Telugu కథలంటే మాకిష్టం - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

| . కథలంటే మాకిష్టం

౮లో

జనవిజ్ఞాన వేదిక

ఉో . ల్‌ య పా.

' దవి[1€ల(4184 కథలంటే మాకిప్రం రచన - కూర్పు జన విజ్ఞాన వేదిక వి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం సి.వి. కృష్ణయ్య ప్రచురణ జన విజ్ఞాన వేదిక విద్యా విభాగం

మొదటి ముద్రణ ; 1999 రెండవ ముద్రణ : మార్చి2001 మూడవ ముద్రణ ; జనవరి, 2002 నాల్బవ ముద్రణ : నవంబర్‌, 2002 ఐదవ ముద్రణ ౩; ఆగప్పు, 2012 ఆరవ ముద్రణ : అక్టోబర్‌, 2015 వెల : రూ.80/- సహకారం ; మనబడి, ఖమ్మం అకడమిక్‌ కమిటీ జన విజ్ఞాన వేదిక ప్రెంటింగ్‌ 2 గోపి గ్రాఫిక్స్‌, నెల్లూరు నెల్లూరు -2. ఫోన్‌ : ౦9490098912 ప్రతులకు 2 బి. క్రిష్టారెడ్డి, జెవి.వి. జిల్లా కార్యాలయం, 15/984,. వెంకట్రామపురం నెల్లూరు - 524 002. సెల్‌ ; 9493355144. 1-1-187/1/2, వివేక్‌ నగర్‌, చిక్కడపల్లి, హైదరాబాద్‌ - 20. ఫోన్లు ; 7660013, 76351 36 2

కథలంటే... చీకటి పడితే చాలు అమ్మమ్మల వొళ్ళో నక్కి కథలు చెప్పమని గారాలు చేసే కాలం, ఒక్కొక్కతల్లీ, ఒక్కొక్క మామయ్యా తాతతాతల నాటి కథలూ తవ్విపోసె కాలం, దేవుళ్ళు, దయ్యాలు, మాయలు మంత్రాలు, రాజులు, రాకుమార్తలు, ఇత జిత్తులమారి నక్కలు రెక్కలుగట్టుకొని వచ్చి ముంగిట్లో వాలే కాలం, ఊహల ఉయ్యాల్లో ఊగి ఊగి అలిసి కమ్మగా కలల్లోకి జారుకొనే కాలం ఇప్పుడు మన జ్య ఫ్లిలలకి లేదు. టీవిలొచ్చి, సినిమాలొచ్చి ఈ కాలాన్ని తన్నుకుపొాయ్యాయి. ఇప్పుడు మళ్ళీ పిల్లలకు కథలు చెపుదామనిచూస్తే, కథలు చెప్పమని అంటే 'కథలెక్కడ దొరుకుతాయి?” అనే ప్రశ్న వచ్చికూచుంది. కథల కాణాచి భారతదేశపు గడ్డపైనే ఈ ప్రశ్న ఎదురైంది. దీనికి ఓ చిన్ని పరిష్కార ప్రయత్నమే ఈ 'కథలంటే మాకిష్టం ం తీరా దిగాక తెలిసింది. కథలంటే వాటిలోతు ఎంతో? ఎంత వైవిధ్యమో! ఓపికుండి సేకరించాలేగానీ, ఓ వెయ్యి కథలు సులభంగా సంపాదించవచ్చు. కథల పుస్తకాల పేర వస్తున్నవి కూడా పదిశీలించాము. భాష భయంకరం. వస్తువుకొక దారీ తెన్నూ వుండదు. అలా చూస్తే పిల్లల కోసం ఆధునిక అవసరాల్ని కూడా దృష్టిలో వుంచుకొని పుస్తకాలు రావల్సిన అవసరం ఎంతవుందో తెలిసొచ్చింది. దాన్నలావుంచి ముందు సగటు తల్లికి, తండ్రికి, టీచరుకు, ఎప్పుడు కథ చెవ్పాలన్నా ఠక్కున ఉపయోగపడేలా ఒక సంకలనం తెద్దామని పూనుకొన్నాము. ఈ రూపంలో తెస్తున్నాము. కథలు చెప్పాలనుకొన్నపుడు కావల్సింది పాండిత్యం, సేకరణా సామర్ధ్యం కాదని కథల అవసరంపట్ల స్పష్టత అనీ గుర్తించాలి. కొంచెం ఓపిక చేసుకొంటే కథ చెప్పడమేమీ కష్టం కాదు. కథలు వెతుక్కోవడమూ కష్టంకాదు. కానీ కథలు శీ పిల్లలెందుకిష్టపడతారో, అందులోంచి వాళ్ళెంత వికసిస్తారో మనం మొదట అర్ధం -పి చేసుకోవాలి. ప్రపంచంపట్ల అభిప్రాయాలు, వ్యవహారదక్షత, కల్పనాశక్తి, పదునైన న ఆలోచనలు మాత్రమేగాదు వాక్యనిర్మాణ పటుత్వం, పదజాలాభివృద్ధి కూడా కథలవల్ల పిల్లలకు వొంటబడతాయని మనం నమ్మాలి. పిల్లల చదువులకోసం, న అభివృద్ధి కోసం చెత్తాచెదారంకొని వందలు వేలు తగలేసే మనం కథల నుండి జి ౮

పిల్లలకంత లాభమో, వాళ్ళ చదువుల్లో దీనికెంత ప్రాధాన్యత వుందో అర్ధం చేసుకొంటే అప్పుడు కథల్ని పిల్లల్ని అవిభాజ్యంగా చూస్తాం. ఈ ప్రయత్నం ఇంట్లో మొదట జరగాలి. స్కూల్లో తప్పనిసరిగా జరగాలి. పిల్లల పెరుగుదలలో ఇదొక సహజమైన ప్రజాస్వామిక పద్ధతిగా సాగాలి. ఈ సంకలనం పిల్లల కోసం కాదు, పెద్దలు చదివి కథలు పిల్లలకు _' చెప్పడం కోసం. అయినా మా మొదటి ్రచురణల్ని పిల్లలు కూడా ఆబాబగా చదివారు. (మరో పుస్తకం లేక!) దీన్ని దృష్టిలో వుంచుకొని మొదట కొన్ని కథల్ని లో పెల్లలు కూడా చదవలగలిగేలా చేర్చాం. వీటితో ప్రారంభించడంవల్ల పెద్దలు కథన రీతిని పట్టుకోడానిక్కూడా వీలవుతుంది. ఈ సరికొత్త ప్రచురణకిదీ నేపథ్యం. ప్రధానంగా మన విద్యా వ్యవస్థలో, క్లాస్‌రూంలో ఒక ప్రజాస్వామిక సంస్కృతి వెల్లివిరియాలని 'జన విజ్ఞాన వేదిక చేస్తున్న ప్రయత్నంలోంచి ఇది రూపుదిద్దుకొంది. దీనికి రెండో భాగం కూడా తీసుకొని రావాలని మా ఆలోచన. దినిపై సూచనలు, సలహాలు ఆహ్వానిస్తున్నాం.

• జన విజ్లాన వేదిక ఉ! క 4 ॥

త ₹. కారీ నలువు 23 విల్లనాడీ తెలివి 50 దాబిశనందద 2 వొవంగుర్రం/ 24 కొళీ- బీమా ఈ7. మా గతీ అంతో ఈ వినరబ్య్రోవులయ్య _ | 27 న్వర్గంకావాలి 4. బింతలో?ి మనిన 6 టక్కరి నత్త 26 ఆమాయకతప్పులు 5౭ ఆల్లుదికొద్హాన తివ్చలు 7 శాలుగోన్నరం 28 వులిమోనం 56 దుబారా మనిషి & నత్త గుర్రంవడుగువందెం. | ౯. మూడు చేవలు ఈగ గయ్యాకొలిత్త ౨ కుందేలు - ౩7. డఉవోయంలోలవాయం 58 గుణపాఠం ఎలుగుబంటీనీద్యం ౩౨2 తాత్రవారినినన్చురొదు. | ర్య లలి 70 రైతు కొడుకుల ౩౫ తాల్‌ - జొంక - శక్కా 60 కలినివాదాం తౌలివితోడులు ౩4 తోతి-మొనలి ౮7. దర్ప భార్భ్చచాలు ₹ 7. ఉఊళకూమునకకు ౩౯ గుర్రం - గాదీద 62 వనిగొవ్చు తవం నరిక్షీఫరి 3డ మానం 63 ఎవడుగొప్ప 72 వఆభ్‌రాభావా? 3గ ఫలితాల 64 గెలిబినవందెం 23 వున్నమిద్రత్డ్ష - ౩& పొటీ వస్తుంది 66 చేవలడూర- వెన్న లడనాబు ౩౩. గొ్ర్రెల కావరి దబ్బుల యాతో 14 మామిదీచెట్టు - శ0బదాయి 66 బోజిగుందభార్య ర్తయొక్క 47. రెంటీలీ చెడ్రరేవదు 67 వళ్టోందల్లా బంగారం 15 కోదీ-నూది 42 అందం- ఆనందం 66 తాడుమ్నారైన తీర్పు త *₹7 వేళు - భభి 44 చుక్తలు లెళ్పవిదధాం 70 విల్లల్మి తొట్టాలా....// శ *7& భలేోకొళీ 45 తప్పిన శీక్ష 77. దోవతా నస్రైలు 19భయుడు-బకానుడుడు దోర్రలొచతురతో 72 గువ్పీట్తోషముంది 4 20 చమూ - వొన్చరం 47 ఎవరుగ్యురీవాడుగ 7౩ గౌరవం 27. తొంగజినం 4& కథ ఆధ్రం తరిగోంధి 74. మెదదోలి...? 22 నాలుగుతోకలఎలుక | 48 చెప్పడుమాటలువింటో 75 దురాళ-వాణాంతకం ర

76 ఆలీబాబా - 704. తీర్పు 730 గాజుల బేరం -

నలభై దొంగలు 705 వడ్రంగీ - నింవాం బోజునానికీనరి 77 ఆలీబాబా - 760 తంర్రేకీ వింధ్రీ ₹37. చేకవోతు గాంధోర్భం 79 బంగాడు మొక్త 708. విల్నవైన నంవద 73౩౩ దొంగని దొంగేవట్టూలి 8౦ గడును తాబోటు 709 న్యాయవీఠం 734 వోసిందొకందడుకు = ళ్‌ ఈ7. భార్భంటోభయవదణు 7 70 బిన్ననాటభీన్నే హం తాగొందాకందుకు ఈ2 గాదీద దొరికింది 7 7 7. భరతుదు - 736. ద్రైకు పడు దోఫ్రులు ఈ౫ తాసులు కాచిన చెొలక భారతదేశం (శకుంతల | 736 నొధించాలంటో 64 రామలింగజీ కాశుక 7 72 రష్టంనమృ్మకొన్న మనిప్తు 73/7 రాకుమారి - 25 జాబులు చదివోగాజిద 7 “73 దొంగన్వాములవారు రాజివాంనలు 86 రా జీ్‌ఆథ 7 74 ఎలా కశుగొందధాం/ 738 మాయలాటీ 87 కుక్త బతుకు 7 75 భీటీకీనిప్పుకువిళ్టంటా | 739 బిన్నవాడు

న్‌ు 7 76 తోదీ గ్యధ్ధంత 740 అల్లా దర్టీన్‌- ఈ& గంగాళు చఛచబావోయుంది గోడును గింది అద్ధుతదీవం 8౪ వినినారివుల్లియ్య 777 బిన్త వల్లలతెలిలి 747. అల్లా బర్హీన్‌ విల్లా 89౧౦ రాజుగారి గాడీద చెఫ్రులు 77& నూర్చ చంద్రులతో 742 అల్లాదక్తన్‌ 92 తోలు కులీన దొంగ 722 చంవినోక్టోపడుస్తాడు. |. 742 క్ష ౨౫. రోకలి వూజు ₹27. లెంవకాయ ఖిలీడు 244 యరకారణం 94 వొము-మంగిన 1:22 పదిగొవ్పుధి 746 కవలనిల్లలు ఈర రామలింగడు - దొంగలు 723 చాదన్తవ్రుమొగుడు 7426 చ | ౨6 అందుగొడుగుడు 7.24 అన్ముగారి ఆఖరి కోరిక | 747 రామలింగటీ 97 వల్ల తెలివి 225 ముట్టుకోవచ్చా? దవాయం 98౬ మ్యారదర్భి వత్రదంతి 726. అరటీకాయ నాదో... 748 వ్యూ త 99 వరోవకారి కుందేలు 727 నుకుదీకబి- మ్యూఛునింహం / 700 నింవాంగుట్టు నాకురెందు" 749 తాడుమూడు 707. తుంబిమ్యుత్రలు ₹.28 ఎత్తుకు ఫై ఎత్తు 750 వనిలేలిబ్యుభి క 702 తగు తొబాన అద్ధట్రం | 729 రాజుగారి 757. కువ్మరినరనయ్య 70౫3 నానన దత్త న్వరలోకయాత్ర

6

7. రాకి నలువు చాలాకాలం నాటి సంగతి. అప్పుడు కాకులన్నీ తెల్లగా వుందేవట! ఆవును అచ్చం మన కొంగల్లాగే కాకులన్నీ తెల్లగా వుందేవట. [| అప్పుడు గుడ్లగూబలు అద్దకం పని చేసేవట. అద్దకం పనంటే తెలుసుగా | గుడ్డలకు రంగులు వెయ్యడం. తెల్లగుడ్డలకు నలుపు, ఎరుపు, పసుపు, ఆకుపచ్చ, నీలి లాంటి రంగులు వెయ్యడం. శే ఇలా వుంటే ఓ కాకి, గుడ్లగూబ రంగులు వేసేచోటికి ఓ రోజు వచ్చిందిట. అది వేసే రకరకాల రంగులు చూసింది. ఆ రంగులు ఎంత బావున్నాయో అనుకొంది.

'ఛ... నా రంగు ఏమీ బాగాలేదు. తెల్లగా పాలిపోయినట్టుంది. ఆ నీలిరంగు ఎంత ముచ్చటగా వుందో! అలాంటి రంగు వుంటే ఎంత బావుణ్డు అనుకొంది కాకి. గురగ్గగూబ దగ్గరికి వచ్చి “గూబ బావా! గూబ బావా! నాక్కొంచెం సీలిరంగు వేసి పెట్టవూ?”' అన అడిగింది.

“ఎవరి రంగు వారికుంటే మంచిది. మనమేం గుడ్డలమా రంగులు మార్చేసుకోడానికి” అనింది గూబ. అయినా కాకి వినలేదు. నీలిరంగు వెయ్యమని కాళ్ళావేళ్ళా పడింది.

గూబ సరేనంది.

రంగులు కలుపుకోడానికి గూబ దగ్గర పెద్దపెద్ద కుందలున్నాయి. ఆ కుండల నిండా రంగులున్నాయి. ఒక్కోకుండలో ఒక్కోరంగు. ఒక్క తెలుపు తప్పఎన్నిరంగులో! కావల్సిన ప్రతి రంగూ వున్నాయి గుడ్లగూబ దగ్గర.

గుడ్లగూబ కాకిని ఒక పెద్ద కుండ మీద నిలుచోమని చెప్పింది. ఇక నీలిరంగు వేయడం మొదటు పెట్టింది. కాకి రెక్కలు బాగా విప్పుకొని రంగు వేయించుకోసాగింది.

కాకికి ఎంత సంతోషంగా వుందో చెప్పలేము. “కాకులన్నిటిలో నేనే

“నీలిరంగు కాకిని కాబోతున్నాను. అందరూ నన్ను చూసి అసూయపడి పోతారు. వెంటబడతారు.” అని దానికి కొంచెం గర్వం కూడా పుట్టుకొచ్చింది. ఎప్పుడెప్పుడు రంగు వెయ్యడం పూర్తవుతుందా, ఎగిరిపోదామా అనుకోసాగింది. తన రెక్కల్ని ఇటూ అటూ ఆడిస్తూ చూసుకోసాగింది.

[1

“ఇదిగో ఇలా కదిలితే రంగువెయ్యడం కుదరదు. కొంచెం ఓపిగ్గా వుండాలి. రంగు వెయ్యించుకోగానే సరిపోదు. బాగా ఆరబెట్టుకోవాలి. అప్పటిదాకా ఎగరకూడదు తెలిసిందా” అని జాగ్రత్తలు చెబుతూ రంగు వేస్తోంది గూబ.

అయినా మన కాకి వింటేగా. దాని ముచ్చటలో అది వుంది. తన - రెక్కల్ని తిప్పుకొంటూ చూచుకోసాగింది. క్రి

ఇంతలో జరగరానిది జరిగిపోయింది. కాకి కాలుజారి కుండలో పడిపోయింది. ఆ కుండలో వముందనుకొన్నారు? నల్లరంగు. అలాంటిలాంటి ౯ నల్లరంగు కాదు. చికటిలాంటి నలుపు. కాటుక లాంటి నలుపు.

ఇంకేముంది? కాకి ఆ రంగులో మునిగిపోయింది. బయటికి రావడానికి నానా తంటాలు పడింది. గిలగిలా కొట్టుకొంది. ఆఖరుకు ఏదో ఒక లాగున కుండలోంచి ఎగిరి బయటపడింది. ఒక కొమ్మ మీద కూచుని తన వొళ్ళంతా చూచుకొంది.

చూస్తే ఏముంది? రెక్కలంతా నలుపు. కాళ్ళు, ముక్కూ, కళ్ళు, తల ప్రతి ఒక్కటీ నలుపు. కాటుకలాంటి నలుపు. తన నిగనిగలాడే నీలిరంగు కనిపిస్తే వొట్టు. సొంతరంగు తెలుపైనా మిగల్లేదు.

కాకికి కడుపు మండిపాయ్యింది. ఏడుపు ముంచుకొచ్చింది. గుడ్లగూబ మిద ఎక్కడాలేని కోపం వచ్చింది. అంతా దీని చేతగానితనం - దీని దుర్మార్గం అనుకొంది.

అమాంతం దాని మీద పడి చీల్చేయాలనుకొని వెంటబడింది. గూబకు భయం పట్టుకొంది. పరుగెత్తి కన్పించకుండా దూరంగా పారిపోయింది.

అప్పటి నుంచి కాకులన్నీ నల్లగా అయిపొయ్యాయి. గుడ్లగూబలకూ, కాకులకూ పడకుండా పోయింది. ఒకదాని కొకటి శుత్రువులుగా మారిపోయాయి.

గుడ్లగూబలు కాకుల కంటబడదకుందడా రాత్రిళ్ళు మాత్రం తిరగడం మొదలుపెట్టాయి. పగళ్ళు ఏ చెట్టు తొర్రల్లోనే దాక్కొని కాలం గడపసాగాయి. ' ఎందుకంటారా? కొంచెం చీకటిపడితేచాలు కాకులకు కళ్ళు కనబడవుగా! అందుకని.

చూడండి. ఒక్కకాకికి నీలిరంగు కోసం కోరిక పుట్టడం ఎంత గొడవకు దారి తీసందో. కాకులకూ గుడ్లగూబలకూ ఎన్ని కష్టాలు తెచ్చిపెట్టిందో.

౭2

2 వాదం గ్యుర్రం/ చాలా పాతాకాలం నాటి సంగతి. ఆ రోజుల్లో జంతువులన్నీ అడవుల్లోన వుండేవి, స్వేచ్చగా వుండేవి. వాటి మీద మనుషుల పెత్తనం వుండేది కాదు. నో ॥ ఒక రోజు ఒక గుర్రం అడవిలో తిరుగుతూ తిరుగుతూ ఒక పచ్చికబీడులోకి వచ్చింది. పచ్చిక మెత్తగా పచ్చగా నిగనిగలాడుతోంది. అయితే అక్కడక్కడా ఎవరో మ పచ్చికను కొరికినట్లు అనిపించింది. గుర్రం అటూ ఇటూ చూసింది. దూరంగా ళు పచ్చిక మేస్తూ దానికొక జింకపిల్ల కన్పించింది. గుర్రానికి ఎక్కడలేని కోపం వచ్చింది. దాన్ని తరిమెయ్యాలనుకొంది. జింక దగ్గరికెళ్ళి దబాయించింది. 'ఏయ్‌ జింకపిల్లా! నీకెంత పొగరే. నా పచ్చికంతా ఎంగిలి చెస్తావా? ఎవరిచ్చారు నీకీ అధికారం?” అనింది. జింక పిల్ల ఏం బెదిరిపోలేధు. “ఏం? ఈ పచ్చికంతా నీ అబ్బసొమ్మా? గా ఈ అడివి అందరిదీ. అందరం తింటాం. నేనూ తిన్నా. కావలిస్తే నువ్వూ తిను" అని ఎదురు తిరిగింది. గుర్రానికి చిరైత్తుకొచ్చింది, బెత్తెడు లేదు. ఈ జింకపిల్ల కింత పొగరా? న దీని భరతం పట్టాలి అనుకొనంది. ముందరి కాళ్ళెత్తి జింకపిల్లను తన్నబోయింది. జింకపిల్ల చిక్కితేగా. అది ఒక్కక్షణం ఒక చోట నిలవకుండా పరిగెత్తనాగింది. . పరిగెత్తుతూనే పచ్చిక కొరకసాగింది, ఎండ నెత్తి మీద కొస్తోంది. గుర్రానికి ఒక వైపు రోషం ఒకవైపు అలసట ముంచుకొస్తున్నై. జింకపిల్లేమో చెంగుచెంగున ఎగురుతోంది. గడ్డి పరకలు కొరికి గుర్రాన్ని వెక్కిరిస్తోంది. గ(రం లాభం లేదనుకొంది. తీరిగ్గా రేవు వచ్చి దీని అంతు చూద్దామనుకొంది. వెనుదిరిగి పోతుంటే దానికొక కట్టెలు కొట్టె మనిషి కన్పించాడు. గుర్రాన్ని చూసి అతడికి ముచ్చటేసింది. “బాగా బలిసి వుంది. కొంచెం మచ్చిక చేసుకొంటే ఈ కటైలైనా మోస్తుంది అన్పించింది. పైగా గు(ర్రం ఏదో దిగులుతో వుంది. 'మాట్లాడిస్తే బాగుండు" అనుకొన్నాడు. మాటల్లోకి దించాడు. తె

గుర్రం జింకపిల్ల సంగతంతా చెప్పింది. దాన్ని ఎట్టయినా పట్టుకొని బుద్ధి చెప్పాలనింది. “కొంచెం నాకు సాయపడతావా?” అని అడిగింది. మనిషి భలే ఛాన్సు దొరికిందనుకొన్నాడు. “ఓస్‌! వేలెడు జింకపిల్లను పట్టుకోవడం ఓ పెద్దపనా? రేపు నేను కూడా తొడుంటా. ఈ రోజు మా యింటికిరా. ॥ రాత్రికి మంచిమేత పెడతా. తిను. రేపు ఇద్దరం వద్దాం అన్నాడు. గుర్రానికి ల్‌ చెప్పలేని ఆనందమైంది. మనిషి తోడంటే మాటలా? ఒక జింకపిల్ల తనకు లెక్కా? మ అను కొంది. మనిషి వెంట అతడి ఇంటికి బయలుదేరింది. మనిషి కట్టెలమోపు ళో గుర్రం మీద పెట్టాడు. గుర్రం ఊళ్ళోకి వచ్చింది. మనిషి యింటికి చేరుకొంది. మనిషి దానికి మంచి గుగ్గిళ్ళు పెట్టాడు. దాణా కూడా పెట్టాడు. గుర్రానికి గుగ్గిళ్ళు తినడం కొత్త. అవి భలే రుచిగా వున్నట్టన్పించాయి. పరిగెత్తడానికి కావల్సినంత శక్తి వస్తుందని గొంతుదాకా మెక్కింది. తెల్లవారింది. రైతు, గుర్రం అడవిలోకి బయలుదేరారు. ఈసారి రైతు గుర్రం మీద ఎక్కాడు. ఇద్దరూ కలిసి పచ్చిక బీడులోకి వచ్చారు. దూరంగా జింకపిల్ల చెంగుచెంగున ఎగురుతూ కన్పించింది. గుర్రం పట్టరాని ఉక్రోషంతో = దాని వెంట బడింది. అయితే ఏం లాభం? జింకపిల్ల బీడంతా గుగర్రాన్నితిప్పితిప్పి మూడు చెరువుల నీళ్ళు తాగించింది. గుర్రానికి నిన్నటికంటే ముందే అలుపొచ్చింది. మనిషిని మొయ్యాలిగా అందుకని! ఊఉ 'మళ్ళీ రేపు వద్దాం. జింకపిల్ల పని పడదాం” అన్నాడు మనిషి. గుర్రానిక్కూడా అదే మంచిదన్సించింది. దానికి గుగ్గిళ్ళు గుర్తుకు రాసాగాయి. దాణా తలచుకొంటే నోట్లో నీళ్ళూరుతున్నాయి. అందుకని అది వొప్పుకొనింది. మళ్ళీ ఊళ్ళోకి వచ్చింది. రైతు మళ్ళీ దానికి మంచి గుగ్గిళ్ళు పెట్టాడు. కావల్సినంత దాణా వేశాడు. ఉలవ పిండి కలిపిన సళ్ళు తాగించాడు. గుర్రం ఈ రాత్రి కూడా పీకలదాకా తినింది. తాగింది. హాయిగా నిద్రపోయింది. తెల్లారగానే రైతు కళ్ళెం పట్టుకొచ్చాడు. కళ్ళెం లేకుంటే తనకు స్వారి చెయ్యడం కష్టంగా వుందన్నాడు. పడిపోయ్యే ప్రమాదం వుందన్నాడు. గుర్రం చచ్చినట్టు కష్టంగా వుందన్నాడు. పడిపొయ్యే ప్రమాదం వుందన్నాడు. గుర్రం టే

చచ్చినట్టు ఒప్పుకొనింది. రైతు కళ్ళాన్ని దాని మూతికి బిగించాడు. హాయిగా స్వారి చెశాడు. జింకపిల్ల మాత్రం చిక్కితే వొట్టు. మూడవ రోజు కూడా అది గుర్రాన్ని ముప్పుతిప్పలు పెట్టంది. మనిషెమో అది ఎంత కాలం చిక్కకుంటే ని అంత మంచిదనుకొంటున్నాడు. క మళ్ళీ ఆ రోజు కూడా గుర్రం మనిషితోపాటు అతని ఇంటి దారిపట్టంది. గుగ్గిళ్ళు మెక్కింది. ఇలా రోజులు గడిచిపొయ్యాయి. నెలలు గడిచిపొయ్యాయి. న జింకపిల్ల చిక్కనేలేదు. ఆఖరికి ఏం జరిగిందనుకొన్నారు? గుర మేమో గుగ్గిళ్ళు తినడం మరిగింది. మనిషేమో గుర్రపు స్వారీ మరిగాడు. ఇంకేముంది మీరే చెప్పండి. గురరానికి మిగిలింది గుగ్గిళ్ళు, బానిసతనమూ. మనిషికి మాత్రం లక్షణంగా గుర్రం దొరికింది. దాని మీద పెత్తనం దక్కింది, ఇలా గుర్రం అడవిని వదిలేసి, అడవితోపాటు స్వేచ్చనూ నొదిలేసి బానిసగా మారిందట. మనిషి నీడన బతకసాగిందట. ౨9 మనిద్లి యోనం అనగనగా ఒక అడవిలో మాట్లాదే ఆవు ఉండేది. అది ఆ అడవిలో ఇష్టారాజ్యంగా తిరుగుతూ, దొరికిన గడ్డిని మేయడంవల్ల బాగా బలిసింది. ఒకనారి ఆ ఆవుని చూసాడు మనిషి దానిని ఎలాగైనా స్వాధీనం చేసుకోవాలని ఆశపడ్డాడు. “నువ్వు నాతో వచ్చి నాకు పాలు ఇస్తే గడ్డి పెడతాను” అని రమ్మని అడిగాడు. దానికి ఆ మాట్లాడే ఆవు “నేనేంటి? నీతో రావడం ఏమిటి? వచ్చిన దారిన పో!” అని గుర్రుగా చూస్తూ అంది. న్న “ఎలాగైనా ఆ ఆవుని నా వశం చేసుకోవాలి. కావలసినన్నివాలను పితుక్కోవాలి. ఎలా?! మార్గం ఏమిటీ?!” అని మనిషి ఆలోచించాడు. తన ఒక్కడ వల్ల అయ్యే పనికాదని, ఎవరి సాయమైనా తీసుకోవాలని నిశ్చయించుకొన్నాడు. ర్ట ఈలోగా అక్కడికి ఒక మాట్లాడే కుక్క వచ్చింది. “ఏమిటాలోచిస్తున్నావు?” మాట్లాడే కుక్క అడిగింది మనిషిని పలకరిస్తూ. ర్‌

“ఆ ఏం లేదు, నేను అడవిలో ఒక ఆవుని చూసాను. దాని పాలు నాకు కావాలి. నివు సాయం చేస్తే దానిని లొంగదిసుకోవచ్చు” అన్నాడు మనిషి. దానికా కుక్క “అయితే. ఒక షరతు! నీవు పాలు పితుక్కొన్నాక, దాని మాంసం నేను తినడానికి ఇవ్వాలి” అంది. “అలాగే అన్నాడు మనిషి, ఈలోగా మాట్లాడే పిల్లి అటుగా వచ్చింది. “ఏమిటి విషయాలు?” / అంది వారిని చూసి. మనిషి ఆవు గూర్చి చెప్పి “నీవు కూడా సాయంచేస్తే దానిని లొంగదీసుకోవచ్చు” అన్నాడు, “అలాగైతే, నీవు ఆవు వద్ద పితుక్కొన్న పాలలో ళ సగం వాటా నాకు తాగడానికి ఇవ్వాలి” అని పిల్లి కూడా షరతు పెల్టింది. ముగ్గురూ కలిసి ఆవును పట్టే ఎత్తుగడను వేసుకొన్నారు. ముందుగా పిల్లి అడవికి వెళ్ళి ఆవును చేరింది. ఆవుతో “ఓ మిత్రమా!నీవు నాతో వస్తే నీకు తగినంత గడ్డి ఉన్నచోటును చూపెడతాను. బాగా తినవచ్చు” అని ఎరచూపింది. “ఎమిటి! ఎప్పుడూ లేనిది, పిల్లి నాకు సహయం చేస్తానంటుందీ! ఏమైనా ప్రమాదం జరగబోతుందా?” అని ఆవు అనుమానించింది. కాని. “ఓస్‌! ఈ చిన్నపిల్లి నన్నేం చేయగలదులే!” అని సమాధానపడింది. “సరే! నీ మాట ప్రకారమే వన్తాను. పద” అంది ఆవు. అలా మాట్లాడే ఆవుని, మాట్లాడే పిల్లి అడవిని దాటించి, మనిషి కుటిరం వైపు తీసుకొని వచ్చింది. అల్లంత దూరంలో ఉండగానే మనిషిని, మనిషి ప్రక్కనే ఉన్న మాట్లాడే కుక్కను ఆవు చూసింది. ఏదో కుట్ర జరగబోతుందని అర్ధమైంది ఆవుకి. వెంటనే తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నించింది. వెనుదిరిగి పరుగెత్తబోయింది వెంటనే కుక్క అవు మీదకి ఉరికింది. ఆవు ఎటూ వెళ్ళకుండా కుక్క తన పదునైన కోరలతో, వాడియైన గోళ్ళతో రక్కుతూ ఆటకాయించింది. ఈలోగా జారుముడి గల తాడును విసిరాడు మనిషి ఆవు మెడలో ఉచ్చుపడింది. దానిని ఈడ్చుకొంటూ వచ్చి క్రీ కుటీరం పక్క చెట్టుకి కట్టేశాడు. అంతే! ఆవు. “వదలండీ! వదలండీ! మోసం, దగా...” అని కేకలు వేసింది. వెంటనే మనిషి ఒక దుడ్డకర్రను తీసుకొని అవునడ్డి ఇ మీద, మూతి మీద బాదాడు. అంతే ఆవునోట మాటలూ ఆగిపోయాయి. “అంబా! అంబా!” అంటూ మూలుగుతూ మనిషి వశం అయిపోయింది. ర్‌

మనిషి ఒక మట్టిపాత్రలో ఆవుపాలు పితికాడు. పాత్రలోని పాలను పైకెత్తి తాగసాగాడు. సగంపాలు ఇస్తానన్న మనిషి అన్నిపాలూ తాగేస్తాడేమోనని పిల్లి కంగారుపడి “అన్ని పాలూ నీవే తాగేస్తే ఎలా” నా వాటా సగం నాకు ఉ ౦చు” అంది. ణో ళీ “ఏమిటీ? నీకువాటా కవాలా?! ఇదిగో వాటా!” అంటూ ఆ దుడ్డు కర్రతో పిల్లి మూతి మీద గట్టిగా ఒకటి బాదాడు. అంతే పిల్లి నోట మాట క ఆగిపోయింది. బాధతో “మియ్యాం...మ్యాం... మ్యావ్‌...” అంటూ మూలుగుతూ మూలకుపోయింది. పాపం! ఒక్క పాలచుక్క కూడా మనిషి పిల్లికి ఈయలేదు. 0 కొద్దిసేపటికి మనిషి పితికిన పాలు తాగడం పూర్తిచేశాడు. వెంటనే కుక్క మనిషితో “నీవు పాలు తాగడం అయింది కదా! ఇక ఆవుని నాకు వదిలేయ్‌, కడుపారా దాని మంసం ఆరగిసాను” అని అదిగింది. అంతే! మనిషి వేళాకోళంగా నవ్వుతూ “ఎంత ఆశే నీకు! నేను ఈ ఆవు పాలు ప్రతి రోజూ పితుక్కొని తాగనూ?! ఈ ఒక్కరోజే పితుక్కొని వదిలేసేంత ముర్చుడినా నేను?! నేను చెప్పినట్లు కాపలా కాస్తే, ఆవు కాస్త ముసలదైపోయాక సీకు పడేస్తాలే! అప్పుడు నీవు తీరిగ్గా ఆరగించుదువుగాని!” అని కుక్కని వెటకారం చేశాడు. “అలా కుదరదు! మనం అనుకున్న షరతు ్రకారం, ఇప్పుడే దాని మాంసం నాకు కావాలి!” గట్టిగా కేకలు వేసింది కుక్క “షరతూ లేదు, గిరతూ లేదు!” అని దుద్దుకర్రతో కుక్క మూతి వాయగొట్టాడు మనిషి అంతే మాట్టాడే కుక్క మాట కూడా పడిపోయింది. “భౌ... భౌ” అంటూ రోదించింది.

శ అలా అప్పటి నుండి మూగబోయిన ఆవు “అంబా-అంబా” అంటూ మనిషికి బానిసైపోయింది. అటు పిల్లి కూడా మాట పడిపోయి “మ్యావ్‌ మ్యావ్‌” అంటూ మనిషి దాచిన పాలకోసం వెతుకుతూ ఉంటుంది.

ల ఇక, కుక్కకు మాటపోయి “భా...భౌ...” అంటూ మనిషి మన్ననపొందితే ఆవు మాంసం పెడతాదేమోనన్న ఆశతో మనిషిని విశ్వసిస్తూ మనిషి చుట్టూ తిరగడం అలవాటైపోయింది.

7

4 గాలి గుడ్డు

అనగనగా ఒక అడవి. ఆ అడవిలో ఒక కుందేలు. ఆ కుందేలు భలే తుంటరి. దానికి కాలు ఒకచోట నిలిచేది కాదు. అడవంతా పొద్దస్తమానం తిరుగుతుందేది. కనపడిన వాళ్ళనంతా పలకరించేది. చిన్నా పెద్దా లేకుండా - అందర్ని ఏదో ఒకటి అడుగుతుండేది. దానికదో కాలక్షపం, ఆనందం. ఓ

ఇలావుండగా దానికొకరోజు ఒక పెద్ద బంతి కన్పించింది. ఆ బంతి - రంగురంగులబంతి. ముచ్చటైనబంతి. అడవిలోకి బంతి ఎలా వచ్చిందంటారా. ళా ఎలాగో వచ్చింది. ఎవరో వదిలేసి పొయ్యుంటారు.

బంతినీ చూడగానే కుందేలుకు ఎక్కడలేని ఆశ్చర్యం, కుతూహలం - పుట్టుకొచ్చాయి. పాపం కుందేలు ఎప్పుడూ బంతిని చూడలేదాయె. అందువల్ల అది ఆ బంతిని గుద్దు అనుకొంది. ఇది దేని గుద్డబ్బా అని ఆలోచించడం 'పారంభించింది.

ఇంత పెద్ద గుద్దు పులిదా? సింహానిదా? ఒంటెదా? ఏనుగుదా? అని మన తిక్క కుందెలు తర్జనభర్జన పడింది. ఎంత తర్జనభర్జన పడితే ఏంలాభం? దానికి సమాధానం చిక్కలేదు.

కుందేలు ఒక ఉడతను పిలిచింది. బంతిని చూపించింది. “ఉడతా ఉ | దతా ఈ గుద్దు చూడు. ఎంత బావుందో. ఎంత పెద్దదో ఇది పులిగుడ్డా?” అని అడిగింది.

ఉదత అంతా తెలిసినట్టు “ఓరి మొహమా! పులి ఎక్కడైనా ఆరుబయట గుద్దు పెడుతుందా? గుహలో తప్పు, అదీ మారుమూల గుహలో తప్పు. ఇది పులిగుద్దు కానేకాదు” అని తేల్చిచెప్పింది.

నిజమే గదా అనుకొంది కుందేలు. ఒక తాబేలను పిల్చుకొచ్చింది. టి బంతిని చూపించింది. “తాబేలూ! తాబేలూ! నువ్వు చాలా పెద్దదానివి. తెలివిగల దానివి, ఈ గుద్దు ఒంటెగుడ్డా? అని అడిగింది కుందేలు. పులిగుద్దు కాకుంటే టు ఒంటెగుడ్దయినా అయివుండొచ్చుగదా అనిదాని అనుమానం.

తాబేలు మాత్రం చిన్నదా? తెలీదంటే పరువు తక్కువగదా? “కుందేలా! నీకు కొంచెం కూడా తలకాయలేదోయ్‌. ఒంటె గుద్దు ఎక్కడైనా ఇంత గుండ్రంగా

8

వుంటుందా? కొంచెం కోలగా దోసకాయ లాగా ఉంటుంది. ఇది ఒంటె గుద్దు కానేకాదు” అంది తాబేలు.

అవును కాబోలు అనుకొంది కుందేలు. మరి ఇది దేని గుద్దు? సింహం గుడ్డా? అయితే అయి వుండొచ్చు. సారి ఒక కోతిని పిల్చింది.

శ

“క్రోత్రి బావా! కోతి బావా! మనుషుల తర్వాత అన్నీ తెలిసిన వాడివి నువ్వే, నువ్వు తిరగనిచోటు లేదు. చూడని చోటు లేదు. ఈ గుద్దు చూడు. ఇది

క సింహం గుడ్డా” అని అడిగింది.

కోతి మహా చుమత్సారి. దానికి డాబులెక్కువ. మాటలు మరీ ఎక్కువ.

• కుందేలంటే దానికి తెలివితక్కువ దద్దమ్మ కింద లెక్క

“ఓస్‌ ఆ మాత్రం తెలీదా? పరుగులు తప్ప నీకు పిసరంత తెలివుంటే ఆ

; మాత్రం ఆలోచించలేకపోయేవాడివా? సింహం గుద్దుకక్కదైనా రంగులుంటాయా? ఉండనే వుండవు. తెల్లగా చందమామలాగా తళతళా మెరుస్తుంటుందమ్మా సింహం గుద్ద” అనింది కోతి.

క పాపం కుందేలు నిజమే గదా అనుకొంది. ఈ గుద్దు పులిది కాదు. ఒంటెది కాదు. సింహానిదీ కాదు. మరి ఇంత పెద్ద గుద్దు ఎవరిదై వుంటుంది? ఆ ఏనుగుదే అయి వుంటుంది. అయినా అడిగి తెలుసుకోవాలి” అనుకొంది. ఈ సారి ఒక కప్పను పిలిచింది.

“కప్ప బావా! కప్ప బావా! నువ్వు నాకో సంగతి తేల్చి చెప్పాలి. ఇదిగో చూడు. ఈ గుద్దుదేని గుద్దు? ఏనుగు గుడ్డా అని అడిగింది. కప్ప మాత్రం తక్కువ తిందా? దాని బడాయి దానిది.

గుద్దును అది ఎగాదిగా చూచింది. దగ్గరకెళ్ళి చుట్టూ పరీక్షించింది.

తీ ఇంతలో కొంచెం గాలి వీచింది. దాంతో గుద్దు ఇటూ అటూ కదిలింది. కప్ప ఎగిరి గంతేసింది.

శ “ఓసీ తెలివితక్కువ కుందేలూ! ఈ గుద్దును చూడు. ఇంత కొంచెం గాలికే తోస్తే తొంభై ఆరు చోట్ల పడుతోంది. ఇంత తేలిక గుద్దు ఎక్కడైనా ఏనుగు పెడుతుందా? ఏనుగుది బరువైన గుద్దు. ఎంత బరువు వుంటుందో చెప్పలేను. ఇది ఏనుగు గుడ్డు కానేకాదు” అని తెగేసి చెప్పింది.

& 9

కుందేలుకు ఏమీ పాలుపోలేదు. అట్లని దాని కుతూహలం చల్లారిపోనూ లేదు. పులిగుడ్డు కాదు. పులి గుహలో తప్ప గుడ్డు పెట్టదు. సింహం గుద్దుకాదు. దానికి రంగులుందవు. ఒంటె గుడ్డు కాదు. అది కోలగా వుంటుంది. ఏనుగు గుడ్డూ కాదు. అది చాలా బరువుగా ఉంటుంది. మరి దేని గుడ్డయినట్ట? ఎంత " తల బాదుకొన్నా దానికర్థం కాలేదు. అయినా అది వదిలిపెట్టలేదు. క ఈ సారి ఒక కొంగను పిలిచింది. గుద్దును చూపించింది. అప్పటికే . మన ఉడత, తాబేలు, కోతి, కప్ప అక్కడ చేరి వున్నాయి. బంతి చుట్టూ కూచుని క అదెపనిగా దాన్ని చూస్తున్నాయి. కొంగ రెక్కలు విదుల్చుకొంటూ వచ్చింది. “కొంగబావా! కొంగబావా! ఇదేమో పులిగుద్దు కాదట. సింహం గుడ్డూ మ కాదట. పోనీ ఒంటెదా అంటే అదీ కాదట. ఏనుగుది అసలే కాదట. నువ్వు దేశదేశాలు తిరిగేదానివి. ఎన్నెన్నో చూచినదానివి. ఇది దేని గుద్దు” అని అడిగింది కుందేలు. కొంగ తెలివి కొంగది. “ఉండు పరీక్షించి చూసా” అని అది బంతి దగ్గరకు వెళ్ళింది. దాన్ని నాలుగువైపులా చూచింది. ఉడత, తాబేలు, కోతి, కప్ప ( ఊపిరి బీగపట్టుకొని చూస్తున్నాయి. కొంగ తన పొడవాటి ముక్కుతో బంతిని పొడిచి చూచింది. ఇంకేముంది? బంతిలోంచి *బున్‌' మంటూ గాలి బయటికి తన్నుకొచ్చింది. కొంగ ఎగిరి గంతేసింది. “చూచారా తెలివితక్కువ దద్దమ్మల్లారా! దీన్ని పట్టుకొని పులిగుడ్దని, సింహం గుద్దని, ఒంటెగుడ్డని, ఏనుగు గుద్దనీ కిందా మీదా పడతారా! చూడండి. గాలి ఎలావస్తోందో ఇది గాలిగుద్దు గాలిగుడ్డ' అని కొంగ రెక్కలు కొడుతూ ఎగరసాగింది. కుందేలుకు ఆనందం పట్టలేదు. ఆవును గాలి గుద్దు, గాలిగుద్దు అని ఓ గంతులేసింది. “అవునువును గాలిగుడ్డే గాలిగుద్దే” అని ఉడతా, తాబేలు, కోతీ, కవ్చా కూదా గెంతసాగాయి. + 10

ఈ జినరబిడో వ్లుభయ్య అనగనగా ఒక వూరు. ఆ వూళ్ళో పుల్లయ్య, లక్షృమ్మ అనే భార్యాభర్తలుం దే వారు. పుల్లయ్యకు తెలివితక్కువ, ఆకలెక్కువి అని చుట్టుపక్కల వాళ్ళు ఎగతాళి పట్టించేవారు. అయినా లక్ష్మమ్మ సర్జుకొనిపోయేది. మొగుణ్ణి తన దారిలో పెట్టుకొని / కాలం గడుపుతుందేది. ఇలా వుంటే ఒక రోజు పుల్లయ్య అత్తగారింటికి పొయ్యాడు. ఆ కాలంలో

• బస్సులు, రైళ్ళు లేవు. కాలినడకనే పోవల్సి వచ్చేది. పుల్లయ్య సద్దిమూట గట్టుకొని నడిచి అత్తగారింటికి చేరాడు. క్ట అల్లుడు వచ్చాడుగదా అని అత్తగారు మర్యాదలు చేసింది. కుడుములు చేసి పెట్టింది. పుల్లయ్యకు కుడుములు భలే రుచిగా అన్పించాయి. కుడుముల్లో బెల్లం, నెయ్యి కలిపి తింటూ వుంటే మరింత తినాలనిపించింది. అయితే అత్తగారు ఏమనుకొంటుందో ఏమో! అల్లుడి బెట్టుపోదూ? అందుకని ఎలాగో ఒకలాగున కోరికను బిగపట్టాడు. అయినా పుల్లయ్యకు కుడుముల మీద నుంచి మనసు వెనక్కురావడంలేదు. ఇంటికెళ్ళాక భార్యచేత కుడుములు చేయించుకొని తిందాంలే అని సరిపెట్టుకొన్నాడు. ఇంటికి బయలు దేరాడు. బయలుదేరేటపుడు అత్తగార్ని తనకు వండి పెట్టిన వంటకం ఏమిటో పేరు చెప్పమని అడిగాడు. ఆవిడ “కుడుములు అని చెప్పింది. “వీటిని వండటం నా భార్యకు వచ్చా” అని అడిగాడు. “అదెంత భాగ్యం నాయనా! నా కూతురు కుడుములు నాకంటే బాగా చేస్తుంది” అని చెప్పింది అత్తగారు. 'ముందే మందమతి, పైగా మతిమరుపు ఇదిగదా పుల్లయ్య వ్యవహారం. లై అందువల్ల ఎక్కడ మరిచిపోతానో అని “కుడుములు, కుడుములు అని మాటిమాటికి నోట్లో అనుకొంటూ నడవసాగాడు. ఎప్పుడెప్పుడు ఇంటికి చేరతామా, పెళ్ళాం చెవిలో ఈ “కుడుములు అనే మాట వేద్దామా అని పుల్లయ్యకు భలే తొందరగా ం వుంది. ఇలా నడుస్తుంటే దారిలో ఒక కాలువ ఎదురైంది. మంచి వయస్సులో వున్నాడుగా పుల్లయ్య దాన్ని ఎగిరి దూకాలనుకొన్నాడు. పంచె ఎగగట్టి, మూతి బిగపట్టి ఒక్కసారి గట్టిగా గాలి పీల్చి 'ఐసరబజ్జీ అని ఎగిరిదూకాడు. [11

అంతే పుల్లయ్య 'కుడుములు”- మాట మరచిపోయి 'ఐసరబజ్జీని పట్టుకొన్నాడు. '“ఐసరబజ్జీ అనుకొంటూ ఇంటికి చేరుకొన్నాడు. వాళ్ళాయన వచ్చాడని లక్ష్మమ్మ సంబరపడింది. అమ్మగారింటి సంగతులు చెపుతాడని ఉబలాటపడింది. కాళ్ళకు సీళ్ళిచ్చి మంచం మీద దుప్పటి పరిచింది. - ఫి తీరిగ్గా మంచం మీద కూచుని పుల్లయ్య అత్తగారింటి సంగతులన్నీ చెవ్పడు. అత్తగారు ఎంత మంచిదోచెప్పాడు. తనకు ఎన్నాన్ని మర్యాదలు చేసిందో చెప్పాడు. ఇప్పటి దాకా వల్లెవేసిన 'ఐసరబజ్జి' సంగతి చెప్పాడు. '“అవి భలే ల్‌ రుచిగా వున్నాయి. మీ అమ్మ దగ్గర నువ్వు నేర్చుకొని వుంటావుగదా! నాకు ఎలాగైనా ఐసరబజ్జీలు చేసిపెట్టు" అని తొందరపెట్టాడు. ఎ 'ఐసరబజ్జీ లేమిటయ్యా! ఈ మాట నేను వినలేదే. వీటిని వండటం నా చేతగాదే అంటూ అక్ష్మమ్మ ముక్కు మీద వేలేసుకొనింది. పుల్లయ్య వొప్పుకొంటాడా! 'మీ అమ్మ కంటే నువ్వే బాగా చేస్తావటగా' అని దబాయించాడు. “ఎవరు చెప్పారయ్యా నీకు?” అంటే “మీ అమ్మే చెప్పింది” అని ఎగిరిపడ్డాడు. - లక్ష్మమ్మకు ఏమీ పాలు పోలేదు. ఈ ఐసరబజ్జీలు నాకు తెలీదు మొగ్రో' అని వేడుకొంది. పుల్లయ్యకు ఎక్కడాలేని కోపం వచ్చేసింది. 'అమ్మచేసిన వంటకం కూతురికి తెలీదా? దీనికి కళ్ళు నెత్తిమీది కెక్ళాయి అని చిర్రుబుర్రులాడాడు. ఎంత చిరుబుర్రులాడినా “లక్ష్మమ్మ నాకు తెలియదంటే తెలీదని నెత్తీ నోరూ బాదుకొంది. పుల్లయ్య మూర్చుడు కదా! తిక్కరగింది. పెళ్ళాం అబద్దాలు చెపుతోందని, తనను తిక్కలవాణ్డి చేస్తోందని ఒళ్ళు మండిపోయింది. కర్ర తీసుకొన్నాడు, భార్యను చితకబాదాడు. పాపం లక్ష్మమ్మకు ఉత్త న పుణ్యానికి ఒళ్ళంతా గాయాలయ్యాయి. వీపూ, కాళ్ళూ, చేతులూ వాచిపొయ్యాయి. చుట్టుపక్కల వారంతా చేరారు. పుల్లయ్యను చెడామడా తిట్టారు. కర్రతీసి దూరంగా పారేశారు. “'నీకేమొచ్చిందిరా రోగం. పెళ్ళాన్నిగొడ్దును బాదినట్స్టు 12

బాదుతున్నావు? చూడు లక్షృమ్మకు ఒళ్ళంతా కుడుముల్లాగా ఎలాకందిపొయ్యిందో' అనీ మందలించారు. పుల్లయ్యకు అప్పుడు చటుక్కున 'కుడుములు” గుర్తుకొచ్చాయి. “కుడుములు . వండిపెట్టముంటే వండలేదని దబాయించాడు. భార్య లబోదిబో మంటూ / 'ఐసరబజ్జీలు వండమంటే చేత గాదంటిని. కుడుములని చెప్పి చావకపోతివి' అని ఎదురు తిరిగింది. శ పొరుగువారు గట్టిగా అడిగేప్పటికి కథంతా తెలిసొచ్చింది. పుల్లయ్య తానెంత తెలివితక్కువవాడో తెలుసుకొని సిగ్గుతో తల వంచుకొన్నాడు. పక్కరోజు లక్ష్మమ్మ కావల్సినన్ని ఐసరబజ్జీలు కాదు కాదు కుడుములు చేసి పెల్టీంది. ఇద్దరూ కలిసి హాయిగా నవ్వుకొంటూ తిన్నారు. అప్పటి నుండి క పుల్లయ్యకు 'ఐసరబజ్జీ పుల్లయ్య' అని సేరు పడిపోయింది. 6 టర్పరినర్స అనగనగా ఒక ఒక నక్క నక్కంటే ఇక చెప్పాల్సిందేముంది? అది భలే టక్కరిది. ఎంత వాళ్ళనైనా సరే ఇంతలో బోల్తా గొట్టించేది. ఒక రోజు అది అడవిలో తిరుగుతుండగా దానికొక ఏనుగు శవం కన్పించింది. ఇంకేముంది? నక్క ఎగిరి గంతేసింది. ఈ మధ్య దానికి ఎనుగు 1 మాంసం ఎప్పుడూ చిక్కలేదు. ఏనుగంటే మాటలా? దాన్ని చంపడం సింహానికి తప్ప ఎవరికీ సాధ్యంకాదు. అటువంటి ఏనుగు అనుకోకుండా తనకు దక్కింది. అంతేనా? ఏనుగంటే చిన్నదిగాదు. చిన్న కొండంత వుంటుంది. కనీసం ఓ ॥ నెలరోజులైనా హాయిగా తినొచ్చు. నెలనాళ్ళు తిండికోసం వెతుక్కోనక్కరలేదు. ఇలా ఇలా అనుకొంటూ, నోట్లోనీళ్ళు వూరుతుంటే నక్క ఏనుగు దగ్గరి ॥| కెళ్ళింది. చర్మాన్ని చీలుద్దామని చూచింది. "అయితే ఏనుగు చర్మం చాలా మందం. 0 చాలా గట్టి కదా. నక్కగోళ్ళేమో అంత వాడిగా లేవు. ఏం చేయ్యాలబ్బా అనుకొంటూ చూస్తూ కూచుంది. 13

ఇంతలో జరగరానిది జరిగింది. ఓ సింహం అటు వచ్చింది. నక్క గొంతులో వెలక్కాయపడ్డట్టయింది. 'ఈ సింహం ఏనుగుని వదిలి పెడుతుందా? పెట్టదు. పీకలదాకా మెక్కుతుంది. తర్వాత తన పెళ్ళాన్నీ, బిడ్డల్నీ తీసుకొచ్చి వాటికి మేపుతుంది. ఇక తనకి వట్టి ఎముకలు తప్ప ఏమీ మిగలవు. సరే అయినా ఏదో ఒకటి చెయ్యాలి” అను కొంది నక్క || సింహానికి ఎదురువెళ్ళి “మహారాజా! వచ్చారా! తమకోసమే ఎదురు చూస్తున్నాను. ఈ ఏనుగును బోల్తా కొట్టించి చంపాను. కానీ ఏనుగంటే ళా రాజావారికిష్టమని తెలిసిందాన్ని కాబట్టి మీ కోసం ఎదురు చూస్తూ దీన్ని ఏ జంతువూ ఎంగిలి చెయ్యకుండా కాపలా కాస్తున్నాను. ఆరగించండి అని ఎక్కడలేని " గౌరవం వుట్టిపడేలా అనింది.

'నక్క ఎనుగును చంపడం. దాన్ని నేను తినదమా? ఎంత సిగ్గు చేటు” అనుకొంది సింహం. “'నక్కబావా! ఇది నీ సొమ్ము. నీ కష్టార్దితం. ఇది నీకే త దక్కడం న్యాయం” అంటూ వెళ్లిపోయింది.

'హమ్మయ్య గండం గడిచింది” అని నక్కమళ్ళీ ఏనుగు చర్మాన్నిచీల్చడానికి కూర్చుంది. ఎంత చీల్చినా చీలితేగా? నక్క ఇలా తంటాలు పడుతుంటే పెద్దపులి ఒకటి ఎదురుగా వస్తోంది. *'చచ్చాంరా బాబూ. ఇది యమ తిండిపోతు. పైగా దీనికి గంపెడు సంసారం. ఒక్కముక్క కూడా నాకు మిగల్చదు అనుకొంది నక్క “అయినా సింహాన్నె బురిడీ కొట్టించిన నాకు పులి ఒకలక్కా అనుకొని “రా పులిబావా రా! ఎంతైనా నువ్వు అదృష్టజాతకుడివి. ఇప్పుడే సింహం ఈ ఏనుగుని చంపి న్నానానికి వెళ్ళింది. వచ్చేదాకా ఏ పులీ దీన్ని తాకకుండా చూడమని నన్ను కాపలా పెట్టింది. అయినా ఈ పాడు సింహానికి పులులంటే చచ్చేంత కోపం ఎందుకనో? పులిని తలచుకొంటేనే ఒంటికాలు మీద లేస్తోంది. ఇంతకు ముందు ఇలానే సింహం ఓ ఏనుగును చంపి స్నానానికెళితే ఒకపులి వచ్చి ఏనుగు మెదడుకాస్తా తినేసిందట గదా!” అని రాగాలు తీస్తూ చెప్పింది. క్ష

వులికి పై ప్రాణాలు పైనే పొయ్యాయి. “అవును తాను ఎంతైనా అద్భష్టజాతకుడే. ఒక్క నిమిషం ముందు వచ్చివుంటే ఏమై ఉండేది? సింహం క్ష చేతిలో కుక్కచావు చావల్సి వచ్చేది. ఇప్పుడైనా ఈ నక్క చెప్పబట్టి సరిపొయ్యింది.

శత

లేకపోతే ఈ ఏనుగును తినబోయి సింహం నోట్లో పడేదాన్ని” అనుకొని ఒకే పరుగు లంకించుకొంది. దాని పరుగు చూసి నక్క నవ్వు ఆపుకోలేకపోయింది. మళ్ళీ ఏనుగును చీల్చడానికి పూనుకొని ఏనుగు చర్మాన్నా పీకింది. నక్క ఎంత లాగినా చర్మం చిలితేగా. శ్రమ తప్ప ఫలితం దక్కడంలేదు. ఈ సారి క ఎవరు వస్తారోనని అనుమానంగా అటూ ఇటూ చూసింది. అనుకొన్నంత పని జరగనే జరిగింది. అల్లంత దూరం నుంచి ఓ చిరుతపులి వసోంది. క చిరుతపులి చారలచాలరల తోలు చూస్తేనే నక్కకు చచ్చేంత భయం. పైగా చిరుతపులి మహా కోపిష్టి ఏ మాటా చెప్పేదాకా వినదు. భలే దుడుకు. ఏం చెయ్యాలి?” అనుకొంటుండగానే జొల్లు కార్చుకుంటూ చిరుత రానేవచ్చేసింది. నక్క తక్కువ తినిందా! ఓ ఉపాయం పన్నింది. “చిరుతగోళ్ళు, కోరలు చాలా వాడిగా వుంటాయి. దానిచేత ఏనుగు చర్మాన్ని చీల్చిస్తే తొందరగా తినచ్చు! న్న అనుకొంది.

“చిరుతబావా! రారా! సమయానికి వచ్చావు. ఈ ఏనుగును సింహం చంపి నన్నుకాపలా పెట్టింది. స్నానానికి వెళ్ళి వస్తానంది. ఏమైనా అది రావడానికి గంటయినా పడుతుంది. ఇంతలో ఆ పక్క కొంచెం లాగించెయ్‌. అడిగితే నేనేదో చెపుతాగా! కాపలా కాసినందుకు నాకు భాగం పెట్టిందిలే. అది నీకిస్తా అంతే. ఎంతైనా

నువ్వు నాకు కావల్సిన వాడివి. పైగా పాపం ఆకలితో వున్నట్టున్నావు” అంది.

చిరుతకు ఏనుగు మాంసమంటే నోరూరుతోంది. సింహమంటే గుండెల్లో గుభేలుమంటోంది.

“ఆ పాపిష్టి సింహంతో పనిగాదు. అనుమానం వచ్చి వెనక్కి వచ్చినా వస్తుంది. బతికుంటే బలుసాకు తినొచ్చు. నాకంత అద్బష్టం లేదులే నక్కబావా” అని చిరుత వాపోయింది.

“శ్రీ

“ఏం ఫరవాలేదు చిరుతా! నేను కాపలా వుంటాగా, కానీయ్‌. ఇదిగో నేనీ రాయిమీద ఎక్కి చూస్తుంటా. సింహం వచ్చే దారి నాకు తెలుసుగా,

శే కన్సించగానే అరుస్తా. బొక్కిందే దక్కింది అనుకొని పరుగెత్తు అని భరోసా యిచ్చింది నక్క 15

చిరుత ఆకల్ని చంపుకోలేకపోయింది. ఏనుగు దగ్గరికొచ్చి వాసన చూసింది. తర్వాత రంగంలోకి దిగింది. వాడిగోళ్ళతో, కోరలతో చర్మాన్ని చీల్చింది. ఇక నోరు పెట్టబోతోంది. అంతే “సింహం వచ్చేసింది. వచ్చెసింది.” అని నక్క గావుకేకలు పెట్టింది.

ఇక చెప్పెదేముంది? చిరుత క్షణం వుంటే వొట్టు. ఒంటికాలు మీద ఫి దౌడుతీసి ఆమడదూరం పెరుగెత్తింది.

నక్క లక్షణంగా లొట్టలు వేస్తూ ఏనుగుని ఆరగించింది. ఒక్కరోజుగాదు శ నెలరోజులు పీకలదాకా ఆరగించింది.

అస్‌

ఒక రోజు తెనాలి రామలింగడు ఒక అరుగుమీద కూచుని చాలా మంది కవులతో పిచ్చాపాటీ మాట్లాడుతున్నాడు. కవులు ఏవేవో అడుగుతున్నారు. క రామలింగడు వాళ్ళకి జవాబులు చెపుతున్నాడు. నవ్విస్తున్నాడు.

ఇంతలో అక్కడికి ఒక సన్యాసి వచ్చాడు. అందరూ లేచి అతనికి నమస్కారం - పెట్టారు. అరుగు మీద కూచోమని ఆహ్వానించారు. సన్యాసి వచ్చి వాళ్ళ మధ్య కూర్చున్నాడు.

ఇక సన్యాసి ఒక్క నిమిషం వూరుకోకుండా మాట్లాడసాగాడు. తన గొప్పలు చెప్పుకోసాగాడు.

“ఈ మధ్య భూలోకం పాపాలతో నిండిపోయింది. ఎక్కడ చూసిన మోసాలే. ఎక్కడ చూసినా దొంగతనాలే. పెద్దల మాట చిన్నవాళ్ళు వినడం లేదు. స్వాముల్ని ఎవ్వరూ గౌరవించడం లేదు. అబద్దాలు తప్ప నిజం ఎవ్వరూ మాట్లాడ్డం లేదు. దేవుడి మీద భక్తి లేదు. పాపం అంటే భయంలేదు” అని . చెప్పసాగాడు.

రామలింగడికి ఈ సన్యాసి ధోరణి అర్ధమైంది. “మరి మీలాంటి న మహానుభావులు ఈ లోకంలో ఎలా వుండగల్లుతున్నారండీ” అన్నాడు.

“నాక్రీ భూలోకం మీద అసహ్యం వేస్తోంది. ఇక్కడి మనుషుల్ని చూస్తే భరించలేకుండా వున్నాను. అందుకే నేను ప్రతి రాత్రి స్వర్గానికిపోతాను. అక్కడ

16

వుండి తెల్లవారింతర్వాత వస్తుంటాను. ఈ శరీరం ఎప్పుడెప్పుడు నశిస్తుందా అని ఎదురు చూస్తున్నాను. శరీరంతో పగటి పూట స్వర్గంలో వుండే వీలులేదు మరి” అని బడాయి కొట్టాడు సన్వాసి, ల కవులందరికీ ఆ సన్యాసి మాటలు వట్టి దొంగకూతలని అర్ధమైవోయింది. తి అయినా అతనికి ఎలా బుద్ది చెప్పాలో అర్ధంగాక వూరుకొన్నారు. రామలింగడు అలా వూరుకొంటాడా? ఊరుకోడుగా! “స్వామీ మీరు “నాలుగో స్వర్ణం” చూశారా” ళ్‌ అని అడిగాడు. “చదూడలేదంటే పరువు పోతుంది. ఒక వేళ నాలుగో స్వర్ణం కూడా వుందేమో. ఎందుకు వెనక్కి తగ్గాలి అనుకొని సన్వాసి “ఆహా చూడకేం రాత్రి కూదా అక్కడికే వెళ్ళివచ్చాను. ఎంత అందంగా, హాయిగా వుంటుందో అని మరింత బడాయికొట్టాడు. “స్వామీ మీరెంత అదృష్టవంతులు. నాలుగో స్వర్గం కూడా చూశారు. మరది ఆస్వర్దంలో ఆకాశగంగ వుందే అందులో మునిగారా?” అని అడిగాడు రామలింగడు. “నాలుగో స్వర్గం వెళ్ళినవాళ్ళు ఆకాశగంగలో మునగకుండా వస్తారా? ఏం ప్రశ్న అడిగారండీ! లక్షణంగా మునిగాను. తనివితీరా మునిగాను” అన్నాడు సన్యాసి. “స్వామీ! మీ గొప్పతనం అంతా ఇంతా కాదు. మీ అంత పుణ్యాత్ములు మాకు కన్పించడం మా అదృష్టం” అని రామలింగడు ఆ సన్యాసిని ఆకాశానికెత్తాడు. “మరి స్వామీ! ఆ ఆకాశగంగా తీరంలో ఇసుక మీద మీరు తిరిగారా?” అని అడిగాడు. “రామలింగా! ఆ ఇసుకలో నేనెందుకు తిరగలేదయ్యా! ఆ ఇసుక ॥ బంగారపు పొడిగా వుంటుంది. అందులో అడుగులేస్తుంటే శరీరం పైకి తేలిపోయినట్టుంటుంది. ఆ ఇసుక మీద దేవతలు, అప్పరసలు రాత్రులు విహరిస్తుంటారు” అని కోతలు కోశాడు సన్యాసి. ప రామలింగడికి వాళ్ళు మండిపొయ్యింది. చివరి ప్రశ్న ఇలా వేశాడు. “స్వామీ ఆ ఇసుక మీద మెత్తగా మీకేమయినా తగిలిందా?” అన్నాడు. 1/7

“తగలకేం నూరిన గంధం అక్కడ ఎక్కడబట్టినా కన్పిస్తుంది. అని ఎంత మంచివాసనా?” అన్నాడు సన్యాసి. ః “అది నా గుర్రం వేసిన పేడలెండి. రాత్రి నేను కూడా నాలుగో స్వర్గం వచ్చాను కదా అన్నాడు రామలింగడు. దీంతో కవులందరూ ఫక్కుమని నవ్వారు, సన్యాసికి ముఖం చిన్నబోయింది. 1 వంచిన తల ఎత్తకుండా అక్కడి నుండి జారుకొన్నాడు. రామలింగడి తెలివిని అందరూ మెచ్చుకొన్నారు. ఈ శల్త గుర్రం వడుగు వందం ఒక గుర్రం ఊరిబయట గడ్డి మేస్తూ మేస్తూ ఒక నత్తను చూసింది. నత్త మెల్లగా నడవడం దానికి వింతగా కన్పించింది. తన వేగాన్ని తలచుకొని నత్తను చూసి నవ్వుకొంది. దాన్ని ఎగతాళి పట్టంచాలనుకొంది. నత్త దగ్గరికొచ్చి నిలబడింది. “నత్తా నత్తా భలే నడుస్తున్నావే. నాతో పరుగు పందేనికి వసావా?” అని నవ్వుతూ అడిగింది. - గుర్రానికి వొగరు పట్టిందని నత్తకు అర్ధమైంది. తనని ఆట పట్టించటానికి ఇలా పందెం అంటోందని ఆలోచించింది. “సరే! అలాగే వేసుకొందాం. అయితే దీనికి అందర్నీ పిలవాలిగా. మన పందెం అందరూ చూడకుంటే ఏం బావుంటుంది?” అంది. “ఆదివారం పందెం వేసుకోందాం సరేనా” అని కూడా అడిగింది. గుర్రానికి చెప్పలేనంత నవ్వొచ్చింది. ఈ నత్త తనతో పందేనికి దిగుతుందా? దిగి ఏం గెలుస్తుంది? నా తడాఖా చూపిస్తా అనుకొంది. “సరే ఆదివారం ఇక్కడే పరుగుపందెం మొదలు పెడదాం” అంది. శ నత్త మెల్లగా ఇంటికొచ్చింది. రాత్రికి నత్తలన్నిటీనీ పిలిచింది. గుర్రం సంగతి చెప్పింది. నత్తలకు గుర్రం మీద ఎక్కడలేని కోపం వచ్చింది. కుర్రనత్తలకైతే ఇక చెప్పనక్కరలేదు. అన్నీ కలిసి గుర్రం పొగరు అణచాలనుకొన్నాయి. పందేనికి రడీ కావాలనుకొన్నాయి. 18

నత్తలన్నీ ఒకేరకం చొక్కాలు కుట్టించుకొన్నాయి. ఒకేరకం నిక్కర్లు తొడుక్కొన్నాయి. బూట్లూ కూడా ఒకేలా ఒండేవి తెచ్చుకొన్నాయి. వాటిని వేసుకొంటే చూద్దానికి నత్తలన్నీ ఒక్కటిగానే వున్నాయి. తేడా ఏం కనృడ్డం లేదు. ఆదివారం రానేవచ్చింది,. త నత్తలన్నీ ముందుగా బయలుదేరాయి. పరుగెత్తాల్సిన రోడ్డు మీద అక్కదక్కడా ఒక్కొక్కటీ నిలబడ్డాయి, ఇలా వందల నత్తలు రోడ్డు చివరి వరకూ క ఒక్కోచోట చేరిపొయ్యాయి. గుర్రం వచ్చింది. “ఏం పందేనికి రడీనా?” అని నవ్వుతూ నత్తను అడిగింది. "నేనురడీ, నువ్వు రడీగా వచ్చావా” అని ఎదురు ప్రశ్న వేసింది నత్త. గుర్రానికి వొళ్ళు మండిపోయింది, రెండు నిమిషాల్లో దీనికిబుద్ది చెపుతాననుకొంది. పందెం మొదలైంది, గుర్రం పరుగెత్తసాగింది. నత్తకూడా పరుగు క్ష మొదలెట్టింది. ఇంకేముంది! రోడ్డు మీద వున్న నత్తలు తాము ఉన్నచోటు నుండి పరుగులు మొదలెట్టాయి. గుర్రం కొంచెం దూరం పరుగెత్తి చూచింది. తన ముందర ఒక నత్త కనపడింది. “అరే నత్త నాకంటే ముందుకొచ్చేసిందే' అనుకొంది. వేగం పెంచింది. మరికొంచెం సేపటికి చూస్తే అప్పుడూ తనకు ముందు నత్త వుందనే వుంది. ॥ గుర్రం ఇంకా వేగం పెంచింది. ఎంత పెంచినా నత్తే ముందు ఉంది. గుర్రం తన బలాన్నంతా కూడగట్టుకొంది. ఎప్పుడూ లేనంత వేగంతో పరుగెత్తసాగింది. అయితే మాత్రం ఏంలాభం? చూస్తే నత్తే ముందుంది. గుర్రం అలసిపోసాగింది. *నత్త దగ్గర గుర్రం వోడిపోవడమేమిటి? నత్తకింత వేగం ఎక్కడ నుంచి వచ్చింది?” అని గుర్రానికి కడుపులో దేవినట్టయింది. అయితే మాత్రం ఏం చేస్తుంది” ఎంత పరుగెత్తినా లాభం కన్పించడం లేదు. గుర్రానికి కాళ్ళు పీకుతున్నాయి. గస పెరుగుతోంది. కళ్ళు బైర్లు . కమ్ముతున్నాయి. అడుగు ముందుకు పడ్డంలేదు. ఎంత శక్తి కూడగట్టుకొన్నా క న ఫలితం కన్పించడంలేదు. చూస్తే నత్త తనకంటే ఎంతో ముందుంది. “ఇంకేం లాభంలేదు” అనుకొంది గు(రం. అలా అనుకొంటుండగానే కాలు ముందుకు పడక పదివోయింది. 19

నత్తలు గుర్రం దగ్గరికి చేరాయి, “ఏం గుర్రం బావా? అప్పుడే పడుకొన్నావ్‌. పందెం సంగతేమిటి?” అని వెక్కిరించాయి. గుర్రం ఏం మాట్లాడలేకపోయింది. దాని తల ప్రాణం తోకకొచ్చి వుందిగా! తల దించేసుకొంది. నత్తలన్నీ నవ్వుకొంటూ పొగరుబోతు గుర్రానికి తగినశాస్తి జరిగిందని " ఇంటికెళ్ళాయి. పండగ చేసుకొన్నాయి. 9 కుందేలు - ఎలుగుబంటి నేద్తం ౪ అనగనగా ఓ అడవి. ఆ అడవిలో ఓ కుందేలు. అది చాలా తెలివైందని అడవిలో అన్ని జంతువులూ చెప్పుకొనేవి. ఒక్క ఎలుగుబంటి మాత్రం దీనికి ఒప్పుకోలేదు. కుందేలు నాకన్నా పెద్ద తెలివైందేమీ కాదు. కావాలంటే ఆ సంగతి నేను రుజువు చేసి మరీ చూపిస్తాను” అని మిగతా జంతువుల ముందు ప్రగల్బాలు 5 పలికింది. ప్రగల్భాలు పలికింది కదా! ఎలాగైనా సరే కుందేలుతో స్నేహం చేసి సమయం చూసి దాని తెలివితక్కువ తనాన్ని అన్ని జంతువులకు తెలిసేలా చేయాలని అనుకొన్నది ఎలుగుబంటి. ఒక రోజు కుందేలు పాలం దున్నుతూ ఉంది. ఎలుగుబంటి అక్కడికివెళ్ళింది “కుందేలల్లుడూ! నువ్వు చూస్తే చాలా సన్నగా ఉన్నావ్‌. ఒక్కడివే సేద్యం చెయ్యలేవు. మనమిద్దరం పంటు వేద్దాం, పండించుకుందాం సరేనా!” అని అడిగింది ఎలుగు. కుందేలు కాస్సేపు ఆలోచించి “సరే మామా! నువ్వింతగా చెప్పంటే కాదంటానా! అయితే ఏం పంట వేద్దాం! ఏ విధంగా పంచుకుందాం?” అని అడిగింది. గ “అదంతా నాకు తెలీదు అల్లుడూ! నేవ్వే చూసుకో! నీకు తోచింది నాకు యివ్వు. సేద్యమంతా నేనే చేసానులే!” అన్నది ఎలుగు, కుందేలు “అంత పని నీకెందుకులే మామా! ఇద్దరం కష్టపడదాం! వచ్చిన దానిని ఇద్దరం పంచుకుందాం! పంటలో పై భాగం నీకు అడుగు భాగం నాకు. సరేనా?” అన్నది. 20 ]

అలాగే అని వేరుశనగ ఫంటతో రెండూ వ్యవసాయం మొదలు పెట్టాయి. క్రమంగా పంటకోతకు వచ్చింది. చెట్లు పీకిన తరువాత కుందేలు వేరుశనక్కాయలన్నీ కోసుకొని తన ఇంటికి తీసుకెళ్ళింది,

ప ఎలుగుబంటి పాపం తన భాగమైన వేరుశనగ ఆకులను రుచి చూసి, అవి ఏ మాత్రం బాగలేకపోవడంతో ఏడ్చుకుంది, సరే కుందేలు ఏం చేస్తోందో చూద్దామని బయలుదేరింది.

జ్ఞ కుందేలు ఇల్లు అల్లంత దూరం ఉండగానే దాని ఇంట్లోంచి రకరకాల వాసనలు ఘుమ్మని వస్తున్నాయి. ఎలుగుబంటి ముక్కులు ఎగబీలుస్తూ వెళ్ళి “అల్లుడూ! ఏమిటి ఇంత మంచి వాసన వస్తోంది?” అని అడిగింది. కుందేలు “ఇవి కాల్సిన కాయలు, ఇవి వేయించిన కాయలు, ఇవి | ఉడకబెట్టిన కాయలు, ఇవి వేయించిన విత్తనాలు, ఇది చట్నీ!” అంటూ తాను వేరుశనక్కాయలతో చేసినవన్నీ చూపి, ఎలుగుబంటికీ కాస్త కాస్త రుచి చూపింది. అవన్నీ చూసి, ఎలుగుబంటికీ నోరూరింది. “అల్లుడూ! మళ్ళీ మనం సేద్యం చేద్దాం. అయితే ఈసారి అడుగు భాగం నేను తీసుకుంటాను అని అంది. కుందేలు సరేనని ఈసారి జొన్నపంట వేసింది. ఎలుగుబంటి కష్టపడి పనిచేసంది. పంటకోతకు వచ్చేసరికి, కుందేలు “మామా! ఈ పంటంతా నేనెం చేసుకుంటాను. నాకు ఆ ఒక్క చివర్న ఉందే! ఓ కంకిలాంటిది! అది మాత్రం ఇచ్చేసేయి. మిగిలిందంతా నువ్వే తీసుకో!” అంది. ఎలుగు సంతోషంగా జొన్నకంకులన్నీ కోసి కుందేలు ఇంట్లో వేసి వచ్చింది. ఇహ తన భాగం ఆకులు కొరికింది. రుచిగా లేవు. చొప్ప నమిలింది. కాస్త తియ్యగా ఉంది. కానీ ఈనెలు కోసుకొని నాలుకంతా రక్తం వచ్చింది. ౭ వేరుశనగ చెట్టుకులాగా అడుగున కాయలు ఉంటాయమోనని మొక్కను లాగి చూసింది. జొన్నమొక్క వేర్లు జానెదైనా లేవు. వాటికి కాయలూ లేవు. ప్ర ఎలుగుబంటి బాధపడుతూ కుందేలు ఇంటికి వెళ్ళింది. మామూలుగా ఘుమ ఘుమ వాసనలు వచ్చాయి. వెళ్ళి చూస్తే కుందేలు “రా మామా! నీకోసమే ప్రత్యేకంగా వంట చేస్తున్నా చూడు” అని “ఇవి కుడుములు, ఇవి పేలాలు. ఇవి పేలపిండి లడ్డూలు, ఇది జొన్నరొట్టె” అని అన్నీ కాస్తకాస్త రుచిచూపించింది. 21

ఎలుగుబంటీకి కడుపు మండిపోయింది, తనతో అంతకష్టం చేయించుకొని, తనకేమీ ఇవ్వకుండా రుచిగా ఉండేదంతా ఇదే కొట్టెసిందే అని అనుకొని పైకి మాత్రం “అల్లుడూ! మనం మళ్ళీ కలిసి సేద్యం చేద్దాం, ఈసారి మాత్రం నేలపై భాగం, అడుగు భాగం అంతా నేనే తీసుకుంటా, చెట్టు మధ్యలో ఆకులు కావాలంటే నీకు తీసుకో అంది, | కుందేలు సరేనని ఈసారి మొక్కజొన్న సంట వేసింది, ఎలుగు బంటి పెరిగే చెట్లను ఆనందంగా చూసేది, పైన వస్తున్న పువ్వులను చూసి ఈ సారి ఇ నాకు మంచి పంట వస్తుందని మురిసిపోయింది. చివరకు పంట కోతకు వచ్చేసరికి కుందేలు ఎలుగుబంటితోనే మొక్కజొన్న కంకులు కోయించి ఇంటికి తీసుకెళ్ళింది. ఎలుగుకు మాత్రం సారంలేని మొక్కజొన్న చెట్లు మిగిలిపోయాయి. దానితో ఎలుగు మూడవసారి కూడా మోసపోయానని తెలుసుకొన్నది. - ఎలుగుబంటీకి బుద్ధొచ్చింది. కుందేలు తనకన్నా తెలివైందని ఒప్పుకోక తప్పలేదు దానికి. 70 తు తొడుకుల తెలివితేటలు అనగనగా ఒక రైతు. ఆ రైతుకు ముగ్గురు కొడుకులు. పేరుకు రైతేగానీ వాపం ఆయనకు పొలంలో ఏమీ పండేది కాదు. ఎప్పుడూ పస్తులతోనే గడిచేది. అయితేనేం కొడుకులు చాలా తెలివిగలవారు. రైతు ముసలివాదైపొయ్యాడు. నాయనలారా! మీరు రాజు గారి దగ్గరికి + పొండి. మీ తెలివితేటలు చూపించి కొలువులో ఏదైనా ఉద్యోగం సంపాదించుకొని బతకండి' అని చెప్పి చనిపొయ్యాడు. రైతు కొడుకులు తండ్రి మాట ప్రకారం రాజధానికి బయలుదేరారు. ఆ / రోజుల్లో రైళ్లూ, బస్సులూ లేవుగా. అందువల్ల కాలినడకనే ప్రయాణం నాగిస్తున్నారు. రైతు కొడుకులు దారిలో ప్రతిదాన్ని గమనిస్తూ నడుస్తున్నారు. 4 ఇలా నడుస్తుంటే వాళ్ళకి ఒక వ్యాపారి ఎదురయ్యాడు. “అయ్యా మీకు దార్లో ఎక్కడైనా గుర్రం కన్పించిందా. నా గుర్రం తప్పిపాయ్యింది” అని అడిగాడు. 22 ణ్‌

సి మొదటి కొడుకు “గుర్రం ఈ దారినే పోయింది” అన్నాడు. రెండోవాడు “ఆ గుర్రానికి కుడికన్ను గుడ్డిది కదూ” అన్నాడు. మూడోవాడు “మరి ఆ గుర్రం మీద ఓ పిల్లవాడు కూచుని వున్నాడు గదండీ!” అన్నాడు. వ్యావారికి పట్టరాని సంతోషం కల్గింది. “ఎంత మంచి సంగతి చెప్పారు 4 బాబూ! గుర్రాన్ని ఎక్కడ చూశారు” అని ఆత్రుతతోఅడిగాడు. “అబ్బే! మేం గుర్రం చూడనే లేదండి” అన్నారు ముగ్గురన్నదమ్ములూ. ఇ “గుర్రాన్ని చూడనేలేదా? అయితే అది ఈ దారిన పొయ్యిందనీ, దాని కుడికన్ను గుడ్డిదనీ, దాని మీద పిల్లాడు వున్నాడనీ ఎలా చెప్పారు?” అని కోపంగా క అడిగాడు వ్యావారి. “అదా? అది మా తెలివితేటలతో చప్పాం” అని జవాబిచ్చారు రైతు కొడుకులు. వ్యాపారికి వొళ్ళు మండిపొయ్యింది. “ఓహో! తెలివితో చెప్పారా? చూస్తే మీరే నా గుర్రాన్ని దొంగిలించినట్టంది. పదండి రాజు దగ్గరికి” అని దబాయించాడు. రాజు దగ్గరికి తీసుకెళ్ళి సంగతంతా చెప్పాడు. “ఏం మీరు గుర్రాన్ని దొంగిలించారా?” అని అడిగాడు రాజు. “లేదు మహారాజా! మేం దాన్ని చూడనేలేదు. మా తెలివి తేటలతోచెప్పాం అంతే” అని దండం పెడుతూ చెప్పారు అన్నదమ్ములు. “తెలివితో చెప్పారా? ఎలా చెప్పారు? నిజం చెప్పండి. లేకుంటే శిక్ష తప్పుదు” అని హూంకరించాడు రాజు. “రాజా! దాని అడుగుల గుర్హుల్ని బట్టి అది గుర్రమనీ, ఆ దారిలో వెళ్ళిందనీ గుర్తించి చెప్పాం” అన్నాడు మొదటివాడు.

ఆ “మహారాజా! దార్లో ఎడంవైపు మొక్కలూ, చెట్లూ ఏదో జంతువు మేసినట్టుంది. కుడివైపు ఎక్కదా మెయ్యిలేదు. అందువల్ల దానికి కుడికన్ను గుడ్దిదని కనిపెట్టాం” అన్నాడు రెండోవాడు.

గ్‌

వ “ప్రభూ! దారిలో ఒక మడుగు వుంది. దాని దగ్గర గుర్రం అడుగులు, చిన్నపిల్లవాడి అడుగులు కనబడ్డాయి. వాళ్ళు దాంట్లో నీళ్ళు తొగినట్టుంది. దీన్నిబట్టి గుర్రం మీద పిల్లవాడున్నాడని వూహించా” అన్నాడు మూడోవాడు.

23

రాజు వాళ్ళ తెలివికి విన్తుపొయ్యాడు. అయినా ఇంకో పరీక్ష పెట్టాలనుకొన్నాడు. భటులకు సైగ చేసి ఏదో చెప్పాడు. కొంతసేపటికి వాళ్ళు ఒక పెట్టెను మోసుకొచ్చారు.

“ఈ పెట్టెలో ఏముందో చెప్పండి. అప్పుడుగానీ మీ మాటల్నినమ్మను” అని సవాలు విసిరాడు రాజు. సభలో వున్నవారంతా “వీళ్ళేం చెపుతారా?” అని " కళ్ళప్పగించి చూడసాగారు.

“రాజా! పెట్టెలో తేలికైనవి వున్నాయి” అన్నాడు మొదటివాడు. “ప్రభూ! / అవి గుండ్రటివి అన్నాడు రెండోవాడు. “మహారాజా! అవి మామిడికాయలు” అన్నాడు మూడోవాడు. భటులు పెట్టె తెరిచి చూపించారు. మామది కాయలు, ఏ

వాళ్ళు చెప్పింది సరిగ్గా సరిపొయ్యింది. రాజుక్కూడా “ఎంత అద్భుతం” అన్పించింది. “ఎలా చెవ్పారు' అని వాళ్ళనడిగాడు.

