Telugu కొందరు విద్యావేత్తలు - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

1 + ః ॥ ॥ ' | | ఇ +. ॥ కే | ః , | న ॥ " ;

వ్‌ ల అ. ఇ. ఈఈ లా ఇంచి. భాతి. శు లాటీ వా వలా ఆన -- ఉంంంర్తీ - “వింత. ఛి టా -ఇ.-ట్టు = ట్ర ఇ గీ ఈ శ ఖా -ఉ- ఇభా-(ఖా క్త వ అ ఫం ఈ ఉం నాలు. ఘంట. -ఓ ఫి - టంట ఈ | ౪ తారలా --ట్సీు అకటా” = జమ నలి ల క నక = ఫీ- ఈ -టి- ఆయు + భా ధ్ర . త్రీ - అనా యె ఆ ఖీ- న కష ళా న్‌ ప లం అం ఘీ. వూ ఎ లాకమయాానా ఫు -వ ఇ / -ల్హా- ఆవు... ఒట్టు. శా- “త. ఫా -ంట్లా- అన్టీ ఆల ఫ్‌ _స్తేలాతు. మీ | క శ శ ? | ల్‌ శ - క్ష క ఓ ॥ & , | ల 7 " ః॥ ॥ | అక ణా "తు. _ తా, ఇ ఉప ॥/ గ్‌ ౯ త వ ఫాన్‌ --ఈ న కట. ఆ. ఎ సా లఖ ాఫింంంలి- య. ఆశి లి యయ టా య య =

అ " ; లీ ' ష్‌ ణి | ( " స్త ాయవవానేనాతా ల " ం | - |

4 9 ఈం ఊాా అం వా వా. ఊఈాాళ్ళు. ఎట్టా" వాలా -టా. ఇ. భాం ఫం హీ ఆా-ఫీలా ఈ - పాం ఆఫిసు ఫా పాంటు. శాంతి. ఈా- అం లాలా. ఊం - ఇ----4-- ఢ ఆశా ఈ ఆటా టానే- - ఇ లాఇ. ఠం పీలా ంటీ.. - -ఈం--.ట్టా- “త్స? 1 శ | 1 ' | , ॥ | ॥ + ” మ ; . | | శ్‌ " , ల

క జ | “త్త టంత స్తా ఫాలం ఖిలా. అ టం టాంంఘో టాటా ధారా డ్యాము లాలా టబ టో ఆలా పం లతా ం లలా స్తా స. లా లంర్తుం.. టం - ఈ అలాంతి ఫం అంట్ట పుంలంం టాంకాలలా ఖీ + అలా. ఉం- శా థా చా శ" ఆలా --తి. -*- శ--త ఉ భ-శీ -తా అం పాం జా ఛ-----4"-- ఎ ఎమ్‌. క ఆళి ఆతు - ఎత జ త ఈ ఖా మీ -ఫింళ. వహీ --టీ- వు. ఫీ బళ్ల. న స టాం ॥ శాం ఈ వాలా తం ట క్ష ర “ఉం. వా అ, తూ న్‌! ళ్‌ “తా” -అ-. ఉం. -ఛ- ఆధి కక ఈం శు శం స్టా క సలాం!

' ఏ | " + ' + ్న ॥ = ' , | / , - క ఉ ॥ ౯ -; + ఆకా ఎట. అాంసా--ఫా-సా సఫా యంతు. ఖా హీ స -ంల్దా- భీ అపా రంత సాంతం. పంల టబ ఈం ఉట ఈంపు అం నా మీ ధా అం ఘీ తూ. ఊఊ. ఘా. 4 భంాంటే 2. శ్రేా4.- ఉవులా ఆల - “కాంతా క్ర క్‌ ఉం ట్టజాం శా క కన ఫా ఈ - తా - ఫస -ఛ- -ఉ ఉ- -ఈ. అం” ఉం --ఫు- ఫీ యం ఈం. యా ఎల్ల. సా న ఈ. ఫా ఈ శా వ మూ ధల వా -జీ- తుం... ఎజి: ఈ - ఈ మి --- అ - - అ-----థా- టీని. ఖిలా పానీ

థి మ శ 4 ॥ ః | ః ॥ క + “| ః = న! ళా స. తం-జ్తా లాలా టా పాల ఆపిాాసం అంతు ఈ. హా “అధ ాఘా ఖా ఉం ఛాా-ధ్టీంం ఈశా ఉం ధం ఎపాంంటంాటీం ఫై ఫాల ఈ కా టా! ఫలాల అలుపు ఖు. సీం ట్లా- ఖం భం సం టా ఆళ్లాత్ల ఆాతంంల్ణల ఒత్తు- ఇట్టా నం న

సీం. ఫారం. - భా “స్థాల - ఈ - ఫాలాాయా. - అ--.ట్హా ం టా శాస. త పు అ్సూ -పాంచ ఎం సీటు చా పై ఉం వ. సాలా సం 4 “టా ఎంచ ఆటా-ాలా- లై- --- అక్తూ పా - క నా! 1

అ యె టీ ఫు -- ఫై పలాస -- భా ళ్‌ రై శాంతి -౨ వ ఛా. 4ఈ - ఎం వా ఖా అ. ఇ. ఈ ఇ 4 అపకు -ఈం. -ఖాారం ఎమ ఈ - యస 4

/ ళీ క్‌ ఇ ॥ " ॥ " గ | గా = ॥ ' " /| / క్ష కీ ఫ్‌ పూలా పీ ఒంపు ం. థీం. -శ్ర నె పీ - -ఫ్రీం--టు తాతా 4 ఈశ భఖ -శాా సీ టా లాన- శం ఆటీ సాం స లాటా ఆశా కం థ్‌ టక స 2 తా శి ఈ ఈం-తి. ఛీ తం. శాాధి ఘీ లల స. ఫం. వా సాం. ఆాఫాాసాాళాల వ క్‌ ఉక జ (= అత ఆది - శ చీ ళా లాలే ఆ ల -తశీ ళాల జ. క్యా్లా స -ఈ-.. త శయనా -- ఫీ ఉం సా ఆఫ క శాంటా. ఉత - అాలాాథీ- స్తా . | ॥ ఆఖీంనాార్తే--

4 * క 4 క ణ్‌ ళ్గ శ , క (| జి "

ఇ . | || 1 ' ॥ నా ణ్‌

1 ( | ల | గ్‌ ॥ | న్‌ | ం ఇ / * / (| గ శ

| న్‌ [| 1 క జ - ఇ. | శ _ ॥ 1 | జ వ గ్‌ న వ. శ న,

( (| చ్‌ నే ం చ బల - ఫాటీ 1 క ? వ్‌ అంటా ఫలా ఛా

| ౮ ళ్‌ జై “5 | వ. ॥ షీ ౫ - హం ంట్టలాళేట్టై ర్‌ “ఖాసి ఖీ- ఈ- / | _ తాం ఇ = | ॥ శ ఖీ శ స్‌ ॥ | ' ॥ | | " 1 జ = | గ శ్ర శ్క్త - షి న , ఇ

స ఛ? శ గ్‌ (ఖై న | శి న్స " లో న స బారా. చజసులి ల కటకైళలి!.. క ఎ ౪

గ ౯ (| శి శ ॥ క గ్‌ | శ్‌ టల. టటిలల శై టామీ ఇ కట సంళ్లు హాళి ఉలి ఇ సధాటాభ్యా || క్ర ఇ క క్ష / శ | ఫీ ణా / - ॥ శీ నా జా కాజు బత్రప్రీ య ఆశా ఇకా ఘా కూ * ఇ ఎంపి. “శ... + ఒఅ “వీ. - - నీ, - "జాం - ల జ వాళి-- - - జు అాష్టీ న, ఎ ఎమి. -.. మ జ్యా క్ట (క ఇ . ల! . వపను. | గ్య స ఈ వ్‌ / ఇ * జ. వు స్‌ క + క క్ష ణ్‌ షో! తే .. + ] | లీ క ' | (లీ - ఫా ఆశాల శశ మ క న కంట ౧-2 న నా స క ఇ;

॥ శ శ స ఆన్‌ | | శ అ కమమ. ఎ క" జ ॥ ॥ ! ?ి క /. 7 శే న్‌ ఆ ణ్‌ ( , ॥ మ జ 1 నాకు 1 ళ్‌ / ల ఆ-శుళ్టీ లలా. వ. - ల తి, లీ ౨ శా. పె ఖ గ క _ తి = 1 ఫాం రసాలకు టీం ఆటా -తులాంట్లీ ల. న న 1 పో -న్లీ ఆశా | శె శ వానలో, || ఫ్‌ ల్‌ [సశ ఆలాసా- శాం గయా బాషా లా | (1 1 ఓ . చై ట్ట /| 7 క ॥ జ క శీ | “ఖః లట క కళ కా న క్‌ క్‌ | వ్‌ ( ॥ | గ క ఉంఫంసాతీ త చావా ట్ట ఆ వన న్‌ శాా- సా న్‌. . నయ. | | ల. క్ష అ యే య్‌. ీ న “రాసు -భ్రి---సి న క ॥ ( 1 ; . / వానో శ శ న్‌ , " ॥ | స. క్ష; వ "ఆ ల” (గ /| | | | 1 శి | | ం ఫే | | | .. శ ర్యా ॥ నే వ. . ళా ॥ న , | క ( థి

| | | | “ + | " క | | ! | / క్‌ షే. క న - 4 / గీ / |

సాలలు శా ఆహం "క 5 టం ప గా భీ ఊం = ఫీ- శీ హా ళ థి లా ఖీ క్‌ రప ళా . ళో ఖ్‌. ,॥ శ న ఉం సలా ఫాళ్య- ఆఫీ (1 1 ( ॥ (7 , _ అక్‌. ళ్‌ 1 ॥ % శీ [4 | క వ కం. వ ఉల టాల్‌ న ఆ “ఖాళీ ఖం

శి - క 4 ॥ ॥ న స = వ | గ

| శ గ శ | | 7 1 య వం. | గ్‌ | 7 క్‌ ॥ శ గ

సంటాటాడాటాట చేట కక ను... ౯ చ | (| | న శ క _ ॥| 4 వి క | ళ | / య / శ | | / 4 శ | ఇ న్‌ క ॥ | | శీ కంగాట్రాస్టా ల = టాటా ఘట టర సాటి. ఖాటింటీలట్‌ ఫింై ల మాతే టట హీ. ఛాలా టాం పష = శా

| నెక 55 (0 ్ట ఛి ( ॥ (| 1 రే టో ఇ ఇ 7 ఖై శే యూ సం ఆ 1. ఫే వ ॥ గ గ

న. టా ఫా ఇ! శా లం " తిం ఎస్టీ -ఘేీాత్సీ.. టం -త- -శఫీ న 19 ఉఅయిబజూ (ఆలయ...) | | ధ్‌ / | (6, | _ షా వ , ॥ క ] | క క కె ఉంట లంంటింపేి ఓసీ లట ప మంటల టంట టాకా ( ॥ క. [1 . “| ౨ ] ం. పా టచసపేటాససాసాాల ఫశ న త. ఈంంసాలయటం అ స్తాం టం సంతి ఉం శా సీం అలా ఊఊ ఖా న ఆ టం సాా-టాత్తా - క 1 ] ( క | | ళ్‌ | | ॥ . [ , | న్‌ ॥ ॥ . | జ 1 | + 4 4 ₹ 14! వ. . . ఫి [4 1 గ్‌ |

ప! లో శీ స! ఇ శ తీ - ఛి తి ల న గ్‌ ప! క చ్‌ ఆ ల్ని గ ఖి కా త ఒ హీ ఖి ళా తి ణి న! లు! ణా లి గ్‌ అ జి |! ళ్స వై అ ఖీ ఈ ల! చి భి ళ్‌ శ్‌ ణి త్‌ క ళు శి "7 తి కు. అ న! ఖ్‌ ! జో న! జ్‌ ఫై _ గి స! ని న్‌ా!

6541601615. కొందరు విద్యావత్తలు సన యత

|, వి.ఆర్‌. శర్మ యా ప్రచురణ నటనని ఆంధ్రప్రదేశ్‌

కొందరు విద్యావేత్తలు ప్రథమ ముద్రణ : జనవరి, 2003. ప్రతులు ః 2000 వెల 8 రూ. 10-00 రచన ; వి.ఆర్‌. శర్మ ప్రచురణ ;_ జన విజ్ఞాన వేదిక, ఆంధ్రప్రదేశ్‌. ప్రతులకు ; జి. మాల్యాద్రి కన్వీనర్‌. జె.వి.వి. ప్రచురణల విభాగం పాట్‌ నెం ః 162, విజయలక్ష్మీ నగర్‌, నెల్లూరు - 524 004. ఫోన్‌ ః: 305303 (ఇల్లు) గా |.

రవీంద్రుడు - శాంతినికేత్‌న్‌ / రక! ““యక్కడైతే నాఠశాలలు జాతిని నలువైపుల లా /. (గ్య ' నుంచి అంటి పెట్టుకొని వుండవో అవి శక్తి విహీనంగా, | కళ గో ల 1 నిర్దవంగా తయారవుతాయి. మన దేశ పరిస్టితి కూడా ల శే లి యిలాగే తయారైంది. విద్యాలయాల్లో మనం పాందే 1 ణన జ! విద్య ఎంతోకష్టం మీద, అతి ప్రయాసతో లభిస్తోంది. | శ ( శ [|] నిజ జీవితంలో దాని ప్రయోజనం అంతగా కనబడటం ప్రా 1 లేదు” తు. క! శ సై “యూరప్‌ దేశాల ఎద్యా ఎధానాన్న ఉన్నదున్నట్టుగా ప్రవేశ 'పెట్టనంత మాత్రాన మనం కూడా అలాంటి విద్యాలయాన్న నిరి గంచామనుకోవడం వారపొటు. అక్కడివలె కుర్చీలు, బల్లలు, టైమ్‌ టేబుల్స్‌ యిక్కడా అమలు చేయవచ్చు. కేవలం యిది ప్రదర్శన మాత్రమే. అన మనకు మరింత భారంగా అవుతాయి.” సుమారు అరవై డెబ్బై సంవత్సరాల క్రితం, విశ్వకవి గురుదేవుడు రవీంద్ర నాథ్‌ టాగూర్‌ అప్పుడప్పుడే మన దేశంలోకి ప్రవేశిస్తున్న పెట్టుబడీ విద్యావిధానాన్నిగురించి చెప్పిన మాటలు ఇవి. అయితే వీటిలో పచ్చదనం ఇంకా అలాగే ఉంది. ఈనాటి పరిస్టితులకు స్పందించ చెప్పినట్టుగానే అనిపిస్తోంది. రవీంద్రుడు విశ్వకవిగా, గురుదెవుడిగా, మానవతా వాదిగా, ప్రకృతికవిగా, బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలిగా పేరుపొందాడు. మొట్టమొదటి సారిగా నోబెల్‌ బహుమతి పాందిన ఆసియా వాసీ, భారతీయుడూ అయిన రవీంద్రుడి జీవిత కాలం 1861 నుండి 1941 వరకు. ఆయన పుట్టి పెరిగింది వంగ దేశంలో. మే 7న తేదిన దేవేంద్రనాథ్‌, శారదా దేవిల పద్నాలుగో సంతానంగా రవీంద్రుడు ఆనాటి వాఠశాల వ్యవస్థను అసహ్వించుకున్నాడు.“-స్కూలంటే పెద్ద పులి బోనులాగా, ద్వీపాంతరంలాగా ఉందని బాధ పడ్డాడు. ప్రకృతిం అమితంగా పేమించాడు. తన ఏడవ యేటనే నీతిపద్యాన్ని రాశాడు. పదకొండవయేట పృథ్వీరాజు పరాజయం అనే నాటకం రాశాడు. తండ్రితో కలిసి చిన్న తనంలోనే దేశ విదేశాలు పర్యటంచాడు. వన ననన న ననన ననన ననన

1913లో ఆయన గీతాంబలి కావ్యానికి నోబెల్‌ బహుమతి లభించింది. తన జీవితంలోని మలిదశలో ఆయన బుషిగా, సన్యాసిగా, విద్యావేత్తగా గుర్తింపబడ్డాడు. మానవతా వాదిగా నూనవతను ప్రబోధించాడు. ప్రకృతిని ఆరాధించాడు. ప్రకృతే ఒక దేవుడని, గురువని" భావించాడు. _ ప్రకృతి వాదం, ఆదర్భవాదం, మానవతావాదం, అంతర్జాతీయ వాదం మొదలైనవన్నీ ఆయన

జీనిత సారంగా, తత్వంగా రూపొందాయి. .

ఆయన సాహిత్య రంగంతో బాటు విద్యారంగలో కూడా అమూల్యమైన సేవ చేశాడు. పిల్లల్ని అమితంగా (ప్రేమించాడు. “శిశువులు దేవుని రాయబారులు” అన్నాడాయన.

రవీంద్రుడు మాతృభాషలోనే చదువు ఉండాలన్నాడు. “శిశువుకు తల్లిపాలు ఎలాంటివో విద్యార్థికి మాతృభాషలో బోధన అలాంటిది అన్నాడు. “పుస్తక పఠనం లోంచి, పరీక్షల్లోంచి వచ్చే జ్ఞానం సమగ్రంకాదని' భావించాడు. - స్వయంకృషి స్వంత ఆలోచన ద్వారా జ్ఞానం సంపాదించాలన్నాడు.

నాలుగు గోడల మధ్య చదువు సరికాదని, అంటూ - * విద్యా లక్షాన్ని మాత్రమే దృష్టిలో పెట్టుకొని ఒక ఐదు సంవత్సరాల పొటు విద్యార్థులను మొత్తం భారతదేశం చుట్టూ తిప్పినట్టయితే వారి విద్య బ్రహ్మాండంగా ఉంటుంది” = అన్నాడు. అభ్యసన-బోధన ప్రక్రియలో పిల్లల అనుభవాలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యతనిచ్చాడు. వారి అభిరుచులకూ, సామర్ధ్యానికీ, అనుభవాలకూ సన్నిహితమైన బోధన పద్దతులు ఉండాలన్నాడు,.

