత వహిస్తాయి. .:..... _ _ 'ప్రాథమిక దశలో ఈ స్తానికతకు మన చదువులో ఎంత స్తానం ఉంటే అది అంత సహ య. 9 ౮ క్‌ ౦ ఉంట అం అంల అఎవాజంగా | |... ఉంటుంది. అర్లవంతంగానూ ఉంటుంది. వికేంద్రీకరణ వాదులు కేంద్రీకరించాల్సింది ఈ ప. 0 న (న టె టో మే మం. చ క్‌ు గా - స డి దగరికి స ప నే ఠో స స భై ఎ బం దగ్గరికి సమాజమంతా పరుగెత్తుకొని రావాలని రోజులు పోయి బడి సమాజం దగ్గరికొచ్చే ను 1. జులు వచ్చినపు సంబంధిం అంశాల ఎంతొామంది మనసు న కా ట్‌ టె ల “|| ఇ పెడతారు. స్తానిక టచర్హు, విద్వావంతులే కాదు వ్తిపనివారు, తల్లిదండ్రులు సెతం మనసు పటు. సళ . సట [సల పెడతారు. బడి బాగొగుల కాదు పంక్షల నుంచి వాఠ్యపుస్తకాల దాకా వారు ససా( లో ఆలోచించగలరు చదువు సమాజానికంతటికీ చెందుతుంది. అందులో సామాజిక క. బాధ్య అంతిల్ల సూ(త్రంగా ఉంటుంది. సహజ ఏ0 అంతరల్లనంగా ఉంటుంది. టి “౩ కావల్సిందల్లా ఈ నొమర్ధ్యం మన *“సామాజికులి కుందని నమ్మడం, భేషజాలు వదిలించుకొని న ప! ప్రవీణులమనుకొనే మనం తదనుగుణంగా మారడ లటటలారన్‌ నో. సా పోరా లోళ్తడ్త వయా సహ నను. మవ ననన శ్‌ (

న. చయం నుట య సుమా. జీ రః ర ళో క న్‌ ట్‌ ళం చమ మ టల ప (20 న్‌ 7 |? న. (్తై గ ప్పటికైనా ప్రపంచ మానవాళికే గాదు చుట్టపుచూపుగా వచ్చె వాస మ ప పం. ట ళు 0 ౧౫౬ న రం. కూడా ఈ భూ మండ మీద న్‌ మ: ర. ంయలం కైక దర్శనియ స్థలం బడ.” టం. థి మ మ ల. న మ టి నటీ క. లం య. య్ఫుల్వై ౧-ఆ్రంలటి ఒ్ను కొఠాంలకు కూడా మనకే లం... కఠ ఇవన్ని ఎంత గుర్తుకు తెచ్చుకొంటే న. చవ "4 నటే అంత మంచిది. బడిలో ను వ. అం " ప. అడుగు పెటే ముందు ఎంత నెమరు వేస య. నీ, సుకొంటే అంత మంచిది [స న... ప వ ఇ ద '౯ క ఆట. న లౌ ఒ ఎత్తు, అసలు బడిని గురించి మన | మ ఆవ పిలలమనుకొంటున్నారు టం న న. ౧౧ ౧! అ ది మ రో నల నా యి తు స లే ల. [బి కుంటే బాల్వం బుగ్గి పాల ల. స ఆ తే. () జా ౦ద రమూ గు దిసు మ బది లొపల లేనివార త్‌ నేం. ౦తా బాలకార్మికులే అని నమ్ముతున్నాం. ఆవేదన పడు స స్రజంగ్యాం. పడుతున్నాం మన బడి మన పిల్లలక్కూడా న య డి మన పిల్లలకూ నే మన. న ఎల్లలక్కూడా అలాని అన్బిన్హిందా అని, న న. ల్‌ న. దల | నం న. పిల్లలు పదల పిల్లలు కావచ్చు కుల న. గ ) ల పిల్లలు కా బడులు తెరుస టే స వః ఓ లు స్తున్నారంటే విరబూసిన స! తోటలోకి కీతాకో న నం. సతాకోకచిలుకల్లా వచ్చి వాలడానికి ముచ్చటప ణు మ నం. (ప శు టపదుతునారా?” మూతి స. చుకుపోతున్నారా? మన మహామహా నిర్వచ స మ. . వచనాల ఊసులు వాళ్ళకేమైనా బడిలో న య. నో వ్పైస్తున్నాయా / య న ర పుడు బడికి కావ మం. 0 ద్వారాల ఆర్భాటాలు కాదు ఆప్యా సనం కర (తన... | ళ్‌ టే స్‌ క యతానురాగా య. | శ 5. హృదయం. & వ్‌ జ న్‌ా ప్పెడు మఖ, వ్యాదయిం. ఎల్లల్ని (మైమించే హృదయం. కొ నా వ. ల హృదయం. కొమ్ములు తిరిగిన పండితుల్ని చే తను న్‌ (క్ర ౬ మ న్న వికా ర సం వ థ్రీ మృ్మల్ని మిమ్మల్నిగా అంటె పిల్లల్ని పిల్లలుగా కాపాదతామని మ లి ౦ ఇవ్వడానికి మనదగ్గరేము మ ”౯ రాంప్ట గముందాలి చెప్పండి, మనసు తప్ప ప స క | మ్రగ్నా ౨౯ ౬ నం గురుంచుకోవాలింది. దీనికీ మనం నస ననీ | న సం? ౦ సిద్ధం కావల్సి వుంది ము ట్‌ దయా య న న! చ. లిన చోట పుచ్చుకొనే అవకా పషులంగా న ట్‌ ౯7 ఢీ సి 0 న్‌ న టు ౦ది! న. న | ధాధాాానననన వతంతాల4 డల కాం కో చందా కజా౭క్తాటట స్ట దాతల 5 భె ఇ ను గ్‌ ళీ ఇ

గా క ్గ్‌? న గ? పిల్లలకేమీ (గ (2 తెలుసు. పిల్ల ప్ప లం // అ తెలుసు. వినిల న కొంటారు. పనిని పిల్ల టీచరు గా ము నేర్చు లోచించే రులు, నుడు గో్లో గస తం పిల్లలు డు. వ్‌ విద్యా థి ఉవాధ్యా లం! సలోని డు బోధిస్తా ఉవాధ్యా వొటిం ఆచరిన్తా పడుతుం న్‌ షో దు. ఆలో గరిపేది డు. విద్యార్థు చేస్తున్నామ ఏ ప్రమేయ ల్సిన శ అ నం రాయా వ్యా ప్రక్రియలో మ! క స్ట గ జెపుతారు న దాన్ని అను పిల్లలు కు విజ్ఞా ప్రక్రి రో ద్ద సరమై చర్యల్ని డు. పిల్ల తన విద్యా ని మ హా చేసి అవస పిల్లలు అతని దూపాందిసన పాధ్యాయుడు స్తాడు. మన నమనే సొత్తు మ, స యిట్లా మాల్ని చి గంచే ని విజ్ఞా వ . ఉపా థఖ్యా టిసారు. అన్నం న అధికారం కర్మలు! విద్యా న్‌ యగల వ వ వాటిని వా , వృత్తి పరమై లు కేవలం నా కంట్రోలు పంచిక స. ధికారికతను, కర్త, విద్యార్థు పోగల, ఎవ్వరై ంతగా డ్రా కఠసూ న. అ ముడు కర్త, ని రో అంత? లో న డిపాజిట్‌ ర్భులు ఎ నచారాన్ని జ మీద రుద్దబడ్డ య . ల్‌ విద్యార్థ త సమా తమ వాడా ఈ మల ల కుపోవడం ? కేవలం చైత చారాన్ని న | న. . థం నుం ళు పంచం య ష్న్‌కర్త కూ చం నుం క వ. . అ మ ల. మనిషి కేవలం ఖ్‌ మన మె నికేమైనా ఉ దాకా ఈ అరా వాటుకు, మ. స. అసలు న్వశీలి కూడానా టే ప్రత్యేకత స్ట పాలొ ఫెయిరి ంశమో ఒక ద కృథానికి, న. చైతన్య ౦తకం చి, న అం పంచిక దృ న... లక కొనేదేనా? అ రూసో నుం సంబంధించిన అం ప్రాప మ న. దే శపు లిబ బో ధ న 0 క్‌ (ఖు శమో మా శే ఉన్నా! వ్‌ అన్వేష నే య. న. కు అం పుతూ కా సతో ష్‌. ల క్రీ నే ఉన్నారు ౦ధించిన శమని చెపు సాగాల్సిందే త జిజ్ఞాస మ. నా తెస్తూ కీ సంబ న అం చి కొన అనం స మ. నా దాయాని సంబంధించి లనుం విశ్రాంత, క్‌ సంప్ర వలకు సం పలు కోణా సిస్తుంది. అ డు. రల స మ. విలు తరం ప వికసిస్తు గమిస్తా దోపచ ఓ | మా. కొన్ని నిరం విజ్లానం పురో న్ని చర్చో . హా ర్మం, చర్చా మాత్రమే . చేసుకొంటూ సలే. ఎన్ని .. న ఇైలాత ౮ నుండి అర్ధం షణా, జిజ్ఞా | యై షణల క్షణం థి న్వేషణా ) కీ జ్‌ పు ప్రపంచాన్ని ల్సింది . 1 విద్యార్థి | . చదుదు కా లోల. గ థో ల " టో

ళా క.౯ ౮ బోటం” నం భయ రం గ్ర లలాట! న రం! టం? ప ప్పుడివి మూడూ పర్యాయపదాలు. విద్యార్థి, ఉపా కా. యుడు, తల్లిదండ్రులు వీరు ముగ్గురు వీటి ధాటికి తట్లుకోలేక విలవిలలాడుతున్న త్రయం. టు. నీ వేరుచేసి లెక్సగడితే ఎంత లేదన్నా ఏ పాతికకోట్లో ఉండకపోరు 4. 4 _ జనాభా లెక్కల్లో పిళ్ళందరి ౧ లల్క ౦త లదిన్నాఎ ఓ 90 సననం టం శశ ఘా. సమస్య ఇంత విస్సృతమయ్యాక, ఇంత జటిలమయ్యాక దిన్ని 0౦ ట్టడిం న టు. మ. కి కల్తీ పటుకొని కదనరంగానికి వస్తున్నవాళ్ళు తక్కువకాదు మ. ల్సి చెండాడడానిక కత్తి, డాలూ పట్టు 0 ఎగ్బయా ఈర (గ్ర ల రయ ల ్‌ / స... టు... టీ క ఇ ం్రూ న ల టై న వీ నె ల్‌ చ దో న్య చ ర చే మా న క మ్రి త్త రి కొత్త త్‌ క వం. ఛానెల్స్‌ చర్చోపచర్చలు చస్తున్నాయి. మానసిక శాస్రవత్తలు సరికొత్త నాం న కీ ఘం. నటం పద సంధిసున్నారు. మెజిషియన్లు కుందేటి కొమ్ములతో రంగంలోకి దిగుతున్నారు స... పదబంధాల్ని సంధిస్తున్నారు. ఎబిషలిన్లు ఈం స్ట మం నన షు. ఆల స. విద్యావేత్తలు, పండితులు, పం౦ంక్షా నిపుణులు, ప్రశ్నపత్రాల రూఐకల్పనా కర్తలు, పాఠశాల సస ఆంగ యజమానులు అనుభవసారమంతా కుమ్మరిస్తున్నారు. కావలసినంత హడావుఎ. ఎల్లల వ ' కం. ౬ అ 0 ణే " ల) సా. శీగుల పొరలోంచి తనుకొసున భయం పిల్లికి చెలగాటం ఎలుకకు ప్రాణసంకటం స బగుల వారల్స్‌ం న. గ ||... ఇపుడు విదాంి బెంగంతా ఆ మూడు గంటల్లో ఇషటిదాకా ముక్కున బిగబట్లుకొన్నదంతా ప. నా లేదా అన్నదే. టీచర భవిషత్‌ అంతా అధికారులిచ్చిన కోటా (౫. నిరాటంకంగా తుమెయ్యగల అన్నది. ఉచర్లి భవిషత అం లి ల. ఎగ ) 64 “సగన|[సశ ' చేరగలమా లేదా అన్నదాని పెనే. “చదువుల్లో సారమెల్ల చదివితి తండ్రీ అని కాదు, 'పరీక్షల్లో న. ల అణ్నయి ౧ గా. గం న్ని సర నో | క. ల రా రా ( ౦,” అ అంటుందా లేదా సషత./4 "అనేదే తల్లిదండ్రులక్కావల్సింది. క్త మ... స నె చదు రిపో టే ఆశర్వం వేసుంది. 'మనకూ మారి వ '₹. _చూస్తుందడగానె ఇలా మన చదువులు మారివోయాయంట ఆశ్చర్యం ఎస్తుంది. జీ మనం కలం న. ప డే ఆ డీ ఫి ఎవ్రీ 6 మ. నమూ పరీకలు ని గురుకొ త్తది. అది మార్చినె మ. | న. నెల ఉం ది. మ యి యె రారా౦, యు మనో ౧ తు ఉత్తె అ యలు ర ణో న || మ క్‌ ) ౧౦౯౩9 దూరమెపోయాం అపుటి కాలానికి పి (లీ. కాదు, అవి పరీక్షలూ కావు, అనిపించెసోంది. అంత దూరమై ౦ అప్పట కాలానిఐ ఏ యి మనం. మం! సస ప. మే. ఈ సంకటం నుంచి ఇపుడెలా బయటపడతాం అనె టీ ఎల అయితే ఇదొక వొర్వ్వం మాత్రమ. ఈ సంకటం నుంచి ఇప్పుడలా బ రుుడతాం పం! పడిపుడే ఇది కలవరంగా మారి, కార్సాచర కూడా లు 1, చర్చ కూడా మొదలైంది. ఇప్పుంప్పుం ఇది కలఎఐరలం , కార్యాణంణ/1 తన. రూప టోంది. మార్పుల సానే గ్రేడ్‌లు పరీక్షల కుదింపు, నిరంతర మూల్యాంకన చ. (“| రూపుదిద్లు కొంటొంది. శల (గ్రిదలు పరిక్షల కుదింపు, ణలం అతగణుం సమయా ట్ట. లాంటి వన్నీ దీ న్నుంచి వస్తు న్నవె. ౯, “౩ విద్యారంగం ఈ రెండో పారం వెపుకు ఎం ౦దరగా మొ గి దువులకు సహ యన బదువుళ+ గ న్న ఏ

ఖ్‌ టా లస" థి ర! రక జీ లో వి ; పం టం ఉక టన జీవితంపై పట్టు విద ర జన గీ స. 3ట న. లో / కమంగా నే ఉన్నాయి. “క | సల డీ ద్య [క్ర సాగుతూ టికి

• యీ ప్పట నుం, వి పచర్చలు యి. లా 1 వ లు కర సమాజం ద్యపట్ల తాత్వి! శ్రే ప్రశ్నలు పు [| యం: పొరంభీంచి 0, పర థ యి. వ।కీకరణ న గై (ర 6) / టి పదంతల స్‌ అంటే ఏమిటి! నాలు దొరు జికవ్యవస్థ ? సామాజిక య .. కాలాని ౧ వ్యవస్తా. ఒకా ర్దేశించుకోవ త వోషించగల . న స్వతంత్ర వ్యవన్వ ని క వాట గ్‌ పన్తు స వ దు ఒక గు తన ల్వ్య కొంచడం ప ర్‌ సలు విద్య త తానుగా నడిపిం ట్‌. అ దం తనం సమాజా నే ఉంది.

• క! న తమెనా? విద్య నుగుణంగా సాగుతూ ల్ని వ మా నిరేశించి తద ర కూడా నామర్యా న. న (కే తాను ద్‌ లేదు ఈ చ ఓ త కున్న అన్ని దీంతో వ. గమనాన్ని ది. ఎంత ది మానవాత్మ రుసుంది. స ల త ఉంది. నది. అ మా లా లో నికం కమె నవనిగా కు ఈ టి న స్తవం. విద్య మానవుజ్సి స్తుంది. నిజట్రు

1. కటి వాస్త తుంది. ల అందిస్తు య తీస్తుంది. ప సామర్భాన్ని క సుకొనే, టి వెలికి తిస్తు స్పృహను, తీరుతాయి. సహజమెన తెలుసు ॥ వ ( నం. వ్‌ క. టు సమభావనా సరిగా ఉండి స్తే? మానవుడి సహజమై రివాణ్సి చేసి, య. న్‌ కణాలు తప్పుని పోయేలా చెస్తె? నిషిని ఒంటలవాజ్ఞి న్‌ రెండు లక్ష డుచుకొని రిస? మ న 1 సల జా చ | య దీన్ని మ చే సృజిం నికి నెట్టి + కూడా కటువు య. స్పందించి, 8వొతాళా ప ర 1 ర. నేర్చు తి మరా ణ్‌ విద్వపట్లు రంగజేబు న ఒకభ్స ఆకా కులు స ఐన్‌స్టీన్‌ కావచ్చు, చి వీరు చెసి స్‌ త పుడు తాత్వి వచ్చు గురిం న కమెనపు మన్‌ కావచ్చు, ౬ శాల గురి కోసం న! మ ద లు వ్యక్తమై చు లా పొ ల్యాం వి ద్య వ ధోరణు కావచ్చు, రించి, మంచి జ రవీం( యుల వా ల పం పన చేశారు. పా దద ౦లో న. వ్యక్తం రించి, ఉపాధ్యా దే సందర్భ య. . ధోరణుల గా లిగినదంతా సిన అవసరాన్ని తెన్తా న ఖ్య చెశారు. చె! చించు పురుషు వ గినదంతా పునఃనిర్వ గా కాలం, త | క. | యగలి ౦ల్రి౧ ౦ దిశ కాశమం వ... కాలం విశ ది. దా మధనా వ. టం. అ స్వా హామా ఒ( అగ౧ులయి, శయా వ న. (రజా ద్వ సానం తీయ సంస్థ రణకు, ఆ ననా . య్యాక విద్య న్యా దు అంతర్జా కీ మధ్య ఆచ మాత్రంగానై య. | మొదల త్వికులే కా కాంక్షల మాత్రం లీలా టన ది. తాల్వ పరిసితికి ఆకాంక్ష! హు దోరణి . మవ్రైం సవ ప వహ వ. విశాలట్టు స 0 శా నవలే యి. వాస్త ట్లూ ఒక ఆ వ. పూనుకొంటున్నా( సడే విద్య చుట్టూ . వధానం ఉన్నా! స. ఎంత వ్యవధా చైనాల య ( సూవే ఉంది. సక్తడ్తాడ్తప్న్యా వ. మా కనిపిస్తూ నయ్యా క్ట

శ ౨. గస మ న్‌ మాసో ః సీ యు ల్లీ చ్‌ . - యో క ట్‌. ల // కంక్యలం, సిలబస్‌, పొఠ్యగ్రంథాలు అనే మూడింటినీ కలగాపులగం చేస్తున్నారు. కరిక్యులంం మార్చడం అనే ప్రక్రియకు పూనుకొన్నపుడల్లా పాఠ్యగ్రంథాలు మార్చడంతో సరిపెట్లుకోవడం జరుగుతుంది. అసలు చాలా స్కూళ్ళకు కరిక్యులంతో పనేలేదు. అదంటూ ఒకటి ఉందని |. ఏళ్ళకి తెలియనే తెలియదు. ఒక నిర్దిష్టకాలంలో ఒక నిర్దిష్ట సమాజానికి ఎలాంటి విద్య కావాలో కరిక్యులం సిర్టారిస్తుంది. . హై ... ఏ ఆశయాలూ, ఏ విలువలూ లక్ష్యాలుగా ఉండాలో అది నిర్ణయిస్తుంది. ఏ సబ్జెక్టు నేర్పడం | వ. ఎందుకో, అందులోని అంతస్పారమేదో కరిక్యులం వివరిస్తుంది. ఎ వయస్సు పిల్లల్ని ఎలా (చూడాలో, ఏ వైపుకు మలచాలో అది సూచిసుంది. సమాజం పట బడికీ, బడి పట్ల సమాజానికీ . - వ. ' ఉండాల్సిన సంబంధాన్ని సాన్నిహిత్యాన్ని అది నిర్వచిస్తుంది. బిడ్డ సర్వతోముఖ వికాసం కరిక్యులం కర్తవ్యం. అందుకెలాంటి బడి వాతావరణం అవసరమో ' .' కరిక్యులమే చెపుతుంది. క్లాస్‌రూంలో ఇందుకోసం ఏం జరగాలో, ఎలా జరగాలో అది సూచిస్తుంది. దీనికి తగ్గ వైఖరి టీచరుకెలా ఉండాలో కూడా కరిక్యులమే వివరిస్తుంది. ఇలా చూస్తే కరిక్యులం పాఠ్యపుస్తకాలకు పరిమితమైంది కాదు. టీచర్లకూ తరగతి గదికీ -. న పరిమితమైందీ కాదు. మొత్తం పాఠశాల యాజమాన్నానికీ, తల్లిదండ్రులకూ, సమాజానికీ మొదట అర్ధం కావల్సిన అంశమిది. ఈ స్పృహ లేనపుడు బడి మూసబోసిన వల్లెవేతల చదువుతో సరిపెట్టుకుంటుంది. జ్ఞానానికీ య నైపుణ్యానికీ మధ్యగల గీతను చెరిపేస్తుంది. సమాజానికీ బడికీ ఉండాల్సిన నాన్నిహిత్యాన్ని ... _తుడిచెస్తుంది. దురదృష్టవశాత్తు ఈ ప్రమాదం ఇప్పుడు తల్లిదండ్రులవైపు నుంచి కూడా _ | వ. | ముంచుకొసోంది. వారిని చైతన్యపరిచే వ్యవస్థ మనకేదీ లేకపోవడం, ఆ ప్రయత్నానికి ఎవ్వరూ (౫... సాహసించకపోవడం దురదృష్టకరం. వ. శీ వ ల. న్‌ ్గ ల్ని