(భటులు తేలిగ్గా మొయ్యడాన్ని బట్టి అవి తేలికైనవని గుర్తించా నన్నాడు మొదటివాడు. "పెట్టెలో అటూ ఇటూ దొర్లుతుండడంబట్టి అవి గుండ్రనివని చెప్పా! అన్నాడు రెండోవాడు. *ఏముంది రాజా! భటులు తూర్పు వాకిలి నుంచి పెట్టెను తెచ్చారు. ఆవైపు మామిడితోపు వుంది. ఇది ఎండాకాలం. ఇప్పుడు కాచేది మామిడికాయలేగా! అందువల్ల చెప్పగలిగా' అన్నాడు మూడోవాడు.

రాజుకు రైతు కొడుకుల తెలివితేటలు ఎంతో ముచ్చటేశాయి. 'మరి గుర్రాన్ని మీరెలా గుర్తించారో వ్యాపారికెందుకు చెప్పలేదు?” అని (ప్రశ్నించాడు “రాజా! మేం చెప్పలేదు కాబట్టే వ్యాపారి మమ్మల్ని మీ కొలువుకు తీసుకొచ్చాడు. తమ దర్శనం సులభంగా దొరికింది. లేకుంటే ఈ పల్లెటూరి రైతు బిడ్డలకి మీ కొలువులోకి ప్రవేశం దొరికేదా? మీతో మాట్లాడగలిగేవాళ్ళమా?” -, అని రైతు కొడుకులు వినయంగా చెప్పారు.

రాజుగార్మి వాళ్ళ తెలివితేటలు తెలిసొచ్చాయి. వారిని ఎంతో | మెచ్చుకొన్నాడు. అలాంటి వాళ్ళు తన కొలువులో తప్పకుండా వుండాలని ముగ్గురికీ - మంచి కానుకలిచ్చాడు. ఉద్యోగాలిచ్చాడు. అంత తెలివిగల వాళ్ళని తన దగ్గరికి తెచ్చినందుకు వ్యావారిక్కూడా కానుకలిచ్చాడు.

24

క్రి 7 7. ఊఈరడూ మునకకు నరికీనరి అనగనగా ఒక నక్క అది అల్లరిచిల్లరిగా తిరుగుతూ అడవిలో షికార్లు కొడుతుండేది. ఎప్పుడు ఎవర్ని బోల్తా కొట్టిద్దామా అని జిత్తులు పన్నుతుందేది. శ ఒక రోజు నక్కకు ఒంటె మాంసం తినాలనిపించింది. అడవి చివర ఒక నది వుంది. ఆ నది తర్వాత ఒక ఎడారి వుంది. ఎడారిలో ఒంటెలు వుంటాయని నక్క నదిగట్టునమాటు వేసింది. ఒంటె కోసం కాచుక్కూర్చుంది. ” అనుకొన్నట్టే కొంతసేపటికి నదికి అవతల ఎడారిలో ఒంటె కన్పించింది. నక్కకి ఎక్కడి నుంచో ప్రాణం లేచి వచ్చినట్టన్పించింది. ఇంతకంటే మంచి సమయం చిక్కనే చిక్కదనుకొంది. 'ఒంటె బావా! ఒంటె బావా! అంటూ ప్రేమ ఒలకబోస్తూ ఒంటెను పిలిచింది. ఒంటెక్కూడా అడవిలో తిరగాలని వుంది. నక్కృపిలవగానే దగ్గరికొచ్చింది. నది కవతల ఒంటె. ఇవతల నక్క నిలుచుని వున్నాయి. “ఒంటె బావా! ఒంటె బావా! నాకు ఎదారి చూడాలని వుంది. కొంచెం సాయం చేస్తావా?” అని అడిగింది నక్క 'ఓ దానికేం భాగ్యం? అలాగే చేస్తా అనింది ఒంటె. 'మరి నేను నది దాటలేనే. నన్ను కొంచెం నది దాటించి పుణ్యం కట్టుకో అని నయగారంగా అడిగింది నక్క ఒంటె సరేనని నది దాటి ఇవతలకి వచ్చింది. ఆ రోజు అడవిలో బాగా మేసింది. నక్కతోపాటు అడవంతా తిరిగింది. పక్కరోజు నక్కను తన వీపుమీద ఎక్కించుకొని ఎదారిలోకి వచ్చింది. “నక్కబావా! ఎడారిలో నీకు ఏం మాంసం దొరుకుతుంది? ఎందుకు శ లేనిపోని ఈ కష్టాలు?” అని అడిగింది ఒంటె. 'అదేముంది ఒంటెబావా! నీలాంటి మంచివాళ్ళ స్నేహం దొరకడమే కష్టం. ఆహారం ఏదో ఒకటి దొరక్కపోదు. . దొరికిన దానితోనే సర్దుకొంటాగా” అని నక్క కల్లబొల్లి కబుర్లు చెప్పింది. నక్క ఒంటె ఎదారి అంతా తిరగనాగాయి. ఒకనారి అవి ఎదారి దాటి వెళ్ళాయి. అక్కడ వాటికొక మొక్కజొన్న తోట కన్పించింది. దాన్ని చూడగానే నక్కకు పట్టరాని సంతోషం పుట్టుకొచ్చింది. ౨5

'ఇన్నాళ్ళకి నా కల ఫలించింది. ఒంటె మాంసం తినేరోజు వెతుక్కొంటూ నా దగ్గరికి వచ్చింది అనుకొని ఒంటెను మొక్కజొన్న తిందాం రమ్మని పురమాయించింది. ఒంటెక్కూడా మంచి తిండిగదా! రెండూ కలిసి తోటలో దూరాయి. కడుపునిండా మెక్కాయి.

అప్పుడు నక్క ఒంటెతో “బావా! బావా! కడుపునిండా తింటే నేను ఊళ " వెయ్యకుండా ఉండలేను. ఊళ వచ్చేస్తోంది. ఏం చెయ్యమంటావు” అని అడిగింది. నక్క ఊళవేస్తే ఇంకేమైనా వుందా! అది విని రైతు పరుగెత్తుకొసాడు. బడితెపూజ . చేస్తాడు. “వద్దు నక్కబావా! వద్దనే వద్దు అని ఒంటె నక్కను బతిమాలకొంది. అయినా నక్క వినకుండా ఊళవెయ్యనే వేసింది. రైతు రానేవచ్చాడు. నక్క మాత్రం తుర్రున జారుకొంది. ఒంటె చిక్కిపోయింది. రైతు దాన్ని నడ్డి విరిగేటట్టు కర్రతో బాదాడు. ఒంటి కూలబడిపొాయ్యింది. ఊళ్ళోకి వెళ్ళి అందరికీ చెప్పి జనాన్ని తీసుకొద్దామని రైతు వెళ్ళాడు.

నక్క అంతసేపూ దూరంగా నక్కివుంది. రైతు వెళ్ళగానే పరుగెత్తుకొచ్చింది. ఒంటె చచ్చి వుంటుందని నక్క అనుకొని దగ్గరికెళ్ళి మూతిపెట్టింది. కానీ ఒంటె చావలేదు. దెబ్బలకు తట్టుకోలేక మూలుగుతోంది. నక్క దాన్ని గమనించింది. మళ్ళీ రైతు వచ్చి జనంతో కలిసి ఒంటెను చంపేదాకా ఆగాలనుకొంది. “ఏం చేసెది బావా! ఊళ వెయ్యకుండా ఉండలేకపాయ్యాను. ఇంతకష్టం వస్తుందని కలలో కూడా అనుకోలేదు. అయ్యో వాపం ఎంత నొప్పిగా వుందో ఏమో'అంటూ లేనిపోని (ప్రమ వొలకబోసింది.

ఒంటెకు అరికాలి కోపం నెత్తికెక్కింది. కానీ సమయంగాదని ఊరుకొంది. ః కొంచెం కొంచెం లేచి నిలబడే ప్రయత్నం చేసింది. మెల్లగా నడక ప్రారంభించింది. నక్క దాని వెంటబడి ఎప్పటిలాగే పోసాగింది.

రెండు రోజులు గడిచెప్పటికి ఒంటెకు కొంచెం ఊపిరి వచ్చినట్లయింది. శ నొప్పులు తగ్గాయి. నక్కతోపాటు తిరగసాగింది. ఇలా తిరుగుతూ తిరుగుతూ ఒంటె నది దగ్గరికి వచ్చింది.

'నక్కబావా! నక్కబావా! నాకు నీరసంగా వుంది. మంచి తిండి కావాలి. నది దాటి అడవిలోకి పోదాం. నాలుగు దినాలుండి తిరిగి వద్దాం” అని నమ్మబలికింది.

26

| నక్క సరేనంది. ఒంటె వీపు మీద ఎక్కింది. ఒంటె దాన్ని మోసుకొని ఫి నది మధ్యలోకి వచ్చింది. నక్కకి గుణపాఠం చెప్పడానికి ఇదే అదను అనుకొంది. 'నక్కబావా! ఒళ్ళంతా దెబ్బలై పట్టేసినట్టుంది. ఇలాంటివేళ నాకు నీళ్ళలో

బాగా మునగాలన్విస్తుంది. ఓ పది నిమిషాలు మునకలేస్తా అనింది. నక్కకు పై

ళ ప్రాణం పైనే పొయ్యింది. ఇంత నదిలో తాను పడితే ఇక దిక్కేముంది అని లబోదిబోమంటూ 'వద్దు ఒంటెబావా! వద్దనే వద్దు” అని వేడుకొంది.

క అయినా ఒంటె విన్సించుకోలేదు. 'నీవు కడుపు నిండా తింటే ఊళ వెయ్యకుండా ఉండలేకపోతివి. నేను వొళ్ళు నొప్పులకు మునక వెయ్యకుండా ఉండలేకపోతున్నాను అని బుడుంగున మునిగింది.

ఇంక చెప్పేదీముంది? నక్కతన జిత్తుల్లో తానే చిక్కి బ్రతుకును గంగపాలు చేసుకొంది. 72 వ ఆబ్‌ రా బావా? సి ఒక రోజు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు సభలో కొలువుదీరాడు. కొలువంతా మంత్రులతో, 'సీనాపతులతో, పండితులతో, కవులతో కిటకిటలాడుతోంది. రాయలవారు కవులవైపు చూచారు. వాళ్ళకేదైనా మంచి పరిక్ష పెట్టాలనుకున్నాడు. “నేను ఒక ప్రశ్న వేస్తాను. దీనికి ఎవరు జవాబు చెపుతారో వాళ్ళని కవుల్లోకెల్లా గొప్పవాడని గుర్తించి సభలో సన్మానము చేస్తాము” అన్నాడు. సన్మానం అనగానే కవులందరికీ ఆశపుట్టింది. అంతలోనే రాజుగారు ఎలాంటి ్రశ్నవేస్తారో, దానికి జవాబు చెప్పలేకపోతే పరువెక్కడ పోతుందోనని భయం కూడా పట్టుకుంది. బ్‌ రాయలవారు వేసిన ప్రశ్న ఇది : ఒక వ్యాకం ఉండాలి. అందులో అయిదు అక్షరాలు ఉండాలి. విడివిడిగా

ని చూస్తే ఏ అక్షరానికా అక్షరానికి అర్ధం ఉండాలి. అది ఒకే అర్ధమై ఉందాలి. ఆ అయిదు అక్షరాలు అయిదు భాషలల్లో ఉండాలి. అన్ని అక్షరాలు కలిపి చదివితే మరొక అర్ధం రావాలి.

ని 2/

సభలోని కవులందరికి మతిపోయినట్లయింది. అక్షరానికో అర్ధం ఉ ౦టుందా? అయిదక్షరాలుంటే ప్రతి అక్షరానికి అర్ధం. అది కూడా ఒకే అద్ధం ఉ ః ౦టుందా? ఇది చాలక అయిదు భాషలా? అంతా తికమకగా ఉంది. ఎవ్వరికీ ఆలోచన రాలేదు.

'సరే, ఈ రోజు చెప్పలేకుంటే వారం రోజుల తర్వాత చెప్పండి అన్నాడు ॥ రాయలవారు. సభలో కవులందరూ వెళ్ళిపోయారు. రాత్రింబవళ్ళు దీన్ని గురించే ఆలోచించడం ప్రారంభించారు.

కవులంతా ఎక్కడెక్కడి గ్రంథాలూ తిరగేశారు. రకరకాల భాషా పండితుల్ని అడిగారు. తల పగలగొట్టుకున్నారు. అయినా జవాబు చిక్కడంలేదు.

రామలింగడికి దినికి జవాబు చెప్పి ఎలాగైనా సన్మానం కొట్టెయ్యాలని ఉంది. అతడు ప్రతిక్షణం దీన్నే ఆలోచించసాగాడు. ఎవరు ఏం మాట్లాడినా ప్రతి అక్షరాస్ని పరిశీలించసాగాడు. రాత్రంతా అదే ఆలోచనలో ఉన్నాడు. అసలు ఇంట్లో అయితే ఎవరో ఒకరు వచ్చి చెడగొడుతుంటారని పశువుల పాకలో మంచం వేసుకున్నాడు. ఆలోచించసాగాడు.

ఒకరోజు అర్ధరాత్రి కావచ్చింది. ఆ సమయంలో పాకలో ఒక ఆవు - ఈనింది. ఆవుకు మంచి కోడెదూడ పుట్టింది. చూడముచ్చటగా ఉంది.

రామలింగడు సంతోషంతో తనబావమరిదికి చెపుదామనుకున్నాడు. బావమరిది ఇంట్లో ఉంటే పిట్చి “బావా! బావా! ఆవు ఈనిందిరా” అన్నాడు.

రామలింగడి బావమరిది మంచి నిద్రలో ఉన్నాడు. బావగారి అరుపులకు నిద్రలేచాడు. నిద్ర మత్తులోనే కళ్ళు నలుపుకొంటూ 'ఏ ఆవ్‌రా బావా అన్నాడు. అంటే 'ఏ ఆవు ఈనిందిరా” అని అతని ఉద్దేశం.

రామలింగడికి ఈ వాక్యంలో వదో తమాషా ఉన్నట్లనిపించింది. అతనికి ం కావల్సింది ఇందులో దొరికిందనిపించింది. మంచం దగ్గరికొచ్చి మననం చెయ్యసాగాడు.

ఇందులో అయిదు అక్షరాలున్నాయి. ఏ, ఆవ్‌, రా, బా, వా, అనేవి ఈ ల అక్షరాలు. వీటిలో రామలింగడిక కావల్సినవి ఉన్నాయి.

28

ని ఇంకేం? రామలింగడు పొద్దున్నే నిద్రలేచాడు. తొందరగా కాలకృత్యాలు తీర్చుకున్నాడు. హుషారుగా కొలువుకు బయళల్లేరాడు. కొలువు ఎప్పటిలాగే కిటకిటలాడుతున్నది. రాయలవారు కవులవైపు చూచాడు. “ఈ రోజైనా జవాబు చెప్పుతారా?

• అందరూ సిద్దమా?” అని ప్రశ్నించాడు. కవులెవ్వరూ ఉలకలేదు, పలకలేదు. రామలింగడు మాత్రం లేచి నిలబడ్డాడు. నేను జవాబు చెపుతానన్నాడు. ని . న్‌ 'చమత్మారం చేసి సరి పెట్టడంగాదు, సరేనా? అన్నాడు రాయలవారు. “లేదురాజా! అయిదు భాషల్నీ చిలికి పారేశాను. అందులోంచి వెన్న తీశాను. చూస్తారుగా అన్నాడు. జనం అందరూ “ఇతగాడు ఏం చమత్కారం చేస్తాడో” అని రామలింగడి వైపు చూస్తున్నారు. రామలింగడు మీ ప్రశ్నకు 'ఏ ఆవ్‌ రా బా వా” అనేది జవాబు అన్నాడు. అందరూ ఒకరి ముఖాలు ఒకరు చూసుకున్నారు. “ఇందులో ఏముంది? ఆవులు, బావలు తప్ప” అని గొణుక్కోసాగారు. రామలింగడు దానికి వివరణ ఇచ్చాడు. 'ఏికు మరాఠీ భాషలో 'రా అని అర్ధం. “అవ్‌ కు హిందీభాషలో 'రా' అని అర్ధం. “రాకు తెలుగు భాషలో 'రా అని అర్ధం. “బా” కు కన్నడ భాషలో 'రా అని అర్ధం. 'వొ కు తమిళబాషలో 'రా అని అర్ధం. “ఈ అయిదు అక్షరాలు అయిదు భాషలవి. అన్నిటికి “రా” అనే అర్ధం. వ్‌ అన్నిటినీ కలిపితే 'ఏ ఆవురా బావా” అని తెలుగులో అర్ధం ఉందనే ఉంది”. రామలింగడి వివరణకు జనం ఆనందంతో కొట్టిన చప్పట్లతో సభ ః మారుమోగింది. రాయలవారికి కూడా పట్టరాని సంతోషం కలిగింది. తన కొలువులో ఇంతటి కవి పందితులున్నారని ఆయన మురిసిపోయాడు. రామలింగదిని ఘనంగా సన్నానించారు.. -_... 26

తో 7౩ వున్నదము బ్రత్ష - ఎన్నెల జవాబు అనగనగా ఒక రాజు, ఆ రాజుకు 60 ఏళ్ళు నిండాయి. షష్టిపూర్తి ఉత్సవం రంగరంగ వైభవంగా జరిగింది. ఈ ఉత్సవంలో రాజు ఒక ప్రకటన చేశాడు. “రాబోయే పున్నమి రోజు . నేనొక ప్రశ్న వేస్తాను. దానికి జవాబు చెప్పిన వారికి వెయ్యి బంగారు కాసులు ఇస్తాను. కొలువులో ఉద్యోగం కూడా ఇస్తాను”. ఇదీ రాజు ప్రకటన. 'మహారాజు ఏం ప్రశ్న వేస్తాడో ఏమో, దానికి జవాబు చెప్పగల అదృష్టవంతులెవరో అని దేశమంతా ఒకే చర్చ (ప్రారంభమైంది. ఎక్కడ బట్టినా జనం ఇదే మాట్లాడుకోసాగారు. పున్నమి కోసం ఎదురు చూడసాగారు. ఇక పండితులు, మేధావులు సరేసరి. తమ అదృష్టాన్ని తెలివిని పరీక్షించుకొందామని తహతహలాడసాగారు. కొందరైతే శాస్త్రాలు తిరగెయ్యసాగారు. అలా అలా ఈ వార్త గ్రామాల్లోకి పాకింది. ఒక రైతు కూతురు వెన్నెల అనే అమ్మాయి చెవిలో కూడా ఈ వార్త పడింది. వెన్నెల చాలా తెలివైన పిల్ల. పున్నమి రోజు పుట్టిందని ఆ పిల్లకు వెన్నెల అని పేరు పెట్టారు. ఆ పిల్లను తల్లిదండ్రులు అల్లారుముద్దుగా పెంచుతున్నారు. నేను కూడా రాజధానికి వెళతానని వెన్నెల మారాం చేసింది. అమ్మానాన్నా వొప్పుకొన్నారు. పున్నమిరోజు రానే వచ్చింది. జనం తండోపతండాలుగా రాజధానికి చేరుకొన్నారు. పండితులు, విద్యావేత్తలు, మేధావులు ఎక్కడెక్కడి నుంచో శాస్ర్తాలు పట్టుకొని, పట్టుపంచలు గట్టుకొని, శాలువాలు కప్పుకొని బయలుదేరి వచ్చారు. వెన్నెల కూడా వాళ్ళమ్మా నాన్నలతోపాటు వచ్చింది. పున్నమిరోజు గదా వెన్నెల పిండారబోసినట్టుంది. జనం కిటకిటలాడుతున్నారు. అయినా చీమ చిటుక్కుమన్నా విన్సించేంత నిశ్శబ్దం. అందరూ రాజు ప్రశ్న కోసం ఎదురు చూస్తున్నారు. రాజు ఇలా చెప్పాడు. శి. “మాహారాణిగార్మి గుత్తి వంకాయ కూర తినాలన్సించింది. వెంటనే వంటవాడిని పిలిచింది. “మసాలా బాగా వెయ్యి. గుమగుమ లాడేలా గుత్తి వంకాయ జ కూర చెయ్యి” అని ఆజ్ఞాపించింది. వంటవాడు రంగంలో దిగాడు. సన్నికల్లు మీద మసాలా నూరుతున్నాడు. కూర వండకముందే వాసన గుబాళించేస్తోంది. 30

వంటవాడి కూతురు ఉయ్యాలలో బడుసోంది. పొయ్యి దగ్గర వున్న స్‌ళ్ళ గంగాళం పట్టుకొని వంటవాడి కొడుకు ఆడుకొంటున్నాడు. ఆ సీళ్ళు పడి మంటలు ఆరుతున్నాయి. వంటవాడికి ఎక్కడలేని కోపం వస్తోంది. ఈ సంగతి వంటవాడి భార్య చూసింది. “ఒరే పొయ్యి దగ్గరేం పనిరా? క్ట పొయ్యిలో పడ్డావంటే నీ చావు మూడుతుంది. జాగ్రత్త అని వాణి తిట్టి దూరంగా లాగింది.

క ఎలాగైతేనేం గుత్తి వంకాయకూర తయారైంది. దాని రుచికి మహారాణిగారు మహదానందపడిపొయ్యారు. సంతోషం పట్టలేక ఆమె వంటవాణ్సి పిలిచింది. బంగారుకాసులు బహుమానంగా ఇచ్చింది.

కథ బాగా విన్నారుగా. రాణిగారు వంటవాడికి ఎన్ని బంగారు కాసులిచ్చింది? ఇదీ ప్రశ్న సమాధానం కథలోనే వుంది. ఎవరు జవాబు చెపుతారో చెప్పండి? అని ముగించాడు రాజు. పండితులందరూ తలలు గోక్కున్నారు. కొందరు చెత్త ప్రశ్న అన్నారు. కొందరు 'ఇదెక్కడా శాస్త్రంలో కన్పించి చావలేదు” అని గొణుక్కొన్నారు. “అనవసరంగా వచ్చి పరువు వోగొట్టకొన్నాం.” అని కొందరు నసగసాగారు. జవాబు మాత్రం ఒక్కరైనా చెబితే ఒట్లు. టు వెన్నెల వాళ్ళ నాన్న భుజాల మీదికెక్కి కథ బాగా వినింది. 'రాజా నేను చెపుతా” అంటూ పెద్దగా అరిచి చేతులూపింది. రాజు ఆవ్యాయంగా ఆ పిల్లను దగ్గరికి పిలిచాడు. “చెప్పమ్మా జవాబు చెప్పు. పెద్దవాళ్ళే చెప్పనక్కరలేదు. తెలివిలో ఎవరు పెద్దయితే వాళ్ళే పెద్ద” అని పురమాయించాడు. “రాజా! రాణిగారిచ్చిన కాసులు వెయ్యిన్నూటపదహారు” అనింది వెన్నెల. ల్‌ రాజు ఆ పిల్లను దగ్గరకు తీసుకొన్నాడు. “శభాష్‌! చిన్నదానివైనా సరిగ్గా చెప్పావు” అని సింహాసనం మీద కూదా కూచోబెట్టుకొన్నాడు. = క్ష “అది సరేగానీ జవాబు ఎలా చెప్పగలిగావు” అని వెన్నెలని అడిగాడు రాజు. “జవాబు మీ కథలోనే వుంది రాజా. “మసాలా వెయ్యి'లో వెయ్యి వుంది. 'నూరుతున్నాడు”లో నూరు వుంది. “ఏడుస్తోంది'లో ఏడు వుంది “ఆరుతున్నాయి'లో ఫి 31

ఆరు వుంది. 'మూడుతుంది'లో మూడు వుంది. మొత్తం కలిపితే 1116 గదా” అంది వెన్నెల. ఈసారి రాజుతోపాటు రాణి కూడా ఆశ్చర్యపోయింది. జనం చప్పట్లతో రాజధాని నగరానికి నగరమే మోగిపోయింది. పున్నమి వెన్నెల కురిసినట్టే వెన్నెల మీద పొగడ్తల వర్షం కురిసింది. రాజు ప్రకటించిన బహుమతి వెన్నెలకి దక్కింది. క్ష 74 మూమిదిబెట్టు - గఢ్రియొక్క అదొక అడవి. చాలా అందంగా, కన్నుల పండుగలాగా ఉంటుంది మరి. క చిట్టిచిట్టి పొదలు, చిన్నచిన్న మొక్కలు, ముళ్ళకంపలూ, పచ్చపచ్చని చెట్లు, లేత చిగుళ్ళు, వాటిని ఇష్టంగా తిని హాయిగా గెంతులు వేసే తెల్లటి కుందేళ్ళు, రంగురంగుల పూలు, రకరకాల తీగలు, ఆకాశం కనిపించనీయని ఎంతో దట్టమైన వృక్షాలు...... ఆ వనంలో గలగలపారే సెలయేరు చక్కని పాటలా నిరంతరం సవ్వడి చేస్తూనే ఉంటుంది. ఐటి గట్టున రెల్లుపూలు, ఇసుకలో గుడ్డి గవ్వలు, పలక రాళ్ళు, . నత్తగుల్లలు, గులకరాళ్ళు చాలానే ఉన్నాయర్రా! ఏటికి దగ్గరా ఓ పెద్ద మామిడిచెట్టు బోల్డన్ని కొమ్మలు, రెమ్మలతో రీవిగా ఉ ౦ది. దానికి ఎంచక్కని మామిడిపళ్ళు గుత్తులు గుత్తులుగా విరగకాస్తాయి. దగ్గరలోని ఊళ్ళలో ఉండే పిల్లాజెల్లా, చిన్నాపెద్దా అక్కడే ఎక్కువగా కనిపిస్తారు. ఎండాకాలం స్కూళ్ళకు సెలవులు కదా! పిల్లల సంబంరం పట్టతరంగాదు. తీపైనా, వగరైనా మామిడిపిందెల్ని కాయల్ని తెంపుకొని రుచి చూడాల్సిందే. ఇలా అందరిని ఆకట్టుకుంటున్న మామిడిచెట్టుకు అలా అలా గర్వం పెరిగిందర్రా. తను తప్ప అన్నింటినీ, అందరినీ పనికిమాలినవిగా చూడ్డం మొదలు 'పెట్లింది. ల ఎంతగా అందరూ తననే ఇష్టపడుతున్నా మిగిలిన చెట్టూ చేమా పనికిరానివి కాదుకదా! కానీ మామిడిచెట్టుకు అది తెలియడంలేదు. ఈ ప్రపంచంలో ప్రతి ప్రాణికి, 4. ప్రతి వస్తువుకూ ఉపయోగం ఉండే ఉంటుంది కదా! కానీ గర్వంతో ఉన్న మామిడి ఆ విషయం గ్రహించక ప్రవర్తించడం మొదలు పెట్టింది. క చూస్తుండగానే ఇలా కొంతకాలం జరిగింది. మామిడిచెట్టు దగ్గరలోనే ఓ చిన్ని గడద్దమొక్క పుట్టింద(ర్రా ౩32

బుల్లిబుల్లి ఆకులతో, బుజ్జికాండంతో అది నేలపై నిలబడి చుట్టూ తేరిపార చూసింది. దానిని చూసిన మన మామిడిచెట్టు పెద్దగా నవ్వింది. గేలిచేసింది. కొన్ని రోజులకు గడ్డి మొక్క కొంచెం పెరిగింది.

చల్లని పిల్లగాలికి ఆనందంగా, హాయిగా ఊగుతూ వయ్యారంగా పాడుతోంది

• గడ్డిమొక్క అది చూసి మామిడిచెట్టు గర్వంగా తల ఎగరేసి “ఏయ్‌! గడ్డిమొక్కా! నువ్వు ఉయ్యాల ఊగుతున్న ఈ గాలి ఎక్కడిదో తెలుసా?” అంది.

(; అంతటితో ఊరుకోకుండా “నా పెద్ద పెద్ద కొమ్మల్ని ఊపడంవల్ల ఈ గాలి పుట్టింది తెలునా? చూశావా! నా గొప్పతనం! నా ముందు నువ్వు ఎంతో చిన్నదానిని.

ఎందుకూ పనికిరానిదానివి.” అని కూడా అంది.

మామిడి చెట్టు మాటలు విని గడ్డిమొక్క “నిజమే నీవు చాలా గొప్పదానివి. అంతమాత్రాన నేను పనికిరానిదానిని కాదు” అంది.

మామిడిచెట్టు “నా కొమ్మలు ఎంతో పెద్దవి. నా కాయలు అందరూ ఎంతో ఇష్టంగా తింటారు. నేను పండ్లలో రాజుని తెలుసా! మరి!” అనగానే గడ్డిమొక్క “అన్నా! నీవు అలా అనడం తప్పు. ఎవరి గొప్ప వారిదే. నేను చిన్నదానినే. కానీ నేల తేమను ఆపుతాను. రకరకాల కీటకాలు, పురుగులు నామీదే వుంటాయి. ఎండలో వచ్చేవారికి నీవు నీడను యిస్తే నేను వారి కాళ్ళకు వేడి తగలకుండా కాపాడుతాను” అంది,

అయితే మామిడిచెట్టు దాని మాటలు కొట్టిపారేసింది. ఆ రోజు రాత్రికురిసిన వానకు నీరు కాల్వలుగా పారింది. నీటి ప్రవాహం ఎక్కువై గడ్డి మొక్కనేలపై

; వాలిపోయింది. దానిపై కొంత ఇసుక కూడా మేట వేసింది. అది చూసి మామిడిచెట్టు “చూశావా?”నీ పొగరు అణిగిందా? ఈ వానకే నేలపై పడిపోయావు. నేను చూడు ఈ వర్షంలో ఆనందంగా స్నానం చేశాను” అంది.

7 4 గడ్డిమొక్క తిరిగి నిలబడడానికి ప్రయత్నిస్తూ ఉండడంవల్ల దాని మాటలు బాధ కలిగించినా బదులు చెప్పలేదు. ఎలాగో అలాగ రెండో రోజుకు గడ్డిమొక్క నిలబదడగలిగింది.

కొద్ది రోజులలోనే తుఫానుల కాలం వచ్చేసింది. వానలు ఎప్పుడంటే అప్పుడు పడుతున్నాయి. గడ్డిమొక్క పడుతూ, లేస్తూనే ఉంది మళ్ళీ మళ్ళీ. ఓ రోజు ఉన్నట్టుండి భయంకరమైన గాలి, వాన మొదలైంది. 33 ఖీ

గాలి ప్రభావానికి మామిడిచెట్టు కొమ్మలు విసురుగా ఊగసాగాయి. ఉన్నట్టుండి వీచిన హోరుగాలికి అంత పెద్ద మామిడిచెట్టు ఫెళపెళమంటూ విరిగిపడివోయింది. దాని మొదలు నరికినట్లుగా రెండు ముక్కలైంది. విరిగి పడివోతున్న మామిడిచెట్టును చూసి గడ్డిమొక్క చాలా విచారించింది.

'ఓ నా మిత్రమా! నేను క్రిందపడినా తిరిగి మళ్ళీ మళ్ళీ లేవగలను. కానీ = ఒకసారి కూలిపోయిన నీవు తిరిగి ఇక నిలబడడం జరగదు. కదా!” అని విచారిస్తూ నిశ్చలంగా, నిటారుగా నిల్చింది చిన్ని గడ్దిమొక్క ॥

గడ్డి మొక్క మాటలూ, ప్రవర్తనా.... పిల్లలూ మీకు నచ్చే ఉంటాయి. కదా! ఎందుకు నచ్చాయో తెలియజేస్తారు కదూ! 76. కోడి - నూధథి

పాతకాలం నాటి సంగతి. అప్పుడు గద్దా, కోడి ఎంతో స్నేహంగా వుందేవి. ఒకదాన్ని విడిచి ఒకటి వుండేవి కాదు. ఒక రోజు గద్ద వాళ్ళ అవ్వ గారి వూరికి పోతూ పోతూ తన సూదిని కోడికిచ్చింది. “ఈ సూదిని జాగ్రత్తగా చూస్తూ వుండు ॥ నేను మా అవ్వగారి వూరికి వెళ్ళి తొందర్లోనే వచ్చేస్తా” అని అప్పగించింది.

కోడి సూదిని తన రెక్కల్లో దాచుకొంది. కానీ అటూ ఇటూ గెంతేటప్పుడు అది కాస్తా ఎక్కడో పడిపోయింది. గద్ద వచ్చి “నా సూది ఏది” అని అడిగింది. కోడి ( అదెక్కడో పడిపోయిందని ఎంత చెప్పినా గద్ద పట్టించుకోలేదు. జన్ఫీ ఇష్టం ఎలా తెస్తావో సూదిని తీసుకొనిరావాల్సిందే” తెచ్చేదాకా నీ పిల్లల్ని నేను తింటుంటాను అని పంతం పట్టింది గద్ద.

అప్పటి నుండి గద్దకూ, కోడికీ వైరం పుట్టింది. గద్ద కోడిపిల్లల్ని తన్నుకెళ్ళడం కోడి ఎదిరించడం ఆనవాయితీగా మారింది. కోడి తన చుట్టాలందరిన్‌ పిలిచి సూదిని వెతకమనింది. అప్పటి నుంచీ కోళ్ళు ఇప్పటిదాకా సూదిని వెతుకుతూనే వున్నాయి. ॥ సూదేమో చిక్కడం లేదు. కోళ్ళు మళల్టీని నోటితో, కాళ్ళతో గెలకడం, మీరు చూచారుగదా? అది సూది కోసం వెతకడమేనట | ,

34

ఖీ 76 వీలవిండి ఒక ఊరిలో సోమశర్మ అనే పేద (బ్రాహ్మణుడు వుండేవాడు. అతను బ్రహ్మణార్థాలు చేసుకొని జీవిస్తూ వుండేవాడు. ఒక రోజు - పక్క ఊళ్లు ఒక ధనవంతుడి ఇంట్లో తద్దినపు భోజనానికి వెళ్లాడు. రుచికరమైన భోజనం కడుపు

• నిందా తిన్నాడు. ఆ ధనవంతుడు కుండ నిండా పేలపిండి పోసి సోమశర్మకు దానం ఇచ్చాడు. ఆ పెలపిండిని రీసుకొని ఇంటికి బయలు దేరాడు. |. బాగా ఎండ కాస్తూ ఉంది. నడవలేక సొమశర్మకు ఆయాసం వచ్చింది. ఒక కుమ్మరి ఇల్లు కనిపించింది. ఆ ఇంటి దగ్గర కెళ్ళి తాటాకు పందిరి కింద ; కూర్చున్నాడు. ఆ ఇంటీ యజమాని ఎండకు వచ్చిన సోమశర్మ్శ్మకు కావలసిన చాప, దిండూ ఇచ్చాడు. సోమశర్శ పండుకొని ఇలా ఆలోచించసాగాడు. “ఈ పేలపిండిని అమ్మితే ॥ కొంత దబ్బు వస్తుంది” ఆ డబ్బుతో ఆవును కొంటాను. ఆ ఆవు బాగా పాలు ఇస్తుంది. ఆ పాలు అమ్మి డబ్బు సంపాదిస్తాను. ఆ ఆవుకు పుట్టే కోడోదూడను అమ్మి డబ్బు సంపాదిస్తాను. ప్రతి ఏటా డబ్బు పెరుగుతుంది. గొప్ప ధనవంతుడద్ని అవుతాను. క్ట చాలా డబ్బు సంపాదిస్తాను. మేడ కొంటాను. పెండ్లి చేసుకుంటాను. ఇంట్లో పనిమనిషులను పెట్టుకుంటాను, నాభార్య పిల్లల్ని కంటుంది. వాంద్లను గొప్పగా పెంచుతాను. పిల్లల్ని సరిగా చూడకపోతే భార్యను ఇలా తంతాను. అని ఆ బ్రహ్మణుడు కాలు విసిరాడు. పేలపిండి కుండా, ఆ కుండతో పాటు పేర్చిపెట్టిన కుమ్మరి వాని కుండల దొంతర్లు అన్నీ క్రిందపడి పగిలిపోయాయి. పేలపిండి మట్టిలో కలిసి పోయింది. కుమ్మరి ఆ పగిలిన కుండలకు డబ్బు చెల్లించమని పట్టు పట్టాడు. “ బ్రహ్మణుడు లబో దిబో మంటూ ఏడవసాగాడు. 77 వేను - వల్లి / అనగా అనగా ఒక పేనుగారు. ఈ పేనుగారు ఒక రాజు గారి పడకలో నివశిస్తూ ఉండేది. రాజుగారు నిద్రపోయే సమయంలో ఆయన గడ్డంలో దూరి 4 నెమ్మదిగా రక్తం పీల్చేది. కడుపు నిండగానే కిందికి దిగి దిండు కింద చేరేది. ఇలా క్ట కొన్నాళ్ళు గడిచింది. ఒక నల్లికి రాజుగారి రక్తం రుచి చూడాలని కోరిక కలిగింది. మెల్ల మెల్లగా పాకుతూ వచ్చి రాజుగారి మంచం ఎక్కింది. పేను నల్లిని ఆపింది. “ఇది నా స్థలం నీవు రావద్దు” అన్నది పేను. 35

నల్లి పేనుకు నమస్కరించి “పేనుగారు! మీరు చాలా మంచివారు. ఇందులో నాకు కూడా కొంచెం చోటివ్వండి. నీకు నేను అడ్డం రాను. అవసరమొచ్చినప్పుడు నీకు నేను సహాయ పడుతాను. రాజుగారి శదీరంలో బోలెడు రక్తం వుంది. మనబోటి వాళ్ళు లక్ష మందిమి బతక వచ్చు” అని వేడుకున్నది. పేను గారు ఒప్పుకున్నారు. కొద్ది రోజులు గడిచింది. ॥ ఒక రోజు రాజు గారు పెందలకదనే పండుకున్నారు. కానీ నిద్రపోలేదు.. నల్లి ఆత్రంతో వచ్చి రాజు గారి రక్తం పీల్చసాగింది. ఆ నొప్పికి రాజుగారు ఉ శ లిక్కిపడ్డారు. దాస్‌లను పిలచి పరుపు, దిండు రెండు దులిపి శుభ్రపరచమన్నారు. ఆ మాటలు నల్లి విని గబ గబా పాకుతూ, మంచపు కోడు సందులో దూరింది. ఈ సంగతి తెలియని పేనుగారు దిండు కిందనే ఉన్నారు. దాసీలు పేను గారిని పట్టుకున్నారు. “దీనికి ఎంత పొగరు, మా రాజుగారిని కుదుతుందా”ొ అంటూ చంపేశారు. నల్లి మాత్రం ఒక్కటే హాయిగా రాజుగారి రక్తంతో రోజు విందు చేసుకోసాగాంది. 78 భలే రాతి పూర్వం ఒక అడవిలో పెద్ద మర్రి చెట్టు ఉండేది. ఆ చెట్టుపైన గూడు " కట్టుకొని ఒక కాకి ఉంటుండెది. ఆ చెట్టు కింద పుట్టలో ఒక పాము ఉందేది. కాకి మేతకు వెళ్ళినప్పుడు పాము మెల్లగా చెట్టు పైకెక్కి గూటిలోని గుడ్లు తింటూ ఉండేది. కాకికి ఇది ఎంతో బాధగా ఉండేది. పామును ఏమీ చేయలేక ఏడుస్తూ ఉండేది. ఇలా కొన్నాళ్ళు జరుగగా కాకి బాగా ఆలోచించింది. దానికి ఒక ఉపాయం తోచింది. ఆ ఆడవికి దగ్గరలోనే ఒక రాజున్నాడు. ఆ రాజు భార్య తన చెలికత్తెలతో కలిసి పూలతోటలోకి వచ్చింది. ఆ తోటలో ఒక ఈత కొలను ఉంది. అందరు నగలు తీసి గట్టుపై పెట్టి ఈత కొలనులో దిగి స్నానమాడ సాగారు. కాకి అక్కడకు వచ్చింది. వాళ్ళు చూస్తూ ఉండగానే గట్టున పెట్టిన ఒక క రత్నాలహారాన్ని ముక్కున కరచుకొని పైకెగిరింది. ఆడ వాళ్ళు కేకలు వేశారు. రాజభటులు పరుగెత్తారు. విషయం తెలుసుకొని కాకిని వెంబడించారు. కాకి ఆ రత్నాల హారాన్ని పాము పుట్టలో జారవిడిచింది. క్ట భటులు పుట్టను తవ్వారు. పాము బుసలు కొడుతూ పైకి వచ్చింది. భటులు దానిని కర్రతో కొట్టి చంపారు. పాము పీడ విరగదైనందుకు కాకి సంతోషించింది. 36 క

79 భీముడు దికామురుడు కొరవులు కట్టంచిన లక్క ఇంటిలో పడి కాలిపోకుండా పొండవులు తప్పించుకున్నారు. అట్లా తప్పించుకొని ఏకచక్రపురం అనే ఊరు చేరారు. అక్కడొకరి పంచలో బ్రాహ్మల వేషాలతో తలదాచుకొంటున్నారు. ఇంటింటికి తిరిగి తెచ్చుకున్న . అన్నంతో ఐదుగురు పాండవులు వారి తల్లి కుంతీదేవి పొట్ట పోసుకుంటున్నారు. ఏకచక్రపురం దగ్గరున్న కొండగుహలో బకుడు అనే రాక్షసుడు ఉంటున్నాడు. న వాడు చాలా బలవంతుడు. తిండిపోతు. ఊరి మీద పడి మనుషులను జంతువులను విరుచుక తినేవాడు. అందుకని ఆ ఊరివాళ్ళందరూ కలిసి ఆలోచించారు. ప్రతి ; రోజూ బండెడు అన్నం, రెండు దున్నపోతులు, ఒక మనిషిని బకాసురిడికి పంపేటట్టూ, వాడు ఊరి మీద పడకుండా ఉందేటట్లూ ఒక ఒప్పందం చేసుకున్నారు. ఒక రోజు పొండవులున్న ఇంటి వారి వంతు వచ్చింది. “బకాసురుడికి ఎవరు ఆహారంగా వెళ్ళాలి?” అని వాళ్ళు మాట్లాడుకుంటూ ఒకరిని పట్టుకొని మరొకరు ఏదవనాగారు. అప్పుడు పాండవుల తల్లి కుంతీదేవి “నా కొడుకు భీముడున్నాడు. వాడిని బకాసురుడి దగ్గరకు పంపుతాను” అంది. మొదట వాళ్ళు దానికి ఒప్పుకోలేదు. “థీముడు చాలా బలవంతుడు. చిన్నప్పుడు వాడు కొండరాతిపై పడితే ఆ రాయే పగిలిపోయింది. కనుక వాడు బకాసురుజ్సి చంపితీరుతాడు” అని చెప్పి కుంతీదేవి | వాళ్లను ఒప్పించింది. భీముడు అన్నం బండితో బయలుదేరాడు. దారిలో బండెడు అన్నం తినేశాడు. నిదురబోయాడు. బండి ఆలస్యంగా గుహ దగ్గరకు చేరింది. వేళ మించి క పోయిందని బకాసురుడు ఆకలితో కేకలు వేయసాగాడు. రాక్షసుడు బండిలోకి తొంగిచూసాడు. నీలిగి భీముడిని ఒక్క గుద్దు గుద్దాడు. మామూలు మనిషైతే ఆ గుద్దుకు చచ్చేవాడు. కానీ భీముడికి ఆ గుద్దుతో మత్తువదిలింది. బండిలో నుండి ం ఎగిరి కిందకు దూకాడు. ఒక పెద్ద తాటిచెట్టును పెరికి దాంతో బకాసురిడ్ని బాదసాగాడు. బకుడేం తక్కువవాడా! దాన్ని లాగి ముక్కలుగా విరిచేశాడు. అంతేకాక ఒక పెద్ద కొండరాతిని ఎత్తి భీముడిపైకి విసిరాడు. భీముడు దాన్ని ఒక గుద్దుతో క్‌ పిండి, పిండి చేశాడు. ఇది పని గాదని బకాసురుడు భఖీముడిపైకి దూకి కాళ్లతో తంతూ చేతులతో కొట్టసాగాడు. అప్పుడు ఒడుపుగా బకాసురుడి రెండు కాళ్లు పట్టుకొని గిరగిరా తిప్పి నేలకేసి కొట్టాడు. వాడు నెత్తురు కక్కుకుంటూ చచ్చాడు. క్‌ 3/

బకొాసురుడి పీడ విరగడైనందుకు ఏక చక్రపురంలోని వారు సంతోషంతో పండుగ చేసుకున్నారు. భీముడి మెడలో పూలమాలలు వేసి ఊరేగించారు. పంబలేటి ఒద్దున ఉన్న వాల చెట్టు కొమ్మ మీద ఒక పావురం ఉందేది. " చెట్టు కింద పుట్టలో ఒక చీమ ఉండేది. చీమను పావురం, పావురాన్ని చీమ అప్పుడప్పుడూ పలకరించుకుంటూ ఉండేవి. 8 ఇలా ఉండగా ఒక రోజు చీమ ఏటి గట్టు వెంబడే నడుచుకుంటూ వెళు తూ కాలుజారి ఏటిలో పడిపోయింది. నీరు వేగంగా పారుతూ ఉండడంతో చీమ నీటిలో పడి కొట్టుకొని పోతూ వుంది. ఈ విషయం పావురం గమనించింది. వెంటనే ఒక ఆకును తుంచి చీమ దగ్గరకు వేసింది. చీమ ఆ ఆకుపైకి ఎక్కి మెల్లగా గట్టుకు చేరుకుంది. పావురం ఆ చేసిన సాయం చీమ మరచిపోలేదు. ఒక రోజు పావురం చెట్టు కొమ్మపైన చేరి ఎటో చూస్తూ వుంది. ఒక వేటగాడు పావురాన్ని చూశాడు. వింటికి బాణం ఎక్కుపెట్టి పావురాన్ని కొట్టటోయాడు. ఈ విషయం చీమ గమనించింది. వెంటనే ఆ వేటగాడి కాలిని గట్టగా కుల్టంది. దాంతో వేటగాడి గురి తప్పిపోయింది. బాణం చెట్టుకొమ్మకు గుచ్చుకుంది. ఆ చప్పుడుకు పావురం ఎటో ఎగిరిపోయింది. ఈ విధంగా తనకు మేలు చేసిన పావురానికి తిరిగి మేలు చేసి దాని ప్రాణాలు కాపాడింది చీమ. అందుచేత మనకు మేలు చేసిన వారిని ఎప్పుడూ మరచివోకూడదు, వారికి ఏదైనా ఆపద కలిగినప్పుడు వారిని కాపాడడానికి పూనుకొని తీరాలి. ( 27. తొంగ ఉఊవం ళ్శి అనగనగా ఒక పెద్ద మడుగు, ఆ మడుగులోకి కొత్తగా ఒక ముసలి కొంగ వచ్చింది. అది కళ్ళు మూసుకొని ఒంటి కాలి మీద నిలబడి జపం చేయసాగింది. ఆహారం మానేసింది. దగ్గరికి వచ్చిన చేపలను కూడా అది తినేది కాదు. చేపలకు క్ష ఇది వింతగా తోచింది. కొన్నాళ్లకు అవి బాగా అలవాటు పడిపోయాయి. కొంగ దగ్గర జంకు లేకుండా తిరగసాగాయి. 38 గ

ఈ విచిత్రం ఆ మడుగులోని ఎంద్రకాయ చూచింది. “స్వామీ! మీరు ఎందుకిలా జపం చేస్తున్నారు. ఆహారం తీసుకోరేమి” అని అడిగింది. “నేను ఎన్నో చేపలను చంపి ఎంతో పాపం చేశాను. ఈ పాపం పోగొట్టు కొనేందుకు గంగలో స్నానంచేసి వచ్చాను. అప్పటి నుండి మాంసాహారం తినటం మానివేశాను. శాకాహారం

మాత్రమే తీసుకుంటున్నాను” అని చెప్పింది. ఆ మాటలను ఎండ్రకాయ నమ్మింది. ఒక రోజు కొంగ చేపలతో ఈ మడుగు త్వరలో ఎండిపోబోతున్నది. మిమ్ములను రక్షిస్తానని, చెప్పి రోజూ కొన్ని చేపలను దూరంగా తీసుకుపోయి తినసాగింది.

" ఇలా కొన్నాళ్ళకు మడుగు ఖాళీ అయిపోయింది. అప్పుడు ఎండ్రకాయ తనను కూడా తీసుకొని పొమ్మని కోరింది. దాన్ని ముక్కుతో పట్టుకొని కొంగ కొండపైపు

॥ ఎగరసాగింది.

ఎండ్రకాయకు అనుమానం వచ్చింది. “ఈ వైపున మడగులు చెరువులు ఉన్నట్లు వినలేదు. ఈ కొంగ కొందవైపుకు పోతున్నది. కొంపతీసి చెపలన్నిటిని దీని

క్ట మీద పెట్టుకొని తినిందేమా!” అని అనుమానపడింది. ఆలోచించి ఎత్తు వేసింది.

“స్వామీ! నేను జారిపోతున్నాను. కిందబడితే నాకు నూకలు చెల్లినట్లే. మీ కష్టం దందగైవోతుంది. మీరు అనుకున్నది జరగదు. నేను మీ మెడ కరుచుకొంటాను. చేరాల్సిన చోటు చేరాక వదలిపెడతాను” అనింది. కొంగ సరేననింది. ఎండ్రకాయ కొంగ మెడ గట్టీగా కరుచుకొనింది.

క కొంగ నేరుగా కొండమీద వాలింది. వెంటనే గిట్టలతో ఎండ్రకాయ కొంగ మెడ పుటుక్కున కొరికేసింది. విలవిల తన్నుకొని, కొంగ చచ్చింది. ఎండ్రకాయ తన దారిన వెళ్ళింది.

22 నాలుగు తోకల ఎలుక

అనగనగా ఒక ఎలుక. దానికి నాలుగు తోకలుండేవి. దానిని అందరూ

( గేలి చేసేవారు. నాలుగు తోకల ఎలుకా నాలుగు తోకల ఎలుకా అనేవారు.

ఎలుక కంసాలిని కలిసింది. ఒక తోక కోసేయమనింది. కంసాలి ఒక తోకను కోసేసాడు. ఎలుకకు మూడు తోకలే మిగిలాయి. ఇప్పుడు కూడా జనం గేలి

ం చేయసాగారు. మూడు తోకల ఎలుకా మూడు తోకల ఎలుకా అనసాగారు.

ఎలుక మరలా కంసాలిని అడిగింది. ఇంకొక తోక కోసేయమనింది. కంసాలి అలాగే కోసేసాడు. దానికి రెండు తోకలే మిగిలాయి. ఇప్పుడు కూడా జనం

39

గేలి చేయసాగారు. రెండు తోకల ఎలుకా అనసాగారు. ఎలుక మరొక తోకను కూడా కోసేయించుకొనింది. ఇక దానికి ఒక తోకే మిగిలింది. అప్పుడూ జనం ఊరుకోలేదు. ఒంటి తోక ఎలుకా ఒంటి తోక ఎలుకా అనసాగారు. వాపం ఎలుక ఈ గొడవ పడలేకపోయింది. కంసాలిని అడిగింది. వాడు ఆ తోకను కూడా తీసేసాడు. మరి జనం ఊరుకుంటేగా, తోకలేని ఎలుకా, తోకలేని ॥ ఎలుకా అనసాగారు. మరింత గేలి చేయసాగారు. పాపం ఎలుక ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి. 4 23 విల్లవాడి తెలివి ఒక దొంగ ఎక్కడో దొంగతనం చేసి సొమ్మును మూటగట్టుకొని నడిచి వస్తున్నాడు. దారిలో ఒక బావి కనిపించింది. ఆగి మంచినీళ్లు తాగాడు. పక్కనే ఉన్న చెట్టు కింద కూర్చున్నాడు. ఆటూ, ఇటూ చూసి ఎవ్వరూ లేరని నిర్ధారించుకొని నగల మూట విప్పాడు. నగలూ, డబ్బూ చూసుకుంటూ మురిసిపోతున్నాడు. న ఇదంతా అక్కడె మేకలు కాసుకొంటూ ఉన్న ఒక పిల్లవాడు బావి చాటున దాగి చూసాడు. వీడెవడో దొంగలాగున్నాడని ఊహించి బిగ్రరగా ఏడవసాగాడు. దొంగ ఎందుకేడుస్తున్నావని పిల్లవాడిని అడిగాడు. ఈ బావిలో నా ఉంగరం పడిపోయింది. నిన్ననే ఒక మేకను అమ్మి మా అమ్మ కొనిచ్చింది. వదులుగా ఉన్నందువల్ల జారి బావిలో పడింది. ఇంటీికెళితే మా అమ్మ కొడుతుంది, అని వెక్కి వెక్కి ఏడ్చాడు. దొంగకు ఉంగరం మీద ఆశపుట్టింది. నగల మూటను బావి గట్టు మీద పెట్ట, జాగ్రత్తగా చూస్తూ వుండు, క్షణంలో నీ ఉంగరం తీసుకొని వచ్చి ఇస్తాను అని బావిలోకి దిగాడు. వెంటనే పిల్లవాడు నగల మూటను దీసుకొని ఊళ్ళోకి పరుగెత్తాడు. . ఊరి పెద్దల దగ్గర కెళ్ళి నగల మూట ఇచ్చి జరిగినదంతా చెప్పాడు. ఊరి జనమంతా బావి దగ్గరకు పరుగెత్తుకొంటూ వచ్చారు. ఉంగరం కోసం దొంగ బావిలో ఇంకా వెదుకుతూనే వున్నాడు. దొంగ జనానికి దొరికిపోయాడు. ణ్‌ దొంగను పట్టుకొని నాలుగు తగిలించి నగలు ఎక్కడ దొంగిలించాడో తెలుసుకొన్నారు. ఆ పిల్లవాడి తెలివిని అందరూ మెచ్చుకొని, నగలు వాటి సొంత దారులకు అప్పుగించారు. ” 40 =

24 కొక - చీమా అనగనగా ఒక చీమ. అనగనగా ఒక కాకి. తొలకరి వాన కురిసింది. చీమ కాకి దగ్గర కెళ్ళింది. “కాకి బావా! కాకి బావా! పొలం దున్నుదాం పంట పండిద్దాం వస్తావా అన్నది. నువ్వు వెళుతూ ఉండు. నీవెనకాలే వస్తానన్నది కాకి. త చీమ పొలం దున్నింది. గింజ నాటింది. అయినా కాకి రాలేదు. గింజ మొలిచింది. పైరు పెరిగింది. కాపలా కాసింది. అయినా కాకి రాలేదు. చీమ కాకి స దగ్గర కెళ్ళింది. “కాకి బావా! కాకి బావా! గింజ నాటాను. గింజ మొలిచింది. పైరు పెరిగింది. కాపలా కాసాను. పంట పండింది. కోత కొస్తావా” అని అడిగింది చీమ. నువ్వు వెళుతూ వుండు. నీ వెనకలే వస్తానన్నది కాకి. చీమ కోత కోసింది. కుప్ప వేసింది. అయినా కాకి రాలేదు. చిమ కాకి దగ్గరకెళ్ళింది. “కాకి బావా! కాకి బావా! కోత కోసాను. కుప్ప వేసాను. కల్లం చెద్దాం. కుప్ప నూర్చుదాం వస్తావా” అన్నది. నువ్వు వెళుతూ ఉండు, నీ వెనకాలే వస్తానన్నది కాకి. చీమ కల్లం చేసింది. కుప్ప నూర్చింది. రాశి పోసింది. అప్పుడొచ్చింది కాకి తట్టా బుట్టా తీసుకొని. అక్కడెగిరి ఇక్కడ దూకింది. ఇక్కడెగిరి అక్కడ దూకింది. రాశి చుట్టూ తిరిగింది. ఒంటికంటితో చీమను చురచురా చూసింది. కాకి పుట్టెడు గింజలు తీసుకున్నది. చీమకు చిట్టెడు గింజలు ఇచ్చింది. చీమ చిట్టెడు గింజలు తీసుకున్నది. చెరుగున ముడి వేసుకున్నది. ఏడ్చుకొంటూ ఊరు వదిలింది. ఉత్తరంగా నడిచింది. ఒక మునీశ్వరుడు ఎదురయ్యాడు. “చీమా! చిమా! ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు అని అడిగాడు. “పొలందున్ని పైరేశాను. కాపలా కాసి పంట కోసాను. కల్లం జేసి పంట నూర్వాను. కాకి పుట్టెడు తీసుకున్నది. నాకు చిట్టెడు ఇచ్చింది” అని చెప్పింది. “చీమా చీమా! మరికొంత దూరం వెళ్ళు. చిన్న రాయి కనిపిస్తుంది. దాన్ని ఎత్తు చిన్న దబ్బు దొరుకుతుంది. పెద్ద రాయి ఎత్తు పెద్ద దబ్బు దొరుకుతుంది. పుట్టలో చెయ్యి పెట్టు. పుట్టెడు బంగారం దొరుకుతుంది. కట్టెక్కి చూడు కాడెద్దులు 1 బండి కనబడతాయి. బండి మీద బంగారు వేసుకొని దర్ధాగా ఇంటికెళ్ళు అని చెప్పాడు మునీశ్వరుడు. | చీమ మరి కొంత దూరం నడిచింది. చిన్న రాయి ఎత్తింది. చిన్న డబ్బు దొరికింది. పెద్ద రాయి ఎత్తింది. పెద్ద డబ్బు దొరికింది. పుట్టలో చెయ్యి పెట్టింది. పుట్టెడు బంగారం దొరికింది. కట్టెక్కి చూసింది. కాడెద్దులు బండి కనబడ్డాయి. బండి మీద వేసుకొని దర్జాగా ఇంటికిచ్చింది చీమ. | 4]

ఈ సంగతి కాకికి తెలిసింది. కాకి చిన్న రాయెత్తింది. చిన్న తేలు కుట్టింది. పెద్ద రాయి ఎత్తింది. పెద్ద తేలు కుట్టింది. పుట్టలో చెయ్యి పెట్టింది. పాము కరిచింది. కట్టెక్కి చూసింది కళ్ళు పోయాయి. ఇంటికొస్తూ బావిలో పడి పోయింది.

285 నంబిలో వశుగు

ఒక రోజు రామలింగడు సభకు చాలా ఆలస్యంగా వచ్చాడు. రాజుగారు రామలింగడిని పిలిచారు. ఆలస్యంగా ఎందుకు వచ్చావని అడిగారు. “రాజా! మా చిన్న కొడుకు ఈ వేళ చాలా గొడవ చేశాడు. వాడిని సముదాయించి వచ్చే సరికి + ఇంతసెపైంది” అన్నాడు రామలింగడు. దానికి రాజు ఫక్కున నవ్వాడు “రామలింగా! ఏదో సాకుచెప్పావు. కానీ పిల్లల్ని సముదాయించడం అంత కష్టమా?” అన్నాడు.,

“లేదు మహారాజా! చిన్న పిల్లలకి నచ్చజెప్పడం చిన్న పనికాదు. అంతకంటే కష్టమైన పని ఇంకోటి లేదు. అది కావాలి, ఇది కావాలని ఏడిపిస్తారు. ఇవ్వకపోతే ఏడుపు లంకించుకుంటారు. కొట్టినా, తిట్టినా శోకాలు పెడతారు. ఇవన్నీ వేగడం, క ఊరుకోబెట్టడం చెప్పలేనంత కష్టం!” అన్నాడు రామలింగడు.

రాజు దీనికి ఏ మాత్రం ఒప్పుకోలేదు. పైగా రామలింగడు కోతలు కోస్తున్నాడని అనుమానించాడు. “సరే రాజు! కొంతసేపు నేను చిన్న పిల్లవాడిగానూ, మీరు తండ్రిగాను, ఉందాం. పిల్ల చేష్టలెలా ఉంటాయో మీకు చూపిస్తాను” అన్నాడు రామలింగడు. సరేనన్నాడు రాజు. రామలింగడు మారాం మొదలు పెట్టాడు. మిఠాయి కావాలన్నాడు.

“కస్‌ ఇంతేగదా!” అని రాజు మిఠాయి తెప్పించాడు. కొంచెం తిన్నాక బజారుకు పోదామని గోల చేశాడు రామలింగడు. రాజు అతన్ని తీసుకొని బజారుకి వెళ్ళాడు. వీధిలో అటూ ఇటూ పరుగెత్తుతున్నాడు రామలింగడు. తన వెంటే రాజుని పరుగెత్తించాడు. ఒక కొట్టు ముందు ఆగాడు రామలింగడు. రంగు రంగుల సంచీ చూపించాడు. అది కొనమన్నాడు. -

సరేనని రాజు ఆ సంచి కొన్నాడు. మరికొంత దూరం పోయారు. ఒక ఏనుగు కనబడింది. ఆ ఏనుగు కావాలని సతాయించాడు రామలింగడు. చేసేది లేక ఆ బనుగుని కూడా కొన్నాడు రాజు. అంతే! ఆ ఏనుగుని ఈ సంచిలో పెట్టమన్నాడు .. రామలింగడు.

టబ ల

వి “సంచిలో ఏనుగెలా పడుతుంది? మరొకటి ఏమైనా అడుగు” అన్నాడురాజు. “వీల్లేదు ఏనుగునే సంచిలో పెట్టాలి. నాకింకేమీ వద్దు” అని వెధించుకు తిన్నాడు రామలింగడు. కొంతసేపటికి రాజు విసిగిపోయాడు. ఓడిపోయానని ఒప్పుకున్నాడు. రామలింగడు నవ్వుకున్నాడు. 26 ఆళకు వోతో 7”

క ఒక పులి ముసలిదయి పోయింది. వేటాడడానికి దానికి బలం లేదు. తిండి ఎలాగా అని ఆలోచించింది. అది ఒక బంగారు కడియం సంపాదించింది. చెరువు దరిన చేరింది.

ఒక బాటసారి ఆదారినపోతుండగా పులి చూసింది. “ఓ నరుడా” అని పిలిచింది. “ఇదుగో బంగారు కడియం. నీకు దానం చేయాలని ఉంది తీసుకో” అనింది. బాటసారికి కడియం చూసి ఆశ కలిగింది. పులిని చూసి భయం కలిగింది. “నీవ ప్రలివి! చంపుతావు” అంటూ ఆగిపోయాడు. పులి అతడి ఆశను గమనించింది. “నేను ఇంతకు ముందు చాలా పొవాలు చేశాను. ముసలి దానిని అయినాను. నాకు కోరలు లేవు. శరీరంలో బలం కూడా లేదు. దానం చేసి పాపం నుంచి బయట పడాలని ఉంది. ఈ రకంగా అయినా పై లోకాలకు పోతాను. నా మాటలలో మోసం లేదు. రా! చెరువులో మునుగు. క్ష ఈ కడియం దానంగా తీసుకో” అనింది. బాటసారికి భయంగా వుంది. కాని ఆశ చావలేదు. పోయి చెరువులో దిగాడు. బురదలో దిగబడిపోయాడు. నేను పైకి లాగుతాను. అంటూ పులి చెరువులో దిగింది. క్ష బాటసారిని చంపి తినేసింది. మోసగాడి వలలో పడితే ఏమవుతుందో చూసారా? 27 నరం కావాలి క్ష ఆమర్‌ చాలా ధనవంతుల బిడ్డ. ఒకే కొడుకు కావడంతో వాడిని గారాబంగా చూచుకొనేవారు. వాళ్ళమ్మకు వాడంటె ప్రాణం. ఆమర్‌ ఏ పనీ చేసేవాడు కాదు. క బడికి రోజూ ఎగనామం పెట్టేవాడు. ఎప్పుడూ ఏదో కలలు కంటున్నట్టుందేవాడు. వాడికి స్వర్గం అంటే ఎక్కడలేని పిచ్చి. స్వర్గం కథలు ఎంతో యిష్టంగా వింటుండేవాడు. స్వర్ణం మాటి మాటికీ వాడికి కలలోకి వచ్చెది. ా 43

స్వర్ణంలో పనే వుండదు. తీరిగ్గా వుందొచ్చు. అన్ని పనులూ దాసీలు చేసి పెడతారు. ఏం కోరితే అది ప్రత్యక్షమవుతుంది. అక్కడ బడి అసలే వుండదు. అని అమర్‌కి ఎవరో చెప్పారు. అప్పటి నుంచి అతనికి స్వర్గం వెళ్ళాలని కోరిక పట్టుకొంది.

మరి స్వర్తానికి పోవాలంటే చనిపోవాలి. అందుకని అమర్‌ అన్నం మానెశాడు. పడకనుంచి దిగడం మానేశాడు. వాళ్ళమ్మకి భయం పట్టుకొంది. పలకరిస్తే . “నెను చనిపొయ్యా” అని బదులివ్వటం మొదలెట్టాడు. రోజు రోజుకీ అమర్‌ బలహీన పడివోతున్నాడు. తల్లి దండ్రులు బాగా బెంగ పెట్టుకున్నారు. ఎందరెందరో దాక్టర్లకు 4 చూపించారు. అయినా అమర్‌ “నేను చనిపొయ్యా” అని బదులిస్తున్నాడు.

చివరికి ఒక తెలివైన డాక్టరు వచ్చాడు. 'నేను వీడిని బాగుచేసా. నేను , చెప్పినట్లు చెయ్యండి అని వాళ్ళమ్మ నాన్నల్ని ఒప్పించుకొన్నాడు. అమర్‌ నాన్న 'అంతకంటేనా?' అని ఆనందపడి పోయాడు. ఒక పెద్ద మేడ అద్దెకు తీసుకొన్నారు. దాన్ని అందంగా అలంకరించారు. గోడల నిండా బొమ్మలు వేయించారు. ముందు మంచి తోట వుంది. అందులో పని వాళ్ళని నియమించారు.

డాక్టర్‌ అమర్‌ దగ్గరికొచ్చి “అరె అబ్బాయి చనిపోయాడు, ఇక సమాధి చేయండి అని అతనికి వినపడేలా అన్నాడు. అమర్‌ ఆనందానికి అంతులేదు, అవును తొందరగా సమాధి చెయ్యండి. నేను చనిపొయ్యా” అని బదులిచ్చాడు. సమాధి అయితేనే గాని స్వర్ణం రాదని అమర్‌కి ఎలా తెలిసింది మరి.

డాక్టర్‌ అమర్‌కేదో మత్తు వాసన చూపించాడు. అమర్‌కి సృహ తెలీలేదు. " అప్పుడు అమర్‌కి మంచి బట్టలు తొడిగారు. మెలకువ వచ్చేటప్పటికి అమర్‌ స్వర్ణంలో వున్నాడు. అంటే మేడలో వున్నాడు. అమర్‌ గోడలవైపు చూచాడు. అద్భుతమైన బొమ్మలు, గాలి పీల్ఫితే సువాసన, మెత్తని పరుపు. నేలంతా తీవాచీలు. అమర్‌కి నమ్మకం కుదిరింది ఇది స్వర్ణమేనని. అమ్మా నాన్న కన్పించడం లేదు, మిత్రులు లేరు. అయితేనేం స్వర్ణం దొరికిందని సంబర పడ్డాడు.

ఇంతలో ఒక దేవదూత వచ్చింది. “అమర్‌ గారికి స్వర్గానికి న్వాగతం” / అని వంకరలు తిరిగిపోతూ ఆహ్వానం పలికింది. “నాకు ఆకలిగా వుంది అన్నాడు అమర్‌. తక్షణం దేవదూతలు కావలసినన్ని స్వీట్లు తెచ్చి పెట్టారు. వాటిని తిని నాకు = దాహంగా వుందన్నాడు. పండ్ల రసాలు దేవదూతలు తెచ్చిచ్చారు. వాటిని అమర్‌ - తాగాడు. అమర్‌ కిప్పుడు పూర్తిగా నమ్మకం కుదిరింది. తానున్నది స్వర్గమే అన్పించింది.

లేత న్‌

తృప్తిగాతిని స్వీట్లుతిని “అవును ఇప్పుడు టైం ఎంత?” అని అడిగాడు / అమర్‌. “స్వర్గంలో టెం ఉండదు. ఎప్పుడూ ఇలాగే ఉంటుంది. రాత్రులుండవు. సూర్యుడు ఉండడు” అనింది దేవదూత. ఇదేంలోకం అనిపించింది అమర్‌కి. మొహం మొత్తింది. “పకోడి తీసుకొని రండి” అమర్‌ ఆజ్ఞాపించాడు. దేవదూత వచ్చి “అయ్యా! న స్వర్ణంలో అందరూ స్వీట్లే తింటారు. ఇక్కడ ఉప్పు కారం వుండనే వుండవు” అని జవాబిచ్చింది. అమర్‌కి వాళ్ళమ్మచేసే పకోడీలు, చేగోడీలు, అమ్మ ఇచ్చిన డబ్బుతో బజార్లో కొనుక్కునే చెక్కలు గుర్తుకొచ్చాయి. చివరికి నీళ్ళు కూడా స్వర్దంలో దొరకవని / తెలిసింది. ఎంత కాలమీ పళ్ళ రసాలు అన్పించింది. దిగులు పట్టుకొనింది.

“మా అమ్మా, నాన్న ఎప్పుడొస్తారు?” అని దేవదూతనడిగాడు. “వాళ్ళిప్పుడెలా వస్తారు? వాళ్ళ కింకా చాలా ఆయుస్సు వుంది” అంది దేవదూత.” నా స్నేహితులయినా త్వరగా రావచ్చా” అంటే వాళ్ళు రావడానికి 60-70 సంవత్సరాలు పడుతుందని తాపీగా జవాబిచ్చింది దేవదూత.

అమర్‌కి ఏడుపొస్తోంది. నాకు భూలోకం పిల్లలు కావాలి. వాళ్ళతో అడుకోవాలి. నాకంటె ముందు వచ్చిన పిల్లలుంటే వాళ్ళనైనా చూపండి” అని మొర

పెట్టుకొన్నాడు. “స్వర్గంలో అందరూ కలసి వుండరు. ఎవరి స్వర్గం వారిదే” అంది

దేవదూత. అమర్‌కి భయం పట్టుకుంది. అతడికి నిద్ర రావడం లేదు. పరుపులంటే రోతగా వుంది. నేల మీద పడి దొర్లాలనిపిస్తోంది. స్వీట్లంటే అసహ్యంగా వుంది. అమ్మ మళ్ళీ మళ్లీ గుర్తుకొస్తోంది.

“నన్ను తీసుకెళ్ళి భూలోకంలో విడిచెయ్యండి” అని బ్రతిమలాడ సాగాడు. “అలా కుదరదు, ఒకసారి ఇక్కడికి వస్తే వెనక్కుపోవడం కుదిరే పని కాదు. అక్కడి వాళ్ళు కూడా నిన్ను మరచి పోయి వుంటారు. అసి దేవ దూత చెప్పడంతో అమర్‌ ఏడుపు లంకించుకున్నాడు. “నేను భూలోకం వెళతా, నాకుమా అమ్మ కావాలి. మా నాన్న కావాలి” అంటూ గొడవ చేశాడు. రోజంతా ఏడుస్తూనే ఉన్నాడు.

రాత్రికి ఒక దేవదూత పరుగెత్తు కుంటూ వచ్చింది. “అయ్యో! తప్పు

[1 జరిగిపోయింది. ఎవర్నో తీసుకొని రమ్మంటే మా వాళ్ళు స్వర్గానికి నిన్ను తీసుకొచ్చేశారు. నిన్ను మళ్ళీ భూలోకంలో వదిలేస్తున్నాం” అని గాబరాపడుతూ ఇ చెప్పింది. ఏదో పండు తినమని ఇచ్చింది. అది తినగానే అమర్‌ సృహ తప్పిపోయాడు. మళ్ళీ మెలకువ వచ్చేసరికి అమర్‌ తన ఇంట్లో వున్నాడు. అమ్మ కన్నీరు మున్నిరుగా ఏడుస్తూ వాడిని హత్తుకొనింది. “అమ్మా! నాకు స్వర్గం వద్దు, స్వర్గం వద్దు నువ్వే కావాలొ అంటూ అమర్‌ అమ్మ వడిలో వొదిగి పోయాడు. క 45

నా 2ఈ అమాయక కప్పులు ఒక అడవిలో కట్లనాగు ఉండేది. అది చాలా ముసలిదైపోయింది. స్వయంగా ఆహారం సంపాదించుకోలేక పస్తులు ఉండసాగింది. చివరకు ఒక ఉపాయం ఆలోచించింది. దండిగా కప్పలున్న ఒక చెరువు దగ్గరకు వెళ్ళింది. ఆ కప్పలతో ఇలా అన్నది. * “ఓ కప్పలారా! నేను మహీ పాపం చేశాను. ఒక బ్రాహ్మణ బాలుడిని కాటు వేశాను. ఆ బాలుడి తండ్రి నన్ను శపించాడు. కప్పల్నితింటే చచ్చిపోతావని వాటిని క వీపు మీద ఎక్కించుకొని మోస్తూ జీవించమని” శపించాడు. “అప్పటి నుండి నేను గాలి పీల్చుకొని బ్రతుకు తున్నాను. కప్పల్ని మోస్తూ తిరుగుతున్నాను. మిమ్మల్ని కూడా నా వీపు మీద ఎక్కించుకొని తిరుగుతాను. నా పాపం బాపుకుంటాను అని వాము కప్పలను వేడుకొన్నది. పాపం కప్పలన్నీ పాము దీనగాధ విని బాధ పడ్డాయి. కప్పలు, కప్పుల రాజు పాము వీపు మీదు ఎక్కాయి. పాము ఆ కప్పలను ఎక్కించుకొని చెరువంతా తిరిగి చీకటి పడిన తరువాత పండుకొనేది. అర్ధరాత్రి కప్పలను పట్టుకొని మింగేది. ఇలా రోజులు గడిచాయి. చెరువులో కప్పలన్నీ మటుమాయం అయ్యాయి. చివరకు కప్పల రాజు అతని బంధువులు మిగిలారు. ఒకరోజు వాటిని కూదా పట్టుకొని పాము మింగేసింది. 29 వులిమోనం " జంబూ ద్వీపంలో ఒక అడవి ఉంది. ఆ అడవి పక్కన ఒక పెద్ద కొండ వుంది. ఆ కొండ గుహలో ఒక పులి ఉండేది. ఆ గుహ పక్కన జువ్వి చెట్టుపైన ఒక కొంగ వుండేది. ఒకనాడు పులి బలమైన పొట్టేలును వేటాడి తినసాగింది. అలా తినే సమయంలో గట్ట ఎముక ఒకటి గొంతులో గుచ్చుకుంది. ఎంత ప్రయత్నించినా వూడిరాలేదు. బాధపడుతూ కూర్చుంది. ఒక రోజు గడిచింది. గొంతు వాచి పోయింది. ం పులి బాధను కొంగ చూసింది “ఏమిటి సంగతి” అని అడిగింది. “నా గొంతులో ఒక ఎముక ముక్క గుచ్చుకుంది. దానితో బాధపడుతున్నాను. నీవు బయటికి తీయగలవా” అని అడిగింది పులి. “నిజమే! నేను ఎముకను తీయగలను. ఆ తరువాత కా నువ్వు నాకు అపకారం తలపెడతావు” అని అన్నది కొంగ. “నా మీద అనుమానం వద్దు. నేనంటే భయపడవద్దు. ఎముకను బయటకు లాగి పుణ్యం కట్టుకో” అని ఓరి ఆ

క బతిమాలింది పులి. కొంగకు జాలి వెసింది. పులి నోటిలోని ఎముకను మెల్లగా లాగివేసింది. ఆనాటి నుండి అవి రెండు స్నేహంగా ఉండసాగాయి. రెండూ జంటగా తిరగనాగాయి. ఇలా కొంత కాలం గడిచింది. ఒక రోజు పులికి ఎక్కడా ఆహారం దొరకలేదు. ఆకలితో నకనక లాడుతూ క్ష ఇంటికి వచ్చింది. కొంగను చూసింది. ఒక వుపాయం ఆలోచించింది. దిగులుగా కూర్చున్నది. కొంగ “ఎందుకు దిగులుగా వున్నావు” అని అడిగింది. నా గొంతులో | మళ్ళీ ఎముక గుచ్చుకున్నదని పులి చెప్పింది. కొంగకు జాలి వేసి ఎముక తీయడానికి ప్రయత్నించింది. తన ముక్కును, తలను, పులి నోటి లోపల పెట్టి ఎముకను తీయడానికి ప్రయత్నించసాగింది. వెంటనే పులి కొంగను చంపి తినేసింది. ౩౨౦ మూడు చేవలు అనగనగా ఒక నీటి మడుగు. ఆ మడుగులో దీర్హదర్శి, కుశాగ్రబుద్ధి, మందబుద్ధి అనే మూడు చేపలు వుండేవి. మూడు చేపలు ఎంతో స్నేహంగా వుందేవి. దిర్హదర్శి చాలా తెలివి కలది, ముందుచూపు కలది. కుశా[గ్రబుద్ది చాలా ఉపాయం కలిగింది. అప్పటి కప్పుడు ఆలోచించి ప్రమాదం నుంచి తప్పించుకోగలదు. మందబుద్ది ఎవరు చెప్పినా వినదు. తాను సొంతంగా ఆలోచించనూ లేదు. ఒక రోజు ఆ మడుగు దగ్గరికి చేపలు పట్టేవారు వచ్చారు. “మడుగులో | నీళ్ళు తగ్గిపోయాయి. రేపు వచ్చి చేపలు పడదాము” అనుకుంటూ వెళ్ళిపోయారు. ఈ మాటలు దీర్హదర్శి విన్నది. కుశా(గ్ర బుద్దికి, మందబుద్ధికి చెప్పింది. దీర్హదర్శి మాటలు అవి రెండూ వినలేదు. కాని దీర్చదర్శి, రాబోయే ప్రమాదాన్ని పసిగట్టి మరో | మడుగులోకి వెళ్ళిపోయింది. అనుకున్నట్లుగానే మరుసటి రోజు చేపలు పట్టేవారు వచ్చారు. మడుగులో వలలు వేశారు. అన్ని చేలతోపాటు కుశాగ్రబుద్ధి, మందబుద్ధీ కూడా వలల్లో చిక్కాయి. 9 దీర్హదర్శి మాటలు విననందుకు విచారించాయి. కాని కుశాగ్రబుద్ధి ఉపాయం కలది గదా ఎలాగైనా తప్పించుకోవాలి అనుకున్నది. ఊపిరి బిగపట్టి చనిపోయినట్లు నటిస్తూ కదలకుండా వుండి పోయింది. చేపల వాళ్ళు చేపలన్నీ వలల నుండి విడదీసి ఒడ్డున వుంచారు. మందబుద్ధి గిలగిలా తన్నుకుంటూ ఎగర సాగింది. దానిని పట్టుకొని బుట్టలో వేశారు. చచ్చిపడినట్లు కదలకుండా వున్న కుశాగ్రబుద్దిని పట్టించుకోలేదు. మందబుద్ధి ముందు చూపులేక, కుశాగ్ర బుద్ధి వలె ఉపాయం ఆలోచించనూ లేక చనిపోయింది. కుశాగ్రబుద్ది ఎగిరి నీళ్ళలో దూకి ప్రాణాలు రక్షించుకొన్నది. సి తీ /

౨7. ఉవాయంలో అవాయం

ఒక చెట్టుపైన ఒక కొంగల జంట నివసిస్తూ వుందేది. కొంగలు రెండూ చెట్టుమీద గూడు కట్టాయి. ఆడకొంగ అందులో గుడ్లు పెట్టింది. పొదిగి పిల్లలు చేసింది. ఆ చెట్టు కింద ఒక పుట్ట వుంది. ఆ పుట్టలో నివశించే పాము ఒక రోజు చెట్టుపైకి ఎక్కి ఒక కొంగ పిల్లని మింగేసింది. తల్లి కొంగ బిడ్డకోసం ఏడ్చింది. * మిగిలిన బిడ్డలు కూడా పాము నోట్లో పడతాయని దిగులు పడిపోయింది.

మగ కొంగ ఒక ఉపాయం ఆలోచించింది. ఆ చెట్టుకు దగ్గరలోనే ఒక ॥ కలుగులో ముంగిస నివసిస్తూ ఉంది. మగ కొంగ చేపలను పట్టి తెచ్చి, ముంగిస నివసించే కలుగు నుంచి పాము పుట్ట వరకు ఒక్కొక్కటి వరుసగా వదిలింది. ముంగిస కలుగునుండి వెలుపలికి వచ్చింది. ఒక్కొక్క చేపను తింటూ పాము పుట్ట వరకు వచ్చింది. పుట్టలో వామున్న సంగతి పసి గట్టింది. పాము కోసం కాపు కాసింది. పాము బయటకు రాగానే పట్టుకొని చంపేసింది. తరువాత చెట్టుపైకి ఎక్కింది. గూటిలోవున్న కొంగ పిల్లల్ని కూడా తినేసింది. కొంగలు ఎంత అరచి గీపెట్టినా బిడ్డల్ని కాపాడుకోలేక పోయాయి. పాపం ఆ కొంగలు ఉపాయం ఆలోచించాయే గాని దానివల్ల రాబోయే ప్రమాదాన్ని ఊహించలేకపోయాయి.

౨2౭ కొత్తవారిశు నవ్వురాడు

అనగనగా ఒక అడవి. ఆ అడవిలో పెద్ద జువ్వి చెట్టు ఉంది. ఆ చెట్టుమీద రకరకాలు పక్షులు నివసిస్తూ ఉండేవి. వాటిలో ఒక ముసలి గద్ద కూడా ఉంది. - పాపం దీనికి కళ్ళు కనపడవు. ఆహారం వేటాడలేక పస్తులుండసాగింది. ఆ చెట్టు మీద పక్షులు గద్ద మీద జాలి పడ్డాయి. తమ బిడ్డలకు కాపలా వుండమని చెప్పి తాము ఆహారం తెచ్చి గద్దకు పెట్టేవి. గద్ద ఒక పెద్ద తొర్రలో నివశిస్తూ, చెట్టు మీద ం వున్న పక్షి పిల్లలకు ఏ అవాయం రాకుండా కావాడుతూ ఉండనాగింది.