కదలకుండా కూర్చొన నేర్వడం-నేర్చుకోవడం కన్నా కదలిక పద్దతే గొప్పదంటాడు “చలనం మానసిక శక్తుల్ని మేల్కోల్పుతుంది. ఉపాధ్యాయుణ్నీ చురుగ్గా ఉంచుతుంది. ... అటువంటి చైతన్య వంతమైన అభ్యసనం మానవజీవరాసులకు పూర్తిగా ఫలవంతంగా ఉంటుంది. మరొక వైపు తరగతి లోపలి స్తబ్ద విద్య ఎటువంటి చొరవలేకుండా, శరీరం, మనస్సూ విడిపోవడానికి కారణమైంది' అన్నాడు,

బట్టివేసి విషయాన్ని జ్ఞాపకం పెట్టుకోవడం విద్య కాదనీ, అందులో ఆనందాన్ని వారు పొండాలనీ, విద్యార్థుల్ని సన్మార్గ వర్తనులుగా చేసే బాధ్యత కూడా ఉపాధ్యాయులు వహించాలని

రెసిడెన్షియల్‌ సొఠశాల చదువు ఈనాడు సర్వసాధారణమైంది. వాటిలో పిల్లలు ఎలా నలిగిపోతున్నారో పత్రికల్లో చూస్తునే ఉన్నాం. హాస్టల్‌ చదువుల గురించి రవింద్రుడు ఇలా అన్నాడు. తననన ననన ననన ననన ననన నాలనలా లలన నననననననననననన

ఉన్నత విద్యాలయాలతో పాటు వసతి గృవోలు కూడా ఉంటాయి. మన దేశంలో కూడా ఇప్పుడిప్తుడే వీటిని అనుకరిస్తున్నారు. కానీ వీటిని కేవలం ఆసుషత్రులో, పిచ్చాసుపత్రులో లేదా దైళ్ళో అనుకోవాలి”. విదేశీ విద్యా విధానాల్ని , పాఠశాలల స్వరూపాలని గుడ్డిగా అనుసరించడం సరికాదన్నాడు. .. “విదేశీ విద్యాలయాలను అనుకరించే మన పాఠశాలలను మన జీవన విధానంతో ఎలా కలపాలో తెలియదు. అది తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. అంటూ స్టానిక్ష పరిస్టతులను, అవసరాలను పట్టించుకోని విద్యను, అంధానుకరణ విద్యమ రవీంద్రుడు వ్యతిరేకించాడు. విద్యార్థులకు నీతి పాఠాలు బోధించడం గురించి రవీంద్రుడు అన్న రంగాలను ప్రభావితం చేపే మౌలిక రంగాలైన రాజకీయ, సామాజిక రంగాల్లో అవినీతిని పెంచి పోషిస్తూ కేవలం విద్యార్థులకు నీతి విద్యలూ, నీతి బోధనలూ వంటివి పరిస్థితులను మార్చలేవన్నాడు'. అది యాంత్రికమౌతుందన్నాడు. రక్త శుద్దికి ప్రతి రోజు ఒక చెంచాడు మందు సేవించడం లాంటిదన్నాడు. “ ఈ జీవన యాత్రలో కొన్ని వేల అసత్యాలు, కృత్రిమ విషయాలు, అనేక ఇతర అవగుణాలు పిల్లవావి ప్రవర్తనను చెడగొడుతున్నాయి. అటువంటప్పుడు విద్యాలయాల్లో ఉదయం పది నుంచి సాయంత్రం నాలుగు వరకు ఏదో ఒకటీ రెండు పుస్తకాలలోని పెద్దల వాక్యాలు మార్పు తీనుకువస్తాయవి, లేదా పిల్లవాని ప్రవర్తనను వీతివంతం చేయగలవని ఎలా ఆశించగలుగుతాం? దీని వల్ల ఎద్యార్జులకు ఒరిగేదేమి ఉండదు సరికదా కపటత్వం అలవడుతుంది. అంటాడు.

. వగరీకరణ గురించి కూడా రవీంద్రుని ఆలోచనలు గొప్ప విశ్లేణాత్మకంగా ఉంటాయి. “నగరాలు మనకు సవాజ నవాస స్థలాలు కావు. మనిషి తన వృత్తి వ్యావార అవసరాల కొరకు నగరాల్లో నివసిస్తున్నాడు. కేవలం ఇటుకలు, రాళ్ళు, కరలనే జడత్వం ఒడిలో పెరగడానికి భగవంతుడు మనల్ని సృష్టించలేదు. ఈ కార్యాలయాలు, ఈ నగరాలు, పూలు, పళ్ళు, ఆకులు

సూర్య చంద్రులతో ఏమి సంబంధం లేదు. జీవితం నుండి, రసపూర్ణమైన ప్రకృతి చల్లని ఒడి ముండి లాక్కొని, కాలుతున్న తమ పాట్టల్లో ఈ నగరాలు మనల్ని పిప్పి చేసి హరించి వేస్తున్నాయి. ఏ వ్యక్తులైతే ఈ నగరాలకు అలవాటు పడతారో, ఎప్పుడూ వ్యాసారమనే వృత్తుల్లో మునిగి తేలుతుంటారో వారు తమ సహజ స్వభావాన్నీ, ప్రకృతినీ నష్టపరచుకొని, ఈ విశాల విశ్వం ముంచి విడివోతూ ఉంటారు”. అంటూ మనిషి నగరీకరణతో ఎలా కృత్రిమంగా మారుతున్నాడో వివరించాడు. ననన ననన ననన

పిల్లలు తల్లి గర్భంలో ఉండగానే చదువు చెప్పే పద్దతుల్ని నేడు కనిపెట్టారు. క్రమంగా అది చాలా గొప్ప పద్దతిగా చలామణిలోకి వస్తూ ఉన్నది. ఇలాంటి పద్దతుల్ని అనుసరించే వాళ్ళు రవీంద్రుడు ఏమన్నాడో కాస్త వినాలీ, ళ్‌ బిడ్డలు చదువుకోని దశలో ఎందుకు పుడతారో ఆలోచించారా ? అజ్ఞానం నుండి మెల్లమెల్లగా జ్ఞానం వైపు పోయే ఆనందాన్ని వారు అనుభవించడానికి అలా పుడతారు”. కానీ సహజంగా నేర్చుకునే వయసుకు భిన్నంగా పెల్లల్ని బలవంతంగా పెద్దలుగా, మేధావులుగా మార్భొలన అత్యాశపడుతున్నారు నేడు. రవీంద్రుడు తల్లిదండ్రులకు ఇలా విజ్ఞప్తి చేశాడు - “పిల్లల తల్లిదండ్రులారా | వీ పిల్లలు ఈ విశాల జగత్తును తనవి తీరా చూడనివ్వండి 0 మీ పీల్లల స్వస్థతను మనస్సులో పెట్టుకొని ఈ నిషయాన్న ఉపేక్షించకండి”. రవీంద్రుడు తన ఆలోచనలు ఆచరణలో పెట్టడానికి అనుగుణంగా శాంతినికేతన్‌, విశ్వభారతిలను స్థాపించాడు. విద్యావేత్తలు, కవులు, కళాకారులు ఎందరో ఆ సంస్థల్లో చదువుకుని, తమ అనుభవాలను ఈ ప్రపంచానికి పంచి పెట్టారు. " అంతులేని లోకొల సముద్ర తీరాన లు. సెల్లలు కలుసుకున్నారు . తోవ తెలియని ఆకొళంలో తుఫాను విహరిస్తోంది | నొవలు భగ్షమౌతున్నాయి _ మృళ్ళువు విచ్చలవిడిగా సంచరిస్తోంది పీల్లలు ఆదుళున్నారు, అందుబేని లోకాల తీరంపైన _ పీల్లల గొప్ప పమావేశం జరుగుతోంది - . రవీంద్రనాథ్‌ టాగూల్‌ ననన ననన ననన ననన

1 అలా “పెలం భావావేశాలను స్కూళ్ళు లేదా స్కూళ్ళలో 1... పాఠ్యాంశాలు పట్టించుకోవడంలేదు. వీటిని వెలుపలి న్‌ | స. అంశాలే నిర్ణయిస్తున్నాయి. టెలివిజన్‌, పాప్‌ సంగీతం, . (జూదం, పూట్‌బాల్‌ బొమ్మల పత్రికలు, సెక్స్‌ పత్రికలు

. ళో . పీల్లల భావావేశాలకు ఉపశమనం కలిగిస్తున్నాయి. . వ. . 0 వాణీజ్య పరంగా దోపిడిసాగించే వారు. వీటిని నియంత్రిస్తున్సందువల్ల టీచర్‌ ఏమిచేయలేని స్థితిలో పడుతున్నాడు.ఈ పరిసితిలో పిల్లలలో

| . -. ఆనందోత్సాహాలు రేకెత్తించడానికి టీచర్‌ ఏమీ

త చేయలేక పోతున్నాడు.” ఇవి 1930 దశకంలో ఆనాటి విద్యావిధానంపై ఏ.యస్‌.నీల్‌ చెప్పిన మాటలు . సుమారు డెబ్ఫైయేళ్ళ అనంతరం, ఈనాడు ఈ పరిస్థతికి భిన్నంగా వచ్చిన మార్వేమిటని మనం ఆలోచిస్తే 'ఫుట్‌ బాల్‌ ' అనేచోట క్రికెట్‌ వంటి ఒకటి లేదా రెండు మార్పులు తప్పితే మౌలికమైన తేడా ఏమీ కన్సించకవోవచ్చు, పైగా ఇంకా దిగజారిపోయిందని చెప్పడానికీ సందేహంచవలసిన అవసరం కలగకపోవచ్చు.

“+ రోజు తిని, తొగి ఆనందిద్దాం... అనే బాధ్య తారాహిత్యాన్ని పంచుతూ కౌర్టూ, వంటింట్లో విద్యుత్‌ పరికరాలు, నైట్‌ శ్రబ్సులు, డౌొన్సులు తదితర వెర్రిసరదాల నుంచి పాందే ఆనందాన్ని ప్రబోధించే కొత్త తరహ భౌతిక వాదం ఇది కాదొ-అంటూ వస్తువ్యామోహ సంస్కృతినీ, సామాజిక

' బాధ్యతా రాహిత్యాన్నీప్రశ్నించాడు నీల్‌,

సంఘజీవితంలోంచి విడదీసి మనిషిని ఒంటరి ద్వీపంలా మార్చి,'నేను,నాది' అనే వ్యక్తి

వాదానిక్తీ, వ్యక్తీ స్వార్దానికీ పట్టం గట్టై పునాదులు విద్యావిధానంలో చాలా బలంగా వున్నాయని నీల్‌ ఎత్తిచూపించాడు. ,

“ వీరో చక్రవర్తి తల్లిని హత్య చేసి, రోమ్‌ నగరం తగలబడి పోతుంటే ఫిడేలు వాయిస్తు కూర్చున్నాడవి టీచర్‌ తెలిపింది.'పిల్లలూ నేను చెప్పిందంతా విన్నతరువాత వీరో మంచివాడనుకుంటున్నారా? చెడ్డ వాడనుకుంటున్నారా? నువ్వు చెప్పు బిల్లీ!” అవి టీచర్‌ అడిగింది. బనానా ను తను నుకుటపతకనకననమననన

వ్‌

' టీచర్‌ అతను నాకెప్పుడూ హాని చేయలేదు" అని బిల్లి జవాబు. బిల్లీ తత్వమే ఈ రోజున ప్రపంచంలో రాజ్యమేలుతున్నది"”

_ పెట్టుబడీ దారి విద్యావిదానం వ్యాసింపజేసిన సామ్రాజ్యవాద సంస్కృతి వ్యక్తీ వాదాన్ని ఎంతగా వ్యాపింపడేసిందో పై ఉదాహరణలో చెప్పాడు నీల్‌. ఇది ఆనాటి మాట. ఈనాడు ప్రపంచ వ్యాప్త సంస్కృతిగా “నాలాభం , నాసుఖం, ప్రపంచం ఏమైపోతే నాకేం,” అంటూ పోటీ చదువులతత్వం సంపూర్ణంగా వికసీస్తోంది.

పెట్టుబడి దారి విద్యావిధానానికీ భిన్నంగా నీల్‌ సుమారు ఎనబై యేళ్ళ కీందటే ఆరోగ్య

కరమైన విద్యను పిల్లలకు అందించడానికీ, పిల్లల పెంపకంలో శాస్త్రీయ పద్దతుల్ని తెలియ డేయడానికీ తీవ్ర కృషి చేశాడు.

1883లో స్కాట్లాండ్‌ లోని ఫర్‌ పార్‌లో నీల్‌ జవ్మించాడు. ఎడింబరో యూనివర్సిటీలో ఆంగ్లంలో ఎం.ఏ. పూర్తి చేశాడు. స్కాట్లాండ్‌ ప్రభుత్వ పాఠశాలలో పన్నెండు సంవత్సరాలు, వోంస్‌స్టీడ్‌ లోని కింగ్‌ ఆల్రైడ్‌ స్కూల్లో రెండు సంవత్సరాలు పని చేశాడు. 1921లో డ్రెస్‌డెనో లోవి హెల్లేరులో మరి కొందరితో కలిసి అంతర్జాతీయ పాఠశాలను ఏర్పరచాడు. తరువాత ఇంగ్లాండుకు వచ్చి లిమిరెజిస్‌లో కొండ పై సమ్మర్‌హిల్‌ అనే స్కూలు ప్రారంభించాడు. ఆస్కూలు తరువాత లీస్టన్‌లోని సప్టోక్‌కు మారింది.

విద్యావిధానం పైనా, పిల్లల 'పెంసకంపైనా పిల్లల సమస్యల పైనా, విద్యా రంగ సమస్యల పైనా ఆయన అనేక దేశాల్లో ప్రసంగాలు చేశిడు. ఎక్స్‌టెర్‌, న్యూకాజిల్‌ విశ్వవిద్యాలయాలు ఆయనకు గౌరవపట్టాలు ప్రధానం చేశాయి. ఎడొమినిస్‌ లాగ్‌బుక్‌, దిప్రాబ్లమ్‌ చైల్డ్‌, దిప్రాబ్లమ్‌ పేరెంట్‌, దిలాస్ట్‌ మ్యాన్‌ ఎలైవ్‌, దిప్రాబ్దమ్‌ టీచర్‌. హర్ట్‌ నాట్‌ హెడ్స్‌ ః దిప్రాబ్దమ్‌ ఫ్యామిలీ, దిఫ్రీ చైల్డ్‌ ,టాకీంగ్‌ ఆఫ్‌ సమ గైర్‌ హీల్‌, నీల్‌ నీల్‌ ఆరెంజ్‌ పీల్‌ అనే పుస్తకాల్ని ఆయన రాశాడు.

ఆయన రాసిన పుస్తకాల నుంచి అమెరికాప్రచురణకర్తలు కొన్న భాగాలు ఎంపికచేసి సమ్మర్‌హిల్‌ అనే పుస్తకంగా ప్రచురించారు. (|

పిల్లల పెంపకానికి సంబందించి, విద్యకుసంబంధించి అనేక విషయాల్ని ఆయన ఈ పుస్తకంలో తన అనుభవాల్లోంచి వివరించారు...విశ్తేషించారు, సమ్మర్‌ హిల్‌లో తాను ఆచరించివీ పల్లల స్వేచ్చ, స్వయంపాలన, స్వయంనియంత్రణ పద్దతుల గురించి వివరించి,- “అలాంటి వాతానరణంలో పెరిగిన పిల్లలు మానసిక రుగ్మతలపాలు కాకుండా జీవితాన్ని పంతోష భరితంగా గడుపగలుగుతారని తాను నిరుపించా”నని అంటారు.

ర

“చురుగ్గా ఉండే పిల్లలను డెస్క్‌ దగ్గర బలవంతంగా కూర్చోబెట్టి, దాదాపుగా పనికిరావి విషయాలు చదివించే స్కూళ్ళన్నీ చెడు స్కూళ్ళే. ఇటువంటి స్కూలు విధానంలో నమ్మకం ఉన్నవారు విజయానికి గీటురాయి డబ్బేనని భావిస్తారు. ప్రస్తుత నాగరికతలో ఇమిడే విధంగా పిల్లలను విధేయులుగా సృజనాత్మకత లేకుండా తయారు చేస్తారు. స్పజనాత్మకత అంటే తెలియని పౌరులకు ఇటువంటి స్కూళ్ళే మంచివి". అని ఆనాడు నీల్‌ చెప్పిన మాటలు ఈనాటి విద్యకు ఎంత వరకు వర్తిస్తాయో మనం పరిశీలించి చూసుకోవాలి.

పాఠ్య పుస్తకాల గురించి నీల్‌ ఇలా అంటాడు

“వ్యక్తిత్వం, ప్రేమ, స్వేచ్చ లేదా సొంతంగా ఆలోచించగలిగిన తీరు టెక్స్‌ పుస్తకాలు ఏమి చెప్పవు. పుస్తకాల నుంచి ప్రజ్ఞ సాధించే లక్ష్యంతో మేధస్సునూ, హృదయాన్నీ విడదీస్తూ వ్యవస్థ కొనసాగుతూనే ఉంది”,

ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ప్రధానంగా పెట్టుబడిదారి సంస్కృతే ఈనాడు పరిపాలిస్తున్నది. ఇటువంటి విద్యావిధానమే కొనసాగుతున్నది.

“దెశాలన్నిటిలో పిల్లలకు చదువు చెప్పడానికీ పెద్ద పెద్ద స్కూళ్ళు నిర్మించారు. పిల్లలు ఏ దేశం వారైనప్పటికీ వారి తల్లిదండ్రులు, టీచర్లతో బాటు నాగరికపరంగా కూడా తీవ్రమైన వత్తిడి పెరుగుతున్నది. దీనివల్ల భావావేశాలకు జరిగే నష్టాన్నీ, సామాజిక పరమైన చెడును, సరిదిద్దడానికి అద్భుతమైన ప్రయోగశాలలూ, వర్క్‌ షాపులూ ఏ మాత్రం సహకరించవు” అంటాడు నీల్‌. ఆ నష్టాన్ని మనం ప్రత్యక్షంగా అనుభవిస్తూనే ఉన్నాం కదా.