గ సో బ్‌ న ను ఆ ల దు మ ల కం. ఎ. కో రిం న. సరగ ఆడించా అంచ లేవా (౫ నం. చనా వెయ్య ర్థికి జీర్ణ లి. నమహ పరిక్షా విధా న్ని అం ఎద్యార్థ పురేఖలుండా వ పరీకలు, నెర్చుకొ నికి. కాబట్టి దుకు తగ్గట్టు ౨ కూర్చున్నాయి న ప. ౦౧ తో ఖుదా అం పరీక స; లు నికి తొడ్పడ్డా ఉండాలి. మంతా పరక్ష్మల యి. య స. కెళ్ళడా పరీక్షలు సార రిపొయ్యా యి. టు సుకొనేలా పరిక్ష చదువుల మా వచ్చా వ. సమ ' తెలుసు దులైంది. గమ్యంగా ౦కులు న! తా తలకిందులై వుల లక్ష్యంగా, యి. క్వళ్శ ( య. ఇప్పుడిదం కులు చడు నే గైడ్గు వచ్చా (మా ర గట్టు వాఠ్య పుస్త ఎలాంటి మారాడు. నే య. ర్వ పుస్తకాలు మారాయి ద. ఈ న టి టీచర్ను రు కాగల య. గ్థట్టు బోధనా పద్ధ దిలో బోధ గలడు అ ౦గా ఎవ్వరై వ. దీనికి తగ్గట్టు తరగతి గ తెప్పించ ది. ఫలిత ప. బట్టి సూక్ష్మంగా రోజు వచ్చిం డమంటే! డం, న అ ని అ దీజు టో ర్తు పెట్టు య. య. సితి వచ్చి జవా కంఠస్త మా ట్సిం వ. య. పరిస్థి ప్రశ్నలు మారారు. సనంగా వంటబట్టి టో సన. ము క స ను చ్చింది. పిల్లలు ౦ అభ్య చెసుకొని టౌ ం భం - తో ౦ గా. య ఈ పరిణామాని అంతటి య్యాడు. విష పు కొంచెంము డం, అతి త్వర న్‌ డయ్యు ష్‌ విద్యార్థి నట్టు పూరి చె మ పకర డయ మాలి ది. సిలబసు పూర్తి న పే వంతంగా చెసి నివాదయ్యా 0 యివోయిం బడ్దాయి, మ (౧ కొన్న 'అన రికూ యి. చుకొన్నా. న న పి చెవితే అది కళగా మా మయ్యా జల్లోకి తెచ్చు ది స్‌ . సతో కలిపి య్యదం గొప్ప తరగతులే క తమ అదుపాజ్ఞ అయి కూర్చు ॥. | వ. పూర్తి చె పరీక్షలున్న మార్చెసి, న పరిస్థితి 0 ప! మ ( సాగింపుగా పంక్ష్య స్లనే మొత్తం అనాధ్యమై ను తోకా? ప నే దీనికి కొన విద్యావ్యవస్థ ని నదపడం కుక్సా? కుక్క; . . తబ ఆడిస్తు న్‌ |. / ఇప్పుడు | ; చదవా గ కా బోడో నొ

జై దీ ల... చ లో య్‌. న టం ల ర్త లి సప క్‌ ట్లో న్‌ ల్‌... ల! అలో న నో య న ర” వ వ లో ట్‌. శ ౯ - గ్లో న య. హై. / ల. ఖ్‌ న న ల్‌ త్‌ో వ చప్పున లోల శ న సటోత ం వ ల వల లో త క్‌ లి టె వ శె గ్‌ మి చి ఎ ద్‌ ద ద నే లి జీ వ్‌ న

1. పోరాటంలో ఒక చుక్కానిగా ఉపయోగపడాలి. అలాంటి విద్య ధైర్యాన్ని తొాలిచసిప్రపంచం వ. షితో సహజీవనం నేర్సాలి. సమష్షితతం నేర్యాలి. అనంత మానవ నాగరికత (విద్య సాటి మనిషితో సహ ౦ నర్పాలి. సమష్టితత్వం నర్సాలి. అనం నాగరిక చమట యు యట . య చేసు క గొంతులు కోసుకొనే పోటీ లోకి దించేది తే 7 | స్తుండాలి. అలాగాక గొంతులు కొసు ల బరి దించదిగా మారితెి ఎమవుతుంది! ప లం లం ఆ ఆం 9 వినోదం వాటి ల్లో మూడు పూవులు పూసి ఆరుకాయలు కాయాలి. మంచి గ ౦ధంలా ౨... మానవత్వం అక్కడ గుబాళించాలి. అలాగాక అవి వికృత వ్యాపార కేంద్రాలుగా మారితే ... _ యఎమవుతుంది? . ఆ జీ అ ఆ లో న. విజ్ఞానం బహు ముఖం. మానవ బీవనం వెవి ధ్యభరి తం. సమాజ ప్రయోజనాలు శాఖోప 1... _ శాఖలు. విద్య ఈ అవసరాలకు అనుగుణంగా వెవి ధ్యాన్ని ప్రతివీంబించాలి. అలాగాక ఏ ను 9 ల ' ('..* ఒకటి రెండు రంగాలకో అందర్సీ కుదించే రుకుదారిలో పరిగెతమని తరమితే య రు 0 ల౦గాలలణ అంటల్న అబగు ఆ ఇ దా 6ఎలగ)త్తి 1, _. ఏమవుతుందో మనం కళ్ళారా చూస్తున్నాం. కోటి ఆశలతో కళాశాలల్లో అడుగుపెటి, క ప... అన్నట్టు మనం దిగమింగి నీళ్ళు నములుతున్నాం. 1... అసలు సమస్య మన విద్యావ్యవస్ల దూ? పెద చదువులంటె గొంతులు కోసుకొ . | (౮ ట్‌
2. అవి దబ్బు కుమ్మరిస్తన అబ్బుతాయనీ, పేద చదువులంటే అకరం ముక్కలు మాత్రమెన అ ౮ లాలయూల్లాంల బిళ్ళ అ ౧యాజ౦ం ఒ ర్భానుం ( | | నందర్ధ 0౧ ఉ& కార్పొరేట్‌ కాలేజీలో అవ్వూయి ఆల్భువొల్త
3. పతతతతననానా న రి య ణలనూ దారా క్ష నేదా...న్లవల సు న ఇకా లలోని ట్ట! థ్‌ శ్‌ వం. చా కో భల్లా శాత చార్‌ లీ జ్‌ మహా? న్వు న్‌ చన న్యామ ణీ

క్ష సర హకం ఉం డం ర ర్ట ంటే దా నికన్నా ళం ద శరాలం 'అల్లుకొ గగ ళం. ంచ సూత్రాల్లో అరం. న్ని ల్‌ో 4 కః ద త్య వజాలం తమైనదై మ గ! జ న ల జట ల్సకొన్న భావజా గా న న కమే స్తువు భిజ్ఞవర్గా పదికన ధోర య! ఆ వాహ ౦టే ఆ వస్తు ౦దని అభిజ్ఞ ప్రాతిప తప్పుడు టుంది? ఈ సంస్కృతి అ నట్టుంటు నుభవాల చగలం. ల మ! భీ గ్త్‌. ద్‌సం తికి ట తే అ గుర్తిం తే మన ము సే న్‌ ఇక్క టే అ అ99 ్రి క్‌ ఆని ౦దయి గూ వ స. ' అం న అ కూ తె ష్టమై రు ప అన సమష్టి ఉత్పాదన సంపదగా, శే, ప్రారంలోకి మా నల గ య. సతి స దాన్నా! సుకోగలం. [మ నా టప | ప. సంస 0. సు దయి ఉన్నా సంనా య మ / ప. రం గలం. దరు పు ట సాయి అఆ క్కువో పూనుకొ = [ . సై థి ౧౮౪్వ కొని పశలు గ్రే టో గాఠ ని దళ్ళ న. సతి పని గట్టు మా? పుటిం పద ని వీర ది. మ పపం ప. | నీ సంస్కృ సులభ దీన్ని 0౮ యట పహూసుకొ తోం య ఫ్ర మ! స కా గడం సుల ట్లు లోంచి బ దీన్ని పూ జ్యమేలు వస్తుమ ది. య. లే చ మిం సకల ఎర్పా దు త్రా సుటే రా నల్ని ఎవి ంటోం క. . నిని రిస అం ళం స ంగ్క్భు మ మ న 1 న వ బప దౌ ని నం ఠి ఓ య ౧ | అండా, చెయ్య కల గ వ మ బన్ను. గించడా రికి మ కిపోతాం నిమ పనివ్వకు పురం పుస ల వ ముం , ఆఫి మని జ ష లోచిం కంలో రం యి. య . సృస్టారు.. నష్టోతా య క! క ది. కలలలో పోయింది. పాదు యు. తా ల స్తోంది. నయింది వ గూ య న. ( సై. చెడివో తే విసి పిన్తో కమ్మి త ల్లుక్‌ వ త య న స నదిపిన్తా బెర్తు తి అల్లు వలు వికృ గా, నం టి సంస్కృ వితాల్ని కళ్ళు బైర్లు సంస్క లో విద్యా తగా సాధన య పై లాం న జీ ౦ది. కస డి నం ల ప నై ఇ స్తోంది. మ క్క్ముపోతో సైతం ఒ ౦ది. ఈ దా టో తెలియ ౦టే ర్యాంకు ఉవాధ్యా న! వ లాస్‌ ధగధగల్లోకి లా విద్య చుట్టూ డికి పూనుకొ విడ్యె తానెమి ప్రావిణ్యం అ బోధనలోనూ, త్రమేననే ష్‌ న స్‌ ర చపు ధ మన నే టౌ సలు గొ క్ర ౦గా డు మా శా. నో త్తు దగా అ కోడం గుణ చేవా |. న ఉంటే గురుంచు దీనికను తెప్పిం మ దురదృష్టవ ఇది చూస్తు మారయ్యా టై గుర్తు యి. ర్ములు డం మ. [| గూ తారు ౦లఅం పొయ్యా ఛిమా చెయ్య క్‌; వం. పార్య్వాల పై నాలు తాల కోవడ రి టేమంచి ద్దం స స జ గు మా రం పై యుద్ధ 1] (| విద్యా ంచుకొనిం ర్కుల సంపా యి. మం డా ఒట్టి సంస్కృ ఎన్ని న. న. సంతరి అంటే మా ర్పులొచ్చిసా దిలించకుం క్కటే అతన్ని జ. య. జ్ఞానార్జన కూడా మా పునాదుల్నిక ది. అదా వ. మ! ఖ్‌ డిలోనూ దు. పు భౌతికవా ౦ది. త్రం టప న యు చ్చెసింది. దేమీ కా తడు తీరుతు యంమా య [1 న... ష్యం వచ్చి దం చిన్న వతః అ రకించి మ విజ య్‌. | న ఖలు స్కృతిపై యుద్ధ వాది. స్వభా చీ అతణ్జడె రక్షి తప్ప అంతి 2 |. ఈ నలి కాదు. లి, తార్కిక వాళ్ళ నుం గొచ్చు. అంతే న. 1. 1. సాధ్య నిషి ఆలోచ సాంస్కృతి నష్టమూ జ న్‌ 1. శ యినామ పాదేది. ) చాలా నష్ట బ్య చనై నని మడ ౨ అ చ్చినాకా ఈలోగా వ ౮. సవాళ్ళొ కావచ్చు. స్రర్తాళ్య న. . సం తు గేఫలో ర 1 1 ఆలస్య దే ల్లు య. 1 కొంత న్యానిదె. లర | నవ వచైత కా ఇతో తొ

సము లో ౦౨ల్లలు బడి మానేస్తున్నారు అంటాం మనం. విళ్ళకి 'డ్రాపొట్స్‌” అని పెరు పెడుతున్నాం మనం.

• . శ. 'పిల్లల్ని బది నుంచి బయటికి తో సేస్తున్నారు,! అంటారు కొందరు. 'పుష్‌ బెట్స్‌ అని నామకరణం చేస్తారు వారు. పేరేదైతేనేం కానీ 'అవుటొ మాత్రం రెండింటా సమానం. అంటే ఫలితం సమానం. ఇంతకూ ఎక్కడి నుంచి పారిపోతున్నారు పిల్లలు. తరగతి గది నుంచి. మరి తరగతి గదిలో ఏం జరుగుతోంది?

ఏమి అన్యాయం జరుగుతున్నట్టు మనకనిపించదు. అంతా బాగున్నట్టే అనిపిస్తుంది. అటు పిల్లలూ,

వ్‌ ష్‌. ఇటు టీచర్లు ఇద్దరూ మం చివాళ్ళుగానే కనిపిన్తారు. పుస్తకాలు, పాఠాలు, పరీక్షలూ ఒక్కొక్కచోట '. దండనలూ అన్నీ మంచి కోసమే అనిపిసాయి. ఇందులో వెతికి తప్పు పట్టాల్సింది ఏమీ కనబడదు ఒక క్వారీ కార్మికుల పిల్లలకు బడిలో పరమ శుభ్రమైన జూ గురించి, మహారోగ్య సంపన్నమైన (జంతు జాలాల గురించి చెపుతున్నప్పుడు ఎంత ముచ్చటగా ఉంటుంది! కోతిపిల్లకి గాయమైతే

( స్పెషలిస్టు దాక్టరొచ్చి కట్టుకట్టి ఇంజక్షనిచ్చి జాగ్రత్తలు చెప్పి వొయ్యాడని చెబితే ఆ పిల్లలెంత | స్పందిస్తారు! వాళ్ళకి ఎంత జీవకారుణ్యం ఒంటబడదుతుంది. ఇలా అనిపిస్తుంది మనకి. నిజమేనా? “అనగనగా ఓ రైతు. ఆ రైతుకు ఒక కూతురు. ఆ కూతురు ఎంత నల్లగా ఉందేదంటే మసిబొగ్గు అనుకోండి. అలాంటి పిల్లకి పెళ్ళెలా అవుతుంది అని రైతుకి ఒకే బెంగ,” అని ఓ దళితవాద ఆడపిల్లలకి కథ మొదలెట్టామనుకోండి. ఆ పిల్ల పట్ల ఎంత కారుణ్యం కలుగుతుంది ఈ పిల్లల (గుండెల్లో అనిపిస్తుంది మనకి. వాస్తవమేనా? పొద్దస్తమానం బర్రెలు కాచి, సందెవేళ చెట్టుకింది నాన్‌ ఫార్మల్‌ సెంటరుకొచ్చిన పిల్లగాడికి “ఒక (స్వచ్చమైన గాజుజాడీ తీసుకోండి. అందులో ఐస్‌ముక్క వేయండి,” అని ప్రయోగపూర్వక శాస్త .../_. పాఠం ఆరంభించామనుకోండి. వాడికెంత కుతూహలంగా ఉంటుంది అనిపిస్తుంది మనకి. కానీ / ( ఇది యదార్ధమా?

న్ని ( మొదటిది వెక్కిరించినట్టు ఉండదు గదా! రెందోది గుండెల్లో గునపం దించినట్టుందదు గదా! . . ఎవరికి తెలిసినా తెలియకున్నా మనకు తెలియాలి. తెలిసినప్పుడు మన తరగతి గదిలో ఏం

ఒ . జరుగుతుందో అర్ధమవుతుంది. అర్ధమైతే చాలా అనర్థాలు తప్పిపోతాయి.

లో ళ్న

| సాహ థి లో గ్‌ నేనో ం క డా? న గ ల ని యం మ ల గర ళ త వో నీ నం? గ్గ క్‌ 1. రడ స . వ గీ ం/ య జ నం వ పు చూసా వే “౯ భీ“ టొర్భనికులెప్పుడూ విద్యారంగంవైపు చూస్తారు. చాలామంది విద్యావేత్తలవుతారు కూడా. పు వం మో ఆని భశ అరిస్తాటిల్‌ రవిందుడి దాకా ఈ ధోరణిని మనం చూడొచ్చు ౪ 1 అరిన్తాటిల నుంచి అరవిం దాకా 0 సం వ ట ....._. _ _విద్వారంగం అనగానే చాలాచాలా ముందుకొస్తాయి. వాటి చుట్టూ చాలా చాలా తర్దనభర్దన న రు. వ స. జట లు జ జ మ. 4. లుంటాయి. భఖీన్నాఖవ్రాయాలుంటాయి. ధాధి( లుంటాయి. ప్రపంచం పట్ల ఉన్న టల. గో కృథాలన్నీ విద్య పట్లా ఉంటాయి. (తనిందా 0 శ ప. 9 వం హుం చ్‌ ధునిక వి దార నికత మాత్ర ఖ త గా చుటూ తిదుగుతు సా మన విద్యకు ప శే వ. ఆ రు థీ శ, (0 ౦|| యల్లుల టబ ౦6. మ మ. - శ్రే అలలే న శలుసుంది. ఈ [కమంలో అస బోధన అంటే న. ౦(దాలు లల్ల నని ఇది వాదిస్తు 0ది. వి ఏణయ్సిలం. (క్రయి౦ంల అగణులు గ ఆదాన ప్రదానమి అంటుంది. వఐద్యా వ్ర్‌ల బు(ర్రల్న సమాచార బ్యాంకులుగా ఇ + |. జీవితం నుంచి జ్ఞానాన్ని ఇది వేరు. చెయ్యదు.. - న న్‌్‌ న. తో గదు. ఉపాధ్యాయులు పిల్లల నుంచి నేర్చుకొనేది ఎంతో ఉంటుందని మ్‌ అక్కడి కూడా ఇది ఆగదు. ఉవాధ్యా పిల్లల నుం శె 1." ఇది ప్రతిపాదిస్తుంది. ఆధునిక విద్వా దార్శనికులు, మేము ఈ మాత్రం చెప్పగల్లుతున్నా | ఇది ప్రతివాదిస్తుంది. ఆ ద్యా దార్భణలులు, ౦ అక్క య. ల ౭ ల ర క్తి చి నేర్లు కొన దే ఎక్కువ,” అని త్త గర్గ ...../1.. మంటే ఇందులో మెంపిల్లలనుం శకొన్నదే ఎక్కువ,” అని సంతృప్తిగా, సగర్వంగా క. శు... లీ కం వా! సో ళా. (౧) మ మ పం [... ణి ఆ 9 న ప[తయపడుతుంటాం. జాపకానికీ క ఇ గ కా హస నిండా దీన్ని వీలున్నంత దట్టించాలని మనం తాపత్రయపడుతుంటాం. జ్ఞావకానిల, పం కం టి 1 ట్టి ర్త మ్‌ హాఆఅత్‌ా. వ్‌. హనకీ పేసి భట్లీయ విక్రమార్శుల్ని మనం ఆకాశానికెత్తుతుంటాం. మోసినంత (యశ అవగాహనకి హద్దు చెరిబసి భట్టయ విక్ర [ల మనం ఆకాశానికత్తుతుంటాం. సఫా (114 బట్ల కడతాడు? అని మనం నమ్మి పిల్లల్ని నమ్మిన్తాం. టం న. లు మాస దార్భనికుడికీ, మనకీ వున్న తేడా ఇది! ఇ ణా

. ____"/ “చదువులలో సారమెల్ల చదివితి తండ్రీ” అంటాడు ప్రహ్లాదుడు హిరణ్యకశిపుడితో. ప్రహ్లాదుడి కావల్సింది సారంలేని చదువు గాదు. 'సారవంతమైన చదువు.” అందుకని అలా అన్నాడు. గురువు నిస్సారంగా చదువు చెప్పినా, తండ్రి 'దుస్సారం' మాత్రమే చదువు నుంచి కోరుకొన్నా ప్రహ్లాదుడు మాత్రం చదువులోని సారాన్నే వెతికి, వడబోసి పట్టుకోవడం చాలా గొప్ప సంగతే! ఈ మాటల్ని బట్టి ప్రహ్లాదుడు 'ఎంత మంచి విద్యార్థో' అన్పిస్తుంది. ం. ఇంతకూ ఈ “పురాణ కాలక్షేపం” ఎందుకంటే ఒకానొక రాష్ట అధినేత ఎంతో ఆవేదనతో వ య. లిటరసీ రేటు పెరిగినందువల్లే మా రాష్ట్రంలో ఆడపిల్లలు తగ్గివోతున్నారని వ్యాఖ్యానించాడు. . "ఇటీవలి కాలంలో కేరళ తర్వాత ఆ రాష్టం కొండకోనల్లోని జనానికి సైతం చదువు చెప్పి అక్షరాస్యతలో రెండో స్థానం సంపాదించుకొంది పాపం. అదీ దాని తప్పు.