ఒక రోజు ఒక గండుపిల్లి మెల్లగా చెట్టెక్కింది. గద్ద వెంటనే పసికట్టి “ఎవరక్కడ. ఇక్కడి నుండి వెళ్లండి. ఆలస్యం చేస్తే చంపేస్తాను” అని గర్జించింది. శ పిల్లికి పైప్రాణాలు పైనే పోయాయి. “ఈ గద్ద చేతిలో చావు తప్పదు” అనుకున్నది. మెల్లగ ఒక కొమ్మపైన నక్కింది. గద్దను బాగా పరికించి చూసింది. దానికి కళ్ళు నా కనపడవని తెలుసుకున్నది. “బ్రతుకు జీవుడా” అని సంతోషపడింది. దగ్గరకెళ్లి పలకరించింది. నేను గండుపిల్లిని. సన్యాసి జీవితం గడుపుతున్నాను. మాంసం ముట్టను, జీవహింస చేయను. శాకాహారిగా జీవిస్తున్నాను అని చెప్పింది. గద్ద “నీ

48

బోటి వారిని నమ్మకూడదు. దూరంగా వెళ్ళు” అని అరిచింది. అయినా పిల్లి కదల్లేదు. “నేను ఎంతో పాపం చేశాను! పుణ్యం కోసం తిరగని పుణ్యక్షేత్రం లేదు. దయచేసి నీవంటి పెద్ద వారిని సేవించే భాగ్యం కలిగించండి” అని వేడుకున్నది. గద్ద సరేనని ఒప్పుకున్నది, ం పిల్లి కొద్ది రోజులు ఉపవాసం ఉంటున్నట్లు నటించింది. గద్దకు బాగా తన మీద నమ్మకం కుదిరిన తరువాత చెట్టుమీద గూళ్ళల్లో వుంటున్న పక్షి పిల్లలను తినసాగింది. తల్లి పక్షులు వచ్చి బిడ్డలను కానక ఏడ్బేవి. ఇలా పిల్లి చెట్టుమీద పక్షి . పిల్లలన్నింటిని తినేసింది. ఈకలు, ఎముకలు తెచ్చి గద్ద ఉంటున్న తొర్రలో వేసేది. పాపం ఈ సంగతి ముసలి గద్దకు తెలియదు. తల్లి పక్షులన్నీ బిడ్డల కోసం వెదకి వెదకి ముసలి గద్ద దగ్గరకు వచ్చాయి. అక్కడ పడివున్న ఈకలను, ఎముకలను చూశాయి. తమ బిడ్డల ఈకలను గుర్తించాయి. ఈ గద్దె తమ బిడ్డలను తినిందని, దానిని పొడిచి చంపివేశాయి. ౩౩ కాకి - జింక - నక్కా ఒక అడవిలో ఒక జింక, కాకి స్నేహంగా వుండేవి. జింక బాగా పచ్చికమెసి | బలిసి నిగనిగలాడుతూ ఉంది. ఒక జిత్తులమారి నక్క జింకను చూసింది. ఎలాగైనా దీని మాంసం తినాలి అనుకున్నది, జింక దగ్గరకు వచ్చింది. జింకతో తియ్యగా మాట్లాడింది. *ఈ అడవిలో మంచి పచ్చిక ఎక్కడుందో నాకు బాగా తెలుసు. మనిద్దరం స్నేహంగా వుందాం” అని అనింది. జింక పాపం అమాయక జంతువు. నక్క ఆలోచన తెలియదు. నక్కను తీసుకొని కాకి దగ్గరకు వచ్చింది జింక. కాకి నక్కను చూసి “అది జిత్తుల మారిది, దానిని నమ్మవద్దు. కొత్తగా వచ్చిన వారిని త్వరపడి నమ్మితే ప్రమాదం” అని జింకకు చెప్పింది. నక్క ఒప్పుకోలేదు. “ఒకప్పుడు మీరు కూడా కొత్తవారే. మీరు కూడా వేరు వేరు జాతుల వారే! నన్ను నమ్మండి. మనం ముగ్గురం స్నేహంగా ఉందాం” అన్నది. కాకి విధి లేక ఒప్పుకున్నది. మూడు స్నేహంగా ॥ వుండనసాగాయి, - ఒక రోజు నక్క జింకను దూరంగా వున్న ఒక జొన్న చేను దగ్గరకు “| తీసుకెళ్ళింది. జింక ఆ చేలో జొన్న పైరు తినసాగింది. ఆ చేను గల రైతు ఇది చూసి వలపన్నాడు. ఇదంతా నక్క గమనిస్తూ ఉంది. జింక ఎప్పటిలాగానే మరునాడు జొన్న చేలోకి వచ్చింది. వలలో ఇరుక్కున్నది. ఇంతలో నక్క వచ్చింది. వల కొరికి రక్షించమని జింక నక్కను 4

వెడుకున్నది. “ఈ రోజు ఆదివారం ఎలాంటి వస్తువులను నోటితో ముట్టను. క్షమించు అన్నది” నక్క, జింక కనబడకపోవడంతో వెతుక్కుంటూ కాకి అక్కడికి వచ్చింది. జింక జరిగిన సంగతంతా కాకికి చెప్పింది. దూరాన్నుంచి కర్ర తీసుకుని వచ్చే రైతును చూసింది కాకి. + “జరిగిందేదో జరిగిపోయింది. నీవు చనిపోయినట్లు పడివుండు. నేను నీ మీద వాలి కళ్ళు పొడుస్తున్నట్లు నటిస్తాను. రైతు నువ్వు చనిపోయావు అనుకుంటాడు. ల వల విప్పగానే నేను రెండు సార్లు అరుస్తాను. నీవు లేచి పారిపో” అని చెప్పింది కాకి. జింక గాలిపీల్చి వొట్ట ఉబ్బెటట్లు చేసింది. కాళ్ళు వొరజాపి చనిపోయినట్లు పండుకున్నది. రైతు వచ్చి చూశాడు. జింక చనిపోయిందని వల విప్పాడు. వెంటనే కాకి రెండు మార్లు అరిచింది. అది విని జింక ఒక్కసారిగా లేచి నక్క వున్న వైపుగా పరుగెత్తసాగింది. రైతు ఇది వూహింలేదు. కోపంతో జింక పైకి కర్ర విసిరాడు. అది వెళ్ళి పొదలో నక్కి వున్న నక్కకు తగిలింది. ఆ దెబ్బతో నక్క చచ్చిపోయింది. జింక, కాకీ నక్క పీడ విరగదైనందుకు సంతోషించాయి. హాయిగా ఉండసాగాయి. ౩4 కోతి - మెొనలి అనగా అనగా ఒక అడవి. ఆ అడవిలో బలవర్ధనుడు అనే కోతి నివసిస్తూ ఉండేది. అది చాలా తెలివైనది. ఒక రోజు నది ఒడ్డున ఒక నేరేడు చెట్టును చూసింది. కాయలు పంది నిగనిగ లాడుతూ కనబడ్డాయి. చెట్టెక్కి ఆనందంగా తినసాగింది, కోతి ఇలా తింటుండగా కొన్ని పండ్లు రాలి నదిలో పడ్డాయి. అక్కడి కొక మొసలి వచ్చింది. రాలి పడ్డ పండ్లను తిని, చాలా రుచిగా ఉన్నాయని అక్కడే ఉండసాగింది. ఇలా కొద్దిరోజులు గడిచే సరికి కోతికి మొసలికి స్నేహం కుదిరింది. కోతి మంచి మంచి పండ్లు కోసి మొసలికోసం నదిలో వేసేది. మొసలి ఆ పళ్ళు తినేది. ఆ మొసలి కోతి స్నేహంలో పడి ఇంటి దగ్గర ఉన్న భార్యను మరిచిపోయింది. మొసలి ఎన్నాళ్ళకూ ఇంటికి రాకపోయేసరికి ఆడమొసలి భర్త కోసం నదిలో వెదుకుతూ | బయలుదేరింది. దూరంగా భర్తను చూసింది. కోతితో మాట్లాడడం గమనించింది. అలిగి ఇంటికి వెళ్లిపోయింది. న్‌ మొగమొసలికి ఒక రోజు ఇల్లు, భార్య గుర్తుకొచ్చాయి. ఇంటికి వెళ్లి భార్యను చూసి వస్తానని కోతితో చెప్పి బాగా మాగిన నేరేడు పండ్లు తీసుకొని వెళ్ళింది. నేరేడు 50 క

పండ్లు భార్య కిచ్చి తన కోతి మిత్రుడి సంగతి చెప్పింది. ఆడ మొసలి నేరేడు పండ్లు 0 తినింది. అవి చాలా రుచిగా ఉన్నాయి. “రోజూ ఈ పండ్లు తిని బతికే కోతి గుండె ఇంకెంత రుచిగా ఉంటుందో కదా! అంతే కాక ఆ కోతి పీడ విరగడైతేనే గాని తన భర్త తనకు దక్కడు” అనుకున్నది. ఒక ఉపాయం ఆలోచించింది, ం వెంటనే ఆరోగ్యం బాగా లేదని భర్తతో మాట్లాడకుండా పందడుకొనింది. మగ మొసలి భార్యను బ్రతిమలాడింది. మందు తెస్తాననింది. ఆడ మొసలి ఎడుస్తూ “నాకు చాలా రోజుల నుండి జబ్బుగా ఉంది. వైద్యులు చూసి ఈ జబ్బు నయం " కావాలంటే కోతి గుందెకాయ తినాలని చెప్పారు” అంది. మొగమొసలి బాధపడింది. కోతి గుండె ఎక్కడ దొరుకుతుందా అని ఆలోచించసాగింది. వెంటనే ఆడ మొసలి “మీ మిత్రుడు ఉన్నాడు గదా; ఆ కోతిని తీసుకొనిరా” అనింది.

ఈ మాటలు వినగానే మగమొసలి బాధపడింది. అయినా భార్యను కాపాడాలంటే తప్పదు. మగ మొసలి కోతి దగ్గరకు వెళ్ళింది. ఇద్దరూ కుశల ప్రశ్నలు వేసుకొన్నారు. తన భార్యకు ఆరోగ్యం బాగాలేని సంగతి చెప్పింది. “గీ సంగతి నా భార్యకు చెవ్చాను, మన స్నేహం సంగతి చెవ్చాను. నిన్ను చూడాలని ఇంటీకి తీసుకొని రమ్మని చెప్పింది. నీ కోసం ప్రత్యేకంగా విందు భోజనం తయారు చేస్తున్నది. చెట్టుదిగిరా. నా వీపుమీద కూర్చో. నిన్ను ఇంటికి తీసుకొని వెళతాను” అన్నది మగమొసలి. వెంటనే కోతి చెట్టు దిగి మొసలి వీపుమీద ఎక్కికూర్చుంది.

కోతిని మోసగించి తీసుకొని పోతున్నందుకు మొసలి బాధపడింది. “ఇక నిజం చెప్పేస్తాను” అనుకొని, మొసలి కోతితో “ఓ మిత్రుడా, నేను నీకు మొదట అబద్ధం చెవ్పాను. నొ భార్యకు జబ్బు చేసింది. కోతి గుందె తింటేగాని నయం కాదని వైద్యులు చెప్పారు. అందుకే నిన్ను తీసుకు వెళుతున్నాను” అని అనింది.

కోతి మొసలి చేసిన మోసం గ్రహించింది. భార్య చెప్పిన మోసపు మాటలను

నమ్మి నావంటి మి(త్రుడిని చంపాలనుకున్నది. ఎలాగైనా ఈ మొనలికి

2 బుద్దిచెప్పాలనుకున్నది కోతి. విచారిస్తూ “అయ్యో! ముందే చెప్పకపోతివి. నీకంటే నాకు నా ప్రాణం ఎక్కునకాదు. నా గుండెను ఉదయాన్నే శుభ్రం చేసి చెట్టుమీద

పెట్టాను. అది ఇప్పుడు నా దగ్గరలేదు, వెనక్కు వెళ్ళి తీసుకొని వద్దాం పద” అన్నది.

ఈ మాటలు మొసలి నమ్మింది. వేగంగా ఒడ్డు దగ్గరకు చేరింది. వెంటనే కోతి ఒద్దుమీదకి దూకి చెట్టెక్కింది. గుండెను తీసుకొని తొందరగా రమ్మని కోతిని పిలిచింది మొసలి. కోతి ఈ మాటలకు నవ్వింది. “ఓరి మిత్రద్రోహీ! భార్య మీద

; 51

వ్యామోహంతో నన్ను చంపాలనుకున్నావు, ఎక్కడైనా గుండె శరీరం బయట ఉంటుందా! పరులు ఏది చెపితే అది నమ్మెవాడివి, నీకు సొంత ఆలోచన లేదు. నీ 1 భార్య మన స్నేవాం విడదీయాలని ఇలా చేసింది. ఈ నంగతి నీవు తెలుసుకోలేకపోయావు. నీ వంటి బుద్ది హీనుడితో స్నేహం చేయకూడదు పో” అంటూ దూరంగా వెళ్ళిపోయింది. తాకా గుర్రం - గాడిద

అనగా అనగా ఒక వ్యాపారి. అతనికి ఒక గాడిదా గుర్రం ఉన్నాయి. న వ్యావారి గాడిద మీద సరుకులు వేసుకొని, తాను గు[ర్రం మీద కూర్చొని దూరప్రాంతాలకు వెళ్ళి వ్యాపారం చేస్తుంటాడు.

ఒకరోజు వ్యాపారి గాడిద మీద సరకులు వేసుకొని వ్యాపారానికి బయలు దేరాడు. గాడిద మీద బరువు ఎక్కువైంది. మోయలేక ఆపసోపాలు పడుతూ నడవలేక నడవలేక నడుస్తున్నది గాడిద. వ్యాపారి గుర్రం దిగి నడుస్తున్నాడు. గుర్రం కూడా నడిచి వస్తున్నది.

హాయిగా నడిచి వస్తున్న గుర్రాన్ని చూసింది గాడిద “మిత్రమా, నేను బరువు మోయలేకున్నాను. నా మీద ఉన్న బరువులో సగం నీవు తీసుకో” అనింది. గు(రం నవ్వింది. “నీవు గాడిదవు. బరువులు మోయడం నీ పని. నా పని యజమానిని మోయడం. నీ బరువులు నేనెందుకు మోయాలి” అనింది. కొంతదూరం గాడిద అలాగే నడిచింది. ఇక నడవలేక కూలబడి గుండె పగిలి చచ్చిపోయింది.

యజమాని చేసేది లేక ఆ బరువు తీసి గుర్రం మీద వేసాడు. గుర్రానికి బరువులు మోయటం అలవాటు లేదు. “పాపం గాడిద ఇంత బరువు ఎలా మోసిందో. ఈ బరువు మోయలేక నేను కూడా చచ్చిపోతాను. చాలా పొరపాటు చేసాను. గాడిద అడిగిన వెంటనే సగం బరువులు మోసి ఉంటే ఇప్పుడు నాకు ఈ గతి పట్టేది కాదు. గాడిద కూడా బతికి ఉండేది” అని విచారిస్తూ నడిచింది. |.

తారు చూనం

పూర్వం ఉజ్జ్ఞయనీ రాజ్యంలో కాంచనగుప్తడు, విష్ణుగుప్తుడు అనే వ్యాపారులు - ఉండేవారు. వారిద్దరూ కలిసి ఉమ్మడిగా వ్యాపారం చేసేవారు. ఎంతో స్నేహంగా ( ఉండేవారు.

52

ఒక సారి ఇద్దరూ కలిసి వ్యాపారం కోసం పొరుగు దేశం వెళ్ళారు, అక్కడ వాళ్ళు పట్టిందల్లా బంగారం అయింది. బాగా సంపాదించారు. సంపాదించిన సొమ్ము తీసుకొని ఇంటికి బయలుదేరారు. దారిలో విష్ణుగుప్పుడు, కాంచనగుప్పుడికి ఒక ఉపాయం చెప్పాడు. “దబ్బు ఇంటకి తీసుకొని వెళితే దొంగలు దోచుకోవచ్చు. మనం | గొప్ప ధనవంతులమయ్యామని నలుగురికి తెలిస్తే మన ప్రాణాలకు ముప్పు రావచ్చు. ఈ డబ్బును ఇక్కడే దాచి వెళదాము, కొంతకాలం గడిచిన తరువాత వచ్చి తీసుకొని వెళదాం” అన్నాడు. కాంచనగుప్తడు ఇందుకు ఒప్పుకొన్నాడు. ఒక బిందెలో డబ్బును ం ఉంచి ఒక పెద్ద మర్రిచెట్టు క్రింద పూడ్చి పెట్టారు. వ్యాపారంలో నష్టం వచ్చిందని అందరికీ చెప్పారు. కొన్నాళ్లు గడిచింది. విష్ణుగుప్తుడికి ఆశపుట్టింది. ఆ డబ్బంతా ఒక్కడే కాబేసి గొప్ప ధనవంతుడు కావాలనుకొన్నాడు. ఒంటరిగా వెళ్ళి మర్రిచెట్టు [క్రింద దాచిన డబ్బు తెచ్చి తన ఇంటీ పెరటిలో పాతి పెట్టాడు. మరునాడు కాంచన గుప్తుడి దగ్గర కెళ్ళి డబ్బు తెచ్చుకుందాం రమ్మని మర్రి చెట్టు దగ్గరకు తీసుకొని వెళ్ళాడు. అక్కడ తవ్వి చూసి దబ్బు నువ్వే తీసుకొన్నావని కాంచనగుప్తుని పై నింద మోపి, రాజు దగ్గరకు తీసుకొని పోయాడు. విష్ణుగుప్తుడు “ఓ రాజా, ఆ రహస్యం మా ఇద్దరికి మాత్రమే తెలుసు. కాంచనగుప్పడు నాకు తెలియకుండా ధనమంతా కాజేసాడు. న్యాయం చేయండి” అని వేడుకొన్నాడు. కాంచన గుప్తుడు తనకేమీ తెలియదని మొత్తుకున్నాడు. రాజు న్యాయమూర్తులను పిలిచి విచారించమని ఆజ్ఞాపించాడు. న్యాయమూర్తులు ఇద్దరినీ విచారించారు. కాంచన గుప్తుడు ధనం తీసుకొన్నట్లు సాక్ష్యం ఉందా అని విష్ణుగుప్తుని ప్రశ్నించారు. విష్ణుగుప్తుడు “దొంగతనం చేసేవాడు ఇతరులు చూసేటట్లు చేస్తాడా? అక్కడ మర్రి చెట్టు తప్ప ఏ సాక్ష్యం లేదు. నేను సత్యసంధుదనైతే ఆ మర్రి చెట్టు చేతనే నిజం చెప్పిస్తాను” అని ప్రతిజ్ఞ చేసాడు. | ఎక్కడైనా చెట్టు మాట్లాడుతుందా? ఇదంతా వట్టి మోసమని కొందరు చెప్పుకోసాగారు. విష్ణు గుప్తుడు తన తండ్రిని మరునాడు తెల్లవారకముందిే వెళ్లి మర్రి చెట్టు | తొ(రలో దాచాడు. కాంచన గుప్తుడు బంగారం తీసుకెళ్ళినట్లు చెప్పమని తండ్రికి క చెప్పాడు. తెల్లవారిన తరువాత న్యాయమూర్తులూ, విష్ణుగుప్ప్తుడూ, కాంచనగుప్ప్తుడూ, ఆ నగర ప్రజలూ తండోప తండాలుగా మర్రి చెట్టు దగ్గరకు చేరారు. అందరూ ం 53

చూస్తుంగడా విష్ణుగుప్తుడు “ఓ మర్రి వృక్షమా నేను సత్య సంధుడనైతే ఈ మర్రి చెట్టు క్రింద దాచి పెట్టిన ధనం ఎవరు తీసుకొన్నారో చెప్పు” అని పెద్దగా అరిచాడు. " వెంటనే మర్రి చెట్టు నుండి “కాంచన గుప్తుడు ఈ చెట్టు కిందున్న ధనం దొంగిలించాడు”, అనే మాటలు వినబడ్డాయి. అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు, కాంచనగుప్తుడు ఇందులో ఏదో మోసం ఉందని గ్రహించి న్యాయమూర్తులతో కొంచెం - సమయమివ్వండని అడిగాడు. ఎండుగడ్డి తీసుకొని చెట్టెక్కి తొర్రలో పెట్టాడు. నిప్పు అంటించి మంట జేసాడు. కొద్ది సేపటికి పెద్ద మంటలు లేచి మర్రి చెట్టు తొర్రలో ॥ ప్రవేశించాయి. ఆ తొర్రలో దాగివున్న విష్ణు గుప్తుని తండ్రి “చచ్చాను బాబోయ్‌” అంటూ వెలుపలికి వచ్చాడు. ఒళ్ళంతా కాలి ఏడుస్తూ, తాను విష్ణుగుస్తుని తండ్రినని జరగిందంతా న్యాయమూర్తులకు చెప్పాడు. విమ్షగువ్నని మోనం అందరికీ తెలిసివోయింది. విష్ణుగుస్తుని చెరశాలలో బంధించి కాంచనగుప్తనికి ధనం ఇప్పించాడు రాజు, 7 థ్రులితోలు = గాడిద శోర్షు మోసం ఎల్లకాలం దాగదు. ఎప్పుడో ఒకప్పుడు బయటపడుతుంది. అగ్రహారం అనే గ్రామంలో గురప్ప ఉండేవాడు. వాడు ఊరి వారందరి గుడ్డలు ఉతికి జీవిస్తుందేవాడు. బట్టలను గాడిద మీద వేసుకొని రేవుకు వెళ్ళేవాడు. రేవు నుండి గాడిద మీద గుడ్డలు ఇంటికి తెచ్చేవాడు. కొన్నాళ్ళకు అది మేత లేక బక్కచిక్కి వోసాగింది. గుర్రప్ప దానికి మేత కొనడం దండగని అనుకున్నాడు. దానికొక పులితోలు కప్పి రాత్రులు పచ్చగా పెరిగిన జొన్న చేలలోకి తోలేవాడు. అది బాగా మేసేది. చేను గల రైతులు అది చూసి భాదపద్డారు. పులి అనుకొని భయపడ్డారు. దాని దగ్గరకు ఎవ్వరు వెళ్ళేవారు కాదు. ఇలా కొద్దిరోజులు గడిచాయి. చేనంతా వొడైపోతున్నందుకు రైతులంతా బాధపడ్డారు. ఎలాగైనా పైరును రక్షించుకోవాలని అనుకున్నారు. “పులి గడ్డి మేయదు కదా” ఇందులో ఏదో మోసం ఉంది" అని ఒక రైతు అనుకున్నాడు. ఒక నల్లటి గొంగళి కప్పుకొని చెట్టు పక్కన దాగాడు. పలి ఊరివైపు + నుండి రాసాగింది. రైతుకు అనుమానం కలిగింది. గొంగళి క్రింద ఒక కర్ర దాచుకొని పులికి దగ్గరగా వచ్చాడు. పులితోలు కప్పిన ఆ గౌడిద గొంగళి కప్పిన రైతును చూసి ఆడ గాడిద అనుకొని ఓండ్రపెట్టడం మొదలుపెట్టింది. వెంటనే రైతు ఇది గాడిద ౮ అసి తెలుసుకున్నాడు. కర్ర తీసుకొని చావ బాదాధు, గాడిద నడుం విరిగి అక్కడే కూలబడింది. గాడిద యజమాని గురప్ప గాడిద కోసం చేలోకి వచ్చాడు. నడుములు 54

విరిగిన గాడిదను చూసి కిక్కురుమనకుండా ఇంటికి వెళ్ళాడు. పాపం గాడిద అక్కడే క చచ్చింది. ౨&౬ దంట వస్తుంది అనగనగా ఒక ఊరు. ఆ ఊరిలో రామాచారి అనే ఒక అధికారి వుండేవాడు. ఆయన భార్య పేరు విశాలాక్షి వారి కొడుకు రామానుజాచారి. వీడు ఒకటవ తరగతి చదువుతున్నాడు. వాళ్ళ అమ్మా నాన్న వాడిని అల్లరి పిలగాడు అని అంటుంటారు. 6 వాడికి ఎప్పుడు ఒంటేలు వచ్చినా “అమ్మా ఒంటేలు వస్తుంది' “అమ్మా ఒంటేలు వస్తుంది అనేవాడు.

శ వాళ్ళ అమ్మ నలుగురిలో ఉన్నప్పుడు కూడా ఒంటేలు వస్తుంది అనటం ఆమెకు ఇష్టం లేదు. అందుకని వాడికి ఒంటేలు వచ్చినప్పుడు 'పాట వస్తుంది” అని చెప్పమన్నది. ఆ రోజు నుండి ఎప్పుడు ఒంటేలు వచ్చినా వాడు 'పాట వస్తుంది' అనేవాడు. వాళ్ళ అమ్మ ఆ పని పూర్తిచేయించేది. ఒక రోజు విశాలాక్షి పొరుగువారితో కలిసి పెళ్ళికి పోయింది. మేనమామ, రామానుజారావుని తీసుకొని సినిమాకు పోయాడు. అప్పుడు వీడికి ఒంటేలు వస్తున్నది. అందుకని మేనమామతో “మామా

వొట వస్తుంది” అన్నాడు. పాపం పాటకు అర్ధం అతనికి తెలియదు గదా!

అరే సినిమా హాలులో ఏమి పాటరా, తరువాత పాదుదుగాని ఆగు అని అన్నాడు. కొద్ది సేపటికి వాడు మళ్ళా పాట వస్తుంది” మామా పాట వస్తుంది స్పీడుగా పాట వస్తుంది” అని చాలాసార్లు అన్నాడు. అప్పుడు మామ సరే నా చెవులో చిన్నగా పాడరా ! అన్నాడు. అపుడు వాడు తన పని చల్లగా పూర్తి చేశాడు. ౨8౭ గారల కావరి గోపయ్య గొ(రైల కాపరి. ఒకనాడు తన మందలో ఒక గొర్రెపిల్ల కనిపించకుండా పోయింది. దొడ్డిచుట్టూతా వెతికాడు. అయినా కనిపించలేదు. దిగాలు

(| పడ్డాడు. గొర్రెపిల్ల తిరిగి వస్తే కొబ్బరికాయలు కొడతానని దేవుడికి మొక్కాడు.

మరునాడు అడవికి వెళ్ళాడు. అడవంతా వెతికాడు. ఒక చోట తోడెళ్ళు ఇ గొర్రెపిల్లను పీక్కు తింటున్నాయి. గోపయ్య తోడేళ్ళను అదిలించబోయాడు. కానీ తోడేళ్ళు గోపయ్య వెంట పడ్డాయి. తన ప్రాణానికి ముప్పు వచ్చిందని భయపడుతూ పరుగెత్తున్నాడు. ఈ గండం నుంచి గట్టెక్కిస్తే పది కొబ్బరికాయలు కొడతానని మళ్ళీ

దేవుడికి మొక్కుకున్నాడు.

? 55

గొరై పోయినప్పుడు కొబ్బరికాయ కొడతానుఅని మొక్కితే గొర్రెపిల్ల ఇంటికి రాలేదు. దేవుడికి పది కొబ్బరికాయలు కొడతానని మొక్కిన గోపయ్య ఆ గండం . నుండి బయటపడతాడా? ఆలోచించండి.

శం డిదారిటం

ఇద్దరు స్నేహితులు సముద్రపు వొద్దుకు వెళ్ళారు. పెద్ద పెద్ద అలలు, ఆ సీళ్ళు చూసి ఆశ్చర్యపడ్డారు. అందులో ఒకడు నాకు ఈ సముద్రం ఒక లెక్క కాదు. తేలికగా అవతలి వాడ్డుకు ఈదుతానన్నాడు. ఓ

ఇదేం కాలువ కాదు. కనుచూపుకు అందనంత పెద్ద సముద్రం. ఎలా ఈదుతావు? నీవల్ల కాదు. అన్నాడు మరొకడు. 'ఈదుతాను పందెంి అన్నాడు - మొదటివాడు. వేయి రూపాయల పందెం అనుకున్నారు. రేపు పొద్దున్న వద్దామని వెళ్ళిపోయారు.

పొద్దున్న ఇద్దరూ సముద్రపు ఒద్దుకు వచ్చారు. 'ఈ సముద్రం నువ్వు ఈదలేవు చన్తావు. అన్నమాట ్రకారం వెయ్యి రూపాయలివ్వు ఇంటికి పోదాం అన్నాడు రెండవవాడు. మొదటి వాడు సముద్రం ఈదుతానన్నాడు. ఈదుతాను, మాటమాటెే, కానీ ఆ నదుల మాటేమిటి? ఆ వాగులేమిటి; ఆ సీళ్ళన్నీ వచ్చి సముద్రంలో కలుస్తున్నాయి. రాత్రికి ఇప్పటిక బోలెడు నీళ్ళు చేరాయి. ఇప్పటికైనా ఆ నీళ్ళు ఇందులో కలువకుండా చూడు. ఈదుతానన్నాడు. వాడి బడాయి మాటలకు రెండోవాడు తెల్లపోయాడు. తరువాత ఇద్దరూ నవ్వుకున్నారు.

47. రెంటీకీ బెడ రేవడు

ఒక సారి జంతువులకు పక్షులకు తగువొచ్చింది. మెము బలమైనవారమంటే, మెము బలమైన వారమంటూ కయ్యానికి కాలు దువ్వుకొన్నాయి. పక్షులన్నీ ఒకవైపు చేరాయి. ఇంకోవైపు జంతువులు గుమికూడాయి. కానీ గబ్బిలం మాత్రం ఎటువైపూ చేరలేదు. కొట్లాటలో మొదట పక్షులదే పైచేయి అయింది. గబ్బిలం పక్షులవైపు వెళ్ళింది. 3! ఇదిగో నాకూ రెక్కలున్నాయి. నేనూ ఎగరగలుగుతాను. నేను పక్షినే అంది పక్షులతో ఎగిరింది గట్బిలం. |

కొంతసేపటికి జంతువులది పైచేయి అయింది. పక్షులు వెనుకపట్టు పట్టాయి. ఖః వెంటనే గట్బలం జంతువులవైపు మారింది. తన నోటిలో వున్న పళ్ళు చూపింది. మీలాగే పిల్లల్ని కంటాను, పాలిస్తాను నేనూ జంతువునే అన్నది.

56

చివరికి పోరులో పక్షులే గెలిచాయి. గబ్బిలం మళ్ళీ పక్షులవైపు వెళ్ళింది. కొనీ పక్షులు దాన్ని నమ్మలేదు. తరిమికొట్టాయి. తిరిగి జంతువలవైపు వెళ్ళలేకపోయింది. రెంటికీ చెడ్డది. అప్పటి నుండి గబ్బిలానికి పాడుబడ్డ కొంపలు, చెట్టుతొర్రలు నివాసం అయ్యాయి. దానిది చీకటి బతుకైంది. . 42 అందం - ఆనందం అనగా అనగా ఒక కమ్మరి. ఒక సారి అతను ఒకే కొలిమిలో ఒకే క $ ఇనుపముక్కతో రెండు నాగళ్ళు చేశాడు. మొదటి నాగలి నన్ను ఎవరికైనా అమ్మేయ్‌. అక్కడ పొలం దున్ని పంట పందిన్తానంది. రెండవది “నన్ను అమ్మొద్దు నీదగ్గరే ఉంటా. నేనేం పనిచేయలేను” అంది. వాటి కోరిక ప్రకారమే మొదటి నాగలిని రైతుకు అమ్మేశాడు. రెండవదానిని తన దగ్గర ఉంచుకున్నాడు. కొంత కాలానికి ఏదో పనిపై రైతు తాను తీసుకుపోయిన నాగలిని కమ్మరివద్దకు పట్టుకొని వచ్చాడు. పనిచేయని నాగలి తుప్పుబట్టి ఒక మూల పడివుంది. “మనిద్దరం ఒకేసారి పుట్టాం. ఒకే ముక్కనుందే తయారయ్యాం, నేనేమో తుప్పుపట్టి అధ్వాన్నంగా ఉన్నాను, నీవేమో మెరుస్తున్నావు ఎందుకు అని అడిగింది. ఎప్పుడూ పనిచేస్తాను కాబట్టి నేను మెరుస్తున్నా నువ్వు ఏ పనిలేక ఉన్నావు కాబట్టి నీరసంగా మారి తుష్పుపట్టి పోయినావు. కాబట్టి పనిచేయటంలోనే ఆనందం ఉంది అందం ఉంది అనింది పనిచేసే నాగలి. అప్పుడు పనిచేయన్ని నాగలి నిజం తెలుసుకొని తనను కూడా ఎవరికైనా అమ్మమని చెప్పింది కమ్మరితో. 43 తోబీత్చరుడు పండితాపురం అనే గ్రామంలో కోటేశ్వరరావు అనే సోమరిపోతు ఉండేవాడు. తన పేరులోనే సంపదంతా వుంది. కావున తానేమీ కష్టపడక్కృల్లదనేది అతని ఆలోచన. అతని తండ్రి చిన్నతనంలో చనిపోవడం వల్ల తల్లి సరోజిని ఎంతో గారాబంగా కొడుకును పెంఛింది. ఆ గారాబమే కోటీశ్వరరావుకు మరింత ఆసరా అయ్యింది. ఒకటి రెండు ఇండ్లలో పాచిపనులు చేస్తూ కొడుకును బాగా చదివించి " ప్రయోజకుడిని చేయాలన్నది ఆమె ఆశ. కోటిశ్చ్వరరావు మాత్రం తాను చదవక్షల్లదని,

• పెద్దయ్యాక గొప్పవాడినై పోతానని కార్లమీద తిరుగుతానని ఊసుకబుర్లు తల్లికి చెప్పి, భోజనం చేసి ఆటలకు వెళ్ళేవాడు. అలా చెప్పగానే తల్లి సరోజిని మురిసిపోయేది. దాంతో కోటీశ్వరరావు ఆడింది ఆట పాడింది పాటగా మారింది. ] ర్‌/

కోటీశ్వరరావుకు 20 ఏళ్ళు వచ్చాయి. అయినా అతని ప్రవర్తనలో ఎటువంటి మార్పులేదు. సరోజిని ఆరోగ్యం క్షిణించింది. కోటీశ్వరరావు తన తల్లి గురించి, ఆమె పడే కష్టం గురించి పట్టించుకోకుండా, చదువు సంధ్య లేకుండా ఏ పని చేయకుండా తిరుగుతూ వుండేవాడు. సరోజిని జబ్బుతో చనిపోయింది.

కోటిశ్వరరావుకు కష్టాలు మొదలయ్యాయి. ఏ పనీ చేతకాక, ఆకలిని తట్టుకోలేక అడుక్కోటానికి బయలు దేరినాడు. అందరూ నీకేం వచ్చింది? దున్నవోతులా వున్నావు, కాళ్ళు, చేతులు బాగానే వున్నాయిగా, ఏ పనైనా చేసుకొని ః బతకలేవా? నీ తల్లి నిన్నుబతికినన్నాళ్ళు రక్తం ధారపోసి పెంచింది అని తిట్టడం మొదలుపెట్టారు. దాంతో అసలు జీవితమంటే ఏమిటో కోటేశ్వరరావుకు అర్ధం అయింది. ఇక ఊహల్లో విహరించడం మాని కష్టపడి పనిచెయాలనుకున్నాడు. పనిచేసి డబ్బు సంపాదించటం మొదలు పెట్టాడు. తనకు చదువు రాకపోవటంతో తను చేసిన పనికి కూలిలో మోసం జరుగుతున్నట్లు తెలుసుకున్నాడు. మాప్పారి సహాయంతో రాత్రి బడికివెళ్ళి చదువునెర్చుకొన్నాడు. జరిగే మోసం తెలుసుకున్నాడు.

ఈ విధంగా 20 ఏళ్ళ బద్ధకాన్ని వదిలించుకొని నిజంగానే కోటీశ్వరుడైనాడు. కోటిశ్వరరావు ఆ గ్రామంలో ఆదర్శవంతమైన పౌరుడిగా ఎదిగాడు. బద్ధకం మనిషిని ఎలా చేస్తుందో తెల్సిందా.

శశ చుక్తులు లెక్కవిదదాం

మొగలాయి చక్రవర్తులలో గొప్పవాడు అక్బరు. ఆయన హాస్యప్రియుడు. ఒకరోజు ఆయన రాజ ప్రాసాదంపై నిలబడ్డాడు. ఆకాశంలో మిలమిలా మెరిసే నక్షత్రాలు కనబడినాయి. వాటిని చూసేసరికి ఆయనకు ఒక కోరిక కలిగింది. ఆ కోరికలోని చిలిపితనానికి ఆయనకే నవ్వు వచ్చింది.

తెల్లవారి సభకు వచ్చాడు. అందరూ ఎవరి స్టానాల్లో వారు కూర్చుని ఉన్నారు. అప్పుడు అక్బరు “మీలో ఎవరైనా సరే ఆకాశంలో కనపదే చుక్కల్ని |. లెక్కపెట్టాలి. అవెన్నో చెప్పాలి. చెప్పినవారికి వెయ్యి బంగారు నాణాలు బహుమతి ఇస్తాను అన్నాడు. లెక్క పెట్టటానికి 15 రోజుల గడువు తీసుకోవచ్చు అన్నాడు. సభలోని అందరూ ఆలోచనలో పడ్డారు. క

15 రోజులు గడిచాయి. అక్బరు కొలువు తీరాడు. ఎవరూ ముందుకు వచ్చి చుక్కల సంగతి మాట్లాడటం లేదు. ఆ సమయంలో అక్బరు ఆస్థానంలోఉండే

58

బీర్బల్‌ ఒక సంచి మూటతో వచ్చాడు. రాజు ఆ మూటను చూడగానే అందులో ఎముంది అన్నాడు. అప్పుడు బీర్బల్‌ “రాజా! మీరు చెప్పినట్లు లెక్కపెట్టాను. నోటితో లెక్కపెట్టలేకపోయాను. కాగితంపై రాయడానికి వీలు కాలేదు. అందుకే ఒక ఆవాల = బస్తా దగ్గర పెట్టుకొని ఒక్కొక్క నక్షత్రాన్ని చూస్తూ ఒక్కొక్క అవగింజ ఈ సంచిలో వేశాను. 15 రోజులు యిలా చేశాను. ఈ సంచిలో ఎన్ని ఆవగింజలున్నాయో ఆకాశంలో . అన్ని చుక్కులున్నాయన్నాడు. మూట విప్పి ఆవాలు కుప్పగా వోశాడు. వాటిని చూసి చాలా ఉన్నాయే అని నవ్వుతూ అన్నాడు రాజు. మహారాజా మీకు నమ్మకం లేకపోతే ముందు ఈ ఆవగింజలన్నీ లెక్క పెట్టించండి. తరువాత క్ష చుక్కలను లెక్క పెల్టించండి. అందరి అనుమానం తీరుతుంది. అన్నాడు బీర్బల్‌. బీర్చల్‌ యుక్తికి అక్పరు సంతోషించి ఇస్తానన్న బంగారు నాణాలు ఫి బహుమానంగా యిచ్చాడు. శీర తప్పేన శ్త్ల అనగనగా ఒక రాజు ఆ రాజు ఒకరోజు వేటకు వెళ్ళాడు. ఒక్క జంతువూ దొరకలేదు. నిరాశతో వెనుతిరిగాడు. నేను యీరోజు ఎవరి ముఖం చూసాను అని ఆలోచించాడు. సేవకుని ముఖం చూసినట్లు గుర్తొచ్చింది. వెంటనే తాను ముఖం చూసిన సేవకుడిని ఉరి తీయండి అని ఆజ్ఞాపించాడు. పాపం! సేవకుడు జరిగినదంతా మంత్రితో చెప్పుకొని తనను కాపాదమని అడిగాడు. మంత్రి చాలా తెలివిగలవాడు. వెంటనే అతనిని తీసుకొని రాజు వద్దకు వచ్చాడు మంత్రి. రాజు కోపంతో వాడిని ఎందుకు తీసుకొచ్చావు? ఆ సన్యాసిని ఉరి తీయించండి అన్నాడు.

, అప్పుడు మంత్రి వీడు రాత్రంతా తమ గుమ్మం దగ్గరే కాపలా కాసాడు. పొద్దున్నే తమ ముఖమే చూశాడు. వీడి ముఖం చూసినందుకు మీకు శ్రమ మాత్రం కల్గింది. ప్రాణగండం లేదు. కాని వీడికి మీ ముఖం చూడటం వల్ల ఉరిశిక్ష పడింది.

న బాగా ఆలోచిండండి. ఎవరిది ఏ మొఖమో తెలుస్తుంది అన్నాడు మంత్రి.

వెంటనే సేవకుని శిక్ష రద్దు చేయించినాడు రాజు. క 59

శర బ్తోర్రల్‌ చతురత

ఒకరోజు అక్బర్‌ బీర్చల్‌తో ఇలా అన్నాడు '“నీకు ఒక బహుమతి యిస్తాను. . అది తినదగినది. నీవు తింటావా? “అయ్యా! దయతో తమరు ఇస్తే వద్దంటానా ప్రభూ తప్పకుండా తింటాను, అన్నాడు బీర్చల్‌.

ఇదిగో ముందు చెబుతున్నా ఆలోచించుకొని మరీ చెప్పు తర్వాత కాదంటే = మాత్రం నాకు కోపం వస్తుందన్నాడు అక్బరు.

ఆయ్యా! నేను ఎప్పుడూ అన్నమాట తప్పను. మీకెందుకు, ఎలాగయినా ॥ తింటాను అని వినయంగా చెప్పాడు బీర్బల్‌. చక్రవర్తి సేవకుడిని పంపి ఒక కోడిని తెప్పించాడు. ఆ కోడిని చూపించి ఏమయ్యా దీనిని నీవు తింటావా? అన్నాడు. రాజా! మొదట చెప్పినట్లే దీనిని ఎలాగైనా నేను తింటాను ప్రభూ అన్నాడు బీర్బల్‌.

సీవు బ్రాహ్మణుడవుగదా! కోడిని ఎలా తింటావు అని అడిగాడు రాజు. దానికి బీర్బల్‌ అవును ప్రభూ నేను బ్రాహ్మణుడనే. ఈ కోడిని అమ్ముకొని తింటాను అన్నాడు బీర్బల్‌.

47 అవరు గుర్రివాడు?

ఒక రోజు అక్బరు సభతీరి వున్నాడు. ఆ సభలోని వారితో అన్నాడు. మన పట్టణంలో గుడ్డివారు ఎక్కువా? లేక మంచివారెక్కువా? అని ప్రశ్నించాడు. ఎవరూ చెప్పలేకపోయారు.

అప్పుడు బీర్చలు లేచి రాజా మన పట్టణంలోనే కాదు, లోకంలో చాలా మంది గుడ్డివారు ఉన్నారు అన్నాడు. వారిని చూపడానికి నాకు రెండు రోజులు గడువు యివ్వండని అడిగాడు. రాజు సరే! అన్నాడు.

మరుసటి రోజు బీర్చలు దర్వారుకు పోలేదు. బాగా జనం తిరిగే ఒక కూడలి దగ్గర కూర్చున్నాడు. అతని చుట్టూ చెప్పులు ఉన్నాయి. ఒక చెప్పును కుడుతూ కూర్చున్నాడు. అక్కడ ఏమి జరిగేది రాయడానికి తన వాళ్లను పక్కనే నియమించాడు. " ప్రతివాడు వచ్చి * పండిట్‌జీ ఏమి చేస్తున్నారు మీరు” అని అడిగిపోతున్నారు. అలా అడిగినవారి పేర్లను పనివారు రాస్తున్నారు. నాయంకాలమైంది. రాజు గారు విహారం 4 కోసం అదే దారిన వచ్చాడు. ఆయన కూడా బీర్చలును చూసి అదే ప్రశ్న వేశాడు. రాసిన వారిజాబితాలో రాజుగారి పేరు కూడా ఎక్కింది.

60 శ

తెల్లవారి బీర్చలు సభకు వచ్చాడు. రాజా ఈ లిస్టు చూడండి. మన పట్టణంలో గుడ్డివారంతమందో తమకు తెలుస్తుంది అన్నాడు. లిస్సులో చాలా మంది పేర్లు అడ్రసులతో సహా ఉన్నాయి. అందులో తన పేరు కూడా కన్పించింది. రాజు ఆశ్చర్యంతో నా పేరు ఎందుకు రాశారు అని . అడిగాడు. అప్పుడు బీర్చలు అయ్యా మీరంతా నేను చేసేపని చూస్తూ కూడా ఎం చేస్తున్నావని అడిగారు 'కళ్ళుందీ కూడా చూడలేనివారు గుడ్దివారే కదా ప్రభూ” అన్నాడు వీర్చల్‌. లి 4& రథ ర6ధ్రం తిరిగొంది ఒక రోజు బీర్చలు దర్బారుకు వస్తున్నాడు. దారిలో రేగుపండ్లు అమ్మెవాడు " కన్పించాడు పండ్లు, చాలా బాగున్నాయి. బీర్చలు పండ్లగంప కొని అంతఃపురానికి తెచ్చాడు. ? చక్రవర్తి దర్బారుకు రావడానికి తయారవుతున్నాడు. గంపను చూశాడు. ఏమిటయ్యా ఆ గంప? ఏముంది అందులో అని అడిగాడు. (ప్రభూ అవి రేగుపండ్లు, చాలా బాగున్నాయి. అందుకే ప్రభువులు వారు తింటారని తెచ్చాను అన్నాడు. బీర్చలుకు ఆ అంతఃపురంలో ఉన్న చనువు తెలిసినవాడు కాబట్టి రాణిగారిని కూడా పిలిపించాడు అక్బరు. ఒక పెద్ద పళ్ళెంలో పండ్లుపోసి బల్లమీద ఉంచారు. రాణిగారూ, చక్రవర్తి ఒకవైపూ వారికి ఎదురుగా బీర్చలు కూర్చొన్నారు. ముగ్గురూ పండ్లు తింటున్నారు. కానీ రాజుగారు పండ్తుతిని గింజలను మిగిలిన యిద్దరూ గమనించకుండా రాణిగారి వైపు వేస్తున్నారు. 'రాణిగారిని తిండిపోతుగా చేసి హేళన చేయాలని రాజుగారి / ఉద్దేశ్యం. రాణిగారి దగ్గర గింజలెక్కువయ్యాయి. చక్రవర్తి దగ్గర గింజలు లేవు. బీర్చలు వద్ద కొన్ని ఉన్నాయి. ం అక్బరు బీర్చలుతో “చూశారా రాణిగారు ఎంత తిండిపోతో” అన్నారు. వారు పండ్లు తిని గింజలు వదిపెట్టారు. తమరు మాత్రం పండ్లతోపాటు గింజలు కూడా మింగారు” అన్నాడు బీర్చలు. పాపం! రాజుగారు సిగ్గుపడక తప్పలేదు. 61

489 చెవుడు మూటలు వింటో

ఒకనారి తాతా మనమడూ తమ గాడిదను తోలుకొని పొరుగూరికి పోతున్నారు. కొంతదూరం వెళ్ళేసరికి, ఒక పెద్ద మనిషి ఎదురు వచ్చాడు. అతను ఏరిని చూసి “ఏమండీ! ఆ గాడిద మీద మీలో ఎవరో ఒకరు కూర్చొని వెళ్ళవచ్చును కదా! ఇద్దరూ నడవటం దేనికి” అని అన్నాడు. దీనికి తాతా నిజమే! అనుకొని తన ॥ మనువడిని గాడిద మీద కూర్చోబెట్టి తను నడిచి వెళ్ళసాగాడు.

మరి కొంత దూరం వెళ్ళేసరికి మరొక వ్యక్తి వీరికి ఎదురయ్యాడు, వీరిద్దరినీ , గమనించి తాతతో “ఏమయ్యా కుర్రవాడు, నదవగలడు, నీవు ముసలివాడివి నీవు గాడిద మీద ఎక్కి కుర్రవాణ్సి నడిపించు అంటూ సలహా ఇచ్చాడు. తాత వెంటనే తన మనవడిని గాడిద మీద నుండి దించి, తాను ఎక్కి కూర్చొని ప్రయాణం సాగాంచారు. క మరి కొంత దూరం తాతా, మనవల ప్రయాణం సాగింది.

మరొక వ్యక్తి వీరికి ఎదురుపడ్డాడు. “ఎమయ్యా! పెద్దయ్యా! నీకేమైనా బుద్ది _ వుందా? పిల్లవాడిని నడిపిస్తావా” అన్నాడు. దానికి తాత మనుమడిని కూడా గాడిద మీద ఎక్కించుకున్నాడు. ఈ విధంగా యిద్దరూ గాడిద మీద ప్రయాణం సాగించారు. వారిద్దరి బరువుకు గాడిద నడవలేక నడవసాగింది. దారిలో వీరిని చూసిన మరొకడు “ఏమయ్యా” మీకేమైనా బుద్ధి వుందా? ఆ నోరు లేని జీవిని యిలా బాధపెట్టావచ్చా? అది నడవలేకుండా వుంది అన్నాడు నిజమే యిప్పటిదాకా గాడిదను బాధపెట్టాం. ఇప్పుడు బాధపెట్ట కూడదనుకొన్నారు. బాగా ఆలోచించారు. గాడిద నాలుగు కాళ్ళను ఒక కర్రకు యిరువైపులా కట్టారు. తాతా మనమడు యిరువైపులా కర్రకు కట్టిన గాడిదను మోస్తూ ప్రయాణం సాగించారు. దారిలో వారు ఒక కాలువను దాటవలసి వచ్చింది. కాలువ ఒద్దున వున్న కొందరు అల్లరి పిల్లలు గాడిదను మోస్తున్న తాతా మనుమలను చూసి గోల చేస్తూ ఎగతాళి చేసారు. వారి గోలకు గాడిద బెదిరి పోయింది. గాదిద కాళ్ళకు కట్టిన త్రాళ్ళను తెంచుకొని కాలువలో పడిపోయింది.

ఇలా ఎందుకు జరిగింది? తాత ప్రతివాడు చెప్పిన మాటలను, సలహాలను న ఆచరించడానికి ప్రయత్నించాడు. స్వంత బుద్ధిని ఉపయోగించి, ఇతరుల చెప్పింది ఎంతవరకు సబబు అని ఆలోచించలేదు. అందుకే కావచ్చు 'సబ్‌ కా సున్‌ నా ఆప్‌ నా కర్‌ నా అంటారు. అంటే ఎవరు చెప్పినా వినాలి. మన స్వంత ఆలోచనతో [|

62

5౦ దాబిన ఛవంవద ్‌ అనగా అనగా ఒకరైతు. అతనికి ఐదుగురు కొడుకులు, వారికేపని చేయడం చేతకాదు. తినడం పండటమూ తప్ప. ( కొన్నాళ్ళకు రైతు మంచం పట్టాడు. కొడుకులను దగ్గరికి పిలిచాడు. నాయనలారా! నేను కూడబెట్టిన డబ్బంతా పెట్టెలో పెట్టి పొలంలో దాచి పెట్టాను. ఎక్కడ దాచిపెట్టానో గుర్తుకు రావట్లేదు! అన్నాడు. తండ్రి దాచిపెట్టిన చోటు మరిచిపోయినందుకు మనసులో తిట్టుకుంటూ కొడుకులు పొలం అంతా తవ్వారు. ఎక్కడా పెట్టె కనబడలేదు. తిట్టుకుంటూ తండ్రికి వచ్చి చెప్పారు. పెట్టె ఎక్కడా కనపడలేదని. అప్పుడు తండ్రి నవ్వుకుంటూ ఫర్వాలేదు. ఇప్పుడు కాకపోతే తర్వాత ? దొరుకుతుంది అన్నాడు. పొలంలో గింజలు చల్లండి అని చెప్పాడు. తండ్రిని తిట్టుకుంటూ పొలం సాగు చేసారు. పొలం విరగబండింది. ఇబ్బడి ముబ్బడిగా డబ్బు వచ్చింది. రైతు ఆనందంగా కొడుకులతో ఇట్లా అన్నాడు. ఇదే మన సంపద. కష్టే ఫలి, శ్రమయే సంపద అన్నాడు. అప్పటినుండి రైతు కొడుకులు ఎట్లా ఉండేవారో చెప్పుకోండి చూద్దాం. 57. మూ గతీ అంతో/ మల్లయ్య దగ్గర ఒక పెద్ద మేకల మంద వుంది. అతను రోజూ మేకలు (| మందను ఊరి ప్రక్మనేగల కొండల మీదికి మేతకు తోలుకు పోయేవాడు. ఒక నాడు మంద మేస్తూ వుండగా కొన్ని అడవి మేకలు వచ్చి మందలో చేరాయి. ఈ సంగతిని మల్లయ్య కనిపెట్టాడు. సాయంత్రం అయింది. తన మేకలన్నింటినీ క్రిందకు తోలుకు , వస్తుండగా వాన మొదలైంది. మేకలన్నింటినీ ఒక గుహలోకి తోలాడు. మరుసటిరోజు వాన వల్ల మేకలను కొండల మీదికి తోలుకు వెళ్ళడానికి వీలులేకపోయింది. మరి వాటికి తిండి ఎట్టా? అని ఆలోచించాడు. అపుడు కొంత గడ్డి కొన్ని చెట్ల కొమ్మలను క కోసుకువచ్చి తన మేకలకు కొంచెం కొంచెం వేసాడు. కొత్తగా వచ్చి చేరిన అడవి " మేకలకు మాత్రం మరింత గడ్డి సంపాదించి వాటి కడుపు నిండేదాకా మేపాడు. అలా మేపి, వాటిని మచ్చిక చేసుకుంటే, అవి శాశ్వితంగా తన మందలోనే వుందిపోతాయని మల్లయ్య అభిప్రాయం. క్ష 63

ఆ తరువాత రోజు వాన వెలిసింది. మామూలుగానే కొండ మీదకి మందను తోలుకు వెళ్ళాడు. తీరా చూస్తే ఏముంది? కొత్తగా మందలో చేరిన అడవి మేకలు మందను వదిలిపెట్టి పరుగు లంకించుకున్నాయి.

అయ్యో! అయ్యో! నా స్వంత మేకలకంటే మిమ్ములను (శ్రద్ధగా చూసానే! ఆ మాత్రం కృతజ్ఞత లేకుండా అలా వెళ్ళిపోతున్నారేం? అని వాటిని దీనంగా అడిగాడు. అవి వెనక్కి తిరిగి 'అయ్యా మేము నీ దగ్గరకు నిన్న వచ్చాము. అయినప్పటికీ నీ పాత మేకలకన్నా మమ్మల్ని ఎక్కువగా చూసుకున్నావు. దీనిని బట్టి నీ స్వభావం అర్ధం ం అయింది. మా తరువాత యింకా కొన్ని మేకలు వచ్చి చేరితే మమ్ములను కూడా ఆ విధంగానే మరచిపోతావు కదా? కొత్తవాటికోసం పాకులాడుతావు. నీ యీ చెడ్డ | గుణాన్ని గ్రహించే మేము వెళ్ళిపోతున్నాం. నీకో నమనస్మారం! యిప్పటి నుంచైనా నీ మేకలను చక్కగా చూసుకో అంటూ పరుగెత్తాయి.

5౯౭ రంగు బయటీవదేతో...

ఒక అడవిలో రకరకాల జంతువులండేవి. అందులో వేషధారి అనే నక్కటఉ ౦దేది. ఈ నక్క చాలా తెలివి కలది. బడాయిలు చెప్పుకుంటూ తిరుగుతూ ఉండేది. ఈ వేషధారి ఒక రోజు బట్టలు ఉతికే చాకి రేవు దగ్గరకు వచ్చింది. ఆ చాకిరేవు దగ్గర ఒక బాన కనిపించింది. ఆ బానలో ఉన్న నీళ్లు తాగాలని లోపలికి తొంగి చూసింది. జారి అందులో పడింది. దానిలో నీలి రంగంతా దాని వొంటికి పట్టంది. అందులోంచి దూకి బయటకు వచ్చింది. అడవి దారి పట్టింది. ఇంతలో తెల్లవారింది. ఒక మడుగు దగ్గరకొచ్చి నీళ్లు తాగబోయింది. దాని నీడ సీళ్ళలో విచిత్రంగా కనిపించిదింది. నీలిరంగుతో మెరిసిపోతూ ఉంది. వెంటనే దానికొక ఆలోచన వచ్చింది.

నక్కలన్నింటీని పిలిచింది. అవి నీలిరంగు నక్కను చూసి ఆశ్చర్యపోయాయి. ఆ నీలిరంగు నక్క ఇలా అన్నది. “నాకు నిన్న రాత్రి వన దేవత కనిపించింది. నా , శరీరంమంతా నీలిరంగుగా మార్చింది. ఇక నుండి నువ్వే అడవికి రాజువు. ఈ సంగతి అందరికి చెప్పు అంది. వెంటనే మీ దగ్గరకు వచ్చాను” అని చెప్పింది. ఈ మాటిల్ని మిగిలిన నక్కలన్నీ నమ్మాయి. తమ నక్కల జాతికి రాజపదవి లభించినందుకు ఖ్‌ సంతోషించాయి. ఆ నీలిరంగు నక్కను రాజుగా ప్రకటించి దండోరా వేయించాయి.

అడవిలో జంతువులన్నీ ఒక చోటికి వచ్చాయి. సింహం, పులి, ఏనుగు, ఎలుగుబంటి, ఒంటే అన్ని జంతువులు నక్కను చూచి ఆశ్చర్యపోయాయి. రాజుగా

604

గౌరవించాయి. దీనితో నక్కకు గర్వం పెరిగింది. తానే చక్రవర్తిని అనుకున్నది. తన తెలివితేటలతోనే తనకు రాజు పదవి వచ్చిందని మిడిసిపడింది. తన క్రింద మంత్రిగా సింహాన్ని సేనాధిపతిగా పులిని నియమించింది. , పదవులన్నీ ఇతర జంతువులకే ఇచ్చింది. తమ నక్క జాతికి ఒక్క పదవీ ఇవ్వలేదు. “ మిగిలిన నక్కలన్నింటికి కోపం వచ్చింది. నీలిరంగు నక్కకి తగిన బుద్ది చెప్పాలనుకున్నాయి. ఒక ముసలి నక్క ఇది న కూడా తమలాంటి నక్కే అని తెలుసుకొన్నది. ఒకసారి అడవి జంతువుల సమావేశం జరుగుతున్నది. ఒక్కసారిగా నక్కలన్నీ కావాలని బిగ్గరగా కూత వేశాయి. మన నీలిరంగు ! నక్కకూడా ఉండబట్టలేక వాటితోపాటు గొంతు కలిపి బిగ్గరగా అరచింది. దీనితో అది మాములు నక్కేనని తేలిపోయింది. ఆ అరుపు విని సింహం దాని మీద పడి చంపించది. ఇంతకాలం నక్కను నమ్మి మోసపోయినందుకు సింహం, పులి సిగ్గుపద్డాయి. ః 5౩ భలే బాగుంటభి అనగనగా ఒక ఊరు, ఆ ఊరిలో అందరూ కలసి మెలసి ఉంటారు. ఆ ఊరి పెద్ద రహీమ్‌. ఆయన అంటే ఊరి పిల్లలకీ, పెద్దలకీ ఇష్టం. ఆయిన పంచాయితీలో తీర్పులు కూడా తెలివిగా చెప్పెవాడు. ఒకరోజు రోశయ్య అనే వ్యాపారి ధాన్యం కొనటానికి వొారుగూరు నుండి (| వచ్చాడు. అక్కడా, ఇక్కడా తిరిగాడు. ఎక్కడో తన డబ్బు వరహాల సంచి పోగొట్టుకున్నాడు. లబో, దిబోమని మొత్తుకున్నాడు. ఆ సంచి తిరిగి ఇచ్చిన వారికి వంద వరహాలు బహుమతిగా ఇస్తానని చాటింపు వేయించాడు. నా ఆ సంచి అదే ఊరు వాడయిన వెంకన్నకు దొరికింది. వెంకన్న చాలా చిన్నరైతు. ఆ చాటింపు విని వరహాలసంచీ తీసుకొని పోయి రోశయ్యకు ఇచ్చాడు. రోశయ్య బుద్ది మారింది. బహుమానం ఎగ్గొట్టాలనుకున్నాడు. సంచిలో వరహాలు శ = లెక్కపెట్టుకున్నాడు. వుండవలసిన వెయ్యి వరహాలు వున్నాయి. కాని “తొమ్మది వందల వరహాలు మాత్రమే వున్నాయి. నా వంద వరహాలు బహుమానం నీవు తీసుకున్నావు” అన్నాడు రోశయ్య. వెంకన్న లేదు అని చెప్పినా వినకుండా గద్దించి పంపించాడు క రోశయ్య. ఈ సంగతి రహీమ్‌కు చెప్పాడు వెంకన్న వ్యాపారిని పిలిపించి అడిగాడు రహీమ్‌. రోశయ్య జరిగిందంతా చెప్పి వంద వరహాలు ఇవ్వవలసిన పనిలేదన్నాడు. 65

రహీమ్‌ ఆ సంచి ఇమ్మని డబ్బుతో సహా తీసుకొని, ఆ తగ్గిన వంద వరహాలు కలిపి ఇవ్వమని వెంకన్నకు చెప్పాడు. ఒకరోజు గడువు కోరాడు వెంకన్న, సరేనన్నారు పెద్దలు.

మరుసటిరోజు అందరూ రచ్చబండ దగ్గర చేరారు. రోశయ్య తన డబ్బు సంచి అడిగాడు. అప్పుడు రహీమ్‌ సలహాప్రకారం వెంకన్న ఇలా అన్నాడు. “వంద ॥ వరహాలు తమ సంచీలోవి తగ్గినాయి కదా. నేను ఆ వంద పెట్టబోతే సంచీలో పట్టడం లేదు” అన్నాడు వెంకన్న “అయితే ఆ సంచి రోశయ్యది కాదు" అని తీర్పు ॥ చెప్పాడు. రహీమ్‌ దానితో రోశయ్య గుండెలు బాదుకుంటూ విషయం ఒప్పుకొన్నాడు. గ్రామస్తులందరూ బలే బాగుంది. అంటూ రహీమ్‌ తెలివికి మెచ్చుకున్నారు.

54 బింతలేని మనిసి

అనగా అనగా ఒక రాజు. ఆయనకు పెద్ద రాజ్యం ఉండేది. అయినా ఆ రాజుకు ఇంకా రాజ్యం పెంచుకోవాలనీ చుట్టుపక్క రాజ్యాలను తమ రాజ్యంలో కలిపేసుకోవాలనీ అంతులేని ఆశగా ఉండేది. ఆ విషయాన్ని ఆలోచిస్తూ, ఆలోచిస్తూ చివరకు మంచాన పడ్డాడు. ఎందరో వైద్యులు వచ్చారు. ఎన్నో మందులు ఇచ్చారు. అయినా జబ్బు తగ్గలేదు.

ఓ రోజు హిమాలయాల ప్రాంతం నుండి ఓ వైద్యుడు వచ్చాడు. ఎన్నో ప్రశ్నలు వేసాడు. ఎన్నో పరీక్షలు చేసాడు. *ఈ జబ్బు మామూలు మందులకు కుదరదు. ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా చీకూ చింతాలేని మనిషిని వెదికించి తీసుకొనిరండి. అతని చొక్కామీరు వేసుకుంటే మీ జబ్బు తగ్గుతుంది.” అని రాజుతో అన్నాడు. రాజభటులు నలుమూలల వెదికారు. ఎక్కడా చీకూ చింతా లేని మనిషి కనిపించలేదు. చివరకు ఒక చిన్నపల్లెలో ఆటువంటివాడు దొరికాడు. వాడు ఆ రోజు కూలి చేసుకొని నేలమీద పండుకొని హాయిగా నిద్రపోతున్నాడు. అతన్ని లేపి రకరకాల ప్రశ్నలు వేశారు. చింతలేమైనా ఉన్నాయా అని అడిగారు. “చింతదేనికి” అని కూలి ఎదురుప్రశ్న వేశాడు.

“హమ్మయ్యా” దొరికాడు అని భటులు అతన్ని రాజు దగ్గరకు తీసుకొని వచ్చారు. వైద్యులు అతన్ని 'నీకు చింతలు లేవా అని అడిగాడు. చింతదేనికి? [| పనిచేసుకోవడం వచ్చిన డబ్బులతో తృప్తిగా తినడం. మళ్ళీ తెల్లవారగానే పనిలోకి వెళ్ళడం. చింతదేనికీ;, చింతలంటే బమిటి; అన్నాడు. “రాజా! కూలివాడికి

66

స్వంతమంటూ ఏమీలేదు. అయినా తృప్తిగా జీవిస్తున్నాడు చూశారా” అన్నాడు వైద్యుడు రాజుతో. “బాబూ! రాజుగారికి చింతలులేని మనిషి చొక్కాతో వైద్యం చేయాలి. నీ చొక్కా ఉంటే ఇమ్మని అడిగాడు వైద్యుడు, కాని అతని దగ్గర చొక్కాలేదు. అది విని 6 రాజు సిగ్గుతో తలదించుకున్నాడు,. తృప్తికి మించిన ధనం లేదు అని తెలుసుకున్నాడు, ఉన్నంతలో తృప్నిగా ఉండడం అలవరచుకున్నాడు, అన్నీ ఉన్నా ఇంకా | కావాలనుకోవటమే తన అనారోగ్యానికి కారణం అని తెలుసుకున్నాడు. దానితో రాజుగారి రోగం కుదిరింది, ౨క అాల్లుడికొజ్హాన తివ్సలు వెంకన్నకు కొత్తగా పెళ్ళి అయింది. మొదటి సారిగా వెంకన్న అత్తగారి ఇంటికి వెళుతున్నాడు. అత్తగారింటికి వెళ్ళేటప్పుడు తల్లి కొడుకుకు చాలా నీతులు చెప్పింది. “అబ్బాయి” అత్తగారింట్లో ఏది పెట్టినా మొత్తం తినకు. కొంచెం కొంచెం తిను అని చెప్పింది. వెంకన్న ప్రయాణమై అత్తగారింటికి వచ్చాడు. అత్తగారు అల్లుడి కోసం చలివిడి పిండి చేసి పెట్టింది. చలివిడి పిండి చాలా రుచిగా ఉంది. పైగా వెంకన్నకు చలివిడి పిండి అంటే చాలా ఇష్టం. అమ్మ చెప్పిన మాట గుర్తొచ్చింది. తినాలని ఉన్నా కొంచెం మాత్రమే తిని ఇంక వద్దన్నాడు. అత్తగారు ఎంత బతిమాలినా తినలేదు. కాని చలివిడిపిండి మీద కోరిక ఇంకా ఎక్కువైంది. ఆ రోజు రాత్రి, అంతా పడుకున్నారు. వెంకన్న చిన్నగా లేచి అటు ఇచు చూశాడు. రోటిదగ్గరకి పోయాడు. గోరుతో గీకుతూ కొద్దిగా చలివిడి తీసి తిన్నాడు. ఇంకా రోటిలో ఏమన్నా ఉందేమోనని చేయి పెట్టిచూశాడు. కొద్దిగా అడుగున వున్నది. గీకితే రావటం లేదు. నాకటం ౪ మొదలుపెట్టాడు. అలా నాకూతూ ఉంటే తల రోట్లో ఇరుక్కున్నది. రోటిలో నుండి ఎంత గుంజినా రావటం లేదు, ం అటుచేసి, ఇటుచేసి తెల్లవారుజాము అయింది. వేకువనే కసవు వూడుద్దామని అత్త లేచింది. సందులోకిపోయి రోటివైపు చూసింది. చొక్కా లేనందున అల్లుడిని గుర్తుపట్టలేదు. కుక్క అనుకొంది, చీపురు తిరగేసి బాదింది. ఆ నొప్పికి గింజుకున్నాడు. ఒక్కసారిగా రోట్లో ఇరుక్కున్న తల ఊడి వచ్చింది. | 67

అల్లుడిని చూసి అత్త “అయ్యో అల్లుడుగారు, ఇలా అయిందే” అని బాధపడడ్డది. “ఫరవాలేదు. నేను రోలు నాకిన సంగతి ఎవరికీ చెప్పొద్దు” అన్నాడు అల్లుడు. “నేను మిమ్ముల్ని కొట్టిన సంగతి ఎవరికీ చెప్పకండి” అన్నది అత్త.

సరేనని ఇద్దరు మెదలకుండా ఎవరి దారిన వారు పోయారు.

అర డుబారా మనువు

అనగనగా ఒక వూళ్ళో కాంతమ్మ, కనకమ్మ అనే ఇద్దరు ఆడవాళ్ళు క వుండేవారు. ఇద్దరూ ఇరుగు పొరుగున వుండేవారు. ఇద్దరూ పాల వ్యాపొం చేసేవారు. అయితే కాంతమ్మకు నాలుగు గేదెలు వుండేవి. కనకమ్మకు ఒక గేదె మాత్రమే ఉంది. అయినా కనకమ్మ పొదుపుగా సంసారాన్ని నెట్టుకొచ్చింది. కాంతమ్మ దుబారా మనిషి ఎన్ని డబ్బులొచ్చినా ఏరోజుకారోజే అయిపోయేవి. ఒకసారి కాంతమ్మ యింట్లో నెయ్యి అయిపోయింది. పిల్లలు నెయ్యి లేకపోతే అన్నం తినలేరని ప్రక్క్మనవున్న కనకమ్మను రెండు గిద్దలు నెయ్యి బదులు ఇవ్వమని అడిగింది. కనకమ్మ సరేనని చెప్పి రెండు గిద్దెలు నెయ్యి బదులిచ్చింది. ఎన్ని రోజులయినా కాంతమ్మ నెయ్యి తిరిగి ఇవ్వటంలేదు. కనకమ్మ ఎప్పుడు అడిగినా రేపూ మాపూ అని తిప్పసాగింది.

ఒక రోజు కనకమ్మ గట్టిగా అడిగింది. కాంతమ్మ నువ్వు నాకు నెయ్యి బదులే ఈయలేదు. ఎవరికి చెప్పుకుంటావో చెప్పుకోపో అంది, కనకమ్మ బాధపడి ఆ విషయాన్ని వూరి పెద్దలకు చెప్పుకుంది, న్యాయం చెప్పమని వారిని అడిగింది. వూరి పెద్దలు ఆ విషయాన్ని తీర్పులు చేప్పే మర్యాద రామన్నకు చెప్పారు. 'సరే నేను తీర్పు చెపుతాను. ఆ ఆడవారిద్దరిని రేపు నా యింటికి రమ్మని చెప్పండి అని మర్యాద రామన్న చెవ్పాడు.

తెల్లవారిన తరువాత కాంతమ్మ, కనకమ్మ మర్యాదరామన్న యింటికి వెళ్ళారు. రామన్న ఇంటి ముందు పెద్ద బురదగుంట వుంది. రామన్న ఇంటికి చేరేసరికి ఇద్దరి కాళ్ళకు బురద అంటింది. రామన్న చెరో బకెట్‌ నీళ్ళు ఇచ్చి కాళ్ళు కడుక్కోమన్నాడు. క. కాంతమ్మ బరబరా బకెట్‌ సీళ్ళతో కడిగింది. బకెట్‌ సళ్ళు అయిపోయాయి, కాని బురద పూర్తిగా పోలేదు. కనకమ్మ ఒక చెంబు సీళ్ళతోనే కాళ్ళను శుభ్రంగా తోమి | బురద కడుక్కుంది. కాంతమ్మ మర్యాదరామన్న వైపు చూసి ఆక్రోశంగా ఇలా అడిగింది. “నన్నెందుకు పిలిపించారు” నాకు నాలుగు గేదలున్నాయి. పాడి పుష్కలంగా వుంది. అలాంటి నేను లింగులింగుమని ఒకగేదె వున్న ఈమె దగ్గర నెయ్యి ఎందుకు

68 =

తీసుకుంటాను. కనకమ్మే ఎన్నోసార్లు నా దగ్గర నెయ్యి బదులు తీసుకుపొయ్యేది' అని పెద్ద నోరుతో అన్నది. కనకమ్మ 'లేదండీ! ఒకగేదే అయినా, నెను ఎప్పుడూ ఆమె దగ్గర నెయ్యి బదులు తీసుకోలేదు. రెండు నెలల క్రితం కాంతమ్మ నా దగ్గర రెండు గిద్దెలు నెయ్యి బదులు తీసుకుంది. బదులు తీర్చమని అడిగితే అసలు నా క దగ్గర నెయ్యి తీసుకోలేదంటున్నది' అంది వినయంగా. ఊరి పెద్దలు ఇరువురి మాటలూ విని మర్యాదరామన్న వైపు చూశారు.

• మర్యాద రామన్న తీర్పు చెపుతూ “కనకమ్మ ఒక గేద వున్నా ఆమె చాలా వొదుపరి. కాంతమ్మ దుబారా మనిషి కాంతమ్మ, కనకమ్మ దగ్గర రెండు గిద్దెలు నెయ్యి తీసుకున్నది | నిజం, నిజం ఒప్పుకుంటావా? రాజభటులను పిలవమంటావా' అని గద్దించాడు. కాంతమ్మ గజగజ వణుకుతూ తప్పయిపోయింది క్షమించండి” అన్నది. రామన్న ఆమె వైపు చూస్తూ 'నీ తప్పుకు 2 గిద్దెల నెయ్యికి నాలుగు గిద్దెలు నెయ్యి కనకమ్మకు ! ఇవ్వాలి” అని తీర్పు చెప్పాడు. ఇద్దరు అడవాళ్ళు వెళ్ళిపోయారు. కనకమ్మ పొదుపరని, కాంతమ్మ దుబారా మనిషని ఎలా చెప్పగలిగారు+ అని ఊరి పెద్దలు రామన్నను అడిగారు. చిరునవ్వుతో 'వారికోసమే యింటి ముందు బురదగుంట ఏర్పాటు చేసాను. ఇద్దరికి చెరో బకెట్‌ నీళ్ళు ఇచ్చాను. కాంతమ్మ బకెట్‌ నీళ్ళతో కాళ్ళు కడిగింది. కానీ కనకమ్మ ఒకే ఒక చెంబుడు నీళ్ళతో కాళ్ళను శు భ్రంగా కడుక్కుంది. దానిని బట్టి వారి వారి మనస్తత్వాలను చెప్పాను” అన్నాడు. ॥ అందరూ మర్యాదరామన్న తెలివితేటలకు జేజేలు పలికారు. 57 గయ్యాలొ అత్త ” అనగనగా ఒక వూళ్ళో సూరమ్మ అనే ఆవిడ వుండేది. ఆమె పరమ గయ్యాళి. ఆమెకో కొడుకూ, కూతురు. కొడుకు వట్టి అమాయకుడు. కొడుక్కు ఏరికోరి శాంతమ్మను యిచ్చి పెళ్ళి చేసింది. శాంతమ్మ నిజంగా శాంతమూర్తీ. సూరమ్మ తన [| కోడలిని రాచిరంపాన పెట్టేది. అయిన దానికి కానిదానికి హింసించేది. సరిగా తిండికూడా పెట్టేది కాదు. బండెడు పనిని అప్పచెప్పేది. శాంతమ్మ కిక్కురు మనకుండా క్‌ పనంతా చేసేది. మొగుడితో కూడా కష్టాలు చెప్పుకునెదికాదు. సూరమ్మ పెట్టే బాధలు ౯ తనలోనే దాచుకునేది. అయినా సూరమ్మకు తృప్తి వుండేది కాదు. కోడల్ని యింకా యింకా బాధించేది. 69

ఒకనాడు నీళ్ళకుండ మోసికొనివస్తూ గడప తగిలి శాంతమ్మ తూలి క్రిందపడింది. నీళ్ల కుంద పగిలిపోయింది. అది చూసి సూరమ్మ కోపంతో కోడలిని చేంతాడు తీసుకొని గొడ్డును బాదినట్లు బాదింది. కొడుకు అద్దురాబోతే గదమాయించి ఆపింది. స్పృహతప్పిన శాంతమ్మ మూడు రోజులు మూలుగుతూ పడివున్నా పట్టించుకోక సూరమ్మ కూతురి ఇంటికి వెళ్ళి మూడు పూటలూ తిని వచ్చేది. శాంతమ్మకు పచ్చి ఓ మంచినిళ్లు కూడా యిచ్చేది కాదు. చిన్నగా శాంతమ్మ మూడు రోజుల తరువాత ఓపిక చేసుకొని లేచి పనిపాటలు చేయడం మొదలు పెట్టింది. నీళ్ళు చేదబోయి | సీరసంతో కళ్ళు తిరిగి బొక్కెన వదిలేసింది. తాడు, బొక్కెన బావిలో పడిపోయాయి.

• _శాంతమ్మకు భయమేసి మొగుడితో బొక్కెన తీయమని అడిగింది. సూరమ్మ అది విని నువ్వు బావిలో పడేసి నా కొడుకుని తీయమంటావే అని గుడ్లు మిటకరించి శాంతమ్మ - మీదకు వచ్చి కొట్టబోయింది, అసలే నీరసంతో వున్న శాంతమ్మ బాగా భయపడిపోయి స్పృహ తప్పి క్రింద పడిపోయింది. సూరమ్మ వచ్చి కోడలి చేయి పట్టి చూసింది. మ కోడలు చచ్చిపోయిందని ఒక చెక్కపెట్టెలో పెట్టి దాచింది. రాత్రి కాగానే కొడుకు సాయంతో చెక్కపెట్టెను వూరి చివర మర్రిచెట్టు దగ్గరకు తీసుకువెళ్ళింది. అక్కడ చెక్కపెట్టెకు నిప్పుపెట్టి కోడలిని వదిలించుకోవాలని సూరమ్మ ఉపాయం. అయితే అగ్గిపెట్టె మరచిపోయారు. ఆ రాత్రిపూట వూరి చివర మర్రిచెట్టు దగ్గర ఒక్కరే వుండటానికి భయపడి అగ్గిపెట్టెకోసం యిద్దరూ యింటికి వెళ్ళారు. ఈ లోగా కొంతమంది దొంగలు తాము దొంగిలించిన సొమ్మును పంచుకోవటానికి మర్రిచెట్టు దగ్గరకు వచ్చారు. ఇంతలో శాంతమ్మకు తెలివి వచ్చి చెక్కపెట్టె తలుపు తెరుచుకొని బయటకు వచ్చింది. అది చూసి దొంగలు ఒక్క నారిగా 'దెయ్యం దెయ్యరంి అని పారిపోయారు, శాంతమ్మ కూడా అక్కడ వున్న నగలు, బట్టలు తీసుకొని చెట్టుచాటున నక్కింది. తల్లీ కొడుకులు అగ్గిపెట్టెతో వచ్చి మూతవేసి వున్న పెట్టెకు నిప్పుపెట్టి కాల్చి వెళ్ళిపోయారు. వాళ్ళు వెళ్ళిపోగానే శాంతమ్మ తను కూడా నగలు బట్టలతో ం ఇంటీకి వెళ్లింది. అత్త భయపడి దెయ్యం, దెయ్యం అంటుంటే తనను కాల్చటం వల్ల తనకు (| నగలు, బట్టలు దేవలోకంలో ఇచ్చారని శాంతమ్మ చెప్పింది. సూరమ్మ పేరాశతో తనను కూడా చెక్కపెట్టెలో పెట్టీ కాల్బమని కొడుకుతో కోడలితో చెప్పింది. అలాగే చెక్కపెట్టెలో కూర్చొని నిప్పు పెట్టించుకొని కాలి చనిపోయింది. 70 "

58 గుణవిరం రామాపురం అనే గ్రామంలో జగ్గయ్య అనే పెద్ద మనిషుండేవాడు. ఊరిలోని జనమంతా ఏ తగువు వచ్చినా ఆయన దగ్గరికే వెళతారు. చిన్నపిల్లల్లో చిన్నవాడిగా, పెద్దవాళ్ళకు పెద్ద మనిషిగా ఉంటాడు. ఆయన బయలుదేరి బజారుకొస్తే చెయ్యెత్తి [. దండాలు పెట్టని మనిషుండడు. బొర్రయ్య అనే పశువుల కాపరికి జగ్గయ్య అంటే తగని ప్రేమ. అదే వూరిలో ర నక్కజిత్తుల నారయ్య అనే వాడుండేవాడు. వాడికి జగ్గయ్యగారంటే మంట. ఎప్పుడు సందుదొరికితే అప్పుడు ఆయన మీద చాడీలు చెప్తుందేవాడు. ఓరోజు బొర్రయ్యకు కూడా చాడీలు చెప్పి 'అరేయ్‌ బొర్రయ్యా, ఆ జగ్గయ్య కనపడ్డప్పుడల్లా దండం పెడతారు, ॥ నాకు ఒక్కసారన్నా దండం పెట్టలేదు ఆడిగొప్పేంటి? నాలోని తప్పేంటి? అంటూ పొగరుగా మాట్లాడాడు నారయ్య, ం నక్క జిత్తుల నారయ్యకు బుద్ధి చెప్పాలనుకున్నాడు బొర్రయ్య, వర్షాకాలం వచ్చింది. బజార్లన్నీ బురద మయమయ్యాయి. ఒక రోజు నారయ్య తెల్లటిపంచ ఇస్త్రీ చేసిన చొక్కా వేసుకొని పూలరంగడిలా తయారయ్యాడు. తనకున్న డొక్కు సైకిలు వేసుకొని బయలు దేరాడు నారయ్య, అప్పుడే పశువులను తోలుకొస్తున్న బొర్రయ్య నారయ్యను చూశాడు. మంచి ఆలోచన చేశాడు. ఒక పెద్ద బురదగుంట దగ్గర నిలబడి సైకిలు గుంటముందుకు ం రాగానే 'దండాలండి” నారయ్యగారు అని చేతులు జోడించాడు. బొర్రయ్య తనకు దండం పెట్టాడనే ఆనందంలో ప్రతి నమస్మారంకోసం సైకిల్‌ హ్యాండిల్‌ వదిలి రెండు చేతులు కలిపి ధన్‌మని బురదగుంటలో పడ్డాడు. నారయ్య తెల్లటి బట్టలు బురదవా 7 లయ్యాయి. బొర్రయ్య నవ్వుకుంటూ వెళ్ళాడు. నారయ్య బురద దులుపుకుంటూ వెళ్ళాడు. 5౪ రైతు తెలివి క అడవిదేవరపల్లి అనే ఊరు అడవి ప్రక్కనే ఉండేది. ఆ ఊళ్ళో రంగయ్య అనే రైతు ఉండేవాడు. ఒకరోజు అడవి దున్ని వేరుశనగ వేయాలనుకున్నాడు. అరక = తోలుకొని వేరుశనగగింజలు తీసుకొని అడవికి వెళ్ళాడు. దున్నటం మొదలు పెట్టాడు. క్ట ఇంతలో ఒక ఎలుగుబంటి అక్కడకు రానే వచ్చింది. రైతుకు ఎదురునిలిచి “ఓయి ఎవరు నీవు? ఈ ప్రాంతంలో నువ్వు పంట వేయడానికి వీలు లేదు. అలా వేస్తే క గ

పంట మొత్తం నాశనం చేస్తా. నీ వీపు విమానం మోతమోగిస్తొ అంది ఎలుగుబంటి. ఆ మాటలు విన్న రంగయ్యకు వెంటనే ఒక ఉపాయం తట్టింది. ఎలుగుబంటితో “పంట నాశనం చేయవద్దు. వీపు విమానం మోత మోగించవద్వ! నాకు పంట పండించడానికి సహాయం చెయ్యి. కింద భాగం నేను ఉంచుకొని నేల పైభాగం మొత్తం నీకిచ్చివేస్తాను' అన్నాడు. -

ఎలుగుబంటి అందుకు ఒప్పుకొని, 'సరే! కానీ నన్నుమోసం చేశావో! యిక చూసుకో నీ అంతు చూసాను అంటూ దట్టమైన అడవిలోకి వెళ్ళిపోయింది. పంటకాలం పూర్తి అయ్యింది. రైతు, ఎలుగుబంటి ఎవరి వాటా వారు తీసుకోవడానికి చేను - దగ్గరకు చేరారు. ఎలుగు పై భాగం తీసుకుంది. రైతు కిందిభాగం తీసుకున్నాడు. ఎలుగు పైభాగంలో ఉందే రొట్టను తిని చూసింది. రుచి ఏమీ దొరకలేదు. రైతును కొన్ని సెనక్కాయలు అడిగింది. రైతు ఇచ్చాడు. వాటిని తిని చూసింది! అవి రొట్టకంటే ఎంతో రుచిగా అన్పించాయి. ఎలుగు గట్టగా అరచింది 'రైతూ! నన్ను నువ్వు మోసం చేశావు. తినటానికి పనికొచ్చేవి నీకు, పనికి రానివి నాకా! ఇలా చేస్తే నీ వీపు విమానం మోత మోగిస్తా! అంది.

అయితే ఈ సారి నీవే మొదళ్ళు ఉంచుకో! నేను చివర్లు ఉంచుకుంటా! అన్నాడు రైతు. ఎలుగు ఒప్పుకుంది. ఈ సారి రైతు వరి పంట వేసినాడు. పంట పండి కోసుకొనేందుకు రైతు వెళ్ళేటప్పటికి ఎలుగు ఎదురు చూస్తూ కూర్చుంది. ఎలుగుబంటి రైతుతో “ఈసారి నన్ను మోసం చేయలేవు. నా వాటా నాకిచ్చెయ” అంది.

ఒప్పందం ప్రకారం రంగయ్య మొదళ్ళన్నీ ఎలుగుకిచ్చి, ధాన్యం బండ్ల మీద వేసుకొని వెళ్ళిపోయాడు. ఎలుగుబంటి మొదళ్ళను నమిలి చూసింది. మళ్ళీ మోసం జరిగిందని అనుకుంది. రైతంటే దానికి కోపం వచ్చింది.

అందుకే రైతు ఎలుగుబంటి ఇప్పటికీ శత్రువులుగానే ఉన్నారు. రైతుపంట వేయటం, ఎలుగులూ నాశనం చేయటం జరుగుతూనే వుంది మరి.

6౦0 కలివవోదాం

ఒకసారి సైకిలు ముందు చక్రానికి, వెనక చక్రానికి పోట్లాటొచ్చింది. ఆరెండు 4 నేను గొప్పంటే, నేను గొప్పుని తిట్టుకోవడం మొదలు 'పెట్టినాయి.

"సైకిల్‌ నేను నడుపుతా! కాబట్టి నేను లీడర్‌ను” అన్నది వెనక చక్రం.

౮/2

“సే పిచ్చిముహమా! లీడరు వెనుక ఉండడు, ముందుంటాడు కాబట్టీ నేను లీడర్‌! అన్నది ముందు చక్రం. 'అట్లనా! అయితే గొరైల కాపరి వెనకుండి గొరెలు తోలుతాదా. ముందునుండా? ఈ మాత్రం కూడా తెలియదు. కాబట్టీ నేను లీడర్‌? అంది వెనక ॥ చక్రం, “నోర్మూసుకో!” ముందు దారిఎట్లా ఉంది, కుడివైపు మళ్ళాలా, ఎడమవైపు మళ్ళాలా అని దారి చూపించేది నేను కాబట్టి నేనే లీడర్‌ను అంది ముందు (కం.