“మా ఎద్యా సంస్థల్లో మిలటరీ క్రమశిక్షణ” అంటూ ఈనాటి విద్యా సంస్థలు సగర్వంగా ప్రకటించుకొంటున్నాయి. “అలాంటి క్రమశిక్షణ' వల్ల వ్యతిరేక ఫలితాలు మాత్రమే ఉంటాయంటాడు

“కమశిక్షణ అనేది లక్ష $ంకోసం అనుసరించే మార్గం. కానీ అది సైనిక క్రమశిక్షణ కాకూడదు. అందువల్ల అదిఅమలు జరిగే దేశాలలో జీవితం హీనంగా ఉంటుంది. క్రమశిక్షణ వాద్య బృందంలోని (క్రమశిక్షణ లాగా ఉండాలి. ఇక్కడ ఉత్సాహం,ఆనందం ఉంటుంది... కఠినమైన [క్రమ శిక్షణ ఎల్లప్పుడూ ఆత్మద్వేషాన్ని ప్రస్పుటంగా వ్యక్తం చేస్తుంది. పెద్దవాళ్ళు తమ జీవితంలో పరిపూర్ణత కోసం పాకులాడి, ఘోరంగా విఫలమై, పిల్లల్లో పరిపూర్ణత చూడ్డానికి ప్రయత్నిస్తారు. ద్వేషం, శిక్షలు, అణచివేతలతో మానవజాతి మంచిగా ఉండడం సాధ్యం కాదు”- అంటూ క్రమశిక్షణ ఎలా ఉండకూడదో, ఎలా ఉండాలో చెపాడు. 7

పసిప్రాయమంటెనే ఆటలాడుకునే ప్రాయం. బాల్యం ఆటకు పర్యాయపదం. కానీ కడుపులో పిల్లలకు కూడా పాఠాలు చెప్పే రీతుల్ని కనిపెడుతూ, అది గొప్ప విషయంగా భావిస్తూ ఆచరణలో పెడుతూ 'సూపర్‌కిడోలను సృష్టిస్తున్న సంస్కృతిలో ప్రయాణం చేస్తున్న రౌలమిది. ఇప్పుడు పిల్లలు ఆటలాడడమంటే సమయం వుధా చేయడమేనని నమ శకం మనకు ఎర్పడిపోయింది. ఐతే “పెల్లలు ఆడుకునే అవకాశాలు తగినంతగా లేనందువల్ల నాగకరికతలో అవలక్షణాలు చోటు చేసుకుంటున్నాయి. ఇంకో విధంగా చెప్పాలంటే ప్రతి పిల్లవాడిని తగిన ప్రాయం రాకుండానే పెద్దవాడుగామార్చి కృత్రిమ పద్దతుల్ని అనుసరిస్తున్నామన్నమాట పిల్లవాడు ఆడుకునే సామర్ధ్యం కోల్పోతే మానసికంగా మృతప్రాయుడౌతాడు.” అనే నీల్‌ మాటలు ఈనాటి “ఆటస్థలాలు, ఆటవస్తువులు, ఆటల పేరియడ్డు ఎమాత్రం లేని, ఉన్నా పట్టించుకోని విద్యా సంస్థలు పట్టించుకోవాలి.నిరంతరం చదువు, చదువు, చదువు. రోజుకి 48 గంటలు చదివించడమే ఏకైక 'రుబ్బుడు” కార్యక్రమంగా కొనసాగించే విద్యా సంస్థలూ, తల్లిదండ్రులూ నీల్‌ చెప్పిన మాటల్ని ఓ నారి గమనించడం నుంచిది.

“ పిల్లల చేత నిరంతరం చదివిస్తేనే పరీక్షలు పాస్‌ కాగలుగుతారని సాంప్రదాయక టీచర్లు నమ్ముతారు. ఆలివిగల పిల్లలకు సంబంధించి ఈ నమ్మకం తప్పున మేం సాధించిన ఫలితాలు రుజువు చేస్తున్నాయి”.

ఉయ్యాలలో 'చేతులుకట్టివేసి పెంచితే వారు జీవితాన్ని వ్యతిరేకించేవారు కాక మరేమౌతారు” అనే నీల్‌ మాటలు చదివితే - ఈనాటి విద్యార్థుల ఆత్మహత్యల మూలాలు ఈ విధానంలోనే ఉన్నాయేమో అనిపించడం లేదా?

“ పిల్లలు స్వేచ్చతో ఎదిగే పరిస్టితులు కల్పించి, వారిలో మంచితనం అభివృద్ది చెందడానికి వీలు కల్పించాలనే ఎద్యా వేత్తలు బహుకొద్ది మంది మాత్రమే ఉన్నారు. ఇది సమతూకం లేని పరిస్తితుల మధ్య పోరాటం. దాదాపుగా పిల్లలంతా జీవితాన్ని నిరాకరించే పద్దతిలోనే తర్పీదు పొందుతున్నారు”. అంటూ చేసిన నీల్‌ విశ్లేషణలు ఏడు దశాబ్లాల తరువాత కూడా సరిపోతున్నాయి ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ముఖ్యంగా మనవంటి అభివృద్ది చెందుతున్న దేశాల్లో - ఆ పద్దతుల ఫలితాలు - ప్రత్యక్షంగా కనబడుతున్నాయి.

విద్యా రంగాన్ని గురించి, పీల్లల పెంపకం గురించీ అనేక విషయాల్ని తెలిపే నీల్‌ పుస్తకాలు ప్రపంచలోని వివిధ భాషల్లో అచ్చయ్యాయి. అనేక దేశాల్లోని టీచర్‌ టైనింగ్‌ సంస్థల్లో వాటిని పాఠ్యాంశాలుగా పరిగణీస్తున్నారు. ననన ననన ననన ననన ననన

మవోత్సాగాంధీ - ప్రాతిపదిక విద్య రౌజకీయ వేత్తగా, స్వాతంత్ర్య పోరాట సారధిగా గాంధీ / (ని ఎక్కువగా పేరు పొందినా. ఎద్యా రంగంలో కూడా ఆయన అమూల్యమైన ఆలోచనలూ, ప్రయోగాలు ఎన్నో క్‌ క చేశారు. | “నాకు సర్వాధికారమున్నచో పిల్లలకు విదేశీ భాషలో గ బోధించు పద్దతిని వెంటనే రద్దు చేస్తాను. ఒకవేళ ఉవాధ్యాయులు, ఆచార్యులు ఈనా చర్యను వెంటనే టీ. అమలు పరచకపోతే వారిని బర్తరఫ్‌ చేసాను”. అంటూ / [1 మాతృ భాషలోనే విద్యా బోధన జరగాలనే తన అభిప్రాయాన్ని అతి సూటిగా, ఘాటుగా చెప్పాడు గాంధీజీ, అక్టోబర్‌ 2, 1869లో గుజరాత్‌లో గాంధీజీ జన్మించాడు. 1887లో ఇంగ్లాడుకు వెళ్ళి అక్కడ నాలుగేళ్ళు చదువుకున్నాడు. 1891లో ఇండియా వచ్చి 'లా' ప్రాక్టీస్‌ చేశాడు. 1893లో దక్షిణాఫ్రికాలోని దర్భాన్‌కు ఓ కేసు కోసం వెళ్ళి అక్కడే చాలా ఏళ్ళు ఉన్నాడు. 1903లో 'టాన్స్‌వారు' కు మారాడు. అక్కడ టాల్‌ప్టాయ్‌ వ్యవసాయ కేంద్రాన్ని ప్రారంభించి కొన్ని విద్యా ప్రయోగాలు చేశాడు. తన కుమారుడికీ, ఇతర పల్లలకూ విద్య నేర్పే బాధ్యత తీసుకున్నాడు. వారి కోసం ఓ పాఠశాలను గౌంరీ స్వయంగా నిర్వహించాడు. 'శారీరక శిక్షణతో బాటు వృత్తి విద్యగరపాలనీ, ఉపాధ్యాయులు తాము చేసిన పనులే పిల్లలకు నేర్పాలవీ, ఉపాధ్యాయుల ప్రవర్తన, వ్యక్తిత్వం, శీలం వంటి వాటినల్లనే విద్యార్థులు 'ఆత్మశిక్షణ' ' అలవరచుకుంటారనీ అన్నాడు గాంధీజీ. ఎద్యా ప్రక్రియను ఏదో ఒకవృత్తి విద్య ద్వారా అందిచాలన్నాడు. ఆ కాలంలో ఆయన స్థాపించిన పాఠశాలలో చదువుకున్నవారు చదువుతో బాటు ఏదో ఒకవృత్తి - వడ్రంగం, మోచిపని, వంట చేయడం, తవ్వడం, గంధం తయారీ వంటివి నేర్చుకున్నారు. దీనివల్ల ఆత్మవిశ్వాసం కలుగుతుందని, సంపాదించుకునే సొమర్థ్యం, శ్రమ పట్ల గౌరవం అలవడుతుందని ఆయన భావించాడు. ఆయన పాఠశాలలో మూడు గంటలు వృత్తి విద్యా శిక్షణ, రెండు గంటలు పుస్తక సఠనమూ ఉండేవి. ననన ననన

గాంధీజీ - “పిల్లలను కొట్టి పాఠాలు చెప్పడానికి నేను వ్యతిరేకివి” అవి ప్రకటించాడు. . ఆయన పాఠశాలలో పీల్లలు ఆరు నుంచి పదహారు సంవత్సరాల వయసు పిల్లలు. అక్కడ ఇంగ్లీషు భాష కూడా నేర్పేవారు. కానీ బోధనమాత్రం మాతృభాషలోనే ఉండేది. పాఠ్యపుస్తకాలద్వారా కాక | మౌఖిక పద్దతిలోనే ఎక్కువగా బోధించేవారు. “నిజమైన సొఠ్య [గ్రంథం విద్యార్థికి ఉపాధ్యాయుడే' అన్నాడు గొందీజీ. “ఉపాధ్యాయుడు తన జీవిత విధానం ద్వారా విద్యార్దుల ఆత్మల పైన తన & ప్రభావాన్ని నింపగలడని' గాంధీ అన్నాడు. ఆయన విద్యలో కూడా అహింసా విధానాన్నే పొటించాడు. 1915లో గాంధీజీ భారతదేశానికి తిరిగివచ్చి, కొంత కొలం శాంతినికేతన్‌లో గడిపాడు. తరువాత సబర్‌మతిలో సబర్మతి శ్రమాన్ని స్థాపించాడు. అక్కడ తన విద్యా ప్రయోగాలను కొన సాగించాడు. పిల్లల కొరకు, వయోజనుల కొరకు పాఠశాలను ఏర్పాటు చేశాడు. ఆ పాఠశాలలో ప్రవేశపెట్టవలసిన సబ్బక్టులపైన. పాఠ్య ప్రణాళికలపైన, బోధనా విధానంపైన ఆశ్రమ వాసుల మధ్య చర్చలు జరిగేవి. 1935 ఎప్రీల్‌లో వార్దాకు పదకొండు మైళ్ళ దూరంలో "పేవాగ్రామ్‌' ఆశ్రమాన్ని స్థాపించాడు. ఆయన ప్రాతిపదికవిద్యకు ఇక్కడే అంకురార్పణ జరిగింది. దానికి 1937లో రూపం వచ్చింది. - 'ఆంగ్ల సంస్కృతి విద్యావంతుల జీవితాన్ని బాగా ప్రభావితం చేసిందని, భారతీయులు తమ స్వంత దేశంలోనే విదేశీయులుగా జీవిస్తున్నారని" ఆయన అన్నాడు. శా విద్యకు స్వయం పోషక లక్ష్యం ఉండాలనీ, అందుకు వృత్తి విద్యల్ని ప్రవేశపెట్టి విద్యను స్వయం పోషకం చేయాలనీ" అన్నాడు. దాని వల్ల పిల్లల విద్యకయ్యే వ్యయాన్ని భరించవచ్చువని, అది వారి జీవిత వృత్తిగా చేసుకోవచ్చునని అన్నాడు. పిల్లవాడికి పద్నాలుగు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చేసరికి సంపాదించే సామర్థ్యం అలవడాలనీ, ఆ తరువాత ఈ దేశంలో పేద పిల్లలు తమ తల్లిదండ్రులపై ఆధారబడి ఉండలేరనీ' అని ఆయన భావించాడు. విద్యార్దులు చేతి వృత్తులు నేర్చుకోవడం అంటే వాళ్ళను హీనమైన యాంత్రిక జీవితానికీ అలవాటు చేయడంకాదనీ, సమాజానికి భారం కాని, ఆత్మ గౌరవం గల వ్యక్తిగా వారిని తయారు చేయడమే లక్ష్యమనీ' ఆయన చెప్పాడు. “వృత్తి విద్య అనేక విద్యా సాంఘిక సమస్యల్ని పరిష్కరిస్తుందని ఆయన నమ్మాడు, | విద్యకు సొంప్కృతిక లక్ష్యం కూడొ తప్పక ఉండాలని, దేశీయ వారసత్వాన్ని నేర్పడం విద్యలో ఒక విధానం కావాలని అన్నాడు. వృత్తివిద్య ద్వారా సర్వతోముఖాభివృద్ది సాధించ నానన నన ననన ననన

వచ్చునన్నాడు. చదవడం, రాయడం, అంక గణితం వంటి విషయాల కంటే చేతులు, హృదయం, తలల అభివృద్ధికి ప్రాధాన్యత నిచ్చాడు. ప్రస్తుత విద్య 'అసమతౌల్యవిద్య' అని, ఇది మానసిక శిక్షణలకే అధిక ప్రాధాన్యత నిస్తోందని, హుదయ థిక్షణ లేకుండా ఇది ప్రయోజనకారి కాజాలదని' అన్నాడు,

ఎద్య ద్యారా పిల్లల శీల నిర్మాణం జరగొలని, శీల నిర్మాణం అంటే వైపుణ్యాలు, అలవాట్లు, ప్రవర్తనా సూత్రాలూ మాత్రమే కాదని, అది నైతిక, ఆధ్యాత్మిక తత్వంతో కూడిన సంపూర్ణ మూర్తిమత్వ వ్యక్తీకరణ అనీ అన్నాడు.

పిల్లవాని పరిసరాలతో సంబంధం లేని విద్య ఎద్యకాదన్నాడు. మనదేశం, మన ప్రజలు, మన జీవితాలు మన భౌతిక, సామాజిక పరిసరాలు పట్టించుకునే సబ్బక్టులను బోధించాలన్నాడు. 'మానవుని ఉత్తమ శక్తులను బయటకు తేలేని విద్యను ఆయన “మానసిక వ్యభిచారం" అన్నాడు.

స్రీలకు కూడా పురుషునితో సమానంగా చదువుకునే అవకాశాలు, అవసరమైతే ఇంకా ప్రత్యేక విద్యావకాశాలు కల్పించాలన్నాడు.

"గ్రామీణులకు అక్షరాస్యత కల్పించాలని, అంటే అక్షరజ్ఞానం కల్గించడం మాత్రమే కాదని, వారికి నిత్య జీవిత కార్యక్రమంతో సంబంధం ఉండే విద్య నేరాలని, వారు ప్రతిదినం ఉపయోగించుకోగల గణితం, గ్రామ భూగోళం, గ్రామ చరిత్ర, సాహిత్య జ్ఞానం నేర్సాలని' అన్నాడు.

'పిల్లలకు పై నుంచి ఎవరూ నిర్భంధాలు విధించని , జోక్యం కల్పించుకోని, స్వేచ్చాయుత వాతావరణంలో బోధించాలి ...

పిల్లలకు ప్వీయ క్రమశిక్షణ ఉండాలి, కృత్రిమమైన జీవితాన్నిగాక పిల్లలు సహజమైన, సామాన్యమైన జీవితాన్ని జీవించాలి అని గాంధీజీ అన్నాడు.

పుస్తకాల ద్వారా సమాచారాన్ని అందివ్వడం గాక, పనిక్తీ ప్రయోగానిక్షీ ప్రాధాన్యత . ఇవ్యాలన్నాడు. _

“విద్యకు వాహకాలుగా పొఠ్యపుస్తకాలను పరిగణిస్తే ఉపాధ్యాయుడు జీవించే ప్రపంచానికి చాలా తక్కువ విలువ ఉంటుంది.. పాఠ్యపుస్తకాల నుండి తమ పిల్లలకు పాఠాలు నేర్సే ఉపాధ్యాయులు దాని అసలు ఎషయాన్ని అందించలేరు. తాము బోధించే పాఠ్యపుస్తకాలకు తామే బానిస అయిపోతారు. ఒరిజినల్‌గా ఉండే అవకాశంగానీ, సందర్భంగానీ వారికేమీ మిగలదు. కాబట్టి ఐబంత తక్కువగా పాఠ్యపుస్తకాలుంటే ఉపాధ్యాయులకూ, పిల్లలకూ అంత ముంచిదోఅంటూ గొందీజీ ననన ననన ననన

పుస్తకాల బరువుల చదువుల్ని వ్యతిరేకించారు. “ భారతీయ పాఠ్యపుస్తకాలు పిల్లల్లో ఆసక్తిని శెవెత్తించడంలోనూ, వారిని నేర్చుకునె [క్రమంలో చురుగ్గా నిమగ్న్శంచేసే విషయంలోనూ దారుణంగా విఫలమయ్యాయి' అని యశ్‌పాల్‌ కమిటి నివేదిక పేర్కొంది. “- ఈపాఠ్య పుస్తకాల వలన పీల్లలు తమ చుట్టు ఉన్న ప్రపంచాన్ని పరిశీలించ వలసిన అవసరం గానీ, ప్రయోజన కరమైన కార్యకలాపాల్లో పిల్లలు నిమగ్నం కావలసిన అవసరం గానీ ఏమి ఉండడం లేదు” అని ఆ కమిటి నివేదిక పేర్కొంది. = “ఈనాటి ప్రముఖ విద్యావేత్త కృష్ణ కుమార్‌ గాంధీజీ ప్రవేశపెట్టిన ప్రాతిపదిక విద్య గురించి ఇలా వివరించాడు - “పిల్లలు పనిలో పాల్గోనే సంస్కృతిలోకి సామాజీకరించే ఒక సాధనం” అనే విసృతమైన అర్హంలో - “ప్రాతిపదిక విద్య పని'... ఈ సామాజీకరణ కార్యక్రమానికి వ్యక్తీగత స్వయం ప్రతిపత్తి సామూహిక బాధ్యతలో పొలుపంచు కోవాలనే కోరికా ఉండడం అవసరం. పిల్లలకు పని ఇవ్వడం శ్రమ గౌరవా్న్న 'సెంపాందించడానికే... వారికిచ్చే ఈ శారీరక (శ్రమ ఇష్టం లేనిదిగా, అయిష్టంగా చేసేదిగా కాక ఇష్టపూర్తిగొ, వ్యక్తిగత బాధ్యతగా, ఐళ్ళకంగా స్వీకరించే సిద్దపాటుగా ఉండాలో, = ఇంకొ కృష్ణకుమార్‌ గాంధీ నఎద్యా ఐధానం గురించి ఇలా విశ్లేషించాడు క