య. చదువులతో సంపద పెరిగిన పంజాబ్‌, హర్యానాల్లోని కొన్ని [గ్రామాల్లో మగ, ఆడపిల్లల నిష్పత్తి 4:1 మాత్రమే ఉందట. 'హరిత విప్లవం పేద రైతులకు సకల వ్యవసాయ విద్యలూ (కరతలామలకం చేసినచోట ఈ లింగవివక్ష మరీ ఎక్కువగా ఉందని ఇంకో విశ్లేషణ చెపుతోంది. బాగుంది కదూ వరస! ఈసారి జనాభా లెక్కలు మన అక్షరాస్యత ఆరుపదులు దాటినట్లు తేల్చాయి. అక్షరాస్యతలో రెండంకెల అభివృద్ది ఈ దశకంలోనైనా జరగడం చాలా గొప్పగా మనమందరం భావించాం. 1, కానీ అదే జనాభా లెక్కలు మనదేశంలోని పురుషులు 53,12,77,078 మంది అయితే సం +. స్రీలు 49,57,38, 169 మంది మాత్రమేనని అంటే అక్షరాలా భారతదేశంలో పురుషులతో పోలిస్తే స్త్రీలు 3,55,38,909 మంది తక్కువగా ఉన్నారనీ తేల్చాయి. మరీ 0-6 వయస్సులో స | .' ' మగపి ల్లలు వెయ్యిమందికి ఆడపిల్లలు 945 నుంచి 927కు పడిపొయ్యారు. ఇదంతా చదువుల వల్లనే జరిగిందని మనం నిర్ధారణకు రానకృర్లేదు కానీ చదువులు పెరిగాక మనిషి మనసు మరింత విశాలం కావాలి కదా! మరింత సమున్నతంగా ఆలోచనలు సాగాలి

1. కదా! అలా జరక్కపోవడం మనసును కలుక్కుమన్పిస్తుంది. పైగా మహిళలు ముందుకొచ్చి
2. _సాక్షరతా ఉద్యమ కేతనాన్ని చేత పట్టుకొన్నా ఇలా జరగడంలో ఏదో వైరుధ్యం ఉంది కదూ! దీనికి మన చదువులేమి సమాధానం చెపుతాయి?

ల్‌

ల్ని

లు రం తల్లి లల ం టర దరికంటే తోంది. అం నిబద్ధతల వ్యవస్థ ఎ డం టి భలం విద్యా వాయ ల ప్యత్‌ను ఫ్లా పరిస్ధ

న సగ మ న దని ఒక అభీ నో, ఉపా న్యాయా మ్‌దా, ర్‌ భవిష్య వేసుకోవాల్సిన

వ్‌ మ మారుత్‌ం పటిష్టత ఎ తష వెక్షించు ప్రస్తుతం నెత్తిన కానే గ కలా / [గ ట ర్‌ సట! వస్తాగ నో కాక తల్లి చదం, పర్య డ్రులే ప్రస్తు దిద్దు మం 1 వ్యవస్తా ద విం దం తీర్చి య. భిరుచుల మి ఇంట్లొ చది ంటివన్నీ తల్లి ప్వత్తును రో అడుగు న మ్న్‌ అ పడుతోంది. వదం లా పిలల భవిష్య ౧ మయ యం ఆధారప కూర్చుకో ద. తమ పిల్ల కీలక అప్పగించే రోమాలా నరులు సమ నం కు అప్పగిం మ న. ది. ఆహ్వా రికుంటాయి కమిటీల న టు వచ్చెసిం చైతన్యం టే ఎవ ౦డ్రుల ంలో వ ఈ వినియో క్కు తల్లిదంద్రుల కం, సై తనమూ గల సమ నుంచి నం న! హక్కు తల్లి క టు రు పడి న! న! త యిటల్య కబా ౦ద ప న న సాంస్కృతిక వెన తల్లిదంధ్రులెందరు నెత్తిన న. 0 గల తల్లి రం య చె ౧్హైణ్య్య అస దీప కుమి డం య వచ్చిస్తు తీవ ప్రతిది పట్ట అంత ప్పుపట్ట వ నలాంటి గురించి గలం? ను తప్పు నేడు న షా కానీమ వుం కీ తల్లిదండ్రుల గంలోనూ మ! న పిల్లల ఎం రం వేతలు మ! తవ 'ఆశించగలం? ప్రశ్నగాదు ల్‌ అన్నిటి తి విద్యా టి వల్లె య. ఏమి ఆశిం దీ చిన్న రమైన రంగం య సంస్కృ కపలుకుల్లాం తలిదండ్రుల న సట వుతు సాం లు ౦కులు, చిల ంచిం నెట్ట చ. న గా గ్గ మీడియ య్యే దుస్థి తప్పును క పెద్ద సవా మ న విద్య సరైంది? ఒ బరాలు, క లామణీ ౯ యని పరమును న్న ల క్కోవ ల్సింది. స. స 0 . తు (సక్‌ ల ది. ) విద్య వోషిస్తు ౦గ నం టు ము న ప్రవెళించి “నాణ్యమైన కలిసి దీన్ని దా? విద్యార ంచి కదా మ తమవడంతోపా ది సన న తమే ర కా లను సతమ లక్షలా న. న మా 0, అత్యా క సమస్య లోపా లేక స పిల్లలు. లక్ష ం ట్ట. వం వస్థాగత భరించ తున్నది పిల్ల ర్కోవట మ. అ మన వ్యవసా రు మను స్థితి ఎదు . 1. సరైనదేనా? కారణాల్ని లు. ఒత్తిడీ, వ్‌ సతమతవ చిత్ర పరిస్థి ప న న ౬ హల గ (0. దా? ది న్నది పెల్ల నిదంతా మి పిల్లలు ప (స కా నష్టవోతు సరం లేని లో ఉన్నపిల్ల | వా మిద నష్ట ప్ప అవస బడి చా. | సున త్తం ది తప్ప ఉండగా ౦. మ (ట్‌ స. యఖ మొత్త వో ఆఅ టనే ౦దర లు. . | ప వసే ది పిల్లలు ంచాల్సిం య . “| మం ధ్యత వహి గట

వతడత్తో

ఆతి

చ యాం లు శే బత | టి టం లప “ఊత మ న గల క. | .. మాం “ఉల. న లో సృజనశీ వోన్మషంగా స్వయంపష ఎదుగుతున్న శిశువు ఎందుకని న. ఆత్యంత సృజనశిలంగా, నవనవొన్న్మెషంగా స్వయంపూర్ణంగా ఎదు న్న శిశువు ఎం 1... వయసొచ్చేకొద్దీ బిగుసుకొని, ముడుచుకొని పరాధీనంగా మారుతున్నట్ట? ౨. ప్రతిదీ ప్రశ్నిస్తూ అణువణువూ శోధిస్తూ, ప్రకృతినంతా పిడికిట్లో ఇముడ్చుకొనేలా దూసుకెళ్ళే పసిబిడ్డ పెద్దరికం రాగానే ఎందుకని ఆలోచనల్ని దిగమింగుకొని, భావాల్ని చంపుకొని ఒంటరిగా మిగిలివోతున్నట్టు? వసుధైక కుటుంబాన్ని నిర్మించాల్సిన మానవుడు అడుగడుగునా య. అడ్డుగోడలు ఎందుకని నిర్మించుకొంటున్నట్టు? స్వేచ్చా స్వాతంత్ర్యాల్ని జీవనాదాలుగా 1... ఆలపించాల్సిన మనిషి తనకు తానే కాళ్ళకెందుకు సంకెళ్ళు బిగించుకొంటున్నట్టు? ఒకవైపు 'విజ్ఞానశాస్తం విశ్వాంతరాళాల్ని శోధిస్తూ పురోగమిస్తుంటే మరోవైపు మానవ నం. సమాజం ఎందుకు స్వార్ధ సంకుచిత కుహనావాదాలతో తిరోగమిస్తున్నట్టు? శాస్తం శాస్ర్తమై, . . ఛాందసాలు ఛాందసాలై ఎందుకు మనం వికృతాకారాలుగా మారుతున్నట్టు? (“ఏవి తల్లీ నిరుడు కురిసిన హిమ సమూహములు? అంటూ కాల్చనిక లోకంలో కన్నీళ్ళు .. నింపుకోవడమేనా ఈ మహా నాగరికతా ప్రస్థానంలో మానవుడు సాధించింది? ఇంతేనా | న్‌ '' తనకంటూ మనిషి మిగుల్చుకొంది? విచ్చిన్నం, వినాశనం, విధ్వంసం ఇవేనా శాస్త వికాసం .... మనచేతి కందించిన ఫలాలు? షయ. వ్యక్తీ, సమాజం అభివృద్ధిలో వికాసాన్సీ పురోగమనంలో పరిపూర్ణతనూ నానాటికి కోల్పోతున్న | ' దశలో మన విద్యారంగమేమైనా పరిష్కారం సూచించగలదా? ఈ ప్రశ్చలున్నట్టుండి ఒక |. గాంధీజీ మస్తిష్కంలోంచి పుట్టుకొచ్చినవి కావు. గాంధీజీ నుండి సిల్వియా దాకా, రవీండద్రుడి . నుంది ఐన్‌స్టీన్‌ దాకా కొండంత ఆశతో వేసుకొన్నవి. రెండో (ర్రపంచ యుద్ధం తర్వాత తీవ్రంగా ... ముందుకొచ్చినవి. ఈ అన్వేషణ మనలో మొదలైననాడు, తరగతి గదిలో వాటికి సమాధానాలు దొరికిననాడు, మన భూమ్మీద ఓ మహత్తర స్వప్నలోకం సాక్షాత్కరించదూ? తంత లాలో ఆహ నయా తనమా న్‌.

న్స్‌” తగ! నం యం సుం ఉం చూడ నో బోన్‌ గరగ లగ లగ గ. స ల్‌ ఆ లో న్‌ న ంగ.. వ ల ట్‌ న్‌ 0 గట్ట. మ్మ్‌ నే లీ లో రల హం గ్‌ నడ టం త. న నే రల ని ఖో హ్‌ లై. న వ ౧ ధయమా స్లో స్ట! ద కః 0 ($$ స్వామ్యా నిద “మహా మానవ చించుకొంటున్నాం వ ... నవోదయ ఖా పేకమెడల్లా అంత | 0 ౯లాల్లా [క ంగొత లో ర్క యి లై టమ. ర్వా రాళాలో కి దూస స్త్పరిస్తున్నాయి విజూ ౨ అవిభాజ . ఇవన్ని ఆధునిక సమాజంలోొ ప్రజా ( ౨. తతాగికీ ప 7) అత్యున్నత దశ ఎక్కడ? ఆధు ౨... కాబోదు. ప ర్లమెంటుదాకా అయిదేళ్ళకోసారి మనల వ. కా దు. ప్రజాస్వా లీ ఆ అ ఓటు వెయ డమే న జా య ఆ 0. నిత్య జీవితంలో నం ధునిక వి వే ఓ నిరంతరాచర ప. శవెత్తలందరూ ప్రవచిస్తున్నది, ష | ఈ. నం. యా ౦ య జరగాల్సి త ప్రజాస్వామిక నామాజిక స న. )ంది మన విద్యావ్యవస్ట సంబంధాల రా య డా శ మంచన ఖీ ల. న ప ర స్‌ ణు అం ద న న. స్త్‌ క విద్యా వి బ్‌ మన. “జ న ణంగా ఉందా? అక్కడొ వంచన కు. స్వచ్చాసుమా లి ఘు ఆట్లి " క్ర అథారిటీ రా మం. ప్పుతొందా? భయానికీ అ ౦ విస్తరిన్తోందా? అనుబ య (గదిలో సద్రతకూ తావులేని తమ స్వంత ప్ర ం౪౦ ౨ 1 గదిల్‌ దర్శి స్వంత ప్రపంచాన్ని । న. నించుకొగల్గుతు పిల్లలు మన స య 1: వ. (౧) న్నారలా ౧ అ స ( తి య. పెంచుతు లా ) అసూయ, పోటీ, అత్యాశా ప. న్నాయా? స్నేహం, వికాస ఏ, అత్యాశా అక్కడ అంతరాల న యయ లి బిజు నం న. లా నిలదొకు కు 0 ం టు ఆస ట్ర ప్రపంచంలో ఎక ది ఆ - న... ఫట గ్ర టు ది యి థ్ర ను చ వః చ 7 య. న అటి! లా ఒక స స న ంది: సస... మన తరగతి గదిని చ ంస్కృతిగా వికసిస్తుంది? ఈ దృష్టి నుంచి వ న. తి గదిని చూస నసిస్తుంది? ఈ గ న. న్‌ " గ మ కాల్‌ ల. (స్‌ క జ్‌ రర్యాయడడ డల రార్యర్తా టం క షె షా కా ఇ ష్‌

ఇ నటం ర, గ్‌ న్‌ కా. భం ళ్‌ తీ టే క గిం య ఏ భి తోనో లంత టి న్‌ నంజ కా తకం ఆ లం "లా శో జీ. టే సో నల గ ల్‌ తళ కన 0: మో గ్‌ మ. రో పోర్‌ క న్‌ సాన శరర! ల లో ల ] గం నం న గ్‌ వ. న న స. స్త్‌ మ గోల సరు నం. య రం! వ శ శః తఅుంచనా (ర్రు గో శారి ద్యా గాడ థ్వా క్స్‌ య. థి వ టూ ళ్ళ ట్లు నే ఆట ఆ య. రుుతును కాలం సంవత్సరా ల అలలు. యి ౧౮ ప. 1 యే. టి ల ౧౧ ౪. కాలమంతా విద్యార్ధి స్వంతంగా అభ్యసించడమో, విశ్రాంతి తీసుకోవడమో మాత్రమె వ నరం స 0 రుగు త్రో ౦డె

1. . న. ... మరోగ ప్రకార ప్రదేశ్‌లోని ఒక జిల్లాలోని ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో గత అ ఆక ం ఆట య. రం కంటే ఈ సంవత్సరం పిలల సంఖ్య పాతికవేలు తగ్గిపోయింది అంతకు ముందటి . . _ సంవతరం కంటే గత సంవతరం పరిసితి కూ న్య తే! ప. '... ఇంకో పరిశీలన చూసే ఆరవ తరగతిలో చేరిన పిలలలకు రెండవ తరగతి సాయి పరీక ........ పెడితే ఉఠలీరులెంది కేవలం నలభె శాతం పెరు సరిగా రా వా డా . _. వేరొక సరే చెప తున్నదేమంటే అయిదవ తరగతి పూరిచేసి బడి మానేసి ఆరేదేళ్ళు గడిచాక టన లి య న యా గరు యూ లి జ తొ త / భ్‌ ప. ఎలూఆంల అలలు, ల [గామాల లఎలలు దాదాపు ఆ౦భిశాతం లు ... చదవలేని సితిలో ఉన్నారు. అంటే వీళ్చంతా ఆచరణలో నిరకరాస్సులు మ... నే జప ఎందుకిలా జరుగుతున్నట్లు? ఎక్కడ లోపం ఉన్నట్లు? డెబ్పై ఐదు రోజుల్లో చదవడం రాయడం . ... . . -ఐ పిల్లలకైనా నెర్పడం చాలా సులభమని నడు చాలామంది విద్వార్లులు, ఉవాధ్య్సాయులు ప గీకరిసునారు చేసి చూపినవారు లెకులేనంతమంది! మన సూళ్ళలో [అయి చినా అకరాలు రావదం లఅదెం ల మ ఆవి |. మన దృక్పథంలో ఎక్కడో పెద లోపముంది. మన బోధనా విధానాల్లో ఏదో అశాసి మ. ౦ది. మన ౦శాల్లో ఎక్షడో అసామంజస్వముంది. మనం నిరేశించుకొన్న లక్కంలోనే వనం . .|[;.. ' మన బడి వాతావరణంలోనే మన పిలలకు అందనివి, అతకనివి ఏవో ఉన్నాయి. న న న న శ. మనల న్‌ దె ద్‌ ల [్రా త రాడూ జో లికి టె కపో ని టినీ ది చే దుకు సా ప, యద్గలయట్ల ౧ద్తాం తాల వీ యిణా, అణ్నటణ గంణ్యంలజుల గ్ర ;,/ . పదకున్నా ఒక కనీస పణాళికతో చదవడం, రాయడం, నేరుడం వరకెనా మనం రూపొం ల మ సరన గ! స. ళ్భ ళ్భ స ఎ నష్ట కాం న న గ నెం లకు: గే జ! వలన 0 టన పు ...... .. దినికి నదుం కట్లదెవరు టుటఉ అనుభవ చిగాక దినిక పరిష్యూర న న ర న. టంట న. ఠీ ళు జా యె | __ ఎక్కడి నుంచి ఊడి పడుతుంది? అలాంటి ప్రయత్నం అట్టడుగు నుంచి మనం కొం నా మ జుబ్టాత! | సల

గ. క య బ్‌ ల్‌ ఖు ం. టో యో / ల హ్‌ ళ్‌. నం జీ న నట. ౯ టు ర సం గ: ౮. వ. గ , న సమ్‌ ట న ఆలో

న పల నె లే పెద లి. (శమతో “గ /' |6౨యత్నాలు చాలా పెద్దవి కానక్కరలదు. లక్ష్యం మాత్రం చాలా పెద్దదిగా ఉండాలి. న య యట సతమతం అయినంత మాత్రాన ఫలితం లదు. చస పని శాప్రయంగా చెయ్యాల. అంతా మ మన వలనే ఒరిగిపోతుందనుకోకూడదు. చాలా చిన్న వాళ్ళలో కూడా చాలా శక్తి దాగి |. ణి డుకో లి '. ఈ సూత్రాలు నిత్య జీవితంలో ఎంత ముఖ్యమైనవో తరగతి గదిలో కూడా అంతే ముఖ్యమైనవి. అంతే విలువైనవి. ఈ రహస్యం తెలుసుకొన్నవా 0 ద్వా లఅలఖుతౌాయి.

' _ పిసుంది? చెపషమని అడిగాడు. ఓ పిల్ల, “ఓ సముద్రమా ఎందుకే అలా ఏడుస్తావు రోజూ . మహామహా పండితు సముద్రంలో వీళ్ళ అమ్మే న. స మాయిలో ఉందో తెలియక బిత్తరపోయారు లక్‌ గ విశ (పోత హ్‌ ల్శకి పచ్చ నిస్తె అవకాశలిం౧వా శీ య్సిల లల ఆ .(.. పల్లల్నివఎశ్వసన్తు ప్రత్సలాన్త, వాళ్ళం గ ఆవి ల .. ..' మహానదులు ప్రవహిస్తాయి. మహారాగాలు పెల్లుబుకుతాయి. శాలు తన్నుక న్తాయి. . లో మె హుడు భాష వాటికి వినమంగా వొదిగిపోతుంది .._.... ' మహామహాీ ఆలొచనలు తొంగిచూన్తాయి. అప్పుడు భాష (్ర య. ఎంతసేపటికీ చిలక పలుకులు పలికించడం, గుడ్డి కంఠన్తాలు చెయ్యించిడం, గ్ర య చ పు ఇపుటి విద్వలకివేం తెలుసు? ఇంతకంటే ఒక్క అంగుళం పక్కకు ...//2- _పెట్లుకొని కక్కించడం తప్పు ఇప్పుట విద్యలకఎం తిలును: ఇం శ్ర ఖై ర యం. ఆటా పో నటు య డే జ కవే రమవుతా.( లల య సం. టయ న.

య న. యం.