• “చెను, పెడలు అన్నీ నాకే కలుపుతారు నేనే గొప్ప అంది వెనక చక్రం. అయితే నేను తప్పుకొంటా అని ముందు చక్రం విడిపోయింది. కొంచెం కదిలి సైకిలూ వెనుక చక్రమూ క్రిందపడ్డాయి. దాంతో ముందు చక్రంగూడా పడ్డది. అపుడు రెండూ ఆలోచించి చివరకు బుద్దితెచ్చుకొని సైకిలు కదలాలంటే మన ఇద్దరి అవసరం ఉంది. అంతేకాదు అందరం కలిసి పని చేస్తేనే సైకిలు కదులుతుంది. అని తెలుసుకున్నాయి. మళ్ళీ ఎప్పటిలాగా కలిసిపోయి సైకిలును నడిపించసాగాయి. 6౮7. దిర భార్వు చాలు కట్టుగూడెంలో కట్టెలు కొట్టుకొని బతికే కొమరయ్య ఉండేవాడు. కొమరయ్య ప్రతిరోజు అడవిలోకి పోయి కట్టెలు కొట్టుకొని వచ్చి కొత్తగూడెంలో అమ్ముకొని, తన భార్యతో సుఖంగా ఉండేవాడు. ఒకరోజు అడవిలో చెరువుగట్టున ఉందే చెట్టు నరుకుతూ ఉంటె కొమరయ్య చేతిలోని గొడ్డలి చెరువులో పడిపోయింది. “అయ్యో! గొడ్డలి పోయిందే ఎలా? అని ఏడున్తూ గట్టుమిద కూలబడిపోయాడు. అంతలోనే చెరువులోనుండి జలదేవత ప్రత్యక్షమై, ఒక బంగారు గొడ్డలిని కొమరయ్యకు చూపింది - 'ఇది నీదేనా అని అడిగింది. కొమరయ్య “ఇది నాది కాదు” అని చెప్పాడు. జలదేవత మళ్ళీ నీటిలోకి వెళ్ళి 'వెండి గొడ్డలితో

• ప్రత్యక్షమైంది. వెండి గొడ్డలిని చూపించి “ఇది నీదెనా' అని అడిగింది. కొమరయ్య ॥ ఈ సారి కూడా 'ఇది నాది కాదు అన్నాడు. మళ్ళీ జలదేవత నీటిలోకి వెళ్ళి ఇనుప గొడ్డలిని తీసుకొని వచ్చి “ఇది నీదేనా" అని అడిగింది. కొమరయ్య వెంటనే “ఇది నాదే! నాదే! అన్నాడు. 73

జలదేవత కొమరయ్య నిజాయితీకి సంతోషపడింది. మూడు గొడ్డళ్ళు కొమరయ్యకు ఇచ్చి “హాయిగా జీవించు అని దీవించింది.

ఆరోజు నుండి కొమరయ్య బతుకులోని బాధలన్నీ తొలిగాయి. తరువాత బాగా సంపాదించాడు. మేడలు కట్టుకున్నాడు. కారు కొన్నాడు. అయినా తన పాత జీవితాన్ని మర్చిపోలేక పోయాడు. అందుకే పూర్వం లాగే ప్రతిరోజు అడవికి కారుమీద ఏ వెళ్ళి చెరువు గట్టున కొద్దిసేపు కట్టెలు కొట్టి వచ్చేవాడు.

ఒక రోజు భార్యతో కలిసి చెరువుగట్టుకు కట్టెలు కొట్టడానికి వెళ్ళాడు. ॥ కొమరయ్య కట్టెలు కొట్టుతూ ఉంటే కొమరయ్య భార్య చెరువు గట్టున అటూ ఇటూ తిరుగుతున్నది. అలా తిరిగేటప్పుడు కాలు జారి చెరువులో పడిపోయింది. కొమరయ్య “అయ్యో! ఎలా నా భార్య చెరువులో పడిపోయిందే!” అంటూ ఏడుస్తూ కూర్చున్నాడు.

జలదేవత ప్రత్యక్షమైంది. తన వెంట “రంభను తీసుకొని వచ్చింది. “ఈమేనా సీ భార్య” అంటూ అదిగింది. కొమరయ్య కొద్దిసేపు ఆలోచించి ఈమే నా భార్య అన్నాడు. జలదేవత ఆశ్చర్యపోయింది.

ఏమిటి కొమరయ్యా! నీకు సంపాదన రాగానే నిజాయితీ పోయిందా! గతంలో ఉన్న నీ నిజాయితీ వమైంది? అంది జలదేవత.

కొమరయ్య వెంటనే మోకాళ్ళమీద మోకరిల్లి “లేదు తల్లీ! నేను ఏకపల్నీ వ్రతుడిని. ఒక భార్య వుండగా మరొక భార్యను ఏలుకోలేను. నీవు పూర్వంలాగే మూడు గొడ్డళ్ళను ఇచ్చినట్లుగా, ముగ్గురిని తీసుకొని వచ్చి నాకు ఇచ్చినట్లయితే ముగ్గురితో నేను కాపురం చేయలేను. అందుకే అలా చెప్పాను అన్నాడు.

కొమరయ్య ఆలోచనకు మెచ్చిన జలదేవత కొమరయ్య భార్యను కొమరయ్యకు అప్పచెప్పి 'పిల్లాపాలతో హాయిగా జీవించండి” అని నీళ్ళలో కలసిపోయింది.

కొమరయ్య సంతోషంగా ఇంటికి చేరాడు.

6౯2 వభి గొవ్పుతనం

అనగా అనగా ఒక రాజు, ఆయన మారువేషంలో తిరుగుతూ ప్రజల ॥ బాగోగులు తెలుసుకుంటూ ఉండేవాడు. అట్లా తిరుగుతూ తిరుగుతూ ఒక గొర్రెల కాపరి ఇంటిముందు అందమైన అమ్మాయిని చూశాడు. ఆ పిల్లను పెళ్ళి చేసుకోవాలనుకున్నాడు

74

దివాన్టీని పంపించి ఖాయం చేసుకొని రమ్మన్నాడు. కానీ పిల్ల ఒక షరతు పెట్టింది. ఏదైనా పనిలో నైపుణ్యం ఉన్న వాడినే పెళ్ళి చేసుకుంటానంది. రాజు ఆరు నెలలు బాగా కష్టపడి కంబళి నేయటం నేర్చుకున్నాడు. రత్నకంబలళినేసి ఆ అమ్మాయికి పంపించాడు. అమ్మాయి సంబరపడింది. రాజుకు అమ్మాయికి పెళ్ళయింది. . ఎప్పటిలాగ - రాజు మారువేషంలో నగర సంచారం చేస్తూ ఒక సత్రం దగ్గర నిలబడ్డాడు. ఆ సత్రం యజమాని సామాన్యుని వేషంలో ఉన్న రాజుని స గుర్తుపట్టలేదు. లోపలకి రమ్మని పిలిచి చీకటి గదిలో బంధించాడు. “నిన్ను వేరే దేశం వాళ్ళకు బానిసగా అమ్మి డబ్బులు సంవాదించుకుంటా” అని చెప్పాడు సత్రం యజమాని. నన్నెంతకు అమ్ముతావు అని రాజు అడిగాడు. నీలాంటి మనిషికి రెండు బంగారు నాణాలు వస్తాయి అన్నాడు సత్రం యజమాని. రాజు ఆలోచించి మీరు | ఐదురోజులు సమయం ఇస్తే రత్న కంబళినేసిస్తా. దానికి పది బంగారు నాణాలు వస్తాయి అన్నాడు రాజు. సత్రం యజమాని దానికి ఒప్పుకొని రాజుకు ముడిసరుకులు తెచ్చిఇచ్చాడు. కంబళి తయారయ్యింది. కంబళి మధ్యలో పువ్వు ఆ పువ్వులో రాజు రాణి పేరు నేసాడు. రాజభవనంలో అమ్ముకుంటే దీనికి 10 బంగారు నాణాలు వస్తాయని చెప్పాడు. రాజు చెప్పిన విధంగా కోటలోనికి వెళ్ళి కంబళి చూపించాడు సత్రం యజమాని. రాణి కంబళిని గుర్తించి రాజుగారు నేసినదేనని రూఢీ చేసుకొని కంబళిని 20 బంగారు నాణాలకు కొన్నది. భటులను పంపి రాజును విడుదలచేసింది రాణి. రాజు విడుదలయ్యాడు. సత్రం యజమానిని అతనితో ఉన్న వారిని బంధించాడు రాజు. తనతోపాటు బంధీగా ఉన్న వారిని విడిపించాడు. చూసారా పని గొప్పతనాన్ని అందుకనే ప్రతి మనిషి ఏదో పనిలో నేర్పరితనాన్ని సంపాదించుకోవాలి. 6౩ ఎవరు గొప్పు [* అనగా అనగా ఒంటికన్ను కాకమ్మ. ఒక రోజు పున్నమిరాత్రి చెట్టుమీద ఏదో ఆలోచిస్తూ కూర్చుంది కాకమ్మ. అదేమిటంటే ఈ ప్రపంచంలో గొప్పవాళ్లైవరు ॥ అని? ఎంతకూ తేలకపోయేసరికి ఆకాశంలో కనిపించే చందమామను అడిగింది. ఎవరేంటి? ఈ ప్రపంచానికంతా ఒక్కసారే వెన్నెల కురిపించే నేనే గొప్పవాడిని అన్నాడు. చందమామ. అది విని ఆకాశం ఓస్‌ నువ్వెలా గొప్పవాడివవుతావు? నువ్వూ చుక్కలు అంతా నాలోనే ఉన్నారు కాబట్టి నేనే గొప్పదాన్ని అంది. 7/5

అది విని బురుదగుంట పకా పకా నవ్వింది. చందమామా ఆకాశమూ ఎందుకు నవ్వుతున్నావు అని అడిగాయి బురదగుంటను. ఆకాశమూ. చుక్కలూ. కాకమ్మ, చందమామ అన్నీ నాలోనేకనబడతాయి. అందుకనే నేను గొప్ప అంది బురదగుంట. అప్పుడు కాకమ్మ ఏమందంటే, మీ అందిరిని నేను నా కంటితో చూసాను కాబట్ట నా కన్నె అందరింటే గొప్పది అంది, శ

అందుకు కంటిరెప్ప ఏమదంటే కంటిని మూసి, ఇంతపెద్ద ఆకాశాన్ని ఇతర వస్తువులను కనపబకుందడా చేసాను కాబట్టి నేనే గొప్ప అంది. ఆ కంటిరెప్ప . కూడా నాలో కనపడుతుంది కదా! అన్నది బురదగుంట. కాబట్టి నేనే గొప్ప అంది. అలా నేనంటే నేనని వాదించుకొని అలసిపోయి చర్చను మరునాటికి వాయిదావేసి నిద్రవోయాయి. *“కంటిరెప్ప కూడా నాదే కదా!” అనుకొని ఆరోజుకు తృప్తిగా - నిద్రపోయిందికాకి.

64 గలిబిన వందెం

అనగా అనగా ఒకవేటగాడు. వాదు గుజ్టాన్ని అమ్మటానికి సంతకు బయలుదేరాడు. బేరం కుదరక గుజ్టాన్నిచ్చి ఆవుకు మారకం చేశాడు. మరొకరి సలహామిద ఆవునిచ్చి గాడిదకు మారకం వేశాడు. గాడిదనిచ్చి బూట్లు తీసుకున్నాడు. బూట్లిచ్చి టోపీ తీసుకున్నాడు.

ఆ టోపితోటి ఇంటికి వస్తూ దారిలో వంతెన మీద నడుస్తుంటే రాయి తగిలి బోర్లాబడ్డాడు. టోపీ కాస్తా నదిలో పడింది. దిగులుగా అటే చూస్తూ కూర్చున్నాడు. అదే దారిలో వచ్చే ఇద్దరు బాటసారులు అడిగి విషయం తెలుసుకున్నారు. “అయ్యో వాపం' అని బాధపడ్డారు. “నీకివాళ ఉపవాసమే” అన్నాడొకడు. పెళ్ళాంతో బడితపూజ తప్పదన్నాడింకొకడు. నా పెళ్లాం అలాంటిది కాదు. ఏమి అనదు అన్నాడు వేటకాడు. బాటసారులతో పందెం కట్టాడు.

బాటసారులిరువురు వెటగాడింటికి వెళ్లారు. వేటగాడు గుమ్మంలో నుండి భార్యను పిలిచాడు. వాడి పెళ్ళాం ఎదురుగా వచ్చి, వచ్చావా అంది ఆవ్వ్యాయంగా [ వేటగాడు జరిగింది చెప్పటం మొదలుపెట్టాడు. గుజ్జం ధరపలక్కపోతే ఆవుకు మారకం చేసినా అన్నాడు. అప్పుడు పెళ్ళాం మంచిపనిచేసావు. పాలుతాగొచ్చు అంది. ఆవును | కూడా గాడిదకు మారకం చేసినా అన్నాడు. 'కట్టెలు అడవినుండి మోసుకొని రావచ్చులే' = అంది. గాడిదను అమ్మేసాను చెప్పులకు అన్నాడు. “అడవుల్లో రాళ్ళు రప్పలు తగలకుండా ఉంటుందిలే అంది పెళ్ళాం. అవికూడా ఉంచుకోలేదు. టోపీకి మారకం

76

చేసినా అన్నాడు. సరేలే ఆ టోపి పెట్టుకుంటే అందంగా ఉంటావు అంది ఆమె. కాని వస్తా ఉంటే నేను వంతెన మీద పడ్డాను. టోపీ జారి నీళ్ళలో పడ్డది అన్నాడు వేటగాడు. పోతే పోయిందిలే మామా! నీవు పడిపోకుండా వున్నావు. అది ఈ అడవితల్లి దయ అని ముద్దు పెట్టుకుంది. వేటకాడు మొత్తం మీద పందెం గెల్బుకున్నాడు. " 65 చేవలకూర - దబ్బుల మోత అనగా అనగా ఒక పిసినారి పిచ్చెయ్య ఉండేవాడు. చుట్టుపక్క ఊళ్లలో

• కూడా అంత ధనవంతుల్లేరు. కాని నయాపైసా ఖర్చు పెట్టాలన్నా ప్రాణం గిజగిజలాదేది. దొంగలు దోచుకోకుండా ఉండటానికి ఒక గూర్చాను కాపలా ; పెట్టుకున్నాడు. ఆ గూర్ధాను కూడా దొడ్లోనే కాపురం పెట్టించాడు, వాళ్ళతో చిన్న చిన్న పనులు చేయించుకొనేవాడు. ఒకనాడు గూర్చా ఇంట్లో చేపల కూర వండుతున్నారు. ఆ ఘాటు పిసినారి పిచ్చయ్య ముక్కు పుటాలకు తగిలింది. గుడిసె ప్రక్కన ఉండి వాసన తన్మయత్తంతో పీల్చసాగాడు. కొంత కూర పంపించమంటారా? అని గూర్చా అడిగితే దానికి పైసలడుగుతాడేమోనని వద్దన్నాడు. అంతేకాకుండా రోజూ చేపల కూర వండుకొని తినమని సమయానికి పిచ్చయ్య కూడా వాసన పీల్చుకుంటూ తానుగూడా చేపలకూర తిన్నట్లుగా తృప్తి పొందుతూ అన్నం తింటూ ఉందేవాడు. కొన్నాళ్ళు గడిచిన తర్వాత గూర్త్చా పిచ్చయ్య ముందు నిలబడి, రోజూ మేం కూర వండు కోవటానికి బాగా డబ్బులు ఖర్చవుతున్నాయి. మీరు కూడా కూర వాసన పీల్చుకుంటూ ఆనందం పొందుతూ ఉన్నారు. ఖర్చు కొంత ఇప్పించండీ! అన్నాడు గూర్తా. పిచ్చయ్య గదిలోకి వెళ్ళి, పెట్టెనుంచి డబ్బుల మూట తెచ్చి రూపాయినాణాలను , టి జ లు క నేలమీద మోగిస్తూ లెక్కపెట్టుకున్నావా! అని అడిగాడు. విన్నాం బాబుజీ, 50 రూపాయలు మోగించారు అన్నాడు గూర్చా. విన్నారు ,. కదా! లెక్క కూడా పెట్టుకున్నారు. చేపల కూర వాసన చూసినదానికీ డబ్బుల మోత విన్నదానికీ సరిపోయింది అని తలుపులు మూసేశాడు పిసినారి పిచ్చయ్య,
• 66 బోదిగుండు భార్య ఒక రాజు గారికి ఇద్దరు భార్యలు. ఆయన మొదటి భార్యకు ఒక వెంట్రుక. రెండవ భార్యకు రెండు వెంట్రుకలూ ఉన్నాయి. ఒకనాడు రాజుగారి రెండవ భార్య //

రాజుగారితో మీ మొదటి భార్యకు ఒక్క వెంట్రుకే ఉంది. ఆమెను ఇంట్లోనుంచి వెళ్ళగొట్టంది అన్నది. రాజు సరేనని ఆమెను వెళ్ళగొట్టాడు. ఆమె ఇంట్లో నుండి వెళతూ వుంటే, చీమలు కనబడి మమ్మల్ని తొక్కకుండా వెళితే, నీకు వచ్చేటప్పుడు బోలెడు ఉంగరాలు ఇస్తాము అన్నాయి. అలాగే అని రాణి వాటిని తొక్కకుండా వెళు తుంటే, దారిపక్కన గులాబిచెట్లు కనబడి, సీళ్ళు పోస్తే నీవచ్చేటప్పుడు చాలా పూలు ఇన్తామని అన్నాయి. అలాగే అని నీళ్ళు పోసింది. తరువాత ఆవులు కనపడి, కుడితి పెట్టి మేత వేస్తే, వచ్చేటప్పుడు నీకు పాలు ఇస్తాము అని అన్నాయి. ఆవులకు కుడితపెట్టి మేతవెసింది. ఇంతలో ఆమెకు పేదరాశి పెద్దమ్మ కనబడింది. పేదరాశి పెద్దమ్మతో క రాజుగారు వెళ్ళగొట్టిన సంగతి చెప్పిందిరాణి. 'ఈ నదిలో స్నానంచేస్తే వెంట్రుకలు వస్తాయని చెప్పింది పేదరాశి పెద్దమ్మ. రాణి వెంటనే స్నానం చేయగానే వెంట్రుకలు వచ్చాయి. పేదరాసి పెద్దమ్మ కొత్తబట్టలు ఇచ్చింది. అవికట్టుకొని ఇంటికి బయలుదేరింది. వచ్చేటప్పుడు ఆవులు పాలు ఇచ్చాయి. గులాబి చెట్లు పూలూ ఇచ్చాయి. చీమలు ఉంగరాలు ఇచ్చాయి. ఇవన్నీ తీసుకొని రాజుగారింటికి వచ్చి మీ రెండవ భార్యకు రెండే వెంట్రుకలు ఉన్నాయి. నాకు చాలా వున్నాయి అన్నది మొదటి బార్య, రాజుగారు రెండవ భార్యను వెళ్ళగొట్టాడు.

ఈమెకు కూడ చీమలు కనబడి, తొక్కకుండా వెళ్ళమంటే తొక్కుకుంటూ వెళ్ళింది. గులాబిచెట్లకు నీళ్లు పోయకుండా వెళ్ళింది. ఆవులకు కుడితి, మేత పెట్టకుందా వెళ్ళింది. పేదరాశి పెద్దమ్మ ఈ నదిలో మునిగితే వెంట్రుకు వస్తాయి అని చెప్పింది. అలాగె నదిలో మునిగింది. వెంట్రుకలు వచ్చాయి. ఇంకా, ఇంకా రావాలని పదే, పదే మునిగింది. వున్నవికూడా పోయాయి. తిరిగి ఇంటికి వస్తుంటే ఆవులు మెతవేయలేదని పొడిచాయి. గులాబిచెట్లు ముళ్ళతో గుచ్చాయి. చీమలు బాగా కుట్టాయి. రాణి చచ్చిపోయింది.

అప్పుడు రాజుగారూ ఆయన పెద్దభార్యా కలిసి హాయిగా ఉన్నారు.

6౮7 వల్ట్‌ందల్లా దింగారం +

అనగనగా ఒకవూరు. ఆ వూళ్ళోకోటయ్య అనే ఒక వ్యాపారి ఉండేవాడు. ఆయన దగ్గర చాలా డబ్బులు ఉందేవి. ఆ ఊళ్ళో ఎవరికి అప్పు కావాలన్నా కోటయ్య ఎ ఇచ్చేవాడు. ఎక్కువ వడ్డీలు గుంజేవాడు. అందుకే ఆ ఊరిలో వారంతా రూపాయలకోటయ్య అనేవారు. డబ్బులే కాకుండా మోసినంత బంగారం కూడ పోగేసాడు. ఆయనకు ఇంకా ఇంకా బంగారం కావాలని కోరిక పుట్టింది.

78

కోటయ్య ఒక రోజు కోడి కూసినప్పుడు లేచి ఊరు బయట చెరువుకి పోయి శుభ్రంగా స్నానం చేసాడు. చెరువు కట్ట మీదున్న గుడికి పోయి పూజ చేశాడు. అంతలోనే నవ్వుకుంటూ దేవత ప్రత్యక్షమైంది. ఏమి కావాలో కోరుకో అన్నది. నాకు డబ్బులు చాలా ఉన్నాయి కానీ క బంగారం కొద్దిగా వుంది. అందుకని మరింత బంగారం కావాలి అన్నాడు కోటయ్య, ఎంత కావాలి అన్నది దేవత. నేను పట్టిందల్లా బంగారం కావాలి” అన్నాడు రూపాయల | కోటయ్య, సరే అలాగే వరమిచ్చానుపో అన్నది దేవత. రూపాయల కోటయ్య ఇంటికొచ్చి, మంచం ముట్టుకోగానే అది బంగారం అయింది. అబ్బ! భలే బాగుందనుకున్నాడు. మిరపతోటకి పోయి చేత్తో చెట్లుపట్టుకుంటే అన్నీ బంగారం అయినాయి. ఆహా! ఓహో! అనుకుంటా పత్తిచేనుకు పోయి పత్తి పట్టుకుంటే పత్తి అంతా బంగారం అయింది. ఇంటికొచ్చి భార్యను అన్నం పెట్టమన్నాడు. అన్నం తినబోతే పళ్ళిం, అన్నం అన్నీకూడా బంగారం అయినాయి. ఆకలౌతుంటే మంచినీళ్ళన్నా తాగుదామనుకొని తాగబోయాడు. అవి కూడా బంగారం అయినాయి. బాగా దప్పిక మొదలైంది. అప్పటివరకూ సంతోషంగా వున్న కోటయ్యకు ఆకలి, దప్పిక మొదలైంది. ఆలోచనలోపడి కూతుర్ని పిలిచాడు. ఆమెరాగానె దగ్గరకు తీసుకొన్నాడు. అంతే కూతురుకూడా బంగారం విగ్రహం అయిపోయింది. ఇక ఏడుపు ఆగలేదు రూపాయల కోటయ్యకు. లబోదిబోమంటూ మళ్ళీ దేవతను వేడుకొన్నాడు. దేవత మళ్ళీ కనపడింది. కాళ్ళమీద పడి నాకు బంగారంవద్దు గింగారం వద్దు. నా కూతురు నాక్కావాలి. నీవరం వెనక్కుతీసుకో అని బతిమిలాడాడు. అత్యాశ మంచిది కాదంటూ దేవత అలానే చెసింది. అప్పటి నుంచి రూపాయల కోటయ్యకు బంగారం మీద ఆశ చచ్చింది. మామూలుమనిషై అందరితో హాయిగా ఉన్నాడు. 6& తారువ్వూరన తీర్పు | పూర్వం సింహళదేశంలో ఒక వ్యాపారి ఉండేవాడు. ఆయన సముద్ర వ్యాపారం చేసి చాలా సంపాదించాడు. చనిపోయే సమయంలో తన కొడుకైన జయపాలుణ్సి పిలిచాడు. “నాయనా 1 నువ్వుకూడ సముద్ర వ్యాపారం చెయ్యి. పొరపాటున కూడ వంచక నగరానికి వెళ్ళకు' అని సలహా ఇచ్చాడు. 79

తండ్రి చనిపోయాక జయపాలుడు తన మూడు నౌకలతో వ్యాపారం చేయసాగాడు. వంచక నగరానికి పోతే ఏమి జరుగుతుందో తెలుసుకోవాలనిపించింది. జయపాలడు చాలా తెలివిగలవాడు. తన నౌకలతో వంచక నగరానికి వెళ్ళాడు.

అది ఉదయం వేళ. తీరం వెంట అతనికి ఒక కొంగ కనిపించింది. జయపాలుడు తన విల్లుతో కొంగను కొట్టాడు. కొంగ వచ్చి సముద్రపు నీటిలో క పడిపోయింది. ఇంతలో సమీపంలో చేపలు పట్టుకుంటున్న వాడొకడు జయపాలుడి దగ్గరకొచ్చాడు. ఎవరయ్యా నీవు, నా తండ్రిని చంపావు. నీమీద రాజుగారికి ఫిర్యాదు . చేస్తానన్నాడు. ఆ కొంగ నీ తండ్రా! అని ఆశ్చర్యంగా అడిగాడు జయపాలుడు. అవును కిందటి జన్మలో నా తండ్రి. ఇపుడు నీటికొంగ రూపంలో పుట్టీ నాకుసాయం చెస్తున్నాడు అన్నాడు చేపలు పట్టేవాడు. జయపాలుడికి కోపం వచ్చింది. నీ దిక్కున్నవోట చెప్పుకో పో అని గదమాయించాడు. వాడు మారు మాట్లాడకుండా పోయాడు. తరువాత జయపాలుడు నగరంలోకి ప్రవేశించాడు. కొంతదూరం వెళ్ళాడు. అపుడొక స్త్రీ ఎదురయింది. బాబూ! పదహారేండ్ల క్రితం మీ నాన్నగారు నన్ను పెళ్ళాడి, తన దారిన తాను పోయాడు. మనోవర్తి కింద పదివేల రూపాయలు యిసానని మాటకూడ యిచ్చాడు. ఆ డబ్బు సీవు యిస్తావా? లేక రాజుకు ఫిర్యాదు చేయమంటావా? అని అడిగింది. దీనికి జయపాలుడు సహించలేక ఫో నీకు దమ్ముడి కూడా ఇవ్వను అని నౌకల వద్దకు తిరిగి వెళ్ళాడు.

అక్కడ రేవులో ఒక మంగలి కనిపించి క్షవరం చేయ్యమంటావా బాబూ! అని అడిగాడు. ఏం తీసుకుంటావు? అని అడిగాడు జయపాలుడు. 'నన్ను సంతోష పెట్టండి దొరా' అన్నాడు మంగలి. జయపాలుడు సరేనని వాడిచేత క్షవరం చేయించుకొని ఒక రూపాయి యివ్వబోయాడు. అతను తీసుకోలేదు. ఐదు రూపాయలిచ్చినా వాడు తీసుకోలేదు. దానికి కోపగించిన జయపాలడు నీకేమి యివ్వను నీ దిక్కున్న చోటకు వెళ్ళి చెప్పుకో అన్నాడు.

చేపలు పట్టెవాడు, స్రీ, మంగలి యీ ముగ్గురూ రాజుగారి సభకు వెళ్ళి ౪ జయపాలుడిపై ఫిర్యాడు చేశారు. రాజు జయపాలుడిని పిలిపించారు. విచారణ ఆరంభమయింది. మొదట చేపలు పట్టేవాడు రాజుగారితో “మహారాజా! చచ్చిపోయిన నా తండ్రి నీటికొంగగా పుట్టి చాలాకాలంగా చేపల వేటలో సాయం చేస్తున్నది. ఈ మనిషి పొద్దున ఆ కొంగను కాస్తా చంపి నాకు నష్టం కలిగించాడు అన్నాడు. రాజు గారు జయపాలుడికేసి తిరిగి ఇతనికి ఒక నౌక పరిహారంగా యివ్వు అన్నాడు.

680

స్త్రీ చేసిన ఫిర్యాదుపై కూడా రాజుగారు జయపాలుదిని ఒక నౌక పరిహారంగా యివ్వమని తీర్పు చెప్పాడు. చివరకు మంగలి తనకొక నౌక ఇస్తే సంతోషిస్తానన్నాడు. రాజుగారు మంగలికి కూడ ఒక నౌక ఇచ్చుకోవాలని తీర్పు చెప్పాడు.

తీర్పు విన్న జయపాలుడికి ఈ నగరానికి వంచక నగరమని పేరందుకు

౪ వచ్చిందో, తండ్రి తనను అక్కడకు ఎందుకు వెళ్ళవద్దు అన్నాడో అర్ధమయింది. బాగా ఆలోచించాడు. ఇంతలో రాజు గారి పది సంవత్సరాల కొడుకు రాజసభలోకి

వచ్చాడు. వెంటనే జయపాలుడు తన మెడలోని రత్నాలహారాన్ని తీసి ఆ పిల్లవాడి మెడలో వేశాడు. మంగలితో సహా సభికులంతా చప్పట్లు కొట్టి తమ ఆనందాన్ని ప్రకటించారు. రత్నాల హారాన్ని కొడుకు మెడలో చూసిన రాజుగారు కూడా

ఫ ముచ్చటపడ్డారు. అపుడు జయపాలుడు సభికులలో రాజకుమారుడికి రత్నలహారం ఇచ్చినందుకు సంతోషించని వారెవరైనా వున్నారా? అని అడిగాడు. దానికి మంగలితో సహా అందరూ లేరు! లేరు! అని అన్నారు. వెంటనే జయపాలుడు 'మహారాజా మంగలి సంతోషపడ్డాడు కాబట్టీ అతనికి నేను నౌక ఇవ్వవలసిన అవసరం లేదనుకుంటా” అన్నాడు. అందుకు రాజు అంగీకరించాడు.

ప్రీ చేసిన ఫిర్యాదు విషయంలో జయపాలుడు ఆమెతో “అమ్మా! మా దేశాచారం ప్రకారం భర్త చనిపోతే భార్య సహగమనం చెయ్యాలి. దురదృష్టవశాత్తు మా నాన్నగారు చనిపోయారు. కనుక నువ్వు చితి పేర్చుకొని చనిపోయినటైతే నీ వారసులకు నౌక ఇస్తాను అన్నాడు. దానికి అమె నేను ఒక్క నాటికి కూడా చావను అన్నది. దానికి జయపాలుడు అయితే నీకు పరిహారం యివ్వవలసిన అవసరం లేదు అన్నాడు. రాజు సరేనన్నాడు.

॥ తరువాత రాజుగారితో మహారాజా! నా తండ్రిగారు చనిపోయాక చేపగా పుట్టి నాకు నౌకలు నడపటంలో సహాయ పడుతున్నాడు. ఈ చేపలు పట్టేవాని తండ్రి కొంగ రూపంలో వచ్చి నా తండ్రిని మింగేశాడు. అందుకే నెను కొంగను చంపాను.

• చేప రూపంలో వున్న నా తండ్రి చనిపోకపోతే నేను నగర ఛాయలకు రాకవోదును అన్నాడు.

, రాజుగారు ఈ మాటలువిని ఎంతో సంతోషించాడు. నీవు ఎవరికీ పరిహారం యివ్వవలసిన అవసరం లేదు అన్నాడు. దాంతో జయపాలుడు తన మూడు నౌకలతో వంచకనగరం వదలి తన దేశానికి బయలుదేరాడు.

81

69 ఏమి నేర్జుకోవాలి?

పావనశాస్త్రి అనే గొప్ప పండితుడు వుండేవాడు. చాలా కాలం అనేక శాస్రాలు చదివి మంచి వాండిత్యం సంపాదించాడు. పావనశాస్త్రి ఇన్ని శ్లోకాలు వ్యాఖ్యానాలు ఎలా గుర్తుంచుకుంటాడా అని ఆవూరి వారందరికీ ఆశ్చర్యమేసేది. ఆ విధంగా వూరి | వారందరి అభిమానాన్ని పొందాడు పావనశాస్త్రి, అందుకు తనకు కూడ కొంత గర్వంగా ఉండేది.

ఒక సారి ఆయన పకృవూరికి పండిత సదస్సుకి వెళ్ళవలసి వచ్చింది. దానిలో గెలిచిన వారికి పెద్ద బహుమానం ఇస్తారు. వాతావరణం చూస్తే కొద్ది సేపట్లో వాన మొదలయ్యెటట్లుగా వుంది. ఎలాగైనా చినుకులు పెద్దవి కాకముందే నది దాటాలనుకున్నాడు. ఒక అద్దె పడవలోకెక్కి కూర్చున్నాడు. ఇక తన పాండిత్యాన్ని ఎవరికైనా వినిపించాలి. కానీ ఎవరూ లేరు. ఏం చేయాలో తోచక పడవ నడిపే వానిపై తన వాండిత్యాన్ని ప్రదర్శించాడు. “ఏమయ్యా! నేనెవర్నో తెలుసా? నాకు తెలియని శాస్త్రాలు లేవు. నీవు ఏమేమి శాస్త్రాలు చదివావు?” అని అడిగాడు.

“అయ్యా, నాకు పడవ నడపటం తప్ప చదువురాని పామరుణ్ణి, శాస్త్రాలంటేనే తెలియదు అన్నాడు పడవవాడు. ఏమిటెమిటి? నీవు వేదాలు గూర్చి కూడా వినలేదా! నీ జీవితం వృధా చేసుకున్నావు. నేనెన్ని సంవత్సరాలు కష్టపడి శాస్త్రాలు చదువుకున్నానో తెలుసా? సరేలే! భగవద్గిత, రామాయణం, మహాభారతం పైర్లేనా విన్నావా? అన్నాడు శాస్త్రిగారు. లేదన్నట్లు తల వూపాడు పడవవాడు.

'నీ జీవితమంతా వ్యర్థమైంది. ఇక మిగిలిన యీ కొద్ది సమయంలోనైనా కొన్ని శాస్తాలన్నా నేర్చుకో అని హితబోధ చేసాడు శాస్రిగారు. పడవవాడు తన అజ్ఞానానికి చాలా బాధపడ్డాడు.

ఇలా మాట్లాడుకుంటున్న సమయంలోనే పెద్దగా గాలి వానా ప్రారంభ మయ్యాయి. పడవవాడు చేతుల జోడించి పండితునితో అయ్యా! యీ పెనుగాలికి = నా యీ చిన్న పడవ ఏ నిమిషంలోనైనా మునిగిపోవచ్చు. వెంటనే తమరు పడవలోంచి నీటిలోకి దూకి తప్పించుకోవాలి. మీకు ఈత వచ్చు అనుకుంటా అన్నాడు.

పావనశాస్త్రికి భయం వేసింది. లేదు లేదు నాకు ఈత రాదు. ఈత . నేర్చుకోవడానికి తీరికలేదు. నాయనా! ఎలాగైనా ఈ ఆపదనుండి నన్నుకాపాడు నీకు పుణ్యం వస్తుంది అని బ్రతిమలాడాడు.

82

దానికి పదవవాడు నెమ్మదిగా అయ్యా! నేను తమరిని కాపాడలేను. ఈత నేర్చుకొని ఉండినట్లయితే బ్రతికి బయటపడేవారు. పాపం! ఈత నేర్చుకోక ని జీవితాన్ని వ్యర్థం చేసుకుంటున్నాను. నాకు ఏ శాస్త్రాలు తెలియవు, కానీ ఈత తెలుసు. అందువల్ల నేను బ్రతికి బయటపడతాను. ఇక నీ ప్రయత్నం నీవు చేసుకో! అంటూ దబాలున క నీటిలోకి దూకి ఆవలి గట్టుకు చేరుకున్నాడు పడవ వాడు. సకల శాస్త్ర పండితుడైన పావనశాప్రి పడవతో సహా బుడుంగున నదిలో మునిగి పోయాడు. “నేర్చుకునేది ఏదైనా జీవితావసరాలు తీర్చేదిగా వుండాలి” అనుకుంటూ పావనశాస్త్రి జీవితం " చాలించాడు. 760. విర్లల్లి కొటాలా.../ అల్లరిపిల్లాడైన సూర్యాన్ని మార్కులు రాలేదని కర్రతో దండిస్తున్నాడు తండ్రి చంద్రయ్య. 'నేను బాగానే చదివాను నాన్నా! అయినా మార్కులు రాలేదు అని చెప్పాడు. బాగా చదివితే మార్కులెందుకు రావురా వెధవా! అంటూ కర్రతో కొట్టసాగాడు. నన్ను కొట్టొద్దు నాన్నా! ఇక నుండి బాగా చదువుతాను అని ఎద్వనాగాడు సూర్యం, చంద్రయ్య భార్య మంగమ్మ, చిన్నకొడుకు ప్రకాశ్‌ గడప ఆనుకొని చూస్తున్నారు. సూర్యం ఏడుపు విని చుట్టుష్కల వాళ్ళందరు వచ్చారు. పక్కింటి పాపారావు పరుగున వచ్చి చంద్రయ్యను ఆపి ఎందుకండీ అలా కొడతారు పసివాడిని అన్నాడు. వీడు పూర్తిగా చెడిపోయాడు. తిరుగుళ్ళునేర్చి చదువు అటకక్కించాడు. వీడికి తగలాల్సిందే అని మళ్ళీ క(రైత్తాడు చంద్రయ్య. పాపారావు మాటలతో తండ్రి శాంతించాడు. తన బాధను పాపారావుకి విప్పి చెప్పాడు చంద్రయ్య. బాగా దెబ్బలు తిన్న సూర్యం తనంటే తన తండ్రికి ఇష్టంలేదని చెడుగా ? అర్ధం చేసుకున్నాడు. ఉత్తరం రాసి అర్ధరాత్రిపూట తండ్రి దిండు (క్రిందపెట్టి బయలుదేరాడు సూర్యం. చీకట్లో అడుగులేసుకుంటూ రైల్వేస్టేషన్‌వైపు కదిలాడు. ఎక్కడికెళ్లుతున్నావ్‌ సూర్యం? అంటూ చేతిని గట్టిగా పట్టుకున్నారు ఎవరో. ఓ క్షణం యే వణికిపోయాడు సూర్యం. పట్టుకున్నది పాపారావు గారని తెల్సుకొని బోరున ఏద్భి, తన తండ్రి నన్ను సరిగా చూడట్లేదని తన బాధంతా చెప్పాడు సూర్యం. ం “నువ్వు పొరపాటు పడుతున్నావ్‌ సూర్యం. బిడ్డల్ని ఎ తల్లిదండ్రులూ

• ద్వేష్టించరు. బాగుపడాలనే తాపత్రయంతోనే దండిస్తారు. పదవతరగతి చదివే నీవు అల్లరిచిల్లరగా తిరిగితే నీ భవిష్యత్తే పాడైపోతుంది. మీ నాన్నకు నీమీద అమితమైన 83

(ప్రేమ ఉంది. అందుకే నీ చదువు గురించి బాధపడుతున్నాడని నచ్చజెప్పాడు. నీమీద మీ వాళ్ళకు ఎంత ప్రేమ ఉందో తెలుసుకోవాలంటే నేను చెప్పినట్లు చేయి” అన్నాడు. ఉదయమే దిండుకింద ఉత్తరం చూసి బోరుమని ఏద్వసాగారు తల్లీతండ్రి. పాపారావు ఇంటికి వెళ్ళీ జరిగింది చెప్పి “చూశారా! వాడు ఎంత అన్యాయం చేసాడో, బడ్డ ఎక్కడికి వెళ్ళాడో ఏమో” అని ఏద్వసాగరు. సాయంత్రం వరకు అన్ని ప్రాంతాలు క వెతికించారు. తల్లీ, తమ్ముడూ అన్నం మాని దిగులుగా ఉన్నారు. తల్లి సూర్యాన్ని తలచుకొని ఏడుస్తూనే ఉంది. దీనంతటికి కారణం నేనే అని ఏడుస్తూ కూలిపోయాడు తండ్రి. సరిగ్గా అదె సమయానికి పాపారావు సూర్యాన్ని పలిచాడు. సూర్యం ఏడుస్తూ “అమ్మా నాన్నా ! నేను ఎక్కడికి పోలేదు” అంటూ తల్లిదండ్రులను అల్లుకుపోయాడు. బిడ్డను చూసి వారు ఆశ్చర్యపోయారు. ముద్దుల వర్షం కురిపించారు. “నేను బాగా చదుకువుంటాను నాన్నా. ఈ సారి తక్కు మార్కులు రాకుండా కష్టపడతాను. తప్పయింది నాన్నా” అంటూ వడ్చాడు సూర్యం, అంతకు ముందు రాత్రి జరిగిన సంఘటన చెప్పి “సూర్యానికి మీ మనసు అర్ధం కావాలనే ఈ నాటకం ఆడించాను, క్షమించండి” అన్నాడు పాపారావు. నేను ఇక నుండి నిన్ను కొట్టనురా బాబు, నువ్వు చక్కగా చదివి నన్ను కూడా బాధపెట్టకుందా ఉండాలి అన్నాడు చంద్రం. కొడితే చదువురాదనీ మంచి మాటలతో పిల్లలను చదివించుకోవాలనీ పాపారావు వివరించాడు. చంద్రం మనసు కుదుట పడింది. సూర్యాన్ని ఆప్యాయంగా తలనిమిరాడు. అందురూ కలసిహాయిగా భోజనం చేశారు. 77. దేవతా వ్షస్తాలు అనగనగా విజ్ఞానపురంలో అజ్ఞాని అనే రాజు వుండేవాడు. ఆ రాజు ప్రజల కష్టసుఖాలను ఏ మాత్రం పట్టించుకొనక, నిరంతరం తన సుఖాన్ని చూసుకునేవాడు. క. అతని పాలనలో ప్రజలు ఎన్నో బాధలు అనుభవించేవారు. ప్రజల బాగోగులు పట్టించుకోని రాజంటే ఎంతో మందికి అసహ్యం వేసినా చేసేదేమి లేక దుఃఖాన్ని దిగమింగుతూ కాలం గడిపేవారు. - ఆ రాజుకు నూతన వస్తాలంటే తగని మోజు, రాజూ రాణీ యిద్దరూ ఒక నొరి కట్టన వస్రాలు తిరిగి ధరించేవారు కాదు. వన్రాలపై, రాజు ఖజానాలోని 84

సొమ్ముంతా ఖర్చు చేసేవాడు. ఖజానాలో సొమ్ము నింపటానికి ప్రజలపై అధిక పన్నులు వేసేవాడు. ఒక రోజు నలుగురు యువకులు, రాజుగారి వద్దకు వచ్చారు. తాము అద్భుతమైన వస్త్రాలను నేసే నేతగాళ్ళమనీ, తాము దేవతా వస్త్రాల తయారీలో

• నిపుణులమనీ రాజుగారితో విన్న వించుకున్నారు. రాజుగారు సంతసించి తమకు కూడా దేవతా వస్రాలనునేసి ఈయమని అడిగారు. ఆ యువకులు “రాజా ! దెవతా . వస్త్రాల తయారీకి రెండు నెలల కాలం పడుతుంది. మాకు ప్రత్యేకంగా ఓ భవంతి యిప్పించండి. అందులో మగ్గము మొదలైన సామానులు వుంచండి. వస్రాల తయారికి ధనం బాగా ఖర్చు అవుతుంది” అన్నారు. రాజుగారు సరేనని వారికి కావల్సిన ఏర్పాట్లు చేశారు. యువకులు నలుగురు రాజుగారిచ్చిన ధనం తీసుకొని రాజుగారు ఏర్పాటు చేసిన భవంతిలో కెళ్ళి తలుపులు మూసివేశారు. రోజులు గడుస్తున్నాయి. బయట కాపలావున్న భటులకు అసలు మగ్గం నేస్తున్న చప్పుళ్ళు వినపడటంలేదు. రాజుగారు ఈ విషయం తెల్సుకొని, మంత్రితో సహా తాము అప్పటివరకు నేసిన వస్త్రాలను చూడడానికి వస్తున్నామని కబురు చేశారు. నేతగాళ్ళయిన యువకులు సరే రమ్మన్నారు. రాజుగారు వచ్చేటప్పటికి నలుగురు యువకుల ఒక్కొక్కరు ఒక్కొక్క పనిచేస్తున్నట్లుగా నటించసాగారు. ఒకరు దారాన్ని ఒడుకుతున్నట్లుగా, ఇంకొకరు నేతపని దగ్గరా, ఇలా తలా ఒక పనిచేస్తూ కనిపించసాగారు. వారు రాజు గారినిచూసి “రాజూ ఈ దేవతా వస్రాలు సామాన్య మానవులకు కనబడవు. తల్లిదండ్రులు ఎంతో పుణ్యాత్ములు అయితేనే వారికి కన్పిస్తాయి. జాగ్రత్తగా చూడండి రాజా - మీకు కన్పిస్తున్నాయా? అని అడిగారు. రాజుగారు ఖంగుతిని ఏమి కనబడకపోయినా - తన తల్లితండ్రులు _ పుణ్యాత్ములు కారని అంటారని భయంతో 'ఆహా.... ఏమిరంగు, ఏమి మెరుపు... పట్టుకుంటేనే జారిపోయేంత మెత్తగా వుంది, అంటూ, మంత్రితో చూడండి మంత్రివర్యా! . ఈ రంగు మీరెప్పుడైనా చూశారా? అని అడిగారు. నిజానికి మంత్రికి కూడా అక్కడ గుడ్డ కనబడలేదు. కానీ ఏమీ కనబడటంలేదంటే తన తల్లితం(డ్రులను పాపాత్మ్శులంటారనే బెంగతో “భలే బాగుంది. చిలకపచ్చ రంగుకు కుంకుమ రంగు

• కలయికతో ఈ రకం నేత నేనెక్కడా చూడలేదు” అన్నాడు. మంత్రీ రాజు వెంట వచ్చిన వారందరూ ఎవరికి వారు, అందరికీ కనబడుతున్నాయి తమకే ఏమి కనబడటం లేదేమోననుకొని, ఆ విషయాన్ని మరుగుపరిచి తాము కూడా స్పష్టంగా చూస్తున్నామన్నట్టు మాట్లాడారు. 85

ఇంకో రెండు రోజులలో నేత పూర్తవుతుందనీ దేవతా వన్రాలు ధరించి రాజును రాణీని పురవీధులలో వూరేగించాలని యువకులు సెలవిచ్చారు. రాజుగారు సరెనన్నారు. అనుకున్న రోజు రానే వచ్చింది. యువకులు రాజు గారిని రాణీగారిని గదిలోనికి తీసుకెళ్ళి వారి దస్తులను తొలగించి తాము నేశామని చెప్పుతున్న దేవతా వస్త్రాలను వారికి ధరించమని చెప్పారు. వారు తీసుకొచ్చిన పళ్ళెంలో ఏ వస్త్రాలు 4 లెవు. అయినా రాజుగారు, రాణిగారు వాటిని ధరించినట్లుగానే నటించారు. ఒకరిని చూస్తే ఇంకొకరికి సిగ్గుగా వుంది. దాదాపుగా ఇద్దరూ దుస్తులేమీ | లేకుందా దిశమొలలతో వున్నారు. కానీ ఇద్దరూ ఆ విషయాన్ని పైకి చెప్పటం లేదు. ఇద్దరూ గదిలో నుండి బయటకు వచ్చారు. బయటవున్న భటులు, మంత్రులు, సేనానులు ఆశ్చర్యంతో చూస్తున్నారు. ఎవరూ పైకి చెప్పటంలేదు. రాజుగారు సేనానిని రథం సిద్దం చేయమని చెప్పారు. రాజూ, రాణీ పురవీధులలో రథంపై వూరేగసాగారు. పురజనులంతా ముక్కున వేలు వేసుకొని, ఆహా రాజుగారి రాణిగారి వస్రాలు ఎంత బాగున్నాయో అని అంటున్నారు. ఎవరికి వారే తమ తల్లితండ్రులు పుణ్యాత్ములు కాకపోవటం వల్లనే దుస్తులు తమకు కనబడటం లేదని అనుకుంటున్నారు. ఇంతలో ఆ ఊరేగింపు చూస్తున్నచిన్న పిల్లవాడు 'భీఛీ... రాజుగారు, రాణిగారు దిశమొలతో వూరేగుతున్నారు. ఎందుకే అమ్మా అని ప్రక్కనున్న తల్లిని అడిగాడు. ఆ మాటలు విని రాజుగారు, రాణిగారు సిగ్గుతో తలలు వాల్ఫుకొని రాజభవంతిలోకి పారిపోయారు. ఆ యువకులు రాజుగారిని మోసం చేశారని గ్రహించి, రాజుగారు వారిని బంధించమని భటులకు ఆజ్ఞ జారీ చేశాడు. భటులు నేతగాళ్ళ భవంతిలోకి వెళ్ళేసరికి అక్కడ ఎవరూ లేరు. అక్కడ ఒక కాగితంలో ఇలా వుంది. “రాజు గారికి 1 'మీ పాలనలో ప్రజలు ఎన్నో బాధలు, కష్టాలు అనుభవిస్తున్నారు. మీ , విలాసాలకు మీ సుఖాలకు ప్రజలు బలి అవుతున్నారు. మీకు బుద్ధిచెప్పాలనే మేమిలా నాటకం ఆదాము. మీరిచ్చిన ధనాన్ని ప్రజలకు పంచి పెడుతున్నాం. ఇకనైన కళ్ళు తెరిచి ప్రజలు సుఖసంతోషాలతో ఓలలాదేలా పరిపాలించగలరు. " ఆరోజు నుండి రాజు బుద్ధితెచ్చుకొని ప్రజలను కన్నబిద్దల్లా పరిపాలించాడు. 86

గేం శవ్పిట్లో దతథడుంధి మాళవరాజుకు పురుషోత్తముడనే కొడుకు వున్నాడు. పురుషోత్తముడిలో అంతగా చురుకుతనం లేదు. అమాయకంగా నెమ్మదిగా వుండేవాడు. రాజుకుమారుడు అలా వుంటే భవిష్యత్తులో రాజ్యవాలకుడు ఎలా అవుతాదని రాజుగారికి దిగులు

• పట్టుకుంది. అందుకని రాజుగారు దేశములో గొప్పగొప్ప పండితులను పిలిపించి తన . కొడుక్కి విద్యాబుద్దులు నేర్పించమన్నాడు. పండితులు రాజుగారి ఆజ్ఞను శిరసావహించి పురుషోత్తముడిని తమతోపాటు తీసుకెళ్లారు. ఆ పండితులు పురుషోత్తముడికి ఎన్నో శాస్త్రాలను నేర్పించారు. ఆరు నెలల తరువాత గురువులు పురుషోత్తముడిని రాజుగారి తమకు తెలిసిన విద్యలన్నీ నేర్పించామన్నారు. కావాలంటే రాజు గారిని ః పరీక్షించమని చెప్పారు. రాజుగారు తన కుమారుడిని ఎన్నో ప్రశ్నలు వేశారు. అన్నింటికి తడుముకోకుండా జవాబు చెప్పారు రాజకుమారుడు. రాజుగారు ఎంతో సంతోషించి పండితులను సత్కరించి పంపివేశాడు. కానీ వృదృడైన ఒక మంత్రి రాజుగారి దగ్గరకు వచ్చి మహారాజా యువరాజుగారు భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన జ్ఞానం అన్నది పండితుల నుంచి నేర్చుకునేది కాదు. లోకజ్ఞానం తెల్సిన వివేకవంతుల ద్వారా నేర్చుకోవాల్సిన విషయం. మాధవుడు అనే సామాన్యుడు ఉన్నాడు. అతను వివేకాన్ని, విచక్షణకు రాజకుమారునికి నేర్పగల సమర్హుడు అన్నాడు. రాజుగారు మాధువుణ్ణి పిలిపించి రాజకుమారుడికి జ్ఞానాన్ని బోధించ మన్నాడు. మాధువుడు సరేనని రాజకుమారుడిని వెంట పెట్టుకొని వెళ్ళాడు. మూడు నెలల తరువాత రాజకుమారుడిని తీసుకువచ్చి తనకు తెల్సినదంతా నేర్పానని అన్నాడు. రాజుగారు వివేకి అయిన తన వృద్ధ మంత్రిని పిలిపించి మీరే రాకుమారుడిని | పరీక్షించండి అన్నాడు. వృద్ధ మంత్రి లోపలిగదిలోకి వెళ్ళి గుప్పెట్లో ఏదో పట్టుకొచ్చి “నా గుప్పెట్లో ఏముందో చెప్పండి యువరాజా” అన్నాడు. పురుషోత్తముడు ఏ మాత్రం తడుముకోకుండ “ఉంగరం” అన్నాడు. రాజు, సభలో వున్న అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు. వృద్ధ మంత్రి ఆశ్చర్యంతో ఎలా చెప్పగలిగావు యువరాజా అన్నాడు. 8/7

యువరాజు ఏమీలేదు మంత్రివర్యా! మిమ్మల్ని మా తండ్రిగారు పిల్చినపుడు మీ వేలికి వుంగరం వుంది. మీరు గదిలోని వెళ్ళి వచ్చిన తరువాత ఉంగరం మీ వేలికి లేదు అన్నాడు. మంత్రి సంతోషించాడు. పరిశీలిన వుంటే భవిష్యత్తును పసికట్టే జ్ఞానం వస్తుంది. ఆ నేర్పు యువరాజుగారికి యిప్పుడు సంపూర్ణంగా వుంది అన్నాడు మంత్రి. 4 తన కొడుకు విద్యతో బాటు వివేకం పొందగలిగినందుకు రాజుగారు ఎంతో సంతోషించారు. మ ౮౩ గౌరవం పిల్లల్లో కళకళ లాడుతున్నది ఆ పాఠశాల. చక్కటి డ్రస్‌, బూట్లు, వీపుపై బ్యాగులతో కొంగల బారులా ఉంది పిల్లలు నడుస్తుంటే... ఆ ్రకృనే చెత్త కాగితాలేరుకుంటూ కుక్కలతో, పందులతోకొట్లాడుతున్నాడు చిట్ట బాబు. వాణ్సిచూసి అసహ్యించుకుంటూ కొందరు ఎగతాళిగా ఆట పట్టిస్తున్నారు. అదే సమయానికి వచ్చిన ఉపాధ్యాయుడు పిల్లలనులోపలికి పంపించాడు. చిట్టి బాబుని పిలిచి మళ్ళీ ఈ స్కూల్‌ దగ్గరిలో కనబడవద్దు అన్నాడు. నిన్ను చూసి మా పిల్లలు చెడిపోతారు. లేబరు పిల్లలు ఎక్కడ ఉండాలో అక్కడే ఉండాలన్నాడు మాష్టారు. ఆ మాటలు విన్న చిట్టి ఏడుస్తూ వెళ్ళాడు. మరునాడు పాఠశాల గోడ ప్రక్క కుక్క చచ్చిపడి వున్నది. అయినా సరే ఆ కుక్కను దూరంగా తీసుకెళ్ళి పారేసే వారెవరు లేరు. ఏ మాష్టారుగాసి, ని విద్యార్థిగాని ఆఖరుకు అటెందర్‌ కూదా పట్టించుకో లేదు. అంతా ముక్కులు మూసుకొని మాత్రం వెళుతున్నారు. అప్పుడె కాగితాలు ఏరుకోవటానికి వచ్చాడు చిట్టి. ఆ భరించరాని వాసన వాడి ముక్కును కూడా తాకింది. దీన్నెలాగైనా దూరంగా వేయాలని అనుకున్నాడు చిట్టి. చిట్టి ఆ కుక్కను ఈడ్చుకుంటూ దూరంగా తీసుకెళ్ళి పారేశాడు. ఇది గమనించిన మాష్టారికి సిగ్గనిపించింది. తను చేసిన పొరపాటుగ్రహించి మాష్టారు చిట్టిని పిలిచి పిల్లలందరి ముందు వాడు చేసిన మంచిపనిని మెచ్చుకున్నాడు. రేపటి నుండి బడికి [ రమ్మని మీ అమ్మా నాన్నలతో మాట్లాడి బడిలో చేర్చుకుంటానని చిట్టిని ప్రోత్సహించారు. పిల్లలంతా వాడి భుజం మీద చెయ్యేసి ఓరేయ్‌ చిట్ట నువు తప్పకుండా " రెపట్నుండి బడికి రావాలన్నారు. మాష్టారి మంచి మాటలు, తోటి పిల్లల స్నేహంతో వాడి చిత్తుకాగితాల జీవితం మారింది. ఓ అనాథ బాల్యం వెలుగులోకి అడుగెట్టింది. 668

చేసే వనిని బట్టి గౌరవం వస్తుంది. వేసుకున్న బట్టలవలన కాదని, పిల్లలందరికి సీత్రి వాక్యాలు వినిపించాడు మాష్టారు. 74 మెదడెేథి....? అనగనగా ఒక ముసలి సింహం. అది ఒక రాతి గుహలో నివసింస్తుందేది.

• ముసలిదయినందున వేటాడే శక్తిలేదు. తేలిగ్గా దొరికే వాటినే తిని బతుకుతోంది. వేసవికాలంలో ఒక రోజు తన దురవస్థను గురించి ఆలోచిస్తూ కూర్చుంది

• సింహం. ఇంతలో ఒక నక్కవచ్చి నమస్కరించి ప్రభువులవారు! విచారంగా కన్పిస్తున్నారు ఎందుకు? అని అడిగింది. సింహం విచారంగా “రోజూ ఒకే రకమైన ఆహారం తిని నా నాలుక చప్పబడింది. మంచి పంది మాంసం తిని చాలా రోజులైంది. నేనేమో దూర ప్రాంతానికి వెళ్ళలేను, పందులేమో నా గుహ దగ్గరికి రావు” అంది. నేనున్నది ఎందుకు ప్రభూ! నేనిప్పుడే మీ వద్దకు ఒక పందిని తీసుకువసాను అని ప్రమాణం చేసింది నక్క అలా వెతుక్కుంటూ వెతుక్కుంటూ పోతుంటే చెట్టుకింద విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న పంది కనిపించింది నక్కకు. నీ కోసమే వెతుక్కుంటూ వస్తున్నాను అంది నక్క ఎందుకూ? ఏమిటి సంగతి? అడిగింది పంది. సింహం వున్న రాతి గుహకేసి చూపిస్తూ మన మహారాజు సింహం ముసలిదై పోయింది గదా! తనకి వారసునిగా నిన్ను నియమించాలని అనుకుంటోంది అంది నక్క పంది సందేహంగా చూసింది. నీకు నమ్మకం లేకపోతే సింహం గుహ దగ్గరకు వచ్చి నువ్వే తెలుసుకో | అని నమ్మ బలికింది. రాజు కావడం ఎంత గొప్ప. అబ్బా! ఊహించుకొంటేనే చాలు. జంతువులన్నీ నా ముందు తలవంచుతాయ్‌ అనుకొని ఉప్పొంగిపోయింది పంది. ఊ పద వస్తాను ల్‌; అంటూ బయలు దేరింది. ఇద్దరూ సింహం గుహకేసి పోయారు. గుహకు కొద్ది దూరంలో నక్క ౪ ఆగిపోయి, ఇక వెళ్ళు మహారాజుగారు బైట కూర్చున్నారు. నమస్కరించి రాచరికం తీసుకో అంది నక్క 689

పంది గుహ దగ్గరకు వెళ్ళింది. పందిని చూడగానే సింహం ఎగిరి పంది మీదకు దూకింది. అది భయంతో ఎదురు తిరిగింది. సింహం ముసలిదైనందున వెనక్కు పడివోయింది. పంది బాణంలాగా తప్పించుకు పారిపోయింది. పంది పారిపోవటం చూసిన నక్క మహారాజా! తమరెందుకు పందిని గట్టిగా పట్టుకోలేక పోయారు? అని అడిగింది. 4 అతి ఆకలితో తొందరపడ్డాను. ఇంకనాకు పంది దొరకదు అంది నిరాశగా సింహం. సింహం విచారపడటం చూసి జాలిపడిన నక్క చికటి పడేలోపల పారిపోయిన ం పందిని తమ దగ్గరకు మళ్ళీ తీసుకువస్తాను అంది పట్టుదలగా. పారిపోయిన పందికోసం వెతకడం మొదలు పెట్టింది నక్క పంది నది దగ్గర సేద తీరటం చూసింది. పాపం భయంతో పంది స్పృహ తప్పేస్థితిలో వుంది. “ఎమయింది? ఏదయినా విచిత్రం జరిగిందా ఏమిటి? నువ్విలా పారిపోయి వచ్చావు!” అంటూ ఏమీ తెలియనట్లు అడిగింది నక్క “ఏమిజరిగిందో నీకు తెలియదా? నువ్వుచూడలేదా? అంది పంది “ఏంజ జరిగిందని. సింహము నిన్ను తినదల్చ్బుకుంటే నువ్విలా తప్పించుకోగలిగే వాడివా? నిన్ను పరీక్షించాలనుకొంది సింహం. నీధైర్యం ఎంతో చూడాలనుకుంది. అక్కదే ఉ ( ౦టే ఈ పాటికి రాజువైపోయేదానివి” అన్నది నక్క పంది తలపంకించి, “నువ్వన్నది నిజమే కావచ్చు. ఒక వేళ సింహం నన్ను తినదల్బుకుంటే ఇంత తేలిగ్గా వదిలి వుందేదికాదు” అంది. “సరే, నాతో రా మహారాజును మరో అవకాశం ఇవ్వమని అడుగుతాను” అంది నక్క ఇద్దరూ గుహ దగ్గరకు పోయారు. నక్క రాజుతో ఏదో మాట్లాడి వచ్చి పందితో ఇలా అంది. “వెళ్ళు మీత్రమా! మహారాజు పదవి నీకు ఇమ్మని అడుగు” అని చెప్పింది నక్క, పంది సింహం దగ్గరకు వెళ్ళి తలవంచి నమస్కరించింది. పంది చూపులన్నీ ః నేలమీదే ఉండడంతో సింహం ఒక్క ఉదుటున పంది మెడపట్పకొని చీల్చితల ఎముక విరగ్గాట్టింది. తృప్తిగా పందిమెదడును తినబోతూ వుండగా, “ఆగండి మహారాజా!” అంటూ అద్దు పడింది నక్క . “ఐం! ఎందుకు” ఆశ్చర్యంగా అడిగింది సింహం. 90

“మహాప్రభూ! రాజులు ఇలా తినవచ్చా! మీ శరీరం నిండా రక్తమే. నదికి వెళ్ళి ఆ నెత్తురు కడుక్కొని రండి ప్రభూ!” అంది నక్క నక్క మాటలు విని సింహం నదికి వెళ్ళింది. . సింహం అటు వెళ్ళగానే పంది మెదడు తీసి తిన్నది నక్క ఏమీ ఎరగనట్లె నిజాయితీపరునిలా పందికి కాపలా కాస్తూ కూర్చుంది. స్నానం చేసి వచ్చిన సింహం ఆశగా మెదడు కొరకు వెతికింది. ఆశ్చర్యంతో

• 'మెదడేది” అని అడిగింది. నక్క అంతకంటే ఆశ్చర్యం నటిస్తూ “ఎవరి మెదడు మహాప్రభూ” అని అడిగింది. 'ఇంకెవరిదీ, ఈ పందిదే!” అంది సింహం. నక్క నవ్వుతూ, “ఒకసారి చావు తప్పించుకొని మళ్ళీ ఆ చావు వాతపడటానికి వచ్చిందిగదా, దానికి మెదడు వుంటే అలా మోసపోతుందా?” అన్నది పంది. నిజమే కాబోలు అనుకుంది మెదడులేని సింహం. 75 దురాళ - వ్రాశాంతకం ఒక వేటగాడు అడవికి వేటకు వెళ్ళాడు. వాడికొక జింక కనిపించింది. ! జింకను గురిచూసి బాణంతో కొట్టాడు. జింక ఒక్క దెబ్బతో గిలాగిలా తన్నుకుంటూ పడిపోయింది. దానిని భుజం మీద వేసుకొని వేటగాడు ఇంటికి వస్తున్నాడు. ఇంతలో ఒక అడవిపంది ఎదురైంది. జింకను దింపి పంది పైకి విల్లు ఎక్కుపెట్టాడు. గురిచూసి బాణం వదిలాడు. ఆ బాణపు దెబ్బకు పంది కోపంతో వేటగాడి పైకి దూకింది. వేటగాడి గుండెలు చీల్చి చంపింది. కొద్ది సేపటికి పంది కూడా అక్కడే చచ్చిపడింది. ఈ పోట్లాటలో అక్కడున్న ఒక పాము కూడా చచ్చిపోయింది. ఒక నక్క ఆహారం కోసం వెదుకుతూ అక్కడికి వచ్చింది. చచ్చిపడివున్న వేటగాడిని, పందిని, జింకను, పామును చూసింది ఆనందం పట్టలేకపోయింది. , “పందిని పది రోజులు తింటాను. మనిషిని ఐదు రోజులు తింటాను, జింకను మూడు / రోజులు తింటాను, పామును ఒక రోజు తింటాను అనుకొంటూ అక్కడ పడివున్న వింటి నరాన్ని చూసింది. ఈ పూట దీంతో సరిపెట్టుకొంటా” అనుకొంటూ విల్లు

• దగ్గరకు వెళ్ళింది. "బిర్రుగా లాగి కట్టివున్న వింటి నారిని కొరకసాగింది. ఒక్కసారి అది తెగి వేగంగా వచ్చి మెదక్రింద గొంతులో గుచ్చుకున్నది. నక్క విలవిలా తన్నుకొంటూ ఫ్‌ ం్ర]

ల్‌ చచ్చిపోయింది. అత్యాశకు పోయి, నక్క దొరికిన ఆహారాన్ని కూడా తినకపోగా ప్రాణాలే వోగొట్టుకొంది. 76 అలీబాబా - నలభై దొంగలు పరిషియా దేశంలో బాగ్గాద్‌ అనే పట్టణం ఉంది. ఆ పట్టణంలో ఖాశింబాబా, ఆలీబాబా అనే ఇద్దరు అన్నదమ్ములు ఉండేవారు. ఇద్దరికీ పెళ్ళి అయింది. పెద్దవాడు " ఆశబోతు, అతని భార్య కూడా ఓర్వలేనిది. ఖాశింబాబా వ్యాపారం చేసి బాగా డబ్బు సంపాదించాడు. చిన్నవాడు ఆలీబాబా సహృదయుడు, అతని భార్య కూడా ॥ నెమ్మదస్తురాలు. ఆలీబాబా అడవిలో కట్టెలు కొట్టుకొని, గాడిద మీద తెచ్చి అమ్ముకొని జీవిస్తూ ఉండేవాడు. ఆలీబాబా ఒక రోజు అడవిలోకట్టెలు కొడుతూ వుండగా, నలఖభైమంది దొంగలు గుర్రాల మీద తాను వున్న కొండవైపు వేగంగా రావడం చూశాడు, భయపడి పోయాడు. గాడిదను ఒక పొదచాటుకు తోలి తాను ఒక బండచాటు నుండి గమనించసాగాడు. అందరూ ఒక పెద్ద కొండరాయి దగ్గరకు వచ్చి నిలబడ్డారు. అందులో ఒకడు “బీబీ బేగం రాసాఛోడో” అని బిగరగా అరచి చేతో రాతిని తాకాడు. ఆ రాయి పక్కకు తొలగింది. దొంగలు లోపలికెళ్ళి భుజాల మీద ఉన్న మూటలు గుహలో పెట్టి బయటకు వచ్చారు. చివరికి “బీవీ బేగం రాస్తా బంద్‌కరో” అన్నాడు దొంగల నాయకుడు. అంతే గుహ మూతపడి పోయింది. ఇదంతా గమనిస్తూ వాళ్ళన్న మాటలు కూడా గుర్తు పెట్టుకున్నాడు ఆలీబాబా. , దొంగలు చాలా దూరం వెళ్ళిపోయిన తరువాత గుహ దగ్గర కొచ్చాడు ఆలీబాబా. “బీబీ బేగం రాస్తాఛోడో” అని చేతితో రాయిని తాకాడు. ఆ రాయి పక్కకు తొలగి లోపలికి దారి కనబడింది. గుహలోపలికి వెళ్ళి చూశాడు. రత్నాలు, ముత్యాలు, బంగారు నాణేలు, రకరకాల ఆభరణాలు గుట్టలు గుట్టలుగా పడివున్నాయి. ఆలీబాబాకు ఆనందం, ఆశ్చర్యం కలిగాయి. తన దరిద్రం తీరిందనుకున్నాడు. గాడిద మోసినన్ని బంగారు నాణేలు,అభరణాలు మూటకట్టి గుహ బయటకు తీసుకొని వచ్చాడు. “బీబీ (| బేగం రాస్తా బంద్‌ కరో” అన్నాడు. గుహ మూసుకొని పోయింది. మూటను గాడిద మీద వేసి, త్వరత్వరగా గాడిదను తోలుకొని ఇంటికి వచ్చాడు. మూటలు విప్పి బంగారు నాణేలు లెక్కించసాగాడు. భార్య వచ్చి చూసి ఆనందం పట్టలేకపోయింది. భార్యకు జరిగిదంతా చెవ్పాడు. ఇవి లెక్కపెట్టడం సాధ్యం కాదు. కొలిచి దాచిపెడదాం. మా తోడికోడల్ని అడిగి మానిక తీసుకొని వస్తా అన్నది భార్య. 92

ఆలీబాబాభార్య తోడికోడలు ఇంటికి వెళ్ళి మానిక అడిగింది. కూటికి జరుగుబాటులేని వారికి మానికతో పని ఏముంటుందని ఆ తోడికోడలు ఆలోచించింది. అడుగున కొంచెం చింతపండు అతికించి ఇచ్చింది. బంగారు నాణేలు కొలిచిన తరువాత ఆలీబాబా భార్య మానిక తిరిగి ఇచ్చేసింది. తోడికోడలు వెంటనే మానిక ం అడుగు భాగం చూసింది. ఒక బంగారు నాణెం చింతపండుకు అతుక్కొని మెరుస్తూ కనిపించింది. ఈ సంగతి భర్తకు చెప్పి “మీ తమ్ముడికి అడవిలో లంకె బిందెలు దొరికినట్లుంది. వాళ్ళు మనకంటే ధనవంతులైపోతారు. నీవు వెళ్ళి సంగతి కనుక్కొనిరా” అనిచెప్పింది. ఖాశింబాబా ఆలీబాబా దగ్గరకెళ్ళి విషయం అడిగాడు. ఇంతలోనే రహస్యం ఎలా తెలిసిందో ఆలీబాబాకు అర్ధం కాలేదు. తనకేమీ తెలియదన్నాడు. పాత్ర అడుగున అతుక్కొని వచ్చిన బంగారు నాణెం సంగతి చెప్పి నిజం ఏమిటో తెలపమన్నాడు ఖాళింబాబా. ఆలీబాబాకు నిజం చెప్పక తప్పలేదు. అన్ని విషయాలు పూస గుచ్చినట్లు వివరించాడు. వెంటనే రెండు గాడిదలను తీసుకొని అడవిలో గుహ దగ్గరకు వెళ్ళి “బీవీ బేగం రాస్తాభోడో” అన్నాడు ఖాశింబాబా. ద్వారం తెరుచుకొన్నది. లోపలికెళ్ళి “బీబీ బేగం రాస్తాబంద్‌కరో” అన్నాడు. దారి మూసుకుపోయింది. లోపలున్న సంపదను చూసి ప్రపంచంలోనే ధనవంతుణ్లి కావాలనుకున్నాడు. అంతులేని ఆశపుట్టింది. సంచుల నిండా నగలు, బంగారు నాణాలు నింపి ద్వారం దగ్గరకు వచ్చి మం(త్రం చెప్పబోయాడు. జ్ఞాపకం రాలేదు. ఇంతలో దొంగలు ఆ రోజు కొల్లగొట్టిన సొమ్మును తీసుకొని గుహ దగ్గరకొచ్చారు. ఖాశింబాబా భయపడి గుహలో ఒక రాతి చాటున దాగాడు. దొంగలు మంత్రం చదవగానే ద్వారం తెరుచుకున్నది. లోపలికి వచ్చారు దొంగలు. వాకిట ముందు మూటలను చూసి ఆశ్చర్యపోయారు. లోపల వెతికారు. ఖాశింబాబాను పట్టుకొని రెండు ముక్కలుగా నరికారు. మన రహస్యం తెలిసినవాడు మరణించాడని దొంగలు సంతోషించారు. . చీకటి పడినా భర్త ఇంటికి రాకపోవడంతో, భాశింబాబా భార్య భయపడి, మరిది దగ్గరకు పరుగెత్తింది. ఆలీబాబా కూడా భయపడి అన్నకోసం గుహ = దగ్గరకొచ్చాడు. ఆ గుహలో అన్న శవాన్ని చూసి భోరున ఏడ్చాడు. ఆ శవాన్ని మూటగట్టుకొని గాడిద మీద వేసుకొని ఇంటికి వచ్చాడు. వదినకు సంగతి చెప్పి “నలుగురికీ తెలిస్తే చాలా ప్రమాదం. దొంగలు మనలనందరినీ చంపేస్తారు” అని 93

ని ఆలీబాబా ఒక చెప్పులు కుట్టే వ్యక్తిని ఇంటికి తీసుకువచ్చాడు. రండు ముక్కలైన అన్న శరీరాన్ని ఒక్కటిగా కుట్టించాడు. “ఎవరికి చెప్పవద్దు” అని వాడికి బంగారు నాణేలు ఇచ్చాడు. శవానికి దుప్పటికప్పి జబ్బుతో చనిపోయాడని నలుగురికీ చెప్పాడు. అన్న శవాన్ని పూద్చిపెట్టి అంత్యక్రియలు చేశాడు. ఆలీబాబా మేడలు మిద్దెలు కొన్నాడు. భార్యకు బంగారు నగలు చేయించాడు. క ఒక తెలివైన దాసీని భార్యకు సహాయంగా ఏర్పాటు చేశాడు. ఆ దాసీ పేరు జరీనా. ఆలీబాబా దొంగల దగ్గర నుండి బంగారు సంపాదించిన సంగతి జరీనాకు తెలిసింది. | దొంగలు ఎప్పుడైనా ఆలీబాబా మీద పగ తీర్చుకొంటారని ఎంతో జాగ్రత్తగా ఉండసాగింది. జరీనా యజమాని కుటుంబాన్ని కంటికి రెప్పలా కాపాడుతూ ఉందేది. 77 ఆలీబాబా - దొంగల నాయకుడు ఆలీబాబా ఆ దొంగల గుహ నుండి అన్న శవాన్ని తెచ్చాడు కదా! గుహలో శవం కనిపించకపోవడంతో దొంగలు ఆశ్చర్యపోయారు. తమ రహస్యం తెలిసిన వాడు మరొకడు ఉన్నాడని నిశ్చయించుకున్నారు. వాడిని వెదకి పట్టుకొని చంవాలనుకున్నారు. వాడెవడో వెదికి తెలుసుకొని వస్తానని ఒక దొంగ బయలుదేరాడు. ఒక్కనారిగా ధనవంతుదడైనవాడు ఎవడు? వాడికి సంబంధించిన వారెవరైనా చనిపోయారా? ఈ రెండు ప్రశ్నలకు సమాధానాలు కావాలి. ఈ ప్రశ్నలు అడుగుతూ " చుట్టు ప్రక్కల పట్టణాలు పల్లెలన్నీ తిరిగాడు ఆ దొంగ. చివరకు బాగ్జాదు పట్టణంలో విచారించాడు. ఆలీబాబా సంగతి అందరూ వింతగా చెప్పుకోవడం విన్నాడు. ఒక్కసారిగా పెద్ద మేడ కొన్నాడని, గొప్ప ధనవంతుదైపోయాడని విన్నాడా దొంగ. ఆలీబాబా అన్నగారు కూడా చనిపోయాడని తెలుసుకున్నాడు. తప్పకుండా తమ గుహలో ధనం దొంగలించినవాడు ఆలీబాబానే అని నిర్ధారించుకున్నాడు. చీకటి పడగానే ఎవరూ లేని సమయం చూసి ఆలీబాబా ఇంటి తలుపుపైన సున్నంతో గుర్తుగా ఒక న గత గీశాడు. వెళ్ళి దొంగల నాయకుడికి ఈ సంగతి చెప్పాడు. ఆలీబాబా ఇంట్లో దాసీగా వున్న జరీనా చాలా తెలివి కలది కదా! ం ఉదయాన్నే లేచి వాకిలిని శుభ్రం చేస్తూ, తలుపు మీద సున్నపు గుర్తును చూసింది. ॥ అనుమానించింది. వెంటనే ఆ వీధిలోని అన్ని ఇళ్ళ తలుపుల మీద సున్నపు గుర్తులు పెట్టింది. ఆ దొంగలు ఆలీబాబాకు ప్రమాదం తెస్తారని ముందుగానే అనుమానించి 94

ఇలా చేసింది జరీనా. దొంగలు అర్ధరాత్రి వీధిలోనికి వచ్చి ఆలీబాబా ఇల్లు వెదికారు. అన్ని ఇళ్లవాకిళ్ల మీదా ఒకే రకంగా గుర్తు ఉండటం వలన ఆలీబాబా ఇల్లు తెలుసుకోలేక వెళ్ళివోయారు. మరికొన్నాళ్ళకు దొంగల నాయకుడు నూనె వర్తకుడి వేషం వేసుకొని ం వచ్చాడు. నూనె పీపాలు తీసుకొని వచ్చి వూరి బయట దింపి ఆలీబాబా ఇల్లు తెలుసుకున్నాడు. ఆలీబాబాను కలుసుకొని దూరదేశం పోతున్నట్లు చెప్పి రెండు రోజులు . ఆశయమడిగాడు. ఆలీబాబా అంగీకరించాడు. ఆ దొంగల నాయకుడు నూనె పీపాలన్నింటిని ఆలీబాబా ఇంట్లో పెట్టించాడు. ఆ పీపాలలో ఉందేది నూనెకాదు దొంగలే. “అర్ధరాత్రి నేను పీపాను చేతితో తడతాను. మీరు బయటకు రావచ్చు” అని చెప్పి దొంగలను పీపాలలో దాచాడు దొంగల నాయకుడు. ఒక పీపాలో మాత్రం నూనె నింపాడు. ఆలీబాబా ఇంట్లో ఉన్న జరీనా వంట మొదలు పెట్టింది. సమయానికి ఇంట్లో నూనె లేదు. చీకటి పడినందువల్ల బజారుకు వెళ్ళి రాడం కుదరదు. నూనె కోసం ఆలోచిస్తుండగా నూనె వ్యాపారస్తుడి పీపాల సంగతి గుర్తొచ్చింది. వెళ్ళి ఒక పీపా మూత తెరిచింది. వెంటనే పీపానుండి “రావచ్చా” అనే మాట వినపడింది. జరీనా ఆశ్చర్యపోయి వెంటనే మూత పెట్టింది. మరో పీపా మూత తీసింది. అందులో నుండి కూడా “రావచ్చా” అనే మాట వినపడింది. జరినా ఆశ్చర్యపోయి వెంటనే ; మూతపెట్టింది. “ఇదంతా దొంగల పనే” అనుకున్నది. నూనె వర్తకుడి వేషంలో వున్నది దొంగల నాయకుదేనని నిర్ధారించుకున్నది. జరీనా ఆలీబాబా భార్యకు ఈ సంగతి చెప్పింది. ఆ పీపాలలో ఒక దానిలో నూనె ఉంది కదా! ఆ పీపాను గుర్తించారు. ఆ పీపాలో ఉన్న నూనె బాగా కాశారు. కాగిన నూనెనుతెచ్చి పీపా మూతి తెరిచి దొంగల నెత్తిన పోసి మూత పెట్టారు. దొంగలు విలవిల లాడుతూ అందులోనే చచ్చిపోయారు. ౮ ఇక దొంగల నాయకుడి పని పట్టాలి. దొంగల నాయకుడికి విందు భోజనం పెట్టి వినోద కార్యక్రమం ఎర్పాటు చేసింది జరీనా. ఆ వినోద కార్యక్రమంలో జరీనా ॥ రెండు కత్తులు పట్టుకొని నాట్యం చేయసాగింది. నాట్యం చేస్తూ చేస్తూ దొంగల నాయకుడి గెండెల్లో పొడిచింది. దొంగల నాయకుడు చనిపోయాడు. జరిగిన సంగతంతా ఆలీబాబాకు చెప్పింది. ఆలీబాబా నూనె పీపాల మూతలు తీసి చూశాడు. నిజంగా అందులో దొంగలు చనిపోయి వున్నారు. దొంగల నుండి (ప్రాణాలు 0౮5

కాపాడినందుకు జరీనాను మెచ్చుకొన్నాడు ఆలీబాబా. ఆ పీపాలను తీసుకొని వెళ్ళి కొండల లోయలలో పారవేశారు. ఆలీబాబా జరీనాను కూడా వైభవంగా పెళ్ళి చేసుకొన్నాడు. 76 తెలివి ఎవడి నొత్తుగ ॥ పూర్వం చెన్నపట్టణంలో నందిగుప్తుడు, వర్ధమానుడు అనే ఇద్దరు వ్యాపారులు ఉండేవారు. వారు సముద్రం మీద ఓడల్లో సరుకులు తీసుకొని వెళ్ళి వ్యాపారం చేసి డబ్బుసంపాదించేవారు. ఒక సారి చీనా దేశంలో ఎత్తుకు ఎత్తు ఇనుముకు బంగారం ఇస్తున్నారని తెలిసింది. ఇద్దరు వ్యాపారులూ చెరి రెండు ఓడల నిండా ఇనుము తీసుకొని చీనా దేశం బయలుదేరారు. సముద్రంలో కొద్ది దూరం వెళ్లేసరికి వర్ధమానుడికి ఆరోగ్యం దెబ్బతిన్నది. వర్ధమానుడు వెనక్కి తిరిగి వెళ్ళి పోతానన్నాడు. నందిగుప్తుడు ఒప్పుకోలేదు. “నీకు మారుగా నీ సరుకులు నేను తీసుకొని వెళ్లి అమ్ముకొని వస్తాను. నీవు వెళ్ళి విశ్రాంతి తీసుకో. ఆ మాత్రం మిత్రుడికి సాయం చేయకపోతే ఈ స్నేహం ఎందుకు” అన్నాడు నందిగుప్ప్తుడు. వర్ధ్థమానుడు తన రెండు ఓడల ఇనుము, పనివాళ్ళను నంది గుప్ప్తుడికి అప్పగించి ఇంటికి వచ్చాడు. నంది గుప్తుడు చినా దేశం చేరుకోగానే క్షణాలలో అక్కడి వ్యాపారులు ఎత్తుకు రెండుఎత్తులు బంగారమిచ్చి ఇనుమును కొన్నారు. ఒక్కొక్కరి భాగానికి నాలుగు ం ఓడల బంగారం లభించింది. ఎనిమిది ఓడల నిండా బంగారం తీసుకొని చెన్న పట్టణం బయలు దేరాడు నందిగుప్తుడు. సగం దూరం వచ్చిన తరువాత నందిగుప్పుడికి దుర్భుద్ధి కలిగింది. నాలుగు ఓడల బంగారం వర్థమానుడికి అప్పగించడానికి బుద్ధి పుట్టలేదు. ఓదలను తీరం దగ్గరకు నడపించి ఒక రహస్య ప్రదేశంలో బంగారాన్ని పూద్చి పెట్టించాడు. ఈ రహస్యం తెలిసిన సేవకులను చంపించి వేశాడు. వట్టి చేతులతో ఊరు చేరాడు. వర్ధ్థమానుడి దగ్గరకు వచ్చి విచారంతో ముఖం పెట్టి ఇలా శ అన్నాదు. “మిత్రమా! అంతా మన దురదృష్టం. ఓడల నుండి ఇనుమును దించి, ఒక ఇంటిలో దాచిపెట్టాను. బేరగాళ్ల కోసం పట్టణంలోకి వెళ్లాను. మరునాడు బేరగాళ్లను తీసుకొచ్చి తలుపుతీసి చూసాను. ఆ దేశపు ఎలుకలు రాక్షసి ఎలుకలు వలె ఉ క్ష న్నాయి. ఇనుమంతా తినేశాయి. వట్టి చేతులతో తిరిగి వచ్చాను. దారిలో నీ ; పనివాళ్ళంతా అంతు చిక్కని జబ్బుతో మరణించారు” అని కన్నీరు కారుస్తూ చెవ్పాడు. ౨36

్‌ ఈ మాటలు వర్థమానుడు నమ్మలేదు. ఇదంతా వట్టి మోసం అనుకొన్నాడు. నమ్మినట్లు " నటించి మునుపటి మాదిరిగానే స్నేహంగా ఉండసాగాదు. నంది గుప్తుడికి ఐదేళ్ళ కొడుకున్నాడు. కొడుకంటే నందిగుప్తుడికి పంచప్రాణాలు. వర్ధమానుడు నందిగుప్తుని ఇంటికి వస్తూ పోతూ పిల్లవాడితో స్నేహం

• పెంచుకున్నాడు. ఒకరోజు వర్ధమానుడు నందిగుప్తని కొడుకును తన ఇంటికి తీసుకొని వెళ్ళి ఒకచోట రహస్యంగా దాచాడు. నందిగుప్తుని దగ్గరకు విచారంగా వచ్చి టన్సీ కుమారుడిని ఎత్తుకొని వస్తుండగా దారిలో ఒక మాయదారి గద్ద వచ్చి తన్నుకొని పోయింది” అని బాధగాచెప్పాడు. ఈ మాటలకు నంది గుప్తడు ఉగ్రుదైవోయాడు నాకుమారుని నీవే హరించావంటూ వర్ధ మానుడిని రాజు దగ్గరకు తీసుకొని పోయాడు. ? “రాజా నాకుమారుని ఈ వర్థ్ధమానుడు అపహరించాడు. గద్ద తన్నుకొనివోయిందని అబద్దము చెబుతున్నాడు. ఇతనికి తగిన శిక్షవిధించి నా కుమారుని నాకు ఇప్పించండి” అని విన్న వించు కున్నాడు నంది గుప్తుడు. వెంటనే వర్థమానుడు రాజుతో “రాజా, ఇనుమును ఎలుకలు తినడం నిజమైతే, పిల్లవాడిని గద్ద తన్నుకొని పోవడం ఆశ్చర్యమా” అంటూ రాజుకు అన్ని సంగతులు వివరించాడు. నందిగుప్తుడు వర్ధమానుడి సేవకులను చంపి బంగారాన్ని అపహరించిన సంగతి రాజు అర్థం చెసుకొన్నాడు. రాజు నందిగుప్తని దండించి అడిగాడు. నందిగుప్తుడు చేసిన తప్పును ఒప్పుకొని బంగారాన్ని దాచిన ప్రదేశాన్ని చూపించాడు. వర్థమానుడికి రావలసిన బంగారం ఇప్పించాడు రాజు. నందిగుప్తుడి బంగారాన్ని స్వాధీనం చేసుకొని అతడిని దేశం నుండి వెళ్లగొట్టాడు రాజు. ఫి 79 బంగారు యొక్క నసీరుద్దీన్‌ గొప్ప చమత్మారి. అందరిని బురిడీ కొట్టిస్తూ ఉంటాడు. ఒకసారి కొన్ని బంగారు నాణాలు అప్పు తెచ్చాడు. ఒక గాడిద మీద ఎక్కి వూరి బయటకు | వెళ్ళాడు. రాజు వెళ్ళే బాట పక్కన పొలంలో ఆ కాసుల్ని పూడ్చి పెడుతూ ఉన్నాడు. అంతలోనే పాదుషాగారు వచ్చారు. నసీరుద్దీన్‌ చేసే పని చూశాడు. ఎందుకిలా ఇ చేస్తున్నావని అడిగారు. “కొద్దిగా బంగారం నాటుతున్నాను. నాలుగయిదురోజులు పోయిన తరువాత ఇవి మొలుస్తాయి. పంట పండుతుంది. వచ్చి బంగారం కోసుకొని పోతాను” అని | చెప్పాడు నసీరుద్దీన్‌, క 9/7

రాజుగారు ఆశ్యర్యపోయారు. ఎలాగైనా ఈ వుపాయంతో ఎక్కువ ధనం సంపాదించాలనుకున్నాడు రాజు. “నసీరుద్దీన్‌ ఈ కొద్దిబంగారం నాటితే ఎంత ఆదాయం వస్తుంది? రాజమందిరానికి వచ్చి కావాల్సినన్ని బంగారు నాణేలు తెచ్చుకొని నాటు. నాకు గూడా అందులో వాటా ఇవ్వు. ఇద్దరం కలిసి నాటినట్లు అనుకుందాం.” అన్నాడు రాజు. నసిరుద్దిన్‌ రాజభవనం వెళ్ళి ఒక మూటనిండా బంగారు నాణేలు తెచ్చాడు. ఆ బంగారాన్ని తీసుకొని వెళ్ళి, బీదాబిక్కి అందరికి దానధర్మాలు చేశాడు. వారం రోజుల తరువాత నసీరుద్దీన్‌ ఖాళీ చేతులలో రాజు దగ్గరకు వెళ్ళాడు. రాజు “బంగారం టది” అన్నాడు” అయ్యా! రాజా! ఘోరం జరిగిపోయింది. ఇన్ని రోజులు వానపడలేదు కదా! పైరు ఎండిపోయింది. అంతా బూడిద పాలైంది. నాటింది కూడా దక్శలేదు” అన్నాడు నసీరుద్దీన్‌. “బంగారం ఎండిపోయిందా! ఇదెక్కడైనా జరుగుతుందా అని ఎగిరిపడ్డాడు రాజు. “ప్రభూ తమకు ఈ విషయం విచిత్రంగా కనిపించవచ్చు. బంగారం . ఎండిపోయిందని నమ్మనివారు, పంట పండుతుందని ఎలా నమ్ముతారు” అన్నాడు నసిరుద్దిన్‌. పాదుషా చేసేది లేక తలవంచుకొన్నాడు. ॥ ౨౦ గడుషు తాబోలు ఒక మడుగులో ఒక తాబేలు ఉండేది. నీటిలో తిరిగి తిరిగి విసుగు పుట్టినప్పుడు ఒద్దుమీదకు వచ్చి షికార్లు కొట్టేది. ఇలా ఒక రోజు తాబేలు మడుగు " ఒడ్డున షికారు కొడుతూ ఉంది. ఇంతలో ఒక నక్క తాబేలును చూసింది. లొట్టలేసుకుంటూ వచ్చి తాబేలును పట్టుకుంది. తాబేలు కాళ్ళు, తల డొప్ప లోపలికి ముడుచుకున్నది. నక్క తాబేలును ఆటు ఇటూ తిప్పింది. ఎటు తిప్పినా దానికి మెత్తటి క మాంసం దొరకలేదు. బందకేసి కొట్టనాగింది. తాబేలు భయపడి పోయింది. ఒక ఉపాయం ఆలోచించింది. నీటిలో నానబెట్టాలను కొన్నది. నక్క తాబేలును నమ్మలేక, నీళ్లలో దాన్ని వదిలిపెట్టి కాలితో నొక్కిపెట్టింది. . ఎలా తప్పించుకోవాలా అని తాబేలు ఆలోచించి. “నక్కబావా! నేను అంతా నానాను. నువ్వు కాలుపెట్టిన చోట కొంచెం గట్టిగా వుంది. నువ్వు కాసింత కాలు తియ్యి న నానుతాను అనింది. నక్క కొంచెం కాలు పైకి తీసిందో, లేదో తాబేలు తటాలున జ తటాకంలోకి జారుకుంది. 98 థ

ఫీ అప్పటి నుండి తాబేలు బయట షికార్లు మాని బుద్ధిగా నీళ్ళలో వుండసాగింది. “నక్క జిత్తులన్నీ నా దగ్గరుండగా తప్పించుకు పోయెరా తాబిటి బుర్ర” అని నక్కతన తెలివి తక్కువ తనానికి విచారిస్తూ వెళ్ళింది. 87. భార్భంటే భయవడను అనగా అనగా ఒక రాజు. ఆ రాజుగారి రాజ్యంలో ప్రజలందరూ సుఖసంతోషాలతో వుందేవారట. స్రీలకు పూర్తి స్వేచ్చ వుండేదట. ఒకరోజు రాజుగారికి క విచిత్రమైన ఆలోచిన వచ్చింది. తన రాజ్యంలో భార్యకు భయపడని వారు ఎవరో తెలుసుకోదలచాడు. చాటింపు వేయించాడు. అందరూ వచ్చారు. భార్యకు భయపడే వారందరూ ఒక వరుసలో కూర్చున్నారు. భయపడని వారి వరుసలో ఒక్కడే కూర్చున్నాడు. రాజుగారు అందరినీ పరిశీలనగా చూస్తూ వచ్చాడు. భార్యకు భయపదని వారి వరుసలో కూర్చొన్న వాడిని చూసి “నీవు భలే ధైర్యవంతుడిలాగున్నావు, ఎప్పుడు భయపడవా, అందుకే ఈ వరుసలో కూర్చున్నావా” అని అడిగాడు. అప్పుడు అతను “నా భార్య నన్ను ఈ వరుసలోనే కూర్చోమని చెప్పింది. అందుకే అలా కూర్చున్నాను” అని చెప్పాడు. రాజుగారు అది విని నివ్వెరపోయారు. / 52 గాడిద దొరకంది ఏడు కొండలు అమాయకుడు. వాడికి ఎవరూ లేరు. ఆ ఊరు ఈ ఊరు తిరిగాడు, చివరకు ఒకరు చేరదీసారు. గాడిదలు మేపడానికి పంపారు. ఏడుకొండలు వాటిని మేపుతూ తిరగసాగాడు. తిరిగి తిరిగి అలసిపోయాడు. ఒక గాడిద మీద కూచుని మిగతావి తోలసాగాడు. కొంతదూరం పోయాడు. గాడిదలు

• ఏడూ లేవేమో అని అనుమానం కలిగింది. ఒకటి, రెందు, మూడు, నాలుగు, అయిదు, ఆరు ఏదోది ఏది? కనిపించడం లేదు. ఒక గాడిద పోయింది. ఇంటికి పోతే తంతారు. ఏడుకొండలికి భయం వేసింది. దిగులుగా గాడిద మీద నుంచి దిగాడు. , నడుచుకుంటూ నాలుగు వైపులా వెతికాడు. కొంతసేపటికి మరోసారి ఎంచాడు. ఏడు గాడిదలు సరిపోయాయి. ఎగిరి గంతేసాడు. 99

కొంతదూరం పోయాక నడవలేక పోయాడు. పాదాల మంట, నడుముల తీత, ఈసారి ఇంకొక గాడిద మీద కూచొని తోలసాగాడు. గాడిదలు ఏడు లేవేమో అని అనుమానం కలిగింది. ఎంచాడు. ఆరు గాడిదలే! ఏడోది ఏది? లేదు పోయింది. ఏడు కొండలు దిగులు పడిపోయాడు, ఏడిచాడు. దిగి వెతుకుతూ నడవసాగాడు. భయంగా ఉంది. తంతారేమో! ఏం చేయాలి, ఆ మూల ఈ మూలా చూచాడు. ఇ ఇంకొకనారి ఎంచాడు. ఇపుడు ఏడూ సరిపోయాయి. గాడిద దొదికింది.