గాంధీ ప్రతిపాదించిన విద్యానమూనా మాత్రమే గాక, ఆయన జీవితమంతా కూడా వలసీకరణకు గురైన ప్రజల్లో చొరవనూ, ఎంపిక చేసుకొని పని చేసే తత్వాన్నీ కలిగి ఉండే ధైర్యాన్ని సమకూర్చే విధానంగా, ప్రజలను చైతన్య పరచడమే అంతిమ లక్ష్యంగా కనిపిస్తుంది. వలసవాద పొలన నేపథ్యంలో స్వంత చొరవను కలిగి ఉండే ఆత విశ్వాసాన్ని రేకెత్తించడంలో విజయవంతం అయిన తరువాత గాంధీ ఆ 'ఐచ్చిక ఎంపికి పరిధిని విస్తరించాడు. సొంస్క ఎతికంగా శారీరక శ్రమ పట్ల ఉన్న వ్యతిరేకతను మార్చేందుకు ఆయన కృషి చేశాడు. ముఖ్యంగా పరిశుభపరచడానికి సంబంధించి ఆయన చేసీ చూపించాడు. ఇచ్చివ పరిస్తితులలో ఉండడానికీ తిరస్కరించడమే గాందీ సందేశం. దానికి మొదటి అడుగు ఒక పనికి సంబంధించి వ్యక్తిగత బాధ్యత తీసుకోవడం. దాన్ని బోధనా శాస్త్రానికి అన్వయిస్తే ఎవరో ఇచ్చిన ఆదేశాలను విధిగా పాటించడం గాక ఒకటి చేయాలన్న కోరికతో దాన్ని చేవట్టడంగా అది ఉంటుంది. ఇటువంటి" అలవాటును 'పెంపొందించడానికి పాఠశాలే ప్రాధమిక సాధనం. అక్షరాస్యత కన్నా, అంకెలకన్నా ఈ లక్ష్యానికే పాఠశాల ప్రణాళిక ఎక్కువ ప్రాధాన్యతనివ్వాలి.” ననన ననన ననన ననన

సువోమ్లన్‌ స్కీ - సంతోష్‌ చింద్రశాల ననన ప్రకృతిఒడే బడీగా నడిచిన పాఠశాల నంతోవ

ఐ .............. చంద్రశాల. ఇది ఆరుబయలు పాఠశాల. పచ్చిక మీద,

. ల మ . ' పియర్‌ చెట్ల కొమ్ముల కింద, ద్రాక్ష తోటల్లో , పొదరిళ్ళలో,

(౨ న. స పచ్చిక మైదానంలో సంతోష చంద్రశాలను నడిపించాడు

. ఎ. 1 ఆయన ఈ పాఠశాల ప్రారంభించబోయే ముందు

( - మల. . తన పొఠశాలకు వచ్చే పిల్లల కుటుంబాలకు చెందిన

స్టో ప్రతి కుటుంబాన్ని గురించీ బాగా తెలుసుకున్నాడు. ఆ

న. వ "కుటుంబాలలో ఎక్కువ భాగం యుద్దపుగాయాలతో

| స | . ఆర్థికంగా, మానసికంగా చితికి పోయిన కుటుంబాలు.

అలాంటి పిల్లల్ని తను గురువులానే కాకుండా ఓ తండ్రిలా చూసుకున్నాడు. “పిల్లలతోనే గురువు

ఉండాలి వాళ్ళ సుఖదుఃఖాలు పంచుకోవాలి, ఉపాధ్యాయునికి ఉండే మహదానందాల్లో ఇది ఒకటి" ' అనీ ఆయన భావించాడు.

“పిల్లవాడు బుద్ధితోనే కాకుండా హృదయంతో కూడా నేర్చుకుంటాడు, బోధన అంటే పీల్లల బుర్రల్లోకి వీలయినంత విషయ పరిజ్ఞానాన్ని కుక్కేసే సాధనమని భావిస్తే పిల్లల సహజ జీవితం దెబ్బతింటుంది” అని అంటాడు. 'పాఠశాలలో పిల్లల జీవితం చదువుకే పరిమితమై పోయి ఉంటుందని, పిల్లలందరిని సమం చేయాలన్నట్టు ఎ వ్యక్తీగత ప్రపంచపు సంపదని వెల్లడించడానికి అవకాశం లేకుండా, గంటలతో నియమితం అయిపోయి ఉంటుందని" అంటాడు. పిల్లల ఆసక్తులనీ,

బహు విధాలైన మానసిక జీవితాలనీ అభివృద్ది చేయడానికి వాళ్ళని ప్రకృతిలోకి, పొలాల్లోకి, వనాల్లోకి, కథల్లోకి, కల్పనల్లోకి తీసుకెళ్ళాలంటాడు. అనడమే కాదు తను అలా చేశాడు.

0 'అయితే - చదువంటే ఆషామాషీ వ్యవహారంగా తీసుకోవడం అని అర్థం కాదు. పోటీ ప్రపంచంలో సంతోషాన్నీ, సరదానీ మాత్రమే తెచ్చిపెట్టే సులభమైన, ఆవ్లాదకరమైన ఆటగా మాత్రమే చదువు ఉండడం సాధ్యంకాదని, యువతరపు పౌరుల జీవితాలు పూల పొనుపులు కావని, తమ తల్లిదండ్రులు, తాతలు, ముత్తాతలు నగ్గుకొచ్చిన కష్టాలకంటే సంక్షిష్టమైన కష్టాలని నెగ్గుకురావడానికి సిద్ధపడే ఉన్నత విద్య కలిగిన, పట్టుదల కలిగిన, పనిపట్ల ఆసక్తి కలిగిన మనుషుల్ని మనం తీర్చిదిద్దాలి"

అంటాడు స్కీ. ఈ అవసరాన్ని పూర్తి చేసుకుంటూ, చదువు నిన్ఫారమైన బోధనలా - యాంత్రికంగా మారకుండా ఉండే ప్రత్యామ్నాయ విద్యా విధానాలు కనిపెట్టవలసిన అవసరం ఆయన ఆ రోజుల్లోనే గుర్తించాడు. “ఈనాటి చదువు మనిషిలోని ఆంతరిక స్పందనల్ని చంపేస్తుందనీ, చదువులో హింస ఉండకూడదనీ' ఆయన భావించాడు. + | “ప్రారంభంలో ఉపాధ్యాయుని కళ్ళల్లోకి నిష్కపటంగా తేరిపార చూస్తూ స్కూలుకు వచ్చే పిల్లలు కొద్ది నెలల తరువాత, ఆ మాట కా కొన్న వారాల్లోనే వాళ్ళ కళ్ళల్లోని కాంతిని పోగొట్టు కుంటారని, కొంత మంది పిల్లలకు చదువు ఎందుకంత హింస కావాలని" అని ఆయన ప్రశ్నించాడు. 'పిల్లలు ఇళ్ళ దగ్గర కోల్ఫోయిన బాల్యాన్ని తిరగి వాళ్ళకు ఇన్వడం నా కర్తవ్యాల్లో ఒకటి”. 'పీల్లలకు వ్యక్తిగా తయారయ్యే కళ నేర్పడం నా బోధనలోని ముఖ్యమైన పరీక్ష అని ప్రకటించాడు. ఈ కళను బోధించడం అంటే పీల్లవాడు మంచి, చెడు గురించి తెలుసు కోవడమే కాదు, ఆ పసివాని సున్నిత హృదయాన్ని చెడునుంచి రక్షించడం కూడా" అనేది ఆయన అభిప్రాయం. ఈనాటి చదువుల్లో ఈ లక్ష్యం ఎంత వరకు నెరవేరుతుందో ఆలోచించాలి. పిల్లలందరినీ గొర్రెల మందలా కాకుండా ప్రతి పిల్లవాడిలోనూ ప్రత్యేక వ్యక్తిని దర్శించడం ఆయన తన బోధనా పద్దతిలో పొటీంచాడు. పిల్లల్లో నేర్చుకోవాలనే కోర్కెను జాగృతం చేయడం, స్వయం బోధనకు అభిరుచిని పెంపొందించడం, క్రమ శిక్షణ అలవర్భడం అనే పద్ధతులను పాటించాడు. స్కూలు పైకి ఆసక్తికరంగా కనిపించి, లోపల డొల్లగా ఉండే తెంపులేని ఆట కాకూడదని, నేర్చుకోవడం అనేది విసుగుపుట్టించేలా ఉండకూడదని అన్నాడు. రోజు రోజుకూ పిల్లవాళ్ళ హేతు బద్దత,అనుభూతులు, సంకల్పం సంపద్వంతం కొవాలని" అన్నాడు. ' పిల్లవాడు ఆలోచించేలా చేయడం ఉపాధ్యాయుని అత్యంత సూక్ష్మగుణాల్లో ఒకటి" అన్నాడు. - సహజత్వం పోయి ప్లాస్టిక్‌ ప్రపంచంలో బ్రతుకుతున్న మనం పిల్లల్ని ప్రకృతి నుంచి రోజు _ రోజుకూ దూరం చేస్తున్నాం. డిగ్రీ వరకూ నగరాల్లో చదువుతున్న పిల్లల్ని ఎన్ని సూర్యోదయాలు వాళ్ళు చూసిఉంటారో అడిగితే “ఒకసారి కూడా చూడలేదనే' జవాబు వస్తే ఆశ్చ్ళర్యపోనక్కరలేదు. సిమెంటు గోడల మధ్యా, పుస్తకాలు, టి.వి.లు, కంప్యూటర్ల నడుమా వారు పెరుగుతున్నారు.

“పిల్లల్ని ప్రకృతి నుంచి వేర్పాటు చేసి, మాటలని మాత్రమే వినేట్టుగా చేస్తే వాళ్ళ మెదడు కణాలు వేగంగా అలసిపోతాయి. వాళ్ళు నేర్చుకునేదంతా సజీవత లోపించి, భావనాత్మకంగా, సామాన్యంగా ఉండిపోతుంది” అని పీలలు అసహజంగా తయారు కావడానికీ, వారిని ప్రకృతి నుంచి విడదీయడానికీ గల సంబంధాన్ని చెప్తాడు.

విద్యార్థుల తల్లిదండ్రుల గురించి స్కీ చెప్పిన మాటలు మనల్ని చెళ్ళున చరుస్తాయి.

“మంచి తల్లిదండ్రుల అత్యంత విలువైన లక్షణం ఏమిటంటే దయ, పరులకు సాయం చేద్దామన్న తలపు. వాళ్ళ పిల్లలు సరిగ్గా అవి నేర్చుకుంటారు. తల్దీ దండ్రీ తమ (ప్రేమనంతా తమ పిల్లల మీదే ఒలకబోసేసి, చుట్టు పక్కల ఇంకా మనుషులున్నారన్న సంగతి మర్చిపోతే, ఈ రోగవాపులాంటి ప్రేమ ఏదో ఒక రోజున దుఃఖానికి దారి తీస్తుంది. ౧

'ఎవడేమైతే నీకేం? నువ్వు మాత్రం బాగుపడమని బోధించే సంస్కృతి' ప్రవహిస్తున్న వడిలో పడి కొట్టుకు పోతున్న మనను స్కీ మాటలు ఆలోచింప జేస్తాయా?

స్కే పూర్తి పేరు వి.ఏ. సుహోమ్లీన్‌ స్కీ ఈయన 1918లో జన్మించి, తనయాభఖై రెండవ యేట 1970 సెప్టెంబర్‌ 2నమరణించాడు.ఆయన తన జీవిత కాలంలో ఎక్కువ భాగం అంటే దాదాపు ముప్పై అయిదు సంవత్సరాలు పిల్లల కోసం, వారిని తీర్చి దిద్దడం కోసం అంకితం చేశాడు.

సోవియట్‌ దేశంలో మవో నగరాలకు దూరంగా ఉక్రేయిన్‌ గ్రామం ప్రవిష్‌లో ఒక పాఠశాల డైరెక్టర్‌గా ఇరవైతొమ్మిదేళ్ళు పని చేశాడు. జర్మనీ ఫాసిజానికి వ్యతిరేకంగా (1941-45)యుద్దం మొదలైనప్పుడు ఆయనకు ఇరవైమూడేళ్ళు. పొల్తావా ఉపాధ్యాయ శిక్షణా సంస్థ నుంచి విద్య పూర్తిచేసి వచ్చీ, రాగానే సైన్యంలో చేరాడు. ఆయన భార్య “వేరా కూడా గెరిల్హాలకు సహయం ,... చేసేది. ఆమెను నాజీలు బంధించి,చిత్ర హింసలుపెట్టి, ఆమె పసిబిడ్డని కళ్ళముందే చంపేశారు. ఆమెను ఉరితీశారు... ఆసమయంలో సుహోమ్లీన్‌ స్కీ కూడా పోరాటంలో ఉన్నాడు. అప్పుడు

, అతని ఛాతిలో దిగబడి పోయిన బాంబు రవ్వలు కొల్లు అలాగే ఉండి పోయాయి. తనుకు విద్యను బోధిస్తూ, తమను పచ్చని ప్రకృతి ఒడిలోకి తీసుకెళ్ళే ఆయన హృదయంలో యుద్ధపు బాంబు రవ్వలు గాయాలై ఇంకా ఉన్నాయని పిల్లలకు ఏమాత్రం తెలియదు. ఓ రోజు వొఠశాల ప్రారంభ సమయంలో నూతన తరం పిల్లలకు స్వాగతం చెబుతూ, ఆఖరు సారిగా బడి

తలుపులు తెరిచి, ఆయన కుప్పకూలి పోయాడు.

కనన ననన ననన ననన

విద్యా బోధనలో ఆయన చేసిన కృషికి సోవియట్‌ యూనియన్‌లో అత్యున్నత బహుమతులైన 'సోషలిస్తు శ్రమ వీరుడు", 'ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడు' అనే గౌరవాలు పొందాడు. . ఆయన న్ఞాపేంచిన 'సంతోష చంద్రశాల' లో పిల్లలు చదువు నేర్చుకోన్న పద్దతులు, ఆయన ప్రవేశ 'పెట్టన విధానాలు ఆయన తన “పిల్లలకే నాహదయం అంకితం” అనే ఫుస్తకంలో కళ్ళకు కట్టినట్టుగా చిత్రించాడు. ప్రతి ఉపాధ్యాయుడూ, తల్లిదండ్రులూ, తప్పకుండా చది తీరాల్సిన పుస్తకం ఇది. పౌరుడి ఆవిర్భావం, ప్లవిష్‌లోని సెకండరీ పాఠశాల సమిష్ట హక్కు, వివేక వంతమైనశక్తి అనే రచనలు కూడా ఈయన చేశాడు. తన రచనల పైన 'మకరెంకో' ప్రభావం ఉందని చెప్పుకున్నాడు. “పరులగురించి పట్టింపులేకుండా ఒక్క రోజు కూడా ఎవరూ బతకకూడదనే” సామాజిక ప్రేమను, బాధ్యతనూ బోధించిన ఆయనను" మీజీవితంలో ప్రధానమైనది యేమిటి?” అని ఎవరైనా అడిగితే నేను ఒక్క క్షణం కూడా చడుము కోకుండా చెప్పగలను"అది పిల్లల పట్ల నా పేమ”, అని ప్రకటించాడు స్కీ. ఆయన తన “పిల్లలకే నా హృదయం అంకితం” పుస్తకాన్ని పిల్లల్ని తీర్చిదిద్దే ఉపాధ్యాయుని హృదయానికి అంకితం చేశాడు. ప్రకృతిని ఆస్వాదిస్తూ తెలుసుకొంటూ, చిత్రిస్తూ ఊహిస్తూ ప్రశ్నిస్తూ పిల్లలు ఆ పాఠశాలలో విద్యను నేర్చుకున్న సంగతులు చదువుతుంటే మనం కూడా పిల్లలమైపోయి, ఆగ్రూపులో చేరిపోతాం. మళ్ళీ అలాంటి బడిలో చదవాలను కుంటాం. అఖిర్‌ మాట 4 తల్లులూ, తండ్రులూ చిరకొలర వర్ణిల్లాలి మనుషులు ఇరకొలం వర్జిల్దాటి. తాల నాలను నాలను నాననా 16

[[జూబాయి - మీసాల అమ్మ పిల్లలు స్వేచ్చగా ఉండడానికి చేయూతనిస్తే మొత్తం టు! మానవ జాతి శాంతి మార్గంలో పయనిస్తుంది”. అంటూ మానవజాతి శాంతికీ, పిల్లల స్వేచ్చకూ గల సంబంధాన్న అఆంహాారా. గురించి మనల్ని హెచ్చరించాడు గిజూభాయి. ఆయన ఇరవై సాక. సంవత్సరాలకు పైగా శిశువిద్యలో రావలసిన మార్పుల [మ్మా | గురించి శ్రమించాడు. పిల్లల్ని అమ్మలాగా పేమించాడు. ర 1. వారి కోసం ఆచరణ యోగ్యమైన కలలుగన్నాడు. తన జీవిత ల్ల కాలంలో తాను రూపొందించిన పద్దతుల్లో సుమారు ఆరువందల మంది ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణనిచ్చాడు. పిల్లల విద్యా విషయాల గురించి దాదాపు పదిహేను పుస్తకాలు రాశాడు. తన ఆలోచనల్ని స్వయంగా ఆచరణలో పెట్టే కృషి చేశాడు. పీల్లలు ఆయనలో తమ తల్లిని చూసుకున్నారు. అందుకే ప్రేమతో ఆయన్ని 'మీసాల అమ్మ! అనిపీలుచుకున్నారు. ఆయన అసలుపేరు 'గిరిజా శంకర్‌ భగవాన్‌ జీ బధేకా. ఆయన గుజరాత్‌లోని చితల్‌గావ్‌లో నవంబర్‌ 15, 1885న జన్మించాడు. విద్యారంగంలో 1920-1939 సంవత్సరాల మధ్య ఆయన అమూల్యమైన కృషి చేశాడు. అందుకే గుజరాత్‌లో 15 నవంబర్‌ 1984లో గిజూభాయి జన్మ శతొబ్ది సంనత్సరంగా రాష్ట్రవ్యాప్తంగా కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. గిజూభాయి ఉపాధ్యాయుడిగా, ఎద్యా సంస్కర్తగా పిల్లల మధ్య జీవించాడు. ఆయన పిల్లల విద్యలో ఎన్నో ప్రయోగాలు చేశాడు. గుజరాత్‌ విద్యారంగంలో మౌలికమైన మార్పును ప్రవేశ పెట్టాడు. ఈ రోజుల్లో మాంటీస్సరీ పద్దతి మొదలుకొని డిపెప్‌ పద్దతుల వరకూ ఆయన పద్దతుల్లో అనేక విషయాల్ని సాంతం చేసుకున్నాయి. . . 'మవోత్మగాంధీ వంటివారు, అనేక మంది విద్యావేత్తలు 'గిజూభాయిని విద్యారంగంలో ఒక్‌ సజీవమైన ఆదర్భంగా స్వీకరించాలని ప్రశంసించారు. విద్యా బోధనలో, విధానంలో సాంప్రదాయక పద్దతులను కాదని, తాను రూపొందించిన ఒక నూతన విధానంతో పీల్లల్ని సజీవమైన మనుషులుగా తీర్చిదిద్దాలని ఆయన కృషి చేశాడు. తైత౭క2కకల్తకకక