న న. ( యం అం న. ఖే గ్‌ న | న. (క గీ య. న్‌ అ... న (ల్‌

రా చదువు+ ౯% నీ భీ నీ క ల ట్‌. యే బంగ శ్‌ సళ తననను మనన:

గ ల నరు నగ న! యట. త్తం గ స్మలో ః య. న . న. వ... న. // శ రీరం ఆరోగ్యంగా, బలంగా ఉండాలంటే శరీరానికి శిక్షణ అవసరం. ఈ సూత్రం బుద్ధికీ (వర్తిస్తుంది. బుద్ధి బలంగా ఉండాలంటే బుద్దికి కూడా శిక్షణ అవసరం. ఈ శిక్షణనే మనం ప... స్కూల్లో ఇస్తున్నాం. కానీ మంచి నదత, శీలం, సామాజిక బాధ్యత అలవడాలంటే ఏం హం చెయ్యాలి? కొన్ని నీతులు చెబితే సూత్రాలు వల్లింపజేస్పే వాదనలు చయిసె సరిపోతుందా? ఇవి చేసి ఎల్లలు మంచి లు కాలదని బాధపడ్డం న్యా 7 శరంరానికి, బుద్ధి పని పెట్టినట్టే, శిక్షణ ఇచ్చినట్లే మనిషి ఆత్మకూ శిక్ష కదా,” అంటారు గాంధీజీ ౨౫౧ యట్టణట్టం 'ద్మణ ఇ నిష ఆత్మకూ శిక్షణ ఇవ్వాలి కదా,” అం గాం(ఖణ. “ఈ శిక్షుు మన పాఠ్యపుస్తకాల రాదు. పంక్షలత్‌ా, అభ్యానాలతొ రాదు. మంచి ప్రవర్తన 1... రావాలంటే మంచి పనులు చెయ్యాలి. అలా చెయ్యించేలా మన స్కూళ్ళు ఉండాలి. సామాజిక బాధ్యత, ఇతరుల పట్ల వ్యతిరేకత పెంచుకోకపోవడం, దయ, జాలి ఇవన్నీ ఆచరించడం ..._ _టాల్‌స్తాయ స్కూల్లో అమలుచేసే ప్రయత్నం చశారు. తర్వాత సబర్మతి స్కూలు మరింత .... విసృతంగా దిన్ని ఆచరించి చూపించింది. న... న (న్‌ 1. ఇప్పుడు మన స్కూళ్ళు బదిగాయి. సబ్జెక్టులు లరిగాయి. టీచర్లు పెరిగారు. జ్ఞానం కూడా య. లె బిఎంది. ఎల్లలక జ్ఞానాన్ని అందించడానికి మనం పడుతున్న తాపత్రయం వ. అంతా ఇంతా కాదు. దీనికోసం మనం కల్పించుకొంటున్న వసతులు, సమకూర్చుకొంటున్న |. సామాగ్రి కూడా తక్కువేమీ కాదు. వెచ్చిస్తున్న వ్యయం సరేసరి. మరి ఆత్మశిక్షణకు మన దగ్గరున్న వసతులేవి? కార్యక్రమం ఏమిటి? అసలా ప్రయత్నం, | గాంధీ జయంతినాడు విద్యారంగం పనిచస్తున్న వాళ్ళంతా ఒక్క నిమిషం ఈవైపు ఆలోచించ జయ్‌ మనుష కూ తయారుచేయా గదా! ఈవెపు జర న లో డో య. షుల్ని కూడా తర లి గదా! ఈవైపు జరగాల్సిన ఆలొచన ఎక్కడొ ఆగిపోయినట్టు హా. కనిపిస్తోంది గదూ! మో న న = పి ఆపై శీ

న్‌ యం [స వలా యో లో య రు ల. 7 టం. గా నో వ పష లే లట ఒక్కోసారి చాలా చిన్నచిన్న మంచి పనులు కష్టమని, ఫలితం లెనివని మనం అనుకొంటాం. నత్తలు య చాలా పెద్దపెద్ద తప్పుల్ని మాత్రం చాలా సులభంగా చేస్తాం. చాలా అమాయకంగా వాటిని గొప్పవని (| నమ్ముతాం. న ౦. దానివల్ల య. ఈ ధోరణి జీవితంలోని అనేకాంశాల్లో మనం చూస్తూనె ఉంటాం. పాటిస్తూనె ఉంటా ల్ల న వచే నష్టాల్ని భరిసూ ఉంటాం. సామాజిక శాస్త్రవేత్తలు, సంస్కరణవాదులు వీటి మూలాల్ని ప. పరిశీలించి ఉద్యమాలు రేపి, భావ విప్లవాలకు శ్రీకారం చుడుతుంటారు. మానవ చరిత్ర ఇం | ఓ... ఈ ధోరణి ఒక తాత్వికతగా విద్యారంగాన్ని నేదు శాసిస్తున్న మాట నిజం. గతానుగతికత్వం న. స స్‌గా తీసుకోని సభావం కానీండి మొత్తం . స. అనండి, గడ్డకల్టిన ఛాందస ంంా రరహిత తతం ఒక అతవసరంగా న. మీద మన బోధనారంగంలోని స్తబ్బ్ఞత ఒక సంప్రదాయంగా, అర్ధ త్వం న. న. ఈ ధోరణి సైన్సు బోధన పట్ల కూడా ఇతరత్రా వ్యక్తమైనట్టే వ్యక్తమవుతుండటం వల్ల ప్రతి చిన్నదాన్ని యు ఊహలతో సరిపెట్టుకోవాల్సిన దుస్థితి మన పిల్లలకి దాపురిస్తోంది. ప్రకృతికి దూరమై కట్టక నం... అం 2 దే సరళ కోవ తోంది. వు న సరిపెట్టుకోవడమో, గుడ్డిగా శాస్త్రాన్ని అప్పజెప్పుకొని ఇదె సర్వస్వం అనుక వడమో జరుగుత్‌ “సఫ[ ఒక చిన్న ఆకును కూడా (కావ్యవర్షనలాగా) వర్ణించుకోవడం తప్ప (కాకుంటే మంచి భాష వే, పే. క్లాసులోకి తెచ్చి చూపించె పద్ధతిని మనం మరిచిపోవడం దీనికొక సజీవ తార్కాణం. దీనికి తగ్గట్టు గా సరేస న. మన శిక్షణలు, మన వాఠ్యగ్రంథాలు ఉండటం సంసరి 2 దీనికి భిన్నంగా శాస్త్రబోధనని చెయ్యడం ఎలా? అనే ప్రశ్నకు సమాధానం చాలా చిన్నదంటూ, న! న చిత్రలేఖనానికీ, సైన్సు అవగాహనకీ గల సంబంధాన్ని విశ్లేషిస్తూ ఎంత సులభంగా, సజివంగా త. తో లో భూతిని ఎలా ... | సైన్సును నేర్చవచ్చో కెరేన్‌ హెడాల్‌ అనే విద్యావేత్త వివరిస్తాడు. సైన్సులోనూ అనుభూతిని (| మ ై హా. ల య లూ (స్త్ర యఎ౦ య ఆస్వాదింపజెయ్యవచ్చో, ఆయన సోదాహరణంగా చెపుతాడు. కళలూ శా([స్రమూ న. ల ఇదొక కొతకోణం అన్పించవచ్చుగానీ నిజానికిది అత్యంత సహజమైన అంశం. న్యాయమైన న షశే అంశం. దీన్ని మనం వదిలెయ్యబట్టి ఇప్పుడేదో “కొత్తుదనం దీన్లో మనక్కన్పిస్తుండవచ్చు. 1, ఇదంతా చదివినప్పుడు ఎంత దగ్గరిదారిని వదిలేసి, డొంకదారుల్లోకి మనం పిల్లల్ని ఈడ్చుకు మ 1. పోతున్నామా అన్పిస్తుంది. ఇంత చిన్న సంగతి మనకెందుకు అర్ధంకాలదా అ అన్పిస్తుంది. || నట అన్పిస్తుంది సరే, తర్వాత మనమిం సాం? ఇది అసలు ప్రశ్న అనుకొండి

[ .... =" ఆతొలోచనా పట్టుదలా ఉండాలేగానీ అణువు నుంచి కూడా మహత్తర శక్తిని పుట్టంచవచ్చు. య న. హృదయం ఉండాలేగానీ గ డ్లిపూవులోనూ కోటి అందాల్ని తిలకించవచ్చు. |. య. మనసు పెట్టాలేగానీ చీపురుపుల్లతోనూ సృజనాత్మకతను వెల్లివిరియించవచ్చు. |. అందుకే మహాకవి 'అగ్గిపుల్లా సబ్బుబిళ్ళా కుక్కపిల్లా కాదెది కవిత కనర్హం' అన్నాడు. న జీవితానికీ, కవిత్వానికే కాదు, క్లాసురూముకూ ఇది వర్తిస్తుంది. మరింత వర్తిస్తుంది. చిన్న ... చిన్న ప్రయత్నాలలో పెద్ద పెద్ద ఫలితాలు సాధించినవారున్నారు. పెద్దపెద్ద ఆలోచనల్ని 1... _తాత్వికాంశాల్ని చిన్నచిన్న ప్రయత్నాలతో, పద్ధృతులతో ఆచరణకు తెచ్చినవారున్నారు. చిన్నారి పిల్లల చిన్ని చేతులతోనే అద్భుతాలు సృష్టింపజేసిన వారున్నారు. వారి చిన్ని మెదళ్ళ నుంచి .... _' ఊహాతీతమైన విప్లవాన్ని తరగతి గదిలో సాక్షాత్కరింపజేసిన వారున్నారు. దీనిక్కావల్సింది ౯. పరికరాలు కాదు ప్రయత్నం. ప్రయోగశాలలు కాదు పట్టుదల. మన బడిలో మనం పాఠం చెప్పడంలోనేనా ప్రత్యేకత కన్పించాల్సింది? బ్లాకుబోర్డు వాడకంలో క | _ఎలీనావాట్స్‌, తరగతి గోడల బొమ్మల్లో శిక్ష సమాఖ్య, అవ్వల కథల్లో రుషీవాలీ, కథాకథనంలో మ. '... గీతా రామానుజం, పుస్తక పఠనంలో క్రీరి జయరాం, వీధి పిల్లల మాటలతో శివరాం, ..... చాకిరీ జీవితానుభవాలతో ఎం.వి.ఎఫ్‌. చేసిన ప్రయత్నాలు, ప్రయోగాలు అపురూపమైనవి. వ. బడిలోని ఏ చిన్న భాగమైనా, చదువులోని ఏ చిన్ని అంశమైనా ప ట్టించుకొంటే ఎ౦త వై చ. సృజనశీల అగా మలుచుకోవచ్చో ఇవి నిరూపిసా యి. స్పీద్రి యస్‌గా సే ఈ చిన్ని పను గ స్లో (ఎంత గొప్ప తాత్వికాంశాలు దాగున్నాయో, ఎంత మంచి ఫలితాలు సాధించగలమో కూడా ఇవి మనకు తెలియజెపుతాయి. న. అటువంటిదే శివరాంగారి అసెంబ్లీ నిర్వహణా ప్రయత్నం. ఇలా కూడా చెయ్యవచ్చా? చేసే న. 1... .. _వాళ్ళున్నారా అని మనలందర్నీ ముక్కున వేలేయించుకొనేలా చెసే ప్రయత్నం. పరుగెత్తుకొని న 1... పిల్లలు బడిలో అడుగు పెట్టగానే ఎదురయ్యేది అసెంబ్లీ. అక్కడ నుంచే మన “(క్రమశిక్షణ స! 1. తంతు ప్రారంభం కావాలా? అలానే పిల్లల్ని మనం స్వాగతించాలా? లేకుంటే ఈ అసెంల్లీనే న లే 1. మనం (ప్రజాన్వామిక విద్యకు ముఖద్వారంగా మార్చుకోగలమా? మార్చుకోగలమని ఇది ట్‌ 9 డోజుకో దీ సా వ్‌ న చేస వ. నిరూపిస్తుంది. రొజు తిగా ఇది నాధ్యమని ఈ (ప్రయత్నం రుజువు చెస్తుంది. య /. చడువు+ ౨2౯

క ట్‌ వం. వ లీ లో నం / నత శ్గే న్‌ కా. నక ల్‌ మ న ఖ్‌; , (| తనో, శ ( రాలే. | తలో గం ర ల. న్లో! య యూ గో. / (౧ ఒక్క ఛందో లోష 6యినట్లు ఒకప్పుడు జడుసుకొనేవారు 1 ఒకటి ఉండేది. వితంతు వివా గ కస్నిళ్ళ పర్యంత న. ఒప్పుకోలేమని ఉడుంపట్ను స్తాం కాని వ్యావహారిక భాషను మా య. లల ఉన్నాయి. పో ౦ భాషలకు కా ట ఎవ గ్సప్పటికి ఈ భూమీ య. ౦దులేని జబ్బుతో మ నె తప్ప ఆం బ్బుతో మంచమెక్కబోతున్నాయట! ఆధు యు | సంబ అంఅర్జాల య ఇంవాస ల గం యయ 4 సనం మిద అధిష్టింపజెయ తో న. పుంజుకొంది ట్‌ గదం ఈ క్రమం మరి నాన సన మ. / ంతే న ఇక దిక్సేమిటి? న. “క... మీట: అని భా వా ప్రియు టు లు వ. క లంతా కన్నీళ్ళు గుక్కుకొ య. అ టునా న్‌ న “ అవిలబి క్రో " ౦చెం మెళకు వతో ఉంటే గ్‌ భాప లో నా ( టి. ట గ్నాయి. ము మ్మ ఏళ్ళు పోరాడి 'వేల్త్‌ భాష ఇ [| మహర్దశకు పే భాషనాయన మరణశయ్య ను నీస్‌ ( న. ది తెచ్చి చూపించాడు. ళ్‌ ్ర ౦ లం. పరిశీలన ప్రకారం ఇప్పటికే ఇంగ్లిషు న్ఫా గా న ఫ్లై న. ప ౧ నం అ రు రం. యింది. చైనా భాష కూడా సగానికి సగ . న. “మగా ఈయ వెబ్‌ రాజ్యంవైపు దృష్టి నా స న్‌ షా పోతుంది. ఆధిప వైవు దృష్టి నారిస్త ఇంగ్లీషు ఖచ్చితంగా కష్టాల్లో | . ఆధిపత్యం సన్న గిలడమే క్ష్‌ - ై లట! ల... , ౧) ఈం రించి ఆం నిది ఆఫీ యా తా మ్‌ ప్రైదది ఇంగీషు కాదు చింగ్షప వచ్చిన్తాయి. స లం యి ఆఅ వుతుంది లే షు తు ా న. టై. (క్ర తిది స | వ. స్తం. ఈ చలనం మంచిదా? చెడ్డ 7 ద్రి రా వల . ల్‌ | 1 . . ట్ట చలన అ జా అ = 0౦తో భాషకు ని త లేడు న [| " గ్ర ర్‌ ప ఖా లలో నాశ గొ / రాక గ్‌ శు యాం ల నై ఇక

ం ద్‌ గహ న గ్‌ 9

స య | +. గా ఆశ( ఈ సన ల్‌ స్య వ ల్యే ప్రల క!

వగగని పిలలు ( [

ల, // జంగా మన పిల్లలు ఎమి నేర్చుకొంటున్నారు? ఎమి నేర్చుకోవాలి? పెద్దపెద్ద మాటల్ని మ టు. 9 ల ద "ద్‌

1.1, £ సిద్దాంతాల్ని వదిలిపెట్టి ఒక వాస్తవిక దృక్పధంతో మనం మన చదువుల్లోకి, మన తరగతి య న్‌. ధి య%ట్ర ఈ మ అిటశం న్‌ హ్‌

క న న. గ డె టో డ్రి తొ అ. గిచూ ౧ల ఎమి క ని య డి కె వి న ట్ర గు సో లి చ్‌ కొనే మ ర్క ప్రెస్తుంది? అవి మన అట్టడుగు వరాల పిల్లలు చదువు యల. ట్ల ర్‌ 9

న భుత గం పా రశా ల వచు ఉన త వరా క్‌ వే స

న. రు ఏ ర ణ లలుకా ల ల ౧౯ య ్లుల బి టు స్మూళ్ళు కావచ్చు. న్‌ అ క తిం

వ. న! బటి “ంబయంలు ంల౦ "

ప వ | ్న వళ్ల వ ల్ల వ

య శం స

న. 9 డి స్ట నే ఠో

య. న. థి ర టం. నే నిద చ న ము న నిష టో క ఠం టే ఆల్మీ అట్ల అల్లో అ చనం ఘంటువుల్స్‌ కనిపించదు. అంటి బయట ప్రపంచపు జనం వేరు, లం. ఇ న. బడి విజ్లానం వేరు.

ననన. రుతి నిత్వం పరిస త్రో పరస్తర చర్వ జరుపుతూ

న లాం ట ట ల (చేసుకొనే బడి బయట ప్రక్రియ మన బడిలో కనించదు. ఇకుడ సయంగా స నే టు న! ండదదు. ఎవరో అంది ణి నిర్వికారం। 0 అందు కొనేది మాత్రమే ఉంటుంది.

( న . ౯౧ యట. ప న లుగా '......_ _మిగులుస్తోంది. బడి బయట అనర్గళంగా ఒకేమారు రెండు మూడు భాషలు నేరుకొని వచిన న. టి 6 టుమని మా త్ర ఖా షలో న్‌ త గు యలేక పో

౨. విద్యార్థి పట్టు ఖా వైతం నాలుగు వాక్యాలు రా తున్నాడంటి, ఒక క శ ఈ లట

1. న. ంగా ఈ సమస ల ల.

| ఖచ్చితంగా ఈ మస్యకు మూలం విద్యపట్ల, జ్ఞాన సముపార్షనా విధానం పట్ల మనకున ప య. ర లం ర. గా స్మ జ 0 యిట్లు జ. .../' _ దకథంలోనే ఉంది. సహ సకు పరిస స (అభ్యసన జీవితంతో విడదీయరానిదిగా మన చూడలేకపోవడంలోనే ఈ సమస య. ౧౦ దంిలెంలా ఆం ణంగా యణం ౦లొన ఈ సమస్య ఉంది. వ. | షా: ల ఆ చట య్‌.

వ . గం ఇ “౯వ “ఒగుల ఎఅడాణ్బు జ్ఞానాన్ను నాంతం చసుకొవడాన్ని కలగాపులగం .... .__ _చెయ్యడంతోనే ఈ కష్టాలు మొదలవుతున్నాయి. నానాటికీ ఈ ధోరణి శ

య గ్ర లఖుతున్నాయి. ధోరణి పెరిగిపోతుందటం, సు క నా. ॥ . _

న్‌ వ , ఇది అన్నీ స్కూళ్ళకు సాధారణాంశంగా మారటం నేటి విద్యారంగం ఎదుర్కొంటున్న సవాలు. ప. న ఒజల్బీ లుట్టూ గ్ట్‌య౦ కావాల, ఇద అజయవంతం కావాలం మ. ్రక్పథంల్‌ పెద్ద మార్పు రావాలి.

పం | న. లాలా

1 బడదడువుళ ౩4

న? | | నాం

న

4 ల గ క.

| ళ్‌ టో శ న. సా ' భాషా గ్‌ గ. చ ఇ గ్లో ఆ ఆ గా మనం ల ంకారదికుల స! వృక్షానికి కా వధిగా కూడా ప బడతారు.

సస శ ఖ్‌ాషా లన దనమే పరమా ద ఎకతాటిన నిల

స, గ ప్రావీణతకు కవితా పండితుల దాకా ఈ మాట నం చూడం లేదు కదా! కం గ. షాపం నే మనం డే లో. డి ప్రస్తుత భాషా ప డూ ఒకటిగాని మ ? అనేది న పం. ప

న . ఆ సాహిత్యా ? లేదను దన స సనమూ, కొంటున్నామా రసా

గ మ అయితే భామిభ్య నికి తేడా ఉందను పిల్లలకు కూడా కవితా న త సలు భాషకూ సాహిత్యా క మాధ్యమిక స్థాయి పిల్ల అనేది రెండో సమస వ. అసలు డోది మన ప్రాథమి సార్లకం చెయ్యాలి | ఒకసమస్యరెం గత్తలు పాటించి దీన్ని సార్ధ ష ఏదేదో శిఖరాల మ మా? సాధ్యమైతే ఏ జాగ్రత్త ర దకత నివశుండా భాష గన కా టవ ల వు ఆని

న య్‌. లీ వహారమే. వ్య సనం, భా

స షకు మొదటి ప్రాధాన్య వడం పెద్ద పొరపాటు. భా న, సార్వత్రికంగా రుజువై యా. నం క్‌ ఖా నుకో యట క్ల యమై కళ నం య! [స మీదకూ తో కూడినవి. దానికి స్పష్టమై దృక్పథంతో ముడిపడ్గవ టబట్షిం న వ. సాంకేతికాంశాల వన్ని భాష పట్ల మన దృ తోనే భాషను ఒంటబట్టి మ. తే ఇవన్నీ పతిపదారాల

న న్య. ప ధ్‌ చర్చించుకొన్నాంగా త సులభంగా బయ

1. చాలాసార్లు చర్చించుకొన్నాం తం అం నికీ కొన్ని ము య్యుచ్చుననే అగాథం పిల్లలకు పట్టివ్వాల టి కవిత్వాన్ని మా. ల్ల త్వా వం చె లీ హృదయాన్ని పిల్ల తే ఎలాం ల కవితా హృద పట్టుకొంటారు. అయి

మ | నిజంగా పటు సమస

ము స. 'అదలా ఉంచి, ప్రేమిస్తారు. ల చుకోవాల్సిన గయిణల్టీ న. యి. పిల్లలు కవిత్వా! నల్ని మనం ప్రశ్నిం టాయి. న. ల న్న పద్ధతులున్నా! కొంటారు అనేది మ ల్న తంగా ఆకట్టుకొం

వ షే ఏలా పట్టస్త పట్టు య పరిసర సరళాంశాలు లుల్లా కర్పిస్తుంది. అలాంటివి న. వ. మానవీయ పరి అమోఘంగా ఆ ము టై గతులోకి హి కత, సున్నిత మానఐరో సులభైలి పిల్లల్ని సమయ జగత్తు (టా ప్రపంచాన్ని ప్రతి టే మనం చిన్నపిల్లల్ని

టన. పిల్ల దించుకొంటె,

న ఎప కొంటే, రూపొం .

. | స్య ఎన్నుక్‌ దరనాలు!

స. (|. న తీసుకెళొ ఇచ్చు. దీనికి నిలువెత్తు ని భి

క. 1 చదువు? 2౯ వ్‌.