ఇంక గాడిద మీద కూచోను, నేను కూచుంటే ఒకటి మాయమవుతుంది. ॥ అనుకుంటూ, నడుచుకుంటూ ఏడుకొండలు ఇంటికి చేరాడు.

65౩ రాములు రాబిన మొలక

అనగనగా ఒక రాజు ఆ రాజు రోఖూ వేటకు పోయేవాడు.

ఒకరోజు ఒక వింత జరిగింది, ఒక ముసలివాడు మామిడి మొలక నాటడం రాజుకంట పడింది. రాజు అతడిని ఇలా ఎగతాళి చేసాడు, “తాతా! ఎంత అమాయకుడివి! ఈ మొలక పెరిగేది ఏనాటికి? కాయలు కాచేది ఏనాటికి? అందాకా నువు బతుకుతావా?” అని అడిగాడు.

రాజా! ఒక నాటికి ఈ మొలక మానవుతుంది. అంతదాక నేను ఉంటానని కాదు. కాయలు నా కొడుకు తింటాడు. కూతురు తింటుంది. మనవలు తింటారు. ఒక రోజు మన తాతలు నాటారు. వాటి కాయలే గదా మనం తినేది. ఏ పని అయినా మన కోసమే చేయాలా? అందరూ అలాగే అనుకుంటే వమవుతుంది? ఈ లోకం ఇంత దూరం రాగలిగేదా? అని తాత అనేసరికి రాజు తలదించాడు. తాత మాటలు రాజు గుండెకు తగిలాయి. ఎంత మంచి మాటలు! ఎంత మంచి మనసు? ( రాజు మనసు ఆనందంతో నిండిపోయింది. కానుకగా తాతకు పది బంగారు కాసులు అందించాడు.

చూచారా రాజా! ఈ మొలక నాటిని రోజే కాసులు కాచింది. అంటూ తాత క సంబరపడిపోయాదు.

5౮4 రామలింగడే కాశుర ఎ

ఒకసారి రామలింగడు పొరుగుదేశం పొయ్యాడు. రామలింగడు ఆదేశం "

రాజుగారి కొలువులో చేరాలి. కోటలోకి పోవడం చిన్న సంగతి గాదు. సరే! చూద్దాం! 100

అనుకొని బయలుదేరాడు. కోట దగ్గరికి చేరాడు. వాకలి దగ్గర రత్తయ్య కాపలా ఉన్నాడు. “కొత్తవాళ్లను లోపలికి పోనియ్యం” అన్నాడు. రామలింగడు బతిమిలాడాడు. వాడు లంచం అడిగాడు. రామలింగడు రత్తయ్యను చాటుకు పిలిచాడు. అయ్యా నాదగ్గర ఇప్పుడు డబ్బు లేదు. నన్ను లోపలికి ఎ పంపించు. నాకు దొరికే కానుకలో సగం నీది అన్నాడు. వాడు ఆశపడ్డాడు. లోపలికి పోనిచ్చాడు. రామలింగడు కోట లోపల కొంతదూరం పోయాడు. ఇంకొక వాకిలి స దగ్గర తిమ్మయ్య అడ్డగించాడు, అయ్యా! రాజుగారిని చూడాలి అన్నాడు రామలింగడు. కొత్త వాళ్ళను లోపలికి పోనియ్యం అన్నాడు వాడు. నాకు దొరికే కానుకలో సగం నీది అని ఆశ చూపాడు రామలింగడు. వాడు కూడా ఒప్పుకున్నాడు. రామలింగడు నిమ్మళంగా కొలువు చేరాడు. రాజు కొలువుదీరి వున్నాడు. కవులు తలా ఒక పద్యం చెప్పారు. రామలింగడు కూడా ఒక పద్యం చెప్పాడు. అది ఒక తమాషా పద్యం. దానిని రాజు మెచ్చుకున్నాడు. ఏం కావాలో కోరుకో అన్నాడు. అయ్యా! నాకు వంద కొరడా దెబ్బలు ఇప్పించండి చాలు! అన్నాడు రామలింగడు. ఎవరయినా దబ్బు కోరుకుంటారు. బంగారం కోరుకుంటారు. భూములు కోరుకుంటారు. దెబ్బలు కోరుకుంటారా? అని ఎగాదిగా చూచాడు రాజు. తప్పదు మహారాజా! నాకు దెబ్బలే కావాలి. దయచేసి ఇప్పించండి అన్నాడు రామలింగడు. పిచ్చివాడులా ఉన్నాడు. “స్యర్రే కొట్టండి” అన్నాడు రాజు. భటులు కొరడాలతో ః సిద్దమయ్యారు. మహారాజా! మన్నించండి. ఈ కానుకలు సగం మొదటి వాకిలి రత్తయ్యకు పోవాలి. సగం రెండో వాకిలి తిమ్మయ్యకు పోవాలి. ఆ ఒప్పందంతోనే వాళ్ళు నన్ను లోపలికి రానిచ్చారు. పాపం వాళ్ళను మోసం చెయ్యలేను అన్నాడు రామలింగడు. అప్పుడు రాజుగారికి అసలు కథ తెలిసింది. రత్తయ్యకీ, తిమ్మయ్యకీ కొరడా దెబ్బలు తప్పలేదు. రామలింగడికి మంచి కానుకలు దొరికాయి. రాజుగారి కొలువులో జ చోటు దొరికింది.

• 85 జాబులు చదివే గాడిద

• రామలింగడి పాొరుగింటిలో తాతాచారి ఉండేవాడు. తాతాచారి పిసినారి. పైగా తగువుల మారి. రామలింగడికీ తాతాచారికీ పడేది కాదు. ఒకరోజు రామలింగడు 101

జాబు రాయడం తాతాచారి చూచాడు. జాబులో ఏమి ఉందో చూడాలని ఆరాటం కలిగింది.

తాతాచారి దొంగచాటుగా రామలింగడి వెనుక చేరాడు. వంగి జాబు చూడసాగాడు. లోలోపల చదవసాగాడు. రామలింగడు ఇది గమనించాడు. జాబులో ఇలా రానాడు. నా వెనుక ఒక గాడిద ఉంది. దానికి పరాయి జాబులు చదవదం ం. అలవాటు. చాలా సంగతులు రాయాలని ఉంది. అయితే గాడిదకు ఈ సంగతులు తెలియడం బాగుండదు. అందుకే రాయడం లేదు. అని జాబు ముగించాడు. తాతాచాది ఇది కూడా చదివాడు. కోపంతో ఊగిపోయాడు. అయితే పాపం ఏంచేయగలదు? . రెండో కంటికి తెలియకుండా పారిపోయాడు.

రర రామలింగడి అఖభ్రు

ఒకరోజు రామలింగడి ఆవు తప్పిపోయింది. అది బాగా పాలిచ్చే ఆవు. దాని కోసం ఎంతో వెతికించాడు. అయినా దొరకలేదు. మంచి ఆవు పోయింది. ఎలాగబ్బా అని ఆలోచించాడు. “నా ఆవు తప్పిపోయింది. అది బాగా పాలిచ్చే ఆవు. పట్టుకొచ్చిన వాళ్ళు పది రూపాయలకే దానిని కొని తీసుకొని పోవచ్చు.” అని దండోరా వేయించాడు.

రెండు రోజులు గడిచాయి. ఒకడు రామలింగడి దగ్గరికి ఆవును పట్టుకొని వచ్చాడు. పది రూపాయలు ఇచ్చాడు. ఆవును తీసుకొని పోతాను అని అడిగాడు. దూడ లేకుండా పాలు ఎలా పిండుకుంటావు, దూడను కూదా లతీసుకొనిపో అని రామలింగడు చెప్పాడు. ఆవును తెచ్చిన వాడు బలే సంబరపడ్డాడు. దూడకోసం పలుపు పేనసాగాడు. అబ్బాయీ ఇది మంచి కోడెదూడ. దీని ధర అయిదువందలు. ఆ దబ్బు కూడా తెచ్చావా? అని రామలింగడు వాడి మొహంలోకి చూచాడు. ఇంక ( చెప్పేది ఏముంది? వచ్చిన వాడు ఇంటి దారి పట్టాడు. రామలింగడి ఆవు రామలింగడి కొట్టంలోకి చేరింది.

67 డుక్త బతుకు

పిందారబోసినట్టు వెన్నెల కాస్తూ ఉంది. ఒక పెంపుడు కుక్క వెన్నెల్లో | ఆడుకొంటూ ఊరి బయటకు పోయింది. ఆడవిలో నుంచి అక్కడకి ఒక పులి వచ్చింది. అది ఆ కుక్కను చూసింది. కుక్క బాగా బలిసి ఉంది. నున్నగా మెరిసిపోతూ ఉంది. మొహం కళకళలాడుతూ ఉంది. పులి కుక్కను పలకరించింది. నేను అడవిలో మాంసం

102

తింటున్నాను. అయినా బక్కచిక్కి ఉన్నాను. నిన్ను చూస్తే నా పళ్ళు పులిసి పోతున్నాయి. నువ్వు ఏమి తింటున్నావు అని అడిగింది పులి. కుక్కకు ఎక్కడలేని గర్వం కలిగింది. నాకొక ఆసామి ఉన్నాడు. నేను వాళ్ళ ఇంట్లో ఉంటున్నాను. వాళ్ళు నాకు వేళ తప్పుకుండా అన్నం పెడతారు. మంచి కూరలు పెడతారు. ఆనందంగా ఉన్నాను. = అందుకే ఇలా ఉన్నాను. నీవు కూడా వాస్తావా? మా ఆసామి ఇంట్లో ఉందువుగాని అని అదిగింది కుక్క పులి కన్యర్రే౫ అన్నది. ః పులికుక్కతో కలిసి ఊళ్ళోకి వెళ్ళింది. కుక్క పులికి ఆసామి ఇల్లంతా చూపెట్టింది. ఇంట్లో ఒకచోట స్తంభం ఉంది. దానికి ఒక గొలుసుంది. కుక్క దాని దగ్గర ఆగింది. ఆ గొలుసును పులికి చూపించింది. “నన్ను దీనికి కట్టెస్తారు. నేను ? రాత్రులు ఇంటకి కాపలా కాయాలి. విడిచి పెట్టినప్పుడు బయట తిరుగుతాను. లేకుంటే ఈ గుంజ దగ్గరే ఉంటాను అనింది. కుక్క బతుకు పులికి అర్ధం అయింది. ఇదేం బతుకు, బానిస బతుకు, నేను ఇష్టం వచ్చినట్టు అదవంతా తిరుగుతాను. ఆనందంగా ఉంటాను. ఈ తిండి నాకు వద్దు. నీ బతుకు నాకు వద్దు అంటూ పులి అదవిలోకి వెళ్ళిపోయింది. ఈ౮ఈ గంగాళం చబ్దివోయింది రామలింగడికి ఒకనారి ఒక బిందె కాలసి వచ్చింది తాతాచారిని అడిగాడు. ఆయన రోజుకు రూపాయ అద్దె చెవ్పాడు. రామలింగడు ఒప్పుకొని బిందె తీసుకొని పోయాడు. ఒకవారం గడిచింది. రామలింగడు బిందెతోపాటు ఒక చెంబు కూడా తెచ్చాడు. బాడుగతో పాటు చెంబు కూడా తాతాచారికి ఇచ్చాడు. తాతాచారి ఇదేమిటి? అని అడిగాడు. మా ఇంటిలో వుండగా మీ బిందెకు ఈ చెంబు పుట్టింది. తెచ్చాను అని రామలింగడు చెప్పాడు. తాతాచారి మురిసిపోయాడు. కొంతకాలానికి రామలింగడు ఒక గంగాళం కావాలని వచ్చాడు. తాతాచారికి ఆశపుట్టింది. అద్దెకూడా చెప్పకుండా ఇచ్చాడు. పది రోజులకు రామలింగడు వట్టి | చెతులతోవచ్చాడు. గంగాళం ఐది? అని తాతాచారి అడిగాడు. చెప్పడానికి బాధగా వుంది.

• అది పురిటిలో చచ్చిపోయింది. అని చెప్పాడు రామలింగదు. తాతాచారికి ఒళ్ళు స మండిపోయింది. గంగాళాలు చచ్చిపోతాయా? అని నిలదీసాడు. బవిందెకు చెంబు పుట్టింది అంటే ఒప్పుకున్నావుగా, గంగాళం చచ్చిందంటే ఎందుకు ఒప్పుకోవు, పుట్టింది చావక తప్పదు గదా అని రామలింగడు దబాయించాడు, 103

౮౭ వినినారి వ్లులయ్య

పుల్లయ్య పిసినారి. పిల్లికి బిచ్చం పెట్టి ఎరుగడు. ఎంగిలి చేత్తో కాకిని కూడా తరమడు. అయితే ఏడాదికి ఒక సారి దేవుడికి టెంకాయ కొడతాడు. ఒక సారి పండగొచ్చింది. పుల్లయ్య టెంకాయ కోసం అంగడికి పొయ్యాడు. టెంకాయ ఎంత అని అడిగాడు. నాలుగు రూవాయలు అన్నాడు అంగడివాడు. రెండు ” రూపాయలకు ఇవ్వలేవా అన్నాడు పుల్లయ్య, పక్కవీధి అంగడికిపో. అక్కడ దొరుకుతాయి అన్నాడు అంగడివాడు. పుల్లయ్య అక్కడికి పొయ్యాడు. వాడు ధర రెండు రూపాయలు ॥ చెప్పాడు. ఒక రూపాయికి ఇవ్వలేవా? అన్నాడు పుల్లయ్య, తోటలోకిపో రూపాయికే దొరుకుతుంది. అన్నాడు అంగడివాడు. తోట ఊరికి నాలుగు మైళ్ళ దూరంలో ఉంది. పుల్లయ్య తోటలోకి పోయాడు. తోటలో ఆసామి ఉన్నాడు. ఆసామిని టెంకాయ ధర అడిగాడు. ఇంతదూరం వచ్చావు. దేవుడి కోసం అంటున్నావు. సీకు కావలసినన్ని కోసుకో అన్నాడు ఆసామి.

పుల్లయ్య సంబరపడిపోయాడు. చెట్టుఎక్కాడు. తేరగ దొరికాయిగదా అని మూడు కాయలు కోసాడు. కిందపడితే పగిలిపోతాయనే భయం పట్టుకొనింది. కోసిన కాయలన్నీ పంచెలో వేసుకున్నాడు. బరువుతో పంచె ఊడిపోయింది. పాపం పుల్లయ్య పంచె పట్టుకోబోయాడు. తర్వాత ఏం జరిగిందో మీరే చెప్పండి.

9౦ రాజుగారి గాడిద చవులు

ఒక రాజ్యాన్ని పాలించే రాజుగారు, ఎప్పుడూ తల మీద నుండి కిరీటం తీసేవాడు కాదు. గడ్డం గాని తలవెంట్రుకలు గాని గొరిగించుకొనేవాడు కాదు. రాజు గారివి గాడిద చెవులు. చెవులు కనపడకుండా ఉండటానికి వెంట్రుకలు పెంచి (4 ఎల్లప్పుడు కిరీటం పెట్టేవాడు. ఈ రహస్యం రాజుగారికి చిన్నప్పుడు క్షవరం చేసిన సుబ్బన్నకు మాత్రమే తెలుసు. ఎవరికి చెప్పకూడదని రాజుగారి ఆజ్ఞ. చెబితే మెడ మీద తల ఉండదు అని బెదిరించాడు. ఎ,

అందుకని పాపం సుబ్బన్న చాలా రోజులు రహస్యం దాచుకున్నాడు. ఇక దాచుకోలేక భార్యకు చెప్పాడు. ఎవరికీ చెప్పవద్దనీ, చెబితేప్రాణం పోతుందనీ జాగ్రత్తలు ం చెప్పాడు. పాపం సుబ్బన్న భార్య ఈ రహస్యం దాచుకోలేక మనో వ్యాధితో మంచం గ పట్టింది. ఈ రహస్యం ఎవరికైనా చెబుతాను. చెప్పకపోతే చచ్చివోతాను అని ఎడ్చింది.

104

సుబ్బన్న ఇంటి ముందు గొయ్యి రీసి భార్యను అందులోకి దించాడు. పైన ఒక బండరాయి మూత పెట్టి, నీ ఇష్టమొచ్చినట్లు అరవమని చెప్పాడు. ఆమె 'ఓ ఇరుగు పొరుగు అమ్మలారా! అక్కలారా! రాజు గారివి గాడిద చెవులు అంటూ నోరు నొప్పి పెట్టేటంత వరకు అరిచింది. ఎవరికి వినపడకుండా పని జరిగిపోయినందుకు భార్యాభర్తలు సంతోషించారు.

సుబ్బన్న ఆ గుంట పూడ్చి అక్కడొక వెదురు మొక్క నాటాడు. వెదురు మొక్క పెరిగి పెద్ద పొద అయింది. సుబ్బన్న ఆ పొద గడలతో పిల్లనగ్రోవులుచేసి

క అమ్మాడు. ఆ పిల్లన గ్రోవులు ఊదినపుడు “రాజుగారివి గాడిద చెవులూ.... రాజుగారివి గాడిద చెవులూ..” అంటూ విచిత్రమైన మాటలు వినిపించసాగాయి. ఈ సంగతి విన్న ప్రజలు ఈ పిల్లనగ్రోవులు స్వయంగా ఊది వినోదించ సాగారు. ఈ సంగతి ఆనోటా ఈనోటా బడి రాజుగారికి తెలిసింది. రాజుగారు ఆ పిల్లన గ్రోవులను పట్టుకు రమ్మన్నాడు. స్వయంగా రాజే ఊదాడు. అలాగే వినిపించింది.

ఆ పిల్లన గోవులు ఎక్కడివో ఆరా తీసాడు. సుబ్బన్నను పిలిచి విచారించాడు. సుబ్బన్న తాను భార్యకు చెప్పడం, భార్య గుంటలో అరవడం, అక్కడ వెదురు మొక్క నాటటం మొదలైన సంగతులు వివరంగా చెప్పాడు. రాజు నవ్వుకొన్నాడు.

. రాజు మరునాడు కొలువు తీర్చి తలమీద నుండి కిరీటం తీసాడు. చెవులను కప్పి వున్న తల వెంట్రుకలు పైకి తీసి ముడివేశాడు.

“రహస్యమైనది ఏదీ దాగదు. ఇప్పుడు నాకు చాలా ఆనందంగా ఉంది. ఈ వెంట్రుకల నుండీ, కిరీటం నుండి విముక్తి కలింది. నా చెవులుచూడండి. కొంచెం పెద్దవి. నేను పసివాడిగా వున్నప్పుడు ఎవరో ఒక జ్యోతిష్యుడు నావి గాడిద చెవులనీ దేశానికి అరిష్టమని చెప్పాడు. నా తల్లిదండ్రులు భయపడిపోయి నా చెవులు కనబడకుండా దాచారు. నేను కూడా భయపడి ఇన్ని రోజులు దాచుకున్నాను. అవయవాల్లో లోపం ఉంటే అరిష్టం కాదు. పాతికేళ్ళు పాలించాను. మీకు ఏ లోటూ

, కలిగించలేదు. ఇలాంటి అర్ధం లేని నమ్మకాలు పెట్టుకోవడమే దేశానికి ఆరిష్టం”అని రాజు సభ ముగించాడు.

| 97. భలే దయ్యాలు

క ఒక ఊరి పక్కన దెయ్యాల దిబ్బ అనే చిన్న కొండ ఉంది. పశువుల కాపరులు ఈ కొండమీదికి వెళ్ళి పశువులను మేపుకొని చీకటి పడకముందే దిగి వచ్చేవారు. ఆ పశువుల కాపర్లలో కాశయ్య ఒకడు. ఒక రోజు చీకటి పడింది.

105

కొండ దిగుతూ ఉండగా కాశయ్యకు కొండమీద పెద్దగోల వినబడింది. ఈ గోల ఏమిటా అని కొండ మీదికి వెళ్ళాడు. అక్కడ ఒక పాతమేడ కనబడింది. అంతకు ముందు అక్కడ ఆ మేడలేదు. ఆశ్చర్యపోయి మెల్లగా మేడ దగ్గరకెళ్ళాడు. అక్కడ దెయ్యాలు గుంపులు గుంపులుగా అరుస్తూ కేకలు పెడుతున్నాయి. ఒక గంట తీసుకొని గణగణవాయిస్తూ “లడ్డు కావాలి. చక్కిలాలు కావాలి. కోతితోక కావాలి. = కుందేలు చెవులు కావాలొ అంటూ పెద్దగా అరుస్తున్నాయి. అలా అనగానే లద్దు, చక్కిలాలు, కోతితోక, కుందేలు చెవులు ప్రత్యక్ష మయ్యాయి. వాటిని లొట్టలేసుకుంటూ ॥ తింటున్నాయి. గంట వాయిస్తే ఏది కావాలంటే అది వస్తున్నది. కాశయ్యకు ఆశ కలిగింది. ఆ గంటను ఎలాగైనా కాజెయ్యాలనుకున్నాడు. అర్ధరాత్రి దాకా అలాగే కాచుకొని వున్నాడు. అర్ధరాత్రి దాటింది. దెయ్యాలన్నీ గుర్రుపెట్టి నిద్రపోసాగాయి. కాశయ్య మెల్లగా వెళ్ళి ఆ గంట తీసుకున్నాడు. కొండ దిగి ఇంటికి వెళ్ళాడు. ఇంట్లో కాశయ్య కోసం అందరూ ఎదురు చూస్తూ మేలుకొని వున్నారు. ఏమి జరిగిందో అని భయపడుతూ వున్నారు వాళ్ళు. కాశయ్య జరిగినదంతా ఇంట్లో వాళ్లకి చెప్పాడు. ఇంట్లో వాళ్ళు ఎవరికి చెప్పవద్దని జాగ్రత్తలు చెప్పారు. గంట వాయించి కోరిన పదార్థాలు తిన్నారు. నాలుగు రోజులు గడిచింది. కాశయ్య చెల్లెలు బుల్లెమ్మ ఈ సంగతి అందరికీ చెప్పేసింది. న బూచయ్య అనే పిల్లవాడు అలాంటి గంటనే సంపాదించాలని కొండమీదకి వెళ్లాడు. అక్కడ పాతమేడ లేదు. అయితే దయ్యాలు గుంపులు గుంపులుగా గోల చేసుకుంటూ వచ్చాయి. బూచయ్యను పట్టుకొని గంట ఏది అని అడిగాయి. బూచయ్య నాకు తెలియదని మొత్తుకున్నాడు. దెయ్యాలకు కోపం వచ్చింది. బూచయ్య ముక్కు పట్టుకొని ఒక దెయ్యం మూరెడు పొడుగు లాగింది. మరొక దెయ్యం వచ్చి బాండు పొడుగు లాగింది. నేను నేను అంటూ దెయ్యాలన్నీ బూచయ్య ముక్కు పట్టుకొని చాంతాడంత పొడుగు లాగాయి. పాపం బూచయ్య ఆముక్కు చుట్ట చుట్టుకొని ముక్కుతూ మూల్చుతూ వూళ్ళోకి వచ్చాడు. ఊరిలో జనమంతా వచ్చి వింతగా చూశారు. "| బూచయ్య అమ్మానాన్నలు నా కొడుకు ముక్కు బాగు చేసే వాళ్ళు లేరా అని ఏడవసాగారు. దీనికి ఉపాయం ఏమిటా అని కాశయ్యను అడిగారు. కాశయ్య ఆ దెయ్యాల దిబ్బకు బయలు దేరాడు. వొద్దు వుండగానే వెళ్ళి ఒక చెట్టు ఎక్కి కూర్చున్నాడు. ఖి బాగా చీకటి పడింది. గోల చేసుకుంటూ దెయ్యాలన్నీ చెట్టు దగ్గరికొచ్చాయి. క్ష అన్నీ కూర్చున్నాయి. ఇంతలో ఒక పిల్ల దెయ్యం “పాపం, ఆ మనిషి ఆ ముక్కుతో ఎలా బ్రతుకుతాడో” అని నవ్వింది. మరొక పిల్ల దయ్యం “ఆ ముక్కు తగ్గిపోయే 106

మార్గం లేదా” అని అడిగింది. ఒక ముసలి దయ్యం కల్పించుకొని “వాడికి తెలివి వుంటే ఆ గంటతోనే వాడి ముక్కుతగ్గుతుంది. చెట్టుకు చెవులుంటాయి. పిల్లదెయ్యాలూ! వూరుకోండి” అని అరచింది. మన కాశయ్య ఈ మాటలు విన్నాడు. దెయ్యాలు లేచి వెళ్ళిపోగానే చెట్టుదిగి కిందికి వచ్చాడు. ఇంటికి వచ్చి తెల్లవారగానే గంట తీసుకొని బూచయ్య ఇంటికి వచ్చాడు. పాపం బూచయ్య ముక్కుతూ మూల్గుతూ ఉన్నాడు. కాశయ్య గంట తీసుకొని, బూచయ్య ముక్కు దగ్గర పెట్టి “మూరెడు తగ్గు, బారెడు తగ్గు” అంటూ మోగించసాగాడు. ముక్కు సరాసరా తగ్గిపోతూ ఉంది. బూచయ్య

• ఆత్రం పట్టలేక గంట పెరుక్కొని “మూరెడు తగ్గు బారెడు తగ్గు” అనసాగాడు. వాడి ముక్కు తగ్గితగ్గి కొద్ది సేపటికి ఉన్నది కూడా లేకుండా పోయింది. కాశయ్య తన గంట తాను లాక్కోబోయాడు. పెనుగులాటలో అది క్రింద పడి పగిలిపోయింది. చివరకు బూచయ్య ముక్కూ పోయింది. కాశయ్య గంటా వోయింది.

92 తేలు కుల్లీన దొంగ

తెనాలి రామలింగడి ఊళ్ళో దొంగలు భయం ఎక్కువైంది. రోజూ ఎవరో

ఒకరి ఇంట్లో దొంగలు పడి దోచుకోవడం జరుగుతుండేది. తన ఇంటికి గూడ

" దొంగ ఎప్పుడో ఒకప్పుడు రాకతప్పదని రామలింగడు అనుకున్నాడు. భార్యతో కలిసి ఒక ఉపాయం పన్నాడు. ఒక తేలును తెచ్చి అగ్గిపెట్టెలో పెట్టాడు. దాన్ని ఎదురుగా గూట్లో పెట్టాడు. ఎమి చేయాల్సిందీ భార్యకు చెప్పి ఉంచాడు.

ఆ రోజు రాత్రే ఒక దొంగ రామలింగడి ఇంట్లోకి జొరబడ్డాడు. ఇది గమనించిన రామలింగడు భార్యతో పెద్దగా ఇట్లా అన్నాడు. “మొన్న మా పెద్దన్న ఉంగరం తెచ్చి ఇచ్చాడు. గదా అది ఎక్కడ పెట్టావ్‌” అన్నాడు. “ఏదీ ఆ వజ్రాల ఉంగరమేనా? అయ్యో నామతిమండా అగ్గిపెట్టెలో పెట్టీ గూట్లో ఉంచానండీ, దాన్ని తీసి పెట్టెలో పెడదామని మరిచెపోయాను” అంది.

॥ “ఎంతపని చేశావే. అదసలే లక్షలు విలువ చేసే వజ్రాల ఉంగరం. అది కాస్తా ఏ దొంగో ఎత్తుకుపోయాడంటే మన గతేం కాను” అన్నాడు. “ఎమి గాదుగాని పడుకోంది. పొద్దున్నే పెద్ద పెట్టెలో పెట్టెస్తాగా” అంది ఆమె. అంతే అంతటితో వాళ్ళు

క నిద్రపోయినట్లుగా నటించనాగారు.

" దొంగ ఇదంతా విన్నాడు. వాళ్ళు గుర్రుపెట్టి నిద్రపోవడం గమనించి గూట్లో చెయ్యిపెట్టి అగ్గిపెట్టె అందుకున్నాడు. దాన్ని తెరిచి ఉంగరం కోసం వేలు పెట్టాడు. 10/7

ఇంకేముంది తేలు వాడి వేలిమీద కుట్టింది. ఆ బాధకు తాళలేక విలవిలలాడిపోయాడు దొంగ. అయినా అరచి కేకలు పెడితే నలుగురు వచ్చి తనను పట్టుకుంటారనే భయంతో కిక్కురుమనలేకపోయాడు. మెల్లగా జారుకున్నాడు. అది గమనించిన రామలింగడు భార్యతో “మా పెద్దన్న ఉంగరం దొంగన్నకు బిర్రు అయినట్లుంది పాపం” అన్నాడు ఎగతాళిగా. దొంగకు రామలింగడు చేసిన మోసం తెలసిపోయింది. ఇంకెప్పుడూ ! అతడింటికి వెళ్ళగూడదని అనుకున్నాడు.

9౩ రోకలి వూజు

శరభయ్యకు చుట్టాలంటే భలే ఇష్టం. ఎప్పుడూ తన ఇల్లు చుట్టాలతో కళకళలాడుతూ ఉండాలని కోరుకునేవాడు. అతడు (ప్రతిరోజు నాలుగు వీధుల కూడలిలో నిలబడి చుట్టాలను వెతికి పట్టి ఇంటికి తీసుకుపోయేవాడు. శరభయ్య భార్య కాళమ్మ చాలా పిసినారి. చుట్టాల పేరుతో ఇల్లుగుల్లగావడం ఆమెకు నచ్చలేదు. అదీగాక రోజూ వచ్చే చుట్టాలకు వండిపెట్టలేక ఆమె శరభయ్యపై విసుక్కునేది. కసురుకునేది. కాని శరభయ్య ఆమె మాట వివేవాడు కాదు “ఆ మాత్రం చుట్టాలకు పెట్టకపోతే మన బతుకెందుకు? దండగ” అనేవాడు. చూచి, చూచి కాళమ్మ శరభయ్యకు పట్టన చుట్టాల పిచ్చి వదల కొట్టాలని ఒక ఉపాయం పన్నింది.

ఒక రోజు శరభయ్య ఇద్దరు చుట్టాలను ఇంటికి తీసుకువచ్చాడు. వారిని కూర్చోబెట్టి, ఉప్పు, పప్పు, కూరగాయలు తేవడానికి వెళ్ళాడు. కాళమ్మ రోకటి బందకు పసుపుపూసి కుంకుమతో పూజచేయసాగింది. చుట్టాలిద్దరికి ఇది వింతగా తోచింది. “ఎందుకు రోకలికి పూజచేస్తున్నావ్‌” అని అడిగారు. అందుకామె చేతులు తిప్పుతూ “ఎమి చెప్పమంటారు నాయనా. ఈయనకీమధ్య చుట్టాల పిచ్చి ముదిరిపోయింది. చుట్టాలకు రోకలి పూజ చేయడం చాలా మంచిదని ఎవరో సన్యాసి చెప్పాడట. అప్పటినుండి రోజు చుట్టాల్ని పిలుచుకురావడం ఈ రోకలి బండతో తరిమి తరిమి కొట్టడం చేస్తున్నాడు. మిమ్మల్ని ఇలా కూర్చోపెట్టి తాను కల్గుతాగి రావడానికి వెళ్లాడు. ఇ వస్తూనే మీకు రోకలి పూజ ఖాయం” అంది.

ఈ మాటలతో చుట్టాలకు పై ప్రాణాలు పైనే పోయాయి. ఒకటే పరుగు (| లంకించుకున్నారు. శరభయ్య వచ్చి “బరి విళ్ళు” అన్నాడు. “వాళ్ళకు రోకలి బండ ల కావాలంట నేనెక్కడ తెచ్చెది” అంది కాళమ్మ. అయ్యో ఇవ్వలేకపోయావా అంటూ రోకలి బండతో పరుగుతీశాడు శరభయ్య, రోకలి బందతో వస్తున్న శరభయ్యను

108

చూచి తమకు రోకలి పూజచేయడానికి శరభయ్య వస్తున్నాడని వాళ్ళు ఇంకా తొందరగా పరుగెత్తనాగారు. అంతే, అంతటితో శరభయ్య ఇంటికి చుట్టాలు రావదం మానుకున్నారు. 94 వాము - ముంగ్‌న " అనగా అనగా ఒక గ్రామంలో ఒక రైతు ఉండేవాడు. అతడి పేరు గోపయ్య, భార్యపేరు గంగమ్మ. వాళ్ళు ఒక ముంగిసను పెంచుకునెవారు. గంగమ్మ ఆ ముంగిసను ఇ తన బిడ్డలాగా చూసకునేది. ఇలా ఉండగా గంగమ్మకు ఒక బిడ్డ పుట్టాడు. వాడిని, ముంగిసను ఆమె ఎంతో ముద్దుగా చూడసాగింది. ఒక రోజు గంగమ్మ బిందె తీసుకొని నీళ్ళకు వెళ్ళింది. ఆ సమయలో బిడ్డ ఊయలలో నిద్రపోతున్నాడు. ముంగిసగూడ ఆ గదిలోనే ఉంది. గంగమ్మ కొంత సేపటికి బిందెతో నీళ్ళు తీసుకొనివచ్చింది. ముంగిన ఆమెకు వాకిటిలోనే ఎదురైంది. దాని మూతికంతా నెత్తురు కారుతుండగా గంగమ్మ చూసింది. ఇంకేముంది ఈ ముంగిస నా బిడ్డను చంపేసింది అనుకొని దానిపైన నీళ్ళ బిందె పడవేసింది. ముంగిస చచ్చింది. గంగమ్మ పరుగు పరుగున లోపలి గదిలోకి వెళ్ళింది. ఊయలలో బిడ్ద హాయిగా నిద్రబోతున్నాడు. ఊయల కింద నాగుపాము ముక్కలు ముక్కలై పడివుంది. జరిగిన సంగతి గంగమ్మకు తెలిసిపోయింది. ముంగిస తన బిడ్డను పాము బారి నుండి కాపాడింది. పామును ముక్కలు ముక్కలుగా కొరికి చంపింది. తాను తొందరపడి బిడ్డలాంటి ముంగిసను చంపేసినందుకు ఎంతో బాధపడింది. కాని ఏంలాభం? చచ్చిన ముంగిస తిరిగి రాదు కదా! కనుక తొందరపడి ఏ పనీ చేయగూడదు. ఏ పనైనా చేసేముందు బాగా ఆలోచించాలి. 89౭ రాఖలింగడు - దొంగలు . తెనాలి రామలింగడు చాల తెలివిగల వాడు. ఒకసారి ఊళ్ళో దొంగల బెడద ఎక్కువైంది. ప్రతిరోజూ ఎవరో ఒకరింట దొంగలు పడి దోచుకుపోతున్నారు. క తనింటికి కూడా ఏదో ఒక రోజు దొంగలు వస్తారని రామలింగదనుకున్నాడు. ఒక ఉపాయం ఆలోచించిపెట్టాడు. భార్యతో చెప్పాడు. 109

అనుకున్నట్టె ఒకరోజు రాత్రి రామలింగడి పెరడులోకి దొంగలు వచ్చారు. అది గమనించాడు రామలింగడు. భార్యతో పెద్దగా “ఊళ్ళో దొంగల బెడద ఎక్కువగా ఉంది. నీ నగలు, విలువైనవెండి సామాను ఈ పెట్టెలో పెట్టు” అన్నాడు. ముందుగానే ఆ పెట్టెలో రాళ్ళు వేసి ఉంచాడు రామలింగడు. రామలింగడు అతడి భార్య పెట్టె పెరటిలోకి మోసుకువచ్చారు. “ఇదుగో ఏమేవ్‌. ఈ నగల పెట్టె ॥ బావిలో వేసేద్దాం. దొంగల బెడద తగ్గిన తర్వాత తీసుకుందాం” అన్నాడు పెద్దగా. వెంటనే ఆ పెట్టె బావిలో పడవేశారు. _ ఇదంతా దొంగలు గమనించారు. ఇంటికి కన్నం వేసేబాధ తప్పింది అనుకున్నారు. బావి దగ్గరకు వచ్చి చూచారు. నీళ్ళు చాలా లోతుగా ఉన్నాయి. అందుకని బావిలోని నీరు చేది పోయడం మొదలు పెట్టారు. ఈలోగా రామలింగడు మెల్లగా పెరటిలోకి వచ్చాడు. చెట్ల పాదులకు సళ్ళు పెట్టనాగాడు. దొంగలు రాత్రంతా నీళ్ళు లాగిపోశారు. రామలింగడి పెరటి తోటంతా సీళ్ళుపారాయి. ఇంతలో తెల్లవారింది. అప్పుడు రామలింగడు “అన్నలారా! ఈరోజుకు ఆ పేయండి. బాగా అలసి పోయారు పాపం. నా పెరటి తోటకంతా మీవల్ల సళ్ళు పారాయి. చాలా సంతోషం” అన్నాడు. జరిగిన మోసం తెలిసిపోయింది. తెల్లారిపోయింది. ఇక ఉంటే ప్రమాదమని దొంగలు కాలికి బుద్ధి చెప్పారు. తిర గుంద గొడుగుడు భీమయ్య బాలయ్య అన్నదమ్ములు. భీమయ్య బలవంతుడేగాని ఆలోచన తక్కువ. బాలయ్యకు బుద్దీబలం రెండూ లేవు. ఉత్త అమాయకుడు. తల్లిదండ్రులు చిన్నపుడే చనిపోయారు. ఇంట్లో వండి పెట్టే ఆడదిక్కులేదు. చుట్టపక్కాలంతా కలిసి భీమయ్యకు బంధువులమ్మాయి గంగమ్మనిచ్చి పెళ్ళి చేసారు. గంగమ్మ పెళ్ళయిన = తెల్ల వారినుండే బాలయ్యను ఎత్తిపొడవసాగిది. పిల్లిమీదా కుక్కమీదా బెట్టి తిట్టసాగింది. బాలయ్యకు ఇవేమీ అర్ధం అయ్యేవి కావు. ఇక లాభం లేదని బాలయ్యకు పెళ్ళీ చేసి (| వేరు పెట్టాలనుకొంది. నోట్లో నాలుక లేని పార్వతి అనే పిల్లను తెచ్చి ముడి పెట్టింది. క్‌ మూడో రోజే వేరే కాపరం పెట్టించింది. 110

పార్వతికి నోరు లేని మాట నిజమెగాని బుద్ధిబలం గలది. భర్త అమాయకత్వం

అర్ధం చేసుకొన్నది. ప్రపంచం తిరిగితే గాని భర్తకు లోకజ్ఞానం అలవడదనుకొన్నది.

వారం రోజులకు సరిపడా జొన్న రొట్టెలు కాల్చి చెడిపోకుండా ఆరబెట్టింది. పేలపిండి

చేసి మూటకట్టంది. రెండు గజాల గుడ్డ దీసి మొత్తం మూటగట్టి మంచి ఎదురుగర్రకు

] తగిలించి భర్త భుజానబెట్టింది. “వారం రోజులు నీ ఇష్టం వచ్చిన చోట తిరిగిరా .

అడవిలో ఉంటే చెట్టుమీదా, పొలంలో ఉంటే గట్టుమీదా, ఊళ్ళో ఉందే అరుగమీదా

పండుకో. అవసరమైతే కర్ర ఉపయోగించు అని జాగ్రత్తలు చెప్పి పంపింది.

బాలయ్య బయలు దేరాడు. చీకటి పడేవరకు నడిచాడు. పెద్ద అడవిలో

ప్రవేశించాడు. దారి కనబడనంత చీకటి అలుముకొంది. భార్య చెప్పిన మాట గుర్తుకు

వచ్చింది. వెంటనే ఒక పెద్ద చెట్టెక్కి మూట కొమ్మకు కట్టి కళ్ళుమూసుకొని కూర్చున్నాడు.

అర్ధరాత్రి దాటింది. భూతాల రాజు భేతాళుడు అడవిలో విహారానికి బయలు

దేరాడు. అడవంతా తిరిగి, తిరిగి బాలయ్య కూర్చున్న చెట్టు మీదకి వచ్చాడు. కొమ్మకు

వేలాడుతున్న మూట విప్పాడు. ఘుమఘులాదే వాసనలతో నోరూరింది. రొట్టెలు,

పేలపిండి తినేశాడు. “ ఇలాంటి రొట్టెలు, పేలపిండి ఇప్పటికి తిని ఎరుగను. ఎవరో

మహాతల్లికి దండాలు” అంటూ తన మాయాశక్తితో ఒక బంగారు పళ్ళిం సృష్టించి,

మూటగట్టి చెట్టుకొమ్మకు కట్టి మాయమైపోయాడు. ఇదంతా బాలయ్యకు తెలియదు.

ఆకలితో నకనకలాడుతూ తెల్లవారగానే బాలయ్య చెట్టు దిగాడు. రొట్టెలు

తిందామని మూటవిప్పాడు. బంగారు పళ్ళిం చూసి ఆశ్చర్యపడ్డాడు. బంగారు పళ్లెం

కిందపెట్టాడు. ఇప్పుడు కావలసింది నాకు రొట్టెలు కదా! అనుకున్నాడు. వెంటనే

7 పెళ్ళిం నిండా రొట్టెలు ప్రత్యక్ష్యమయ్యాయి. ఇది మహిమగల పళ్ళిం అని బాలయ్య అర్ధం చేసుకొన్నాడు. కడుపునిండా రొట్టెలు తిని, పళ్లెం దిసుకొని ఇంటికి తిరుగుముఖం పట్టాడు.

(| భార్యకు పళ్లెం జూపించి జరిగిన సంగతంతా చెప్పాడు. ఈ సంగతి ఎవరికీ చెప్పవద్దని పార్వతి భర్తకు జా(గ్రత్తలు చెప్పింది. నెలనాళ్ళకు గంగమ్మకు ఈ సంగతి

| తెలిసిపోయింది. బాలయ్యకు తియ్యగా కబుర్లు చెప్పి రహస్యం రాబట్టింది.

ఓ హడావిడిగా నాలుగు రొట్టెలు కాల్చి, మూటగట్టి భర్తకు ఇచ్చింది. వెళ్ళి బంగారు పళ్ళెం పట్టుకురమ్మంది. భీమయ్య పరుగుపరుగున వెళ్ళి బాలయ్య చెప్పిన గుర్తులున్న చెట్టు ఎక్కి కొమ్మకు మూటగట్టి కూర్చున్నాడు. అర్ధరాత్రి దాటింది. భేతాళు

[11

శ

డు రానేవచ్చాడు. మూటవిప్పి రొట్టె నోట్లో పెట్టుకున్నాడు. తుఫ్‌ అంటూ ఊసాడు. రుచిపచీలేవు. కోపం వచ్చింది. ఒక ఇత్తడి పళ్ళెం సృష్టించి, మూటగట్టి కొమ్మకు వేలాడదీసి శిరోముండని మంటూ మాయమయ్యాడు.

భీమయ్య ఇదంతా గమనిస్తూనే ఉన్నాడు. భేతాళుడు పళ్లెం మూటగట్టడం చూసి మహానందపడిపోయాడు. తెల్లవారగానే లేచి పళ్ళెం తీసుకొని పరుగుపరుగున / వెళ్ళి భార్యకు ఇచ్చాడు. ఇద్దరూ లోపలిఇళ్ళి కూర్చున్నారు. మాకు లద్గుకావాలి. పలావు కావాలి. పాయసం కావాలి. బాదం హల్వాకావాలి అంటూ పళ్లెం కింద బెట్టారు. | అంతే లెక్కలేనన్ని భూతాలు మంగలి కత్తులు పట్టుకొని పుట్టుకొచ్చాయి. కొన్ని భూతాలు, వదలకుండా భీమయ్య ను పట్టుకొన్నాయి. కొన్ని భూతాలు గంగమ్మను పట్టుకున్నాయి. కుయ్యోమొగర్రో అంటున్నా వదల్లేదు. శరీరంలో వెంట్రుకలేకుండా నున్నగా గొరిగి, 4 పెళ్ళెంతోసహా మాయమయ్యాయి. నున్నటి గుండు జూసి, ఊళ్ళో అందరూ నవ్వసాగారు. పాపం భీమయ్య గంగమ్మ పదిరోజలు వాకిళ్ళు తీయలేదు. ఇంట్లోనే ఉండిపోయారు.

ఈ ఎల్ల తెలివి

పూర్వం పాటలీపుత్రంలో సుబుద్ధి అనే ధనవంతుదుందేవాడు. అతడు దేశవిదేశాలలో వ్యాపారం చేసి లెక్కలేనన్ని ధనరాసులు సంపాదించాడు. సుబుద్ధికి ఒక కొడుకున్నాడు. కొడుక్కి పెళ్ళీడు వచ్చింది. తెలివి గల పిల్లను కోడలిగా చేసుకోవాలనుకున్నాడు. ఒక నౌకరును పిలిచాడు. బిందెనిండా బియ్యం నింపి నెత్తిమీద ॥ పెట్టాడు. “పట్టణ వీధుల్లోనూ, పల్లెల్లోనూ తిరిగి అమ్ముకొని రా డబ్బులకు అమ్మవద్దు. సరికి సరి బియ్యానికి నెయ్యి ఇచ్చే పద్ధతిలో అమ్ముకొనిరా. ఎవ్వరూ కొనకపోయినా సరుకు వెనక్కి తీసుకొనిరా! మరాక పద్ధతిలో అమ్మవద్దు” అని జాగ్రత్తలు చెప్పి ఆ పంపించాడు.

“ఇది జరిగే బేరం కాదు. మా యజమానికి పిచ్చిపట్టినట్లుంది. బియ్యానికి సరికి సరి నెయ్యి ఎవరయినా ఇస్తారా? అయినా నాకెందుకు? యజమాని చెప్పినట్లు [| చేయడమేగా నా పని” అనుకొంటూ నౌకరు పట్టణ వీధుల్లోకి వచ్చాడు. “సరికి సరి బియ్యానికి నెయ్యి ఇస్తారా! సరికి సరి బియ్యానికి నెయ్యి ఇస్తారా” అని అరుచుకొంటూ + చాలా వీధులు తిరిగాడు. అందరూ ఎగతాళి చేయసాగారు. ఇక లాభం లేదని ఒక ౮ పల్లెటూరు వెళ్ళాడు. వీధిలో అరుచుకొంటూ వెళుతున్నాడు. ఒక ఇంటి దగ్గర పదహారేళ్ళ పడుచుపిల్ల “అలాగే ఇసాను"” రమ్మని పిలిచింది.

112

“ఈ పిల్ల వెర్రిబాగులది. పెద్దల పెంపకం కింద పెరిగినట్లు లేదు” అనుకొంటూ నౌకరు ఆ పిల్ల ఇంటి ముందు బిందె దింపాడు. ఆ గడసరి పిల్ల వంపులు లేని వెడల్పాటి పెళ్ళెం తెచ్చి బియ్యం ఇవ్వమన్నది. నౌకరు పళ్ళెం నిండా బియ్యం కొలిచి ఇచ్చాడు. ఆ పిల్ల పళ్ళెం నిండా పొర్లిపోయేటట్లుగా నెయ్యి పోసి 'సరికి సరి" అన్నది.

త అందులో చేరెడు నెయ్యికూడా పట్టలేదు. నౌకరు మారు మాట్లాడకుండా నెయ్యి తీసుకొని యజమానికిచ్చి జరిగిన సంగతి చెప్పాడు. సుబుద్ధి ఆపిల్ల తెలివి తేటలకు . మెచ్చుకొని తన కోడలిగా చేసుకున్నాడు. 89౭ మారదర్చి భజ్రిదంతి

ఒక గొడ్డలి కోసం ఇద్దరు వ్యక్తులు పోట్లాడుకుంటున్నారు. 'పోయిన ఏడాది నా దగ్గర తీసుకున్న గొడ్డలి కావాలి” అని ఒకడు అడుగుతుంటే “పురుగులు తినేశాయి” అని ఒకడు చెపుతున్నాడు. ఇద్దరూ రాజు దగ్గరకు వెళ్ళారు.

“అదెలా నాధ్యం! నువ్వు అబద్ధం చెబుతున్నావు” అని మొదటివాడు "కాదు నిజమే” అని రెండోవాడు వాదించుకుంటున్నారు. ఇద్దరి వాదనలు విని సాక్ష్యాలు

ఉన్నాయా? అని అడిగాడు రాజు. లేవని ఇద్దరూ తలలు అడ్డంగా ఊపారు.

ఈ పేబీలో రాజుగారు వజదంతి అనే చిట్టెలుక సాయం కోరాడు. చిట్టెలుక

రాజుగారి దగ్గరకు వచ్చింది. రాజు వివరాలన్నీచెప్పి తీర్పుకు సలహా అడిగాడు. “క్షమించాలి రాజా! నేను కంగారుగా వచ్చాను. మీరు అనుమతిస్తే స్నానం చేసి వస్తాను” అంది చిట్టెలుక.

7 “సరే పోయిరా. కానీ త్వరగారా” అన్నాడు రాజు. నది దగ్గరకు స్నానానికి వెడుతున్న వజదంతికి దారిలో గడ్డి తగుల బెట్టిన బూడిద కనిపించింది. ఆ బూడిదలో పొర్లి ఒళ్ళంతా బూడిద రాసుకుని చిట్టెలుక తిరిగి రాజు దగ్గరకు వెళ్ళింది.

(| “స్నానం చేస్తే ఎక్కడయినా శుభ్రంగా ఉంటారు గాని నువ్వేమిటి ఇలా వున్నావు” అడిగాడు రాజు. “మహారాజా! నేను వెళ్ళే సరికి నది తగులబడుతూ

| వుంది. మీ భవనం దాకా ఆ మంట పాకుతుందేమోనని ఆర్పడం కోసం నేను ఆ మంటల్లో దూకాను. అందుకే నా వళ్ళంతా బూడిద అయింది” అంది చిట్టెలుక. రాజుగారితో సహా అందరికీ ఇది నమ్మశక్యం గాని విషయంగా తోచింది. “ఇలాంటి వింత కథలు ఎప్పుడు వినలేదు గదా! ఇది నన్ను నమ్మమంటావా?” 113

అదిగాడు రాజు. “ఇది సత్యం మహాప్రభూ” అంది చిట్టెలుక. అధిక ప్రసంగి చిట్టెలుక తనతో పరిహాసాలాడుతోందని రాజుకు కోపం వచ్చింది.

రాజు కోపంతో “చిట్టెలుకా? పరిహాసాలాడటానికి ఇది సమయం కాదు. సీవు చెప్పింది అసాధ్యం. ఒళ్ళుజాగ్రత్త” అన్నాడు. మోకాళ్ళ మీద వంగి వినయంగా వజదంతి చిట్టెలుక “మహాప్రభూ! ఇక్కడున్న మీరంతా నా మాట నమ్మకపోతే గొడ్డలి ః అప్పుగా తీసుకున్న వాడి మాట ఎలా నమ్ముతారు? నదికి నిప్పంటుకోదని అంటున్నారు. మరి గొడ్డలికి చెదలు పడతాయా?” అని తీవ్రంగా ప్రశ్నించింది. (

రాజు మౌనం వహించాడు. గొడ్డలి అప్పు తీసుకొన్నవాడు అబద్ధం చెబుతున్నాడు అని అర్ధం అయిపోయింది. రాజు గొడ్డలిని స్వంతదారుకు ఇప్పించాడు.

వజదంతి చేసిన సహాయానికి రాజు ఆనందించి అడవికి న్యాయాధికారిని చేశాడు. ఆ రోజు నుండి రాజు వద్దకు వచ్చే తగవులను వజదంతి చిట్టెలుక పరిష్కరిస్తూ వుందేది.

9౨౪ వరోవకారి కుందేలు

అటవీ ప్రాంతంలోచలికాలం చలి ఎక్కువగా వుంటుంది. చలి కాలం వెళ్ళిపోయి వసంతకాలం వచ్చాక లోపల వున్న పక్షులు, జంతువులు బయటకు వచ్చి విలాసంగా గడుపుతాయి. ఇలా బయటకు వచ్చిన ఒక తోడేలు విపరీతమైన ఆకలితో ఆహారం కోసం వెతకటం మొదలు పెట్టింది. కాళీ అనే గాడిద పిల్ల దాని దృష్టిలో పడింది. సంత్సరం వయస్సున్న కాళీ గడ్డిపరకలు నములుతూ అటు ఇటు తిరుగుతూ ఆనందంగా వుంది. “బ్రహ్మాండమైన ఆహారం దొరికింది” అంటూ తోడేలు ఆ గాదిద పిల్ల పైకి దూకింది.

తోడేలు మామా! ఇప్పుడు నన్ను తినవద్దు. నేను చిక్కిపోయి ఉన్నాను, వచ్చే ఆకురాలు కాలంనాటికి బాగా బలుసాను. హాయిగా తినవచ్చు అంది. తోడేలుకు ఇది బాగానే ఉందనిపించింది *అయితే ఆరునెలల తరువాత ఇక్కడే నన్ను కలుసుకోవాలి” అంటూ ఆజ్ఞ జారీ చేసింది.

ఆకురాలు కాలం వచ్చేసింది. తోడేలు కాళీని తినాలని బయలు దేరింది. , తోడేలు కొండలు, గుట్టలు దాటుతూ పోతుండగా దారిలో నక్క కనిపించింది. “ఇంత | హదావుడిగా పోతున్నావు ఎక్కడికి?” అడిగింది నక్క “బాగా బలిసిన కాలీని కలుసుకోడానికి పోతున్నాను” అంటూ తోదేలు జరిగిన కథంతా చెప్పింది. నక్కకు

114

తను కూడా అందులో భాగం పంచుకోవలనిపించింది. “ఒక్కరికయితే గాడిద మాంసం చాలా ఎక్కువవుతుంది. విందుకు నన్నూ రమ్మంటావా?” అడిగింది నక్క రెండూ బయలుదేరాయి. దారిలో కుందేలు కనిపించింది. ఏమిటి? ఇద్దరూ ఎక్కడికో పోతున్నారు? ఎ అంది. తోడేలు జరిగిందంతా చెప్పింది. కుందేలుకు కాళీ మీద జాలేసింది. ఈ పచ్చిక బయళ్ళలో కొండల్లో కోనల్లో ఆడుకుంటూ, ఆనందంగా తిరిగే ఈ గాడిద వీళ్ళ చేతుల్లో ఎందుకు చావాలి? అనిపించింది. ఎలాగైనా వీళ్ళిద్దరి బారి నుండి కాళీని రక్షించాలనుకుంది. కాళీ చాలా పెద్ద జంతువు. మీరిద్దరే తింటే అజీర్ణం చేస్తుంది. నన్ను రమ్మంటారా? అని అడిగింది కుందేలు. ఓహ్‌! దాందే ముంది. సరదాగా తిందాంరా! అంది తోడేలు. ముగ్గురూ కలిసి బయలుదేరారు. కాళీ ఒక చెట్టు కింద ఎదురుచూస్తూ కనబడింది. దాని కళ్ళలో దిగులు గూడు కట్టుకొని వుంది. కానీ లావుగా పుష్టిగా ఉంది. తోడేలు లొట్టలు వేస్తూ “చూడండి! ఎంత బావుందో! మంచి విందు భోజనం” అంది. వెంటనే అమాంతం కాళీ పీక పట్టుకుంది, కుందేలు “మిత్రులారా! దానిని ఇలా చంపడం అనవసరం గదా. రక్తం చిమ్మితే బాగుండదు. శరీరం శుభ్రంగా ఉండాలంటే గాయాలేమి లేకుండా ఉరితీస్తే బాగుంటుంది. అంటూ సలహా ఇచ్చింది. దీనికి తోడేలు, నక్క రెండూ సంతోషించాయి. “అంతా నా కొదిలేయండి. కొండమీద గొర్రెల కాపరి ఇల్లు ఉంది. అక్కడ నుంచి ఉరితీయడానికి ఒక తాడు తెస్తాను”. అని చెప్పి పరుగుపరుగున కొండమీదకు వెళ్ళి ఒక పెద్ద తాడు తెచ్చింది. ఆ తాడుకి ఒక చివర జారుముడి వేసింది. మరో ః చివర రెఠిడు చిన్నసైజు జారుముళ్ళువేసింది. “ఇప్పుడు జాగ్రత్తగా వినండి. ఈ గాడిద, చాలా బలమైన జంతువు. మనలో ఏ ఒక్కరమూ దీన్ని ఉరితీయలేము. ముగ్గురం కలిసి ఉరితీద్దాము. మీరు ఈ చివరన ఉన్న రెండు జారుముళ్ళూ తగిలించుకోండి. నేను ఆ చివరన ఉచ్చును గాడిద మెడకు తగిలించి తాడు కొనను ఆ చివర నా పళ్ళతో గట్టిగా పట్టుకుంటాను” నేను 1 సైగ చేయగానే మీరు గట్టిగా లాగండి. ఇలా అంటూ వదులుగా ఉన్న ఉచ్చు గాడిద ( మెడకు తగిలించిన ఉచ్చు చివరి కొస కుందేలు పళ్ళతో పట్టుకుంది. 115

“లాగండి” అరిచింది కుందేలు. తోడేలు, నక్కలు లాగాయి. ఆ వూపుకి కుందెలు నాలుగడుగులు ముందు కేసింది. ఆ లాగటంలో తోడేలు, నక్క ఉచ్చులు బిగిసిపోయేలా ఒకరి నొకరు లాక్కున్నారు. “గట్టిగా లాగండి” కుందేలు మళ్ళీ అరచింది. తన పండ్ల మధ్య ఉన్న కొన వదిలేసింది కుందేలు. తోడేలు. నక్క ఒకదానినొకటి లాక్కొని కింద పడిపోయాయి. మెడలకున్న ఉచ్చులు బాగా బిగిసిపోయాయి. ః

కుందేలు కాళీ మెడలోని ఉచ్చు తీసేసింది. గాడిద ఇంటికి పరుగెత్తింది. కుందేలు ఆ రోజు తను చేసిన మంచిపనికి ఆనందపడుతూ వెళ్ళిపోయింది. ,

700 నింవాం గుట్లు

అనగనగా ఒక బాలుడు వుండేవాడు. అతడు చాలా చురుకైన వాడు. ఆ బాలుడు పశువుల కాపరులను పిలిచి తానొకరాజుగా వ్యవహరిస్తూ, ఎంతో చక్కని తీర్పులు చెప్పేవాడు. సమస్యలను చాలా చక్కగా పరిష్కరించేవాడు. పిల్లలందరిలో నాయకుడిగా చలామణి అయ్యేవాడు. చాలా ధైర్యసాహసాలు ్రదర్శించేవాడు. ఆ రాజ్యంలోని గూఢచారులు ఇతని కార్యకలాపాల మీద అనుమానమొచ్చి అతడు పెరిగి పద్దెవాడయిన తరువాత తమ రాజ్యానికి ముప్పు వాటిల్లుతుందని జడిసి, ఆబాలుని బంధించి చెరసాలలో పెట్టెసారు. క్రూరుడైన రాజుకు తెలిపారు. ఆ రాజు విలాసాలతో కాలం గడిపేవాడు. అందుకే అతనికి భయమెక్కువ.

ఒకనాడు ఎక్కడినుంచో కొందరు మనుషులు బోనులో ఒక పెద్ద సింహాన్ని బంధించి ఆ బోనుతో సవాీ వూరేగింవుగ వస్తూ “ఈ సింవోన్ని వూచలు తొలగించకుండా బయటకు తీసుకువచ్చిన వారికి మేము దాసోహిం అంటాము. అలా చెయ్యలేకపోతే ఈ దేశపు రాజు మాకు దాసోహం కావాలి” అని ప్రకటించారు. “ ఈ వార్త రాజుగారికి చేరింది. రాజుగారు ఈ సమస్యను పరిష్కరించమని మంత్రులకు పురమాయించాడు. అయితే ఎవరికీ ఈ సమస్యకు పరిష్కారం దొరకలేదు. జైలు దగ్గరవున్న సైనికులు ఈ విషయాన్ని వింతగా చెప్పుకుంటుంటే ఆ బాలుడు విని ఆ |. సమస్యను నేను పరిష్కరిస్తాను అన్నాడు. ఆ విషయం రాజు గారికి చేరవేశారు వారు. అప్పుడు రాజుగారు విధిలేక ఆ బాలుడిని విడిపించి తీసుకు రమ్మన్నాడు, బాలుడిని తీసుకువచ్చారు. ఆ బాలుడు బోనులో వున్న సింహాన్ని పరిశీలనగా చూశాడు. అది " ఒక లక్క బొమ్మ సింహం. నిజం సింహం లాగా భయంగొలుపుతూ చూపరులను క ఆకర్షిస్తున్నది అని తెలుసుకున్నాడు. దానిని ఈ బాలుడు ఎలా బయటకు తెస్తాడా అని ప్రజలందరూ ఆసక్తిగా ఎదురు చూస్తున్నారు.

116

అప్పుడు ఆ బాలుడు రెండు ఇనుపన కడ్డీలను ఎర్రగా కాల్చి తీసుకుర | మమ్మన్నాడు. రాజ భటులు అదే విధంగా తెచ్చారు. ఎ(ర్రగా కాలుతున్న ఆ ఇనుప చువ్వలను ఇనుపవూచలలో నుండి ఆ సింహం నోట్లో పెట్టాడు. అప్పుడు అది కరిగి బయటకు వచ్చింది. ఈ విషయం ఎవరూ తెలసుకోలేకపోయినందుకు సిగ్గుపడుతూ ఎ బాలుని సునిశిత దృష్టికి ఆశ్చర్యపోతూ, ప్రజలందరూ జేజేలు పలికారు. రాజుగారు * వాడికి బహుమానం ఇచ్చి సతృరించాదు.

• 707. మంబి దముత్రులు అనగనగా ఒకరాజు. ఆరాజుకు ఒక కొడుకు. రాజు కొడుకు ఈడు వాడే మంత్రి కొడుకు కూడ. ఇద్దరికీ మంచి స్నేహం. ఎటు వెళ్ళినా ఏమి చెసినా ఇద్దరూ కలిసి చేసేవారు. రాజకుమారుడిని మంత్రి కుమారుడు కంటికి రెప్పలాగా కాపాడేవాడు. కొడుకుకు రాజ్యభారం అప్పగించి విశ్రాతి తీసుకోవాలనుకున్నాడు రాజు. ఒక రోజు కొడునుకు పిలిచి తన అభిప్రాయం చెప్పాడు. కాని యువరాజు అందుకు ఒప్పుకోలేదు. తనకు దేశ పర్యటన చేయాలని వుందని ఆ తరువాతే రాజ్య పరివాలన చేపడతానన్నాడు. రాజుగారుమంత్రితో ఆలోచించాడు. మంత్రి కూడా “యువరాజు కోరిక సమంజసమైనదేనని వెళ్ళనీయండి అన్నాడు. యువరాజుతో మంత్రి కుమారుడు కూడా బయలుదేరాడు. ఇద్దరూ కలిసి ఎన్నో దేశాలు తిరిగారు. ఎన్నో అందమైన ప్రదేశాలు చూశారు. ఒక చోట అందమైన స్త్రీ శిల్పాన్ని చూసిన యువరాజు ఆమెన తన జీవిత సర్వస్వంగా భావించి రాత్రి పగలు ఆమెనె స్మరిస్తూ అన్న పానీయాలు కూడా మరిచాడు. ఇది చూసిన మంత్రి కుమారుడు ఎలాగైనా ఆ స్రీ మూర్తి ఎక్కడ వున్నా వెతికి తీసుకురావాలని పట్టుదలతో బయలుదేరి అనేక చోట్ల తిరిగి ఆమె వుండె వూరికి చేరుకున్నాడు. ఆమె ఒక రాజకుమార్తె అని తెలుసుకున్నాడు. అదె సమయలో ఆమెకు స్వయంవరం ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నవి. ఆది తెలిసిన తను ఒక రాజకుమారుడి లాగా ఆ స్వయంవరానికి వెళ్ళి స్వయంవరంలో ఆమెను గెలుచుకొని వెంటబెట్టుకొని తీసుకు " వచ్చి యువరాజుకు అప్పగించాడు. యువరాజు ఎంతగానో సంతోషించి, స్నేహితునికి ః కృతజ్ఞతలు తెలుపుకొని, తమ దేశానికి బయలు దేరారు. దారిలో ఒక అడవిలో రాత్రి అయింది. ఒక చెట్టు కింద విశ్రాంతి తీసుకొని ఉదయమే బయలుదేరదామని 11/7

వడుకున్నారు. ఆ చెట్ట వీద రెండు వక్ష్టులు యువరాజు గురించి మాట్లాడుకుంటున్నాయి. “ఈ యువరాజుకు మరణ గండం వుందని” ఒక పక్షి చెప్పగా 'అది ఎలాగ” అని మరొక పక్షి అడిగింది, ఈ చెట్టు కొమ్మ విరిగి పడి యువరాజు మరణిన్తాదని చెప్పింది పక్షి “ఒకవేళ ఈ ఆపద నుండి అతను రక్షించబడితే” అని అడిగింది రెండవ పక్షి “అయినా అతను బ్రతికే అవకాశం లేదు. ఇది తప్పినా క అతని అంతః పురంలోనే విషప్రయోగంతో మరణిస్తాడు” అని చెప్పింది. పక్షుల భాష తెలిసిన మంత్రి కుమారుడు యువరాజును వెంటనే ఆ చెట్టు కింద నుండి పక్కకు "| తీసుకొనిపోయాడు. వారు పక్కకు వెళ్ళిన మరుక్షణమే ఆ చెట్టుకొమ్మ పెద్దశబ్ధంతో విరిగిపడింది. పెద్ద ప్రమాదం తప్పిందని సమయానికి కాపాడిన మిత్రునికి మరొకసారి కృతజ్ఞత తెలిపి, అక్కడి నుండి బయలు దేరి రాజధానికి ఇద్దరూ వెళ్ళారు.

రాజు ఘనంగా న్వాగతంపలికి కొడుకును ఆలింగనం చేసుకొని ఆనందంగా అంతఃపురానికి తీసుకొని పోయాడు, వూరంతా అలంకరించి ఆనందంగా సంబరాలు చేసుకుంటున్నారు. బంధుమిత్రులందరితో పగలు గడిచింది. రాత్రి భోజనానంతరం విశ్రాంతికై అంతఃపుం చెరిన యువరాజుకు పాలు తీసుకువచ్చింది పరిచారిక. అంతలో మంత్రి కొడుకు ఏదో పని వున్న వాడి లాగా వచ్చి ఆపాలు పొరపాటుగ తగిలినట్లు తగిలి ఒలకవోశాడు. మన్నించండి! యువరాజా! అని సంజాయిషి ఇచ్చాడు. ఇంతలో ఎక్కడి నుంచో ఒక పల్లి వచ్చి ఆపాలు తాగి గిలగిలా కొట్టుకొని ప్రాణం విడిచింది. అది చూసి యువరాజు అశ్చర్యంతో ఎంత ప్రమాదం తప్పింది “మరొకసారి నా ప్రాణాలు కాపాడావు. నీవు నిజంగా నా ప్రాణమిక్రుడివని నిరూపించుకున్నావు. నేటి నుండి నివే నా అంతరంగికుడివి. ఎల్లవేళలా నీవు నన్ను అంటి పెట్టుకొని వుండాలి. మనఇద్దరిదీ ఒకే ప్రాణం” అని మిత్రుడిని కొగిలించుకొన్నాడు రాజకుమారుడు.

702 తగవు తెబ్హాన అద్ధష్రం

పూర్వం ఒక గ్రామంలో ఒక పేద పండితుడు వుండేవాడు. అతను || ఎకసంథాగ్రాహి. మంచికవి. కాని పేదరికంతో చాలా కష్టాలు పడుతున్నాడు. అతని భార్య పండితుడైన తన భర్తను “రాజు గారి దర్శనం చేసుకొని తన పాండిత్యాన్ని ప్రదర్శించి, సాహితీ ప్రియుడయిన రాజును మెప్పించితే కానుకలు ఇస్తారు. మన క్ట దరిద్రం తీరుతుంది”. అని అనేకసార్లు చెప్పేది. ఒక సారి సరేనని రాజధానికి బయలు - దేరి వెళ్ళాడు పండితుడు. రాజుగారికి సమర్పించుకొనేందుకు తన వద్ద చిల్లి గవ్వ

118 త

కూడా లేదు. అలాంటివాడు ద్వార పాలకులకు ఏమివ్వగలడు. అందుకే భటులు అతనిని లోనికి అనుమతించలేదు. రాజుగారి దర్శనభాగ్యం లభించక ఇంటికి వట్టి చేతులతో వెళ్ళలేక రాజధానిలోనే రెండు రోజులు చెట్లకింద గడిపాడు. ఒకనాడు అక్కడ ఇద్దరు పరభాష మాట్లాడే స్రీలు గొడవపడటం చూశాడు. వారి తగాదా చిలికి "| చిలికి గాలివాన లాగా పెద్దదయింది. జుట్టు జుట్టు పుట్టుకొని కొట్టుకొనే వరకు వెళ్ళింది. ఇది గమనించిన రాజభటులు వారిద్దరిని రాజు వద్ద వోజరు పరిచారు. ఏమి జరిగిందని రాజు అడుగగా అక్కడ కూడా నీదే తప్పంటే నీదే తప్పని పరస్పరం క నిందారోపణ చేసుకున్నారు. ఇలా లాభంలేదని రాజుగారు భటులను పిలిచి వారి పోట్లాలను చూసిన వారెవరైనా వుంటే తీసుకురమ్మని పంపించాడు. వారు వెళ్ళి చూడగా అక్కడ పేద బ్రాహ్మణుడు కనిపించాడు. నీవు వారి తగాదా చాశావా అని అడిగితే చూశానని చెప్పాడు. అయితే పద అని రాజుగారి వద్దకు అతనిని తీసుకువచ్చారు భటులు. ఏమి జరిగిందో వివరంగా చెపమనగా ఆ పండితుడు “రాజా నాకు వారి భాష అర్ధం కాలేదు కాని వారేమి మాట్లాడారో యధాతదంగా చెప్పగలను” అన్నాడు. అయితే చెప్పమన్నాడు రాజు. అక్షరం పొల్లుపోకుండా వారిద్దరి సంభాషణను పండితుడు వినిపించాడు. రాజుతోపాటు సభికులెల్లరు అతని సామర్ధానికి ఆశ్చర్యపోయారు. “భాష తెలియకపోయినా ఇంత చక్కగా వారు అన్నవి అన్నట్లు ఎలా చెప్పగలిగావు. నీవెవరివి? ఏ పని మీద ఇక్కడకు వచ్చావు” అని రాజు ఆరా తీశాడు. పండితుడు తానొచ్చిన పని, తన పాండిత్యం సంగతి వివరించాడు. తాను ఏదైనా ఒకసారి వింటే దానిని మరలా ఉన్నదున్నట్లు చెప్పగలను అని తెలిపాడు. తమ దర్శనం చేసుకొందామని వస్తే ద్వారపాలకులు అడ్డగించారు. లంచం ఇవ్వలేదని రానివ్వలేదని వినయంగా చెవ్వాడు.

రాజుగారు తన ఆస్థాన సిబ్బంది దురాశకు నొచ్చుకొని ఇలా ఎంత మంది అసౌకర్యానికి గురి అవుతున్నారో అని విచారించి, ఆ పండితుని సత్కరించి తన

• ఆస్థానంలో ఉద్యోగ మిచ్చాడు. తన సిబ్బంది ఇక ముందు ఇలాంటి తప్పులు

చెయ్యకుండా తగు జాగ్రత్తలు తీసుకున్నారు.

119

703 వానవ దత్త

కోసల రాజుకు వాసవదత్త అనే కూతురు ఉందేది. ఆమె అందచందాలలోనే కాదు అన్ని విద్యల్లో ఆరితేరింది. కత్తి యుద్ధం, విలు విద్య, గుర్రపు స్వారీ వంటి యుద్ధ విద్యల్లో నైపుణ్యం సంపాదించింది. కోసల రాజు వాసవ దత్తకు వీణ కూడా నేర్పాలనుకున్నాడు. ఇందుకు మంచి గురువు కోసం వెతకడం ప్రారంభించాడు. ॥|

ఉజ్జయినిని పరిపాలించే ఉదయనుడు వీణ వాయించడంలో గొప్ప నేర్పరి. అందంలో కూడా గొప్పవాడు. అతడు వీణ వినిపించి జంతువులను, పక్షులను కూడా ల కదలకుండా చేయగలడు. ఈ విషయం కోసల రాజుకు తెలిసింది. భటులను పిలిచి ఒక కొయ్య ఏనుగును తయారు చేయించారు. కొయ్య ఏనుగులో కొంతమంది సైనికులను ఎక్కించి ఉజ్జయిని రాజ్యపు పొలిమెరల్లోకి వెళ్లమన్నాడు. ఉజ్జయిని రాజు ఉదయనుడిని బంధించి తీసుకురమ్మని చెప్పాడు.

కొయ్య ఏనుగుతో పాటు సైనికులు ఉజ్జయిని రాజ్యపు సరిహద్దుల దగ్గరికి వెళ్ళారు. ఒక పెద్ద ఎనుగు తిరుగుతున్నట్లు ఉదయనుడికి తెలిసింది. దాన్ని పట్టుకోవాలని వీణ వాయించుకుంటూ ఏనుగు దగ్గరకు వెళ్లాడు. ఏనుగు కోసల రాజ్యంలోకి పరుగులు తీసింది. ఇది వింతగా తోచింది. ఉదయనుడు ఏనుగును వెంబడించాడు. కోసల రాజ్యం సరిహద్దుల వరకు వెళ్ళాడు. వెంటనే ఏనుగు నుండి సైనికులు వెలుపలికి వచ్చి ఉదయినుడిని బంధించి తమ రాజు దగ్గరకు తీసుకువెళ్ళారు.

నన్నుమోసంతో బంధించి ఎందుకు తెచ్చారని కోప్పద్డాడు ఉదయనుడు. “నువ్వువీణ వాయించటంలో గొప్పు నేర్పరివి. నా కూతురికి నువ్వు వీణ నేర్పించాలి. నా కూతురు గూనితో అందవికారంగా ఉంటుంది. నా కూతురుని చూసి నువ్వు అసహ్యించుకుంటి నాకు బాధ కులుగుతుంది. అందువల్ల నువ్వు చూడకుండా అడ్డంగా . ఒక తెర కట్టిస్తాను. వీణ నేర్పడం పూర్తయిన తర్వాత నిన్ను వదలిపెడతాను” అన్నాడు కోసల రాజు.

ఉదయనుడు చేసిది లేక ఒప్పుకున్నాడు. కోసలరాజు తన కూతురు క్‌ వాసవదత్త దగ్గరకు వెళ్ళి, “ఉదయనుడు కుష్టు వ్యాధితో అసహ్యంగా ఉంటాడు. చూస్తే వీణ నేర్చుకోలేవు. కనిపించకుండ అడ్డంగా ఒక తెర కడతాను” అని చెప్పాడు. | తన కూతురు వాసవదత్త అందగాడయిన ఉదయునుడి డ్రేమలో పడకుండా కోసల రాజు ఇదంత చేశాడు.

120

వీణ నేర్పడం (ప్రారంభమయింది. రెండు మూడు రోజులయింది. వాసవదత్త సరిగ్గా నేర్చుకోవడం లేదు. ఉదయనుడికి కోపం వచ్చింది. గూని మొద్ద! ఎన్నిసార్లు చెప్పాలి” అని తిట్టాడు. వాసవదత్తకు కోపం వచ్చింది. “నువ్వు ఒక కుష్టురోగివి.

చూస్తేనే వాంతి వస్తుంది” అన్నది.

ఎ “నేను కుష్టు వాడినా” అంటూ కోపంతో అడ్డంగా ఉన్న పట్టుతెరను లాగివేశాడు. వారు ఒక నొకరు చూసుకొని ఆశ్చర్యపోయారు. తండ్రి చేసిన మోసానికి సిగ్గుపడింది వాసవదత్త. ఉదయనుడికి క్షమాపణ చెప్పింది. అతడి (ప్రేమలో పడింది.

• ఇద్దరూ తప్పించుకు పోవడానికి నిర్ణయించుకున్నారు.