గిజూభాయి రాసీన పుస్తకొల్లో మాంటిస్సరి పద్దతి, బాల శిక్షణ, ప్రాధమికశాల, శిక్షణ పద్దతియా, దివా స్వప్న, మూ బాపోనా ప్రశ్నో మొదలైనవి ముఖ్యమైనవి. ఈయన రాసిన 'పెల్లల మ్యానిఫెస్టో ప్రతి ఒక్కరూ చదివితిరాల్సిన చిరు పుస్తకం. పల్లల్ని ఎలా పెంచాలో సూటిగా, 1 ఆలోచనలు రేకెత్తించేలా, మన తప్పుల్ని తెలిపలా ఆయన రాశాడు. | మన పిల్లలకు ఇవ్వాల్సిన ప్రేమా, స్వేచ్చా, గౌరవం ఇస్తే ఈ భూమ్మీదే స్వర్గం ; నిలబెట్టవచ్చంటాడు. హిట్లరు, ముస్పోలినీ వంటి వారి దుర్మార్గవర్తనం మీద వారి బాల్య ప్రభావం ఎంతగానో ఉంటుందని స్పురింపేస్తాడు. మనం ఫిల్లల్ని తీర్చిదిద్దు తున్నామనుకొని వారిని చెడగొడుతున్నామా. అని సందెహం కలుగుతుంది. చిన్నారి ప్రాణం నిండయింది. ఈ గొప్ప ప్రాణాన్ని మనం గౌరవించాలి. మన పద్దతుల్లో చిన్నారిని చెడగొట్టకూడదు” అంటాడు. ' “క్షబ్బుకీ వెళ్ళే బదులు చిన్నారిన పార్కుకీ తీసికెళ్ళండి, డబ్బా కబుర్లు కొట్టి బదులు చిన్నారిని జూకి తీసికెళ్ళండి. పేపరులో మునిగి పోయే బదులు చిన్నారి చెప్పేది కాస్తా వినండి” అంటూ పీల్లల పట్ల మనం ఆచరించాల్సిన విషయాలు చెప్తాడు. “ హింస నుంచీ, చెడు ప్రవర్తన నుంచీ బయటపడాలంటే చిన్నారిన బాదకండి, మనల్ని చక్కదిద్దుకుంటే చిన్నారి కూడా సవాజంగా మరచితనంలో పెరుగుతుంది” అంటూ పిల్లలు ఉపదేశాలతో కాదు తమ చుట్టూ ఉండే పరిస్టితులతో ప్రభావితమౌతారణ సూచిస్తాడు. పిల్లల్ని ప్రేమించని సమాజం పిల్లల్ని హింసించే సమాజం హింస వైపే ప్రయాణిస్తుంది” అంటాడు. “అమ్మా, నాన్నా, మాస్తారూ తెలుసుకోవలసింది ఏమిటంటే, లంచాలతోనూ, బెదిరింపుల తోనూ పిల్లలకు మంచి నడత కలిగించలేమని” అంటాడు. “మనం ప్రకృతి నుంచి చిన్నారిని దూరం చేస్తే దానిలోని గుసగుసలు ఎలా తెలుస్తాయి. + పీల్లలు బొగొ తప్పి పడేవరకూ ప్రకృతిలోని ఆనందాల్న అనుభవించనివ్వండి” అంటూ పిల్లలకూ ప్రకృతికీ ఉండాల్సిన సంబంధం చెప్తాడు గిజూభాయి. కంప్యూటర్‌ ప్రపంచంలో జీవించే పిల్లలకు “ప్రకృతి ఎక్కడ దొరుకుతుంది ? బహుశా టీవిలోనో.! కంప్యూటర్‌లోనో | - ఇది పొముల్నీ, రాతివి[గ్రహాల్నీ పూజించే కాలం కాదనీ, పెల్లల్ని పూజించే కాలం అనీ ప్రకటించాడు. పాఠాలు చెప్పే వాళ్ళు టీచర్లు మాత్రమే కాదని, పిల్లలు కూడా నేర్పుతారని అంటూ _ “పిల్లలు ప్రేమతో నన్ను గౌరవించారు, నాకు కొత్త జీవితాన్నిచ్చారు, వాళ్ళికు పాఠాలు చెప్తున్నప్పుడు కాన " 18

నేనెంతో నేర్చుకున్నాను. మాస్టారుగా నేను నేర్చుకుంది ఏమిటంటే పిల్లలే నా నిజమైన మాస్దార్లని' ' అని ప్రకటించాడు.

ఓ పుస్తకాలు చదవడమే విద్య అనుకునే వాళ్ళు మాస్తార్డు జొతారు. పిల్లల ద్వారా జ్ఞానం తెలుసుకోగలం. అనేవాళ్ళు వివేకవంతులౌతారు” - అంటూ మాన్దార్లు వివేకవంతులు కొవాలని కోరుకుంటాడు.

బాగొ చదువుకునే పిల్లల్నే సాధారణంగా టీచర్లు ఇష్టపడతారు. కానీ ఉపాధ్యాయుడు పిల్లలందర్నీ సమానంగా ఇష్టపడాలి. ఈ విషయాన్ని గిజాభాయి ఎంతో వివరంగా చెప్తాడు.

“పిల్లలు అందరూ సమానమే, పిల్లల్లో అన్ని రకాల వాళ్ళూ ఉంటారు, పనికిరాని వాళ్ళు, గుడ్డివాళ్ళు, తెలివిగల వాళ్ళు, తెలివి తక్కువ వాళ్ళు, అందగాళ్ళు, అందహీనులు, నల్లటి వాళ్ళు, తెల్లవాళ్ళు , ఇంకా చురుకైన వాళ్ళు, బొండాంగాళ్ళు, అల్లరి వాళ్ళు, కొంటె పిల్లలు, దగాకోరులు కూడా ఉంటారు. నిజమైన మాస్తారి దృష్టిలో పిల్లలంతా సమానమే. వాళ్ళందరూ దేవుని పిల్లలే”. గిజూభాయి రాసిన పుస్తకాల్లో కొన్ని - పగటికల, పిల్లల మ్యానిఫెస్టో, మాన్దారు, మీ ఒడిలో, తల్లిదండ్రుల తలనొప్పి అనే పేర్లతో తెలుగులో వచ్చాయి.

1940 వరకు అంటే దాదాపు ఆరు దశాబ్దాల క్రితం గిజూాభాయి కన్న కలని వాస్తవం చేయాల్సిన బాధ్యత ఇంకా మిగిలేఉంది. ఆయవ తన ప్రయోగాలనూ, పద్దతులనూ తను నడిపిన బాల మందిరంలో అమలు పరిచాడు. పరిస్టితుల మీద సమీక్షలకో, విమర్శలకో పరిమితం కాకుండా పరిష్కార మార్గాన్నీ, ప్రత్యామ్నాయాన్నీ ఆయన సూచించాడు. ఉపాధ్యాయులు వృత్తిలో ఎదుర్కొనే ఇబ్బందుల్ని అర్జం చేను కున్నాడు. ఉపాధ్యాయుల న్వభావంలో విస్లవాత్మకమ్టైన మార్సుతీసుకురావాలని ఆశించాడు. ఉపాధ్యాయుల బలహీనతలను సానుభూతితో అవగొహన

' చేసుకున్నాడు. ఆధువిక విద్యా రంగంలో వైతాళికుడై నిలిచాడు. ఆయన ఉపాధ్యాయ వృత్తికి ఒక ఉదాహరణగొ ఒక మార్గదర్శిగా జీవించాడు. . బడి గంట కొట్టారు + "రంగుల సీతాకోక చిలుకలు జైలులోంచి రెక్కలొచ్చి ఎిగిధిపోతున్నాయి. న *పత్తిపాకో మూవాన్‌ తతా రాంరాం ననన నన ననన నానన ననన

నాసాకు తొబయాషి - రెలు బడి యూ “ఇూ;ళ మిక్తు వ్యవసాయాన్ని గురించి నేర్పె మీ కొత్త షం బ్‌ టీచర్‌,” అంటూ పిల్లలకు ఓ వ్యక్తిని సరిచయం చేశాడు వ గ న. యాలి ఉదాన ఇంకి, న. అ ఫి ( కుల్చారం! కొబయాపషి ఆ కొత్త వ్యక్తి తాము చూసిన ఒక పాలంలో లలో. పని చేసే రైతుగా పిల్లలు గుర్తించారు. అతడు వేసుకున్న యా (1 ద్ర న. ల్లి బట్టలు కూడా అతడు రైతని తెలియబేస్తున్నాయి. అతడు రడ ళ్‌ ప రన ్ట- ల్‌ | సల్లలకు కలుపుతియడం నేర్పాడు, మొక్కల గురించి యు స్‌ థగ క్స్‌. ణో అనేక విషయాలు చెవొడు. కీటకాలకూ, కలుపు యాం టి, అక్‌ మొక్కలకూ ఉండే సంబంధం తెలిపాడు. వాళ్ళకు న రా పలుగుతో తవ్వడం నేర్పాడు. ఎరువులు ఎట్లా నయ నా వెదజల్లాలో చూపాడు. పాలంలో పంట పండించడానికి ఏమెంచేయాలో అన్నీ నేర్పాడు. కనిపించిన పాముల గురించీ, కీటకాల గురించీ, పక్షుల గురించీ, సీతాకోక చిలకల గురించీ, వాతావరణాన్ని గురించి అనేక సంగతులు ఆసక్తికరంగా చెప్పాడు... పిల్లలు ...ఆ టీచర్‌ సాయంతో పొాలమంతా నాటిన మొక్కలు మొలకెత్తి చిగుళ్ళు తొడిగి, ఎదుగుతువుంటే పిల్లలకు ఎంత ఆశ్ళర్భమో! ఆనందమో..!! ప్రపంచంలో అనేక చోట్ల ఎన్నెన్నో భయంకరమైన విషయాలు జరుగుతున్న ఆ ప్రపంచ యుద్ద సమయంలో, ఆచిన్నారి శిశువులు తమ చిన్ని పాలంలో ఎదుగుతున్న మొక్కల గురించి మాట్లాడుకుంటున్నారు.” ఇది రైలుబడిలో పిల్లలకు కలిగిన అనేక అనుభవాల్లో ఒకటి. ఏదైనా మామూలు ప్రాథమిక సాఠశాలలోనైతే పిల్లలకు ఏమి నేర్పాలన్నా ఏవో కొన్ని విద్యార్దతలు ఉండాలి. కానీ రైలుబడిని నడిపించిన కొబయాషికి అటువంటి పట్టింపులేమి లేవు. పిల్లలు ఏ ఎఐషయమైనా వాస్తవంగా జరుగుతుంటే చూసి నేర్చుకోవడం ముఖ్యమని ఆయన అనుకునే వాడు.

ఆ బడిలో తరగతి గదుల కోసం వాడుకలోలేని ఏడు రైలు పెట్టెల్ని ఉపయోగించుకున్నారు. బడిలో టైంటేబుల్‌ కూడా భిన్నంగా, చిత్రంగా ఉండేది. మొదటి పీరియడ్‌ మొదట్లోనే టీచర్‌ ఆరోజు మొత్తం చదవాల్సిన విషయాలూ, జవాబులు చెప్పొల్సిన ప్రశ్నలూ ఏమిటో చెప్పంది. అప్పుడామె “ఊ... ఇక వీట్లో మీ ఇష్టం వచ్చిన దానితో మొదలెట్టండి,” అంటుంది. అంటే కనన నననననననననన ననన ననన ననన

భాషతోగానీ,లెక్కలతోగానీ, మరింకో విషయంతోగానీ మొదలు పెట్టొచ్చు. అందరూ ఒక్కటే మొదలు పెట్టొచ్చు. ఈ పద్దతి వల్ల వాళ్ళ ఆలోచనా ధోరణి ఏమిటో, వాళ్ళ స్వభావం ఎటువంటిదో ఎవరికి ఏ విషయం మీద ఆసక్తి ఉందో, కనిపెట్టే వీలుండేది. ఏరోజు చదవాల్సినవి ఆరోజు కష్టపడి తొందరగా పూర్తిచేస్తే పిల్లల్ని షికార్లకు తీసుకెళ్ళేవారు. ఈషికార్డు పిల్లల దృష్టిలో ఆటలకూ, స్వేచ్చకూ నిలయంగా ఉండేవి. కాని అవి పరిశీలననూ, పరిశోధననూ పెంచేవిగాఉండేవి. నిజానికీవి విజ్ఞాన శాస్త్రంలో, చరిత్రలో, జీవ శాస్త్రంలో విలువైన పాఠాలని ఆపిల్లలు అప్పుడే గుర్తించలేదు”

పిల్లలు పాటలు పాడడం, చిన్న చిన్న పాటలు రాయడం జరిగేది. ఈతలు కొట్టడం, వ్యాయామం ఉండేవి. దండించడం, తిట్టడం అవమానించడం లాంటి పద్దతులకు అక్కడ ప్రవేశంలేదు. మగ పిల్లలు, ఆడ పిల్లలు తమ శరీరాల్లోని బేధాల గురించి అనారోగ్యకరమైన ఆసక్తి పెంచుకోవడం మంచిదికాదని ఆయన భావించాడు. * అన్ని శరీరాలూ అందమెనవే' అని ఆయన పిల్లలకు బోధించాడు. అన్ను రకాల ఆహారం తినడం, తినేపద్దతులు నేర్పడం వంటి విషయాల్లో కూడా (శ్రద్ధ తీసుకున్నాడు. చెట్లెక్కడం కూడా నేర్చుకోవడంలో భాగంగా ఉండేది. పిల్లల భయం నోగొట్ట ధైర్యం నేర్పే ఆటలుండేవి. “బడికి పిల్లల్ని పంపేటప్పుడు వారికీ ఉన్న చింపిరి గుడ్డలతోనే పంపమని హెడ్మాస్టర్‌ తల్లిదంద్రులకు చెప్పేవాడు. అవి మురికి గొట్టుకున్నా, చిరిగి పోయినా ఫరవాలేదు. బట్టలు చిరిగి పోతాయనే భయంతో ఆటలాడడానికి సందేహించడం సిగ్గుపడే విషయం,” అన్నాడాయన. అందుకే ఆయన బడికీ వచ్చే పిల్లలు యునిఫారాలతోకాకుండా మామూలు బట్టల్లోనే వచ్చేవారు. మనసారా ఆడుకునేనారు.

. పీల్లలు దూకుతూ, గంతులువేస్తూ గోలగోలగా ఆడుకునే పద్దతులకు అనుగుణంగా లయబద్దమైన వ్యాయమాన్ని 'యురిధమిక్స్‌'ను జపాన్‌లో ప్రాధమిక విద్యలో ప్రవేశపెట్టిన మొదటి వ్యక్తి కొబయాషియే. ఆయన “మాటల్లో అది శరీర నిర్మాణాన్ని శుభ్రపరిచే ఒక ఆట,” శరీరానికీ, మనసుకూ లయను ఎట్లా అర్హం చేసుకోవాలో తెలియజెప్పే ఆట యురిథమిక్స్‌. లయబద్ధమైన వ్యక్తిత్వం అందంగా, దృఢంగా ఉంటుంది. ప్రకృతి సూత్రాలతో సమన్వయంతో, వాటిని అనుసరిస్తూ ఉంటుంది.” !

పిల్లలందరూ బాగా మాట్లాడ్డం నేర్చుకోవాలని ఆయన భావించాడు. అందుకోసం-

భోజనాల దగ్గర రోజూ ఎవరో ఒకరు వలయం మధ్యలో నిలబడి వారికి ఇష్టమైన ఏదో ఒక

విషయం మీద మాట్లాడమనేవారు. అవి చిన్నచిన్న పదాలతో, మూటలతో ఉండేవి. కొందరు తాము

చేసిన పనుల గురించి, కొందరు తమకిష్టమైన ఆటల గురించి, సందేహల గురించి, వ్యక్తుల

నలా 21

గురించి చెప్పేవారు. కొందరు కథలు చెప్పేవారు. అందరూ పేల్లల్ని మాట్లాడ్డానికి ప్రోత్సహించేవారు. అలా పిల్లలు ధైర్యంగా మాటాడ్డం నేర్చుకున్నారు.

“-అది ప్రాధమిక పాఠశాలే అయినా ఆపాఠశాలలో అనేక పుస్తకాలతో కూడిన లైబరీ ఉండేది. పిల్లలు ఖాళీగా ఉన్నప్పుడల్లా లైబ్రరీ వారికి ఇష్టమైన స్థలమైంది. పిల్లలు పుస్తకాల్లో ఎంతగా లీనమైపోయేవారంటే మూత్రనికో, దొడ్డికో పోవల్సివచ్చినా చివరి నిమిషం దాకా లేవకుండా చదువుతూ కూర్చునేవాళ్ళు.”

అమెరికాలో పుట్టి పెరిగి, ఇంగ్లీషు మీడియంలో చదువుకున్న ఒక అబ్బాయి ఆ స్కూల్లో చేరాడు. అతణ్ణి పీల్లలకు ఇలా పరిచయం చేశాడు కొబయాషి-” ఈ అబ్బాయికి జపనీస్‌ భాష సరిగ్గారాదని చెప్పానేకానీ, తనకు ఇంగ్లీషు చాలా బాగా వచ్చు. తన దగ్గర మీరు ఇంగ్లీష్‌ నేర్చుకోవచ్చు... మీరు అతనికి జపాన్‌ భాష నేర్పడానికి సహాయపడండి. అమెరికాలో జీవితం ఎలా ఉంటుందో తనను అడిగి తెలుసుకొండి. తను మీకు చాలా ఆసక్తికరమైన విషయాలు చెన్హాడు.” వాళ్ళు ఆ పీల్లాడి ద్వారా అమెరికా గురించి బోలెడు సంగతులు తెలుసుకున్నారు. జపాన్‌, అమెరికాలు అక్కడ దోస్తీకట్టడం మొదలైంది. ఆ పీల్తాడు జపనీస్‌ బాగా నేర్చుకున్నాడు. నిజంగొ మన పొఠశాలలో కొత్త పిల్లల్ని పరిచయం చేసే సంప్రదాయాన్ని గురించి ఓసారి ఆలోచించాలి మనం.