౬! య. న ల . నం. ణా క య గం ఇ గ్‌ ణో గ | ...__..// అక్షరరూపం దాల్చిన ఒకే ఒక్క సిరాచుక్క లక్ష మెదళ్ళకు కదలిక,” అన్నాడు కవి. వ నట్‌. (7 “ఇంకా సిరాచుక్కలు దేనికి? కాగితాలు దేనికి? పుస్తకాలు దేనికి? సమాచార సాంకేతిక ....'_ విప్లవకాలం మనది. దృశ్య, శ్రవణ మీడియా రెక్కల కింద ప్రపంచం పిసరంత గుద్దులా ఒదిగిపోతున్న కాలం మనది,” అనే విజ్ఞానఖనులుండొచ్చు. వ. || చేసుకొంటేనే పోటీకి తట్టుకోగల ౦. ఇప్పుదు మహామహా [గ్రంథాలు చదివే తీరికె కృడిది. పదక య. కుర్చీలు పాతబడిపోయి ఎంత కాలమైంది,” అనే ఆధునికు లుందొచ్చు. . _ వివథధ్యాలు అంతా తాత్కాలికమే. ఎవరి గుర్తింపు వారిది. ఎవరి అవసరాలు వారివి. ఇది సమకాలిన తాత్వికత. ఇప్పుడు ఒకదాన్ని రననానందమన, ఒకానొకదాన్ని శాశ్వత విలువ (అని తూకాలెసి వాటి చుట్టూ కట్టెయ్యడం ఏం సబబు? అంత తల పగలగొట్టుకోవాల్సిన .... _సంగతులేముంటాయి గన్మ్గు అంత సీరియస్‌నెస్‌ ఎందుకుగ న్క” అనె అత్యాధునికులూ (వుండొచ్చు. .. . “వినిమయతత్వం మనల్ని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తున్నది. ఆశలు ఆకాశంలో తేలుతుంటే పాదాలు ... తున్నది. మనల్ని విచలితుల్ని చేస్తున్నది. ఒక్కంత తీ రిగ్గా, తృప్తిగా, సిరియస్‌గా పుస్తకంలోకి జారి పొయ్యే రోజులా ఇవి,” అనీ మనకే అన్పించవచ్చు. (... . అయినా పుస్తకాళ్లని ప్రపంచాన్ని ఊహించగలమా? సాంఇతిక విప్లవం పుస్తక రూపాన్ని 1... మార్చవచ్చుగాక, సారాన్ని మార్చగలదా? చరిత్రను మనం మరిచివోగలమా? విజ్ఞానాన్ని ..... ' _వదిలేసుకోగలమా? హృదయానికి ఆస్వాదనను దూరం చెయ్యగలమా? ఆ లోచన ల్ని రెక్కలు (1... విప్పకుండా నాక్కెయ్యగలమా? ఎకాగ్రతని ఎకసక్కెం చెయ్యడం సబబా? ఇవన్నీ ప్రశ్నలు. ( .. కర్తవ్యాన్ని నిర్వర్తిన్తాయి. నాగరికత, అ ఖీవృద్ధి, సైన్సు ఎంత పెరిగాయో పుస్తకాలూ అభివృద్ధి య 1. చెందిన దేశాల్లో అంతే పెరగడం దీనికి తార్కాణం. య. ఒక మనిషి బెన్నత్యానికి ఒక సమాజపు ఉత్సషతకు పుసక పఠనం ఒక గీటురాయిగా యును. పాల చలామణి అవుతూనే ఉంటుంది. మ. మంచి వుస్తకం మంచి మననుకు మరో వేరు ప | మ. సొంత వున్తకం మంచి మనివికి మరో తోడు య 4... అన్న కవి మాట అక్షరాక్షర సత్యంగా ఏనాటికీ నిలిచి ఉండనే ఉంటుంది. నా తు

/ టో గ

/ ష్‌ పం నగ పసిబిడద. అమోఘ యా గ! కోనీ పమివిడ సృష్టిలో 5ల్లా మా ప్ల మా ల లో కెల్లా విచిత్రమైంది పసిబిడ్డ. సృష్టి ం తిరుగులేని నిర్గారణ. “ళ్‌ ముకృతిలో కెల్లా విచిత్రమై థి ఇప్పుడిది 0 రో టం న! వపొరమెన మే ధ ౦0౨౮౧౫ డ్‌ "అదుగుతుంది. అ ఠా ప ణ్శ్‌. శక్తి అవారమై డింతయై అన్నట్లు పె 0 స కోట... లా తింతె వటుటం క ట య నాలు 5 | | స ప. ల్లో బిడ మెదడు ఇంతింతై మెదడులోని అనుసంధా క. ౦లర్టుణు మన్కి ణల్స పజ్ఞ అల్బకాలంలొ బిడ్డ పెరిగి న. మ. ల ఠొంటు ౦ది. నక విడ శ ప. ట్‌. సంతది ౦చు | లానే గ షో ను ప ర. జ్య తిభ ను ౧౮౮ న్‌ రుగుతాయి! ౬ ర లుగు స్‌ ప. గ రువు 80 కజిలు కా దిస్తుంది. య. నాలుగు కేజీల బిడ బ పటేసుంది ధ్వనుల్ని ఆ వ్‌ టు. లు ష్ట్ర ఆర షకూ తేడా ౦౮జ్బుణ్యులటు, పణాలు య. షకూ పరాయి భాష నుంచి 5000 పదా ల మ. గు రోజుల బిడ్ద తల్లి భాష చేపటికి విడ 3000 నుం న నాలు న అయిదారే అబ య పెరిగి పె న. 1 వ! మ. ఆ ఠి ౧0 స్ట. అవ కలిసి 20-80 వేల సుకాంటుంది. ప. తెలుసు మన లో ౧ాలు టి టుంది లే సంస రీకు నే విడ న ను బట ఉం న. ఏ లోకం తెలీకుండా డే తో చేసే సంభాషణలను బ ట్‌ ర ప. ర. జగ దిజాన (రు త యి కు గం న. చృట్లాడితె అంత త్వ స ము . న దతో తలి యి ౦త ల్టి గొ న మాటు. న. ష నేర్పడం బిగరగా చదవడం, న మాటి. భాష చోబెట్లి మనం కీ ప. య. ల్డి 6 కూ లట నే గాదు య. చి మనం నెర్చుకోవా డించడం అనేవి భా క్ర న. దీన్నుం కృ నెక్కువ మాట్లా స్సులో భాషాభివృద్దికె, న. మాట్లాడ్డం, వాళ్ళ నెక్కు టే పసివయస్సులో భా థ్‌ య [ వాళ్ళతో ఎక్కువ మాట్లాడ్డ పొత్ర పోషిస్తాయి. అం స ల ల 'పెటడంలోనూ కీలక న్‌ టీ ట న ఎ. మెదడును పదు ట న ధం ఉంటుందన్న! కు నం... న ఈ క ఒ్న య. స్త్‌ సూలో ఇది అమలుకా పోతున్నాయి. శాస్త |. శాస్తం పదం లేదు. సైన్సు సైన్సుగా, నమ్మ నికీ మధ్య ఉన్న అగా | యయ... పయోగపడం క న్‌ కి చొదరబదడా నం కేతిక రంగాల అభివృద్ధికి, అంశాల్లోలానే ప్రతిబింబిస్తు షన .. న బోధనా విధానాల్లొ గుతూనే ఉంది. క బడిలోనూ, మ అయినా ఇలా జరు బ్రో తో కూడిన పనిగాదు. శృ కిలకిలారావాల్స్‌, టి తూనీగల్లా బఐ అనుకొం న . || లై య్యా తటి మేధ తొంగి న ఈ గుర్తింపు తొణంసలా

గ . బతలతో్తే త్‌ శ కు

నయ. "7 బడికి రాకముందే పిల్లలు ఎంతో నేర్చుకొని ఉంటారు.” ఇప్పుడీ వాస్తవాన్ని విద్యావేత్తలందరూ అంగీకరిస్తున్నారు.మరి ఎలా నేర్చుకోగల్లుతున్నారు? ఈ విషయంలో మనలో ఏకాభిప్రాయం లేదు. బడి బయట పిల్లలు ఎంతో నేర్చుకోవడమే గాదు ఎంతో చక్కగా కూడా నేర్చుకొంటున్నారు. “చక్కగా స్త అనే మాటకు 'మనసు పెట్టి సవాలుగా, సమర్ధవంతంగా,” అని అర్ధం, అయితే ఇదెలా సాధ్యం అనే ((.___ _దగ్గరకొస్తే మనలో ఏకాభిప్రాయం లేదు. మన మనసులు (మెదళ్ళు) ఎప్పుడు చాలా చక్కగా పనిచేస్తాయి? ఒకానొక పద్ధతిలో మనం ఉపయో '.... గించుకొన్నపుడు అలా పని చేస్తాయి. ఇది పిల్లలకైనా, పెద్దలకైనా వర్తించే సూత్రమే. అయితే విచిత్రం (ఏమంటే పిల్లలకి ఈ 'ఒకానాక పద్ధతి పెద్దల కంటే బాగా తెలుసు. ఇదే పిల్లలు పెద్దవాళ్ళయితే య. మళ్ళీ ఆ పద్ధతిని వదిలేస్తారు. విచిత్రంగా ఉంది గదూ. అందుకే పెద్దల కంటే పిల్లలు చాలా వేగంగా, (సమర్థవంతంగా నేర్చుకొంటారు. పెద్దలుగా మనం నేర్చుకొనేందుకు ప్రారంభించినా, పిల్లలకు నేర్పేందుకు మొదలెట్టినా ధారాళంగా పల మాట్లాడ్డం ఒక పరాయిభాషలో ఎంతకూ సాధ్యంకావడం లేదు. పిల్లలకి మాతృభాష కూడా మొదట ..' _పరాయిభాషే అయినా వాళ్ళు అత్యంత ధారాళంగా మాట్లాడగలుగు తున్నారు. . . అంటే పిల్లలు నేర్చుకొనేందుకు ఒక శైలి (స్టైల్‌ ఉంది. అది వాళ్ళ పరిస్థితులకి (కండిషన్స్‌) తగింది. . మరి 'ఈ శైలికి ఎక్కడ అఘాతం కలుగుంతోంది. ఎవరీ అఘాతాన్ని కలిగిస్తున్నారు? ఇంకెవరు? పెద్దలమైన మనమే. ఎలా ఆలోచించాలో నేర్చుకొనేందుకు మనం పిల్లల్ని బడికి పంపుతున్నాం. ఎలా ఆలోచించడం నేర్చుకొమ్మని పంపుతున్నాం? వాళ్ళ పద్ధతికి భిన్నంగా, మన (పద్ధతికి తగ్గట్టుగా నేర్చుకొమ్మంటున్నాం. సహజమైన, శక్తివంతమైన శైలికి భిన్నంగా మన మూసబోసిన

1. శైలికి మారమని దండిస్తున్నాం. ఒత్తిడి తెస్తున్నాం. మనకు మనం గాభరా పడివోతున్నాం. పిల్లలు నేర్చుకోవడం చేతగాని మొద్దులుగా, దద్దమ్మలుగా తమని తాము లెక్కించుకొని భీతిల్లే దుర్చశలోకి వాళ్ళని నెడుతున్నాం. బడికి రాకముందు ఏం నేర్చుకొన్నా వాళ్ళనా భయం దరిజేరలేదే? (| , ఇవన్నీ పిల్లలు ఎలా నేర్చుకొంటారనే తత్వచింతనలో 'జాన్‌హాల్డో వేసుకొన్న ప్రశ్నలు. 1... మరి అసలు సమస్య పెద్దలు ఎలా ఎప్పుడు ఇవన్నీ నేర్చుకొంటారనే గదూ! వ. ఎప్పుడు నేర్చుకొంటారో చెప్పలేంగానీ, ఎలా నేర్చుకోగలరో మాత్రం చెప్పగలం. పిల్లల్ని చూచి నేర్చుకొంటూ మాత్రమే మనం వీటిని నేర్చుకోగలం. జ (

ర్‌ క (| ఇ ఈ రం ర (| గా వీ యీ జో వ శూ పా న

_(“ళ గీళ/ యిల్లలు పరిసరాల్నించి నేర్చుకొంటారు. పరిసరాల్ని పరిశీలిస్తూ, పరిసరా మ సో. (| ర్చు రు. దిన్ని మనం కొంచెం గంభిరంగా 'సహజ అభ్యసనం” వ. యా టం ట్రీ ఆజ అంటున్నాం. రా. స

ను [మ న.

పన. ర ను... ఆ్యో ఇ

న. లఆ పరి సరాలకి దగర (0 య గా ఉందా తి గది, వాచకాలూ నా మ స హ్‌ () "

య మ వ. ర్ర (యి ఠి అ గం ఇవి లా దగ రగా చ్‌ సహ ( స్ట స

మ. లు న. = అణాశీీ ఈ వాత ౧౨ న ౬. ఈ ౧య€ల అ

ష్ణ వ. మనా. ౧ ఫి

సన స న

న

న య. శ అ. ళు గం రల

వ మ టా.

సన 1. మ! న్‌:

యం ఈ సమస డా

ప యట ద" య్య మా ౦శాల్ని లొకా రాలి 'అనలెన చదువు”గా మ. మ. లట ఖీ అ

మ | ప. ఆ సళ

|. చించుకొంటున్నాం. దాని ప్రతిరూపమే మన హంస జ రాయించదం

| “ఇస అపాుదడూ తిరు పరిస ళ్‌ శీ స 0౦6 ఎరగరా ౦ది అని మనం అనుకొంటాం. మనసుపెట్లి చూస న లు యి కా కుక మన |[ అల్బజీవులుగా నిరాదరించే చీమల్తో, పురుగుల్లో £&

(య మల్తా, పురుగుల్లూ బల్లలు. వింతలెనా చూనారు. ఎంత గ య. టి ముం వ్‌ యి అణి క్ట (౫౩ పరిశీలనెనా చేసారు, వాటితో ఎంతసేపైనా గడిపేసారు. ఎ

1... ||. * ప్రతిది నిస్సారం. ఆకాశం నుంచి ఊడిపడితేనే అద్గుతం, అపురూపమూ!

4 ....* మన చదువులు పరాయివిగా అన్పిస్తె పిల్లలు విసిగివోతారు.. వారివోతారు. తమవ టీ ౨ ఆఈలఎలంలబూ అన్పిస్త అ తారు. అపుడు చదువు సంక్షివాంశం కాదు. సరళా టీ] మ్‌ కహా ౩ ౦క్షివ్లాంశం కాదు. సరళాతి || ౩ సరళాంశం. సులభాతి సు శ

వ్‌ స ఆ చదువ్రు+ ౨% 9

ల్‌ నో ళీ గలీ ల " ళం లే శ్యాం.

ఖీ? రంలో న. భి చా | 4 చ ప! | క్‌ గ సై కో [ ల (లగే ఛ్‌ యు గ (రు లో. ఫట తంల మం. యీ నరు హో నల ( స ళు న్‌. టే లా స. లానే స్ట్‌! న వ్‌ ళ్‌ క” ల! డి జ వ్ల న టో వాడ న శ్‌ + వ్‌. వం మ || క లో కట్‌ వ. ఆ ఖ్‌ గ్గ లో నటట టో | గ ట్‌ బ్‌ో షప. పం ల్‌ న్య నో సస హు తాళ రం = 0 ప 2 ఇ స్స, య న నే స ప ఎత్లావ) న ఇచచన నన న్‌ (హ్‌ ష్‌ న | కనా లి ్‌ టం? వ ప స మ ల, | ట్రీ. . య మ ప. మన త అటూ అ లు న. మ క్ల రం? ర వ న న పమ నం న స. ౧ న ఆట [లు ట్‌ ప ప. య. . వ. ఆలో 6 ఆ ప న | వ. ఫ్‌” య. క... . న్‌్‌ షు ప్‌ ॥| న. ॥ ఇ. చఈ9ి ఆ న ప. అ ర్రి ప నే! క్త నని నన = అ ప వ. - రుకి ర్ర నధ యి ఖో ఈ ళు కనన సర్టునల /. వ. ఈ న్న ను ప ॥ 6 మ. | గం గు ౦౭ంచిు వ స్‌ యం వ. (. ఫర " అ లే క్‌ హం నం. న కే. చిలి న్యం ళు. ము న! ర. స. వ ను ము సనన | మ. సు ళా ఆ రం టళున రవ, | నను ప. సో వ. గ గం రి వారిప ి సంసార న ఇర్లోన్లె ము వ రం డో స మ. ముం: కందిన: య ను నే లీ నన్నో న. ఎ; ను ర. నాన మ? టా. స్‌ న న్‌ స ను షన. షో మన ప సు న. 0 క్ట నము ట్‌ ము న రం కి జ్య వ్ర న? శు మ. న ( (1 స ఫ్ర న |. 11 వర వ న అ "కటు 9 ర న... . ను సషమ య , క్షే బన ప ళన స వలను న లో ల ॥ న ల. వ్‌ వ. | జా! వాతి ఈ న 1 | 0౦ క య స మ. 0) సను క. సు వనన. ఆలో అనాటి ఈ | షై! పె నా ర! అోథోన, గె న ర చంచల ము పై త్తి ఆో య న? మం వం ఏం న్‌ు రప నన రట న. ప్న నా స డు మ టన న / క. న... న. క: సీస న్‌ వ అ గు య ల ప న ని రే! హు! తో రి

• మం మం న ప. మా న్న న్‌ న రు పన న్‌ ర
• నం మ , నక ట్ట వ న 1 (₹ నో ను యనక గ పసు నన్న నప? న. విఘ ద్తలు గె ర. ఘా బ్ర వాగౌ ౦0్ర౧ూ థ్‌ మం. టన న నం వం వందనం న. షో ్‌ రసో టి ళు క ల ప న | న ను న త్రి చి అతి క్ష న... లయ న అ _ వళళడ సమం సర య నో కు నే శీల ణి ష్‌! నం క టు ; ం సడ ఈతి ర | నడ కుండాలి మటూతాలుగా ఠి అ / శ తి చాడా షూ శ మ ననన: తా జా శ థి

సల నో ఈ పంచాన్ని ఈరోజు సాంకేతిక విప్లవం శాసిస్తోంది. ఒకవైపు అది మనిషిని అంతరిక్షపు 1.1 టంచులు తాకేంత ఎత్తుకు పెంచింది. ప్రపంచాన్ని కుగ్రామంగా మార్చింది. జీవితంలోని 1... అన్ని రంగాల్లోనూ నూతన సాంకేతికత ఊహాతీతంగా చొచ్చుకెళ్ళింది. విచిత్రం ఏమంటే సామాన్య మానవుడు కూడా దీనికి తగ్గట్టే మారడానికి సిద్దపడుతున్నాడు. . సామాన్య రెతు ఈరోజు ఆధునిక బయో టెక్నాలజీని వాడుకొంటున్నాడు. ప్రపంచ మార్కెట్లో ( లు యయ; భాగ స్వామి అవుతున్నాడు. నాధారణ కార్మికుడు అత్యాధునిక యంత్రాల్ని అవ లీలగా 1 నడిపిస్తున్నాడు. ఆ నైపుణ్యాన్ని అలవోకగా సంతరించుకొంటున్నాడు. మానవుడు శాస్త్రాన్ని 1... ఎంత వేగంగా స్వాయత్తం చేసుకోగలడో చూస్తే ఆశ్చర్యమేస్తుంది. అతని భవిషత్తు పట్ల 1... మన పాఠ్యపుస్తకాల్లోకి ఈ విజ్ఞానం వెల్లువలా చేరుతోంది. 3-4 ఏళ్ళకు మన సైన్సు పుస్తకాలు '. .... . _పాతబడిపోతున్నాయి. మనం కనీవినీ ఎరుగని కొత్త అంశాలు వచ్చి చేరుతున్నాయి. పిల్లలు సైతం దీనికి తగ్గ ట్టు అత్యంత వేగంగా మారుతున్నారు. స్లో సమస్య ఏమంటే పాఠ్య పుస్తకాల్లోకి శాస్త్ర సాంకేతిక సమాచారం ఎక్కినంతగా బోధనారీతుల్లోకి (ఎక్కడం లేదు. సాధారణ భాష నేర్పడంలో కూడా ఇప్పుడు అత్యాధునిక పద్ధతులొచ్చాయి. . య . సామాగ్రి వచ్చింది. చాలా చవకగా అది మార్కెట్టుకీ వచ్చింది. కానీ అది మన స్కూళ్ళలో కె . మాత్రం రానని మొరాయిస్తోంది. కారణం ఏమిటి? పదేళ్ళనాడు బోధించిన రీతులకి ఈనాటికి 11. మన బోధనా విధానాలు, సామాగ్రి వినియోగంలో పెద్ద మార్పు వచ్చిందని మన గుండె మీద చేయి వేసుకొని చెప్పలేకపోవచ్చు. ఆవైపుకు ప్రయాణిస్తున్నామని అయినా _.. చెప్పగల్లుతున్నామా? 1... ఆ మేరకు మొదట మనకు మనం మారడానికి సిద్ధపడుతున్నామా? (ఇది మానసిక సంసిద్ధతకు చెందిన సమన్యా? వసతుల లేమివల్ల ఎదురవుతున్న సమస్యా? _ వ రెండవది ఎంతో మొదటిది కూడా అంతేనంటే కాదనగలమా? సట గ దీన్ని అధిగమించకుంటే ప్రపంచ గమనాన్ని అందుకోలేకపోవడమే కాక మన పిల్లల కంటే మనం వెనకబడిపోవడం ఖాయం. కాదనగలమా? ఓ క