ఒక రోజు వాసవదత్త తండ్రి దగ్గరకు వెళ్ళింది. “నెను వీణ నేర్చుకోవడం పూర్తయింది. మన రాజ్యపు సరిహద్దుల్లో ఒక మూలిక ఉంది. దాన్ని తెచ్చుకుని పరీక్ష చేసి చూడాలి. అవసరం వచ్చినపుడు వెలుపలికి వెళ్ళడానికి అనుమతి ఇవ్వండి” అని కోరించి. రాజు భటులను పిలిచి అవసరం వచ్చినపుడు వాసవదత్తను వెలుపలికి పోనీండి అని చెప్పాడు. ఒక రోజు కోసల రాజు వేటకు వెళ్ళాడు. ఉదయనుడు, వాసవదత్త అదే సమయం అనుకున్నారు. సంచుల నిండా బంగారు నాణాలు తీసుకుని గుర్రమెక్కి అంతఃపురం దాటి వెళ్ళిపోయారు. ఉజ్జయిని రాజ్యం సరిహద్దులకు చేరుకున్నారు. ఇంతలో కోసలరాజు సైనికులు వారిని వెంబడించి పట్టుకోబోయారు. వెంటనే వాసవదత్త తన దగ్గర వున్న బంగారు నాణాలు క్రింద వెదజల్లింది. సైనికులు వాటీని ఏరుకోవడంలో మునిగిపోయారు. ఈ లోపు ఉదయనుడు, వాసవదత్త ఉజ్జయిని రాజ్యంలో ప్రవేశించారు. జరిగిందంతా తెలుసుకొని కోసల రాజు ఉగ్రుడయిపోయాడు. కాని ఏమిచేయలేకపోయాడు. ఉదయనుడు, వాసవదత్తలకు వివాహం వైభవంగా జరిగిపోయింది. 704 లీర్పు ఒక పేదవాడు పూటకూళ్ళ ఇంటి ముందు నిలబడ్డాడు. ఆపూట కూళ్ళ ఇంటి నుండి వచ్చే వంటకాల సువాసనలు పీలుస్తూ ఇలాంటి భోజనం తిన్నవారిదే

” బతుకు. నాబోటి పేదవాడు ఎండిపోయిన రొట్టె ముక్కలు తిని బతకాల్సిందే అనుకుంటూ ఉన్నాడు. ఇంతలో పూటకూళ్ళ యజమాని ఇంటి బయటకు వచ్చి పేదవాడిని చూశాడు. వాడు తన ఇంటిముందు ఉండడమే అవమానం అనుకున్నాడు.

121

'ఏయ్‌ ఇక్కడి నుండి వెళ్ళిపో తేరగా వంటకాల సువాసన అనుభవిస్తున్నావు. మర్యాదగా ఇందుకు డబ్బు చెల్లించు” అని చెయ్యి పట్టుకున్నాడు. తన దగ్గర డబ్బులు లేవని ఎంత మొత్తుకున్నా చెయ్యి వదలలేదు. ఆ వూరి న్యాయాధిపతైన కాజీ గారి దగ్గరకు తీసుకొని వెళ్ళాడు. కాజీ ఆ పేదవాణ్ణి బెదిరించి మర్యాదగా అతని డబ్బులు అతనికి చెల్లించు. లేకపోతే జైలు శిక్ష తప్పదు అన్నాడు. రేపు తెచ్చి ఇస్తానని నేరుగా నసీరుద్దీన్‌ "| దగ్గరకు వచ్చి జరిగిన సంగతి చెప్పాడు. నసీరుద్దీన్‌ సరే నువ్వు వెళ్ళు నేను వస్తానని చెవ్పొడు.

నసీరుద్దీన్‌ ఆ న్యాయాధిపతి దగ్గరకు వెళ్ళాడు. “అయ్యా ఈ పేదవాడు నా + అన్న అతని బదులు నేను డబ్బు చెల్లిస్తాను” అని చెప్పాడు. ఒక సంచినిండా రాగి నాణాలు నింపి ఆ పూటకూళ్ళ యజమాని చెవి దగ్గర గలగల మని శబ్దం వినిపించాడు. 'వినిపిస్తుందా అని అడిగాడు. “చాలా బాగా వినిపిస్తుంది” అని చెప్పాడు యజమాని. “అమ్మయ్య! బాకీ తీరిపోయింది. మా అన్న మీ వంటకాల వాసన చూశాడు. మీరు ఈ డబ్బు చప్పుడు విన్నారు. చెల్లు అంటూ నసీరుద్దీన్‌ ఆ పేదవాడి చెయ్యిపట్టుకొని వెళ్ళిపోయాడు.

705 వడ్రంగి - శింవాం

ఒక ఊరిలో ఒక వడ్రంగి వుండేవాడు. కొయ్యతో వస్తువులు చేసి అమ్ముకొని జీవిస్తూ ఉండెవాడు. మంచి కొయ్యకోసం రోజూ అడవిలోకి వెళ్ళేవాడు. అప్పుడతనికి అడవిలో ఒక సింహంతో స్నేహం ఏర్పడింది. వడ్రంగి రోజూ ఏదో ఒక పిండివంట తీసుకొని వెళ్ళి సింహానికి పెట్టేవాడు. సింహం ఆ పిండివంటలు తిని వడ్రంగి భార్యను మెచ్చుకొనేది.

ఇలా కొన్నాళ్ళు జరిగింది. సింహానికి ఆ అడవిలో ఒక నక్కతోను, కాకితోను ః స్నేహం కుదిరింది. తన వడ్రంగి మిత్రుని సంగతి సింహం నక్కతోను, కాకితోనూ చెప్పింది. అవి వడ్రంగిని మేమూ చూస్తామంటూ ఒకరోజు సింహం వెంట వచ్చాయి. | వడ్రంగి దూరం నుంచే సింహంతోపాటు నక్కను, కాకిని చూసి చెట్టుపైకి ఎక్కాడు.

వడ్రంగి మిత్రుడు చెట్టుపైకి ఎక్కడం చూసి సింహం అశ్చర్యపోయింది. సింహం చెట్టు దగ్గరకు వచ్చింది. మిత్రుడిని చెట్టుదిగి రమ్మన్నది. నక్కా కాకి చాలా " మంచివారనీ, ఏ ప్రమాదం ఉండదనీ చెప్పింది. నలుగురము కలిసి స్నేహంగా ఉందామని చెప్పింది. ఎన్నీ చెప్పినా వడ్రంగి దిగిరాలేదు.

122

“ఓ సింహమా! నీవు బుద్ధిమంతుడివి. దైర్యశాలివి. ఇతరులపై ఆధారపడి జీవించవు. కాని నీ కొత్త మిత్రుడు నక్క మోసగాడు. టక్కరి. నీ బోటి వారు విసరె ఎంగిలి మెతుకులు తిని బ్రతుకుతుంది. కాకి కూడా ఎప్పుడూ పరులపై ఆధారపడి బ్రతుకుతుంది. వంటి కంటితో చూస్తూ ఇతరుల సొమ్మును దొంగలించడానికి

( నిరంతరం ప్రయత్నిస్తూ ఉంటుంది. ఇలాంటి వారితో నేనెప్పుడూ స్నెహం చెయ్యను. అలాంటి వారితో స్నేహం చేసే నీతో కూడా చెలిమి మానుకుంటున్నాను. ఏదో ఒక రోజు ఇలాంటి వారితో ప్రమాదం తప్పదు. నేను దిగిరాను మీరు వెళ్ళండి” అని

క వడ్రంగి చెప్పాడు. సింహం చేసేది లేక అడవిలోకి వెళ్ళిపోయింది. వడ్రంగి కొద్దిసేపటికి చెట్టుదిగి ఇంటిదారి పట్టాడు.

706 తంధడ్రీకివిండ్లీ చేసిన తనయుడు

పూర్వం హస్తినాపుర సామ్రాజ్యాన్ని శంతనుడు అనే రాజు పరిపాలిస్తుం దేవాడు. ఒక రోజు శంతనుడు గంగానదీ తీరంలో విహరిస్తూ ఉండగా అందమైన

ఒక అమ్మాయి కనబడింది. ఆమె పేరు గంగ, “నిన్ను పెండ్లి చేసుకుంటాను. నీకు ఇష్టమేనా” అని అడిగాడు. “ఇష్టమే అన్నది” గంగ. కాని కొన్ని షరతులు పెట్టింది. “పెండ్లి అయిన తరువాత నేనేమి చేసినా అద్దురాకూడదు. నా పనులకు అద్దువస్తే

ఖ నేను వెళ్ళిపోతాను. ఇందుకు అంగీకరిస్తే పెళ్ళి చేసుకుంటాను అని అన్నది. అందుకు శంతనుడు ఒప్పుకున్నాడు. గంగను పెండ్లి చేసుకున్నాడు. ఆమె ఒక బిడ్డను కన్నది. కనగానే బడ్డను తీసుకొని వెళ్ళి గంగలో విసిరేసింది. శంతనుడు బాధపడ్డాడు. అద్దు

చెపితే వెళ్ళిపోతుందని, భయపడ్డాడు. మళ్ళీ కొద్ది రోజులకు మరొక బిడ్డను కన్నది. అట్టాగే చేసింది. భార్య మీద (ప్రేమతో శంతనుడు అడ్డు చెప్పలేకపోయాడు. ఇలా ఏడు మందిని గంగలో పారేసింది. శంతనుడు ఓర్చుకోలేకపోయాడు. తనకు బిడ్డలు కావాలి. వారసుడు కావాలి. ఈసారి పుట్టిన బిడ్డను కాపాదుకుంటాను అని అనుకున్నాడు. మళ్ళీ ఏడాదికి గంగ ఒక బిడ్డను కన్నది. శంతనుడు ఆ బిడ్డను

. గంగలో పారవేయకుండా అద్దుకున్నాడు. గంగ అలిగి బిద్దనుతీసుకొని వెళ్ళిపోయింది.

గంగ బిడ్డను అల్లారుముద్దుగా పెంచింది. దెవ వ్రతుడు అని పేరుపెట్టింది సకల విద్యలు నేర్పించింది. ఇరవైనాలుగేళ్ళ వయస్సు వచ్చిన తర్వాత శంతనుడి ” దగ్గరకు పంపించింది. శంతనుడు ఒక సారి అడవికి వేటకు వెళ్ళాడు. అక్కడ సత్యవతి

/ అనే అందమైన అమ్మాయిని చూశాడు. పెండ్లి చేసుకుంటానన్నాడు. ఆమె మా తండ్రి

ఇష్టం అన్నది. శంతనుడు సత్యవతి తండ్రిని అడిగాడు. సత్యవతి తండ్రి ఒప్పుకోలేదు. 123 జ్‌

“నాకూతురికి పుట్టె బిడ్డలకు రాజ్యం ఇస్తే ఒప్పుకుంటాను” అన్నాడు. తన మొదటి కొడుకు ఉన్నాడు కదా అని శంతనుడు విచారంతో ఇంటికి వచ్చాడు. దిగులుతో మంచం పట్టాడు. ఈ సంగతి శంతనుడి కొడుకు తెలుసుకొన్నాడు. సత్యవతి తండ్రి దగ్గరకు వెళ్ళాడు “మీ అమ్మాయిని మా నాన్న కిచ్చి పెండ్లి చేయండి. ఈ రాజ్యం మా తండ్రి ఇ తరువాత ఆమెకు పుట్టె బిడ్డలకే చెందుతుంది” అని చెప్పాడు. అయినా సత్యవతి తండ్రి ఒప్పుకోలేదు. “రేపు నీకు పెండ్లి అయి బిడ్డలు పుడితే వారు అడ్డం వస్తారు | కదా” అని అన్నాడు. వెంటనె దేవవత్రుడు పెండ్లి చేసుకోనని ప్రతిజ్ఞచేశాడు. సత్యవతికి శంతనుడికి వైభవంగా పెండ్లి జరిగింది. పెండ్లి చేసుకోనని ప్రతిజ్ఞ చేసి, తండ్రికి పెండ్లి చేసిన ఆ బాలుడు ఎవరో తెలుసా? అతడే భీష్ముడు. 707 మాయల థకీడు పూర్వ కారంపూడి రాజ్యాన్ని కార్యవర్ది అనే రాజు పరిపాలిస్తూ ఉందేవాడు. ఆ రాజు భార్య బాలనగమ్మ గొప్ప అందగత్తె. బాలనాగమ్మకు ఒక కొడుకు పుట్టాడు. ఆ కొడుకు పెరు బాలవర్ధి. ఆ వూరి అడవిలో మాయల పకీరు అనే మంత్రగాడు ఒక పెద్ద గుహలో మాయా మందిరాన్ని నిర్మించుకొని నివశిస్తూ వున్నాడు. వాడు మంత్రవిద్యల్లో అరితేరినవాడు. తన మంత్రశక్తితో ఎక్కడ ఏమీ జరుగుతున్నది చూసేవాడు. ఒక రోజు తన దగ్గరున్న మాయా దర్పణంలో బాలనాగమ్మను చూశాడు ఆమె అందాన్ని చూసి చెరపట్టాలనుకున్నాడు. శివభక్తుడి వేషంలో రాజ మందిరానికి వెళ్లి బాలనాగమ్మను భిక్ష అడిగాడు. ఆమె భిక్ష వేయడానికి బయటకు వచ్చింది. వెంటనే మంత్రంతో ఆమెను కుందేలు పిల్లగా మార్చి జోలిలో వేసుకొని వెళ్ళాడు. తన మంత్రాల మందిరానికి వెళ్ళి బాలనాగమ్మను మామూలు రూపం వచ్చేటట్లు చేశాడు. తనను పెండ్లి చేసుకోమని బలవంతం పెట్టాడు. బాలనాగమ్మ వాడిని చూడగానే తెలివి తప్పి పడిపోయింది. రాజమందిరంలో బాలనాగమ్మ మాయమైన సంగతి కార్యవర్ధి రాజుకు తెలిసి ఇది మాయల ఫకీరు పనే అని అనుకున్నాడు. వెంటనే సైన్యంతో మాయల ఫకీరు క వుండే మంత్రాల మందిరం దగ్గరకు వచ్చాడు. మాయల ఫకీరు తన మంత్రశక్తితో - అందరిని శిలలుగా మార్చాడు. 124

బాలవర్ధికి పదహారు ఏండ్ల వయస్సు వచ్చింది. మాయల ఫకీరు తన తల్లిని

చెరపట్టాడని తెలుసుకున్నాడు. వెంటనే మాయల ఫకీరు ఉండే మందిరం దగ్గరకు వచ్చాడు. అక్కడ పూలు అమ్మే ముసలమ్మ దగ్గరకు వెళ్ళాడు. ఆ అవ్వను మంచి

చేసుకుని ఆమె మనుమడిలాగా మాయా మందిరంలో ప్రవేశించాడు. మెల్లగా

(= బాలనాగమ్మను కలుసుకొని తల్లికి నమస్కరించాడు. “నేను నీ కొడుకుని” అని చెప్పాడు. మాయల ఫకీరు ప్రాణం ఎక్కడవుందో తెలుసుకొని చెప్పమన్నాడు.

ప బాలనాగమ్మ మాయల ఫకీరుతో మంచిగా మాట్లాడి పెండ్లి చేసుకోడానికి ఒప్పుకున్నట్లు నటించింది. మాయల ఫకీరు ప్రాణం ఎక్కడవుందో తెలుసుకుంది. ఏడు సముద్రాల అవతల జీవగడ్డ అనే దీవిలో పెద్ద మర్రిచెట్టు ఉంది. ఆ చెట్టు

తొర్రలో ఒక బంగారు పంజరం ఉంది. ఆ పంజరంలో ఉండే చిలుకలో మాయల పకీర్‌ ప్రాణముంది. దానిని చంపితే మాయల పకీరు చచ్చిపోతాడు. ఈ సంగతి బాలవర్ధికి చెప్పింది.

బాలవర్ధి చిలుక కోసం బయలుదేరాడు. చీమలు దూరని చిట్టడవి, కాకుల దూరని కారడవిని దాటి గండబేరుండ పక్షులు నివశించే ప్రదేశం వచ్చాడు. అక్కడ గండబేరుండపక్షిపిల్లల్ని తినబోతున్న పెద్ద పాముని చంపాడు. గండబిరుండ పక్షి వచ్చి బాలవర్ధి చేసిన సహాయం తెలుసుకొన్నది. బాలవర్ధిని తన వీపు మీద కూర్చుండ బెట్టుకొని ఏడు సముద్రాలు దాటించి ఆ దీవిలో దించింది.మరి చెట్టు తొర్రలో ఉన్న

! బంగారు పంజరాన్ని తీసి అందులో ఉన్న చిలుకను పట్టుకున్నాడు బాలవర్థి. గండ

[ బేరుండ పక్షిపై ఎక్కి మాయల పకీరు మాయా మందిరం దగ్గరకు వచ్చాడు. చిలకను చంపివేశాడు. వెంటనే మాయల పకీరు చనిపోయాడు. అతని మాయామందిరం అదృ్భశ్యమైపోయింది. శిలలుగా మారి ఉన్న కార్యవర్థి అతని సైనికులు మనుషులుగా మారిపోయారు. బాలవర్ధి తల్లిని, తండ్రిని తీసుకొని కారంపూడి రాజ్యానికి చేరాడు . బాలవర్ధి ధెర్యసాహసాలను అందరూ మెచ్చుకొన్నారు.

" 706 విలువైన నంవద జయపరిని విజయసింహుడనే రాజు పరిపాలిస్తుందేవాడు. ఆ రాజు అడిగిన క్ష వారికి లేదనక దానధర్మాలు చేసేవాడు. రాజు దానగుణం తెలుసుకొని అవసరం ఉన్నా లేకపోయినా ప్రతి ఒక్కరూ వచ్చి ఎంతో కొంత తీసుకొని పోసాగారు. రానురాను పనిచేయడమెందుకు రాజు దగ్గరకెళితే ఏదో ఒకటి ఇస్తారు అని (ప్రజలు

క 125

ఆలోచించసాగారు. దీనివల్ల ప్రజలలో సోమరితనం పెరిగింది. దేశ సంపదలు తరిగాయి. ఖజానా ఖాలీ అయింది.

మంత్రి బాగా ఆలోచించాడు. కొద్దిరోజులు ఇలాగే గడిస్తే దేశంలో దరిద్రం తాండవిస్తుంది. ఎలాగైనా దీనిని ఆపాలి అనుకున్నాడు. ఒక రోజు ఆరోగ్యం, అందమూ, తెలివి తేటలు వున్న ఒక యువకుడు రాజు గారి దగ్గరకు వచ్చాడు. & సహాయమడిగాడు. తను చాలా పేదవాదడనని తన దగ్గర పైసా కూడా లేదని చెప్పాడు. రాజు వెంటనే మంత్రితో లక్షరూపాయులు ఇమ్మని చెప్పాడు. మంత్రి డబ్బులు ఇవ్వకుండా “రాజా ఇతడు తనదగ్గర ఏమి లేదంటున్నాడు. అది నిజమో కాదో తెలుసుకోవాలి” అని చెప్పాడు. మంత్రి ఆ యువకుడి వైపు తిరిగి “నీ దగ్గర విలువైన సంపద ఏమి లేదంటున్నావు నేను లక్ష రూపాయలు ఇసాను. నీ చేతిని నరికి తీసుకుంటాను” అని అన్నాడు మంత్రి. చేయి లేకపోతే నేనెలాపని చేసుకొనేది. ఇవ్వనన్నాడు యువకుడు. అలాగే ఒక కన్నో ముక్కో ఇవ్వమని ఇలా అన్ని అవయవాలు అడిగాడు. దేనిని కూడా ఇవ్వడానికి యువకుడు ఒప్పుకోలేదు.

మంత్రి రాజు వైపు తిరిగి “చూసారా రాజా! ఇతడి దగర మనం ఇచ్చేలక్షరూపాయలకంటే ఎంతో విలువైనవి ఎన్నో ఉన్నాయి. అంత సంపదగలవాడికి మనం దానంచేయడంలో అర్ధం లేదు అన్నాడు. మంత్రి యువ కుడి వైపు తిరిగి చూసావా నీదగ్గర ఏమీ లేదన్నావు. ఎన్ని లక్షలో రూపాయలు విలువైన సంపద వుందో తెలుసుకో. వెళ్ళి చేతులు ఉపయోగించు. కష్టించి పనిచేసి బ్రతుకు” అని పంపివేశాడు. రాజుకు కూడా తను చేస్తున్న తప్పేమిటో తెలిసిపోయింది. మరెప్పుడూ అనవసరంగా దానధార్మాలు చెయ్యలేదు.

709 న్యాయవీరం

ఒకసారి ఉజ్జయిని నగరంలో ఒక వింత వార్త ఊరంతా పాకింది. ఎవరో పశువులు కాసుకునే ఒక పిల్లవాడు చాలా న్యాయంగా తీర్పులు చెపుతున్నాదని, ఆ ఎ. తీర్పును ప్రజలు పాటిస్తున్నారని చెప్పుకోసాగారు.

ఇది రాజుకు తెలిసింది. రాజు కూడా ఆ అబ్బాయి దగ్గరకు వెళ్ళాడు. | అక్కడంతా రాళ్ళూ, రప్పలూ, చెట్లు వున్నాయి. ఒక ఎత్తైన దిబ్బమీద కూర్చొని ఆ పిల్లవాడు తీర్పు చెపుతున్నాడు. చూడబోతే ఆ పిల్లవాడు పశువుల కాపరి. ఇన్ని తెలివి తేటలు ఎలా వచ్చాయి అని ఆలోచించాడు. రాజుకు అనుమానం వచ్చింది.

126 శ్రే

ఆ పిల్లవాడు కూర్చున్న దిబ్బకింద ఏముందో చూడాలనుకున్నాడు. దిబ్బను త్రవ్వించాడు ? ఆ దిబ్బ క్రింద ఒక పెద్ద సింహాసనం కనబడింది. దానిని బయటకు తీయించాడు. ఆ సింహాసనం ఎక్కడిదో చెప్పమని పండితులను అడిగారు. పండితులు పుస్తకాలు తిరగేసి చూశారు. అది ఒకప్పుడు ఉజ్జయినిని పరిపాలించిన విక్రమార్మ మహారాజుగారి క సింహాసనం అని చెప్పారు. ఆ విక్రమార్ముడు ఈ సంహాసనం మీదనే కూర్చొని తీర్పులు చెప్పేవాడు అని వివరించారు. రాజు వెంటనే ఆ సింహాసనాన్ని రాజభవనం

| చేర్పించాడు. ఆ సింహాసనం మీద కూర్చొని తీర్పులు చెప్పాలకున్నాడు రాజు. మరునాడు రాజు సింహాసనం ఎక్కబోయాడు. ఆ సింహాసనానికి మెట్లున్నాయి. మెట్టుమెట్టుకు అందమైనదేవతా విగ్రహాలు ఉన్నాయి. రాజుగారు మొదటి మెట్టు ఎక్కగానే దానిమీద వున్న దేవతా విగ్రహం “ఆగు మహారాజా!” అని అరిచింది. అందరూ వినేటట్టు ఈ ప్రశ్నలు వేసింది. “ఓ రాజా! నీవు ఈ సింహాసనాన్ని ఎక్కడానికి యోగ్యుడివా! కాదా! ఆలోచించుకో. ఇది మహావీరుడు, న్యాయ పరిపాలకుడు అయిన విక్రమార్మ మహారాజు అధిష్టించిన సింహాసనం. ఆయన వలె నీవు ప్రజలను కన్న బిడ్డలవలె చూసుకుంటున్నావా! నీ రాజ్యంలో తెలిసిగాని తెలియకగాని అమాయకులను దండించడం లేదా? చెప్పు?” అని అడిగింది.రాజు తలవంచుకొన్నాడు. తన ీ రాజభటులు ఎందరో అమాయకులను పీడిస్తున్నారని తెలిసికూడా తాను ఏమి చేయలేకపోయాడు. ఆ రోజు రాజు సింహాసనం ఎక్కకుండానే వెనక్కి వెళ్ళిపోయాడు. మరుసటిరోజు మరలా సింహాసనం ఎక్కబోయాడు. రెండవ మెట్టుమీద ఉన్న దేవతా విగ్రహం “రాజా నీవెప్పుడూ అబద్దం ఆడలేదా?” అని అడిగింది. రాజు తలవంచుకొని వెళ్ళిపోయాడు. ఇలా రాజు ప్రతిరోజు సింహాసనము ఎక్కబోవడం ఒక దేవతా విగ్రహం ప్రశ్నించడం - మళ్ళీ తలవంచుకొని వెళ్ళిపోవడం జరిగింది. ఆఖరి రోజు చివరి మెట్టు ఎక్కబోయేటప్పుడు ఆ మెట్టు మీద వున్న దేవతా విగ్రహం ఇలా చెప్పింది. “ఓ రాజా! సింహాసనం మీద కూర్చొని తీర్పు చేసిన పిల్లలు కపటం ఎరుగని | అమాయకులు. నువ్వు ఏ కల్లాకపటం లేనివాడవైతే ఈ రాజ్యంలో అందరికంటే నువ్వే న్యాయమైన తీర్పు చెప్పగలవాడవైతే ఈ సింహాసనం ఎక్కు అన్నది. రాజు ఈ మాటలు పట్టించుకోలేదు. నా కంటే ధనవంతుడు బలవంతుడు, గొప్పవాడు ఈ అ రాజ్యంలో ఇంకెవరున్నారు. అందరి కంటే నేను గొప్పవాడిని అనుకుంటూ సింహాసనం

ఎక్కబోయాడు. సింహాసనం టక్కున మాయమైపోయింది. 12/

7 70 బిన్న నాటిన్నవాం

ఒక రుషి ఆశ్రమంలో (దుపదుడు, ద్రోణుడు అనె ఇద్దరు స్నేహితులు చదువుకొంటూ ఉండేవారు. దుపదుడు రాజకుమారుడు. ద్రోణుడు ఒక పేద బ్రహ్మణుడి కుమారుడు. అయినా వారు ఎలాంటి తేడాలు లేకుండా ఎంతో స్నేహంగా ఉందే వారు. వారి చదువు పూర్తయింది. ఒకరికొకరు విడుకోలు చెప్పుకొన్నారు. ఇ ద్రుపదుడు ద్రోణుడిని అవసరమొచ్చినప్పుడు తన దగ్గరకు రమ్మన్నాడు. ద్రోణుడు సరేనన్నాడు. ద్రుపదుడు తన రాజ్యానికి, ద్రోణుడు తన ఊరికి వెళ్ళారు. కొన్నాళ్ళకు . ద్రుపదుడు సింహాసనమెక్కి రాజయ్యాడు. ద్రోణుడు పెళ్ళి చేసికొని కొన్నాళ్ళు ఇంటిపట్టున ఉన్నాడు. సరైన సంవాదన లేకపోవడంతో కవ్టాలు మొదలయ్యాయి. ఏదైనా మంచి ఉద్యోగం సంపాదించాలనుకొన్నాడు. తన చిన్ననాటి మిత్రుడు ద్రుపదుడు గుర్తుకు వచ్చాడు.

ద్రోణుడు దద్రుపదుడి పట్టణంచేరి రాజభవనం ముందు ఆగాడు. అక్కడున్న భటులతో (ద్రోణుడనే చిన్ననాటి మిత్రుడు వచ్చాడని రాజుకు చెప్పమన్నాడు. భటులు రాజు దగ్గరకెళ్ళి (ద్రోణుడి సంగతి చెప్పారు. ద్రోణుడు ఎవరో తనకు తెలియదన్నాడు రాజు. ద్రోణుడు స్వయంగా ద్రుపదుడి ముందు నిలబడి “నీ చిన్ననాటి మిత్రుడిని నన్ను గుర్తు పట్టలేదా” అని అడిగాడు. ద్రుపదుడు తెలియదన్నాడు. చేసేది లేక ద్రోణుడు తలవంచుకొని వెళ్ళిపోయాడు. ద్రుపదుడి గర్వం అణచాలనుకొన్నాడు ద్రోణుడు.

ద్రోణుడు హస్ప్తినాపుం వెళ్ళాడు. అక్కడ రాజకుమారులకు చదువులు నేర్పే గురువుగా రాజుగారి కొలువులో చేరాడు. ఆ రాజ కుమారులే పాండవులు, కౌరవులు. వారికి అన్ని విద్యలు నేర్పాడు. పాండవులలో అర్జునుడు ధనుర్విద్యలో ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు. దుర్యోధనుడు, భీముడు గధా యుద్ధంలో ఆరితేరారు. వారు పెరిగి పెద్దవారయ్యారు. చదువులు పూర్తి అయ్యాయి. రాజకుమారులు ద్రోణుడిని గురుదక్షిణ అదగమన్నారు. ద్రోణుడు దద్రుపదుడిని పట్ట తెమ్మన్నాడు. క అర్జునుడు ('ద్రుపదుడి రాజ్యంపై దందెత్తాడు. దృపదుడిని ఓడించి బంధించి తెచ్చి ద్రోణుడికి అప్పగించాడు.

ద్రుపదుడు ద్రోణుడి ముందు సిగ్గుతో తలవంచుకున్నాడు. *ద్రుపదా! ఆనాడు నేనెవరో తెలియదని అవమానించి పంపావు. ఇప్పుడు తెలిసిందా నేనెవరినో! రాజువు కాగానే చిన్ననాటి స్నేహాన్ని తృణీకరించావు. గర్వంతో నన్ను

128

టి ఎరిగి కూడా తెలియదన్నావు. ఇప్పుడు నీ ప్రాణాలు, నీ రాజ్యం నాచేతిలో 1 వున్నాయి. కావాలంటే నీ రాజ్యాన్ని నేను తీసుకోగలను. నీవలె నెను ప్రవర్తించను. వెళ్ళు. యధాప్రకారం నీ రాజ్యాన్ని నీవు పరిపాలించుకో” అని ద్రోణుడు ద్రుపదుడిని వదిలిపెట్టాడు. " ఆ విధంగా గర్వంతో కళ్ళుగానని ద్రుపదుడికి (ద్రోణుడు తగిన బుద్ది

7 7 7. భరతుడు - భారతదేళం (శకుంతల

మన దేశానికి భారతదేశమనే పేరు ఎలా వచ్చిందో తెలుసా? పూర్వం హస్తినాపురాన్ని దుష్యంతుడనే రాజు పరిపాలిస్తూ ఉండేవాడు. దుష్యంతుడు అందగాడు, మహావీరుడు. ఒక రోజు వేటకు అడవికి వెళ్ళాడు. అడవిలో జంతువులను వేటాడుతూ కణ్వమహర్షి నివసించే ఆశ్రయం వైపు వెళ్ళాడు. ఆసమయంలో కణ్వుడు ఆశ్రమంలో లేడు. తీర్ధ యాత్రలకు వెళ్ళాడు. అడవిలో ఏనుగులు విజృంభించి ఆశ్రమం మీద దాడి చేస్తున్నాయి. వనుగులను రాజు తరిమి

కొట్టి ఆశ్రమాన్ని కావొడినాడు. ఆశ్రమ వాసుల కోరిక మీద ఆశ్రమంలో కొద్ది రోజులు అతిధిగా ఉన్నాడు.

ఆ ఆశ్రమంలో కణ్వుడి పెంపుడు కూతురు శకుంతల ఉంది. దుష్యంతుడు శకుంతల అందాన్ని చూసి ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకొన్నాడు. గుర్తుగా తన వెలి ఉంగరాన్ని తీసి ఆమె వేలికి తొడిగాడు. త్వరలోనే నిన్ను తీసుకొని పోతానని చెప్పి హస్తినాపురం వెళ్ళిపోయాడు. శకుంతల గర్భవతి అయ్యింది.

ఒకరోజు శకుంతల దుష్యంతుని తలచుకొంటూ వంటరిగా కూర్చొని ఉంది. ఈ సమయంలో ఆశ్రమానికి దుర్వాసుడనే ముని వచ్చాడు. శకుంతల దుర్వాస మహర్షి రాకను గమనించలేదు. దుర్వాసుడికి కోపం వచ్చింది. “ఎవరిని 4 తలచుకొంటూ నన్ను చూడలేదో అతడు నిన్ను మరచిపోవు గాక” అని శపించాడు. ఈ సంగతి శకుంతలకు తెలియదు. చెలికత్తెలు వచ్చి మునిపాదాల మీద పడి శకుంతలను క్షమించమని వెడుకొన్నారు. ఏదైనా గుర్తు చూపిస్తే శాపం పోతుందని

• చెప్పాడు. గుర్తుగా ఉంగరం ఉంది కదా అని అనుకున్నారు చెలికత్తెలు. తీర్ధయాత్రలు ముగించుకొని కణ్వుడు ఆశ్రమానికి తిరిగి వచ్చాడు. శకుంతలా దుష్యంతుల వివాహం సంగతి తెలిసి సంతోషించాడు. చాలా రోజులు 129 |

దుష్యంతుని కోసం చూసారు. కణ్వుడు కొంతమంది మునికుమారులను తోడుగా ఇచ్చి శకుంతలను హస్తినాపురం పంపాడు. దారిలో ఒక నది అడ్డం వచ్చింది. పడవలో నదిని దాటుతుండగా శకుంతల వేలి ఉంగరం జారి నదిలో పడిపోయింది. ఇది శకుంతల చూసుకోలేదు. ముని కుమారులు శకుంతలను తీసుకొని దుష్యంతుడి దగ్గరకు వెళ్ళారు. 7 “శకుంతల నీ భార్య. ఆశ్రమంలో ఉన్నప్పుడు వివాహమాడావు” అని చెప్పారు. దుష్యంతుడు శకుంతలను శాపంవల్ల మరిచిపోయాడు. ఈమె ఎవరో తనకు ం తెలియదన్నాడు. శకుంతల ఉంగరం చూపించబోయింది. వేలికి ఉంగరం లేదు. చేసెది లేక విచారంతో హిమాలయాల్లో వున్న మారీచ మహర్షి ఆశ్రమానికి వెళ్ళింది. అక్కడ ఒక కొడుకుని కన్నది. - శకుంతలను దుష్యంతుడు తన భార్యకాదని పంపించిన తరువాత ఒక సంఘటన జరిగింది. నదిలో జారిపడిన శకుంతల ఉంగరాన్ని ఒక చేప మింగింది. ఆ చేప చేపలు పట్టెవాడి వలలో చిక్కింది. వాడు దాన్ని కోసి చూడగా పొట్టలో ఉంగరం కనిపించింది. ఆ ఉంగరం అమ్మబోతుండగా రాజభటులు పట్టుకొన్నారు. అది రాజుకు చూపించారు. దాన్ని చూడగానే రాజుకు గతం గుర్తుకు వచ్చింది. శకుంతల కోసం వెదికించాడు. ఎక్కడా కనిపించలేదు. చాలా దిగులుగా ఉ ౦టున్నాడు. ఇలా ఉండగా ఒకరోజు దేవేంద్రుడి మీదికి రాక్షసులు దందెత్తి వచ్చారు. ॥ దేవేంద్రుడు దుష్యంతుడి సాయం అడిగాడు. దుష్యంతుడు దేవేంద్రుడికి సాయం చేసివస్తూ హిమాలయాలలో మారీచమహర్ని ఆశ్రమంలో ఆగాడు. ఆశ్రమంలో ఒక పిల్లవాడు సింహపు పిల్లలతో ఆడుకొంటూ కనిపించాడు. ఇంతలో ఆ పిల్లవాడి దగ్గరకు శకుంతల వచ్చింది. శకుంతలను దుష్యంతుడు గుర్తించాడు. ఆమె దుష్యంతుని చూసి కన్నీరు కార్చింది. తన తప్పు క్షమించమని దుష్యంతుడు శకుంతలను వేడుకున్నాడు. సింహపు పిల్లలతో ఆడుకొంటున్న పిల్లవాడిని తీసుకొని ॥ వచ్చి దుష్యంతునికి అప్పగించింది. “వీడు మన బిడ్డ భరతుడు” అని చెప్పింది. - దుష్యంతుడు భార్యాబిడ్డలను తీసుకొని హస్తినాపురం వచ్చాడు. ఆ తరువాత భరతుడు పెరిగి పెద్దవాడై రాజ్యాన్ని పరిపాలించాడు. క ఆ భరతుడివలన మనదేశానికి భారతదేశమనే పేరు వచ్చిందంటారు. ( 130

7 72 రషప్టం నమ్ముకొన్న మగివు " ఒకరైతు వరి పొలం కోతకొచ్చింది. రైతు కొడుకును దీసుకొని పొలం దగ్గరకొచ్చాడు. “అబ్బాయి! పంట కోతకొచ్చింది. రేపు కూలీలను పిలువు. కోత

. కోద్దాం! కూలీలు వెంటనే వస్తారంటావా” అని కొడుకును అడిగాడు. “వస్తారు. వస్తారు రాక చస్తారా. తినడానికి తిండికావాలి గదా!” అన్నాడు కొడుకు. ఇద్దరూ కలిసి ఇంటకెళ్ళారు.

• ఆ వరి పొలంలో ఒక పిచ్చుక గూడు కట్టుకొని గుడ్గుపెట్టి, పిల్లలను పొదిగి ఉంది. ఆ పిల్లలు రైతు మాటలు విని భయపడిపోయాయి. తల్లి పిచ్చుక వచ్చీ రాగానె పిల్లలన్నీ జరిగిన విషయమంతా చెప్పాయి.

తల్లి పిచ్చుక నవ్వింది. “ఓనా పిచ్చి తల్లుల్లారా! భయపడకండి. ఈ రైతు సోమరిపోతు. కొడుకు పొగరుబోతు. పొలం ఉందనీ డబ్బు ఉందనీ పొగరు. లెక్క లేకుండా మాట్లాడతాడు. ఇతని పొలంలో వరి కోతకు ఎవరూరారు. కూలీలంతా వారం రోజులకు సరిపడా పనుల్లో కుదిరిపోయారు. ఈ ఊరి కూలీలు పదిరూపాయలు అదనంగా ఇస్తామన్నా మాట దప్పి మరొకరికి వెళ్లరు. ఫ నిశ్చింతంగా ఉండండి” అని ఎగిరి పోయింది. మరుసటిరోజు రైతు భార్య వరి పొలం దగ్గరకొచ్చింది. పండి రాలిపోతున్న గింజలను చూసింది. గుండెలు బాదుకొంటూ మొగుడిని, కొడుకుని తిల్టంది. “అబ్బలు కొడుకులు ఇద్దరూ ఇద్దరే. ఒట్టి మొద్దులు. ఇంక ఆపటానికి వీలులేదు. బదులు వస్తామని, పక్కింటి వాళ్లను తీసుకొని రావాలి. ఎవరు వచ్చినా రాకవోయినా , మొగవాళ్ళనిద్దరినీ తీసుకొని రేపు వస్తాను” అంటూ ఇంటి దారి బట్టింది. ఈ మాటలన్నీ పిచ్చుక పిల్లలు విన్నాయి. తల్లి పిచ్చుక ఇంటికి రాగానే ఈ మాటలు చెప్పాయి. తల్లి పిచ్చుక భయపడిపోయింది. . “ఇక లాభంలేదు. రైతు భార్య రేపు వచ్చితీరుతుంది. ఆమె తన శరీర కప్పాన్ని నమ్ముకొన్న మనిషి, ఇతరులపై ఆధారపడదు. మీరు పుట్టక ముందు నేను ఈమె ఇంటి చూరులో గూడు కట్టుకొని ఉండేదాన్ని. ఈమె వల్లనే ఆ

• పూరిల్లు మేడగా మారింది. ఆమె మాటలకు తిరుగులేదు. తెల్లవారి వచ్చి తీరుతుంది.

ఈ లోపు మనం ఈ పొలం వదిలి పోవాలి” అని చెప్పింది. తెల్లవారేలోపు పిచ్చుక తన బిడ్డలను దీసుకొని వేరే చోటికి ఎగిరిపోయింది. 131

7 79 బొంగ న్వాముల వాడు

తమిళదెశంలో తంజావూరు అనే పట్టణముంది. ఆ పట్టణంలో రామశర్మ అతని భార్య నందిని ఎంతో అన్యోన్యంగా జీవిస్తూ ఉండేవారు. భార్యా భర్తలిద్దరూ సాధువులను, సన్యాసులను తమ ఇంటికి ఆహ్వానించి అతిధి సత్కారాలు చేసి సాగనంపుతూ ఉండేవారు.

ఒక రోజు కాశీ నుండి శివపాదుల స్వామి అనే యోగీశ్వరుడు పట్టణంలోకి వచ్చి ఉన్నారని తెలిసింది. భార్యాభర్తలిద్దరూ ఆయన దగ్గరకెళ్ళి [ నమస్కరించి “ఒక పూట తమ ఇంట భోంచేసి, తాము చేసే పూజలందుకొని ఆశీర్వదించి వెళ్ళమని ప్రొద్దించారు. న్వాముల వారు ఓరకంట వారిద్దరిసీ చూసి సరేనని తల ఊపారు. రామశర్మకు ఎక్కడ లేని ఆనందం కల్లింది. ఇంటికెళ్ళి న్వాముల వారి పూజకు అన్నీ సిద్ధం చేసుకున్నారు.

ఒక రోజు స్వాముల వారు రామశర్మ ఇంటిని పావనం చేశారు. ఎంతో క భక్తి శ్రద్ధలతో స్వాముల వారిని పూజించి ఆశీస్సులడిగారు. కళ్ళు మూసుకొని ఏదో ఆలోచించి తల ఊపి ఒక నిట్టూర్పు విడిచాడు. “సరే ఏం చేద్దాం. అంతా ప్రారబ్దం అన్నారు. “ఏమిటి స్వామీ! సెలవివ్వండి. తమ పట్ల అపచారం చేసి ఉంటే మన్నించండి” అన్నారు ఆ దంపతులు. స్వామి మౌనంగా ఉన్నాడు.

సాయంకాలం, నందిని దేవాలయానికి వెళ్ళింది. రామశర్మ ఒక్కదే - ఇంట్లో ఉన్నాడు. స్వాముల వారు రామశర్మను దగ్గరకు పిలిచాడు. “రామశర్మా! నీకు ఒక రహస్యం చెవ్పాలి. బాధపడకు, పూర్వ జన్మలో నీ భార్య ఒక కుక్క తన యజమాని కోసం ప్రాణమిచ్చి పుణ్యం చేసినందువల్ల ఈ జన్మలో బ్రాహ్మణ స్త్రీగా జన్మించి నీకు భార్య అయింది. నా మాట నిజమో కాదో రాత్రులు గమనించు. ఎన్ని జన్మలెత్తినా కుక్కబుద్దిపోదు కదా! రాత్రి సమయంలో నీ వీపు నాకుతుంది” అని చెప్పాడు. రామశర్మకు భార్య మీద అసహ్యం కల్గింది. ఇన్ని రోజులు తాను జ. సంసారం చేసింది ఒక కుక్కతోనా అని బాధపడ్డాడు. ఇంతలో భార్య దేవాలయం నుండి ఇంటి కొచ్చింది. భార్యను చూడగానే రామశర్మ రుసరుసలాడుతూ ఇంటి నుండి వీధిలోకి వెళ్ళాడు. భర్త అకారణ కోపానికి నందిని నొచ్చుకొన్నది. న్వాముల వారి దగ్గరికెళ్ళి భోజన ఏర్పాట్లు చూడసాగింది.

132

“త్రల్లీ! నేను వచ్చి చాలా రోజులెంది. వెంటనే రామేశ్వరం వెళ్ళాలి. వెళ్ళే ఫి ముందు నీకో రహస్యం చెవాాలి, బాధపదకు. పూర్వజన్మలో సీవు ఒక మహారాణివి. భర్తకు రాజ్య పాలనలో సహాయం చేసి పుణ్యం మూటగట్టుకొన్నావు. అందుకే ఈ జన్మలో (బ్రాహ్మణ స్త్రీగా పుట్టావు. కాని దురదృష్టం వల్ల రామశర్మకు భార్యవయ్యావు. ఏం చేద్దాం అంతా ప్రారబ్ధం” అన్నారు. “ఎందుకు స్వామీ అలా అంటున్నారు? ఆయన నాకు తగిన భర్త కాడా?” అసి 4 అడిగింది నందిని. “నీ భర్త గత జన్మలో వీపు మీద ఉప్పు మూటలు మోసే గాడిద. తన యజమానికి ఎంతో సేవ జేసిన పుణ్యం వల్ల ఈ జన్మలో బ్రాహ్మణుడిగా పుట్టాడు. గత జన్మలో ఉప్పు మూటలు మోసి మోసి ఆ స్వభావము నీ భర్తకు ఈ జన్మలో కూడా వచ్చింది. వీపు ఉప్పగా ఉంటుంది. రాత్రి నిద్రబోయే సమయంలో నీ భర్త వీపు నాకి చూడు తెలుస్తుంది.” అసి చెప్పాడు స్వాములవారు. నందిని విచారంలో మునిగిపోయింది. అయినా రాత్రికి స్వామి చెప్పినట్లు పరీక్షించ దలచింది. పెందలకడనే భోజనం ముగించి పడకలు వేసి పడుకొన్నది. ఇంతలో భర్తవచ్చి పక్కన పడుకొన్నాడు. నందిని కళ్ళు మూసుకొని నిద్రబోతున్నట్లు క నటించసాగింది. రామశర్మ కూడా కళ్ళు మూసుకొని నిద్ర నటించసాగాడు. అర్ధరాత్రి కాగానే నందిని మెల్లగా లేచి భర్త వీపు నాకి రుచి చూసింది. ఉప్పగా ఉంది. రామశర్మ దిగ్గున లేచి కూర్చొని ఛి! కుక్కా! ఫో అవతలికంటూ అరిచాడు. ఛీ ! గాడిదా అంటూ నందిని అరిచింది. రామశర్మ స్వాముల వారి దగ్గరకు వెళ్ళి నమస్కరించి “స్వామీ! మీరు త్రికాలజ్జులు. కుక్కతో సంసారం చేసి పాపం మూటగట్టుకొన్నాను. నేను కాశీకి వెళ్ళి గంగలో మునిగి నా పాపాలు కడిగేసుకోవాలి. ఈ ఆస్టిపాస్తులు తీసుకొని పుణ్యకార్యాలకు వినియోగించండి” అంటూ కాశీకి వెళ్ళిపోయాడు. ం నందిని గూడూ స్వామి దగ్గర కొచ్చింది. “ఇన్నాళ్ళు గాడిదతో సంసారం చేసి పాపం చేశాను. నేను రామేశ్వరం వెళుతున్నాను. ఈ నగలు తీసుకొని పుణ్యకార్యాలకు వినియోగిండండి” అంటూ తన ఆభరణాలన్నీ స్వాముల వారికి

• సమర్పించి రామేశ్వరం వెళ్లింది. తన ఉపాయం పారినందుకు దొంగ స్వాముల వారు సంతోష పడ్డారు. ఆస్థినంతా స్వాధీనం చేసుకొని ఆ వూళ్ళోనే తిష్టవేశారు. 133

స్వాములవారు ఆ ఊళ్లో ఇంకెంత మంది కొంపలు ముంచాదడో

తెలుసుకోవాలంటే తంజావూరు వెళ్ళిరండి. 7 74. ౨లా రషఘగాందాం/

అనగా అనగా ఓ డాక్టరు గారు. ఆయనది జాలిగుండె. ఎవరికే రోగం వచ్చినా మన దాక్టరు దగ్గరికే వచ్చేవారు. డాక్టరు గారికి జంతువులంటే మహాయిష్టం. అందుకే ఆయన ఇంటి నిండా రకరకాల జంతువులు ఉందేవి. వాటికి యే బాధ అ. కలిగినా డాక్టరు గారు క్షణంలో నయం చేసేవారు. వాటి మనస్సు తెలుసుకొనేవారు. అలా వాటితో మాట్లడగలిగేవారు కూడా మన డాక్టరు గారు.

ఓనారి మన డాక్టరు గారి దగ్గర ఉండే ఒక కోతికి జబ్బు చేసింది. దానికి మందు తేవడానికి డాక్టరు గారు ఆడవికి బయలు దేరారు. దాక్టరు గారితోపాటు ఆయన నేస్తాలు కుక్క గుడ్లగూబ, గద్ద కాకి, కోతి మొదలైనవన్నీ బయలు దేరాయి. /

అడవికి చేరాక డాక్టరుగారు తనకు కావాల్సిన మందు మొక్క కోసం వెతకదం మొదలు పెట్టాడు. డాక్టరు గారితోపాటు వారి మిత్ర బృందం కూడా ఆయన వెనకే ఉంది. వెతుక్కుంటూ వెతుక్కుంటూ వాళ్ళంతా ఒక గుహ దగ్గరకు చేరారు. ఆ గుహకు ఒక తలుపు, దానికొక తాళం వేసి ఉన్నాయి.

డాక్టరు గారు గుహ దగ్గరకు వెళ్ళి తలుపు సందుల్లోంచి లోపలకు _ చూశాడు. అంతా చికటిగా ఉంది. “ఏమి కనిపించలేదు” అని తన మిత్రులతో అన్నాడు. వెంటనే గుడ్లగూబ గారు ముందుకు వచ్చి “లోపల వదో చప్పుడు వినిపిస్తుందే” అంది. మిగిలినవన్నీ “మాకేం వినిపించడం లేదే నీకెలా వినిపిస్తూంది” అని అడిగాయి. “మీకు వినిపించని చప్పుడులు కూడా నాకు వినిపిస్తాయి. అంతే కాదు నేను చీకట్లో కూడా చూడగలను” అంది. అయితే గుహలో ఏముందో చెప్పు అన్నాయి మిగిలినవన్నీ. తలుపుసందుల్లోంచి లోపలికి చూసింది గుడ్లగూబ. | “ఒక పిల్లవాడు లోపల ఏడుస్తూ కూర్చొని ఉన్నాడు” అంది.

దాక్టరు గారు తాళం పగల గొట్టారు. గుహ లోపలికి వెళ్ళి పిల్లవాణ్ణి బయటకు తీసుకొచ్చాడు. పిల్లాడు మీరు “దొంగలా” అని అడిగాడు. “కాదు! క్ష నేను డాక్టర్ని” అన్నాడు డాక్టరు గారు. “అయితే మా నాన్న ఎక్కడ ఉన్నాడో మీకు తెలుసా!” అన్నాడు పిల్లాడు. “మీ నాన్న ఎవరు? ఎక్కడికి వెళ్ళాడు” అని అడిగాడు డాక్టరు.

134

“మా నాన్నను సముద్రపు దొంగలు పట్టుకొని వోయారు. వారు మా (| నాన్నతో ఓడను దొంగిలించడానికి మాకు సహకరిస్తేనే మీ అబ్బాయిని వదిలేస్తాం అని చెప్పి మా నాన్నని బంధించి తీసుకువెళ్ళారు” అంటూ భోరునజ ఏడవడం మొదలెట్టాడు పిల్లాడు. “ఏడవకు! ఏడిచి ఏం లాభం! మీ నాన్నని ఎలా కాపాడాలో

| ఆలోచిద్దాం! మీ నాన్న ఎలా ఉంటాడో చెప్పు అన్నాడు దాక్టరు.

“ఆయన జుట్టు ఎర్రగా వుంటుంది. గడ్డం బాగా పెరిగి ఉంటుంది.

"| లావుగా ఉంటాడు” అన్నాడు పిల్లవాడు.

డాక్టరు గరు గాద్దతో “గ్సీక్సు చూపు ఎక్కువ, చాలా దూరంలో ఉన్న

వస్తువులు కూడా నీకు కనిపిస్తాయి. నువ్వు మేఘాల కింద ఎగిరేటప్పుడు నేల

మీద పాకే చిన్న పురుగును కూడా చూడగలవు కదా! మీ స్నేహితులతో కలిసి వెదకగలవా! గుర్తులు తెలుసుకదా! ఎ(ర్రజుట్టు, పొడవాటి గడ్డం, లావుపాటి మనిష అన్నాడు.

“సరే” అన్నది గద్ద. తన మిత్రులతో కలిసి అన్ని వైపులా ఆకాశంలోకి బాగా పైకి వెళ్ళి అడవుల పైన వాలాలపైనా, కొండల పైనా, పిల్లవాడి తండ్రికోసం, ప్రతి గద్ద కళ్ళు కాయలు కాచేటట్లు వెతికాయి. కాని ఆయన జాడ మాత్రం దొరకలేదు. అదే విషయం డాక్టరు గారికి చెప్పాయి. పిల్లవాడు మళ్లీ ఏడుపు లంకించుకున్నాడు.

డాక్టరు గారు బాగా ఆలోచించి ఈ సారి కుక్కను పిలిచాడు. “భూమి మీద ఎక్కడా పిల్లవాడి తండ్రి లేడు. నిజంగా మనిషిని వెతకగల శక్తి కుక్కలకే ఉంది. నువ్వు ఆ పని చేయగలవా? అని అడిగాడు.

“ఆ...! తప్పని సరిగా ఆయన జాడ కనిపెట్టగలను. కాని ఆయన వాడుకున్న వస్తువు ఏదైనా వుంటేనే, నేను ఆ పని చేయగలను” అంది కుక్క

డాక్టరు గారు పిల్లవాడిని మీ నాన్న వస్తువులు నీ దగ్గర ఏమైనా ఉన్నాయా అడిగాడు. “ఓ లేకేం” అంటూ తన జేబులోంచి ఎర్రతువ్వాలు ఒకటి తీసి ఇచ్చాడు.

. కుక్క తువ్వాలు దగ్గరకు వెళ్ళి గట్టిగా వాసన పీల్చి చూసింది. ఆ వాసన, పొగాకు వాసన, అంటే వాళ్ళ నాన్న చుట్ట కాల్బ్చేవాడని, మంచి ఉప్పు చేపల్ని తినేవాడని దానికి అర్ధమయ్యింది. అప్పటికె బాగా చీకటి పడింది. 135 |

“రెండు రోజుల్లో నేను వాళ్ళ నాన్నని పట్టెస్తాను” అంటూ బయలు దేరింది.

“ఇంత చీకట్లో ఏం పట్టుకుంటావులే! రేపొద్దునే వెళ్లుదువు గొని” అంది గద్ద. “ఫరవాలేదు నాకతని వాసన తెలుసు, చీకట్లో కూడా బాగానే గుర్తు పట్టగలను. అంటూ ఎత్తైన కొండ దగ్గరికి పరిగెత్తింది.

కొండ మీది కెక్కింది. ఉత్తరం వైపు నుంచి గాలి వీస్తోంది. వాసన బాగా చూచింది. రకరకాల వాసనలు వచ్చాయి. కాని తనకు కావలసిన వాసనలు మాత్రం రాలేదు. వెనక్కితిరిగొచ్చింది. జాడ దొరకలేదని మిత్రులకు చెప్పింది. =. “నీకు సాధ్యమేనా! అన్ని వాసనలునీకు ఒక గాలి విసురులోనే నిజంగా తెలుస్తాయా” అంటూ ఒకే సారి మిత్రులందరూ అడిగారు.

“ఆ! నిజంగా! రేపు సాయంత్రానికి తప్పక తెలుసుకుంటా” అంది కుక్క

కుక్క మర్నాడు పొద్దునే మళ్ళీ కొండెక్కింది. ఇప్పుడు దక్షిణపు గాలి వీస్తోంది. మళ్ళీ వాసన చూడటం మొదలు పెట్టింది. రకరకాలపండ్డు, పూలు, చెట్లు జంతువుల వాసనలు వస్తున్నాయి. కాని దానికి కావలసిన వాసన మాత్రం రాలేదు. పొద్దు వంగింది. పడమటి సముద్రపు దిశ నుంచి గాలి వీయడం మొదలైంది. సాయంత్రానికి తనకు కావలసని వాసన దొరకనే దొరికింది. పరుగెత్తుకుంటూ డాక్టరుగారి దగ్గరకు వెళ్ళింది.

అప్పటికే వారు పడుకొన్నారు.

“డాక్టరు గారు! డాక్టరు గారు! లేవండి! లేవండి మన పిల్లవాడి తండ్రి జాడ దొరికింది. సముద్రం అవతలి ఒడ్డున వున్నాడు. అక్కడికి తొందరగా వెళదాం పదండి అంది కుక్క

మిత్రులందరు కలిసి కుక్క ముందు పోతూ వుండగా సముద్రం ఒద్దుకు చేరారు. అప్పుడే ఒక ఓడ అక్కడ నుండి బయలు దెరుతున్నది. ఓద కష్టెన్‌కు | విషయం అంతా చెప్పి ఓడ నెక్కారు. అవతలి ఒద్దుకు చేరారు. కుక్క ముందు పోతుండగా మిత్రులందరూ దాన్ని వెంబడించారు.

సముద్రపు దొంగలు వున్నచోటికి చేరారు. ముందు కోతి వాళ్ళు మీదికి ఎగిరి దూకింది. మిగిలిన జంతువులన్నీ వాళ్ళను వెంబడించాయి. పిల్లాడి తండ్రిని వదిలేసి దొంగలు పారిపోయారు.

136

పిల్లాడు తండ్రిని వాటేసుకుని లోబోదిబో మన్నాడు. తనను పిల్లవాడిని ఫి దొంగల బారి నుండి రక్షించినందుకు డాక్టరు గారుకి, వారి మిత్రులందరికి కృతజ్ఞతలు తెలియజేశారు. , 7 75 నటికి నివ్పుకు విళ్దంటా నిప్పూ- నీరూ ప్రేమించుకున్నాయి. పెళ్ళి చేసుకోవాలనుకున్నాయి. కాని ం వాటి లక్షణాలే వాటి పెళ్ళికి అడ్డం. నిప్పు తాకితే నీరు ఆవిరవుతుంది. నీరు, నిప్పు మీదపడితే అది చల్లారిపోతుంది. పెళ్ళిచేసుకోవడం. ఎట్లా? బాగా ఆలోచించాయి. వారి చుట్టాలను సంప్రదించాయి. సీరిమో వారిబంధవులైన వానను, మంచును అడిగింది. అవి సలహా చెప్పక పోగా, *మనకు వాటికి జన్మజన్మల వైరం ఎట్లాకుదురుతుంది” అని కోప్పడ్డాయి. నిప్పేమో పిడుగును, అగ్ని పర్వతాన్ని అడిగింది. అవి కూడా నిప్పును కొప్పడ్డాయి. వీటి ప్రేమను అర్ధం చేసుకోలేదు. అందరిలాగే పెళ్ళిచేసుకోవాలని పిల్లా జెల్లాతో హాయిగా ఉండాలనుకున్నాయి. కాని ఆశ తీరే దారే కనపడలిదు. చివరకు మేధావి అయిన ప్రకృతిని తన ఆధీనంలోకి తీసుకున్న కార్మికుని అడిగాయి. అతను ఆలోచించి, “సరేలే! మీ ఇద్దరికీ పెళ్ళి చేస్తాను” అన్నాడు. ముహూర్తం నిర్ణయించాడు. రెండు వైపులా చుట్టాలను పిలిచాడు. కాని పెళ్ళికి వచ్చిన చుట్టాలు ఈ పెళ్ళి వద్దని ప్రమాదమని, కార్మికుణ్సి హెచ్చరించాయి. నానా యాగీ చేశాయి. కార్మికుడు వారిని ఒప్పించాడు. వారిద్దరికి పెళ్ళి చేసి వారిని బాయిలర్‌ అనే కొత్త ఇంట్లో కాపురముంచాడు. వారు అన్యోన్యంగా కాపురం చేయడమేకాక “ఆవిరి అనే కొడుకును కన్నాయి. ఆ ఆవిరిగాడికి నీటి గొప్పతనం, సము[ద్రం తెలివితేటలు, పిడుగు, అగ్నిపర్వతాల శక్తి సామర్థ్యాలు వచ్చాయి. "| ఆవిరిగాణ్డి చూసి అందరూ ఆనందించారు. వీడు రైళ్లను నడుపుతున్నాడు. ధాన్యం దంచుతున్నాడు. ఎన్నెన్నో ఘనకార్యాలు చెస్తున్నాడు. ! అన్నీ కలిసి నిప్పునీ, నీటిని కలిపిన కార్మికుడి గొప్పతనానికి కృతజ్ఞతలు తెలివాయి. ; 13/

7 76 కోడిగ్గుద్రంత గోడుము గింది

ఒక రోజు కొండ లోయల్లో ఆడుకుంటున్న పిల్లలకు గోధుమగింజ ఆకారంలో ఉన్న ఒక వస్తువు దొరికింది. ఆది కోడి గుడ్డంత వుంది. పిల్లలకు వింతగా అనిపించింది. వినోదాన్నిచ్చింది. ఒక బాటసారి ఆ వుస్తువును చూసి, ఒక రూపాయి పిల్లల చెతిలో పెట్టి గింజ తీసుకెళ్లాడు. రాజుగారికి అమ్మాడు. / రాజుగారికి ఆశ్చర్యం వేసింది. ఇదేమిటో తెలుసుకోమని మంతత్రిగారిని ఆదేశించాడు. అదేమిటో ఎవరికీ తెలవడం లేదు. అందరూ బుర్రలు బద్దలు న కొట్టుకుంటున్నారు. ఒక రోజు ఒక పిచ్చుక వచ్చి దాన్ని పొడిచింది. అపుడు అది గోధుమ గింజని అందరికీ తెలిసింది. రాజుగారికీ వషయం చెప్పారు.

రాజుగారు ఆన్యాన పండితుల్ని పిలిచి ఇటువంటి ధాన్యం యెక్కడ, యే కాలంలో పండెదో తెలుసుకోమన్నాడు. పండితులు పుస్తకాలు తిరగేసారు. ఎక్కడా ఈ గింజ గురించిలేదు. “తమరు రైతును అడిగి తెలుసుకోండి రాజా” అని రాజుగారిని కోరారు. రాజుగారు తన రాజ్యంలోని అతి ముసలిరైతును పిలిపించాడు. రైతు రాజు ముందు నిలబడి వున్నాడు. “తాతా! ఇలాంటి గింజ నువ్వెప్పుడైనా పండించావా?, కొన్నావా? అని రాజుగారడిగారు. అతనికి బ్రహ్మచెముడు. ( వినపడలేదు. చాలా సార్లకు ప్రశ్న అర్ధమైంది. గింజను అటూ ఇటూ తిరగేసాడు రైతు. “అబ్బే నేనిలాంటి దాన్ని పండించలేదు. కొనలేదు” మా నాయనను పిలిపించి అడగండి. ఒక వేళ ఆయన చూసి ఉండొచ్చు” అన్నాడు.

రాజుగారు ఆ ముసలిరైతు తండ్రిని పిలిపించాడు. ఒక కర్ర సాయంతో అతనొచ్చాడు. గింజను చూసాడు. అతని చూపుకాస్త మంచిగానే వుంది. రాజుగారు అతన్నడిగాడు “ఇలాంటి గింజను పండించిగానీ, కొనిగానీ ఉన్నావా? అని. కొడుక్కంటి తొందరగానే వినపడింది అతనికి, గింజను చూసాడు. లేదండి ఇలాంటిది పండించలేదు. చూడలేదు. కొనటం మారోజుల్లోలేదు. అసలప్పుడు డబ్బేలేదు. ప్రతివాళ్ళూ పండించేవాళ్ళు. అవసరాన్ని బట్టి సాయం చేసుకునేవాళ్ళం. + కానీ మా రోజుల్లో ధాన్యపు గింజ ఇప్పటికంటే పెద్దగా ఉండేది. దీని గురించి మా నాయనను అడిగితే చెప్పొచ్చు? అన్నాడు. రాజు ఆశ్చర్య పడ్డాడు. ఈ ముసలాడి ం తండ్రి ఇంకా బతికున్నాడా అని.

136

భటులు ఆ ముసలాడిని వెతికి తీసుకొచ్చారు. కర్రసాయం లేకుండా చకచకా నడిచి వచ్చాడతడు. చూపు బాగుంది. చెముడు లేదు. స్పష్టంగా మాట్లాడి. _ + గింజను చూసి సంబరపడ్డాడు. “అబ్బ ఎంత కాలమైంది ఇలాంటి గింజను చూసి" అన్నాడు. రాజు యధావిధిగా (ప్రశ్నించాడు. / తాత నవ్వుతూ 'మా రోజుల్లో అన్నం విక్రయిం లేదు. ధాన్యాన్ని ఎవరూ అమ్మడం కొనడం చేయరు. 'మరి మీ పొలం ఎక్కడ ఉందేది?” రాజు ప్రశ్నించాడు. 4 'రాజూ దేవుడిచ్చిన యీ భూమే నా పంట పొలం. భూమి ఎవరిది కాదు. ఈ భూమి నాదీ అనే వాళ్ళు ఆనాడు లేరు. రెక్కల కష్టమే మానవుని స్వంతం, చెసేన కష్టఫలితం మీదే అతని హక్కు అన్నాడు. “మరి భూమి ఇప్పుడెందుకు అటువంటి పంటల్ని ఇవ్వడం లేదు? నీ మనుమడు రెండు కర్రల సాయంతో వస్తె నీ కొడుకు ఒక కర్రతో వచ్చాడు. నువ్వు ఏ సాయం లేకుండా వంగిపోకుందడా, మంచి చూపుతో చక్కగా మాట్లాడుతున్నావు. ఈ తేడా ఎందుకు చెప్పు అంటూ రాజు ప్రశ్నించాడు. 'రాజా మానవులు ఇది వరలో శ్రమ మీదే ఆధారపడి జీవించెవాళ్ళు. క ఇప్పుడు ఇతరుల కష్టంపై ఆధారపడి బతుకుతున్నారు. కాలు మీద కాలేసుక్కూచుని అందరికంటే బాగాతినటమే గొప్పగా భావిస్తున్నారు. పూర్వం (ప్రకృతి శాసనాలనతిక్రమించకుండా జీవించేవారు. ఇదే తేడా అప్పటికీ ఇప్పటికీ, అందువల్ల పంటలు క్షీణించాయి. మనుష్యులు జవసత్యాలు క్షీణించాయి అన్నాడు. 7 77 బిన్న వీర్లల తలివ అది కాళ్ళీరు ప్రాంతం. దారులన్నీ మంచుతో కప్పబడ్డాయి. ప్రకృతంతా ఎంతో అందంగా కనిపిస్తోంది. అవి శెలవు రోజులేమో, పిల్లలు వీధుల్లో క ఆడుకుంటున్నారు. కేరింతలు కొడుతున్నారు. వినీల, విమల అనే ఇద్దరు స్నేహితులు వారేసుకున్న కొత్త బట్టల గురించి మాట్లాడుకుంటూ మురిసిపోతున్నారు. వాళ్ళిద్దరిలో విమల చిన్నది. గంతులేస్తూ నడుస్తున్నది. ఒక నీటి మడుగు

• కనిపించింది ఆమెకు. అందులో దిగబోతుండగా వినీల వారించింది. '“ఆగవె, బూట్లు పాడవుతాయ్‌. విప్పేసి దిగుదాం' అంది వినీల. ఇద్దరూ చెరోవైపు నుండి మడుగులోకి దిగి నీళ్ళను కొడుతున్నారు. మోకాళ్ళలోతుకు దిగారు. 'వినీలా! చాలా లోతుందే అక్కడి అంది విమల. “ఏం ఫర్వాలేదు! భయపడకు విమలా! 139

చిన్నగా అడుగులేయ్‌! నీళ్ళను చెదరగొట్టకేం' అంది వినీల. విమల ఆ మాటలు పట్టించుకోకుండా కాలెత్తి దమ్మున నీళ్ళలో దించింది. క్రింది బురదనీరు ఎగజిమ్మి - వినీల కొత్తగౌను తడిచిపోయింది. మొఖం, కాళ్లూ బురదైపోయాయి. విమల అది చూసి భయపడి పరిగెడుతోంది. వినీలకు చాలా కోపం వచ్చింది. విమలను కొట్టటోయింది. కానీ విమల తప్పించుకుని ఇంటిదారి పట్టింది. ఆ సమయానికే . విసీల తల్లి అటువైపుగా వస్తూ గౌను, ముఖం బురదగా వుండడం చూసింది. కూతుర్ని తిట్టింది. “విమలే కావాలని చేసింది” అని బెదరురుతూ తల్లికి చెప్పింది . వినీల.

ఆమె ఆ మాట విన్నవెంటనే పరుగుపెడుతున్న విమలను పట్టుకొని వీపుమీద నాలుగు చరిచింది. బిగ్గరగా గోల చేస్తూ ఏడవటం మొదలు పెట్టింది విమల. విమల అమ్మ ఈ ఏడుపు విని పరుగెత్తుకొచ్చింది. *నా చంటి పిల్లను చంపేసిందమ్మోయ్‌! నీకెలా చేతులొచ్చాయ్‌ మా పిల్లను కొట్టటానికి అంటూ తిట్టడం మొదలు పెట్టింది. మాటమాటా పెరిగింది. ఆ వీధిలోని మొగాళ్ళు . కూడా వచ్చారు. చుట్టూ గుంపు పోగైంది. మగాళ్ళ చేతులు కూడా లేచాయి. ఒకరినాకరు తోసుకుంటున్నారు. వినీల నాయనమ్మ మాత్రం 'ఆగండర్రా, నాయనలు గదూ! ఊరుకోండి! అంటూ సముదాయించబోయింది. కానీ ఎవరూ వినలేదు. పైగా ముసలామెను తోసేసారు.

ఈ గోల జరుగుతుండగానే వినీల తన మొఖాన వున్న బురద తుడుచుకుని మళ్ళీ నీళ్ళ మడుగులోకి వెళ్లింది. గట్టును తవ్వేందుకు ప్రయత్నిస్తోంది. విమలకూడా అక్కడికొచ్చింది. ఓ కర్రతో తవ్వడంలో సాయపడింది. మడుగులోని నీరంతా వీధిలోకి పారుతు గొడవ జరుగుతూన్న వైపుగా వస్తున్నాయ్‌! 'పట్టుకో, పట్టుకోవే “ వీమలా”' అంటూ కేకలేస్తోందివినీల. ఆ కాలువ వెంట పరుగెడుతూ, నవ్వుతూ ఇద్దరూ పరమానందంతో కేరింతలు కొడుతున్నారు. తమ మూలంగా తల్లిదండ్రులు పోట్లాడుకునే విషయమే వారికి గుర్తులేదు. &

ముసలమ్మ ఆ పిల్లల్ని చూసింది. 'సిగ్గు లేదట్రా? ఆ చిన్నారుల్ని చూసైనా బుద్ది తెచ్చుకోండి. వాళ్ళు అంతా మరచిపోయి, కులాసాగా ఆడుకొంటూ ఉంటే ॥| మీరు వాళ్ళ కోసం కొట్టుకుంటారా? అంటూ పిల్లల్ని దగ్గరికి తీసుకుని ముద్దుపెట్టుకుంది. గొడవ పడిన గుంపంతా అటువైపు తిరిగి చూనారు. వాళ్ళకే సిగ్గేసింది. అంతా నవ్వుకుంటూ వెళ్ళిపోయారు.

140

7 76 నూర్చుభంద్రుల కథ ఆకాశమ్మకు ఇద్దరు కొడుకులు. పెద్ద కొడుకు సూరన్న. రెండో కొడుకు చంద్రన్న. వాళ్ళు ఒకరోజు దేశాటనకు బయలుదేరారు. సూరన్న తూరుపు దిక్కువైపు, 0 చంద్రన్న పదమటి దిక్కువైపు వెళ్ళారు. సూరన్న తూర్పు రాజ్యాలన్నీ తిరిగి ఓ దేశం చేరుకున్నాడు. ఆ దేశపు రాజుకు ఏడుగురు కూతుళ్ళు. వారు దేవలోకంలో ఉందే ఏడు రంగుల పూలని తెచ్చిన వారినే పెళ్ళాడుతామన్నారు. ఎంతో మంది . రాజులు ప్రయత్నించి ప్రాణాలు వదిలారు. సూరన్న దేవలోకానికి వెళ్ళి ఏడు రంగుల పూలను కోసుకొచ్చి రాకుమార్తెలకిచ్చాడు. రాజు ఏడుగురు కూతుళ్ళను సూరన్నకిచ్చి పెండ్లి చేశాడు. పడమర రాజ్యాలన్నీ తిరుగుతున్న చంద్రన్నకు ఒక మునీశ్వరుడు ఏడుస్తూ కనిపించాడు. కారణమడిగాడు. మునీశ్వరుని కూతురుని ఒక బ్రహ్మరాక్షసి ఎత్తుకోని పోయి ఏడు సముద్రాల అవతల మర్రిచెట్టులో దాచిందట. ఈ కథంతా చంద్రన్న విని ఏడు సముద్రాలు దాటి మర్రిచెట్టు వద్దకు పోయాడు. బ్రహ్మరాక్షసితో యుద్ధం చేశాడు. దాన్ని చంపి మునీశ్వరుడి కూతురిని తీసుకువచ్చాడు. " మునీశ్వరుడు సంతసించి తన కూతురుని చెంద్రన్న కిచ్చి పెండ్లి చేశాడు. సూరన్న చంద్రన్న తమ తమ భార్యలతో తల్లి దగ్గరకు వచ్చారు. తల్లి వాళ్ళకు వాళ్ళ మేనమామ కూతుళ్ళను ఇచ్చి పెండ్లి చెసింది. సూరన్న పగటమ్మను చేసుకున్నాడు. చంద్రన్న రేయమ్మను చేసుకున్నాడు. చంద్రన్న పది హేను రోజులు రేయమ్మతోను, పదిహేను రోజులు మునికన్నెతోనూ కాపురం చేసేవాడు. అందుకే మనకు నెలలో సగం చీకటి సగం వెన్నెల. ఇలా ఉండగా ఒక నారి ఆకాశమ్మకు జబ్బు చేసింది. ఆమె తన కొడుకులకు కబురు పెట్టింది. సంద్రాన్ని చిలికి చల్ల (మజ్జిగ) తీసుకొని వచ్చి శ తాగిస్తే నయమవుతుందని వైద్యులు చెప్పారు. అన్నదమ్ములిద్దరూ వెండికొండను కవ్వం చేసి సముద్రాన్ని చిలికారు. వచ్చిన చల్ల ఇద్దరూ చెరిసగం తీసుకున్నారు. ఈ చంద్రన్న నేరుగా తల్లి దగ్గరకు వచ్చాడు. సూరన్న భార్యల దగ్గరకు పోయాడు. ఏడుగురు అకృచెల్లెండ్రకు, పగటమ్మ అన్నా ఆకాశమ్మ అన్నా కోపం. అందుకే సూరన్నకు తెలవకుండా సూరీడు తెచ్చిన చల్లలో కారం కలిపారు. ఆకాశమ్మ చంద్రన్న తెచ్చిన చల్ల తాగింది. కడుపు చల్లబడింది. 'రేయమ్మతో శ్రి [141

చల్లగా ఉండి సీ చల్లని చేతులతో వెన్నెల కురిపిస్తావు. అందరూ నిన్ను ఇష్టపడతారు. అని దివించింది.

సూరన్న తెచ్చిన చల్ల తాగింది. కడుపులో మంటపుట్టంది. ఆకాశమ్మకు కోపంవచ్చింది. నీవు మండిపోతూ ఉంటావు. జనం నిన్ను చూడాలంటే " భయపడిపోతారు అని శపించింది. సూరన్న తప్పు చేసింది మేము సూరన్న కాదని ” చెంపలు వేసుకున్నారు. భానకచలే వచ్చి ఆకాశమ్మ కాళ్ళ మీద పడ్డారు.

ఆకాశమ్మ ఐదుగురు కోడండ్లను చూసి సూరీడు ప్రతి రోజు పగటమ్మతోనే త. కాపురం చేస్తాడు. చిరు జల్లులు పడిన రోజే సూరన్న మీతో వుండేది అని శాపం 'పెట్టంది.

అందుకే వాన జల్లులు పడిన రోజు ఇంద్రధనస్సు ఏడు రంగులతో ఆకాశంలో కనిపిస్తూ వుంటుంది.

సూరన్నని చూసి “నాయనా నీ తప్పేమీ లేకపోయినా నీవు మండిపోతూ వుంటావని శపించాను. ఆ వెలుగులోనే సమస్త జీవరాశులు చైతన్యాన్ని పొందుతాయి. నీవు లేకపోతే ప్రపంచమే ఉండదు” అని దీవించింది.

ఆనాటి నుండి మనకు పగలు సూర్యుడు వెలుగులు (ప్రాసాదిస్తుంటె రాత్రి పూట చంద్రుడు వెన్నెలలు విరజిమ్ముతున్నాడు.

7 79 కాలం చెవ్పిన తీర్చ

రాజుగారి వంటశాలలో రెండు పాత్రలుందేవి. ఒకటి మట్టిది. రెండవది ఇనుపవాత్ర. ఇనుప పాత్రకి గర్వమెక్కువ. మట్టికుండను చిన్న చూపు చూసి ఎప్పుడూ ఎగతాళి చేసేది. "

'నువ్వు నన్ను డీ కొట్టే సాహసం చేయవద్దని" ఇనుపపాత్ర వెక్కిరించేది.

'అలాగే అన్నా అని వినియంగా మట్టికుండ బదులిచ్చేది. .

'నువ్వాట్చి పిరికి పందవి”* అంటూ ఇనుపపాత్ర మట్టికుండను చీదరించుకునేది. |

నువ్వు ఢీ అంటే నీ మీదికి రావటం నా పనికాదు. మన పని వస్తువుల్ని నిల్వ ఉంచటం, ఢి కొనటం కాదు. మనం చేసే పనిలో కూడా నీ కంటే తక్కువేమీ కాదు” అంటూ మట్టికుండ శాంతంగా చెప్పేది.

142

'నోర్ముయ్‌!? అంటూ ఇనుపపాత్ర కోపంగా అరిచింది. నువ్వు నేను ఒకటేననటానికి నీకు ఎంత థైర్యం. ఒక గుద్దు గుద్దితే ముక్కలైపోతావు. నీ నామరుపాలు కూడా మిగలవు. కానీ నేను చిరకాలం ఉంటాను! నన్ను ఎవరూ

ఏమి చేయలేరు.

ం మనం కల్సిమెల్సి ఉందాలి. కొట్లాటెందుకు? అలా మాట్లాడకు అంటూ మటల్టికుండ శాంత పరచబోయింది. *నా పక్కన నివు ఉండటమె సిగ్గుగా వుంది. నువ్వు....నువ్వు....సుద్ద మొద్దువి. కొట్టుకోవటం ఎందుకంటున్నావుగా సరే చూద్దాం. నువ్వు ముక్కలు ముక్కలు అయిపోవటానికి ఎన్నో రోజులు పట్టదు. నేను శాశ్వతం! నేనే శాశ్వతం!” అంటూ అరచింది ఇనుపపాత్ర. మట్టికుండ మారు మాట్లాడలేదు.

కాలం గడిచింది. రోజులు మారాయి. రాజ్యం పోయింది. కోటకూలింది. రెండు పాత్రలూ కోట శిథిలాల్లో కూరుకుపోయాయి. శతాబ్దాలు దూళి శిథిలాలను కప్పేసింది.

కొన్ని వందల సంవత్సరాల తరువా కొంతమంది అక్కడకు వచ్చి త్రవ్వసాగారు. ఆ శిథిలాల్లో వాళ్ళకి మట్టికుండ దొరికింది.

ఓయు! చూడండి! మట్టీకుండ! అంటూ కేక వేశాడు ఒకడు. 'భలే బాగుంది” అంటూ అనందంతో అందరూ కేరింతలు కొట్టారు.

ఆ శిథిలాల్లోంచి జాగ్రత్తగా మట్టికుందను బయటకు తీశారు. దుమ్ము, దూళి శుభ్రం చేసారు. నల్లగా నిగనిగలాడుతూ రాజుగారి వంటశాలలో వందల సంవత్సరాల క్రితం ఎట్లా వుందో ఈ రోజుకీ అలాగే వుంది. ఆ మట్టికుండ ఎంత అందంగా ఉంది! వాళ్ళలో ఒకడు ఆశ్చర్యపోయాడు. “చాలా జాగ్రత్త. దీనికి విలువకట్టలేం దినిని పగిలిపోకుండా కాపాడాలి.

మట్టికుండ కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ “నా అన్న ఇనుపవాత్ర కూడా నా

| ప్రక్శనే ఉండాలి. ఆ శిథిలాల్లో ఊపిరాడటంలేదు. కొంచెం దానిని బయటకు తీసుకురారూ' అంది.

4 ఆమనుషులు వెంటనే ఆపనికి పూనుకొన్నారు. మట్టిని తొలగిస్తూ జాగ్రత్తగా వెతికారు. కాని ఇనుపపాత్ర కనపడలేదు. త్రుప్పు పట్టిన రెండు ఇనుప ముక్కలు మాత్రము కనబడ్డాయి. అవి ఇనుప పాత్రవో కావో కూడా తెలియకుండా పోయింది. ఎవరు ఎంతకాలం శాశ్వతమనేది కాలమే తీర్పుచెబుతుంది కదా!

143 ం

720 చంవినోళ్చే పడుస్తాడు

అనగనగా ఒక చిల్లరకొట్లో చాలా చాలా సరుకులు అమ్ముతుంటారు. ॥ నా సరుకుల్లో ఉప్పు, టమాట, ఉల్లిగడ్డలు ఎప్పుడూ పక్మ పక్షనే వుంటాయి. అట్లా అవి రోజూ కలిసి వుండటాన వాటికి బాగా జత కుదిరింది.

ఒక రోజు మూడూ కలిసి గుడికి పోదామనకున్నాయి. మరి గుడికి . పోయేముందు స్నానం చేయాలి కదా! అందుకని ఏటికి పోయి నీళ్ళు పోసుకున్నాయి. అప్పుడు పాపం ఉప్పు ఆ నీళ్లలో పడి ఏమైంది? కరిగిపోయింది. మిగతా ఇద్దరూ క ఒకటే ఏడుపు. పాపం ఏద్చి, ఏద్చి చిన్నగా గుడికాడికి చేరారు. అక్కడ దేవుడికి దండం పెడదాము అనుకొంటే చాలా మంది జనం వున్నారు. ఎక్కడ చూసినా సందేలేదు. అయినా పోదామని పోతుంటే ఆ జనంలో ఎవరో టమాటాను కసక్కున తొక్కారు. వాపం టమాటా నలిగి సచ్చి పోయింది. దాని జతగాడు ఉల్లిగడ్డ ఒకటే ఏడుపు.