ఈ రైలుబడిని నడిపించిన సాసాకు కొబయాషి టోక్యో వాయువ్య భాగంలోని ఓ పల్లెలో 1893 జూన్‌18న జన్మించాడు. చిన్నతనం నుంచే ప్రకృతిని, సంగీతాన్నీ ప్రేమించాడు. ఆయన

పుట్టింది ఓ పేదరైతు కుటుంబంలో ప్రాథమిక విద్య పూర్తికాగానే ఆయన ఓ పాఠశాలలో సహాయ ఉనాధ్యాయుడిగా పనిచేశాడు. తరువాత టోక్యోలో ఒక ప్రాధమిక పాఠశాలలో పనిచేశాడు. అక్కడే ఆయన విద్యాబోధననూ, సంగీతాన్నీ కలిపాడు. తరువాత సంగీత విశ్వవిద్యాలయంలో పట్టభద్రుడై సీక్తీ' ప్రాధమిక పాఠశాలలో సంగీత బోధకుడయ్యాడు. అక్కడ 'నకమురా' అనే విద్యావేత్త పద్దతులతో చాలా ప్రభావితుడ్రైయ్యాడు. అక్కడ ఆయన పిల్లలకోసం ఓ సంగీత నృత్య రూపకం రాశాడు. ఆ రూపకాన్ని “-మిట్యుబిషిని' స్థాపించిన “బారన్‌ ఇవసాకి' అనే పారిశ్రామికవేత్త చూశాడు. అది ఆయనకు చాలానచ్చింది. ఆయన కొబయాషిని ఎద్యా పద్దతులు అధ్యయనం చేసిరావడానికి యూరప్‌ పంపిస్తానని ఆహ్వానం సంసపాొడు. 1922-24 వరకు కొబయాషి యూరప్‌లో విద్యా పద్దతుల్ని అధ్యయనం చేశాడు. తిరిగి వచ్చిన తరువాత మరొకరితో కలిసి 'సీజో కిండర్‌ గార్దెన్‌' స్థాపించాడు. 1930లో మళ్ళీ యూరప్‌ వెళ్ళి వచ్చాడు. 1937లో టోక్యోలో నైరుతి దిశన 'టొమో గొకుయెన్‌' (రైలుబడి)అనే

పాఠశాల స్థాపించాడు. అది స్థాపించడానికి ఆయన ఎళ్ళ తరబడి అధ్యయనం చేశాడు. దానితో బాటే యూరిధమిక్స్‌ అసోసియేషన్‌ స్థాపించి జపాన్‌లో యురిధమిక్స్‌ ప్రవేశ పెట్టాడు. 1945లో టోక్యో పై జరిగిన బాంబు దాడుల్లో ఆ'టొమో'(రైలుబడి) నాశనమైపోయింది. కొబయాషి తాను స్టాపించాలని కలలుగన్న పాఠశాలను మళ్ళీ స్థాపించకముందే అరవై తొమ్మిదో యేట మరణించాడు. ఆ'రైలుబడి'లో సంగతుల్ని అత్యంత ఆత్మీయంగా చితిస్తూ ఆ పాఠశాలలో

చదువుకున్నోటెట్పుకో కురొయ నాగి" అనే రచయిత్రి 'టొటాచాన్‌' అనే పుస్తకంగా రాసింది. తాను ఆస్కూల్లో గడిపీనకాలం, కొబయాషి విధానాలు, ఆ వాతొవరణరి అన్నిటినీ మళ్ళీ ఈ ప్రపంచానికి పజీవంగా చూపించే ప్రయత్నం చేసింది “ఈమె1979 ఫిబ్రవరి నుంచి 1980 డిసెంబర్‌ వరకు ఈ పుస్తకం రాసింది. ఈ పుస్తకం మొదటి సంవత్సరం నలభైయైదు లక్షల ప్రతులు అమ్ముడయ్యింది. 1984 నాటికీ ఆ సంఖ్య అరవై లక్షలైంది. ఐదేళ్ళ పిల్లల నుంచి యాభైయ్యేళ్ళ వృద్దులవరకూ రచయిత్రికి పాఠకులు ఉత్తరాలు రాశారు. ప్రాథమిక పాఠశాలల ఉపాధ్యాయులు తమ విద్యార్థులకు ఈ పుస్తకాన్ని బిగ్గరగా చదివి వినిపించారు. స్కూళ్ళలో పిల్లలు బొమ్మలు చిత్రించారు. ఆనాటి విద్యారంగ దుస్టితినిచూచి ఆ రంగన్న వదిలేద్దామనుకున్న వాళ్ళు ఈ పుస్తకం పేరణతో మళ్ళీ విద్యారంగంలోనే కృషిచేశారు. కొన్న భాగాలు పొఠ్య పుస్తకంగా ప్రవేశ పెట్టారు. విద్యావిధానం పై ఈ పుస్తకాన్ని ఒక సిద్దాంత గ్రంధంగా పరిగణించారు. ఈ పుస్తకం పై వచ్చిన డబ్బుతో “*టోటో పౌొండేపన్‌” గా ప్రసిద్ధమైన సాంఘిక సంక్షేమ సంస్థ ఆవిర్భవించింది. అలాగే జపాన్‌ బధిరుల నాటక సంస్త రూపొందింది. “పిన్నీ నిహన్‌ సింపోని ఆర్కెస్ట్రా” వాళ్ళు దీన్ని సంగీత గాధగా మలిచారు. ఈపుస్తకం ప్రపంచంలోని ప్రముఖ భాషలన్నింటికీ అనువాదమయింది.

1984 ప్రాంతాల్లో యూనిసెఫ్‌కు ఈ రచయిత్రిని గుడ్‌ విల్‌ అంబాసిడర్‌గా వియమించారు. ఈ ఐక్యరాజ్యసమితి శిశునిధి సంస్థ నోబెల్‌ శాంతి బహుమతిగెలుచుకుంది”.

“నాకీ పదవి రావడానికి కారణం ఈపుస్తకమే”-అని ప్రకటించింది రచయిత్రి.

"ఆ రైలుబడిలో తన చదువును గురించి అద్భుతంగా చెప్పిన రచయిత్రి “ఆయన పాఠశాలలోకార్య క్రమాలు ప్రత్యేక ఫలితాలని ఆశించి జాగ్రత్తగా రూపొందించారు,"అంటుంది.

ఆయన పిల్లల్లో పాజిటివ్‌ వ్యక్తిత్వం కలిగేలా పెంచారని చెప్తుంది. “నా విషయమే తీసుకుంటే 'నువ్వు నిజంగా మంచిపిల్లవు తల్లీ నీకు తెలుసా" అని ఎప్పటికప్పుడు చెపుతూ ఉండడం నా అభివృద్దికి ఎలా కారణమైందో అంచానా కట్టడం అసాధ్యం. నేను 'టోమో'లో చేరకపోయి వుంటే, కొబయాషిని కలవకపాయివుంటే బహుశా నాకు'అల్లరి పిల్ల అనే పేరు వళ్ళ వుండేది. అందువల్ల నాలో ఎన్నో మానసిక కేశాలు, గందర గోళాలు తలెత్తి ఉండేవి,"అని తన అనుభవాన్న చెప్పుకుంది. 23...

జిడ్డు కృష్ణమూర్తి - స్పెచ్బా ప్రియుడు

న” ర్‌ పాటిం ్ట్‌ ఆంద కేవలం మునస్సుకు శిక్షణ నవ్వడం నాం చె కాదు. మానసిక శిక్షణ వలన సామర్ద్యం పెరగవచ్చు. ల న. . త్న కాని దానితో పరిపూర్ణత సద్దించదు. కేవలం శిక్షణ ల. ల. త్‌ (| సాందిన మననుంటే గత కాలము, వర్తమాన స. క] కాలంలోనూ యథాతథంగా కొనసాగడం మాత్రమే. లట్టి వ. భ మనసెన్నటికినీ నూతనమైన దానిని దర్భింపలేదు. కావున . . సరియైన విద్య యేమిటో తెలుసుకోవాలంటే ముందు " వనం అనలు జీవితవుంటే టేఎవింటో, దాని ల . ప్రాధాన్యమేమిటో విచారణ చేసి తెలుసుకోవలసి న ౨ ఉంటుంది”

నూతన మత ప్రవక్తగా పేరుపొందిన జిడ్డు కృష్ణమూర్తి తెలుగువాడు. ఆయన మదనపల్లిలో 1895 మే 11న పుట్టాడు. దివ్య జ్ఞాన సమాజ స్థాపకురాలు అనిబిసెంట్‌ దత్త పుత్రుడిగా పెరిగాడు. ఈయన కోసం అనిబిసెంట్‌, ఆమె ఆనుయాయులూ అనేక ఆధ్యాత్మిక సంస్థలు స్టాపీంచారు. కొనీ కృష్ణమూర్తి ఏ మతానికీ, ఏ సంస్థకూ కట్టుబడకుండా ఆ సంస్థల్ని రద్దు చేశాడు. వాటి ఆస్తుల్ని వాటిక్తే ఇచ్చేశాడు.

సత్యాన్ని ఏ మతం ద్వరా, ఏ శాఖ ద్వారా, ఏ మార్గం ద్వారా చేరుకోలేమని అన్నాడు. ఆయన తన ఆలోచనలను ఆచరణలో పెట్టేందుకు మదనపల్లి వద్ద బుషివ్యాలీ స్కూలును, వారణాసి దగ్గర రాజఘాట్‌ స్కూలును ప్రారంభించాడు. ఆయన 1986లో ఫిబ్రవరి 16న మరణించారు. చనిపోయే వరకూ ఆయన ప్రపంచ వ్యాప్తంగా పర్యటించి బోధనలూ, ఉపన్యాసాలూ, చర్చలూ చేశాడు. ఏచట్రంలోనూ ఉండడం. తన పద్దతి కాదనీ, ఎవరినీ అనుసరించ వద్దనీ, అన్ని రకాల ప్రభావాల నుండి విముక్తిని పాందమనీ చెప్పాడు. ప్రస్తుతం కృష్ణమూర్తి ఫౌండేషన్‌ ట్రస్ట్‌ నిర్వహించే పాఠశాలలు బుషి వ్యాలీ దగ్గర మదనపల్లిలోనూ, చెన్నై, వారణాసి, ఢిల్లీ మొదలైన ప్రాంతాల్లోనూ, ఇంగ్లాండు, అమెరికా తదితర దేశాల్లోనూ పనిచేస్తున్నాయి. ఆలోచించే స్వేచ్చ, వరీశీలించే స్వేచ్చ, వ్రశ్నించే స్వేచ్చ ఉన్నవ్వుడే వివేకం నికసిస్తుందన్నాడాయన. ననన నానన ననన

విద్యార్థులు తమకు వచ్చిన వృత్తిని స్వీకరించడానికీ, జీవితాన్ని, అర్ధం చేసుకోవడానికీ... సహకరించేలా విద్యా విధానం ఉండాలన్నాడు. | - . మనిషీ ఒంటరి ద్వీపంలా మారిపోవడానికి బీజం విద్యా విధానంలోనే ఉందన్నాడు. “మనం పాందిన విద్య, మన సాంఘిక వాతానరణం రెండున్నూ ఎవరి స్వార్థాన్ని వారు చూసుకోవాలని, ఎవరి భద్రత కోసం వారు తంటాలు పడాలని, ఎవరి కోసం వారు పోరాటం జరుపుకోవాలని బోధిస్తాయి. దోపిడీ విధానం మీదా, ఆర్జనకు సంబంధించిన భయం మీదా ఆధారపడిన నేటి ఈ సంఘ వ్యవస్థలో, అందుకు తగినట్టుగానే వివిధ వృత్తుల్లోనూ, ఉద్యోగాల్లోనూ మనకు శిక్షణ ఇవ్వబడుతుంది. అయితే వీటిని అట్లా చెప్పక సాగసైన మాటలతో కప్పిపుచ్చి మాట్లాడుతాము. అందుచేత అట్టి విద్య మనకు, మనమున్న ప్రపంచానికీ దైన్య సంక్షోభాలను కలిగించడం తధ్యము. ఎందువల్లనంటే అట్టివిద్య వలన ్రతి వ్యక్తిలోనూ మానసికంగా అడ్డుగోడలేర్చడి, అవి మనిషినీ మనిషినీ వేరుచేసి దూరంగా ఉంచుతాయి.” అంటూ విద్య మనిషినీ మనిషిని ఎలా దూరం చేస్తుందో వివరించాడు. నేడు విద్య కేవలం జ్ఞాన సముపార్టనగా మారింది. జ్ఞానం అంటే కేనలం విషయాన్ని గుర్తుంచుకోవడంలా మారింది. జిడ్డు కృష్ణమూర్తి ఇలా అంటాడు.

“విద్య అంటీ కేవలం జ్ఞానం సంపాదనమే కాదు. ఏవోకొన్ని ప్రాథమిక సత్యాలను ససీకరించి, వాటిని సమన్వయ పరచడమే కాదు. విద్య అంటే జీవితం యొక్క పరమార్థాన్ని దాని యొక్క సమగ్ర రూపంలో చూడడం. అఖండమైన దానిని ఖండముల ద్వారా చేరుకోలేము. కొనీ ప్రభుత్వాలు, మతవ్యవస్థలు, అధికార పక్షాలున్నూ చేయ ప్రయత్నిస్తున్నదదే”.

కళ్ళ ఎదురుగా ఏం జరుగుతున్నా పట్టించుకోకుండా సామాజిక బాధ్యత ఏ మాత్రం లేకుండా డబ్బు, లాభం, స్వార్థం అనే వాటిలో కూరుకు పోతున్న తెలివిగల తరం కృష్ణమూర్తి గారి ఈ [క్రింది మాటల్ని గమనించాలి.

తెలివి కలిగి ఉండడం అంటే కేవలం అనేక విషయాలు తెలిసి ఉండడం కాదు. తెలివి పుస్తకాల నుంచి సంపాదించుకొనేది కొదు... చదువు కొన్న వారి కంటే చదువురాని వాడెక్కువ తెలివి గలవాడై ఉండవచ్చు. తెలివిని కొలవడానికి మనం పరీక్షలను, డిగ్రీలనూ కొలమానాలుగా ఉపయోగిస్తున్నాము. అతిముఖ్యమైన మానవ సమస్యలను ఉపాయంగా దాటవేయ జూచే చాతుర్యముగల మనస్సులను మనమభివృద్ది పరుస్తున్నాము. కానీ తెలివి అంటే అత్యంత ప్రధానమైన మూలభూత తత్వాన్ని, మన కంద్ర ఐదురుగొనున్న సత్యాన్ని యధాతధంగా చూడగల సామర్థ్యం. ఈ సామర్ధ్యాన్ని తనలోనూ, ఇతరుల్లోనూ మేలుకొల్పడమే విద్య యొక్క పరమ ప్రయోజనము కనన ననా ననన ననన

మనిషికీ మనిషికీ మధ్య విరోధాన్ని పెంపొందించే అడ్డుగోడలైన జాతీయ, సాంఘిక విబెధాలను ప్రోత్సహించే బదులు వాటిని పడగొట్టడంలో విద్య మనకు తోడ్పడాలంటాడు. దురదృష్టవశాత్తు నేటి విద్యా విధానం మనలో బానిస బుద్దిని పెంపాందిస్తున్నదంటాడు. యంత్రాలుగా, కేవలం విచార శూన్యులుగా తయారు చేస్తునదంటాడు.

విద్య యొక్క పరమోద్దిళ్యం కేవలం పండితులను, సాంకేతిక నిపుణులను, ఉద్యోగాల కోసం పాకులాడే వారిని తయారు చేయడం కాదంటాడు. విద్య మానవులను సమగ్రతా పూర్ణులుగా తయారు చేయాలంటాడు.

'విద్యావిధానాలు గానీ, రాజకీయ విధానాలుగానీ వాటంతట అవే మార్పుచెందవని, మనలో మౌలిక పరివర్తనం వచ్చినప్పుడే అవికూడా మారతాయని అంటాడు.

పుస్తకాల నుంచి సమాచార సేకరణతో కూడబెట్టుకున్న విద్య మననుంచి మనం నేర్పుగా తప్పించుకొని పారిపోవడానికి, మనల్ని మనం విస్మరించుకోవడానికి మూత్రమే ఉపయోగ పడుతుందంటాడు.

నేటి విద్యా విధానం సాంకేతిక నైపుణ్యానికి మితిమీరిన ప్రాధాన్యమివ్వడం చేత అది పూర్తిగా విఫలమైపోయిందని, సాంకేతిక నైపుణ్యానికి మితిమీరిన ప్రాధాన్యమిచ్చి మనం మనిషిని నాళనం చేస్తున్నామని, జీవితాన్ని అర్థం చేసుకోకుండా, కేవలం సాంకేతిక శక్తి సామర్ధ్యాలను పెంపాందించుకుంటూ పోతే మనం క్రమంగా కనికరమెరుగని కఠోర స్వభావులుగా మారి, యుద్దాలకు కారకులమౌతామని, మన ఉనికికే ముప్పు తెచ్చుకుంటామని అంటాడు.

కేవలం సాంకేతిక జ్ఞానంతో వివిధ రంగాల్లో విజేతలు కావచ్చునని కొనీ జీవితాన్ని అర్థం చేసుకోలేరని అంటాడు.