టల నంగా ఛి

గ. లలత (

జ ( ర క |. ట్ధి స ర టక ళీ వరల సఖి క్‌ (. న్న

గ లో త | నం ఏ. లా! జై (హంగ. స. గత గ! నగ ఎట్ల ల తం. స్‌ పే ఎట ప్‌ో

న ప్రశ్న వేసి “వీరేశలింగం న (లో లి అని క్ర జీ. సం సే ఎవరికి అంకితం ఇట్వల ల్లి? టం గునాళ్ళ చరిత్ర రాస్తే ఎ స్తే ఎవరి కంకితం ఇవ్వాలి" రం గత 100 ఎళ్ళ తెలుగునాళ్ళ వీరేశలింగంగారి చరిత్రరాస్తే యనే ట్‌ ్థ/ రికివ్వాలి,” అన్నాడొక కవి. 'మరి ఆ కంకతం ఇవ్వాలి,” అని కూడా ఆ న! పంతులుగా నే పశ్చించి, “దాన్ని రాజ్యలక్ష్మిగారి కం నం చెప్పిన కవి దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి యు అని మళ్ళీ ఆయ పంతులుగారి భార్య. ప్రశ్న వేసి సమాధానం సూళ .. య. ముకాయిసాడు. రాజ్యలక్ష్మి వం కూడా కలుపుకొంటే ఈ 150 ఎళ్ళ తెలు న. మున. వంద ఏళ్ళ చరిత్ర ఏమిటి ఆ త ర్వాతి ఎభై ఎళ్ళ న నవయుగ వైతాళికుడే కాదు, చోదకుడూ, వ. ౦౧ ఎక్చ లా ఖ్‌. చ తలోనూ పంతులుగారు అంతటివాడు. ఆయ 1 చరిత్రలోనూ ప గ ౦దు చూపూ, కూడా. న ఆత్మకథ చదువుతుంటే. ఇంత ము ట్రే వ య్యాగలధా,' అన్పిస్తుంది ఆయన ఆత్మకథ చదువు ది ఆయన్ను తలుచుకొంఓి, య. “ఒక వ్యక్తి ఇంత చె థ్రీ ” డటం సంభవమా అన్విస్తు . ఒకవ్య దలా మనిషికి జీవితాంతం ఉం ద్యుడై తెలుగు భాషను వ [1 ఇంత ఎట్టుదలా త్వంలోని ప్రతి ప్రక్రియకూ ఆయన ఆ గ్రీకు కు తెచాక .. న. ౦లో రుల (& దు బ్భాం, టం. ఎళ్ళ వయస్సు దాకా మన సాహి ల హారిక భాష సజీవత్వాన్ని ముం వ. డెబ్బై ఎళ్ళ సు మమూర్తిగారు వ్యావహారిక భా సాధ్యం? శాప్రీయం . చేయిపట్టి నడిపించాడు. గిడుగు రా ప్పుకొని ఆ దారి పట్టాడు. ఎందరికిది ల తనం ఉంది ప. , |. ను. ట్‌ ఆ లో ఒప్పు ట బ్రో నే గొప్ప 0 ం య. య వును గదా అని ఆ వయస్సు కి అలా సిదపడం ఆయన ని సం శ పాయా ఓ ఈ చేపట్లినా, ల. వ. చినపు యగు జీ. లట ప [[ దయ్యాల్ని ఎదిరించినా, ఛాం పట్టి పత్రికల్ని నడిపినా, భుజం శ్రి కరోగామ య య్యా న చేసినా, కలంపట్లి ర్య ట ఈ పురోగా య. సినా, పండిత చర్చోపచర్చలు చేసినా, కలంపట్టి మే కనిస్తుంది. తెలుగునా 11. _చేరదిసినా, పం లో ఆద్యంతం ఈ లక్షణమే కన్పిస్తు న. | సవాలు చేసినా పంతులుగారి స్ట ర స న. మ ప. లేరని మ. థి, లో ర ) మ. దృక్పథాని కాయన నార కోనిదే పిల్లలు హేతుతత్వంలోకి వె న రు తెలుగు పండితులు. అయినా హ్‌స డు. చాలామందికాయనపండి ) ప. గంగా న నమ్హాదడు. క స | _వీరేశలిం జీకరింపబడదని ఆయ ఈ రసాయన, భౌతిక, క్‌. న. తాను నమ్మి ల ఎ యన పొ ఠ్యగ్రంథ ర కో టి మ ది తో క్త ఘే, ప. సు కానీ ఆ ణి దురీదాదు. కో రి న! న ౧ంగ్మ్బుంగొ యిత ఆయనే. ఆ వచ్చింది. న. వృక్ష జీవశాస్త్ర పాఠ్యగ్రంథాల రచయిత కి నిత్య సాహసికుడిగా జీవితం గడపాల్సి [ది స... చ్చుకొన్నాడు. వాళ్ళ నెదుర్కోడాని లో చూపడానికి ముందుకొచ్చిందీ ఆ స... తగవు తెచ్చుకొన్నా దీ ఆయన భావాల్ని ఆచరణ న క డాయన వెనక ఉన్నదీ, కణత న. రులు! ఇదీ వీరేశలిం యామకం కాగానే ఆ న. ఎద్యార్థులు! గు పండితుడిగా ని ప. . తి ఏప్రిల్‌ నెల 16వ తేదీన. తెలు సాహసం ప్రదర్నించాడో గుర్తుకు సం! స పంతులుగారి జయం బ్రోనే 1205 ఎళ్ళ కింద ఎంత సాహ రమవుతుంది. మ! సహ. బడిలో ఎలా నమెక్కడున్నామో కూడా తెలిసి వస్తు . య కొంటే చాలు ఈరోజు ము యస 1 వ 0. తెచ్చు

కా ము

వః య ప [ల యు. ల. టా, రో మం మా నైపుణ్యం విద్యకు రెండు పార్వాలు. వీటిలో ఏది గొప్ప, ఏది తక్కువ? ఏది ముందు, ఏది ప. వెనుక? దేని ప్రాధాన్యత ఎంత అనే చర్చ ఎంత అవసరం అనేది ఎలా ఉన్నా చర్చ మాత్రం సాగుతూనే 1... _ ఉంది. సాగుతుంటుంది కూడా ప. . ప్రాణులు కూడా బతకడం కోసం నైపు ణ్యాల్న ఒంటబట్టిం చుకొ న్నాయని అందరం ఒప్పు కొంటాం. వ ం. అయితే మనిషి ఈ జంతువుల కన్నా గొప్పవాడు. అతనికి విచక్షణ అనే ప్రధాన లక్షణం ఉంది. వ . ... సమిష్టితత్వం ఉంది. ఫలితంగా భవిష్యత్తు పట్ల ఒక స్పష్టత ఉంది. ఇవన్నీ కలిసి అతన్ని జ్ఞానిని . | '' రూపొందాదు. జ్ఞానమే అతన్ని ఆ స్థానంలో కూర్చోబెట్టింది. ...._ _ మానవుణ్ణి ఇంత జ్ఞానిగా మనం చెప్పుకొన్నా అతడి అజ్ఞానం అతనికి లేకపోలేదు. సూర్యుడి చుట్టూ 1... భూమి తిరుగుతోందని ఒప్పుకోవడానికి అతడికి 1500 సంవత్సరాలు పట్టింది. అతడిచేత య 1. ఒప్పించడానికి సజీవ దహనాల్ని సైతం కొందరు ఎదుర్శోవాల్సి వచ్చింది. ఇంత మథనం, ఇంత 1... అంతర్యుద్ధం జరిగాకే ఈరోజు చాలా చిన్నవనుకొంటున్న సత్యాలు సైతం బయటికొచ్చాయి. జ్ఞానంగా ....... ద ఖలుపడాయి. ఈ ప్రసానంలో ఎదురెన సవా లెక్కలేన వత బస్తను. ష్‌ ఇ. ౬ ళ్ళు న్ని [కు వ. 11. మరి మనిషిని జ్ఞానళీలిగా, నిరంతర జ్ఞానశీలిగా నడిపే చోదకశక్తి ఏమిటి? జ్ఞానం పట్ల ఆత్రుత, నం. ఆసక్తితో పాటు సరికొత్త జ్ఞానాన్ని అద్దుకోకుండా ఉండేలా, అంగీకరించేలా చేసే లక్షణం ఏమిటి? 1... అదెలా అతనికి అబ్బుతుంది? అనేవి ప్రశ్నలు. స సలు ప్రశ్నలు ఎలా ఉన్నా ఒకటి మాత్రం వాస్తవం. ఆధునిక జ్ఞానాన్ని భేషజాలకు పోకుండా ప! న. అంగీకరించగల్లడం మీదా, ఎక్కడి నుంచి ఏ జ్ఞానలేశం లభించినా దాన్ని విశాల హృదయంతో య. ఇందులో వెనకబడ్డ జాతులు ఎక్కడవేసిన గొంగళి అక్కడే అన్న చందంగా ఉంటాయి. ముందున్నవారు 4 :ళాళ మున్ముందుకు దూసుకుపోతారు. | వను కి. లై 4 ఈ లక్షణాన్ని పెంచేలా మన చదువులున్నాయా? తగ్గించేలా మన చదువులున్నాయా? వీటి అంతస్సారం న. ఆ రూపంలో ఉందా? లేదా? ఇవే మనం చూడాల్సి ఉంది. స |. ఒక్కోసారి దీని జవాబు రావల్సినంత బాగా రావడంలేదు. దీన్ని పట్టించుకోవల్సినంతగా ఎవ్వరం . జ్ర (| పట్టించుకోవడంలేదు. చెయ్యాల్సినంత చెయ్యడం లేదు. అందువల్లనే పాత సమస్యలు కొత్త రూపంలో | నొ

వో 945 ఆగస్టు 6. మనిషి ఊహలన్నీ మాడి మసైపోయిన రోజు. భావుకత బుగ్గి పాలైన రోజు. కలల ప్రపంచం కన్నీళ్ళలో కరిగిపోయిన రోజు. మనిషి పైశాచికోన్మాదం ముందు ప్రకృతి తన ఉనికిని ప్రశ్నించుకొన్న రోజు. మరణాన్ని తలచుకొని గాదు, మనుగడని తలచుకొని మనిషి విలవిలలాడిన రోజు. హిరోషిమా పై అణుబాంబు తెగిపడ్డ సూర్యగోళంలా పడి, సకల చరాచర ప్రపంచాన్ని రెప్పపాటులో భస్మేపలం 1... చేసి, భూనభోంతరాళాల్ని కటిక చీకటిలో ముంచెత్తిన రోజు, వ ( “చూస్తుండ గానే బంధువులు, మిత్రులు అదృశ్యమై పోయారు. అప్పుడక్కడ మరణానికి వ . ప్రత్యామ్నాయం లేదు, అంటుందొక హిరోషిమా ప్రత్యక్ష నొక్తి అవును, అణుబాంబు మరణానికి ప్రత్యామ్నాయం లేకుండా చేస్తుంది. మరణించినందుగ్గాదు మన మన్ను. బతికినందుకు మనిషిని చింతింపజేస్తుంది. అలాంటి బీభత్సాన్ని చరిత్ర ఒకటికి ర0దునార్లు చూచింది. 1... మనిషి ఇంత మూర్చదా, ఇంత హీనుదా అని హిరోషిమా దే' నటికీ ప్రల్నిస్తూనే ఉంది, సైన్స ఇంత విషాద పాత్రధారిగా మారిందా అని వెక్కిరిస్తూనే ఉంది. ఆధునిక రచయిత్రి అరుంధతీరాయ్‌ | సు మాటల్లో చెప్పాలంటే ఈరోజు మనం ఆస్తికులమైతే దైవసృష్టిని ధ్వంసం చేస్తున్నామని తల . ..' వంచుకోవాలి. భౌతికవాదులమైతే నాలుగువేలా ఆరువందల మిలియన్ల వసంతాల వసుంధరా చరిత్రకు ఒక్క మధ్యాహ్నకాలంలో మంగళం పలుకుతున్నామని సిగ్గుపడాలి. ..' ఆధిపత్యమా? అహంకారమా? మనిషిని ఇంతకు తెగించేలా మారుస్తున్నదెవరు? స్వభావమా? ...... సహజాతమా? మానవ మస్తిష్మాన్నిలా తొలిచేస్తున్న విషకీటకం ఏమిటి? ఏదో ఒకరోజు మనిషి చేజేతులా భూమాతను బుగ్గిపాలు చేస్తాడా? అనంత విశ్వపుటంచుల్ని శొధిస్తూనె కాళ్ళ కింది “ఏమో ఎవరు చూడొచ్చారు? అంత ఘనకార్యం చెయ్యడని ఎవరనగలరు?” అందామా? ... . 'అంతకెందుకు తెగిస్తాడు? అతని విచక్షణ అతనికుంది! అతని చైతన్యమే అతన్ని కాపాడుతుంది” ఆశావహంగా ఉండాల్సిందేగానీ సర్వనాశనానికి శాంతి సుహృద్భావాలకూ మధ్యగల రేఖను .._' _సూక్ష్మాతిసూక్షంగా అజ్వస్తాలు మార్చేశాయని మాత్రం మనం మరిచిపోకూడదు. ఆధునిక విప్లవం మానవ మనుగడను ఇంత సున్నితంగా మారడం ప్రమాదాల్లోకెల్లా ప్రమాదమని మనం విస్మరించ కం... లాం హన యా కనని. మనన: ము

(/ | 2 ష్టం ౯ గ సత ఫ యర న. త. గో గ

1. న్‌ స్తుందొ సందర్భం లెకుండా సమరొత్సా డ రో! చే ౦దో సందర్భ మీద అ పు ష్కియాపరత్వం ఎంత బటు తెస్తు రకు రాని అంశాల బుద అఖం మం ల స్య ఎదురైనపుడు నిప్రియ స్తుంది. ఒక్కోసారి అక్క! మధ్య లేనిపోని ౪ / సమస్య ఎదురై తే కీడు తెస్తుంది. క శాస్తాలకూ మధ్య వ గ చడం కూడా అం క్‌ సాలకూ, సామాజిక శాస్రా క్షే న. ప్రదర్శిం లు చేస్తుంటారు. విజ్ఞానశాగ్రా (చర్చోపచర్చలు గ కి తాజా తొర్మాణం. పృరణ సామాజిక శాస్త్రం. టం. ఘర్షణ సృష్టించడం దీని మాజిక నియమాల ఆవిష! చు కొంటునాం య. . శు ం అయితే సా భజిం వ, నం. మాల అన్వెషణ సైన్సు తక యుగాల్ని మనం వి య... పకృతి నియ పవాలతోనే చారి([ వ ౮ ్రుర్చ తో వచ్చిన సాంకేతిక విప్లవాల తే రెండోది బొరుసు.
2. పనిముట్ల గ్‌ నే నాణేనికి ఒకటి బొమ్మై వ్యవస్త అంతరించడం [ | మానవ ప్రస్థానమ మార్తుల వల్ల మాతృన్వామ్య థి ను. _ అలా తే ఉతలిలో వచ్చిన మార్పుల వల్ల టన వ్యవసాయ విజ్ఞానం సై భూముల్ని చేశా చరిత్ర. స్రమైతే ఇనుప నాగలి విస్తార మై త. వ్వవసాయ విప్లవం శాస్తమై య. నుమును కరిగించడం శాస్త్రమై లు వెలియడం చరిత్ర. నామాజిక విప్లవం. 1... నదీ పరీవా నిషేధించి అహింసను ప్ర యుగావిర్భావం అత్యున్న మం తదనంతరం పశువ ఏతే ప్రజా న్వామ్య సం శాస్త్ర. లు. పతాకసాయి అయి క వికాసం |. ల స వికాస పతా ఇ వికాసానికి, సామాజి త . మిక విప్లవం శాస్త్ర స్తం నామాజిక వికా ప్రయాణించాడు. ఇం న. జిక దశకు శ్రీకారం. ఇ వవట్టే మానవుడింత దూ వ ౮. సామా నికి పరస్పరం తోడుగా నిలవవట్సె ల న పురోగమనా టి లిం | య. య! వ. మహోన్నతుడు శయ లేదేమిటి? సామా జి ర్ట సిన ఈ గాలు, | స. ౮ అటి షణ కోసం చేసిన లా స లేదేమిటి? ఆ స న్వేషణ ణ్‌ _ కు మాత్రం చరిత్ర నికి సై అన్నాడు. సత్యా గధనులు కాదూ! ప. తన్నుకొచ్చిన ఆవేశంతో బ్రూనో ఎక్కడుంది? ఇలా చూస్తే శాస్త్రజ్డు యు య. త్యాగమయ చరిత్రా క సంస్త ([ర్తలూ, విప్లవకారులూ సెనుకు స ంపూర్ణత్వం మ. ము ందూ? సామాజి బోధించినపుడు మ్‌ణ్భు లో మం! | మహర్షులు కా సుకొన్నప్రుడు, అలా బొధిం? ది కూడా. అందు మ. ర్యగా అర్ధం చేసుకొన్న అదొక కావ్వం అవుతుం య్‌ 1! | హి | సామాజిక చ 4 థి చెపి నపుడు అదొక ్టీ 1 సైన్సును అలా జోడించి చెప్పి హం. (మ లో సైన్సునూ చరిత్రనూ వెత్తిస్తుంది. దం న స. నొక్షాత్మరిం సామాజిక శాస్తా బదాంత *...... మానవార్శసెక్షాత్కించి దొంగా పూరం టి గా ర్భాం య (11. | వు "సెనును చెప్పి దాన్ని ౧౦ నంతో చేస్తున్నప 9 తం! మ న న్నంగా సైన్సు దేదో అజా ళా సిదాంతం! న. దరికి భిన్నంగా సై విచారకరం ఉండదు. ఇ “నిక వాపార సమాజ దౌర్భాగ్య సిద్దా వ (న టే ౦ ఉండదు. కొనే ఆధు “4. కంటే వికార పక్కకు నెట్లి మరల్ని నెత్తి త్తు సం నే | మనిషిని పక్కకు నెట్ట స! ల దౌర్భాగ్యం! మ చు మం స. చదువుల ఆ లంయచారాడ్తూశుద ళో

9 . ఉథటబ్రవరికీ సైన్సు ప్రియులకీ ఆవేశభరితమైన అనుబంధం. గలీలియో, (బూనో, డార్విన్‌ . లాంటి ఉద్ధండ శాస్త్రవేత్తలందరి జయంతులూ, వర్ధంతులూ ఈ నెలలోనే వస్తాయి. రామన్‌ ( ఎఫెక్టు ఈ మాసంలోనే ఆవిష్ఫ్టాతమవుతుంది. ఫిబ్రవరి 28 జాతీయ సైన్సు దినోత్సవం | దీనికితోడు భారత ప్రభుత్వం 2004ను శాస్త చైతన్య సంవత్సరంగా ప్రకటించింది. ఆధునిక శాస్ర సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, మనిషి హృదయం రెండూ పెనవేసుకొని మానవ సమాజం వెలుతురు ప్రపంచంలోకి అడుగిడేందుకు మనకు మనం ప్రతిజ్ఞాబద్ధులమవుతున్న తరుణమిది. | "సైన్సు ఏ ఒక్కరిదీ కానట్టే ఏ ఒక్కనాటిదీ కాదు. ఏ ఒక్క సమాజానిదీ కాదు. మనిషి చేతికి క. రాతిని తీసుకొన్ననాడు, విల్లంబు ఎక్కుపెట్టిననాడు, చెకుముకి రాతి నుంచి వెలుతురు రవ్వలు . పుట్టంచిన నాడు- అతన్ని “శాస్త్రవేత్త అని ఎవ్వరూ పిలవలేదు. దాన్ని “ఆవిష్కరణ” అని య. ఎవ్వరూ ఆకాశానికెత్తలేదు. ప్రకృతి ఒడిలో ఒదిగి దాని హుంకరింపులకు తట్టుకొని, లాలనకు . .._ మురిసివోతూ అంతవాడు అంతంత అంగారకుడి దాకా సాగిన మనిషి ప్రస్థానంలో ఏనాటి 1... మలుపు ఆనాటి గొప్ప గెలుపు. ఏ జాతి అడుగు ఆ జాతికి గొప్ప ముందడుగు. సైన్సు చైతన్యాన్ని గురించి మాటాడుకొనేప్పుడివన్నీ మననం చేసుకోవాలి. ఇప్పుడు జన్యు నిర్మాణం మనకు తెరిచిన పుస్తకమైపోవచ్చు. అమ్మమ్మల్ని అమ్మలుగా మనం . మారొచ్చు. పుడమి తల్లికి పుడకలు చెల్లించగల వాండిత్యం మనకుండొచ్చు. అయితే మనిషికీ క మనిషికీ మధ్య, మనిషికీ ప్రకృతికి మధ్య ఉన్న సంబంధాల్లో సైన్సు ఎంత సామరస్యం .. _సాధించగల్లింది? భవిష్యత్తరాలకు భూమిని ఇంతకన్నా భద్రంగా అప్పగించాలన్న వివేకాన్ని ఈ సైన్సు నుంచి మనం ఎంత సంతరించుకోగలిగాం? ఇవీ అంతిమంగా ఎదురయ్యే ప్రశ్నలు. సైన్సు చైతన్యాన్ని స్మరించుకొనే వేళ ఈ ప్రశ్నలకు జవాబులూ వెతుక్కోవాలి. జ - నిరాడంబర ప్రగతి, బలిదానాల చరిత్ర, సామాజిక వార్వ్యం, సమ([గ్రత్వం సైన్సుకి సహజ వ | న్య . తత్వాలని మనం టీచర్లం ఎంతగా గుర్తిస్తే పిలలకంతగా గుర్తింపజేసాాం. అపుడు సైన్సూ, చదువూ రెండు సార్థకమవుతాయి. | నందర్భం? జాతీయ నైన్సు దినోళ్లవం