ఏడిసి, ఏడిసి, ఉల్లిగడ్డ చిన్నంగ దేవుడి కాడికి చేరింది. అప్పుడు దేవుడు “ఉల్లిగడ్దా, ఉల్లిగద్దా ఎందుకేడుస్తున్నావు” అన్నాడంట. మరే మరే నా సావాసగాళ్ళ ఉప్పు సచ్చిపోయింది. అప్పుడు నేను, టమాటా ఏడిసినం. తరువాత టమాటా క నీవల్లనే సచ్చిపోయిండు. అప్పుడు నేనొక్కదాన్నే ఏడ్చాను. మరి ఇప్పుడు నేను చనిపోతే నా కోసం ఎవరు ఏడుస్తారు? అని ఉల్లిగడ్డ ఏడ్చుకుంటూ చెప్పిందంట. అది విన్న దేవుడి మనసు కరిగిపోయి అన్నాడట గదా, ఇప్పటినుంచి నిన్ను ఎవరు చంపినా ఆ చంపినోళ్ళే ఏడుస్తారు. అన్నాడంట. అందుకనే అప్పటినుంచి ఉల్లిగడ్డను కోసినోళ్ళు ఏడుస్తున్నారంట. మరి మీ ఇంట్లో మీరెప్పుడన్నా ఉల్లిగడ్డ కోసి చూశారా? కళ్ళమ్మటి నీళ్ళొచ్చాయా. ,

727. లెంవకాయ ఖ2ిరీదడు

“ఒకరోజు రామలింగడు వీధిలో వెళుతున్నాడు. ఎవరో వెనకనుంచి [ వచ్చి ఒక గద్దు గుద్దెడు. ఆ దెబ్బకి రామలింగడికి ప్రాణం పోయినంత పనయింది. కింద పడిపోయాడు. ఆ పక్కనే వెళుతున్న వాళ్ళు కొట్టిన వాడిని పట్టుకున్నారు. = రామలింగడిని లేవదీశారు. తనని కొట్టిన వాడిని రామలింగడు ఎప్పుడూ చూడలేదు. 1 ఎందుకయ్యా ఆయన్ని కొట్టవు అని అంతా అతన్ని నిలదీశారు. అతను కంగారు

144

ఖీ పడ్డాడు. అబ్బి, తమరనుకోలేదులెండి. నా సావాసగాడు వెనకనుంచి చూస్తే మీలాగా ఉంటాడు. వాడనుకుని తమాషాగా కొట్టేను అన్నాడు. సావాసగాడయితే మాత్రం తమాషకి అంత దెబ్బ కొడతావా? అని ఎవ్వరూ ఒప్పుకోలెదు. ఆ మనిషిని మంత్రిగారి దగ్గరికి తీసుకుపోయేరు. మంత్రి 6 అంతా విచారించాడు. ఆ దిబ్బ కొట్టన వాడు మంత్రికి దగ్గర చుట్టం అవుతాడు. అంచేత ఆయన వాడిని ఎలా అయినా వదిలిపెట్టాలను కొన్నాడు. పోనీవయ్యా రామలింగా! తెలియక పొరపాటు చేశాడు. ఏమనుకో వద్దంటున్నాడుగా ఊరోకో అన్నాదు. రామలింగడు ఒప్పుకోలేదు. సరే! ఒక రూపాయి జరిమానా వేస్తాను అన్నాడు మంత్రి. కొట్టినవాడు తన దగ్గర రూపాయి లేదన్నాడు. సంవెళ్ళి రూపాయితీసుకొనిరా! అన్నాడు మంత్రి. వాడు దొరికిందే సందని వారిపోయాడు. రామలింగడికి ఇదంతా చూసి వళ్ళు మండిపోయింది. మంత్రి దగ్గరగా వెళ్ళాడు. అయితే మంత్రిగారూ! నాకు తెలియక అడుగుతాను. దెబ్బ, గుద్దు, లెంపకాయ వీటి ఖరీదు ఒక రూపాయి అన్నమాట. బాగుందే అన్నాడు. అంతేగా మరి అన్నాడు మంత్రి. ఓహో! అలాగా అన్నాడు రామలింగడు. వెంటనే సాగదీసి మంత్రిగారిని ఒక్క లెంపకాయ కొట్టేడు. మంత్రి మొగ్రో అన్నాడు. మంత్రిగారు! నాకు అవతల బోలేడు పని ఉంది. నేను పోవాలి. ఈ దెబ్బకు రూపాయి సరివోతుంది! నన్ను కొట్టనవాడు రూపాయి తెసాడుగా, అది తమరు వుంచుకోండి అని చెప్పి రామలింగడు విసవిసా వెళ్ళిపోయాడు. 722 పది గొప్పది అనగనగా ఒక రాజు. ఆ రాజు ఒకరోజు మంత్రిని పిలిచాడు. నమ్మకం గొప్పదా? (శ్రమ గొప్పదా? అని అడిగాడు. (శమ గొప్పది అని మంత్రి చెవ్పాడు. రాజుకు అది నచ్చలేదు. అయితే రుజువు చేస్తానని మంత్రి చెప్పాడు. కొంత కాలం గడిచింది. రాజుగారి సైన్యం పక్క రాజ్యం మీదికి దండెత్తి

• పోయింది. రాజుకోటలోనే ఉన్నాడు. తన సైన్యం గెలవాలని వేయి దేవుళ్ళకు మొక్కసాగాడు. ఒక రోజు రాజుగారి పూజారి వచ్చాడు. పొరుగూళ్ళో ఒక స్వామి సమాధి వుంది. అది చాలా మహిమగలది. దాన్ని మొక్కితే కోరింది జరుగుతుంది 145

అని రాజుకు చెప్పాడు. రాజుకు నమ్మకం కుదిరింది. మంత్రిని పిలిపించాడు. మేము వెళ్ళి ఆ సమాధికి మొక్కాలి ఏర్పాట్లు చేయండి అన్నాడు. సమాధికి _ మొక్కితే ఏమి లాభం మహారాజా? అన్నాడు మంత్రి. మీకు తెలీదు. అది చాలా మహిమ గల సమాధి అని అందరూ అంటున్నారు. వెంటనే వెళ్ళాలి. ఆ ఏర్పాట్లు చూడండి అని రాజు గద్దించాడు. న

మంత్రి రాజుగారి ప్రయాణానికి ఏర్పాట్లు చేసాడు. రాజుగారు మంత్రిగారితో కలిసి సమాధి దగ్గరికి వెళ్ళాడు. సమాధికి ప్రదక్షిణ చేశాడు. ః అక్కడ వున్న చెట్టు కింద కూచున్నాడు. ఇంతలో ఒక భటుడు వచ్చాడు. రాజా! మన సైన్యం యుద్ధంలో గెలిచింది అని చెప్పాడు. చూసారా! మంత్రిగారూ! మీరు ఈ సమాధిలో మహిమేలేదన్నారు. ఇప్పుడేమంటారు అన్నాడు రాజు.

తమరు మన్నించాలి. మన సైనికులు ప్రాణాలకు తెగించి యుద్ధం చేశారు. అందుకే గెలిచారు. మీరు సమాధికి మొక్కినందువల్ల గాదు అన్నాడు మంత్రి. రాజు గారికి కోపం వచ్చింది. కళ్ళెర్ర చేసాడు. మంత్రిని ఉరిమి చూసాడు. మహారాజా! ఆ రోజు శ్రమ గొప్పదని చెప్పాను అదే యిప్పుడు రుజువు చేశాను. ఇది స్వామి సమాధి కాదు. ఇందులో ఉందేది కుక్క శవం. దీన్ని నెనే కట్టించాను. -

మహిమగలదని ప్రచారం చేయించాను. మీరే చూడండి. అని సమాధి తవ్వించి కుక్క ఎముకలను రాజుగారికి చూపించాడు మంత్రి. తన గుద్దినమ్మకానికి రాజు సిగ్గుతో తలదించుకొన్నాడు.

ఆట్‌ ఆన ఇ! 723 చాదన్తవు మొగుడు

అనగనగా ఒక ఊరు. ఆ ఊళ్లో వేదయ్య అనే పంతులు ఉండేవాడు. ఆయనకు చాదస్తం ఎక్కువ. అనుమానాలు ఎక్కువ. ఒకనాడు వేదయ్య భార్యతో పాటు అన్నం తింటున్నాడు. భార్య చికుతున్న మామిడి టెంకె ఎగిరి, వేదయ్య 6 కంచంలో పడింది.

వేదయ్యకు దిగులు పట్టుకొనింది. అపచారం జరిగిందని భయం ॥ పట్టుకొనింది. భార్య ఎంగిలికి ఏమి శాస్తి చెయ్యాలి? అని పంచాంగం తిరగేసాడు. కాశీకి పోవాలని తీర్మానించుకొన్నాడు. పొద్దున్నేలేచి కాశీకి ప్రయాణం కట్టాడు. భార్యచెప్పినా వినలేదు. బంధువులు చెప్పినా వినలేదు. కాశీకి పోయి తీరాలన్నాడు.

146

ఆ రోజుల్లో బస్సులు లేవు. వేదయ్య రోజంతా నడిచాడు. బాగా అలిసిపోయాడు. సాయంత్రానికి ఒక ఊరికి చేరాడు. రాత్రికి వంట చేసుకోవాలి. వేదయ్య దగ్గర ఉప్పు పప్పు ఉన్నాయి. వండుకొనడానికి కుండలేదు. ఒకరింటికి పోయి అడిగాడు. ఆ ఇంటీ కోడలు

• ఒక చట్టి ఇచ్చింది. వేదయ్య ఆ చట్టిలో అన్నం వండుకుని తిన్నాడు. తిరిగి చట్టి ఇవ్వబోయాడు. చట్టి తీసుకోవడానికి కోడలు వచ్చింది. దాన్ని అత్త చూచింది.

• అయ్యో! ఆ చట్టి ఎందుకిచ్చావే! అది పిల్లికి అన్నం పెట్టెిది గదా! పాపం నీకు తెలీదేమో! అయ్యా ఏమీ అనుకోవద్ద! అది కొత్త కోడలు! తెలీక ఇచ్చింది అనింది అత్తగారు. వేదయ్య పేగులు కలియబెట్టినట్టయింది. వేదయ్య మరుసటి రోజంతా నడిచాడు. ఆ రాత్రికి ఒక ఊరికి చేరాడు. ఎక్కడో వంట వండుకుని తిన్నాడు. ఒకరి ఇంటి అరుగుమీద పడకవేశాడు. వేదయ్యకు అన్నం తిని వక్క పలుకు వేసుకునే అలవాటుంది. ఆ ఇంటామెను వక్కపలుకు అడిగాడు. ఆమె ఒక వక్క తెచ్చియిచ్చింది. వేదయ్య పటపట మని వక్క కొరికాడు. ఈ శబ్దం విని ఇంటావిడ బయటికి వచ్చింది. నాయనా! నీవి నః ఎంత గట్టి పళ్ళు! నేనూ మా ఆయనా ఇద్దరం కొరికినా ఆ వక్క పగలలేదు. నీవు నిమిషంలో నమిలేసావు అని వేదయ్య పళ్ళ బలాన్ని మెచ్చుకొనింది. దీంతో వేదయ్యకు బుద్ది వచ్చింది. కాశీకి పోవడం మానుకున్నాడు. పొద్దున లేచి ఇంటి దారి పట్టాడు. 724 అన్మ్కగారి ఆఖిరి తోరిక రాజుగారి తల్లికి మామిడి పళ్ళంటే చాలా ఇష్టం. ఆమెకి వానాకాలంలో బాగా జబ్బు చేసింది. చావబోయే ముందు మామిడిపండు తినాలని ఆవిడ కోరిక. రాజు భటులని దేశమంతా తిప్పాడు. ఎక్కడా ఒక్క మామిడిపండు కూడా
• దొరకలేదు. దాన్నే కలవరిస్తూ ఆమె ప్రాణాలు వదిలింది. చనిపోయేముందు తల్లికి మామిడిపండు తినిపించలేక పోయానే అని రాజు బాధపడ్డాడు. = ఈ సంగతి తాతాచారికి తెలిసింది. ఈ వంకతో విలైనంత డబ్బు గుంజుకోవాలని ఎత్తువేశాడు. వెంటనే రాజు దగ్గరికి పోయాడు. “మహారాజు! బాధపడకండి! బంగారు మామిడి పళ్ళు చేయించి బ్రామ్మలకు దానం ఇవ్వండి. శేఉ4/

ఎటా ఆమె తద్దినం నాడు ఈ పనిచేయండి. స్వర్దంలో మీ తల్లిగారికి శాంతి కలుగుతుంది" అని చెప్పాడు. . రాజు ఏటా బంగార మామిడి పళ్ళు దానం చేయడం మొదలెట్టాడు. లక్షలమంది బ్రాహ్మలు దానం తీసుకుపోతున్నారు. రెందేళ్ళకే రాజుగారి ఖజానా ఖాళీ అయిపోవచ్చింది. తాతాచారి మోసంతో రాజుగారు చిక్కుల్లో పడ్డారు. ఏదో క్ట ఎత్తువేయాలి అని రామలింగడు ఆలోచించాడు. తర్వాత ఏడు కూడా లక్షలమంది బ్రామ్మలు దానం పుచ్చుకోవడానికి వచ్చారు. ముందు రోజే పట్నంలోదిగారు. య. రామలింగడు ఆ రాత్రి అందరినీ కలుసుకున్నాడు. ఈ ఏడు ఎన్ని కావాలంటే అన్ని మామిడి పళ్ళు ఇస్తారు. అయితే ఎన్ని పళ్ళు కావాలంటే అన్ని వాతలు వేయించుకోవాలి అని అందరికీ చెప్పాడు. క బ్రాహ్మలంతా ఆశపడ్డారు. మర్నాడు పొద్దుటే రామలింగడు కొలువు బయట కొలిమి పెట్టించాడు. బ్రామ్మలకు వాతలు వేయించసాగాడు. కొందరు పది వాతలు కూడా వేయించుకున్నారు. కొలువులోపలికి వెళ్ళి రాజుకు వాతలు చూపించారు. బంగారు మామిడి పళ్ళు ఇమ్మని అడిగారు. రాజు తెల్లబోయాడు. రామలింగడే ఈ వాతలు వేయీస్తున్నాడని తెలిసింది. విపరీతమైన కోపం వచ్చింది. రామలింగడిని పిలిచి ఇలా ఎందుకు చేస్తున్నవ్‌ అని అడిగాడు. మహారాజా! మా అమ్మ వాతరోగంతో చనిపోయింది. పోయేముందు వాతలు వేయించమని అడిగింది. నేను వేయించే లోపలే కన్ను మూసింది. మరి ఆమె ఆత్మ కూడా శాంతించాలి గదా! అందుకు బ్రామ్మలకు వాతలు వెయ్యమని చెప్పాను. ఇంతమంది బ్రామ్మలు నాకు ఎప్పుడు దొరుకుతారు? పైగా వాతలు వేయిస్తానంటే ఎవరు వస్తారు? అందుకే పనిలోపనిగా ఇప్పుడే వేయిస్తున్నాను అన్నాడు. రాజుకి వెంటనే సంగతి అర్ధమయింది. తాతాచారి మోసం తెలిసిపోయింది. ॥ తన తెలివి తక్కువ తనానికి సిగ్గుపడ్డాడు. ఆశపోతులు కాకపోతే ఒక్కొక్కరు అన్ని వాతలు వేయించుకుంటారా అనుకున్నాడు. వెంటనే బంగారు మామిడి పళ్ళు దానం ఆపేసాడు. “ 148

725 ముద్దుకోవచ్దాగ మా ఊళ్లో పెద్దిరెడ్డి పెద్ద రైతు. ఆయన వంద ఎకరాల ఆసామి. ఆయన సేద్దిగాడు బుంగడు. వాడు చెప్పులు కుట్టి రంగడి కొడుకు. ఒక రోజు బుంగడి చేయి పెద్దిరెడ్డికి తగిలింది. పెద్దిరెడ్డి మండి పడ్డాడు. గాడిద కొడకా! ముట్టుకుంటావా? అని కసిరాడు. ఇంక ఎప్పుడయినా ముట్టుకుంటే చంపుతా! అని బెదిరించాడు. ఒక రోజు బాగా వాన కురుసింది. పెద్దిరెడ్డి, బుంగడూ పొలానికి బయలు దేరారు. పొలంలోకి చెరువు కట్టమీదుగా పోవాలి. ఇద్దరూ చెరువు కట్ట మీదకి వచ్చారు. అంతా బంకమట్టి పైగా బురద. పెద్దిరెడ్డి పొలంకేసి చూసాడు. అంతే? కాలు జారింది. చతికిల బడ్డాడు. లేవలేక పోయాడు. బుంగడు కదలలేదు. మెదలలేదు. పెద్దిరెడ్డిని లేపడానికి పూనుకోలేదు. గాడిదకొదడకా లేపరా! అంటూ పెద్ది రెడ్డి అరిచాడు. రెడ్డిగారు! ముట్టుకోవచ్చా! అని అడిగాడు బుంగడు. 726 అరభికాయ నాడే... ఒక వూరిలో ఒక పేదరాలు కూరగాయలు అమ్ముకొని జీవిస్తూ ఉ డేది. ఆమె రోజూ కూరలు కొనటానికి వెళ్ళిటప్పుడు చిన్న కొడుకును ఎత్తుకొని పోయేది. ఇంటి దగ్గర పిల్లవాడిని చూసే పెద్ద దిక్కు ఎవరుకూడా లేరు. ఒకనాడు చంకలో కొడుకుతో మార్కెట్‌కు బయలుదేరింది. అపుడు ఒక అరటిపండ్లు అమ్ముకునే స్త్రీ వీరి ప్రక్కనుండి వెళ్ళడం పిల్లవాడు చూసాడు. ఆమె నెత్తిమీద గల బుట్ట నుండి బయటకువున్న ఒక పండును లాగి తినటం మొదలుబెట్లాడు. ఆ పిల్లవాడు. తల్లి పిల్లవాడు చేసిన పని చూసి కూడా ఏమీ అనలేదు. నాలుగు సంవత్సరాల వయస్సు గల ఆ పిల్లవాడు ఎంత చాకచక్యంగా ఆ పండును తాను ఎలా దొంగిలించాడో, గొప్పగా తల్లితో చెప్పాడు. పిల్లవాని ణ చాకచక్యానికి తల్లి పొంగిపోయింది. మా నాయనే! అని ముద్దులాడింది. యింకేముంది? దొంగబుద్ది పిల్లవాడికి అలవాటు అయింది. చిన్న చిన్న వస్తువులను చాకచక్యంతో దొంగిలించడం మొదలు పెట్టాడు. తల్లి ఏమాత్రమూ మందలించ 149

లేదు. అసలు యీ విషయం పట్టించుకోలేదు. వాడు పెరిగి పెద్దవాడయి ఒక ఘరానా దొంగగా మారాడు. ఒక సారి దోపిడీ ముఠాతో వెళ్ళి దోచుకొంటున్న సమయంలో ఒకడిని చంపాడు. పోలీసులకు పట్టుబడ్డాడు. విచారణ తర్వాత ఉరిశిక్ష ఖాయం చేసారు. తల్లి కుమారుని దుస్థితికి ఎంతగానో ఎద్చింది. చెజసాలలో వున్న కొడుకు 'తన క తల్లిని ఒకనారి చూడలని ఆమెతో మాట్లాడాలని” జైలు అధికారులను కోరాడు. అందుకు వారంగీకరించి తల్లికి కబురు పంపారు. వెంటనే తల్లి ఏడుస్తూ జైలులో ం వున్న కొడుకు దగ్గరకు వచ్చింది. ఆమె కటకటాల దగ్గరకు రాగానే వాడు రెండు చేతులు కటకటాల నుండి పోనిచ్చి కోపంతో ఆమె గొంతు పట్టుకున్నాడు. పోలీసులు విడిపించారు. అపుదతడు “అయ్యా! నన్ను ఈ స్థితికి తెచ్చినది ఈమె. అందుకు ఈమెకు మరణమె శిక్ష నేను దొంగగా మారటానికి ఈ విధమైన శిక్ష అనుభవించటానికి కారణం యీమె. చిన్నతంనంలో అరటికాయ దొంగతనంనాదే అదిలించి ఉంటే ఇప్పుడు నాకు ఈ స్థితి వచ్చేది కాదు. పైగా ప్రోత్సహించింది. మంచి మార్గంలో బిడ్డలను పెంచాల్సిన బాధ్యత తల్లిదేగదా! దాని నామె నిర్లక్ష్యం చేసి నా జీవితాన్ని నాశనము చేసింది. అని పోలీసులకు చెప్పి వాపోయాడు. 727 ణకు జికటి - నాకు రెండు” ఒకానొక [గ్రామంలో పేద భార్యాభర్తల జంట ఒకటి ఉండేది. వారు . రోజూ కూలీ చేసికొని బతికేవారు. వారికి రోజు వచ్చే కూలీ ఏ రోజు కారోజు కలో గంజో తాగటానికే సరిపోయేది. చాలా కాలం నుండి వారికి ఒక కోరిక ఉందేది. అది అంత పెద్దదేమీ కాదు. జొన్న రొట్టెలు తినటమే ఆ కోరిక. ఒక రోజు భర్త కూలికి పోయి పొద్దంతా కష్టపడి సాయంత్రానికి ఒక నోలెడు జొన్నలు తెచ్చాడు. జొన్నలు భార్య చేతికిచ్చి, రొట్టెలు చెయ్యమన్నాడు. భార్య వాటిని దంచి పిండిచేసంది. పిండిని కలిపి, పొయ్యిలో మంట పెట్టీ పెనం ॥ మీద మంచిగా రొట్టెలు కాల్ఫింది. ఆ పిండంతా మూడు రొట్టెలే అయ్యాయి. ఇక భార్యా భర్త లిద్దరూ ఎంతో ఆత్రంగా రొట్టెలు తినటానికి కూర్చున్నారు. | పళ్ళాలు ముందు పెట్టుకున్నారు. భార్య భర్త పళ్ళెంలో ఒక రొట్టెను వేసి తన పళ్ళెంలో రెండు రొట్టెలు వేసుకుంది. వొద్దంతా కష్టపడి పనిచేసి జొన్నలు నేను తెచ్చాను. రెండు రొట్టెలు నాకు అన్నాడు భర్త. నువ్వు జొన్నలు తేగానే సరిపోయిందా! 150

వాటిని దంచి పిండిచేసి రొట్టెలు కాల్చటం ఎంత కష్టమో నీకు తెలుసా. నా కష్టమే ఎక్కువ. అందుకే నాకు రెండు రొట్టెలు అంది భార్య, భార్యా భర్తలిద్దరూ నీకు ఒకటి నాకు రెండు, కాదు నీకు ఒకటి నాకు రెండు అని వాదులాడుకోవటం మొదలుపెట్టారు. ఎంతకీ వాదులాట తెగక, జ చివరకు ఒక పందెం పెట్టుకున్నారు. ఇద్దరు కదలకుండా, మెదలకుండా, మాట్లాడకుండా, పడుకోవాలి. ఎవరుముందు కదిలినా, మెదిలినా, మాట్లాడినా, ॥ వారికి ఒకటి. కదలకుండా, మెదలకుండా, మాట్లాడకుండా ఉన్నవారికి రెందు. అదే పందెం. రొట్టెలను పక్కన పెట్టి, కదలకుందా, మెదలకుండా, మాట్లాడకుండా, బిర్ర బిగదీసుకొని పడుకొన్నారు. తెలతెలవార వచ్చింది. ఎవరు కదలలేదు. మెదలలేదు. వాళ్ళ ఇంట్లో ఉన్న బరైదూడ గడ్డిలేక ఇంట్లొకి వచ్చి భార్యాభర్తలిద్దరి బట్టలను నమిలింది. అయినా సరే వాళ్ళు ఇద్దరూ అలాగే ఉండిపోయారు. బారెడు పొద్దెక్కినా భార్యాభర్తల్లో ఎవరూ కదలలేదు. చుట్టుప్రక్కవాళు ) వీళ్ళ ఇంట్లో అలికిడి ఏమి లేకపోయే సరికి ఇంట్లొకి వచ్చి చూశారు. ఇద్దరు బిర్ర బిగదీసుకొని ఉండటం, బట్టలు కూడా దూడ నమిలి ఉండటంతో చచ్చారు అనుకున్నారు. వాళ్ళిద్దరికి ఊరిలోను బయట చుట్టాలు ఎవరూ లేకపోవటంతో వారే చందాలు వేసుకొని పాడె కట్టి శృశానికి తీసుకొని వెళ్ళారు. అయినా భార్యాభర్తలిద్దరూ పందెంలో గెలవాలని కదలలేదు మెదలలేదు. శృశానంలో చితిపేర్చి దాని మీద ఇద్దర్ని పడుకోబెట్టారు. చితికి నిప్పు అంటించారు. ఆ వడికి తట్టుకోలెక భార్య నొకొక్కటి చాలు, నా కొక్కటి చాలు అంటూ చితి మీద నుండి ఎగిరిదూకింది. వెంటనే భర్త నాకు రెండు నాకు రెండు అంటూ చితిమీద నుండి ఎగిరిదూకాడు. ఇది చూసిన ఊర్లో వాళ్ళు విళ్ళు అప్పుడే దెయ్యాలై వస్తున్నారు. మనలో " ఒకళ్ళను భార్య, ఇద్దర్ని భర్త పట్టుకుంటారని అనుకొని, వచ్చిన వాళ్ళంతా పరుగు లంకించుకున్నారు. ఊర్లో పదేదాకా పరుగుపెట్టారు. భార్యాభర్తలు కూడా ఊర్లోకి ః వచ్చారు. ఒక్కడు మాత్రం ధైర్యం చెసి వెనక్కు తిరిగి నిలబడ్డాడు. భార్యభర్త లిద్దరూ జరిగిందంతా చెప్పారు. విషయం తెలుసుకున్న ఊళ్ళోవాళ్ళంతా వాళ్ళని ఇప్పటికీ నీకు ఒకటి నాకు రెండు అని పిలుస్తున్నారు. 151

7.28 ఎత్తుకు వై ఎత్తు

అది రామాపురం., ఆ గ్రామంలో సీతయ్య అనే అతను, తన కుమార్తెకు పెళ్ళిచేయాలనుకున్నాడు. ఎలాగో తంటాలు పదగా అమ్మాయి పెళ్ళి కుదిరింది. పెళ్ళిరోజు రానే వచ్చింది. పెళ్ళీ ఊరేగింపుకు ఆ ఊళ్ళో ఉన్న ఒకే ఒక ఏనుగును న్‌ అద్దెకు తెచ్చాడు. ఆది చాలా ముసలి ఏనుగు. ఊరేగింపు తరువాత వధూవరులను వారింటి ముందు దింపే సమయంలో ఆ ఏనుగు చనిపొయింది. యజమాని సీతయ్యతో నా ఏనుగును ఎట్లయినా ప్రాణాలతో నాకివ్వాలి అన్నాడు. దానికి . సీతయ్య అయ్యా చచ్చిన ఏనుగును ఎట్లా బ్రతికించగలను? నీవు కోరినంత ధనమును ఇస్తాను. వెరే ఏనుగును కొనుక్కో అన్నాడు. దానికి అతను నాకు ధనం వద్దు. నా ఎనుగు నాకు కావాలి అని మొండిగా పట్టుబట్టాడు.

ఇలా లాభం లేదనుకొని యిద్దరూ [గ్రామ చావడి దగ్గరకు వెళ్ళారు. గ్రామాధికారికి జరిగిందంతా చెప్పారు. ఏనుగు యజమాని మూర్ధపు పట్టుదలను గ్రామధికారి గుర్తించాడు. మీ యిద్దరూ రేపురండి, బాగా ఆలోచించి న్యాయం చెవ్తాను అన్నాడు. ఇద్దరూ తమ తమ యిళ్ళకు పోయారు.

మరునాడు ఏనుగు యజమాని ఆత్రంగా చాలా ముందుగా [గ్రామ చావడి వద్దకు వెళ్ళాడు. తలుపులు దగ్గరగా మూసి వున్నాయి. అతను ఆ తలుపులను లోపలికి నెట్టాడు. ఆ తలుపులకు ఆనించి వుంచిన కుండల దొంతరలు పగిలి - ముక్కలయ్యాయి. ఇంతలో ఆ శబ్దానికి న్యాయాధికారి లోపలి నుంచి వచ్చాడు. అయ్యో నాకుండలన్నీ పగిలిపోయాయే! ఇప్పుడు మీరు నాకుండలను నాకివ్వండి అన్నాడు న్వాయధికారి. దానికి ఆ ఏనుగు యజమాని అయ్యా పగిలిపోయిన కుందలను ఏ విధంగా తెచ్చియివ్వగలను? అన్నాడు...

నిజమే! అదేవిధంగా చచ్చిపోయిన ఏనుగును సీతయ్య ఎలా తెచ్చి ఇ ఇవ్వగలడు? నీవు నా కుండలను యివ్వగలిగితే, నీ ఏనుగును తిరిగి యివ్వటం నాధ్యమవుతుంది అన్నాడు న్యాయాధికారి. ఈ విధంగా న్యాయాధికారి ఎత్తుకు పై ఎత్తు వేసి ఏనుగు యజమానికి కనువిప్పు కలిగించాడు. అతనికి రావలసిన " పైకమును సీతయ్యచేత యిప్పించాడు.

152

729 రాజుగారి న్వరలోక యాత్ర అనగనగా ఒక రాజు. ఆ రాజుగారికి ఒక మంత్రి ఉండేవాడు. ఆయన తను తెలివైనవాడినని చెప్పుకొంటూ ఎప్పుడూ రాజుగారిని పొగుడుతూ ఉండేవాడు. ః మూర్చుడైన రాజు ఇంతటి తెలివైన మంత్రి తన ప్రక్క్మన ఉన్నంతకాలం తనకు దిగులు లేదని అనుకొనేవాడు.

“ఏది ఏమైనా నన్ను ఎప్పటికీ విడిచిపోనని, మాట ఇవ్వండి” అని తరుచూ రాజు మంత్రిని అడిగేవాడు. అందుకు మంత్రి ఈ లోకంలోనే కాదు రాజా! స్వర్ణ నరకాలలోనైనా సరే! తమరు ఎక్కడ ఉంటే నేను అక్కదే ఉంటా అనేవాడు. అందుకు రాజు ఎంతో సంబరపదేవాదు.

రాజు ఒకనాటి సాయంకాలం ఏటి ఒద్దుకి షికారుకు వెళ్ళాడు. షికారు ముగించుకొని తిరిగి అంతఃపురానికి బయలుదేరాడు. ఇంతలో దగ్గరే ఉన్న అడవిలో నుంచి నక్కల కూతలు విన్పించాయి. వెంటనే రాజుగారు మంత్రివైపు తిరిగి ఇన్ని నక్కలు ఒకేసారి నేను ఇంత దగ్గరలో వుండగా, కూయడానికి కారణం ఏమిటి?

| అని అడిగాడు.

ప్రభూ! ఈ యేడు చలి చాలా ఎక్కువగా ఉన్నది కదా! పాపం ఆ నక్కలకు కం౦ంబళ్ళు లేవు. అందుకే కంబళ్ళు కావాలని తమకు విన్నవించు కుంటున్నాయి అన్నాడు మంత్రి.

అరెరె! అలాగా! నక్కల చలి బాధను కూడా గమనించగలిగిన మీ తెలివి చాలా గొప్పది. అది సరే! ఈ నక్కలకు కంబళ్ళు ఎందుకు లేవు అన్నాడు రాజు.

ఆపదల్లో ఉన్నవారికి సహాయపడే అధికారిదే ఈ తప్పు ప్రభూ! అని మంత్రి తనకు ఆ అధికారి మీద గల కసిని తీర్చుకున్నాడు.

. బెరా! అంతపని చేశాడా! ఆ అధికారిని కంబడిలో చుట్టి సముద్రములో పడవేయించండి. నా మిత్రులైన ఆ మూగ జీవాలకు కంబళ్ళు కొని ఇవ్వండి అని

॥ ఆజ్ఞాపించారు రాజుగారు.

రాజాజ్ఞలో మొదటి భాగం మాత్రమే పాటించాడు మంత్రి. అధికారిని కంబళిలో చుట్టి సముద్రంలో పడవేయించాడు. రాజుగారి ఖజానా నుండి డబ్బు తీసుకున్నాడే కాని, నక్కలకు మాత్రం కంబళ్ళు కొనలేదు. 153

మరుసటిరోజు సాయంత్రం కూడా రాజుగారికి మళ్ళీ నక్కల కూతలు వినిపించాయి. ఆశ్చర్యంగా మంత్రితో “అవి ఇంకా కూస్తున్నాయి యొందుకు?, - ఏమిటి సంగతి?” అన్నాడు. ఈ కూత వేరు ప్రభూ! మీరు ఇచ్చిన కంబళ్ళకు తమ కృతజ్ఞతలు తెలుపుకుంటున్నాయి. అంతే ! అంటూ చిరునవ్వు నవ్వాడు మంత్రి. మంత్రిగారి తెలివికి సంబరపడ్డరాజు అందుకే! నువ్వు ఎప్పటికీ నా వద్ద త వుండాలి. నన్ను ఎన్నడూ విచిపోరు కదూ? అన్నాడు రాజు. అలాగే అన్నాడు మంత్రి. ఆ అంతలో రాజుగారి ముందునుండి అడవి పంది ఒక్కటి పరుగెత్తుకుంటూ పోయింది. ఇంతవరకు అలాంటి జంతువును చూదని రాజు అరే! ఏమిటి ఈ జంతువు? అపి మంత్రిని అడిగాడు. మంత్రికి అడవిపంది అని తెలిసినా, ఏనుగుల అధికారి మీద ఉన్న పగను తీర్చుకోవడానికి ఇది తమ ఏనుగులలో ఒకటి ప్రభూ, ఏనుగుల అధికారి వాటిని సరిగా మెపనందువల్ల పాపం ఇంతగా చిక్కిపోయింది అన్నాడు మంత్రి. అతన్ని ఏనుగులు చేత తొక్కించి చంపించండి. బక్కచిక్కిన జంతువులకు మంచి ఆహారం ఇప్పించండి. అందుకు అవసరమైన మొత్తమును ఖజానా నుండి తీసి ఖర్చు చేయండి అంటూ ఆజ్ఞాపించాడు రాజు, మంత్రి అధికారిని వనుగులచెత తొక్కించి చంపించాడు. రాజుగారి ఖజానా నుండి బోలెడంత దబ్బు తీసుకొని మెదలకుండా నెల గడిచింది. ఒకనాటి సాయంవేళ షికారులో రాజుగారికి మళ్ళీ అడవిపంది కనిపించింది. ఐనుగు ఇంకా బక్కగానే ఉందే! కారణం ఏమిటి? అంటూ మంత్రిని అడిగాడు. మంత్రి ఒక్కసారి ఇకిలించి, లేదు ప్రభూ! ఆ ఏనుగు ఇప్పుడు బొద్దుగా తయారయ్యింది. ఇది ఒక చిట్టెలుక. ఇది తమ భోజనశాలలో ఆహారం తినీ తినీ " ఇలా బలిసింది. పెద్ద వంటవాడు చాలా అజాగ్రత్తగా ఉంటున్నాడు. అందువల్లే ఇలా జరిగింది అన్నాడు. ౪ ఎంత మఘమోరం! నా ఆరోగ్యానికి ఉపయోగపదడవలసిన ఆహారం ఎలుకలపాలవు తుందా? అర్ధరాత్రే వాడిని ఉరి తీయించండి" అని ఆదేశించాడు రాజు. 154

విషయం తెలుసుకున్న వంటవాడు మంత్రి దగ్గరకు పరుగెత్తుకుంటూ

, వెళ్ళి కొంత డబ్బు సమర్పించుకొని ఈ ఆపద నుండి కాపాడమని వెడుకున్నాడు.

రాజుగారి నమక్షంలో వంటలవాడిని ఉరి తీయబోతుండగా మంత్రి పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చి ఆపండి! ఆపంది! అని అరిచాడు.

ఇ రాజుగారితో! (ప్రభూ! ఈ అర్ధరాత్రి ఎంతో శుభప్రదమైంది. పంచాంగం చూసి ఇప్పుడే తెలుసుకున్నాను. ఈ సమయంలో ఉరి తీయబడినవారు స్వర్గానికి పోవడం ఖాయం ప్రభూ! ఇప్పుడు ఉరి తీయడం వంటవాడికి సత్కారం కాని

” దండన కాదు అన్నాడు మంత్రి.

ఏదోవిధంగా శిక్ష తప్పించాలని మంత్రి ఉద్దెశ్యం. కాని రాజుగారు సంబరంతో గంతులేసి, భలే!భలే! ఎంతో కాలం నుంచి నెను స్వర్గానికి పోవాలని కోరుకుంటున్నాను ఊ! త్వరగా ఉరితాడు నా మెడకు తగిలించు నన్ను ఉరి తియ్యి అంటూ తలారివైపు రెండు అడుగులు వెసాడు.

కొద్దిసేపు ఆగి, మంత్రివైపు తిరిగి, మంత్రి మహాశయా! ఎన్నడూ నన్ను వీడను అని మాట ఇచ్చారుగా, ఇప్పుడు మీరు మాట నిలబెట్టుకోవాలి సుమా! స్వర్గానికి ముందు మీరు దారి తీయండి అని మంత్రితో అని ముందు మంత్రిని

క్ష ఉరి తీయండి అంటూ భటులను ఆదేశించాడు రాజు

తలారి మంత్రి మాట్లాడే అవకాశం ఇవ్వకుండానే మంత్రికి ఉరిశిక్షను అమలు చేశాడు. రాజాజ్ఞను పాటించడంలో వారు చూసే ఆతృతకు రాజుగారు చాలా సంబరపడ్డారు. తరువాత రాజుగారి కోరిక ప్రకారం వారి తలారులు = ఆయనను కూడా ఉరి తీశారు.

730 గాజుల బోరం - భోజనానికి నరి

ఒకరోజు గాజుల వ్యాపారి కేకవేస్తూ పోతున్నాడు. ఆ కేక విన్న పార్వతికి

ం గాజులు కొనాలనే కోరిక కలిగింది. అతడిని పిలిచింది. గాజుల వ్యావారి ఆమెకు రకరకాల గాజులు చూపించాడు.

॥ తనకు నచ్చిన గాజులను తొడిగించుకొని, డబ్బు తెచ్చి ఇవ్వటానికి లోనికి వెళ్ళింది. తనవద్ద డబ్బులేదు. భర్త పరమేశ్వరుడు ఇంట్లొ లేడు. ఎప్పుడు వస్తాడో తెలియదు. తన భర్త రాగానే డబ్బులు ఇస్తానని గాజుల వ్యావారిని కూర్చోబెట్టింది.

155

భోజన సమయం అయింది. 'పాపం వ్యాపారికి భోజన సమయమేగా ఎలాగూ వంట చెయాలి. కనుక కాస్త ముందుగానే చేస్తే గాజుల వ్యాపారికి కూడా పెట్టవచ్చుననుకొని వంట గదిలోకి వెళ్ళింది.

భర్తకు భోజనం పెట్టకుండా వ్యాపారికి భోజనం పెట్టడం బాగుండదేమోనని అనుమానం వచ్చి, ఎందుకొచ్చిన గొడవలే కావలసిన " సామానులు ఇస్తే అతనే వంట చేసుకొంటాడని కావలసిన సామానులు తెచ్చి అతనికి ఇచ్చింది. వంట చేసుకొని భోజనం చేయమంది.

వొర్వతి వంటకిచ్చిన సామాను చూసి గాజుల వ్యాసారి ఆశ్చర్యపోయాడు. తనకిచ్చిన సామాను తన గాజుల ఖరీదుకన్న రెండింతలు ఉండటం చూసి, పార్వతి అమాయకురాలు అనుకున్నాడు. ఆమె భర్త వచ్చి, ఆ సామాను చూస్తే ఆమెను తాను మోసం చేశానని అనుకొని కొడతాడని భయపడి వంట సామాను

వార్వతి వంట ముగించుకొని బయటికి వచ్చి చూడగా గాజుల వ్యాపారి వెళ్ళిపోతున్నాడు. ఎంత పిలిచినా వినిపించనట్లు తొందర తొందరగా నడిచివెళ్ళాడు. గాజుల వ్యావారికి గర్వం అనుకొని పార్వతికి కోపం వచ్చి నీ గతి అంతేలే " గాజుల బేరం భోజనానికి సరి అని శపించింది. ఆనాటి నుండి గాజుల బేరం - భోజనానికి సరి అనే నానుడి వాడుకలోకొచ్చింది.

737. చకవోళు గాంభీర్ధుం

ఒకరోజు ఒక మేకల కాపరి మేతకోసం తన మేకల మందను అడవికి తోలుకెళ్ళగా, ఒక మేకపోతు తప్పించుకొని పోయింది. ఆ విషయం అతనికి తెలియదు.

చీకటి పడింది. ఆ మేకపోతు దారి తెలియక అటూ ఇటూ తిరిగి ఒక " కొండ గుహకు చేరింది. లోపలికి వెళ్ళి పడుకొన్నది. అది సింహం నివసించే గుహ. కొంత సేపటికి సింహం తన గుహకు చేరుకొంది. =

సింహం తన గుహలో పడుకొని ఉన్న మరొక జంతువును చూసింది. _ చీకట్లో మేకపోతు కళ్ళు మిలమిల మెరుస్తున్నాయి. అదేదో వింత జంతువని

156

తలచి, సింహానికి భయం వేసింది. అలాంటి జంతువును ముందెన్నడు చూడనందున భయంతో ఏమి చేయాలో తోచక అలాగే గుహ ముందట నిలబడింది. సింహాన్ని చూడగానే మేకపోతుకు కూడా భయం వేసింది. భయాన్ని , బయటకు కన్పించనీయకుండా, ప్రాణాలను అరచేతిలో పెట్టుకొని, సింహం బారినుండి ఎలా బయటపడాలా? అని ఆలోచిస్తూ ఉన్నది.

, తెల్లవారుతుండగా మేకపోతు గాంభీర్యం నటిస్తూ బయటకు వచ్చింది. సింహం జంకును కనిసెట్టిన మేకపోతు నీవెవరవు; అని గద్దించింది. నెను సింహాన్ని మృగరాజును.... అని చెప్పి, మీరెవరు? అని భయం భయంగా మేకపోతును అడిగింది.

ఓహో! నీవేనా సింహానివి....మృగరాజువా? నేను ఇప్పటివరకు వేయి ఏనుగులనూ, నూరుకుపైగా పులులను చంపి తిన్నాను. సింహాన్ని చంపెవరకు నా గడ్డం తీయనని ప్రతిజ్ఞ చేశాను. ఇప్పుడు నా పంట పండింది. నిన్ను చంపి, నా గడ్డం పీద వదిలించుకుంటాను. అంటూ తలను మోరగించి, గంభీరంగా | మేకపోతు ముందుకాళ్ళు రెండు పైకెత్తి ఒక్క దూకు దూకబోయింది. అది చూసి భయపడి సింహం పరుగులంకించుకుంది. అదే అవకాశం అనుకొని బ్రతుకుజీవుడా! అనుకుంటూ మకపోతూ అక్కడి నుండివెళ్ళిపోయి, అడవికి వచ్చిన మేకల మందలో కలిసి సాయంత్రం ఇంటికి చేరింది. కొందరు చేతకానప్పటికీ డాబూ, దర్చం ప్రదర్శిస్తూ మాట్లాడటాన్ని మేకపోతు గాంభీర్యం" అని అనటం ఒక నానుడిగా అయింది. 702 బాదరాయణ నుందిందం ఒక ఊరిలో రైతు దంపతులు ఉందేవారు. వారికి పిల్లలు లేరు. వారు . ఊళ్ళో వాళ్ళకు అనుకూలంగా ఉండి, తమ పని తాము చేసుకొంటూ ప్రశాంతంగా జీవిస్తున్నారు.

క్‌ ఒక రోజు మధ్యాహ్నం మామూలుగా అరుగుమీద ఉన్న భర్తను భోజనానికి రమ్మని భార్య పిలిచింది. అప్పుడే వాకిట్లోకి ఎడ్లబండి ఒకటి వచ్చి ఆగింది. అక్కడికి వచ్చేసరికి భోజన సమయం అయింది. అక్కడెవున్న ఆ రైతు దంపతుల ఇంటిలో భోజనం చేసి విశ్రాంతి తీసుకోవచ్చనుకున్నాడు. బండిని ఆపి, ఎడ్లను

15/7 ్‌

దొడ్డోని రేగుచెట్టుకు కట్టేసి మేతవేసాడు. బావి పద్దకు వెళ్ళి కాళ్ళు, చేతులు కడుక్కుని సరాసకొ ఇంట్లోకి వచ్చాడు. దండెం మీద వున్న తువ్వాలుతో తుడుచుకొని వచ్చి అరుగుమీద కూర్చున్నాడు.

అతని చొరవను బట్టి అతడు తన భార్య తరపు చుట్టమేమో అనుకొన్నాడు రైతు. మిరెవరు? అని అడగటం మర్యాద కాదనుకొని మాట్లాడకుండా ఉ + ౦డిపోయాడు. వచ్చినాయన భర్త తరుపు దగ్గర బంధువేమో అని రైతు భార్య అనుకున్నది. అడగటం మర్యాద కాదని రైతు భార్య కూడా ఏమీ మాట్లాడలేదు. . రైతు భార్య నీళ్ళు పెడితే రైతుతోపాటు ఆ కొత్త వ్యక్తి స్నానం చేశాడు. రైతుతోపాటు భోజనం కూడా చేశాడు. కానీ ఎవరూ నోరు విప్పిన పాపాన పోలేదు.

భోజనం చేసిన తరువాత ఆ బండి యజమాని కొంచెం సేపు విశాంతి తీసుకొన్నాడు. ఎండ తగ్గగానే బండి కట్టి బయలుదేరబోతుండగా, అసలు పలుకరించిక పోవటం బాగుండదనుకున్నాడు రైతు-'మీరు మా ఆవిడకు వఏమవుతారు? ఎపుడూ చూసిన గుర్తులేదు. ఈ రోజు ఉండి రేపు వెళ్లవచ్చును గదా” అని మర్యాదగా అన్నాడు.

అపుడు ఆ బండి యజమాని “మాబండి రెండు చక్రాలు రేగు కర్రతో చెసినవి. మీ పెరట్లోనూ రేగు చెట్టు ఉన్నది. మీకు మాకు రేగు సంబంధంగా - చుట్టరికం” అని బండి కట్టుకొని తన దారిని వెళ్లిపోయాడు.

ఇదీ బాదరాయణ సంబంధం వెనుక ఉన్న కథ. ఎ రకంగానూ చుట్టరికం లేదనీ, ఎలాంటి సంబంధ బాంధవ్యాలు లేవని, కేవలం రేగుచెట్టు (బాదరాయణం) ఉనికి నామ్యంగా ఏర్పడిన ఈ సంబంధాన్ని బాదరాయణ సంబంధం అంటారు.

73౩ దొంగని దొంగే వట్లాలి

ఒకానొకప్పుడు కరటక దమనకులనే పేరుమోసిన గజదొంగలు ఉ ౦డేవారు, వీరు వేర్వేరు ప్రాంతాలలో పేరు మోసినవారు. ఒకరి గురించి మరొకరు విన్నారు గాని, ఒకరినొకరు కలుసుకోలేదు.

అనుకోకుండా ఒకసారి ఇద్దరు కలుసుకున్నారు. కరటకుడు, దమనకుని తనింటికి భోజనానికి పిలిచి, బంగారు గిన్నెలో భోజనం పెట్టాడు. దమనకునికి + అన్నం పెట్టిన గిన్నిపై కన్ను పడింది. ఎలాగైనా ఆ గిన్నెను దొంగిలించాలని

1508

అనుకున్నాడు. కరటకుడు అతని ఉద్దెశ్యాన్ని పసిగట్టాడు. జాగ్రత్తకోసం ఆ గిన్నెనిండా నీళ్ళుపోసీ, ఉట్టిమీద ఉంచి, రాత్రిపూట ఆ ఉట్టి క్రింద తాను పడుకొన్నాడు. గిన్నె దొంగలించాలనుకున్న దమనకుడు ఆ ఇంట్లోనే మరొక చోట [ పడుకున్నాడు. కరకడు మంచి నిద్రలో ఉండగా, దమనకుడు వెలిబూదిద కచ్చికలు / ఒక్కొక్కటే గిన్నెలో వేశాడు. అవి నీళ్ళను పీల్చివేయగా, చిన్నగా ఆ బంగారు గిన్నెను దొంగిలించి, దగ్గరిలోనున్న చేరువులోమొలలోతు సీళ్ళలో గిన్నెను పాతి ,...... పెట్టి గుర్తుగా ఒక కర్రను గుచ్చి ఏమీ ఎరగనట్లు తిరిగివచ్చి పడుకొన్నాడు. కరటకుడు మెలకువ వచ్చి చూడగా గిన్నె కనిపించలిదు. అది దమనకుడి పనే అనుకొని అతని దగ్గరకు వచ్చి పరిశీలించగా మొలవరకు తడిసి ఉండటాన్ని గమనించాడు. వెంటనే కరటకుడు చెరువు వద్దకు వెళ్ళి గుర్తుగా పెట్టిన కర్ర దగ్గర గిన్నెను వెతికి తెచ్చుకున్నాడు. మరునాడు దమనకుడు ఆ గిన్నెను చూసి ఇలాంటివి మీకు రెండు గిన్నెలు ఉన్నాయా? అని డిగాడు. కరటకుడు తనకు ఒక్కటే గిన్నె ఉందనీ అది నిన్నటిదేనని చెప్పాడు. దమనకునికి అంతా అర్ధం అయింది. దొంగను దొంగే పట్టాలిగదా! అని మనసులో అనుకొని ఒకనొకరు | చూసుకొని నవ్వుకొన్నారు. దొంగతనం చేసేవారికి, అబద్దాలు అదేవారికి, కోతలు కోసే వారికి అలాంటివారే తటస్థించినపుడు వారి గుట్టు సులభంగా బయటపడుతుంది. కారణం వాటి రహన్యాలు వారికే బాగా తెలుసాయి. అందుకే దొంగను దొంగే పట్టాలి అనే సామెత పుట్టింది. 794 వుం దాకండుకు - తాగెందాకండుడు ఒకానొక ఊరిలో ఒక పూటకూళ్ళ పెద్దమ్మ ఉండేది. ఆమె వచ్చే పోయ ॥ బాటసారులకు భోజనం పెట్టీ వారిచ్చిన డబ్బుతో కాలం వెళ్ళబుచ్చుటయే కాకుండా తన తెలివితేటలతో చాలా డబ్బు సంపాదించింది. | ఇంటికి భోజనానికి వచ్చినవారికి ముందుగా ఒక ముంత గంజి దాహంగా ఇచ్చేది. వెంటనే భోజనం వడ్డించేది. గంబి తాగిన వెంటనే భోజనం పెట్టడం వలన వారు భోజనం ఎక్కువ చేసేవారు కాదు. దానితో ఆమె తక్కు ఖర్చుతో ఎక్కువడబ్బు సంపాదించేది. 159 నొ

దేశదిమ్మరి ఒకడు ఆమె పన్నాగాన్ని కనిపెట్టి, ఆమెకు బుద్ది చెప్పాలనుకున్నాడు. ఒక రోజు భోజన సమయానికి ఆ పూటకూళ్ళ పెద్దమ్మ ( ఇంటికి వెళ్ళాడు. ఎప్పటిలాగే ఆమె అతనికి దాహంగా ముంతలోగంజి ఇచ్చింది. దాహం తీరలేదని మరీ మరీ అడిగి నాలుగు ముంతల గంజి తాగాడు.

కొద్ది సేపటిలో ఆమె అతనిని భోజనానికి పిలుస్తుందని తెలిసి వెళ్ళివస్తాను " పెద్దమ్మా" అంటూ లేచాడు. అదేంటి నాయనా చాలా ఆకలిగా ఉన్నావనుకుంటాను. వంట తయారైంది. భోజనం చేసి వెళ్ళు అన్నది. లేదమ్మూ నీవు ఒకందుకు ం పోశావు, నెను ఒకందుకు త్రాగాను అంటూ అక్కడినుండి వెళ్ళిపోయాడు.

దాని అర్ధం తెలుసుకున్న పూటకూళ్ళ పెద్దమ్మ గొడవచేస్తే ఎక్కడ తన గుట్టు బైటపడి తన వ్యాపారం దెబ్బ తింటుందోనని నోరుమూసుకొని ఊరుకొన్నద్రి,

735౯ ద్రాకు వడు దోశ్రులు

భీముని పట్నంలో గోపి అనే పిల్లవాడు ఉండేవాడు. మహా తిండిబోతు. లడ్డూలు అంటే మహా ఇష్టం. ఒక రోజు పళ్ళింనిండా లడ్డూలు పెట్టుకొని బొమ్మల పుస్తకం చూస్తూ లడ్డూలు తింటున్నాడు. ఒక లడ్డు అయిపోగానే మరో లడ్డుకోసం ఎ పళ్ళింవైపు చూశాడు. లద్దుల మీద ఈగలు వాలి ఉన్నాయి. గోపీకి కోపం వచ్చింది. పుస్తకం కిందపదెసి, రెండు చేతులతో ఈగలను 'ఠప్‌' మని కొట్టాడు. చేతులు తెరచి చూసుకున్నాడు. ఒకటికాదు, రెండుకాదు ఏడు ఈగలు చచ్చినాయి. - అరే ఒక దెబ్బకే ఏడు జీవులను చంపానే అని గోపీకి తన బలం మీద తనకి ఆశ్చర్యం వేసింది.

ఇంత బలం ఉన్న నేను ఈ ఊర్లో ఉండటమేమిటి? నా బలాన్ని లోకానికి చూపించాలి అనుకున్నాడు. వెంటనే లడ్డు జేబులో వేసుకొని టైలర్‌ దగ్గరికి వెళ్ళాడు. తన దగ్గర ఉన్న ఐదు రూపాయిలు ఇచ్చి ఒక పట్టీ కుట్టమన్నాడు. దాని | మీద దెబ్బకు ఏడు జీవులు అని అక్షరాలు కుట్టంచాడు.

పట్టి నడుముకు కట్టుకున్నాక గోపీకి మరింత బలం వచ్చినట్లు . అనిపించింది. ఊరుదాటి, ఏరుదాటి, అడవిలోకి చేరాడు. అదవిలో పిట్ట ఒకటి కుంటుతూ కనిపించింది. గబుక్కున దాన్ని పట్టుకొని జేబులో వేసుకొని అలా పోతూవుంటే ఒక పెద్ద రాక్షసుడు ఎదురొచ్చాడు. ఎవడ్రా నువ్వు? అంటూ

160 న్‌

గట్టిగా అరిచాడు రాక్షసుడు. గోపి కాళ్ళలో వణుకు పుట్టింది. అంతలోనే గోపికి ( దెబ్బకు ఏడు జీవులను చంపిన వాడినన్న విషయం గుర్తుకొచ్చింది. నెనెవరినా? ఇటు చూడు, అంటూ నడుముకున్న పట్టీ చూపించాడు. . పట్టి చదివి రాక్షసుడు భయపడ్డాడు. కాని ఇంత చిన్న పిల్లవాడికి తనకంటే ఎక్కువ బలం ఎలా ఉంటుంది అనుకున్నాడు. ఎందుకైనా మంచిదని ఒక పరీక్ష పెట్టదలిచాడు.

" చూడు డింభకా అన్నాడు రాక్షసుడు, ఏయ్‌ నాపేరు డింభకా కాదు. మర్యాదగా పిలువు లేకపోతే ఒక దెబ్బచాలు చస్తావు అన్నాడు. ఓహో! అంత బలవంతుడివా? అంటూ రాక్షసుడు ఒక రాయిని చేతిలోకి తీసుకొని గట్టిగా నలిపి పిండి పిండి చేసి ఇప్పుడు నీ బలం చూపించు అన్నాడు.

గోపీ వెంటనే జేబులోంచి లడ్డూ తీశాడు. దాన్ని రాక్షసుడు రాయి అనుకున్నాడు, గోపి లడ్డూను గట్టిగా నలిపేశాడు. అది పొడిపొడి అయింది. అంతేకాదు దానిలోనుండి నూనె చుక్కలు కూడా పడ్డాయి. ఏయ్‌ నువ్వు రాయిని పొడిగా చేశావు. నేను రాతిలో నుండి నూనెను కూడా పిండాను. ఎవరు క్ట బలవంతులో ఇప్పుడు చెప్పు అన్నాడు గోపి భయపడతూనే. మరొక పందెం అన్నాడు రాక్షసుడు. ఒకరాయి తీసి విసిరాడు. అది చాలా దూరం పోయి కింద పడింది. పడ్డ శబ్దం కూడా వినిపించింది. వెంటనే గోపి జేబులో నుండి పిట్టను తీసి విసిరాడు. అది తుర్రున ఎగిరిపోయింది. నువ్వు విసిరిన రాయి కింద పడ్డ చప్పుడు వినిపించింది. నేను విసిరిన రాయి చప్పుడు వినిపించనంత దూరంలో పడ్డది. ఇప్పుడు చెప్పు ఎవరు బలవంతులో అన్నాడు గర్వంగా గోపి. దెబ్బతో రాక్షసుడికి చెమటలు పట్టాయి. వీడు బతికి ఉంటే ప్రమాదం అనుకొని గోపితో స్నేహం నటించాడు. రాత్రి భోజనానికి రమ్మన్నాడు రాక్షసుడు. ః గోపి ఒప్పుకున్నాడు. ఇంటి దగ్గర తన తమ్ముడిని గోపికి పరిచయం చేశాడు రాక్షసుడు. ముగ్గురు భోజనాలు చేశారు. గోపి పడుకోవటానికి ఒకగది చూపించారు రాక్షసులు. ఆ గదిలో పెద్ద మంచం, మంచం మీద పెద్ద పరుపు, దాని మీద / గోపి పొడవు వున్నదిండూ కూడా ఉంది. గోపి మంచం మీద పడుకున్నాక బయటి నుండి రాక్షసుల మాటలు వినపడ్డాయి. వాళ్ళు తనను చంపటానికి కుట్రపన్నుతున్నారని గోపికి అర్ధం క 161

అయ్యింది. మంచంమధ్యలో దిండు వుంచి దాని మీద దుప్పటీ కప్పాడు. తాను బీరువా చాటున పడుకొని హాయిగా నిద్రపొయ్యాడు. అర్ధరాత్రి రాక్షసులు ఇద్దరు చెరొక ఇనుపకడ్డీ తీసికొని పిల్లుల్లా గోపి గదిలోకి వచ్చారు. దుప్పటికింద ఉన్నది గోపియే అనుకొని చెడామడా మంచం విరిగేటట్లు దిండు మీద కొట్టారు. ఎంత భయపెట్టాడో! కిక్కురు మనకుండా చచ్చాడు వెధవ అంటూ తమ గదిలోకి వెళ్ళి హాయిగా నిద్రపోయారు. పొద్దున్న అన్నదమ్ములు ఇద్దరు కూర్చొని ఫలహారం చేస్తున్నారు. అంతలో గోపి గదిలో ౪ నుండి బయటకు వచ్చి శుభోదయం సోదరులారా! అన్నాడు. బిత్తరపోయి చూశారు గోపిని. ఇద్దరు భయంతో వణికిపోయి (గ్ర...ర్ర...రాత్రి బాగా నిద్రపట్టిందా? అని దిదగారు. ఆ... బాగానె నిద్రపోయాను. కాని అర్ధరాత్రి సమయంలో రెండు ఎలుకలు మాత్రం తోకలతో కొట్టి అల్లరి పెట్టాయి అని చెప్పాడు గోపి. బాబోయ్‌ అవి ॥ ఎలుకల తోకలు కావు, ఇనుప కడ్డీలు. దెబ్బకు ఏడు జీవులు నిజమే! అంటూ పరుగులంకించుకున్నారు రాక్షసులు. నా అంత బలవంతుడు ఎవరూ లేరు అనుకుంటూ గోపి అడవి దాటాడు. . కొండలు దాటాడు. ఒక నగరం చేరి రాజుగారి కోట ముందుకు వెళ్ళాడు. రాజభటులు గోపీని లోపలికి పోనివ్వలేదు. గోపి తన నడుము పట్టీ వారికి చూపాడు. భటలు భయపడి దారివదిలారు. + రాజ దర్చార్‌లోనికి వెళ్ళాడు గోపి. ఎవరునువ్వు అంటూ అడిగాడు రాజు. “నా పేరు గోపినాథ్‌! ఒక దెబ్బకే ఏడు జీవులను చంపగలను. నా నడుము పట్టీ చూడండి అంటూ పట్టీ చూపించాడు గోపి. ఓహో! అలాగా అయితే మానగర శివార్లలో ఇద్దరు రాక్షసులున్నారు. వాళ్ళను నువ్వు చంపాలి. చంపితే మా అమ్మాయిని నీకు ఇచ్చి పెళ్ళి చేసాను. అంతేకాదు నా రాజ్యం సగభాగం కూడా ఇస్తాను అన్నాడు రాజు. అలాగే! రాజా! నేను ఆ రాక్షసుల్ని చంపివస్తా, అంటూ బయలుదేరాడు / గోపి. నగర శివార్లలోకి వెళ్ళాడు. అక్కడొక చెరువు, దాని ప్రక్కనొక కొండ ్ర ఉన్నాయి. కొంద పక్కన ఒక చెట్టు ఉంది. ఆ చెట్టుకిందే రాక్షసులు ఇద్దరు 162 _

గుర్రుపెట్టి నిద్రపోవటం చూశాడు. కొన్ని రాళ్ళు ఏరి జేబులో వేసుకొని చెట్టు ) ఎక్కాడు. చెట్టు కింద గుర్రుపెట్టి నిద్రపోతున్న ఒక రాక్షసుడి ముఖం మీద రాయితో బలంగా కొట్టాడు. వాడు చటుక్కున లేచాడు. చుట్టూ చూశాడు. ఎవరూ కనపడలేదు. ప్రక్కరాక్షసుడే కొట్టాడని ఏరా! పొగంక్కిందా? నన్నెందుకు కొడతావు క్ష అంటూ రెండో వాడిని చెత్తో బాది నిద్రలేపాడు. నేను కొట్టలేదు మొర్రో అన్నాడు రెండో రాక్షసుడు. ఇద్దరు మళ్ళీ గుర్రుపెట్టి నిద్రపోసాగారు.

న చెట్టు మీద గోపి ఈసారి ఇద్దరి మీద ఒకేసారి రెండు చేతులతో రాళ్ళవర్షం కురిపించాడు. రాక్షసులిద్దరూ ఒకేసారి లేచి చుట్టూ చూచి ఎవరూ లేకపోయే సరికి ప్రక్క రాక్షసుడే కొట్టాడని ఒకరినొకరు అనుకొని వోట్లాటకు దిగారు. పోట్లాట, కొట్లాటగా మారింది. రక్తం పారేలా కొట్టుకొని ఇద్దరూ చచ్చారు.

ఇద్దరు రాక్షసులు చచ్చిన సంగతి రాజుగారికి ఆనాటా ఈనోటా పడి తెలిసింది. గోపికి పిల్లనిచ్చి పెళ్ళిచేసాడు. సగం రాజ్యం ఇచ్చాడు. రాజుగారి అంతఃపురంలో పట్బపరుపు మీద పడుకున్నాడు. రాజకుమారి లడ్డూలు తీసుకొచ్చింది. ఒక్కొక్కలడ్డూ అందిస్తూ వుంటే గోపి తింటున్నాడు. ఇంతలో ఒక నా లడ్డూ జారి మంచం కిందపడ్డది. దాన్ని అందుకోవటానికి గోపి పక్కకు దొర్లాడు. మంచం మీదనుండి కింద పడ్డాడు. మంచం మీదనుండి క్రిందపడ్డ చప్పుడు వినిపించగానే వంటచేస్తూన్న శాంతమ్మ అదరబాదర మంచం దగ్గరికి వచ్చింది. ఐంటిరా? గోపి! మంచం మీదనుండి కింద పడ్డావు అంది. ఇదేమీ పట్టించుకోని గోపీ “రాజకుమారి లడ్డూ అంటూ అరవటం మొదలుపెట్టాడు.

| గోపి తల్లి శాంతమ్మ పగటి నిద్రేకాక పలవరింతలు కూడానా! అంటూ కొడుకును మందలించింది.

736 సొధించాలంటే

ఒక ఊళ్ళో సోమయ్య, రాజయ్య అని ఇద్దరు రైతులు వుండేవారు. వారి పొలాలు పక్క పక్శనే వుండేవి. సోమయ్య చాలా కష్టపడి పనిచేసేవాడు. కానీ రాజయ్య చాలా సోమరిపోతు. ఒకసారి అనావృష్టి వలన పొలాల్లోని పైరు నా 163

ఎండిపోసాగింది. సోమయ్య తీవ్రంగా ఆలోచించాడు, ఇలా యింకా కొన్ని రోజులు జరిగిందంటే తినటానికి తిండిలేక చావాల్సిందే, తన భార్యాపీడ్డలు ( ఆకలి బాధతో అలమటించి పోవలసిందే, ఇపుడు ఎలాగైనా నేను నా పొలానికి సళ్ళ వసతి కల్పించాలి. అపుడు ఈ వరిపైర్లన్నీ పంటకు వస్తాయి. వెంటనే యింటినుండి బయలుదేరి తన పొలానికి చాలాదూరంగా వున్న నది దగ్గరకు ం వచ్చాడు. నదిలో నీరు పుష్కలంగా వుంది. ఆనందంతో పార తీసుకొని తన వాలానికి నదినుండి కాలువ తవ్వడం ప్రారంభించాడు, . పెందలకడనే నిద్రలేచి ఇల్లు వదలిన నోమయ్య మధ్యాహ్నం భోజన సమయం దాటినా తన పని మానలేదు. ఒళ్ళంతా ఒకటే చెమటలు పోస్తున్నాయి. ఎండ తీవ్రంగా వుంది. కాని అతనికి తాను యింకా భోజనం చేయలేదని, ఎండ తీవ్రంగా వుందనే ధ్యాసలేదు. ఎలాగైనా సరే యీ కాలువ తవ్వెయ్యాలన్న దృఢ నిశ్చయం మాత్రమె అతనిలో కనిసిస్తున్నది. సోమయ్య భార్య తన కూతురిని పంపించింది నాన్నను పిలుచుకురమ్మని 'ఈ కాలువపని పూర్తిచెసేవరకు నేను భోజనం ముట్టుకోను, నీవు వెళ్ళిపో, ఇంకా కొంత సెపట్లో పని పూర్తికాగానే వచ్చేస్తాను అంటూ కూతురిని పంపించేసి న మళ్ళీపనిలో మునిగి పోయాడు సోమయ్య. సాయం సమయం అయింది. భర్త ఇంకా తిరిగి రానందువలన సోమయ్య _ భార్య తానే పొలానికి వెళ్ళి సొమయ్యతో “ఏమండ్రీ మిమ్మల్నే! రోజంతా గడిచిపోయినా మీరు భోజనానికి రావడంలేదే? కాస్త భోజనం చేసిన తరువాత మీపని మీరు చేసుకోకూడదా? మీరెపుడూ యింతే. అన్ని విషయాల్లోను అతిగా వుంటారు. సరేరండి భోజనం చేద్దురుకాని” అంది. సోమయ్యకు కోపం ఆగలేదు. నీకు కనిపించడంలేదా? చూడు నీళ్ళు లేక పైరంతా ఎలా ఎండిపోతున్నదో ఇపుడు పొలానికి కాలువ శ్రవ్వి నీళ్ళు తీసుకురాకపోతే మనమందరం తిండిలేక | చావాల్సిందే. ఈరోజే మన పొలానికి నీళ్ళు వచ్చి తీరాలి. అంతవరకు నేను భోజనం ముట్టుకోను తెలిసిందా? అన్నాడు. ఎన్నడూ లేని ఆయన కోపాన్ని చూచిన భార్య భయంతో వణికిపోతూ ఇంటిదారి పట్టింది. " సోమయ్య కాలువ త్రవ్వడం ముగించేసరికి అర్థరాత్రి అయింది. అయినప్పటికి పొలానికి నీరుపెట్టి ఆనందంగా చూసుకున్నాడు సోమయ్య, 164

ఇంటికి తిరిగివస్తూనే సోమయ్య బిగ్గరగా భార్యను పిలిచాడు. స్నానానికి [ నీళ్ళుతోడు అన్నాడు. శుభ్రంగా స్నానం చేసి భోజనానికి కూర్చున్నాడు. అబ్బ, ఈ రోజు ఎంత రుచిగా వండావు. పాదార్థాలన్నీ చాలా రుచిగా వున్నాయి. పెరుగు వడ్డించుకొని తృప్తిగా భోజనం చేసి, తాంబూలం వేసుకొని కునుకు లీసాడు. క; సోమయ్య కాలువ తీసిన విషయాన్ని తెలిసికొని రాజయ్య కూడ పార తీసుకొని బయలుదేరాడు. తన పొలానికి నీళ్ళు వచ్చేటట్లు కాలువ తవ్వడం ॥| ప్రారంభించాడు. మధ్యాహ్నమయ్యే సరికి రాజయ్య భార్య వచ్చి భోజనానికి రమ్మని భర్తను పిలిచింది. వెంటనే రాజయ్య నీవు పిలుస్తున్నావు కాబట్టి వస్తున్నాను అంటూ పారను అక్కదే వదిలేసి ఇంటికి వచ్చాడు. భోజనం చేసి తరువాత మళ్ళీ పొలానికి వెళ్ళడానికి బద్దకించాడు. కొంచెంసేపు నిద్రపోయాడు. ఆరోజు అలాగడిచింది. మరుసటి రోజు వేరేపని వుండటంతో కాలువ త్రవ్వడం పని జరగలేదు. ఇలానే కొన్ని రాజులు వృధాగా గడిచిపోయాయి. నీరు లేక పైరు పూర్తిగా ఎండిపోయింది. కాని సోమయ్య పొలములో వరిపైరు కన్నులపండుగగా పెరిగి పంట ం బాగా పండింది. రాజయ్య పొలం ఎడారిలా అయింది. సోమయ్య ఎన్ని కప్పాలు వచ్చినా, తన గమ్యం చేరుకునే వరకు ఆగక పనిపూర్తి చేశాడు. అందువల్ల సుఖంగాజీవించడానికి విలు కలిగింది. కానీ రాజయ్య మధ్యలో పని ఆపినందు వలన అనుకున్నది చేయలేకపోయాడు. అందుకే మనము ఏపని ప్రారంభించినా ఆపని ముగిసే వరకు ఆగకూడదు. 737 రాకువూరి - రాజవాంనలు అనగనగా ఒక రాజు. ఆ రాజుకు ఏడుగురు కొడుకులు. ఏడుగురు కొడుకుల తర్వాత ఒక కూతురు. కూతురు బంగారుబొమ్మ. పేరు మాలిని, కూతుర్ని కనగానే రాణి చచ్చిపోయింది. రాజు మళ్ళీ పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. ఈ రాణి ఒక క మంత్రగత్తె. రాజుకు ఈ సంగతి తెలియదు. ఈ దొంగరాణి ఏడుగురి కొడుకులను, కూతుర్ని కష్టాలు పెట్టసాగింది. గురువుగారి ఆశ్రమంలో చదువులు చెప్పిస్తానని ఎనిమిది మంది పిల్లలనుఅడవికి తీసుకొని వెళ్ళింది. రాజకుమారులను పగలు 165

హంసలుగా, రాత్రులు మనుషులుగానూ మారేట్టు చెసి ఎగిరిపోండి అని తరిమింది. మాలినిని ఒక పల్లెటూళ్ళో ముసలవ్వ దగ్గర పనిపిల్లగా కుదిర్చింది. రాజుకు మాత్రం పిల్లలందరూ (శ్రద్ధగా చదువుకొంటున్నారని చెప్పింది. మాలిని అన్నల కోసం రోజూ ఏడుస్తూ ఆకాశంలో వెళ్ళే పక్షులను , అడిగేది. ఇలా కొన్నేళ్ళు గడిచాయి. మాలినికి పదిహేనేళ్ళ వయస్సు వచ్చింది. రాజు కూతుర్ని చూడాలనుకున్నాడు. ఆ మాయరాణి మాలినిని పిలిపించింది. మాలిని అందం చూసి ఈర్ష్య పడింది. వెళ్ళి స్నానం చేసి రమ్మంది. ముందుగానే ం సీళ్ళ తొట్టెలో పాములు, లేళ్ళు వేసింది. ఆ పాములు పూలమాలలై ఆమె మెడలో చేరాయి. తేళ్ళు ఆభరణాలై చెవులకు వేలాడాయి. దొంగరాణి మాలిని అందం చూసి కోపం పట్టలేక కాటుకతెచ్చి ముఖమంతా రుద్దింది. మాలినిని చూసి రాజు ఛిదరించుకొన్నాడు. ఆ దొంగరాణి మాలినిని తరిమేసింది. మాలిని ఊరి బయటకొచ్చి ఒక చెట్టుకింద పండుకొని నిద్రపోయింది. - తెల్లవారి లేచి ఏటి దగ్గరకెళ్ళింది. ఏటినీటిలో ముఖం చూసుకొని ఏడ్చింది. ఏరు జాలిపడి లోనికి దిగి స్నానం చేయమంది. నీటలో మునిగి పైకిలేచింది. మాలిని మునుపటి కంటే అందగా మారింది. ॥ అన్నలను వెదుకుతూ బయలుదేరింది. సముద్రం దగ్గరకు వెళ్ళింది. మాలిని ఎగురుతున్న ఏడు హంసలను జూసి గుర్తుపట్టింది. హంసలు మాలినిని గుర్తుపట్టి దగ్గరకొచ్చి వాలాయి. ఇంతలో చీకటిపడింది. అన్నలకు హంసల రూపం పోయి మనుషులరూపం వచ్చింది. ఆ రాత్రి మాలినిని ఎంతో గారాబంగా చూసుకొన్నారు. సవతి తల్లి చూస్తే నిన్ను బతకనివ్వదు. మనం సముద్రాల అవతలికి వెళదాం అన్నారు అన్నలు. తీగలు, కర్రపుల్లలు తెచ్చి తొట్టెలాగా అల్లారు. అందులో మాలినిను కూర్చుండబెట్టారు. తెల్లవారగానే అన్నలు హంసలుగా మారారు. తొట్టెను ముక్కున కరచుకొని ఏడు హంసలు పగడాల దీవికి ఎగిరిపోయాయి. పగడాల దీవిలో కొండ మీద గుహలో హంసలు వాలాయి. ః పొద్దుగూకింది. హంసలు మనుషులై చెల్లెలికి మెత్తని పడక చేశారు. చెల్లెలు అన్నలకు వండి పెట్టింది. అందరూ నిద్రపోయారు. మాలినికి ఒక 166

న కలవచ్చింది. చనిపోయిన తల్లి కనిపించి గుహ పక్కన మడుగులో తుంగ పీకి నారతీసి, చొక్కాలు అల్లి మీ అన్నలకు తొడుగు. ఆ మాయలాడి మంత్రం పనిచేయదు అని చెప్పింది. చొక్కాలు పూర్తయ్యే వరకు ఇతరులకు చెప్పకూడదు. చెబితే చొక్కాలు పనికిరావు అని కూడా చెప్పింది. తెల్లవారింది. అన్నలు హంసలై న్య ఎగిరిపోయారు. మాలిని తుంగపీకి నారతీసి అన్నలకు చొక్కాలు అల్లసాగింది. ఒక రోజు పగడాలదీవికి రాజుగారి కొడుకు వేటకువచ్చి మాలినిని క చూసాడు. నన్ను పెళ్ళాడతావా అని అడిగాడు. మాలిని సరినంది. రాజకుమారుడు మాలినిని గుర్రం ఎక్కించుకొని నగరం తీసుకొని వెళ్ళి వైభవంగా పెళ్ళి చేసుకొన్నాడు. రాజకుమారుడు లేనప్పుడు మాలిని చొక్కాలు అల్లుతూనే ఉంది. చెల్లెలు కనిపించక అన్నలు దిగులు పడ్డారు. ఒక రోజు చీకటి పడే సమయంలో తోటలో కూర్చుని వున్న చెల్లెలిని చూసారు. చెల్లెలు దగ్గర వాలగానే మనుషుల రూపం వచ్చింది. ఏడుస్తున్న చెల్లెల్ని ఓదార్పారు. చెల్లెలు తన వివాహం సంగతి చెప్పింది. అన్నలు సంతోషించారు. అన్నలతో మాట్లాడుతున్న మాలినిని అత్తమావులు చూని

• అనుమానించారు. నువ్వు మాట్లాడుతున్న మగవాళ్ళు ఎవరో చెప్పమని నిలదిసారు. కాని ఏమీ చెప్పలేదు. వాళ్ళ అనుమానం ఎక్షువైంది. సభజేసి తలదీయమని శిక్ష విధించారు. ప్రజలంతా కన్నీరు పెట్టుకొన్నారు. మరునాడు తలదియడానికి మాలినిని తీసుకొని పోతున్నారు. ఇంతలో అన్నలు ఎగురుకొంటూ వచ్చారు. ఆసమయానికి అల్లుతున్న చొక్కాలు పూర్తయ్యాయి. అన్నలపైన చొక్కాలు కప్పింది. వెంటనే అన్నలకు మనుషుల రూపం వచ్చింది. అక్కడున్నవారంతా ఆశ్చర్యపోయారు. జరిగిన సంగతంతా రాజుకు వివరించింది చెల్లెలు. ఆమె త్యాగానికి రాజు తలవంచుకున్నాడు. ప్రజలంతా సంతోషించారు. ఆ అన్నలు ఏడుగురు న తమ పట్టణం వెళ్ళారు. తండ్రికి జరిగిన సంగతి చెవ్వ్పారు. రెండో భార్యచేసిన మోసం తెలుసుకున్నాడు రాజు. ఆమెను దేశం బయటకి తరిమెశాడు. 16/7

శ 798 మవాయలాటి పూర్వం చైనా దేశంలో చాంగ్‌ అనే యువకుడుందేవాడు. చాంగ్‌ ధైర్యశాలి వ్యాపారం చేసేవాడు. అనేక దేశాలు తిరిగాడు. గాడిదల మీద వస్తువులను తీసుకొని దూరప్రాంతాలకు వెళ్ళి అమ్మేవాడు. ( ఒకసారి కొండలమీద వెళుతున్నాడు. గాడిదలు బరువులు మోయలేక అలసిపోయాయి,. విశ్రాంతి తీసుకోవాలనుకున్నాడు. కొండ కిందనే ఒక పల్లె శ వుంది. ఆ పల్లె చేరుకొన్నాడు. పూటకూళ్ళ చిన్నక్క ఇంట దిగాడు. చిన్నక్క నవ్వుతూ చాంగ్‌ను లోపలికి పిలిచుకొని వెళ్ళింది. తాగదానికి మంచి సీళ్ళిచ్చింది. రాత్రికి ఇక్కడే ఉండమన్నది. సరేనన్నాడు. తనలాంటి వ్యాపారస్తులు చాలామంది , అక్కడ ఉన్నారు. ఆమె పెట్టే భోజనం గురించి గొప్పగా చెప్పుకొంటున్నారు. బరువులు దింపి గాడిదలకు మేతవేసి, న్నానం చేసాడు. భోంచేసి పండుకోడానికి వెళ్ళాడు. అక్కడ చాలామంది పండుకొని ఉన్నారు. ఇంతలో చిన్నక్క తలా ఒక రొట్టె ఇచ్చింది. అందరూ రొట్టెలు తిన్నారు. చాంగ్‌ అలసిపోయి ఉండడం వల్ల రొట్టె తలకింద పెట్టుకొని నిద్రపోయాడు. అర్ధరాత్రి ఏదో శబ్దం వినబడింది. లేచి శబ్దం వస్తున్న చోటకి వెళ్లాడు. ఒక గదిలో చిన్నక్క కళ్ళు మూసుకొని గొణుక్కుంటూ ఉంది. కిటికీలో నుండి జాగ్రత్తగా చూసాడు. ఒక పెట్టె తీసి అందులో నుంచి బొమ్మ ఎద్దులను నాగలితీసి బయటపెట్టింది. ఎద్దులు క్షణంలో పెద్దవిగా మారాయి. గదినంతా దున్ని గోధుమలు చల్లింది. ఎద్దులను నాగలిని చిన్నబొమ్మలుగా మార్చి పెట్టెలొ పెట్టింది. ఇంతలోనే గోధుమ పండింది. పంట కోసి గింజలు నూర్చి పిండిచేసింది. “ఈ పిండితో రొట్టెలుచేసి రేపు పెడతాను. అందరిని గాడిదలుగా మారుసాను అని నవ్వుకొన్నది. ఇదంతా చాంగ్‌ చూసాడు. ఆమె మాటలు విన్నాడు. మెల్లగా వెళ్ళి కళ్ళుమూసుకొని పండుకొన్నాడు. ఇంతలోనే తాను ఉన్న గదిలో గాడిద అరుపులు [ వినపడ్డాయి. లేచి చూసాడు. గదిలో పండుకున్న వర్తకులందరూ గాడిదలుగా మారివోయి ఉన్నారు. చిన్నక్క మోసం గ్రహించాడు. ఇ ఏమీ తెలియనట్లు తెల్లవారి లేచి గాడిదల మీద సరకులు ఎత్తి బయలుదేరాడు. చిన్నక్క నాలుగు రొట్టెలు ఇచ్చి దారిలో ఆకలైనప్పుడు తినమంది. అలాగేనని రొట్టెలు తీసుకొని వెళ్ళాడు. గ 4

చాంగ్‌ సరుకులన్నీ అమ్మి తిరుగు ప్రయాణం అయ్యాడు. దారిలో | చిన్నక్క ఇంటిలో ఆగాడు. చాంగ్‌ను చూడగానే చిన్నక్క ఆశ్చర్య పోయింది. నేను ఇచ్చిన రొట్టెలు తినలేదా? అని అడిగింది. దారిలో కొందరు వర్తకులు కనిపించారు. నీవు ఇచ్చిన రొట్టెలు వారికిచ్చి, వారి రొట్టెలు నేను తీసుకొన్నాను. నీవిచ్చిన . రొట్టెలు చాలారుచిగా ఉన్నాయంటూ లొట్టలేసుకొని తిన్నారు. వారిచ్చిరన రొట్టెలు కూడా చాలా రుచిగా ఉన్నాయి. ఇద్దరమూ కలసి తిందామని ఐదురొట్టెలు ఆమె ముందు పెట్టాడు. అందులో ఒకటి మామూలు రొట్టె. దాన్ని కొంచెం తుంచి " గుర్తుపెట్టుకున్నాడు. దాన్ని తీసుకొని చిన్నగా తినసాగాడు. చాలా రుచిగా ఉ న్నాయంటూ చిన్నక్క నాలుగు రొట్టెలూ తిన్నది. ఇవి నీవు తిన్నందుకు నాకు చాలా ఆనందంగా ఉంది. ఇవి నీవు చేసిన రొట్టెలే. నీ రొట్టెల రహస్యం నాకు తెలుసు. ఇక్కడ బసచేసిన వారికి వాటిని తినిపించి, గాడిదలను చేసి, అమ్మడం నాకు తెలుసు అన్నాడు చాంగ్‌. చిన్నక్క కోపంతో ఊగిపోయింది. భయంతో కేకలు వేసింది. కాని ఏం లాభం. అప్పటికే ఆమె గాడిదగా మారడం మొదలయింది. చెవులు పెద్దవిగా ., మారాయి. తోక పుట్టుకొచ్చింది. చూస్తుంగానే గాడిదగా మారిపోయింది. ఓండ్రపెట్టుకొంటూ కొండలవైపు పరుగులు దీసింది. వర్తకులకు ఆ మాయలాడి పీడ విరగడయింది. 799 బినన్నవాడు పూర్వం ఒక ముసలివాడు వుందేవాడు. అతనికి ముగ్గరు కొడుకులు పెద్దవాడిపేరు లింగడు, రెండోవాడి పేరు బుంగడు, మూడోవాడు రంగడు, రంగడిని అందరూ చిన్నోడు అని పిలిచేవారు. రంగడు అందంగా ఉంటాడు. బుద్దిమంతుడు ॥ కూడా. లింగడు గడక(ర్రలా పొడవుగా వుంటాడు. బుంగడు మరి పొట్టి. పెద్దవాళ్ళిద్దరూ ఒక జట్టు. అందరూ చిన్నోడిని మెచ్చుకుంటుంటే అన్నలు మాత్రం తిడుతూ ఉంటారు. చిన్నోడంటే అసూయ. తండ్రి చనిపోగానే అన్నలు చిన్నోడిని " ఇంటినుండి వెళ్ళగొట్టారు. పాపం చిన్నోడు ఏడుస్తూ అడవిలోకి వెళ్లాడు. చిన్న ఇల్లు కట్టుకున్నాడు. ఆ అడవిలో పంద్లు కాయలు ఆకులూ తింటూ ఆనందంగా ఉ న్నాడు. అడవిలోకి పక్షులు జంతువులు అతనికి చెలిమి అయ్యాయి. వాటికి ఆకలె 169 వి

ఎక్కడా ఆహారం దొరక్కపోతే చిన్నవాడి దగ్గరకొచ్చి అరుస్తాయి. చిన్నవాడు వాటికి ఆహారం పెట్టి ఆకలి తీర్చి పంపిస్తాడు. . ఒకరోజు రెక్క దెబ్బతిని కదలలేదని ఒక పక్షి వాకిటి ముందు పడి ఉ డడం చూసాడు. తన సాయంకోసమే వచ్చిందని అర్ధం చేసుకొన్నాడు. ఆకు పసరు ఎర్రమట్టి కలిపి రెక్కకు పూసాడు. మెత్తటి పడకవేసి రోజూ పండ్లు, గింజలు (| తినిపించాడు. అది కోలుకొని ఒక రోజుఎగిరిపోయింది. ముక్కుతో కరచకొని ఒక గుమ్మడి గింజ తెచ్చి చిన్నోడకి ఇచ్చింది. నువ్వు నాకు సాయంచేసి ప్రాణం ( కాపాడావు. ఈ గింజ నాటు.నీకు అదృష్టం కలుగుతుంది అని ఎగిరిపోయింది. ఇంటి ముందు విత్తనం నాటాడు. రోజూ న్‌ళ్ళు పోసాడు. అది పెరిగి ఇల్లంతా అల్లుకొన్నది. కాయలుకాసింది. కాయలు పండాయి. ఒకరోజు ఒక కాయతుంచి కత్తితో అడ్డంగా కోసాడు. గుమ్మడికాయ నిండా బంగారునాణాలు మొరుస్తూ బయటపడ్డాయి. చిన్నవాడు ఆశ్చర్యపోయాడు. ఇంక తనకు దిగులులేదు కావలసినన్ని గుమ్మడి కాయలు ఉన్నాయి. అన్నలకు కూదా రెండు గుమ్మడి కాయలు ఇస్తాను అని ఆలోచించాడు. రెండు గుమ్మడికాయలు తీసుకొని అన్నల దగ్గరకు వెళ్ళాడు. అన్నలిద్దరూ మంచాలకు అడ్డంపడి నిద్రపోతూ ఉన్నారు. చిన్నోడు అన్నలిద్దరినీ లేవగొట్టి గుమ్మడికాయలు చూపించాడు. గొప్ప గుమ్మడికాయలు తెచ్చిఇస్తున్నావా? నీ పప్పులు ఉడకవు. నిన్ను ఇంట్లోకి రానివ్వం వెళ్ళు. మంచిని(ద్ర పాదుచేసావు అంటూ కసిరారు. చిన్నావాడు ఒక గుమ్మడికాయను కోసి బంగారు నాణేలు చూపించాడు. రెక్క విరిగిన పక్షి గురించి చెప్పాడు. ఇంత లాభం పొందినా అన్నలు కనికరించలేదు. సరి సరి బయటకు వెళ్ళి ఇలా బుద్దిగా ఉండు. మేము నీకు అన్నలం. నీకు ఏది దొరికినా మా భాగం మాకు తెచ్చి ఇవ్వు అన్నారు. చిన్నవాడు ఎడ్చుకొంటూ అడవికి వెళ్ళాడు. బుంగడిని పిలిచి వెంటనే ॥ అడవికెళ్ళి, రెక్క విరిగిన పక్షిని పట్టుకొని రమ్మన్నాడు లింగడు. బుంగడికి అన్నంటే భయం. అడవికి వెళ్ళి రెక్క విరిగిన పక్షికోసం వెదికాడు. ఎక్కడా కనిపించలేదు. వట్టి చేతులతో వెళితే కొడతాడని భయపడ్డాడు. ఒక పక్షిని పట్టుకొని ఒక రెక్క - విరిచి తీసుకొని వెళ్ళి అన్నకిచ్చాడు. 1/0

ఆ పక్షికి తిండి పెట్టి సపర్యలు చేయసాగారు. కోలుకోడానికి చాలా 9 రోజులు పట్టింది. అప్పుడప్పుడు దాన్ని తిడుతూ తిండి పెట్టవారు కాదు. చివరకు కోలుకొని ఎగిరి పోయింది. ఒక గుమ్మడి గింజ తెచ్చి యిచ్చింది. దాన్ని నాటి నీరు పోసారు. " మరునాటికల్లా గుమ్మడిచెట్టు ఎదిగి కాయలు కాసింది. ఒక గుమ్మడికాయ తుంచి అడ్డంగా కోసారు. కాయ రెందుగా విడిపోగానే లోపలి నుండి పాములు, తేళు ఇ... సై జెర్రులు, బయటకు వచ్చాయి. మరొకకాయ కోసారు. అందులోనూ పాములు, లేళ్ళు, జెర్రులు బయటకి వచ్చి ఇల్లంతా పాకాయి. వాములు తరుముకొన్నాయి. అన్నదమ్ములిద్దరూ ఇల్లు వదిలి పారిపోయారు. మళ్ళీ తిరిగి రాలేదు. చిన్నవాడు గుమ్మడికాయలన్నీ కోసి, బంగారు నాణాలు మూటగట్టి రాజుగారి నగరం వచ్చాడు. ఒక మేడ కొన్నాడు. ఆ డబ్బుతో వ్యాపారం చెసాడు. | ఎంతో డబ్బు సంపాదించాడు. చిన్నవాడు అందచందాల గురించీ, గుణ గణాల గురించి రాజు కూతురికి తెలిసింది. రాజు కూతురు రాణికి చెప్పింది. రాణివెళ్ళి రాజుకు చెప్పింది. రాజు స్వయంగా వచ్చి చిన్నవాడిని చూనాడు. కూతుర్నిచ్చి ? పెళ్ళి చెసాడు. 740 అల్లా ఉథ్రీన్‌ - అద్దుత దీవం పూర్వం అరేబియా దేశంలో ఎందరో మంత్రగాళ్లు ఉండేవారు. వాళ్ళ దగర ఎన్నో అద్భుత శక్తులందేవి. వారిని చూని (వ్రజలు రాజులు భయపడుతుందేవారు. ఆదేశంలో మక్క్ళానగరం వింతలకూ, విడ్డూరాలకు పేరుగాంచింది. ఆ నగరానికి పడమర కొండల మధ్య మంత్రాల దిబ్బ ఉంది. ఆ దిబ్బ కింద పెద్ద గుహ ఉంది. ఆ గుహలో ఒక అద్భుత దీపం ఉంది. అది కోరిన వరాలు ఇస్తుంది. దాన్ని సంపాదించాలని ఎందరో మాంత్రికులు వందల క్ట ఏళ్ళుగా ప్రయత్నిస్తున్నారు. వారి ప్రయత్నాలు ఫలించలేదు. చివరకు పకీర్‌ బాబా అనే మాంత్రికుడు ఆ రహస్యం కనుగొన్నాడు. క్ట కాని అందుకు తెలివితేటలు, ధైర్యసాహసాలూ కల్గిన పదేళ్ళబాలుడు కావాలి. అలాంటి పిల్లవాడి కోసం మక్కా నగరమంతా గాలించాడు. అల్లా ఉద్దీన్‌ అనే పిల్లవాడు ఇందుకు తగినవాడని నిర్ణయించుకొన్నాడు. ఆ పిల్లవాడితో మి బంధువునంటూ పరిచయం పెంచుకున్నాడు. 1/71

అల్లాఉద్దీన్‌ కుటుంబం చాలా పేద కుటుంబం. తండ్రి చిన్నప్పుడే చనిపోయాడు. తల్లి దిగులుతో మంచం పట్టింది. తినడానికి తిండి కూడా లేదు. ఇ మాంత్రికుడు ఇంటికి వచ్చి వారికి కావలసిన వస్తువులు ఇచ్చాడు. అల్లాడిద్దీన్‌ మాంత్రికుడిని పూర్తిగా నమ్మాడు. ఒక రోజు మాంత్రికుడు అల్లా ఉద్దీన్‌ను తీసుకొని మంత్రాల దిబ్బ దగ్గరకెళ్ళాడు. మంత్రం చదివి కర్రతో కొట్టగానే ఆ దిబ్బలో ల. పెద్ద గుహ కనిపించింది. లోపలికి వెళ్ళారు. అక్కడ అందమైన తోట కనిపించింది. ఆ తోట మధ్య సన్నని సొరంగం కనిపించింది. మంత్రగాడు అల్లా ఉద్దీన్‌ ధైర్యసాహసాలు మెచ్చుకొన్నాడు. లోపలికి ఒక తాడు వదిలాడు. వీపు తట్టి అందులోకి దిగమన్నాడు. అల్లా ఉద్దీన్‌ తాడు పట్టుకొని అందులోకి దిగాడు. ఆ గుహలో అన్నిమూలలు వెదుకు. ఒక ఇత్తడి దీపం కనిపిస్తుంది. పట్టుకొని రా అని మంత్రగాడు పై నుండి పెద్దగా చెప్పాడు. అల్లా ఉద్దిన్‌ చాలాసేపు వెదికి దిపాన్ని పట్టుకున్నాడు. దీపం నడుముకు గుడ్డతో కట్టుకొని తాడు గట్టిగా పట్టుకో పైకి వస్తానవన్నాడు అల్లాఉద్దన్‌. ముందుగా దీపం తాడుకు కట్టమన్నాడు. కాదు ముందు నన్ను పైకి లాగమన్నాడు అల్లా ఉద్దీన్‌. ఎంతకీ మాంత్రికుడి దృష్టంతా దిపంమీద ఉండడంతో అల్లా ఉద్దీన్‌కు “అనుమానం వచ్చింది. నేను దీపం ఇవ్వనన్నాడు అల్లా ఉద్దిన్‌. మాంత్రికుడు బ్రతిమాలాడాడు, బెదిరించాడు. ( కోపంవచ్చి తాడుపైకి లాగేశాడు. అక్కడే చావు అంటూ సొరంగం మూసేసాడు మాంత్రికుడు.