'సాంకేతిక జ్ఞానం అవళ్యకమే అయినా అది మనిషిలోని మానసిక ఒత్తిళ్ళను, సంఘర్షణలను పరిష్కరించలేదని అంటాడు. అణువిచ్చేదనాన్ని తెలుసుకొన్న మనిషికి హృదయంలో పప్రేమభావం లేకపోతే అతడో రాక్షసుడే జౌతాడంటాడు. మన శక్తి సామర్ధ్యాల వల్ల ఎన్నుకొన్న వృత్తి అవలంబించడం వల్ల మనలోని సంఘర్షణలు, సంక్షోభాలు సమసీవోతున్నాయా? అని ప్రశ్నిన్తాడు. ఇంజనీర్లమో, వైద్యులమో, గణికులమో కాగానే జీవితం చరితార్థమౌతుందా? అంటాడు. కేవలం రిజల్ట్‌ ఓరియంటెడ్‌ పద్దతి సరికాదంటాడు. * ఏదో విధంగా పని అవడమే ప్రధానమైనప్పుడు జీవితం యాంత్రికమై, ఆనందరహితమై, దుర్భరమైపోతుంది” అంటాడు. . ననన ననన ననన

ఉత్తమమైన విద్య సాంకేతిక నైపుణ్యాభివృద్దికి తోద్పడుతూనే అది సమగ్రజీవిత ప్రక్రియను అనుభవంలోకి తెచ్చుకోవడానికి మనిషికి సహాయపడాలంటాడు. ప్రస్తుతమున్న స్థితిని అర్ధం చేసుకోకుండా కేనలం ఊహాకల్పితమైన భూలోక స్వర్గాన్ని దేనినో స్థాపించడం కోసం శ్రమించడం, వర్తమానంలోంచి పారిపోవడమేనని అంటాడు. పాఠశాలలో నెలకొల్పవలసిన వాతావరణం, ఉపాధ్యాయులు, విద్యార్థుల మధ్య సంబంధాలు, తల్లిదండ్రుల బాధ్యతలు, స్వేచ్చా స్వాతంత్ర్యాలు వంటి అనేక విషయాల మీద ఈయన వివరంగా చర్చించాడు.

“చాలామంది తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లవానికి దోషభూయిష్టమైన విద్యావిధానంలో శిక్షణ ఇప్పించడం ద్వారానేగాకుండా, తొము జీవించే విధానాల ద్వారా కూడా దుఃఖ సంఘర్షశణశమయమగు మార్గాన పోవునట్లు ప్రోత్సహిస్తున్నారు. ఆ తరువాత పీల్లవాడు పెరిగి పెద్దవాడై బాధపడుతుంటే వాడి కోసం ప్రార్థనలు చేయడం మొదలు సెడతారు, లేదా వాడి ప్రవర్తనకు సాకులు వెదకడం మొదలు పెడతారు” అని తల్లిదండ్రుల మనస్తత్వాన్ని విశ్లేషించారు జిడ్డు కృష్ణమూర్తి

. అవును (. 1.

(ప్రపంచ మానవాళికే కాదు -. (|

చుట్టపుచూపుగా వచ్చే గ్రహాంతర వాసులక్కూడా

_ ఈ భూమండలం మీద వ.

_" కైక లోకైక దర్శనీయ స్థలం న ౮. ఎ వలిమెల భొన్మడ్‌

పాలో ఫ్రరీ - పేదల చదువు

రానా = “స్వ ఒక జీవి. నగర సంస్ప్కృతి దోపిడికి నా! గురైన సమాజాలు అభివృద్ది చెందలెవు. పట్టణాలు థం. . పల్లెల జాతకాలు రాస్తున్నాయి. జరిగేది మార్పు త |. మవోనగరాలకే. మన సామాజిక అభి వృద్ది తెలుసుకోవాలంటే తలసరి ఆదాయాలు, స్టూల జాతీయోత్పత్తి గణాంకాలను దాటివెళ్ళి అధ్యయనం చేయాలి. సమాజం దాని కాళ్ళ మీద అది నిలబడిందా? కాకుంటే ఆసమాజం ఆధునికమైందేకానీ

అభివృద్ది చెందింది కాదు.” అభివృద్ది గురించి పాలో ఫేరి చేసిన విశ్లేషణ ఇది.

పాలోఫేరి బెజిల్‌ దేశంలో 'రిసైఫిలో 1921లో జని శంచాడు. అది ఆర్టిక సంక్షోభం తాకిన కాలం. ఆయన బాల్యం అంతా పేదల మధ్యనే గడిచింది. తాను అనుభవించిన ఆకలి బాధలు మరే పిల్లలూ అనుభవించకూడదని ఆయన ఆశించాడు.

ఆర్దిక, రాజకీయ, సాంఘిక పీడన పేదవారిలో అజ్జ్ఞానానికీ, అలసత్యానికీ కారణాలని ప్రేరీ నమ్మాడు. ఆపరిస్థితులు పేదలలో, పీడితులలో మౌన సంస్కృతిని నెలకొల్పుతాయవి ఆయన అన్నాడు. “ఈ మౌన సంస్కృతి మూలంగా పేదలు ప్రపంచపు వాస్తవ పరిస్థతుల్ని అర్థం చేసుకొలేరని, అన్యాయాలని ఎదుర్కోలేరని, వారిలో మౌన సంస్కృతిని పోషించే మూలం విద్యావిధానంలో ఉన్నదవి,' ఫేరి విశ్లేషించాడు.

ఈ సమస్యను ఎదుర్కోనడానికి ఆయన ఒక నూతన సృజనాత్మక వఎద్యా ఎషయక తత్వ శాస్త్రాన్ని రూపొందించాడు. అందుకు-సార్రై మౌనియర్‌, ఎరిక్‌ ఫ్రామ్‌, లూయిస్‌, ఆల్త స్పర్‌, గౌ సెట్టి, మావో, మార్చిన్‌ లూధర్‌ కింగ్‌, చిగువేరాల ఆలోచనల్ని, అనుభవాల్ని స్వీకరించానని చెప్పుకున్నాడు.

1959లో రెసిఫీ విశ్వ విద్యాలయానికి తన ఎద్యాతత్వ శాస్త్ర ఆలోచవల డాక్షరీట్‌ ధీసీస్‌ము సమర్పించాడు. ఆ విశ్వవిద్యాలయంలోనే విద్యాతత్య శాస్త్ర ఆచార్యుడిగా పవిచేశాడు

268

. ఆపట్టణంలోనే తన బోధనా పద్దతుల పై ప్రయోగాలు చేశాడు.వాటి ఫలితాలను క్యాథలిక్‌ మిషనరీలు, అక్షరాస్యతా ఉద్యమకారులు విసృతంగా ఉపయోగించుకున్నారు. కానీ పాలకవర్గాలు

ఫ్రేరి విద్యా పద్ధతులు ప్రమాదకరమని భావించి, ఒక సైనిక కుట్ర కేసులో అతణ్ణి డైలుపాలు

చేశారు. తరువాత దేళం నుంచి వెళ్ళగొట్టారు. ఆయన చిలీ వెళ్ళి అయిదేళ్ళున్నాడు. భూసంస్కరణలు, వయోజన విద్యా సంస్థల్లో ఎనిమిదేళ్ళు పనిచేశాడు. తరువాత యునెస్కోలో + పని చేశాడు. స్పెయిన్‌, పోర్చగీస్‌ భాషల్లో అనేక వ్యాసాఖు రాశాడు. అతని మొదటి. పుస్తకం 'ఎఎడ్యుకా మొపాట్రికా లిబరెడా' 1967లో ప్రచఃనించారు. అతడు రాసిన 'పెడగాగి ఆఫ్‌ ది

అపప్రస్ట' పందొమ్మిది భాషల్లోకి అనువదిం-పపడింది. అది ప్రపంచ విద్యా వేత్తలందరినీ తీవ ప్రభావానికి గురిచేసింది. అంత వరకూ ఆలోచించని అనేక కోణాలని వాళ్ళకు చూపెట్టింది,

ఆయన ఆలోచనలన 'పేద్యారంగం పైనే గాక జాతి ప్రగతి పోరాటాలపై కూడా ప్రభావం చూపించాయి. పదువులో తటస్ట విద్యలేదని, ప్రస్తుతం విద్యపేరుతో చలామణి బౌతున్నది, ఉన్న వయస కాపొడేవారి విద్య, అదిప్రజల్లో-పీడితుల్లో మౌన సంస్కృతిని వ్యాపింపడేస్తుంది,'

ఎకు ళతయన అన్నాడు. 'సర్పుకుపాగల వర్గరి గా పేడితుల్ని తయారు చేయడమే ఈ విద్య పరమార్ధం" అని అన్నాడు. “ఈ మౌన సంస్కృతి మూలంగా పేద వారు ప్రపంచ వాష్తవ పరి స్థితుల్ని అర్ధంచేసుకోలేరు, అన్యాయాలను ఎదుర్కోలేరు, వారిలో ఈ మౌన సంస్కృతిని విడిపోకుండా పట్టివుంచే పనిముట్టు నేటి ఎద్యా విధానంలో ఉంది, "అన్నాడు ఫేరి.

“ఇలాంటి విద్యను” 'బ్యాంకింగ్‌ విద్య' అన్నాడు. “ఈ విద్యలో జీవం ఉండదు. అధ్యాపకుడు సత్యాన్ని గురించి పాఠాలు చెప్తాడు. కానీ సత్యం మారనిదనే భావనలో ఉంటాడు. అలాగే -జీవితానిక సంబంధంలేనివి బోధిస్తాడు. తన వద్దనున్న సమాచారాన్ని శిళ్యుని.తలలో నింపాలి... విద్యార్ది కేవలం వల్లెవేస్తాడు. అంతస్పారం తెలియదు. వల్లెచనేతతో చదువు యాంత్రికమౌతుంది. విద్యార్దుల మెదడు ఒకడబ్బా. ఆ డబ్బానింపే బాధ్యత ఉపాధ్యాయునిది. డబ్బా నింపే ఉపాధ్యాయుడు ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడు. నమతతో డబ్బానింపు కున్న ఐద్యార్ధి ఉత్తమ ఎద్యార్ది. విద్య చివరకు డిపాజిట్ల సేకరణ బొతుంది. విద్యార్థిడిపాజిట్లు తీసుకుంటాడు. ఉపాధ్యాయుడు డిపాజిట్లు వేస్తాడు...

ఈ పద్దతిలో సృజన నశిస్తుంది. మార్పుచెందే స్వభావం పోతుంది". అంటూ విద్యావిధానాన్ని విశ్తీషించాడు. ననన గా ననన నన ననన

“డిపాజిట్లు పేకరించిన విద్యార్ధి ఆలోచనమొద్దు బారుతుంది. స్పజన నశిస్తుంది. విమర్శనాత్మక చైతన్యం చితికిపోతుంది. ఫలితంగా ప్రపంచాన్ని మార్చే వైతాళికులు తామేనన్న భావన విద్యార్దులకు రాదు. విద్యార్ది నిష్కియాపరుడౌతాడు. ఉన్న పరిస్టితులకు సర్దుకుపోతాడు. అన్నీంటినీ సులభంగానమ్ముతాడు. ఇది పీేడకులకు ప్రయోజనకరమైంది. ప్రపంచం నూరాలని,

వూర్చాలన వీడకులు అనుకోరు." “పీడకులు వూనవత్వాన్న వారి లాఖాల కు ఉపయోగించుకుంటారు. అందుకనే వ్లోషణాత్మక సామర్హాన్ని పెంచే విద్యావిధానాన్ని వారు ... వ్యతిరేకిస్తారు.” | .

ఇంకా ఇలాంటి బ్యాంకింగ్‌ విద్యలో-“పరిశీలన, (క్రియాశీల ఆచరణ అసలే ఉండవు.

వ్యక్తులుగా వుంటారు, మనషులుగావుందడరు.” అన్నాడు. షు

ఇలా విద్యాతత్వాన్న గురించి తన విశ్లేషణలతో ప్రపంచాన్న ఉకంి బిక్సీరి చేసిన ఫ్రేరి ఒక సారి మన దేశానికి వచ్చినప్పుడు అప్పటి ప్రధాని మొరార్డీ దేశాయ్‌ “మా వా చదువు చెప్పాలంటే రాజకీయాలు అడ్డు వస్తున్నాయి. రాజకీయాల్లేని చదువులుంటే ఓ ఎిట్రా చెప్పండి, అని అడిగితే “అలాంటి చదువులు నేనిప్పటికెక్కడా చూడలేదు, అని స్పష్టంగా సమాధానం చెన్పొడట. |

ప్రజలకు కావలసింది పీడితుల చదువని, ఆయన అన్నాడు. * పీడితుల చదువు అధ్యయనం,

ఆలోచనల నుండి మాత్రమే రాదు. అది కార్మిక కర్షక మధ్యతరగతి పోరాటాల నుండి వస్తుంది' ' అన్నాడాయన,

'పీడితుల విద్య ప్రధానంగా చర్చా పద్దతిలో సాగుతుందని, సమస్యలు, ప్రశ్నల విద్యగా వుంటుందని, చర్చల ప్రాతిపదికగా విద్యవుంటుందని, అంటాడు.

“నిజమైన అధ్యాపకుడు మానవత్వం కోసంప్రజలు పోరాడేంత వరకు ఆగలేడు. విమర్శనాత్మక అలోచనలు గల మానవీకరణకు ప్రయత్నం చేసే విద్యార్జులతో కలిసి పని ప్రారంభిస్తాడు” అని ఉపాధ్యాయుల క్షర్తవ్యాన్ని గుర్తుచేస్తాడు.

కానీ'- ఏరంగానికి చెందిన వారైనా ఉద్యోగస్తులు తాము దివినుండి భువికి దిగివచ్చామను కుంటారని, వారు పేద వర్గాల నుండి వచ్చినా ఈతప్పుడు విద్యా విధానం వారిని కూడా పెడధోరణులకు గురిచేస్తుందని,' అంటాడు. . నానన ననన ననన ననన

౮ | అందువల్ల -ఉద్యోగస్తులు చర్యా సిద్దాంతాన్ని వ్యతిరేకిస్తారవి, వీరు నేర్చుకున్న విద్య వీరి కొన్ని నైపుణ్యాలు నేర్చిందని, వాటిని ప్రజలకు నేర్చడం తను కర్తవ్యమని అనుకుంటారని, అలాంటి నైపుణ్యాలు నేర్పడమే విద్యగా మారిందవి అంటాడు. 1 వాయకుల (ఉపాధ్యాయుల) నైపుణ్యంతో కూడీన జ్ఞానం ప్రజల ఆచరణాత్మక జ్ఞానంతో . కలిసీ పునర్నిర్మితం బొతుందని, ఈరెండూ కలిస్తే వాస్తవం యొక్క కారణం తెలిపే జ్ఞానంగా మార్పుచెందుతుందనీ, అంటాడు ్ర్రేరి, సమాజ మార్పును అంగీకరించలేవి వారు మార్పులో ప్రాణాన్ని చూడలేరు -వారు మార్పులో మరణాన్నే చూస్తారు. కానీ పీడితుల విద్యలో బోధనా విషయం విద్యార్ధి ప్రాపంచిక దృక్పధం, వృత్తాలను అనుసరించి నిత్యం మారి పోతూ పునర్జీనన మౌతుంది. అని చెప్తాడు. “ఫీరి తన రచనల్లో విద్య గురించీ, చర్చ గురించీ సంస్కృతి గురించీ చేసిన లోతైన విశ్లేషణలు దోసీడీ వ్యవస్థ పునాదుల్ని కదిలించేంత ఘాటైనవి, సూటైనవి, విలువైనవి.” ఫేరీ పీడిత ప్రజలు విముక్తులౌతారని గాఢంగా విశ్వసిస్తాడు. తనకు ప్రజల మీద ఉన్న విశ్వాసాన్ని, పేమ పొంగులువారే ఒక నూతన ప్రపంచ నిర్మాణాన్న గురించిన తన నమ్మకొన్నీ గౌఢంగా ప్రకటించాడు. “మానవులు సమిష్టిగానే విముక్తులౌతారు -ఒంటరిగొ విముక్తులు కాలేరు,” అని నొక్కి చెప్తాడు “ఫ్రేరీ'. స | _ ౯ ఆయింటి ఈయింటీ బర్లమ వదిలిన్తర్యాత | మి _ ఫంటచేల కంచెగా కాపు కాసే ఆ జంగిటి బర్త పిల్లోడి, య. - 1 ఛొక్కాలేని వీపు గతకాల చరిత్ర పెద్దబాలశిక్ష ...._ _ పంటచెలకల్లోకి గొడ్డమూతి పడకుండా కాసేనాడి మెరిట్‌ వెనక 20 శతాబ్దాలు చేసీన దొంగతవం నక్కి ఉంది... 21వ శతాబ్దంలోకి ఎట్నుంచిపోవాలో -. . ఆ జంగిటి గొడ్డకాసే కుర్రాడే చెప్పాలి, | ( 22 లలల గౌరి ళంరర్‌ ననన

త్‌-దకొన ర్‌, అరవిందభఖోణ - విద్యా జరం అరవిందుడు స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో పాల్గొన్నాడు. అరెస్టయి రాజకీయ ఖైదీ జీవితం గడిపాడు. ఆ కాలంలో ఆయన ఆలోచనల్లో మార్పు వచ్చింది. ఆధ్యాత్మిక వాదిగా మారాడు. దివ్యత్వం, సత్య శోధనల గురించి తన ప్రయాణం కొనసాగించాడు. బుషిగా, తత్వవేత్తగా, కవిగా గుర్తింపుపాందాడు.

అరవిందుడు 1872లో జన్మించాడు. 1879లో ఇంగ్లాండు వెళ్ళి అక్కడ పద్నాలుగేళ్ళు ఉన్నాడు. అక్కడ పాశ్చాత్య విద్యా విధానాల గురించి అవగాహన చేసుకున్నాడు. ఇండియాకు వచ్చిన తరువాత బరోడా కాలేజిలో ఆంగ్ల ప్రొఫెసర్‌గా పని చేశాడు.

పాండిచ్చేరిలో ఆధ్యాత్మిక ధ్యానం కొరకు ఆశ్రమాన్ని నెలకొల్పాడు. యోగిగా జీవిస్తూ తత్వం, విద్య, సాహిత్యం, మార్మిక వాదం వంటి అనేక విషయాల మీద తన ఆలోచనలు ఎలిబుచ్చాడు.

అరవిందుడు పదార్థం, ఆత్మా రెండూ ముఖ్యమైనవేనని, విద్య ఆరెండింటి సమతౌల్యాన్ని అభివృద్ది చేయాలని అన్నాడు. అదే విద్యా లక్ష్యం కావాలన్నాడు.

విద్యకు మనిషి, ప్రజలు, సార్వజనీన మానవత అనేవి కేంద్ర బింధువై ఉండాలవి, ఈ మూడింటీ మధ్య పరస్పర సంబంధాన్ని ఏర్పరచాలని అన్నాడు.