టన గ పోషిస్తున్న టో లీ అతి మవుతా ర్‌ తట రో క్‌ లో లే శ గో గా సేమ కంగా గ్‌ సళ! ౦ంగా, భ టి. అది కి ప్రాణా పరీతంగా ష్‌ గం పచ్చం లద ధ్ర వు టు ర భూ మహావృక్షా టిమే ని యి. గట్టె న న. ళ్‌: గ /// లో ని 0 కో టా సా ట్‌ ర. మహారణ్యాల్లొ మె కష్టం. అలా రక్షించుకొ వ ఎలుకలు వన్తా సంగా తాను ౦చుకోవడ తనను తాను $ విపరీతంగా చి సునాయా స పదా అప్పుడది నికి అం ండం ను శ్తేలా మ. సో పడుతుం లు తిన ఓక్‌ వృక్షం ర్చి మొలకెత్తి గ మ. స్తుంది. ఆ పూ నేస్తాయి. చెమ్మను డి తర్వా వ ్ట్‌ పూస్తు నూతి త వాటికి మానవు న. కల వదనా తనము ని రీసుెళ్ళి వాదీకి చెమ్మ ఉంది. ఇవన్నీ సే. స మ ఈం కా లో మ . ల లో దే టా ల్‌. లు భూ త్తనా న ౯౬ ఈ చీమలు విత్త శతాకాల ' చేసే ప్రాణి లోని స వ! న్ని టి ర “ఉత్పత్తి హావి వ్‌. గ న కొ త్రి య్య ) ఆహా దిమ సరా వ యం , ఆ ంచేనా స్తుంది. అ దీ పరస్స న హే నాయి దును లు. చలిస్తు ప్రతీ న క్‌ తనా ముం కృతి ధర్మా బద్దంగా కావచ్చు. పిపీలకం మ న్‌ పకృ క్రమబద్ధ వు ప | న (తర్వా లు. (ఫ్ర డి [క్ర ణు కూడా లో న! మ రహన్యా నికి యి ప పకృ య. 1 ప్రకృతి , ఒక నియమా సూక్ష్మమైన క్షణం. గొప్ప ఈ మహా ( ద న న ని ప్రతిది ఒ సూక్ష్మాతి ఈ ప్రకృతి లక్ష ప్రతి ఒక్కరం ఏముంటుం ను 1 లో కు ప వ న ప్రకృతి క్షత్రం కావచ్చు. 1 ఉండట కోడం కన్నా ? పరమార్ధం ంచు వ. సుదూర నక్ష పూరకంగా ఉండ! ఒప్పు టుంది! ంటబట్టి మ సు వరస్పర పూరక వా ఉందని ఒప్పు! ఏముంటుం టీచర్లు ఒ మన సే. స ప లలా లంలం జ్ఞానం ఎముం మన లా? న్‌ ను న్నే పట్లు న మ. హ్మాం డం గ్నూ త్వి చై ట్ర నేలా వ న నుంచి బ్రహ్మా ని గుర్తిం వెరసి ఈ అవగతం కత అల్లు మ. హ్‌ భాగమ క్షణాల్ని నుంచి ఈ తాత్వి న | సం! తిధ థ ) లా శం. ర. ల పక విద్యా తంగా డమె కా న క్ష్‌స్టు ఏ. ప (రు ే న. రు [్‌ చ వ ట్ట: నే ఈ ) ఎలా? మ ంతస్సూ సాధిం హత్తర అ వ ల్‌ న ఎన్‌ 2 పాఠ్యా లి సుల . అద్‌ నే .. స్మ చెయ్య ర్ల ముందున్న ప్రపత్తాడు

రుల త టం లో. 9 11... ఖిబ్రవరి 2౦ జాతీయ సైన్సు దినోత్సవం, శాస్తం పట్లా, శాస్త్రీయ దృకృథం పట్లా ప్రజల పలికించి ళు పిల్లల్లో ఆసక్తినీ, స్పృహనూ కలిగించడం దేశప్రగతికి ఎంత అత్యవసరమో గుర్తు చేసుకోవాల్సిన దినం. య. భూమి సూర్యుడి చుట్టూ తిరుగుతోందన్న సత్యాన్ని ఒప్పించే ప్రయత్నంలో సజీవ దహనం కోరి తెచ్చుకొన్న య. బ్రూనో, సైన్సును సమాజం నుంచి వేరుచేసి చూడరాదన్న బెర్నాల్‌ ఫిబ్రవరి లోనే పుట్టారు. ఇలా న. . సైన్సు ప్రియులందరికీ ఫిబ్రవరి ఒక ఆత్మీయ మాసం, కర్త వ్యదీక్షా మాసం. సైన్సు పట్ల ఆసక్తి అంటే విజ్ఞానం పట్ల ఆసక్తి. సామాజిక ప్రగతి పట్ల ఆసక్తి, ఆధునికత పట్ల ఆసక్తి. కిషన. హేతుతత్వం మీద, మానవీయ దృక్పథం పట్ల ఆసక్తి. వ. భవిష్యత్తు పట్ల మానవ మహా మేథస్సు పట్ల అపారమైన విశ్వాసమె సైన్సు పట్ల విశ్వాసం, ఈ ఆసక్తి పిల్లలకి సహజంగానే ఉంటుంది. ప్రశ్నించడంలో దీన్ని మనం చూడొచ్చు. 'ఇలా ఎందుకుంది? అలా ఎందుకు లేదు?” అనే పిల్లల శతసహ(స్రాధిక ప్రశ్నలు పెద్దలకు అల్పమైనవిగా, అర్ధరహితమైనవిగా ఉండొచ్చు. కానీ వాటిలోనే మానవ మేథస్సు అసలైన లక్షణం-- నిరంతరాన్వేషణాతత్వం దాగి ఉంది. ఈ తత్వాన్ని మరింత పదునెక్కిస్తున్నామో, అటకెక్కిస్తున్నామో అన్నదే టీచర్లుగా మనం వేసుకోవాల్సిన ఒక సబ్బెక్టు బాగా చెప్పడమంటే, బాగా నేర్చుకోవడమంటే- గీటురాయి ఆ సబ్జెక్టును (పేమించేలా (చెయ్యడమే అని విద్యావేత్తలంటారు. మరి మానవ నాగరికతను గుహల నుంచి గ్రహాల దాకా నడిపించిన సైన్సు పట్ల మన బోధన ఎంత ప్రేమ పుట్టించగల్గుతోంది?

1. _సైన్సుకూ హృదయం ఉంది. సైన్సుకూ సగర్వ చరిత్ర ఉంది,” అని సైన్సును గుర్తించి బోధిస్తే సైన్సు ..._____సాహిత్యంలా మనసును ఉద్విగ్నం చేస్తుంది. చరిత్రలా ఆవేశభరితంగా మారుస్తుంది. సైన్సు ప్రగతిలో సామాన్యుడి వొత్రను, జీవితంలో సైన్సుకున్న సజీవ సంబంధాన్ని విడమరచి చెప్పగ లిగితే పిల్లలు తమి తృష్ణను సైన్సులో తీర్చుకొంటారు. తమ ప్రపంచాన్ని సైన్సులో వెతుక్కొంటారు. తాము సైన్సుగా, ..... సైన్సు తొముగా మారుతారు. .... __ _దీనిక్కావల్సింది పెద్దపెద్ద ప్రయోగశాలలు కాదు. పరికరాలుకాదు. పరిసరాల నుంచి, జీవితాన్నించి 1... సైన్సును వెతికి పట్టి్వగల సామర్ధ్యం, సృజనశీలతా, అతిసూక్ష్మ ప్రకృతి రహస్యాన్ని అరటిపండు ఒలిచి ం ల మ. పెట్టినట్టు నిత్యజీవితంలో రంగరించి చిన్నచిన్న (ప్రయో గాలతో తెలియజెప్పగల్ల దం. ఇదొక అన్వెషణ. ... ఇదొక కళ. ఇదొక శాస్తం. ఇదొక కర్తవ్యం. ఇదొక అపురూప బోధనారహస్యం. “ఏకలవ్య” నుంచి ...... . మనం దీన్ని నేర్చుకోవచ్చు. మన తరగతి గదికి అన్వయించుకోవచ్చు. మన పిల్లల్ని సైన్సుప్రియులుగా (మార్చవచ్చు అప్పుడు మన కలాంగారి స్వప్నం సాకారమవుతుంది. చీకటిపై వెలుతురు విజయం నాధిస్తుంది. పు | స. చదువు + 4౯ నమా యల నను మనను

లో చ దువుకైనా, శాస్త్రానికైనా సార్థకత ఏమిటి? గమ్యం ఏమిటి? సమాజమూ, సామాన్య

1. జనమూ పట్టని చదువులు, శాస్త్ర పరిశోధనలు ఏమవుతాయి? ఎక్కడికి దారితీస్తాయి? వై ॥ ఇప్పుడు మనం విజ్ఞానమన్‌ీ, శాస్త్రమనీ చెప్పుకొంటున్న వాటికి మూలాలు ఎక్కడున్నాయి? వాటికి ఆద్యులైన పురాతన పురుషులెవ్వరు? ఈరోజు మనం అపురూపాలని చెప్పుకొంటున్న .. చెషధాల్ని కనుగొన్నదెవరు? భద్రంగా వారసత్వంగా మనకందించిందెవరు? మహామహా మట్టి మనుషుల నుంచి పుట్టాయా? ఆకాశాన్నుండి అమాంతం జారిపడ్డాయా? ఇలా చూస్తే మన చదువులకూ శాస్తాలకూ మూలం మన సమాజగర్భమే. అలాగే వాటి 1, గమ్యం, లక్ష్యం సైతం సమాజమే. వాటి సార్థకత సమాజశ్రేయస్సులోనే.

....... చదువులకీ “అరం ఉన్నదనుకొన్నంత కాలం చదువులు సక్రమంగా ఉంటాయి. ఉండి 1... నాయి కూడా. అలాగాకచదువుల కోసం చదువులై, శాస్త్రాల కోసం శాస్త్రాలైన వేళ అవి దారి తప్పి, గాడి తప్పి ఒంటిస్తంభపు మేడల్ని ఎక్కి కూర్చున్నాయి. గహనాతిగహన, .... _జటిలాతి జటిల అంశాల్ని అవి శోధిస్తున్నాయి తప్ప నిత్య జీవితం నుంచి మాత్రం వేరుపడి (.... పోతున్నాయి. అలా అవి వేరు పడగానే జనం వాటికి దూరమవుతున్నారు. జనం (నమ్మకాన్ని పోగొట్టుకొన్నాక చదువులు వట్టి డొల్లలుగా, చిలక పలుకులుగా, మార్కుల [మెట్లుగా తయారై కూర్చున్నాయి. శాస్త్రాలు ప్రయోగశాలల్లో బందీలయిపాయ్యాయి. (ఇంకా వెయ్యిన్నూట పదహారు సమస్యలు.

య | .. '' అలాగాక జనం చేతికి శాస్తం అందినపుడు, చదువుల్లో సామాన్యుడి సృజనశీలతకు 1... పెద్దపీట దొరికినప్పుడు, మనిషికీ విజ్ఞానానికీ మధ్య సజీవమైన, సార్థకమైన సంబంధం, [సమన్వయం కుదిరినపుడు మానవుడు చిరంజీవి అవుతాడు. మరి చిరంజీవి మానవుడికి | న. అలాంటి చదువులు దక్కేదెప్పుడు? దక్కడం లేదెందుకని? ఇది మనల్నే కాదు మహా స న. విద్యావేత్తలైన 'యశ్‌పాల్‌” లాంటివారిని సైతం వేధిస్తున్న సమకాలీన ప్రశ్న

.. య తె లివిగల మనిషి తన తెలివితేటల్ని 'కొలుచుకోవా'లని చాలాకాలం తన తెలివినంత ఖర్చు

చేశాడు. తర్జనభర్జనలు చేశాడు. నానా తంటాలు పడ్డాడు. |. ఆస్తి అధికారం, నోరూ ఉన్నవాళ్ళు తెలివితటలు తమ స్వంతాలని, సహజాతాలని చాలాకాలం

. చెప్పుకొన్నారు. ఎదుటివాళ్ళని హేళనగా చూశారు.

న తెల్లరంగు ఉన్నవారు తోలు తెలుపులోనే తెలివంతా ఉన్నట్టు చెప్పుకొన్నారు. నల్లవాళ్ళని ..... మతిహీనులుగా జమకట్టారు. జాతి, కులం, లింగం ఇవన్నీ తెలివితేటల్ని నిర్ధారిస్తాయని, .. ___ _మేధావులూ-మందమతులూ అనే విభజన పుట్టుకతోనే పుట్టుకొస్తుందని సిద్దాంతీకరించిన

వారున్నారు. ఇప్పటికీ నమ్ముతున్నవారూ ఉన్నారు.

. . ఆహారాన్ని బట్టి మేధోవికాసాన్ని ఆచారాల్ని అలవాట్లని బట్టి ఆలోచనా చణత్వాన్ని తూచుకొనే

వారు ఇప్పటికీ మనకు తారసిల్లుతుంటారు.

1. మనిషి సైన్సును పట్టుకోవడం ప్రారంభించాక సైన్సు భాషలో, సైన్సు వెలుగులో తెలివితేటల్ని

(కొలిచేందుకు, కారణాల్ని వెతికేందుకు చాలామంది కంకణధారులయ్యారు. మెదడు

పరిమాణాన్ని బట్టి, మెదడులోని ముడతల్ని బట్టి, మెదడు స్వరూపంలోని తేడాల్ని బట్టి

. వ. మేధస్సు ఉంటుందని కొందరు సిద్దాంతాలు చేస్తే చాలామంది వారసత్వాన్ని ఆశ్రయించారు.

న. ష్‌ ఎన్ని వాదాలు చేసినా అన్నిటా నోరున్న వర్గాన్ని తెలివిమంతుల కింద జమ చేసుకొనే

ప్రయత్నాలే తప్ప ఇవి మరేమీ కాదని ఓపక్క ప్రతివాదాలూ లేకపోలేదనుకోండి.

అయితే 'జినోమ్‌ పరిశోధన వీటన్నిటికీ తెర దింపింది. తెలివితేటల్లో మనుషులందరూ

సమానులేనని తేల్చి చెప్పింది. స్వభావంలో, గుణగణాల్లో వైవిధ్యం ఉంది గానీ మనుషుల్లో జన్మతః తెలివితేటల్లో తేడాలు లేవని నిగ్గు తేల్చింది. దీంతో మానవులంతా సమానమేనని దీన్ని తరగతి గదిలో మనం అనుక్షణం గుర్తు తెచ్చుకోవాలి గదూ!

న | 1 వ . (చదువుట.

, వం ల య! త - డు మిలా క ల మా _ లోగో నవ మేధ వికాసోన్నుఖమెనది. మానవ ప్రసానం ప్రగతిశీలమెంది. అనంత మానవ (౫. ర్‌ థ, రయ ... .. మహా నాగరికత ఎన్ని అడ్డంకులున్నా ఎన్ని స్తబ్ధతలు, ఎన్ని నిరాశలు, ఎన్ని కష్టాలు ఎదురైనా ముందుకు మున్ముందుకే సాగుతున్నది. సాగుతుంది కూడా. ఇది చారిత్రక సత్యం. (ఈ ప్రగ తిశీల ప్రస్థానానికి కావల్సింది ఆధునిక దృక్పథం. ఈ దృక్పథానికి లక్షణాలు , వ .. ఆలోచనల్లో హేతుబదతా, సత్వానేషణాచణతమూ, సహనమూ. అందుకే మన దారుని య, క. లం ణి త్యాన్వ ఏ ో, ..___ _కోత్తముడూ, మహోపాధ్యాయుడూ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్‌ 'సహనమే సంస్కృతి అంటాడు. శ | మానవ నాగరికతలో పలు పాయలున్నాయి. ప్రతి పాయకూ ప్రత్యేకత ఉంది. పరిణతి (ఉంది. దేని చరిత్ర, దేని ప్రాముఖ్యత, దేని బలహీనతలు దానికున్నై. వీటన్నింటి కలయికతోనే సం. మానవాత్మ అంటూ ఒకటి విలసిల్లుతోంది. మన విద్య దీన్ని (రుతిబింబించాలి. దీన్ని పరిపుష్టం చెయ్యాలి. లేత మనసుల్ని నవనవోన్న్మెషంగా, న . ... నవోదయ కాంతి కింజల్కాల్లా తీర్చిదిద్దాలి అసహనం, సంకుచితత్వం, స్వీయ మానసికతల 1... నుండి కాపాడి, 'ఆనో భద్రాః క్రతవోయన్తు విశ్వతః అంటూ అరుణోదయ కాంతుల్ని చేతులెత్తి యయ. |. అహ్వానించేలా మనిషిని తీర్చిదిద్దాలి. కానీ ఒక్కోదశలో చరిత్ర స్తంభించవచ్చు. వెనక్కు నడవవచ్చు. విద్య కూడా ఈ తిరోగామి జ్‌ [ __ _త్వానికి వాహకంగా ఉపకరించనూ వచ్చు. వెనకబాటుతనం, పేదరికం, అజ్ఞానం కలిసి నే 1. మనిషిని మధ్య యుగాలకి నడిపించడం, దానికి విద్య దోహదపడ్డం కూడా చరిత్రలో టం |... అవాస్తవమేమీ కాదు. ప్రస్తుత ఉగ్రవాద విజృంభణమే దీనికి తార్కాణం. దీనికోసం వందలాది . శ | ప! స్కూళ్ళు నడిచాయంటే అదీ మనల్ని విచలితుల్ని చేసే అంశ ౦. . న సామాజికచలనంలో హేతువుకూ విశ్వాసానికీ మధ్య, ప్రాచీనతకూ అర్వాచీనతకూ మధ్య, వ | . ఆచారాలకూ అవసరాలకు మధ్వ నిరంతర ఘరణ జరుగుతూ ఉంటుంది. ఇది మన న. ్ర ర్చి వ 1 విద్యలోనూ ప్రతిఫలిస్తూనే ఉంటుంది. ఇది సహజం. కానీ సత్యం జయించడం, మానవుడు 1 పురోగమించడం మాత్రం ఖాయం. . టీ

. - | విశ్వ క్రీడా కోలాహలం ముగిసింది. మిలీనియం ఒలింపిక్స్‌లో సిటియస్‌, అట్టియస్‌, ( ఫోర్టియస్‌ (అంటే మరింత వేగంగా, మరింత ఎత్తుగా, మరింత బలంగా) అన్న క్రీడాసూక్తిని . వాస్తవం చేస్తూ పాత రికార్డులు బద్దలయ్యాయి. కొత్త రికార్డులు వెలిశాయి. సిడ్నీ వినీలాకాశంలో తళుక్కున మెరిసిన క్రీడా తారలు మనిషి మహా వేగానికీ మహత్తరాకాంక్షలుకూ = . అద్దం పట్టారు. వీటి ముందు సంపదలూ, వైభవాలూ వారసత్వాలూ అన్నీ దిగదుడుపు లేనని . రుజువు చేశారు. . ట్రాక్‌లో అయిదు పతకాలు సాధించిన అమెరికా స్పింట్‌ క్వీన్‌ మేరియానా, జిమ్నాస్టిక్‌లో .. రబ్బరుబొమ్మను మరిపించి పదకొండు పతకాలు ఒడిసి లాక్కొన్న రష్యన్‌ జిమ్నాస్ట్‌ అలెక్సీ ...... నెమోవ్‌, పన్నెండేళ్ళు గడిచినా ప్రపంచ హెవీ వెయిట్‌ బాక్ప్సింగులో తనను మించినవాడు .. పుట్టలేదన్న క్యూబన్‌ బాక్సర్‌ ఫిలిక్స్‌ సెవాన్‌, ట్రాక్‌ రారాజు మైఖేల్‌ జాన్సన్‌, నెదర్లాండు న విజేత, ఒక్కో ఉద్ధండ పిండం. వ. ' అమెరికా రష్యాల్ని పక్కనబెట్టి చూస్తే చైనా మన కళ్ళ ముందే క్రీడారంగంలోనూ ఎగబాకి '.. మూడవస్థానం చేరుకొంది. అతిధేయ ఆ(్టేలియా ఆతిథ్యంలోనే కాదు ఆటల్లోనూ సత్తా ( చూపింది. కటిక నిర్బంధాల నడుమ కాపురం చేస్తున్న క్యూబా 11 స్వర్దాలతో ఈసారి 9వ .. న్ధానం దక్కించుకొంది. ఆంధ్రదేశంలో అర్ధ భాగమైనా లేని హంగేరీ కొరియాలు సైతం పతకాల పంట పండించుకొన్నాయి. మరి మనమెక్కడున్నాం? కరణం మల్లీశ్వరి కాంస్యంతో సరిపుచ్చుకొన్నాం. గత వైభవాల వీరతాళ్ళతో గర్వపడితే సరిపోదు. అక్కరకు రాని మెట్ట వేదాంతంతో ముక్కు . మూసుకొంటే లాభం ఉండదు. మనిషిక్కావల్సింది మహోద్వేగం. ఏదో సాధించి తీరాలని గుండె నుంచి తన్నుకొచ్చే తపన, అవిశ్రాంత పరిశ్రమా, ఆత్మ విశ్వాసమూ. న. . ఇవి ఏదో ఒకానొక్క ఒక్కరికి ఒంటబడితే చాలదు. జాతి జీవధర్మాలుగా మారాలి. ఈ ధర్నాన్ని మనం ఎక్కడ పారేసుకొన్నాం? ఇప్పుడెక్కడ వెతుక్కొంటున్నాం? మన చదువుల్లో ఈ జీవధర్మాల కేమైనా చోటుందా? మన బడిలో వీటినేమైనా చూడగలమా? 1 . | ఇలా ఆలోచించనంతకాలం నాలుగేళ్ళకోసారి ఒలింపిక్స్‌ వసూనే ఉంటాయి. మనం మాత్రం 7 థీ