అల్లా ఉద్దిన్‌కు ప్రాణాలమీద ఆశ పోయింది. తల్లిని తలచుకొని కన్నీళ్ళ పెట్టుకున్నాడు. ఆ గుహలో గుబ్చిలాలు అటూ ఇలూ తిరుగుతున్నాయి. గుర్ల గూబల కళ్ళు మిలమిల మెరుస్తూ కనబడుతున్నాయి. అప్పుడప్పుడు అవి అరుస్తున్నాయి. ఆ గుహలో మరికొంత ముందుకు వెళ్ళాడు. ఒకచోట మనుషుల అస్థిపంజరాలు వేలాడుతున్నాయి. మరింత ముందుకు పరుగెత్తాడు. వెలుతురు కనిపించింది. ఒక చోట మంచిసీళ్ళు కనిపించాయి. అక్కడి కెళ్ళాలంటే సన్నని ॥ వెంతెన మీద వెళ్ళాలి. కింద భుగభుగ మందుతున్న నిప్తుల గుండం ఉంది. ధైర్యం చెసి దానిమీద వెళ్ళాడు. అక్కడ మంచి సళ్ళు మాయమైపోయాయి. ఒక చెట్టుకు మామిడిపండ్లు వేలాడుతున్నాయి. వాటిని తిందామని కోయబోయాడు. క చెట్టుతో సహా మాయమైపోయింది. ఆకలితో కిందపడిపోయాడు. నడుముకుకట్టి ఉన్న దీపం కిందపడి పోయింది. ఆ దీపంలో నుంచి ఒక భూతం వచ్చి అల్లా ఉ

1/2 |

ద్దిన్‌ ముందు చేతులు కట్టుకొని నిలబడింది. అల్లా ఉద్దిన్‌ భయపడ్డాడు. ధైర్యం ం తెచ్చుకొని ఎవరు నువ్వు? అని అడిగాడు. “నేను భూతాన్ని ఈ దీపం ఎవరి దగ్గర వుంటే వాళ్ళు చెప్పినట్లు చేస్తాను. ఏం కావాలో శలవు ఇవ్వండి” అన్నది భూతం. అల్లా ఉద్దీన్‌కు దీపం నొ వ ౭ మహత్యం అర్ధమైంది. ధైర్యం వచ్చింది. నన్ను వెంటనే మా ఇంటికి చేర్చు అన్నాడు. భూతం కక అల్లాఉద్దీన్‌ను క్షణంలో ఇంటికి చేర్చింది. అల్లా ఉద్దీన్‌ తల్లి-కొడుకు కోసం ఏడ్చి ఏడ్చి స్పృహ లేకుండా మంచంలో పడి ఉంది. వెంటనే తల్లి దగ్గరకెళ్ళి అమ్మా! అమ్మా! అంటూ పిలిచాడు. అల్లా ఉద్దీన్‌ గొంతువిని కళ్ళు తెరిచి ఆనందంతో, కొడుకును కౌగలించుకొని ఎద్చింది. అమ్మా మన కష్టాలు తీరిపోయాయి. ఇదిగో అద్భుతదీపం. కోరిన వరాలు ఇస్తుంది. అంటూ జరిగినదంతా చెప్పాడు. తల్లి సంతోషించింది. భూతాన్ని పెద్ద మేడను సృష్టించమని కోరాడు. రాజమహలు వంటి మేడ తయారైంది. పది మూటల బంగారు నాణాలు కోరాడు. దాసదాసీ జనం గుర్రాలు కావాలన్నాడు. క్ష అన్నీ వచ్చాయి. తల్లితో సుఖంగా జీవిస్తున్నాడు. 747. అల్లా ఉద్దీన్‌ వల్లా అల్లా ఉద్దీన్‌ అద్భుతదిపం వల్ల గొప్ప ఐశ్వర్యవంతుడయ్యాడు. పెద్ద ఇంద్రభవనం నిర్మించుకొని దాస దాసీజనంతో సకల భోగాలు అనుభవిస్తున్నాడు. నగరంలోని ప్రజలు అల్లా ఉద్దిన్‌ ఐశ్వర్యం గురించి విచిత్రంగా చెప్పుకొన్నారు. అల్లా ఉద్దీన్‌ పేద సాదలకు దాన ధర్మాలు చేస్తూ మంచి పేరు సంపాదించాడు. ఈ విధంగా కొన్నేళ్ళు గడిచాయి. అల్లా ఉద్దన్‌కు ఇరవై ఎళ్ళ వయస్సు వచ్చింది. " ఆ నగరాన్ని పాలించే సుల్తాన్‌కు ఒక కూతురుంది. ఆమె చాలా అందగత్తె. ఒక సారి సులాన్‌ కూతురు పల్లకిలో కూర్చొని నగరంలో వింతలూ, విడ్లూరాలు

• చూస్తున్నది. గు్రర్రంమీద పోతూ అల్లా ఉద్దీన్‌ సుల్తాన్‌ కూతుర్ని చూసి ఆమె (పమలో పడ్డాడు. ఈ విషయం తల్లికి చెప్పాడు. సుల్తాన్‌ కూతుర్ని వివాహమాడతానన్నాడు. ఆమె భయపడింది. ఇది జరిగేది కాదు. అలాంటి 1/73 న్‌

ఆశలు పెట్టుకోవద్దు అని చెప్పింది. కానీ అల్లా ఉద్దీన్‌ అన్నమూ, నీళ్లూ ముట్టకుండా సుల్తాన్‌ గారి కూతుర్ని కలవరించసాగాడు. తల్లి ఇక లాభం లేదనుకొని అనేక క బహుమతులు తీసుకొని సుల్తాన్‌ గారి భవనానికి వెళ్ళింది. కానుకలు సుల్తాన్‌కు సమర్పించి తన కొడుక్కి కూతుర్చిచ్చి పెళ్ళి చేయమని అడిగింది. నీకు ఐశ్వర్యం ఉండవచ్చు. ఒక నామాన్య వంశంలో పుట్టన యువకుడికి నా కూతుర్ని ఇవ్వలేను. . నా కూతురు కావాలంటే ప్రపంచంలో విలువైన రెండు వజ్రాలు ఈ జిష్ట రాజు ఫరో చక్రవర్తి దగ్గర ఉన్నాయి. వాటిని తెచ్చి ఇవ్వమని కుమారునికి చెప్పు అన్నాడు సుల్తాన్‌. క అల్లా ఉద్దిన్‌ తల్లి విచారంతో ఇల్లు చేరింది. సుల్తాన్‌ కోరికను కొడిక్కి చెప్పింది. వెంటనే అల్లాఉద్దీన్‌ అద్భుత దీపాన్ని రుద్ది భూతాన్ని పిలిచాడు. భూతం ప్రత్యక్షమై ఏమి కావాలోచెప్పమని అడిగింది. అల్లా ఉద్దీన్‌ ఈజిప్టు రాజు దగ్గర ఉన్న రెండు వజ్రాలను తెమ్మని చెప్పాడు. వెంటనే భూతం ఈజిప్టు దేశం వెళ్ళి వజ్రాలకు కాపలా ఉన్న సైన్యాన్ని ఓడించి రెండు వజ్రాలు తెచ్చి అల్లా ఉద్దీన్‌కు ఇచ్చింది. అల్లా ఉద్దన్‌ ఆ వజ్రాలను తీసుకొని వెళ్ళి సుల్తాన్‌కు ఇచ్చాడు. సుల్తాన్‌ కూతురు అల్లా ఉద్దిన్‌ అందచందాలను చూసి పెళ్ళి చేసుకోవడానికి ఇష్టపడింది. సుల్తాన్‌ అల్లా ఉద్దీన్‌ ధెర్య సాహసాలకు మెచ్చుకొని కూతుర్నిచ్చి వైభంగా పెళ్ళి క చేశాడు. భార్యతో అల్లా ఉద్దిన్‌ హాయిగా ఉన్నాడు. 742 అల్లాదథ్రీన్‌ ముల్తాన్‌ కావడం అల్లా ఉద్దీన్‌ భార్యతో ఆనందంగా ఉంటున్నాడు. మాంత్రికుడు మాత్రం అల్లా ఉద్దీన్‌ ఆ గుహలోనే చనిపోయాడనుకొన్నాడు. అల్లా ఉద్దీన్‌ అనే పేద యువకుడు ధనవంతుడై సుల్తాన్‌ కుతుర్ని పెళ్ళి చేసుకొన్నాడని ప్రజలు వింతగా చెప్పుకోసాగారు. ఈ మాటలు మాంత్రికుడు విన్నాడు. అనుమానం వచ్చింది. అల్లా ఉద్దీన్‌ ఇంటి సమీపంలో దాగి చూసాడు. అల్లా ఉద్దిన్ను అతని తల్లిని [ పోల్చుకున్నాడు. వీడే అల్లా ఉద్దీన్‌. వీడి దగ్గర తప్పక అద్భుత దీపం ఉంటుంది. ఎలాగైనా ఆ దీపాన్ని కాజేయాలని నిశ్చయించుకొన్నాడు. ౪ గుర్తు పట్టకుండా వేషం మార్చుకొన్నాడు. అల్లా ఉద్దీన్‌ ఇంట్లో లేని సమయం తెలుసుకున్నాడు. పాత దీపాలకు కొత్త దీపాలు, ఇస్తానవో, పాత [1/74

దీపాలకు కొత్త దీపాలు ఇస్తానహో అని అరుచుకుంటూ అల్లా ఉద్దీన్‌ ఉండే ఇంటి ం ముందు ఆగాడు. అల్లా ఉద్దీన్‌ భార్య ఈ మాటలు విన్నది. ఇంట్లో ఉన్న పాతదీపం గుర్తుకొచ్చింది. దాని మహత్యం ఆమెకు తెలియదు. ఆ పాత దీపం తెచ్చి ఇచ్చి కొత్త దీపం తీసుకొన్నది. క; మాంత్రికుడికి దీపం చూడగానే కళ్ళు మిలమిల మెరిశాయి. వాడు ఎంతో సేపు ఆగలేదు. వెంటనే దీపాన్ని రుద్దాడు. భూతం ప్రత్యక్షమై ఆజ్ఞ! ఎ ఏమికావాలో చెప్పండి అంది. ముందు అల్లా ఉద్దీన్‌ సిరిసంపదలన్నీ మాయం చేసి పేదవాడిగా మార్చు అన్నాడు మాంత్రికుడు. ఆ భూతం చేతులు తిప్పి సర్వం అదృశ్యమైవో అన్నది. ఒక్కసారిగా అల్లా ఉద్దీన్‌ తల్లీ భార్యలతో సహా మాసిన బట్టలతో పూరిగుడిసెలో ఉన్నాడు. అద్భుతదీపం తన దగ్గర నుండి ఎవరో దింగిలించారని ఊహించాడు. తల్లిని భార్యను అడిగాడు. భార్య దీపాన్ని మాంత్రికుడికి ఇచ్చిన సంగతి తెలుసుకొని విచారించాడు. అల్లా ఉద్దీన్‌ బికారి అయ్యాడని నగరమంతా తెలిసివోయింది. సులాన్‌కు క్ట కూడా తెలిసింది. వెంటనే కూతుర్ని తీసుకొని పోయాడు. అల్లా ఉద్దీన్‌ మోసగాడని తీర్మానించి ఉరిశిక్ష విధించాడు. మాంత్రికుడు సుల్తాన్‌కు అనేక బహుమతులు ఇచ్చి లోబర్చుకొన్నాడు. కూతుర్ని మాంత్రికుడికిచ్చి పెళ్ళి చెయాలనుకొన్నాడు. సులాన్‌ కూతురు అల్లా ఉద్దీన్న (ప్రేమిస్తున్నానని చెప్పింది. అతని దగ్గరకే వెళతానన్నది. కాని ఆమె మాటలు పట్టించుకోకుండా ఆమెను మాంత్రికుడి మందిరానికి పంపాడు. మాంత్రికుడు తనను పెళ్ళి చేసుకొమ్మని ఆమెను బలవంత పెట్టనాగాడు. అల్లా ఉద్దీన్‌ వెంటనే మాంట్రికుడుండే మందిరం దగ్గరికొచ్చాడు. క ఆ సమయంలో మాంత్రికుడు అక్కడలేడు. వెళ్ళి భార్యను కలుసుకున్నాడు. ఆమె అల్లా ఉద్దీన్ను పట్టుకొని ఏడ్చింది. నన్ను వెంట తీసుకొని వెళ్ళమని ప్రాధేయపడింది. అల్లా ఉద్దీన్‌ ఆమెకు చెవులో ఒక ఉపాయం చెప్పాడు. ఇంతలో మంత్రగాడు " వచ్చాడు. అల్లా ఉద్దీన్‌ మాంత్రికుడికి కనబడకుండా రహస్యంగా దాక్కొన్నాడు. 1/75

శ

మాంత్రికుడు రాగానే రోజుటి మాదరి కాకుండా సులాన్‌ కూతురు నవ్వుతూ ఎదురు వెళ్ళింది. అతనికి కావలసిన పరిచర్యలు చేసింది. నాట్యం ఇ చేసింది. సంతోషం పట్టలేక మాంత్రికుడు సారాయి తాగాడు. తాగి తాగి మత్తుగా నిద్రపోయాడు. సుల్తాన్‌ కూతురు ఇదే సమయమని అద్భుతదీపం వెదికింది, అది మాంత్రికుడి తలకింద ఉంది. దాన్ని తీసుకొని అల్లా ఉద్దీన్‌ దగ్గరకు ం * పరుగెత్తుకుంటూ వెళ్ళింది. అల్లా ఉద్దిన్‌ భార్యనూ, దీపాన్ని తీసుకొని విశాలమైన మైదానం దగ్గరకెళ్ళాడు. దీపాన్ని రుద్దాడు. ఆ భూతం ప్రత్యక్షమైంది. భవనం హంసలు విహరించే నీటి కొలనులు సృష్టించి ఇవ్వమన్నాడు. ఆ భూతం చేతులు శ్‌ ఊపగానే అల్లా ఉద్దీన్‌ కోరినవన్నీ ప్రత్యక్షమయ్యాయి. దాసదాసీలు, భటులు, ఆభరణాలు, బంగారం కావాలన్నాడు. అవి కూడా వచ్చాయి. వెళ్ళి మాంత్రికుదిని చంపి రమ్మన్నాడు. మాంత్రికుడిని ఒక్క కత్తివేటుతో చంపి వచ్చింది. అల్ల ఉద్దీన్‌ భూతంతో ఇక వెళ్ళు, స్వేచ్చగా బతుకు. నీకు విముక్తి కల్టిస్తున్నాను అని చెప్పాడు. దీపంతో సహా ఆ భూతం మాయమైంది.

సుల్తానకు ఈ విషయం తెలిసింది. అల్లా ఉద్దీన్ను కూతుర్ని తన రాజ్యానికి తీసుకొని వెళ్ళి అనేక కానుకలిచ్చి పొరపాటుకు క్షమించమని అడిగాడు. కొన్నాళ్ళకు సుల్తాన్‌ మరణించాడు. అల్లా ఉద్దిన్‌ సుల్తానుగా సింహాసనమెక్కి ప్రజలను 6 కన్నబీడ్డలకన్నా మిన్నగా చూసుకొంటూ రాజ్యాన్ని పాలించసాగాడు. అల్లా ఉ ద్దీన్‌ కీర్తి ప్రపంచమంతటా పాకింది.

24౨ కల నిజమైంది

బాలరాజు పుట్టడానికి మహారాజుల ఇంట పుట్టాడు, పెరిగి పెద్దవాడయ్యేనాటికి ఆస్తి అప్పులపాలైంది. తల్లిదండ్రులూ మరణించారు. తాతగారు ఆయనగారి పెద్ద మీసాలు మాత్రం మిగిలాయి. తాతగారి బడాయి కబుర్లు వింటూ కొంతకాలం గడివాక చివరకు పూట గదవమే కష్టమయింది. జ

బాలరాజుకు ఒకరోజు తెల్లవారుజామున ఒక కల వచ్చింది. తాను కిరీటం పెట్టుకొని సింహాసనం మీద కూర్చొని ఉన్నట్టూ, రాణి పక్కనే కూర్చొని ౪ తనవైపు చిరునవ్వుతో చూస్తున్నట్లు కలవచ్చింది. విచిత్రంగా తెల్లవారి ఉదయాన్నే ఒక కోయవాడు ఇంటికి వచ్చి నీకు రాజయోగం ఉందంటూ దీవించి వెళ్ళాడు.

176 ళ్‌

తెల్లవారుజామున వచ్చిన కల నిజమవుతుందని అంటారు. ఇంట్లో కూర్చొని ఉ ;ా ౦టే లాభం లేదనుకొన్నాడు. రాజుగారు ఉందేనగరం బయలుదేరాడు. గుర్రం ఎదురైతే గుర్రం మీద, గాడిద ఎదురైతే గాడిదమీద ఎక్కి న ఆగమేఘాలమీద రాజుగారి నగరం చేరుకొన్నాడు. ఒక పేదరాశి పెద్దమ్మ ఇంట్లో దిగి భోంచేసి పండుకొన్నాడు. ముగ్గురు కుర్రవాళ్ళు భోంచేస్తూ పెద్దమ్మా! పెద్దమ్మా! ఎందుకు విచారంగా వున్నావు? మీ రాజు గారికి రాచపుండు మానలేదా? అని అడిగారు. రాజుగారికి రాచపుండు ఎప్పుడోనయమయింది. ఇప్పుడు మా యువరాణికి పెళ్ళి సమస్య వచ్చిపడింది. ఈ మధ్య రోజూ ఒక కల వస్తున్నదట. తన మీద పాము పడినట్టుగా, ఎవరో ఒక యువకుడొచ్చి రక్షించినట్టు ఒకే రకంగా వస్తున్నదట. ఆ యువకుడినే పెళ్ళిచేసుకోవాలని, వచ్చిన సంబంధాలన్నీ వద్దంటున్నది. ఆ యువకుడి కోసం చీకటి సమయంలో కొండమీది దేవీ ఆలయానికి వెళ్ళి వస్తున్నది అని చెప్పింది. బాలరాజు ఒక ఉపాయం ఆలోచించాడు. ఒక పాములవాడిని కలుసుకొని కోరలు తీసిన చిన్న పామును సంపాదించాడు. యువరాణి దేవి ఆలయానికి వెళ్ళే దారిలో పొదలమాటున దాగి కూర్చున్నాడు. పొద్దుగూకే సమయంలో ఒక అమ్మాయి దేవాలయానికి ఒంటరిగా వస్తుండడం చూనాడు. తాను కూర్చుని ఉ న్న పొదని సమీపించగానే ఆమెపై పాము విసిరేసాడు. వెంటనే ఆమె దగ్గరకెళ్ళి మీదపడినపామును తీసిదూరంగా విసరేశాడు. ఆమె బాలరాజును చూసి, నువ్వే నాభర్తవు! నా కల నిజమైంది అంటూ బాలరాజు చెయ్యి పట్టుకొన్నది. బాలరాజు ల ఈమె యువరాణి అని నిర్ధారించుకొని, నీ ఇష్టమే నా ఇష్టం అన్నాడు. ఇద్దరూ దేవీ ఆలయానికి వెళ్ళి పెళ్ళి చేసుకొన్నారు. యువరాణి శ బాలరాజును తీసుకొని పేదరాశి పెద్దమ్మ ఇంటికి వచ్చింది. ఇక్కడికెందుకు తీసుకొని వచ్చావని అడిగాడు బాలరాజు. పేదరాశి పెద్దమ్మ మనుమరాలిని నేను. మా అమ్మానాన్నలు నా చిన్నప్పుడే చనిపోయారు. నెను ఇక్కడే పెరుగుతున్నాను అన్నది. అయితే నీవు రాజు కూతురివి కాదా అని ఆశ్చర్యంగా అడిగాడు. నాపేరు కా 1//

యువరాణి. నేను రాజు కూతుర్ని కాదు. నువ్వు రాజకుమారుడివా? అని అడిగింది యువరాణి.

బాలరాజుకు మతిపోయింది. కల్లో రాజుగావడం, కోయవాడు చెప్పిన మాటలూ అంతా వట్టిదేనా అనుకొన్నాడు. ఇంతలోపే పేదరాశి పెద్దమ్మ వచ్చింది. |. బాలరాజును యువరాణిని దీవించింది. మీరిద్దరూ ఈ పూటకూళ్ళ ఇంటిని నడుపుకొంటూ నేను సంపాదించిన డబ్బుతో దర్జాగా బతకండి. నేను కాశీకి పోతాను అన్నది. .

పాపం బాలరాజు చేసేది లేక పేదరాశి పెద్దమ్మ చెప్పినట్లు పూటకూళ్ళ ఇంటిని నదుపుకొంటూ, అక్కడే ఉండిపోయాదు.

744 య్యధ్ర తొరణం

పూర్వం మగధ దేశానిక పాటలీపుత్రం రాజధానిగా ఉందేది. ఒకరోజు రాజుగారి మదపుటినుగు అదుపుదప్పి నగరవీధుల్లోకి వచ్చింది. కనిపించిన వారిని కనిపించినట్టు తొందంతో చుట్టి, కాళ్ళతో తొక్కి చంపసాగింది. జనం భయంతో విధుల్లో పరుగులు తీశారు. ఒకరి నెత్తిమీద ఉన్న తేనెకుండ జారికిందపడి పగిలిపోయింది. ఆ తెనె చుట్టూ ఈగలు మూగాయి. ఈగల్ని తినడానికి ఒక బల్లి అక్కడికి వచ్చింది. బల్లిని తినడానికి ఒక పిల్లి వచ్చింది. పిల్లిని చూసి ఒక కుక్క పరుగెత్తుకుంటూ అక్కడికి వచ్చింది.

ఆ వీధిలో జనం కుక్కను తరిమికొట్టారు. ఆ దెబ్బలకు కుక్క చనిపోయింది. అది రాణిగారి కుక్క రాణికి కోపం వచ్చింది. అలిగి అన్నం తినలేదు. కుక్కను చంపిన వారిని బంధించమని రాజు సైనికులను పంపాడు. సైనికులు వెళ్ళి కుక్కలను చంపిన వారిని గుర్తించలేక కనబడిన వారిని కనబడదినట్టు బంధించారు. ప్రజలకు కోపం వచ్చింది. కత్తులూ, కటార్లతో తిరగబడ్డారు. క కొంత మంది సైనికులు మరణించారు. రాజుకు మరింత కోపం వచ్చింది. సైన్యమంతా వచ్చి నగరం మీద పడ్డది. నగర వీధుల్లో రక్తం ఏరులైపారింది. శ ఎక్కడ చూసినా శవాల కుప్పులే. జ

1/78 ఇ

ఈ సంగతి పొరుగున ఉన్న శత్రురాజుకు తెలిసింది. ఇదే అదనుగా

• భావించి దండెత్తి వచ్చాడు. అప్పటికే అలసిపోయిన పాటలీ పుత్రం సైనికులను చిత్తుగా ఓడించాడు. అంతఃపురంలో ప్రవేశించి రాజును రాణిని చంపి, ఖజానా దోచుకొన్నాడు. తిరిగి వెళుతూ వెళుతూ నగరాన్ని తగలబెట్టి పోయాడు. ఇంత [ ఘోరం జరగడానికి కారణం కొందరు కుక్కన్నారు. కొందరు రాజుగారన్నారు. మరికొందరు ప్రజలన్నారు. ఇలా తలా ఒకటి చెబెతూనే ఉన్నారు. మరి మీరెం చెబుతారు? 7405 రవలవ్లల్లలు

అనగా అనగా ఒక ఊళ్లో ఒక రాజు. ఆ రాజుకు ఎంతో కాలం

సంతానం లేదు. రాజ దంపుతులు చేయని వ్రతం లేదు. మొక్కని దేవుడు లేడు.

• చివరకు వారికి కవలపిల్లలు పుట్టారు. రాజు ఆపిల్లలకు చదువులు సాములునేర్పించాడు. పదారేళ్ళ ప్రాయం వచ్చెసరికి వారు అన్ని విద్యల్లో ఆరితేరారు. కవలపిల్లలిద్దరు రాజు దగ్గరకెళ్ళి మేము దేశాటన చెసి వస్తామన్నారు.

ఫి రాజు సరే వెళ్ళి రమ్మాన్నాడు. చెరో కత్తి తీసుకుని మేలు జాతి గుర్రాలెక్కి ఉత్తర దిక్కుగా ప్రయాణం సాగించారు. అడవులు, కొండలు నదులు దాటుకొంటూ మూడు పగళ్ళూ మూడు రాత్రులూ ఎక్కడా ఆగకుండా గుర్రాలను దౌడు తీయించారు.

దారిలో వారిని చెరో వేట కుక్కచెరో గద్ద వెంబడించాయి. వెళ్ళి వెళ్ళి చివరకొక పెద్ద మర్రిచెట్టు దగ్గర ఆగారు.

ఆ ఇద్దరిలో పెద్దవాడు అన్నాడు గదా! తమ్ముడూ నేను తూర్పు దిక్కుకు నువ్వు పడమర దిక్కుకు వెళదాం. సరిగ్గా ఎడాది తర్వాత ఇదే రోజు ఇక్కదే కలుసుకుందాం సరేనా అన్నాడు. సరేనంటే సరే అనుకొన్నారు. వెంటనే పెద్దవాడు

| తూర్పుకు, చిన్నవాడు పడమర దిక్కుకు బయలుదేరారు. పెద్దవాడిని పెద్ద కుక్క చిన్న వాడిని చిన్నకుక్క వెంబడించాయి. చెరో గద్ద పైన ఎగురుతూ వెంబడించాయి. ” పెద్దవాడు వెళ్ళి వెళ్ళి ఒక రాజ్యంలో ప్రవేశించాడు. ఆ రాజ్యంలో ఎక్కడా ఆనందం కన్పించలేదు. ఎందుకో అందరూ దిగులుగా ఉన్నారు. ఒకపూట కూళ్ళ అవ్వ ఇంటికెళ్ళి భోంచేసి విషయం తెలుసుకున్నాడు. 1/79

ఒక రాక్షసుడు రాత్రుళ్ళు ఊరిమీద పడి దొరికిన వారిని దొరికినట్లు మింగేస్తున్నాడు. రాజు కుమార్తెనిచ్చి పెళ్ళి చేస్తేసరి. లేకపోతే రాజ్యమంతా అల్లకల్లోలం చేస్తానని బెదిరిస్తున్నాడు. ఆ రాక్షసుణ్ణి చంపేవారుగానీ, వాడి ఆగడాలు ఆహపేవారు గాని కన్పించడం లేదు. ఆ రాజు కూతురు అందాల భరిణ, గుణవంతురాలు అందుకే అంతాదిగులుగా ఉన్నారు అన్నది. వెంటనే పెద్దవాడు శ" వెళ్ళి రాక్షసుడితో తలపడ్డాడు. రాక్షసుణ్ణి చంపి వాడి ముక్కు చెవులూ కోసి తెచ్చి రాజుకు చూపించాడు. రాక్షసుడి పీడ విరగడయినందుకు రాజు సంతోషించాడు. ॥ (ప్రజలంతా సంబరాలు చేసుకొన్నారు. రాజు అర్ధరాజ్యంతో పాటు తన కూతుర్నిచ్చి + పెళ్ళిచేసాడు. ఒక రోజు పెద్దవాడు వేటకు బయలుదేరాడు. రాజు ఉత్తర దిక్కుకూ మాత్రం పోవద్దన్నాడు. వెళితే ఏం జరుగుతందోచూద్దామని పెద్దవాడు ఉత్తర దిక్కుకే బయలుదేరి వెళ్ళాడు. చీమలు దూరని చిట్టడవి. కాకులు దూరని కారడవి. ఆ అడవి దాటి వెళ్ళాడు. ఒక పంది కనిపించింది. దాన్ని తరుముకొంటూ ఒక తోటలో ప్రవేశించాడు. ఆ తోటలో ఒక చెట్టుమీద ఒక ముసలి అవ్వ వణుకుతూ కూర్చొని ఉంది. రాజుకుమారుడు చెట్టు దగ్గరకు రాగానే అవ్వకిందికి దూకింది. తన చెతిలో ఉన్న బెత్తంతో రాజకుమారుడిని కుక్కను కొట్టింది. అంతే వెంటనే క శిలలైవోయారు. గద్ద ఎగురుకొంటూ పూర్వం అన్నదమ్ములు విడిపోయిన మర్రిచెట్టమీద వాలింది. చిన్నవాడు సంవత్సరం అయిన తర్వాత అనుకొన్న విధంగా మర్రిచెట్టు దగ్గరకు వచ్చాడు. అన్నరాలేదు. అన్న వెంట వెళ్ళిన గద్ద వచ్చి తమ్ముడి భుజం మీద వాలింది. అన్నకు ఏదో కీడు జరిగిందని ఊహించాడు. గుర్రమెక్కి తూర్పు దిక్కుగా బయటుదేరాడు. పైన గద్ద ఎగురుతూ వెళుతూంటే దాన్ని వెంబడించాడు. చివరకు అన్నగారు వెళ్ళిన రాజ్యం చేరాడు. చిన్నవాడిని చూసి అందరూ రాజుగారి అల్లుడువచ్చాడని సంబరపడ్డారు. చిన్న వాడికి విషయం అర్ధం అయింది. ఇంతకాలం [ ఎమయ్యావని అడిగారు. ఒక వ్రతం ఉందని చెప్పి - వ్రతం పూర్తయినంత వరకూ తనతో ఎవరూ మాట్లాడవద్దని చెప్పాడు. అన్న వెళ్లిన దారి తెలుసుకొని ఉత్తర దిక్కుకు బయలుదేరాడు. గద్దవెళ్లి నేరుగా ముసలవ్వ కూర్చొని ఉన్న చెట్టుమీద వాలింది. చెట్టు కింద శిలరూపంలో ఉన్న అన్నగారిని గుర్తుపట్టాడు. వెంటనే ఒరలో నుండి కత్తిదీసి అవ్వమీదికి 180

దూకాడు. అవ్వచేతిలో బెత్తం పెరుక్కొన్నాడు. మాయలమారీ మా అన్నను బ్రతికించు లేకపోతే నిన్ను నా కత్తితో రెండు ముక్కలు చేస్తానన్నాడు. అవ్వభయపడి పోయింది. అక్కడున్న శిలలన్నింటినీ మనుషులుగా మార్చింది. చిన్నవాడు బెత్తం విరిచేసి అక్కడి నుంది అవ్వను తరిమేశాడు. అన్నదమ్ముట్టరూ రాజభవనంకు 4 వచ్చారు. జరిగిన సంగతంతా తెలుసుకొని అందరూ ఆశ్చర్యపడ్డారు. గండం గడిచినందుకు ఆనందించారు. కవలపిల్లల థైర్య సాహనాలు అందరూ

1. మెచ్చుకున్నారు. పెద్దవాడు మామ రాజ్యాన్ని చిన్నవాడు తండ్రి రాజ్యాన్ని పట్టం గట్టుకొన్నారు. పట్టాభిషెకంనాడు నేనూ వెళ్ళాను. ఇదిగో ఈ ఉంగరం బహుమతిగా ఇచ్చారు. 746 చుత్సల మేడ రామాపురం కొండ మీద ఎవరో ఒక ముని తపస్సు చేసుకొంటూ ఉన్నాడనే సంగతి ఊరంతా పాకింది. ఆయన దగ్గర చాలా మహిమలున్నాయనసీ అడిగినవారికి, కోరిన వరాలు ఇస్తున్నాడనీ చెప్పుకొన్నారు. ఈ సంగతి రవిచంద్రుడనే పదేళ్ళ పిల్లవాడికి తెలిసింది. అనారోగ్యంతో ఉన్న తల్లిని తీసుకొని మునీశ్వరుడి దగ్గరకు వెళ్ళాలనుకొన్నాడు. తల్లి మంచం మీద నుండి లేవలేకపోయింది. ఒక్కడే కొండెక్కి పైకి వెళ్ళాడు. మునిని చూశాడు. ముని చుట్టూ పక్షులూ, జింకలు పులులూ కూర్చుని ఉన్నాయి. రవిచంద్రుడు పులులను చూపి భయపడ్డాడు. మునీశ్వరుడు రవిచంద్రుని చూసి దగ్గరకు రమ్మని పిలిచాడు. ఒక చిక్కుడు గింజా ఒక కుంకుడు గింజా యిచ్చాడు. చిక్కుడు గింజ ఇంటి పెరట్లో నాటు. మీ కష్టాలు తీరుతాయి. కుంకుడు గింజ ఎల్లప్పుడూ నీదగ్గరే ఉంచుకో ఆపద వచ్చినప్పుడు నన్ను తలచుకో వచ్చి రక్షిస్తాను అన్నాడు. వ రవిచంద్రుడు మునికి నమస్కరించి కొండ దిగి ఇంటికి వచ్చాడు. పెరట్లొ పాదు చేసి నీళ్ళు పోసి చిక్కుడు గింజ నాటాడు. తెల్లవారి ఉదయం లేచి , చూపాడు. ఆశ్చర్యం. చిక్కుడు గింజ మొలచి మనిషెత్తు పెరిగింది. చూస్తూ ఉ ండగానే పైపైకి పెరుగుతూ కంటికి కనిపించనంత ఎత్తుకు వెళ్ళింది. తీగ పట్టుకొని లాగి చూసాడు. ఆకులుగాని తీగగాని కొంచెమైన కదల్లేదు. తీగ పట్టకొని ఆకులమీద కాలు పెట్టుకొంటూ పైకి ఎక్కనాగాడు. అలా మేఘాల వరకు వెళ్ళాడు. 181

మేఘాలపైన ఒక అందాల మేడ కనిపించింది. మెల్లగా మేడ దగ్గరకెళ్ళి కిటికీలోంచి లోపలికి చూసాడు.

ఒక అందమైన పదెళ్ళ అమ్మాయి, తెల్లటి కుందేలు పిల్లలతో ఆడుకొంటూ కనిపించింది. ఆమె చుట్టూ రత్నాలు, ముత్యాలు కుప్పలుగా పోసి ఉన్నాయి. రవిచంద్రుడు సైగ చేశాడు. ఆ అమ్మాయి రవిచంద్రుని ఆశ్చర్యంతో చూసి, ౪ తలుపు తీసుకొని లోపలికి రమ్మని మెల్లగా చెప్పింది. రవిచంద్రుడు లోపలికెళ్ళి నువ్వు ఎవరు? ఇక్కడ ఎందుకున్నావు? అని అడిగాడు.

నేను ఆకాశరాజు కూతుర్ని. నా పేరు మేఘమాల, నేను మేఘాలకు రాణిని, పాలపుంత పైన మెరుపుల రాజ్యం మా నివాసం. మాపక్కనే చీకటి గుహను పాలించే ఒంటికన్ను రాక్షసుడున్నాడు. వాడు మా అమ్మను నాన్నను బంధించి ఈ చుక్కల మేడలో దాచాడు. మా నాన్నాను అమ్మను మింగేశాడు. నేను పెరిగి పెద్దదాన్నయిన తరువాత నన్ను పెళ్ళి చేసుకోవాలని వీడి (ప్రయత్నం. నెను పెళ్ళి చేసుకోనని గట్టిగా చెప్పాను. రాత్రులు వచ్చి చూసి పోతుంటాడు. - వాడు పగలు రాలేడు. వెలుగుచూస్తే పారిపోతాడు. మరి నీ సంగతి ఏమిటి? నువ్వు ఇక్కడికెలా వచ్చావు అని అడిగింది.

రవిచంద్రుడు జరిగిన సంగతంతా చెప్పాడు. ఆ రాక్షసుడిని మనం 6 ఎలాగైనా చంపాలి అంటూ కుంకుడు గింజను చేతిలో పట్టుకొని మునీశ్వరుడిని తలచుకున్నాడు. వెంటనే మునీశ్వరుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. రవి చంద్రుడు ఒంటి కన్ను రాక్షసుడిని చంపే ఉపాయం అడిగాడు.

ఈ రాక్షసుడి నెత్తిమీద మెరిసిపోతూ ఒక బంగారు వెంట్రుక ఉంది. వీడి ప్రాణం అందులో ఉంది. అది పీకివేస్తే చాలు ప్రాణం పోతుంది అని చెప్పి ముని మాయమయ్యాడు.

రవిచంద్రుడు మేఘమాలకు చెవిలో ఒక ఉపాయం చెప్పాడు. రేపు మా అమ్మను తీసుకొని వస్తానని చిక్కుడు చెట్టు పట్టుకొని కిందికి దిగిపోయాడు. య ఆ రాత్రి ఒంటీకన్ను రాక్షసుడు వచ్చాడు. నిన్ను పెళ్ళిచేసుకొంటాను కాని నీ తల చూస్తే నాకు భయం, చమురు పెట్టి దువ్వి ముడి వేస్తాను అన్నది. రాక్షసుడు భలే భలే అంటూ చంకలు గుద్దుకొన్నాడు. తలవంచి దువ్వు అన్నాడు. మేఘమాల . కొద్దిసేపు దువ్వుతున్నట్లు నటించి ఆ బంగారు వెంట్రుక పట్టుకొని లాగింది. వెంట్రుక ఊడింది. రాక్షసుడు గిలగిలా తన్నుకొంటూ చనిపోయాడు.

182 ఇ

రవి చంద్రుడు తనతోటి పిల్లలందరినీ పిలిచి, నేను చుక్కల మేడ చూసాను.

? అందులో రత్నాలు ముత్యాలు ఉన్నాయి పైకి వెళ్ళి వాటిని కిందికి జారవిడుస్తాను. నేను ఎప్పుడు జారవిడుస్తానో మీకు తెలియాలి గదా! అవి జారవిడిచే ముందు మేఘమాలకు చెప్పి ఉరుములు మెరుపులు పుట్టంచమంటాను. వర్షపు చినుకులు

“6 కురిపించమంటాను. వాటిని చూసి మీరు వీధుల్లోకి రండి రత్నాలు ముత్యాలు ఏరుకోండి అని చెప్పాడు.

9 రవి తల్లిని తీసుకొని, చిక్కడు చెట్టు ఎక్కి చుక్కల మేడకు చేరాడు. వెంటనే పెద్దగాలి వాన వచ్చింది. చిక్కుడు తీగ పడిపోయింది. రవిచంద్రుడు చుక్కల మెడలోనే చిక్కుకొని పోయాడు. పెరిగి పెద్దయిన తర్వాత మేఘమాలను పెళ్ళి చేసుకొన్నాడు.

మేఘాలు గర్జించేటప్పుడు, వాన చినుకులు పడేటప్పుడు, రవిచంద్రుడు

క పిల్లలకోసం రత్నాలు, ముత్యాలు జారవిడుస్తూ వుంటాడు. పిల్లలు పరిగెత్తుకుంటూ వచ్చి ఆనందంగా వెదుకుతారు. కానీ ఏమి లాభం? అవి భూమికి చేరులోపలే వడగళ్ళుగా మారిపోతాయి. చేతికి తీసుకోగానే కరిగిపోతాయి. పాపం ఈ సంగతి రవిచంద్రుడికి తెలియదు. పిల్లలెప్పుడూ రవిచండ్రుకి చెప్పాలనుకోలేదు.

ఎందుకంటే పిల్లలకు నిజమైన రత్నాలకన్నా ముత్యాలకన్నా ఈ వడగళ్ళంటేనే ఎక్కువ ఇష్టం. 7477 రామలింగడి ఉవాయం

రామలింగడి పక్కింటిలో తాతాచారి ఉందేవాడు. ఆయన బాగా వున్నవాడు. అయితే పిసినారి. పిల్లికి బిచ్చం పెట్టేవాడు కాదు. తాతాచారికి బుద్ది చెప్పాలని రామలింగడు అనుకొన్నాడు. ఉపాయం ఆలోచించాడు.

తాతాచారికి వినపదేలా దేవుడిని పెద్దగా ప్రార్ధించసాగాడు. “స్వామీ! ఆపదలో ఉన్నాను. నూరు వరహాలు కావాలి. ఒక్క వరహా తక్కువైనా నాకు క్ష వద్దు. దయచూపించుస్వామి' అని అరవసాగాడు. తాతాచారి ఇది విన్నాడు.

/ రామలింగడి దగ్గరకు వచ్చాడు. “ఏంది నీ బడాయి. ఒక్క వరహా తగ్గినా తీసుకోవా?” అని అడిగాడు. “తీసుకోను నాకు నూరు వరహాలు అవసరం. తగ్గితే నాకు దేనికి?” అన్నాడు రామలింగడు.

183

తాతాచారి రామలింగడిని ఆట పట్టించాలని అనుకొన్నాడు. తొంభై వరహాలు మూటగట్ట్లాడు. రామలింగడి ఇంట్లోకి గుట్టుగా విసిరేశాడు. రామలింగడు మూట విప్పి చూశాడు. వరహాలు లెక్క పెట్టాడు. తొంభై ఉన్నాయి. “స్వామీ తొంభై మాత్రమే దయచూపావా? పాపం ఇంత కంటే సర్దుబాటు కాలేదా? సర్దుబాటు అయినపుడే మీగతాది ఇవ్వు' అని పెద్దగా ప్రార్ధన చేశాడు. భార్యకు 4 దబ్బు ఇచ్చి దాచి పెట్టమన్నాడు.

తాతాచారి ఇది విని వచ్చాడు. “ఏమోయ్‌! ఒక్క వరహా తగ్గినా తీసుకోను .. అనిదేవుని అడిగావు. పదితగ్గితే ఎట్లా తీసుకున్నావు? అని రామలింగడిని అడిగాడు.

“నాకు దేవుడు ఎప్పుడిచ్చాడు? నీకేం పిచ్చిపట్టందా?” అని రామలింగడు ఎదురుతిరిగాడు. నేను తొంభై వరహాలు మూట కట్టి మీ ఇంట్లోకి విసిరేశా. మర్వాదగా నామూట నాకిచ్చెయ అని తాతాచారి దబాచాయించాడు.

'పక్కింటిలోకి డబ్బులు మూట ఎవరైనా వేస్తారా? ఎవరైనా వింటే నవ్వివోతారు' అన్నాడు రామలింగడు.

తాతాచారికి రామలింగడి మాసం అర్ధమైపోయింది. కోపంతో ఊగిపోయాడు - 'పద రాజు దగ్గరకు. ఆయనే న్యాయం చెపుతాడు” అని రచ్చచెశాడు. నాకేం భయమా? అలాగే పోదాం. అయితే నా గుర్రం మేతకు పోయింది. నేను నడవలేను. రాజసభకు రావాలంటే కట్టుకునేందుకు మంచి పంచెలేదు. ఏం చేసేది? అని మెలిక పెట్టాడు.

తాతాచారికి భయం పట్టుకొంది. తొందరగా రామలింగడిని రాజుగారి దగ్గరకు తీసుకొని పోవాలి. తన గుర్రం ఉండనే ఉంది. ఇంట్లో కొత్తపంచె ఉంది. ఇస్తే చచ్చినట్లు వస్తాడు. తరువాత తీసుకోవచ్చు అనుకొన్నాడు. రామలింగడు సంతోషంగా ఒప్పుకొన్నాడు. గుర్రం, పంచె తీసుకొన్నాడు. రాజుగారి దగ్గరకు ఇద్దరూ వెళ్ళారు. తాతాచారి తనగొడవంతా చెప్పుకున్నాడు. తన తొంభై వరహాలు ॥| తనకు ఇప్పించమని వేడుకున్నాడు. రాజు రామలింగడిని 'ఎందుకిలా చేశావు" అని అడిగాడు. “మహాప్రభో! నాకేం తెలియదు. ఎవరైనా పరాయి ఇంట్లోకి డబ్బు మూట విసిరేస్తారా? ఈ మధ్య తాతాచారికి మతి చలించింది. ఇతని వాలకం - చూస్తే నేను ఎక్కి వచ్చిన గుర్రం కూడా తనదే అనేలా ఉన్నాడు" అని అన్నాడు క రామలింగడు తెలివిగా.

184 ళ్య

తాతాచారి హడలిపోయాడు. 'వీడు పచ్చిదొంగ. ఈ గుర్రం కూడా / నాదేనండి అని రాజుగారికి మొర పెట్టుకున్నాడు. శోకాలు తీయసాగాడు. 'చూడండి మహారాజా! ఇందాక డబ్బు మూట విసిరేశానన్నాడు. ఇప్పుడు గు(ర్రం అడుగుతున్నాడు. ఇంకాసేపు ఉంటే నేను కట్టుకున్న పంచెగూడా తనదే “అన్నా వింతలేదు అని అమాయకుడిలా వేడుకున్నాడు రామలింగడు. 'మోసం! పచ్చిమోసం. నిజంగా ఈ పంచెగూడా నాదె అని తాతాచారి క్ట తలబాదుకున్నాడు. తాతాచారికి నిజంగానే మతి చలించింది అనుకున్నాడు రాజు. ఇలాంటి అబద్దాలు ఎప్పుడూ చెప్పవద్దని మందలించి పంపేశాడు. రామలింగడు ఇల్లు చేరాడు. “చూశావా తాతాచారికి ఎలాంటి శాస్తి చేశానో” అని పెళ్ళాంతో నవ్వుతూ చెప్పాడు. 748 వ్యూథ్రు వ్యూథ్రు నింవాం ఒక అడవిలో ఒక సింహం ఉందేది. అది జంతువులన్నిటినీ భయభ్రాంతుల్ని చేస్తుందేది. దానికి ఒక నక్క చాడీలు చెపుతుండేది. ఈ బాధలు ఓర్చుకోలేక జంతువులన్నీ ఒకచోట చేరి నింవోన్ని ఎదిరించాలని తీర్మానించుకున్నాయి. మన అడవిలో అందరూ రాజులే. ఎవరి తిండి వాళ్ళు సంపాదించుకొంటున్నాం ఎవరి బతుకు వాళ్ళం బతుకుతున్నాం. కాలం మారుతోంది. రాజుల్లేరు గాజుల్లేరు! అని ఒక కోతి అందర్నీ ఉత్సాహపరిచింది. జంతువులన్నీ సింహం వుండే గుహ దగ్గరికెళ్తాయి. గుహ ముందు నిలబడి రాజులకాలం పోయింది. మాకు మేమే రాజులం అని అరవసాగాయి. సింహానికి ఈ అరుపులు వినిపించాయి. అడవిలో ఏదో గొడవ మొదలవుతోందని

• నక్క చాలా రోజుల ముందునుంచే తనకు చెపుతున్నది. ఇదన్నమాట సంగతి అని 7 దానికి అన్పించింది. ఒక్కసారి గర్జిస్తేసరి. వీటికి గుండెల్లో దడపుట్టుకొస్తుంది. ఎక్కడివక్కడ పారిపోతాయి. అని సింహం గుహలోంచే పెద్దగా అరిచింది. విచిత్రం జ సింహం గొంతునుంచి “మ్యావ్‌ మ్మావ్‌” అనే శబ్దం రాసాగింది. ఇప్పుడు సింవానికి వ భయం పట్టుకొంది. ఈ సంగతి తెలిస్తే ఇంకమైనా వుందా? పరువుపోతుందని గాబరాపడి పోయింది. తల నిక్క బెల్టీ చూస్తే బయట ఐబనుగులు, పులులు, 185

చిరతలు, తోదేళ్ళలాంటి పెద్ద జంతువులేగాదు కుందెళ్ళు, కోతులు, జింకలు లాంటివి కూడా “రాజుల కాలం పోయింది. మాకు మేమే రాజులం” అని ॥ అరుస్తున్నాయి.

సింహం ఎందుకు వూరకుందా అని నక్కకు అనుమానం పట్టుకొంది. ఆ(త్రం పట్టలేక అది మెల్లగా గుహలోకి దొంగతనంగా దూరింది. సింహాన్ని క్ష కుశలప్రశ్నలు వేసింది. రాజా! ఈ జంతువలెంత బరితెగించాయో చూచారా? అనింది. సింహం నోరు తెరిస్తే ఒట్టు. రాజా మీరు ఈ రాజ్యనికి రాజు కదా! | వూరుకొంటారేమిటి? అని మళ్ళీ ప్రశ్నించింది అయినా సింహం నోరెత్తలేదు.

ఓహో! మీరు ఎంత మంచివారు, కాలం మారిందని ఎంతో బాగా తెలుసుకొని రాజరికాన్ని వదిలేసుకొన్నారన్నమాట! అని తాను వ్యాఖ్యానించింది. అయినా సింహం నోరు మెదపలేదు.

గుహలో ఈ నక్క ఏంచేస్తుంది. సింహంతో మంతనాలాడుతుంది? అని . జంతువులన్నీ అనుమానించాయి. నక్క బయటీకి రావాలి అని అరిచాయి. నక్కకు పై ప్రాణాలు పైనే పొయ్యాయి. మెల్లగా బయటకొచ్చింది. జంతువులన్నీ దానిమీద వడి చంవబొయ్యాయి. “*వి(తులారా? నామాట వినండి. నేను సింహంతోమాట్లాడాను. ఇప్పుడు సింహం తానుకూడా రాచరికం వదిలేసింది. గర్జించడం కూడా మానుకొంది. ఈ సంతోషకర వార్త మీకు చెపుదామని నేను వస్తున్నాను” అని మొరపెట్టుకొంది.

జంతువులకు కథంతా అర్ధమైంది. సింహం తోక ముడిచేటప్పటికి నక్కకూడా చాడీలు చెప్పడం మానుకొనే రోజు వచ్చేసిందని వాటికి తెలిసిపోయింది. నవ్వుకొంటూ మాకు మేము రాజులం అంటూ వెళ్లిపొయ్యాయి.

749 తాడువూడు

రంగడికి తొమ్మదెళ్ళు. బడంటే వాడికేమాత్రం ఇష్టం లేదు. చెట్టెక్కడం, కోతి కొమ్మచ్చిలాడడం, పిల్లలతో ఊరంతా తిరగడం, కాలువలో ఈదడం, వాడికి మహాసరదా. ఎప్పుడూ ఏదో ఒకసాకు పెట్టి బడికి ఎగనామం పెట్టేవాడు. వీళ్ళ / నాన్న రామారావు వాణ్ని రోజూ ఆరుగంటలకే నిద్ర లేపేవాడు. హోంవర్క్‌ చెయ్యమని పురమాయించేవాడు. బడికి సిద్దంకమ్మని వెంటబదేవాడు. కడుపు

186

నొప్పని అబద్దం చెపితే డాక్టరు దగ్గరికి లాక్కు వెళ్ళి ఒక సూది వెయించెవాడు. రంగడు నొప్పికి అల్లాడిపోయ్యేవాడు. హాయిగా నాన్నలాగా పెద్దవాణ్నయితే ఎంత బావుండు. బడికి పోనక్కరలేదు. ఎవ్వరూ దండించే వారుండరు. ఇష్టం వచ్చినంత సేపు టి.వి. 6 చూడొచ్చు. ఊరు తిరిగిరావచ్చు నాటకం చూడ్డానికి పొరుగూరిక్కూడా ఎవ్వర్నీ అడక్కుండానే వెళ్ళొవచ్చు. ఈ చిన్నతనం ఎప్పుడు పోతుందో ఏమో అనుకునెవాడు. | రామారావుకు కొడుకును చూచినప్పుడల్లా తన బాల్యం గుర్హుకొచ్చిది. చిన్నప్పుడు ఊళ్లో బడిలేదు. తన అమ్మానాన్న చదువుకొన్నవాళ్ళు కాదు. బాగా చదివించలేకపోయారు. పేదరికం వల్ల కావల్సినవి కొనిచ్చెవారుకాదు. తన కొడుకు అన్నీ వుండి కూడా ఇలా చెడిపోతున్నాడు. తనకే ఇవన్నీ వుంటే ఎంత బావుండేదో. హాయిగా రంగడిలా చిన్నవాడిగా మారిపోతే బావుణ్లు అనుకొనెవాడు. ఒక రోజు చీకటి పడింది. ఇద్దరూ ఇలా అనుకొంటూ అయిష్టంగానే నిద్రలోకి జారుకొన్నారు. ఉన్నట్టుండి ఆ రాత్రి ఒక దేవత ఆ దారిలో పోతూ వీళ్ళ ఆలోచనలు తెలుసుకొనింది, వాళ్ళిద్దరికీ కలలో కనిపించింది. మీరు తెల్లవారేటప్పటికి మీరు కోరుకున్నట్టే మారిపోతారు అని చెప్పి మాయమైంది. అప్పటినుంచి ఇద్దరికీ నిద్రపట్టలేదు, ఎప్పుడెప్పుడు తెల్లవారుతుందా అని ఎదరుచూడసాగారు. తెల్లవారింది. చూస్తుండగానే రంగడి తలమీద వెంట్రుకలు రాలిపోసాగాయి. బట్టతల రాసాగింది. చర్మం ముడతలు పడింది. చివరిపళ్ళు ఊగుతున్నాయి. మూతి మీసాలొచ్చాయి. గడ్డం నిండా వెంట్రుకలొచ్చాయి. చొక్కా పట్టడం లేదు. నిక్కరు పిగిలిపోయింది,. అయినా రంగడి ఆనందానికి అంతులేదు. రామారావుకు తలనిండా వెంట్రుకలొచ్చేసాయి. మీ సాలు గడ్డాలు | ఊడిపొయ్యాయి. కాళ్ళు చేతులు పొట్టివైపొయ్యాయి. చొక్కా వదులైంది. పంచ నీ ఊడిపొయ్యేలావుంది. అయితేనేం మహదానందంగా వుంది. రంగడు చద్దన్నం కూడా తినకుండా ఊళ్లోకి పరుగెత్తాడు. ముందుగా కట్టమీద మామిడి చెట్టెక్కాడు. ౮ కొమ్మల్ని ఇటూ అటు ఊపాడు. ఇప్పుడు పిల్లాడు కాదుగా బరువుకి ఆ కొమ్మ ల విరిగిపోయింది. బోర్లా పడ్డాడు. వాడి అవతారం చూసి దారిన పొయ్యవాళ్ళు విరగబడి నవ్వారు. రంగడు కొంచెం వ్యాషన్‌గాడు ఎప్పడూ జేబులో దువ్వెన / వుండేది. దువ్వెన తీసి దువ్వుకోబోతే బట్టతల. చెప్పలేని సిగ్గేసింది. కాలువలో 18/7 గ్‌

ఈదదానికి దూకాడు, అయిదు నిమిషాలకే భుజాలు నొప్పి పుట్టనాగాయి. గంటల తరబడి ఈదినా, ఇంతకుముందు అయితే నొప్పి వచ్చేది గాదు. ఒద్దుకొచ్చి దిగాలుగా కూలబడ్డాడు ఇంతలో రాము, జాకబ్స్‌ నజీర్‌లు వచ్చారు. వాళ్ళతో కలిసిగాలిపటాలెగరేద్దామని రంగడు సంబరపడి పోయ్యాడు. రంగడి వాలకం చూసి వాళ్ళు పొట్టలు చెక్కలయ్యేలా నవ్వారు. పరిగెత్తి వెళ్ళివోయారు. వొద్దు ఓ వాలసాగింది. ఇంట్లో నాన్న బడినుంచి వచ్చాడో లేదో హోంవర్క్‌ చేస్తున్నాడో లేదో, చూడాలని వచ్చాడు, ఇంటికొచ్చి చూస్తే నాన్న రామారావు బడినుంచి వచ్చి పుస్తకాలు పారెసి జామకాయలు తింటున్నాడు. తనని చూడగానే పరుగెత్తి న దాక్కున్నాడు. పాపం రామారావు చిన్నవాడయ్యాక అతని కష్టాలు అతనివి. ఆడుకోవచ్చుకొంటే రంగడిదొక పెత్తనం. నాన్నా! బడికింకా పోలేదేం? ఒక్క ఇంటి పనీ చెయ్యకుండా తిరగడమేనా? కూచో ఈ లెక్కలు చెయ్యి. ఈ కాపీరాయి. ఈ పరీక్షలో ఇన్ని మార్భులేనా వచ్చేది? అంటూ ఒకే సతాయింప. అక్కడ బడికిపోతేనేమో గాడిదలాగా వున్నావు. ఈ అక్షరాలు ఇన్ని వంకర్లేమిటి? పో వెనక్కెళ్ళి కూచో అందరికీ అడ్డం. బెంచి మిదకెక్కుబుద్ది వస్తుంది అని మావ్టారు ఒకటే గొడవ. పాఠాలు ఒక్కటీ అర్ధమై చావడం లేదు. టి.వి. ముందు కూచుంటే చాలా ప్రోగ్రాంలు అంతుపట్టటం లేదు. పొరుగూర్లో నాటకమని బయలుదేరితే కిలోమీటరు నడిచెప్పటికే కాళ్లనొప్పులు. అంతకముందు తాను మైళ్ళ తరబడి నడిచేవాడు. ఇక కొడుకేమో దుముకుతూ ఎగురుతూ పరుగెత్తుతున్నాడు. రామారావుకి ఎక్కడలేని విసుగొచ్చేసింది. నాలుగు రోజులిలా గడిచాయి. రంగడికి మళ్ళీ పిల్లాడినైపోతే బాగుండన్పిన్తోంది. రామారావుకి ఈ బాల్యం ఎప్పుడొదిలి పోతుందా అని ఆలోచించసాగాడు. ఇద్దరూ ఇలా దిగాలుగా నిద్రలోకి జారిపొయ్యారు. రాత్రి మళ్ళీ దేవత కల్లోకి వచ్చింది. ల ఎలా వుంది మీకిప్పుడు అని అడిగింది. ఇద్దరూ వద్దుబాబోయ్‌ ఈ కష్టాలు. మళ్ళీ మమ్ముల్ని మార్చెయ్‌ తల్లీ! అని వేడుకొన్నారు. దేవత దయ తలిచింది. తెల్లారగానే రంగడు చిన్నవాదైపోయాడు. రామారావు పెద్దవాడయి పోయాడు. హమ్మయ్యా (బతికాం రా బాబూ! అంటూ నిద్రలేచి చూచుకొని ఇద్దరూ మురిసిపోయారు. 188 1

750 వనిలేని బుథి అనగనగా ఒక ఊరు. ఆ వూళ్ళో కరీమ్‌, రహీమ్‌ అనే స్నేహితులుండేవారు. వాళ్ళిద్దరూ వొట్టి సోమరిపోతులు. పనీపాటా లేకుండా తిరుగుతుందేవారు. ॥ పిచ్చాపాటీ చెప్పుకుంటూ ఎక్కడంటే అక్కడ కూలబడి వుండెవారు. ఒకరోజు కరీమ్‌, రహీమ్‌ ఊరిబయట ఓ వాడుబడ్డ మసీదు దగ్గర || కూచుని సొల్లు కబుర్లు చెప్పుకొంటున్నారు. కరీమ్‌ రహీమ్‌ను చూసి “ఒరే ఏమిట్రా రోజు రోజుకీ ఇలా అయిపోతున్నాన్‌. ఎంత తగ్గి పొయ్యావురా!” అన్నాడు. ఇలా మాటా మాటా పెరిగాయి. “తగ్గితే ఏమవుతుంది?” అన్నాడు రహీమ్‌ “మంచాన పదతావు” అన్నాడు కరీమ్‌ “అయితే ఏమవుతుంది?” అన్నాడు రహీమ్‌. “ఏమయ్యేదేముంది నువ్వు చస్తావు” అన్నాడు కరీమ్‌. రహీమ్‌కు ఒళు ఎ మండిపోయింది. కోపం కట్టలు తెంచుకొంది. అయినా బిగబట్టి “చస్తై ఏమవుతుంది?” అన్నాడు. లి “ఛస్తే నా ప్రాజాలమీదకొస్తుంది. ఏడవడానికి మనుషులు కావాలి. నేను కూలి యిచ్చి తీసుకొస్తాను. వాళ్ళేదో ఏడుస్తారు” అన్నాడు కరీం. మరికొంచెం ఉడికిసూ....ఇంకా ఏమవుతుంది?” అన్నాడు రహీమ్‌. “నీకు పాడె కావాలి. అదికూడా దొరకదు. ఎక్కడో ఒకచోట చిన్నపాటి పాడె సంపాదిన్తాను” అన్నాడు కరీమ్‌. పాడె సంగతి చెప్పగానే రహీమ్‌ ఉగ్రుడైపొయ్యాడు. అయినా సతాయించుకొన్నాడు. “అయితే మాత్రంఏం?” అన్నాడు. “ఇంక జరగాల్సింది జరగాలిగా. ఎవర్నో నలుగుర్ని దేబిరించి దిక్కుమాలిన శవమండీ బాబూ అని అడుక్కుని వల్లకాటికి చేరుస్తాను” అన్నాడు కరీమ్‌. రహీమ్‌ను మరీ రెచ్చగొడుతూ శ “ఆ తర్వాత?” అన్నాడు రహీమ్‌. “ఆ తర్వాత ఎలాగోలాగు తంటాలుపడి ఒ గుంటతీసి నిన్ను పాతిపెడతాను. మట్టిపోసి దిబ్బలాగా చేసి అదే సమాధి అని తృప్తిపడతాను.” అన్నాడు కరీమ్‌. తో ॥ రహీం ఉండబట్టలేక పోయాడు. కరీమ్‌గాడి చెంప లెంపకాయచాచి కొట్టాలనుకొని, అయినా తమాయించుకొన్నాడు. “ఆ తర్వాత ఏం జరుగుతుంది?” అని అడిగాడు రహీమ్‌. 189 కొ

“రోజులు గడిచిపోతాయి. నెలలు దాటిపోతాయి. సంవత్సరాలు మారిపోతాయి” అన్నాడు కరీం, “అయితే ఏమవుతుంది?” అన్నాడు రహీమ్‌. “మన వకీల్‌గారి మేకలు నీకు తెలుసుగా, అవి ఒకచోట కాళ్ళు నిలిచేవి గావు, స సమాధికి గచ్చు లేదుగా అందుకని దాని మీద గడ్డి మొలుస్తుంది. వాడి మేకలు వచ్చి నీ సమాధిని తొక్కి ఆ గడ్డి మేసి పోతుంటాయి” అన్నాడు కరీమ్‌. న్‌ “అయితే నువ్వేం చేస్తుంటావ్‌?” అన్నాడు రహీమ్‌. “నేనేం చేస్తాను? చచ్చినవారికి సమాధికి కాపలా కాసేనా?” అన్నాడు కరీమ్‌? రహీమ్‌ ఇక కోపం ఆపుకోలేకపోయాడు. దరిద్రుడా! ఇదట్రా నీ స్నేహ ధర్మం అంటూ ఒక బడితె తీసుకొని కరీంని చావబాదాదడు. కరీమ్‌ మాత్రం వూరుకుంటాడా? రాయీ. రప్పా తీసుకొని రహీమ్‌ని రక్రంగారేలా గొట్టాడు. ఇద్దరూ పడిపొయ్యారు. ఊళ్ళో వాళ్ళు వారికి తగిన చికిత్స చేయించారు. పంచాయితీ దగ్గరికి తీసుకొచ్చారు. సర్పంచ్‌ ఇద్దరి కథా విన్నాడు. ఆయనకు అసలు విషయం అర్ధమైంది. ఇలా తీర్పు చెవ్పొడు. వీళ్ళద్దరూ పనిలేని సోమరిపోతులు. కష్టం చెయ్యని వీళ్ళ బుద్దుల్లోకి క సైతాన్‌ దూరుతుంది. వాళ్ళకిదే జరిగింది. ఇప్పటి నుంచీ కరీమ్‌ రోజూ వీధులు ఊడవాలి. రహీమ్‌ ఆ చెత్త తీసి దిబ్బలో పొయ్యాలి. వీళ్ళకి పంచాయితీ కూలి యిస్తుంది. అందురూ ఈ తీర్పుకు షెభాస్‌ అన్నారు. అప్పుటి నుండి కరీమ్‌, ". రహీమ్‌లకు సొల్లు కబుర్లకి సమయమే చిక్సేదిగాదు. “57. డువ్వురి నరనయ్య పత్తికొండ ఓ చిన్న ఊరు. అది అడవికి దగ్గరిలో ఉంది. ఆ ఊరిలో ఒక కుమ్మరి ఉండేవాడు. అతని పేరు నరసయ్య. అందరూ అతడిని “కుమ్మరి ల నరసయ్య” అనేవారు. నరసయ్య బాగా తాగేవాడు. అందుకని కొందరు “తాగుబోతు నరసయ్య” అనేవారు. నరసయ్యకు ఓ గాడిద ఉందేది. ఒకనాడు అది కట్టుతెంచుకుంది. ఎక్కడికో పారిపోయింది. నరసయ్య ఊరంతా వెదికాడు. గాడిద య కనిపించలేదు గాడిదను వెదుకుతూ అడవిలోకి వెళ్లాడు. పొద్దు వాలింది. * ఆ అడవిలో ఒకపెద్దపులి ఉంది. సాయంత్రం అయిందిగా! పులి తన గుహకు బయలుదేరింది. దాని గుహ చాలా దూరంగా ఉంది. ఇంతలో 190 ॥

క ఉన్నట్టుంది వాన మొదలయింది. ఒకటే ఉరుములూ, మెరుపులూ! వాన జోరుగా పడుతోంది. పెద్దపులి పరిగెత్తింది. కొంతదూరం పోయసరికి దానికి ఆయాసం వచ్చింది. ఆగి, అటు, ఇటూ చూసింది. దగ్గరలో ఒక గుడిసె కనిపించింది. అది త గుడిసె దగ్గరకు వెళ్లింది. తడవకుండా చూరు కింద నిలబడింది. ఆ గుడిసెలో ఒక ముసలమ్మ ఉంది. ఆమెకు వాన మీద బాగా కోపంగా ఉంది. పాపం! ఆ శ గుడిసె పైకప్పు నిండా కన్నాలు! ఆ కన్నాల నుంచి వానసీరులోపలికి వస్తోంది. ఇంట్లో అన్నీ తడిసిపోయాయి. ముసలమ్మ కూడా తడిసిపోయింది. చలికి వణికిపోతోంది. -

" 'ఛీఛీ...వెధవ కన్నాలు! వెధన కన్నాలు! వీటితో వేగడం కంటే పులి నోట్లో తల పెట్టడం మంచిది! అని ముసలమ్మ కోపంగా అంది. పెద్దపులి ఆ మాటలు వింది. అది ఉలిక్కిపడింది. కన్నాలు అంటే ఏమిటో దానికి తెలీదు. అయినా... ఈ కన్నాలు అనేది నా కన్నా పెద్ద జంతువై ఉంటుంది. అందకే ముసలమ్మ అలా అంది ఇక నుంచి నేను జాగ్రత్తగా ఉండాలి. దాని కండ్లకి

ఎదురు పడకుండా వుండాలి... అనుకొంది పెద్దపులి.

అదే సమయంలో నరసయ్య అక్కడకు వచ్చాడు. అతను ఇంకా గాడిద కోసం వెదుకుతున్నాడు. అప్పుడు బాగా తాగి ఉన్నాడు. ఎంత వెదికినా గాడిద కనిపించడంలేదు. అందుకని బాగా కోపంగా కూడా ఉన్నాడు. నరసయ్య పెద్దపులిని చూసాడు. అది చికటి పడుతున్న సమయం. అంతా మసకమసకగా ఉంది. పైగా నరసయ్య తాగుడు మైకంలో ఉన్నాడు. ఇంకేం అతనికి పెద్దపులి గాడిదలా కనిపించింది! అది తన గాడిదే అనుకున్నాడు. చప్పుడు చెయ్యకుండా మెల్లగా దాని దగ్గరకు వెళ్ళాడు. ఉ్నట్టుండి పులి మెడలో పలువు వేశాడు. తర్వాత చింత బరెకతో దంచడం మొదలుపెట్టాడు.

ఎ దరిద్రపు ముండా? నాకు ఎన్ని కష్టాలు. తెచ్చావే! నీ కోసం తిరిగి తిరిగి వళ్ళు హూనమైపోయింది” అని తిట్టాడు. పెద్దపులి బిత్తరవోయింది! అది

9 నరసయ్యను చూసి 'కన్నాలు” అనుకొంది. ఎదురు తిరిగితే ఏమవుతోందో! తాను

| ప్రాణాలతో ఉంటుందో లేదో?.... అని భయపడింది. కిక్కురుమనకుండా నరసయ్య కొట్టిన దెబ్బలు తింది.

. 191

ఇంటికి పద! నీ పని చెబుతా! అన్నాడు నరసయ్య, పులిని ఈడ్చుకుంటూ ముందుకు కదిలాడు. చేసేదిలేక పులి నరసయ్య వెంట నడిచింది. నరసయ్య పులిని ఇంటికి తీసుకొచ్చాడు. గాడిదను కట్టె గుంజకు దాన్ని కట్టేసాడు. తర్వాత లోపలికి పోయి మత్తుగా పడుకున్నాడు. తెల్లవారింది. జనం పులిని చూసారు “నరసయ్య ఇంటి ముందు పులిని కట్టేశాడు. ఎంత గొప్పవీరుడు! ఇలాంటి వీరుడు ఇ లోకంలో ఎక్కడా ఉండడు” అనుకున్నారు జనం. ఈ వార్త పక్క ఊరివారికి ఖ తెలిసింది. అలా అలా అన్ని ఊళ్ళకూ పాకింది. కొద్ది రోజుల్లోనే దేశమంతా తెలిసిపోయింది. వీరుడంటే అలా ఉండాలి! కుమ్మరి నరసయ్యను మించిన వీరుడు క ఈ భూమండలం మీద లేడు. అని అందరూ అనుకోసాగారు.

ఒకనాడు ఆ దేశపు రాజుగారికి పెద్ద కష్టం వచ్చి పడింది. ఆయనకు పొరుగురాజుతో పగ ఉంది. ఇప్పుడు ఆ పొరుగురాజు యుద్దానికి వచ్చాడు. పొరుగురాజు ఈయన కంటే బలవంతుడు. పెద్ద సైన్యం ఉది. ఏనుగులు, గుర్రాలు దండిగా ఉన్నాయి.

ఈ రాజుగారికి అంత సైన్యం లేదు. పొరుగు రాజుకి ఉన్నన్ని గుర్రాలు, ఏనుగులు లేవ. ఉన్న సైన్యంతోనే యుద్ధం చెయ్యవచ్చు. అయితే వారిని నడిపించే నాయకుడు లేడు. సేనాపతి మొన్ననే చనిపోయాడు. ఇప్పుడు ఏం చెయ్యాలి? రాజుగారికి దిక్కు తోచలేదు. ఏం చెయ్యాలో చెప్పండి అని మంత్రులని అడిగాడు

పత్తికొండలో కుమ్మరి నరసయ్య అనే ఒక మహావీరుడు ఉన్నాడు. అతను పెద్దపులిని కుక్కపిల్లలా ఇంటి ముందు కట్టేశాడట! అంతటి గొప్పవీరుడు. అతడ్ని తెచ్చి సేనాపతిని చేద్దాం. యుద్ధంలో మనం తప్పకుండా గెలుస్తాం. అన్నాడు ఒక మంత్రి. ఈ సలహా అందరికి నచ్చింది. ఇకనేం! వెంటనే... “కుమ్మరి నరసయ్యను తీసుకురండి! అన్నారు రాజుగారు. సేవకులు పరిగెతారు. పొద్దుగూకేలోపు నరసయ్యను తీసుకొచ్చారు. రాజుగారు స్వయంగా స్వాగతం చెప్పారు. మంచి శ్‌ విందు ఇచ్చారు. ఈరోజు నుంచి నువ్వు మా సేనాపతివి! ఆమా సైన్యాన్ని తీసుకొని - పగరాజు మీద యుద్ధం చెయ్యి! అన్నారు రాజుగారు. (

నరసయ్య అదిరిపడ్డాడు! ఏమిటీ! యుద్ధం చెయ్యాలా! సైన్నాన్ని - నడిపించాలా!... తనకు కనీసం కత్తి పట్టుకోవటం కూడా రాదే!.... అలాంటి

192 |

తను యుద్ధం ఎలా చేస్తాడు? కాదనడానికి ఏలు లేదు. రాజుగారు వెంటనే తల న నరికేస్తారు. ఇప్పుడు ఏమిటి దిక్కు నరసయ్యకు కాళ్ళూ చేతులు ఆడలేదు. పాపం నరసయ్మకు ఆ రాత్రి నిద్రపట్టలేదు. బాగా ఆలోచించాడు. చివరకు. తెల్లవారగానే పారిపోవాలి అనుకున్నాడు. తెల్లవారబోతుండగా నర్సయ్య లేచాడు. ఓ పిల్లిలాగా అడుగులేస్తూ గుర్రపు శాలలోకి వెళ్ళాడు. అక్కడ చాలా గుర్రాలు ఉ “ న్నాయి. అందులో ఒక నల్లగుర్రం కూడా ఉంది. దానిమీద జీనువెసి ఉంది. ఎవరో స్వారీకోసం దాన్నిసిద్ధం చేసుకొన్నారు. నరసయ్య తిన్నగా దాని దగ్గరకు వెళ్ళాడు.

అతనికి గుర్రం సవారీ ఎలా చెయ్యాలో తెలీదు. ఎలాగో తంటాలు పడి ; గు(ర్రం ఎక్కాడు. ఎక్కిన తర్వాత కాలు ఒక పట్టిలో ఇరుక్కుంది. దాన్ని తీయాలని చూశాడు. రాలేదు. ఇంతలో గుర్రం ముందుకు ఉరికింది. గుర్రం రయ్యిన దూసుకుపోయింది. కోట దాటింది. నగరం దాటింది. నరసయ్యకు భయం క వేసింది. అల్లంత దూరంలో గుడారాలు కనిపించాయి! అవి పగరాజు సైనికుల గుడారాలు!... నరసయ్యకు గుండె ఆగినంత పనయ్యింది. ఓరి నాయనోయ్‌! క ఇది నన్ను పగవాళ్ళ మధ్యకు తీసుకుపోతోంది.దేవడోయ్‌! అని గుండెలు చ గుర్రాన్ని ఆపాలని ఎన్నో తంటాలు పడ్డాడు. ఏం చేసినా అది ఆగలేదు. న కిందకు దూకేయాలని అనుకున్నాడు. అయితే కాలు ఇరుక్కుపోయి ఉంది. ఇక లాభం లేదు. ఏదో ఒకటి చెయ్యాలి. లేకుంటే ప్రాణాలు దక్కవు అనుకొన్నాడు నరసయ్య, ఇంతలో అతనికి ఒక జామచెట్టు కనిపించింది. గుర్రం దాని పక్కనుంచి పోతోంది. ఇంకేం గట్టిగా చెట్టును పట్టుకున్నాడు. తన బలమంతా కూడదిసి పట్టుకున్నాడు. అలా చేస్తే గుర చచ్చినట్టు ఆగుతుంది అనుకొన్నాడు. అయితే అతను అనుకున్నట్లు జరగలిదు. జామచెట్టు వేళ్లతోపాటు ఊడి వచ్చింది! గుర్రం ల పోతూనే ఉంది. ఇప్పుడు గుర్రం మీద నరసయ్య! నరసయ్య చేతిలో జామచెట్టు! పగరాజు సైనికులు అప్పుడే నిద్ర లేస్తున్నారు. వాళ్ళు నరసయ్య రావడం ఫ్‌ చూశారు. నరసయ్య సంగతి అంతకు ముందే వాళ్ళకు తెలుసు. ఇప్పుడు చిటికెలో జామచెట్టు ఊడబీకడం చూసారు. అంతే! వాళ్ళ పై ప్రాణాలు పైనే పోయాయి. 'పారిపోండి! పారిపోండి! కుమ్మరి నరసయ్య వస్తున్నాడు అని అరిచారు సైనికులు. | ఈ మాటలువిన్న పగరాజు సైనికులు అడ్డదిడ్డంగా పరిగెత్తారు. దాంతో గుర్రాలు,

1903

ఎనుగులు బెదిరిపోయాయి. అవి కూడా అడ్డదిడ్డంగా పరిగెత్తసాగాయి. దాంతో గలభా ఇంకా పెద్దదయింది. ఆగండి! పారిపోకండి! యుద్దం చెయ్యండి! అని పగరాజు పెద్దగా అరిచాడు. ఆయన మాటల్ని ఎవ్వరూ వినలేదు. చూస్తూ ఉండగానే అందరూ వారిపోయారు. పాపం పగరాజు ఇంకేం చేస్తాడు? ఆయన కూడా గుర్రం ఎక్సి - ఉరసి పారిపోయాడు. గుర్రం ఆగింది. హమ్మయ్య! అనుకున్నాడు నరసయ్య, చేతిలో ఉన్న చెట్టు పడేసాడు. అ పట్టీలో ఇరుక్కున్న కాలుని పైకి తీసాడు. కిందకు దిగి, పారిపోవాలని అనుకున్నాడు. ఇంతలో రాజుగారి సైనికులు అక్కడికి చేరుకున్నారు. జరిగింది వాళ్ళు కూడా చూశారు. సరసయ్యకు జై! కుమ్మరి నరసయ్యకు జై! మహావీరుడు కుమ్మరి నరసయ్యకు జై! అని అందరూ అరిచారు. నరసయ్యను ఊరేగిస్తూ రాజు దగ్గరకు తీసుకెళ్ళారు. పగరాజు పారిపోయాదని తెలిసి రాజుగారు సంతోషించారు. ఆయన సంతోషం ఇంతా అంతా కాదు. నరసయ్యకు గొప్పగా సన్నానం చేశారు. దండిగా డబ్బు బంగారం ఇచ్చి ఊరికి పంపించారు. | చే 194

105

౧౧పటర ల 01 | క్‌ చిక్కుతాయీ అన్న ప్రశ్నకు 'ఈ కథలంటే నూకీస్టం' నమాధానం ఇందులో 0 కథణు ఎంతో వైవిధ్యంతో కూడినవి ఒళ టోన్‌ వేర్చాము. ఇన్ని కథలు జలే వీర్లిలు రాపొడుకొాని వదిలంగా దానుకొన్నని. = జన విజ్ఞాన వేదిక

మవమ ఫౌండేషన్‌

న పుస్తకాల పరిశీలవాపట్టిక సంపంగి యట | __మనుందులట ౮/0 వమకళట టట __మెక్తంపీం __ 205 న

లేవల | లివిపేీల _యారుచేపవి 0600 __వొావచేపివి (| ౧1౧౧౧ _పరీక్షచేపి (౧60౧0 తద ---- _వీజలుపరిచూపివి __బొడింగుచేపవి సొన్‌ చెయ్యనివి రను లం _పరినితి (అయ