“జాతీయ విద్యా విధానం ఉండాలని, అది ఆధ్యాత్మికతను ఆధారం చేసుకోవాలని భావించాడు. మనస్సు, ఆత్మ, వ్యక్తి శరీరం, జాతి ఇవన్నీ.సక్రమంగా పనిచేయడానికి ఉపకరించు సాధనమే నిజమైన విద్య' అన్నాడు.

“విద్యలో పీల్లవానికీ పూర్తి ప్పేచ్చ ఎవ్వాలని, విద్య పిల్లవాని పభావం ప్రకారం నిర్వహించబడాలని, అతని నైపుణ్యాలు, అవసరాలు దృష్టిలో పెట్టుకొని విద్యగరపాలని' అన్నాడు.

'పిల్లవాని నైతిక ప్రవర్తనను పెంపొందించడంలో ఉపాధ్యాయునికి ముఖ్యపాత్ర ఉంటుందని, డఉపొధ్యాయుడు ఆజ్ఞాపించడం ద్యారాకాక, సూచించడం ద్వారా నేర్చాలని,తన వ్యక్తీగత ప్రవర్తవతో ఆకట్టుకోవాలని, పిల్లలు తనను గౌరవించే విధంగా ఉపాధ్యాయుడు వ్యక్తిగత (ప్రవర్తన అలవరచుకోవాలని' ఆయన సూచించాడు. వాణననిలనలననననముకనననవనననననముాలనననననననననకకనిమననననననననననననననననననననననననననననలద

తెల

మాతృభాషలో విద్యను బోధించడమే మంచి బోధనా విధానమని అరవిందుడు పేర్కొన్నాడు. పిల్లవానికి ఇష్టం లేకుండా ఏ విజ్ఞానాన్నీ ఉపాధ్యాయుడు పిల్లవానికి ఎక్కించడానికి ప్రయత్నించకూడి' __ దన్నాడు. ముఖ్యంగా పధ్నాలుగు సంవత్సరాల తరువాత విజ్ఞానాన్ని విద్యార్థిపై రుద్దేహక్కు లేదన్నాడు. విద్య జాతి పునర్నిర్మాణానికి సాధనంగా ఉండాలంటే అది వత్తిడికీ, బట్టికీ ప్రాముఖ్యత ఇవ్వకూడదని చెప్పాడు. సార్వత్రిక ప్రేమ, సానుభూతి, సోదరభావం, అవగాహవ అనేవి విద్యా విధానపు ముఖ్య లక్షణాలుగా ఆయన పేర్కొన్నాడు. స అరవిందుడు 1950 డిసెంబర్‌ 5న మహాసమారి పొందాడు. 'ద హ్యూమన్‌ సెకల్‌ో అనే తన గ్రంథంలో విద్యపై తన భావనలు వ్యక్తం చేశాడు. అరవిందుని ఆశయాలతో 1943లో నిర్మితమైన ఆశ్రమపాఠశాల 1952లో అరవిందుని విశ్శవిద్యాలయ కేంద్రంగా, 1952లో శ్రీ అరవింద అంతర్జాతీయ విద్యా కేంద్రంగా రూపొందింది. . "పాఠశాలలో నేర్పండి పిల్లవాడికి ౧ విచారంగా ఉన్నప్పుడు నవ్వమవి ౨.౨౩ _ కన్నీటికీ సిగ్గుపడక్కర్లేదని. . . (౮ -విరాశావాదులను వెక్కిరించమని. '; “ అతిమధురంగా ఉన్నవాళ్ళ నుంచి జాగ్రత్త పడమని; '. నేర్చండివాడికీ . . "తన కండబలాన్ని, మేథాశక్తినీ ల ఎక్కువ ధర పలిక్షేవాడికి అమ్ముకోముని: . ” కానీ తన హృదయానికీ, వ్యక్తిత్యానికీ మాత్రం వెల పెట్టవద్దని చ ' అబవాం లింకన్‌ ననన ననన

గన అన | లూనచార స్క -విద్యాశిక్షణలు | మం దృష్టిలో ఉవాధ్యాయుడు అత్యంత సర్వతోముఖ వ్యక్తిగా, దేశంలోకెల్ల అత్యుత్తమ వ్యక్తిగా ఉండాలి. ఎందుకంటే స్యీయశక్తుల (క్రమ పరిణామక్రమంలో ఉన్న లేతవయస్సుల ఆనందమయ పరివర్తనకు ఉపాధ్యాయుడు తనను తానోక మూలాధారంగా చేసుకోవలసిడంది. ఉపాధ్యాయుడి విషయంలో ఇదొక ఉన్నత ప్రేరణ అయ్యుండాలి. మరే వృత్తి కూడా ఏమనిషి నుంచి ఇంత ఎక్కువగా ఆశించదు. ఉపాధ్యాయుడు వ్యక్తిగతంగా మానవాళికి ఆదర్శ ప్రాయం కావాలి,” ఉపాధ్యాయుడి గురించి ఇంత ఉన్నతంగా ఆలోచించినవాడు లూనచార్‌ స్కీ. అనతోలి లూనచార్‌ స్కీ 1875 నవంబర్‌ 11న సోవియట్‌ యూనియన్‌లోని ఉక్రేయిన్‌ రాష్ట్రంలో పాల్దావాలో జన్మించాడు. ఉన్నత పాఠశాలలో విద్యాభ్యాసం చేస్తున్నప్పుడు విప్లవోద్యమంలో ప్రవేశించాడు. అందువల్ల ఆయనకు మాస్కో విశ్వ విద్యాలయంలో ప్రవేశం లభించలేదు. కనుక తన చదువుల్ని స్విట్టర్లండ్‌లో జూరిహ్‌ విశ్వ విద్యాలయంలో కొనసాగించాడు. అక్కడే అతడు తత్వ, ప్రకృతి శాస్రాలను అధ్యయనం చేశాడు. ఆయన 1897లో సోవియట్‌కు తిరిగి వచ్చాడు. ఆనాటి విప్ణవ కార్యక్రమాల్లో తిరిగి చురుగ్గా పాల్గొన్నాడు. 1899లో అరెస్టు, జైలు, ప్రవాస జీవితాలు గడిపాడు. లెనిన్‌ ఆహ్యనం మేరకు 1904లో రష్యామ వదిలి జెనీవా నుంచి ప్రచురించ బడిన వెర్యోద్‌, ప్రాలెతారీ అనే బోల్సెవిక్‌ పత్రికల సంపాదక వర్గాల్లో పని చేశాడు. 1905లో విప్లవం మొదలైనప్పుడు రష్య్యాకి తిరిగి వచ్చాడు. 'నోవయజీజ్న' అనే బోల్సివిక్‌ పత్రిక ప్రచురణలో చురుగ్గా పని చేశాడు. లెనిన్‌ భావాలకు ప్రతిభా సంపన్నుడైన సమర్హకుడిగా, సమాజపు విప్లవపరివర్తన కోసం పోరాడేయోధుడిగా నిరూపించుకున్నాడు.

1017 ఎప్రిల్‌ విప్రవానంతరం విద్యా ప్రజా కమిస్సారియట్‌ అదిపతిగా పన్నెండేళ్ళు పనిచేశాడు. అలా అనేక విధాలుగా కేంద్ర కార్య నర్వ్యాహక వర్గ అనుబంధితమైన అకాడమిక్‌ కమిటిఅధ్యక్షులుగా, 1933లో స్పెయిన్‌లో రాయబారిగా పనిచేస్తు డిసెంబర్‌ 26న తీవ్ర మైన జబ్బుతో మరణించాడు.

“ఆయన పదకొండు భాషల్లో ప్రవీణుడు. కళా సాహిత్య రంగాల్లో సిద్దాంతవేత్త, విమర్శకుడు,రచయిత, నాటక కర్త పత్రికా రచయిత, వక్త, అన్ని యూరోపియన్‌ దేశాల విద్యా మంత్రుల్లో మిక్కిలి సంస్కృతి పరుడు. అత్యున్నత పాండిత్యం ఉన్నవాడని విదేశీ పత్రికలు అభివర్ణించాయి.” ననన ననన ననన ననన ననన

చార్‌ ప్కీ అనేక విషయాలపై వందలాది రచనలు, ప్రసంగాలు చేశాడు. వాటిలో విద్యా శిక్షణ విషయాలపై ఆయన రచనలకు ఎంతో ప్రాముఖ్యం వుంది. అలాంటి రచనలు మూడు వందలకు పైగా ఉన్నాయి. అవి ఈనాటికీ మనలో కొత్త అలోచనలు రేకెత్తిస్తాయి. విద్యా విషయిక సీద్దాంతాచరణకు చెందిన అనేక సమస్యలపై నిర్ణయాలుతీసుకొవడానికి తోడ్పడ్డాయి. ఒక నూతన నోషలిస్టు విద్యా విధానాన్ని రూపొందించడంలో ఆయన నాయకత్వ సాత్రవహించాడు.

“మన స్వతంత్ర్యం ప్రజల చేతుల్లో ఉన్నప్పుడు, ఆ ప్రజలకు ఒక నర్దిష్ట విద్యా ప్రమాణం ఉన్నప్పుడు మాత్రమే అది పదిలంగా ఉంటుందని” ఆయన చెప్పాడు. ఆ దిశగా ఆయన అనేక సంస్కరణలు చేశాడు. అదీ ఓ పోరాటం లాగే జరిగింది. (శమన ఒక అధ్యయనాంళంగా, (శ్రమని ఒక విద్యా పద్ధతిగా భావించాడు. మానవ వ్యక్తిత్వం స్టీరంగానూ, విలువైందిగానూ ఉండేందుకు అనవసరమైన స్వాభావిక గుణాలన్నింటినీ అబ్బజేయడమన్నది సమిస్టీ (శమ ద్వారా మాత్రమే సాధ్యమౌతుందని,” ఆయన చెస్పొడు.

“శమ తమాషా కాదనీ, ఈమూల శక్తి చేతనే సమాజం పోషింప బడుతోందవి బాల బాలికలు గ్రహించాలి” అంటూ శ్రమ విలువని గ్రహించే విద్యని వోత్సహించాడు.

ఐతే కేవలం శ్రమ మాత్రమే మనిషిని పూర్తిగా స్వతంధత్రుడ్ని చేయదని, మనిషికి గల మరో క్తర్తవ్యం తన శరీరాన్ని, మేధస్సునూ వికసింప చేసుకోవడమని అన్నాడు: తన శరీరాన్ని లాఘవంగా, ఆరోగ్యవంతంగా, అందంగా తయారు చేసుకునేందుకు జరిగే క్సృషీలో భాగంగా వ్యాయామ విద్య ఉండాలన్నాడు.

'విద్యలో భాగంగా పిల్లలకు వడ్రంగమో, కమ్మరమో, లేదా నురే పనినైన నేర్పేటప్పుడు అతనికొక వృత్తిని నేర్చలని మాత్రమే కాకుండా, అతణ్గొక సౌందర్య పిపాసిగా, పొందర్య వంతమైన జీవిత నర్మాతగా తీర్చిదిద్దాలని కోరుకుంటాం.” అంటూ కేవలంపని నేర్పడం కాక పనిలో కళాత్మక

_ దృష్టిని గురించి కూడా చెప్తాడు. దీనివల్ల వాళ్ళకు అలసట కాకుండా ఆనందం కలుగుతుంది.

ప్రపంచం సౌందర్య పూరితమౌతుంది" అంటాడు.

_ “మనం ఏ ఒక్క ప్రతిభనీ అణిచివేయకూడదు. ఒక మనిషికి అత్యధిక శక్తి సామర్వాలు

ఎందులో ఉన్నాయో మనం పరిశీలించి తెలుసుకోవాలి. అతనికి గణిత శాస్త్రంలో సామర్ద్యం ఉంటే అతణ్ణి లాటిన్‌ భాషని బట్టీపెట్టమని నిర్భధించకూడదు. సజీవమైన ఊహాశక్తి గలవాడివి నిరుతృహకరమైన బీజ గణితాన్ని అధ్యయనం చేయనని బలనంతం చేయకూడదు.* అంటూ అభిరుచికీ నచ్చిన అంశాన్నే నేర్యాలని, అందుకు ప్రోత్సహించాలని అంటాడు.

ననన నానన ననన ననన

లూనచార్‌ స్కీ విద్యా శాఖ ప్రజా కమిస్సారు (మంత్రి)గా ఆనాటి సావియట్‌ ప్రభుత్వంలో ఉన్న అసాధారణ క్లిష్టపరిస్టితుల్లో ఒక నూతన విద్యా వ్యవస్థకు పునాది వెయ్యడంలో, సోవియట్‌ పాఠశాలలను సంస్కరించేందుకు సైద్దాంతిక, ఆచరణాత్మక, మౌలిక సూత్రాలను రూపొందించాడు.

లెనిన్‌ మార్గ దర్శకత్వంలో సార్వజనిక, పాలిటెక్షీకల్‌, శ్రమ పాఠశాల సూత్రాలను ఆచరణలో పెట్టేందుకు కృషిచేసి పాఠశాల పూర్వవిద్యా వ్యవస్థను, సాధారణ, వృత్తిపర, ఉన్నత విద్యను, సాంస్కృతిక, విద్యా సంస్థ్టలనూ రూపొందించాడు.

పీల్లలకు “చిన్న తనం నుంచీ ప్రక్కవ్యక్తి సామజిక స్వభావాన్ని గౌరవించేలా, కలిసి కట్టుగా జీవించేలా, పని చేసేలా శిక్షణ ఇవ్వాలో అన్నాడు.

“స్వేచ్చా యుత సమాజం పట్ల, మానవ స్వేచ్చ పట్ల, సోదరులూ, పరస్పరం అనుబంధితులూ కూడా అయిన ప్రజల పట్ల సంపూర్ణోత్సాహాన్నీ, ప్రేమనీ పెంపొందించు కొనేలా పిల్లల్ని విద్యావంతుల్ని చేయాలి" అన్నాడు.

“ పిల్లల్ని వ్యక్తులుగా తీర్చి దిద్దడంకన్నా పౌరులుగా తీర్చిదిద్దాలి అన్న లూనచార్‌ స్కీ మాటలు చదివింతరువాత మనం వయస్సుతో పౌరుల మౌతున్నామా? లేక వ్యక్తిత్వంతో

' _ పౌరులమౌతున్నామా? అవి ఆలోచించాల్సి వస్తుంది.. . _ అవిద్యతో'ఉన్న జగతి కక్షరాలు దిద్దించి- _ ' ఆధోజగత్‌ సోదరులకు జ్ఞాన జ్యోతి నందించి '. రేపటివారసుల మనసు చైతన్యంతో నించి " రొబోయే'రోజలుపై ముంచి'ఆళలే పెంచి |. వేకువలను వెలిగిస్తూ చీకట్లను చీలుస్తూ మా ప్రియతమ గురువుల్లారొ వడపండీ ఈ బాతిని తూరువు దిశగా , వడవనండీ ముందు నిలిచి మారుపు దిశగా | న ఎవిఆడ్‌ల్ళా. అకాడ ధో్‌ా్‌్‌ాాాాాాోాాోాోాాాాా=

న! టీ స! ణ్‌ ఇ శో మీ క లి ట్‌ శ ॥ 4 జి + ళ్శి శ నా ప! గ |! గ్‌! ఈ త ఉ క లి శి శః 4 త ఖ్‌ ళ క ల! శీ గడు. న! ః్‌ ఇ అ జ్ర థి న! లి ళ్శ క ఖ్‌ అ ప శ కా తజ శీ క్‌ థా

చయీలి0 (౫ (బ్‌ _ జన విజ్ఞాన వదిక ఇతర ప్రచురణలు 1: ఇ... - మ్యాజిక్‌ మ్యాజిక్‌. . . 15-600 .. “= 2 తేటితెలుగు(1వతరగతివాచకం _ 2500 . ౨._౩ తేట తేలుగు (2వ తరగతివాచకం) 2565-00 _ '. “త. తేటతెలుగుకిట్‌ (1వతరగతి /. 250-00

పిల్లి వురాణం (బాల నాహిత్క్మం) . 8-00 6 బూరగరాజుదర్జారు(బాలనాహిత్క్మం . 8-00 ' 7. మళ్టిమద్మమా?వద్దు! వద్దు! . ం 10-00 8 అక్షరాలతో ఆటలు 20-00
. తోకచుక్క కథ . 5-00 , “1౦. వాన్తు-శాస్తీయపరిశీలన _ 10-00
నూతనాక్షరానస్యుల సాహిత్మం (35 వున్తకాల సెట్స్‌ 100-000 “12. - ప్రజల ఆరోగ్యం ప్రజల చేతుల్లో (12 వున్తకాల సెట్‌ 30-00
గ్రహణం - 4-00
_ పాడుదమా స్వేచ్చాగీతం (శాస్త ప్రవర గేయాలు) - 16-00 . 15. ఆటలంటే మాకిష్టం 20-00
_ పాటలంటే మాకిష్టం ._ 12-00 ' “17. ఠథలంటే మాకిష్టం 30-00
నేర్చ్మకోవడంమకిష్టం 20-00
_ అంతరిక్షంలో అద్మతం 4-00-
చేసి చూద్దాం (చిట్టి ప్రయోగాలు) 2000
అడిగితెలుసుకుందాం . 15-00
సైన్స ఎవరి కోసం 10-00
నిత్మ జీవితంలో మూఢనమ్మకాలు 20-00 . 24... పేదల చదువు ౨. 3౦-00
విద్యారంగం మార్పులు, దుష్పరిణామాలు 5-00
మన ఆరోగ్గం మందులు 8-00 = ప్రతులకు జా _ప్లాట్‌నెంః: 162, విజయలక్షీనగర్‌, . నెల్లూరు-524004,ఫోన్‌?;305303(ఇల్లు, ' | ముద్రణ : వాసు అఆఫ్‌సెట్‌, విజయవాడ-2. ఫోన్‌ : 438324 చే

శీ పుస్తకాల పరిశీలవాపట్టీక __వసంపంల్య లం ర64( ఎల తర్‌ ౨ పేరు శి టౌ ళో ముందుల 6 _వెమకల్ట రీ _పెద్దపైకావేజల _గ్ని|ీగి లోపల | ౧ యా. __తయారుచేపివది. 6 _పేజలువిడదీపివవి 160౧౧0 __ప్కవ్‌చేపవి.. || ౧41౧౨0 _పరీక్షచేపవి. (౧౧౦౧ _వేజీలుపరిచూపివవి | (| __బైంరింగుచేసిని _పాొవీచెయ్యనిని _ రసు రర పంసిి (లయను