7 జొలకార్మిక వ్యవస్థ నుంచి బాలకార్మికుల్ని తొలగించివేసి సార్వత్రిక నిర్భంధవిద్యను అమలుచేసే దిశలో . -. గ ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న ధోరణికి భారతదేశం ఒక ముఖ్యమైన మినహాయింపు. దీనిక్కారణం కొన్ని . నమ్మకాల సముదాయమే. తలసరి ఆదాయం తక్కువగా ఉండటం కాదు దీనికి కారణం. ఈ నమ్మకాలు ఒక ప్రభుత్వ యంత్రాంగంలోనే కాదు విద్యావేత్తలు, సామాజిక కార్యకర్తలు, కార్మిక సంఘాలు, విద్యా . పరిశోధకులు చివరకు ఉపాధ్యాయుల్లో సైతం వేళ్ళూనుకొని ఉన్నాయి. మధ్యతరగతి వర్గంలో ఇవి మరింత . | విస్తరించి ఉన్నాయి. ఈ నమ్మకాల వెనుక సామాజికవ్యవస్థ పట్ల భారతీయ దృక్పథం ఉంది. సమాజంలోని ఉన్నత అల్పవర్ధాల పాత్రలపై గల అభిప్రాయాలు, సామాజిక అంతరాల్ని కొనసాగించే సాధనంగా విద్యకున్న పం పాత్ర, పేదలకు “అధిక, “అనుచిత” విద్యనందిస్తే సామాజిక స్థితిగతులు దెబ్బతింటాయనే ఆందోళన ఈ దృక్పథంలో దాగి ఉన్నాయి. ఇవన్నీ కలిపి బాల కార్మికుల్ని గురించీ, వాళ్ళ నిర్బంధవిద్యను గురించీ ప్రస్తావన . వచ్చినప్పుడల్లా పలు వాదాల రూపాల్లో సాక్షాత్కరిస్తుంటాయి.” ఇవి సుప్రసిద్ధ సామాజిక శాస్త్రవేత్త 'మైరన్‌ వైనర్‌' అన్న మాటలు. ఆయన దేశమంతా విసృతంగా తిరిగి, . అత్యధికంగా బాలకార్మికులున్న ప్రదేశాల్ని పరిశీలించి, పలువర్గాల వారితో మాట్లాడి చివరకు కఠినంగా, . ఖరాఖండిగా చెప్పిన మాటలు. దీని సారాంశం ఏమంటే మనకు బాలకార్మిక వ్యవస్థ ఒక సీరియస్‌ సమస్య కాదు. అర్జంటు సమస్య అసలే కాదు. ఇక్కడ 'మనకు అంటే మనలో ప్రతి ఒక్కరికీ అని అర్ధం. స్వాతంత్రా నంతరం భారతీయ సమాజం ం. మిగిలిన ఆధునిక దేశాల్లో లాగా అందరికీ విద్య కోసం బాలకార్మిక వ్యవస్థ నిర్మూలనను తన అజండాలోకి తీసుకొని రాలేదని దీని తాత్చర్యం. (ఒక పసిచేతులు నట్ట నడి ఎండలో చెప్పులు కుడుతున్నాా హోటల్లో బల్లలు తుడుస్తున్నా టీలు మోస్తున్నా రైల్లో చిమ్ముతున్నా అడుక్కొంటున్నా అదేమీ మనకు ఒక సమస్యగా కన్పించదు. బడి మానేసి పనిలోకి వెళ్ళిపోవడం ఒక సహజ పరిణామంగా, జీవిత సత్యంగా మాత్రమే మనకు గోచరిస్తుంది. ఇక్కడ మనకు లేనిది దయ, జాలి మాత్రమేకాదు. మన ఆర్థిక సామాజిక వ్యవస్థల కొచ్చే నష్టం పట్ల, ప్రమాదం పట్ల దూరదృష్టి కూడా లేదని మనం మరిచిపోగూడదు. ఇలా చూసినప్పుడు సమస్య వనరుల లేమిలో లేదు. మన ఆలోచనల్లో ఉంది. ప్రణాళికల్లోని లొసుగుల్లో . 1. కాదుమన చిత్తశుద్ధిలో ఉంది. దిన్ని మైరన్‌ వైనర్‌ తన విశ్లేషణలో అద్భుతంగా వివరిసాడు. ఇప్పుడిప్పుడే మన సమాజం ఈ ఆలోచనల విషవలయంలోంచి బయటపడుతోందని ఆశించవచ్చునా? మన | అజండాలోకి బాలకార్మికులు వచ్చి చేరారని భావించవచ్చునా? 'పిల్లలుండాల్సింది పనిలోగాదు బడిలో” అనే మాట మన చెవికెక్కుతోందని నమ్మవచ్చునా? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం 'అవును. అయితే ఇక ఏవీ మనకు అద్దురావు. రథం కదులుతుంది. నేడు గాకుంటే రేపు చేరాల్సిన బాటకి చెరుతుంది. మన ఆలోచనల్లో కరుకుదనం ఎంత ఎక్కువైతే అంత తొందరగా గమ్యం ( నందర్ధం: మైరన్‌ వైనర్‌ గ్రంథం బిల్లలు-రాజ్టుం చాకీర-చదువు” వరచయం భి శ్రీ

( //1 [ హత యలు క యు (7 ెతరప్రదేశ్‌లో సెకండరీ విద్య పూర్తిచేసిన మహిళల కంటే తమిళనాడులో ఎలిమెంటరీ 4 విద్య కూడా పూర్తిచయని మహిళలు తక్కువ పిల్లల్ని కంటున్నారు. అలాగే ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఎ ప్రాథమిక విద్య పూర్తిచేసిన మహిళల వివాహ వయస్సు కంటే తమిళనాడులో నిరక్షరాస్యులైన " మహిళల వివాహ వయస్సు తక్కువ! ఉత్తరప్రదేశ్‌లో అక్షరాస్య మహిళలు 18 శాతం మాత్రమే తమ పిల్లలకు టీకాలు వేయిస్తే తమిళనాడులో నిరక్షరాస్యులు 58 శాతం టీకాలు ... వేయిస్తున్నారు. పౌష్టికాహారంలోనూ ఇంతే. ఏమిటీ విచిత్రం? . అసలు రహస్యం ఏమంటే తమిళనాడు అక్షరాస్యత 60 శాతాన్ని అధిగమిస్తుంటే ఉత్తరప్రదేశ్‌ అక్షరాస్యత మూడుపదుల్ని మించడం లేదు. (ఆర్థిక సామాజిక ప్రగతికి, ఆధునిక సమాజ నిర్మాణానికి ప్రాథమిక విద్య పునాదిగా |. మనమందరం నేడు అంగీకరిస్తున్నాం. కానీ ఓ గుణాత్మక పరిణామం జరగాలంటే మెజారిటీ ......_ ప్రజలు చదువుకోవాలి. కేవలం ఒక్క శాతం అక్షరాస్యత పెరగగానే ఒక్క శాతం ..... సామాజికాభివృద్ధి సాధ్యం కాదు. అదీ నిరుపేదల్లో, మహిళల్లో మెజారిటీకి విద్యాగంధం న _ . అబ్బకుండా విసృత ప్రయోజనాలు అనాధ్యం. (ఒక్క సంవత్సరం విద్యావకాశాలు పెరిగితే 18 శాతం ఉత్పాదకత పెరుగుతుందంటారు ఆర్ధిక శాస్త్రవేత్తలు. జపాన్‌ నుంచి థాయ్‌లాండ్‌ దాకా ఉదాహరణలు వారు చూపిస్తున్నారు. (కానీ ఇదీ విసృత శ్రామికవర్గానికి విద్య అందినప్పుడే సాధ్యం. అదీ నాణ్యమైన చదువు కనీసం నాల్గవ తరగతి వరకైనా అందితేనే సాధ్యమని వాళ్ళే వక్కాణిస్తున్నారు. (సాంస్కృతిక వికాసం ఎప్పుడూ ఓ వెల్లువలానే విస్తరిస్తుంది. గుణాత్మకాభివృద్ధి ఎప్పుడూ య. జనబాహుళ్ళ వికాసంతోనే ముడిపడి ఉంటుంది. సామాజికాభివృద్ధిలోనే గాదు వొదార్ధికాభి (;. వృద్ధిలోనూ ఇది రుజువైన వాస్తవం. ఈ వాస్తవం మనకు నేర్చుతున్నదేమిటి? అందరికీ చదువు కావాలి. అందునా ......._ _నిరుపేదలందరికీ మహిళలందరికీ విస్సృతంగా చదువు కావాలి. అంటే చదువుకొన్న వ్యక్తులతో సరిపోదు చదువుకొన్న సమాజం మనకు కావాలి. ఆ చదువు కూడా నాలుగక్షరాలతో సరిపోదు, ...____నాణ్యమైంది కావాలి. వ . అప్పుడే మనం కలలుగన్న ఆధునిక సమసమాజం అవతరిస్తుంది. |: “ నందర్భం: జాలీయ ఆక్షరాన్తుతా దినం ఛి జీ

/ గ ల క్‌ టం తలో మెధావలు పరిశోధనల్లో వెలికితీసి, విశ్లేషణల్లో నిగ్గుదేల్చి చాటిచెప్పే పరమ సత్యాలను సామాన్యులు (పరిసరాల నుంచి, అనుభవాల నుంచి అట్టే ఆకళింపు చేసుకొంటారు. పండితులు తర్క, వితర్మాలతో, ( . __ గణాంకాది సాక్ష్యాధారాలతో, చర్చోపచర్చలతో సిద్ధాంతీకరించే సూక్ష్మాలను 'పామరులు” ఒక్క (... _సామెతతోనో, ఒక్క మాటతోనో విడమరిచి చెప్పేస్తారు. జీవితం పాండిత్యం కంటే గొప్పదని తేల్చి య . . పిల్లందర్నీ బడికెందుకు పంపాలి అంటే అర్థశాస్త్ర నిపుణులు సుస్థిర ఆర్థికాభివృద్ధి కవసరమైన పునాది 1... కోసం అంటారు. సాంప్రదాయిక వృత్తుల నుండి ఆధునిక వృత్తుల్లోకి, పనుల్లోకి మళ్ళే ఆలోచనాసరణికి విద్య వాహకం అంటారు. “1. తాయంటారు. సాక్షర సమాజం ప్రగతిశీల చలనంలో ముందుంటుందని ఎక్కడెక్కడి లెక్కలూ విప్పి (మరీ చెపుతారు. వన / 1. నిజమే వీటినెవ్వరూ కాదనలేరు. కాదననక్కరలేదు కూడా. ఈరోజు అందరికీ విద్య అనే నినాదం ఈ . / అంశాల చుట్టూనే తిరుగుతూ ముందుకొచ్చింది. కానీ ఓ విచిత్రం చూడండి. కేరళలోని తల్లుల్ని- మరీ నిరుపేద తల్లుల్ని సామాజిక కార్యకర్తలు, “మీ (పిల్లల్ని బడికెందుకు పంపుతున్నారు? అని ప్రశ్నించి సమాధానాలు రాబట్టి తల్లుల మనోభావాల్ని |. _విశ్లేషించాలని పూనుకొన్నారట. తల్లులంతా ఈ ప్రశ్నకు విస్తుపోయి, 'అదేమిటి? పిల్లలు బడికేకదా .. . పోవల్సింది. పంపుతున్నాం,” అని తడుముకోకుండా జవాబు చెప్పారట! దీనితో ఈ 'సర్వే జనం” “పిల్లలు బడికిగాక ఎక్కడికి పోతారండీ. ఇది వాళ్ళ వయసుకు తగ్గ అవసరం కదా, హక్కుకదా అని . .. కదూ ఈ మాటలకర్థం. “పాలు తాగినట్టు, కేరింతలు కొట్టనట్టు, ఆడుకొన్నట్టు చదువుకోడం కూడా 1... పిల్లలకి అత్యంత సహజం సుమా, అని కదూ దీని తాత్పర్యం. 'ఇంత చిన్న విషయానికి ఇంత సిద్ధాంత మే ( రాద్ధాంతాలెందుకయ్యా,' అని కదూ ఈ మాటలకు భాష్యం. వ 1. ' నిజమే! మేధావులూ, పండితులూ ప్రతిదాన్నీ లెక్కల్లో తప్ప చూడలేరు. లాభాల్లో తప్ప కొలవలేరు. ప్రత్యక్ష ఫలితాల్లో తప్ప పరికించలేరు. కానీ మనసున్న జనం ప్రతి జీవిత పరమార్యాన్నీ ఇలా తూకం

• ల! __వెయ్యరు. వెయ్యడమంటే వాళ్ళకు తెలీదు మరి. అక్కడే జనానికీ పండితులకీ మధ్య తిరకాసు! ఏం చేద్దాం? అదంతే మరి! య వ యా మో కు లేళ స వ తల [రాలడం నయా సస తిను మనవు

ళ్‌ (రన గో రూ తిఫలాన్ని ఆశించకుండా ఎవ్వరూ పనిచెయ్యరు. పెట్టుబడి అసలే పెట్టరు. ఆధునిక యుగ ౦లో (1. ఇది మరింత సత్యం. [1 మరి ఎందులో పెట్టుబడి పెడితే ప్రతిఫలం అత్యధికంగా ఉంటుంది? తెలివైన సమాజం ఎందులో ఆధునిక అర్థశాస్త్ర ప్రధాన స్రవంతి విద్యను కూడా ఒక పెట్టుబడిగానే చూస్తోంది. అంతర్జాతీయ నో 1... _అధ్యయనాల్ల్‌ విద్య మీద పెట్టే పెట్టుబడి వల్ల వచ్చే ప్రతిఫలాల్ని విశ్లేషించడం ఇటీవల చాలా ఎక్కువైంది. వ ఈ అధ్యయనం ప్రకారం అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో విద్య మీద పెట్టే పెట్టుబడి ఇతర ఏ రంగంలో స . ఫైట వ ష్‌ ౨ | అం వ తం అగి రాల . . ఉంటుంది. విద్యాన్థాయి ప్రాథమిక దశ నుంచి పెరిగే కొలదీ ఈ (ప్రతిఫలం తగ్గుతూ వస్తుంది. ____ విశషమమంటే బాలికల చదువు మీద పెట్టే పెట్టుబడి బాలుర చదువు మీద పెట్టే పెట్టుబడి కన్నా ఈ అధ్యయనం భారతదేశానుభవానికి మన రాష్ట్ర అనుభవాలకి కూడా అతికినట్టు సరిపోతోంది. న 1. ప్రాథమిక విద్య పూర్తిచేసిన వయోజనులు నిరక్షరాస్య వయోజనుల కంటే రెండు రెట్లు ఉత్పాదకత కలిగి ఉంటే, కేవలం అక్షరాస్యుదైన వయోజనుడి కంటే ప్రాథమిక విద్య పూర్తిచేసిన వయోజనుడికి (.... .20 శాతం ఉత్పాదకత హెచ్చుగా ఉంది. ల ఇటీవల మధ్యప్రదేశ్‌ , తమిళనాడుల్లో జరిగిన నేషనల్‌ శాంపిల్‌ సర్వే కూడా ఒక సంవత్సరం విద్య 2. అదనంగా ఉంటే 8 శాతం ఉత్పాదక అదనంగా ఉంటుందని తేల్చి చెప్పింది. అదే మహిళల్లో అయితే 10 శాతం అధికమని కూడా తేలింది! కార్మికవర్గంలో ఈ ఆధిక్యత 13 శాతం వరకు ఎక్కువని మరో (పరిశీలన చెపుతోంది. పెట్టుబడి మీద 20 శాతం లాభం వచ్చే రంగం ఏదైనా ఉందంటే భారతదేశంలో విద్యారంగం ఒక్కటేనని ఇంకో విశ్లేషణ తెలియజేస్తోంది. ఈ విద్య ఎంత నాణ్యమైనదైతే ఈ ప్రతిఫలం మరింత ఎక్కువగా ఉంటుందని ఇక చెప్పనక్కరలేదు గదా! (ప్రభుత్వాలు, సమాజం, కుటుంబం, వ్యక్తి ప్రతి ఒక్కరూ తక్షణం గుర్తించాల్సిన అంశాలివి. ఎక్కడ ,. పెట్టబడి పెడితే ప్రతిఫలం ఎక్కువో గుర్తించకుండా ఎక్కడంటే అక్కడ ఖర్చు చెయ్యడం కంటే . . అర్ధరహితమైందీ, అనర్థమైంది ఉండదని చెప్పడానికి అర్థశాస్త్ర పాండిత్యం అవసర మంటారా? ఒక్కింత (... _నాధారణ జ్ఞానం సరిపోదూ? సరిగ్గా మనకు అదే లోపించిందా? ; చదవక .

క్‌ జతి ం | ( ం. స్‌ నే కి. హ్‌ గ | మె నాలా

(౧151 రు. _ లల _ . గః న | ం., . కే +; న్నీ [ . +. .. ఫ్‌ టైన్‌. గ 2. -. న. 1 (ల | ష్‌ = || య. లక్‌! . | కక క్‌! , ప నా. నీ త్‌ వ .. - + _ క | ," | న | ,! | క్‌ కా. న్‌ టై ఖో +. వ |. న త [= | ం ల్‌ కై జ. |! ఇ జ్‌ యం ళ్‌ క్‌ ్‌ కాత? - భ్‌: [ఆ |. - న 1 [ త్‌ వ ఛ టీచరుది సహకారి పాత్ర మాత్రమే, చండామార్చుడి సాానం కాదు. (0 షపెడితే చదువు రాదు, ఇష్టపడితే మాత్రమే

• కష్టపె వు రాదు, ఇష్టపదితె. మా ల ల ఆ్య్తో చదువొస్స్తుంది. అవి ఇ ఆబో ఆ ఆళ్ల వు నేర్చుకోడానికొక సహజ(క్రమం, పద్ధతీ ఉంటాయి. ద్ర బడిలోనే గాదు పిల్లలు బయట మరింత నేర్చుకొంటారు.
• పేదపిల్లల్సి, వాళ నేపథాని సాంసుతిక కలు అ లమ. అ మ. వారసత్వాన్ని గౌరవించడం బడికుండాల్సిన ఒక . వొథమిక టం రై లకణం. మ
• చదువనెది ఒక ప్రజాన్వామిక హక్కు సేన్‌ పర " " . | '. (౮ ప. - 11 ల్‌ కల వన్నీ ఆధునిక విద్వాతాత్నిక స కసూత౭ళల ఎ ఇలయఎగ్న ఆ ద్యాతాల్వక బూత్రాలు. ఈ సూత్రాల్ని” శతం |; యేన ప మా ్‌ా అ, అడుగడుగునా సోదాహరణలతో, చురకలతో. ఇ తీ, ॥ గ్రంథంలోమీరుచూస్తారు. . .-=-౨శవహఖ్‌. స = కే జు అ క ! వ లై! అ న్‌ 1, "ఫ్‌ | సక్‌ 5 ॥ వం! ,, య్‌గౌ..! 1 స్ట, టు ష్‌. య / శ ల శా ఖం శ్‌ య్‌ || | బో 1] ” |. వ , గజ నప. ॥ _్‌ _ " . . | క శ. = | (౫ ణు య వా కీ రాం వం | ర 0 వన . న్శి + - . న్యా గగ క్ష్‌ వా జ్‌ క 18 చా (శీ . వ. = క్‌ బు 1 ఓ క్షీ ॥ ఆ - = . ణి ్న ట్ర లై న లీ నం. న్‌ ఎడ్‌ ల్‌ ౬“ అ ః ర -ా | | ॥ ॥ వియన్నా ఇ ర్‌ అం... ళం + భో = కక్‌ | 1 అ, | ఇవ .] . ,. .”, -. . న. వ ల ల ళా శే న్‌ా. = జ ౪, ( ఇ. క్ష. -. ;] ఇ = , చాటేవల్లి క్యా రు శక. [= ల" స ఎ ఇ | | నా 1180 | ల . _ వ. రా ఇ"! కా జ కీ. . = న . - | , క నం "2 వో ,£ / ఇ. క్‌ . ॥ " - స" . _ న , వ. | వ. || |. క [| ఆః ల . క్‌; న్‌ . ఇ

• • . శ లే రం క్ష ఖా | కొ వల ఎకు. ॥ వ్‌ ల! న కం | . ం- , న ఇ ర. ల జా నళ. శి నా కె ల్ల ॥ . ్‌ జా క. ( క్‌ టా. ళ్‌ వ = పా. వ ఆ

మవసు ఫౌండేషన్‌ ఖ్‌ పుస్తకాల పరిశీలనాపట్టిక వపషంపల్య సయం లఆంంం ర ౨ _సహంపద య రనంవ ముందుల సర బెల ల _వెద్దపైూపేీల | సం _వీతలవిిం ఛీగరంగంం టు రు బందం చెపతల న త చెయ్యనవ (న తము టం