Telugu ఏది గమ్యం ఏది మార్గం - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

౧ భాయ 5ొ”న్ని విషయాలు పెకి బాహాటంగా :+ చర్చించుకుని ఘర్షణ పడటంలో సుఖం డింది. . అలాంటి వాగ్యుద్ధంలో భార్యా భ్‌ రలు ॥ ఒకర్షిపె ఒకరు నిందలు మోప్పకుని ఆరో _- . _ పణలు చేసుకున్నా, వారి మనోభొవాలు పర స్పరం వెల్లడై. మనసులు దగర పడతాయి. న (భేమతి మాలతీ చందూర్‌: జననం.___1829 నూజివీడు (కృష్ణా.

• జిల్లా) లో. కాన్‌వెంట్‌లో €కణ. ఎక్కువగా స్వయంగ్ల. _ చదువుకున్న చదువే. 1048 నుంచీ రచనలు (ప్రచురిస్తున్నారు. పాన్నో.. మొదలైన కథా, కలాప సంకలనాలు పదహారుదాకొ వెలువరిధచాళ... / వారపత్రికలో * ప్రమదావనం” శీర్షి కతోను, ప్రశ్నల కుత్తరాలద్యారాను'. మ్‌ క్రీ _ర్తి కక్కోరు. “లావణ్య", "* మేఘాల మేలిముసుగు" అనే పీరి . నజ ఎమెస్కో పోకెట్‌ బుక్‌, ఎగౌ ఇదివరకు వచ్చాయి సర్పడాలు:. . తోటసవి, పుస్తక పఠనం, స్నేపితులతో కాలకేనం.--- "'- గ

[| ణా అంసుంత. | ఇనా అఆం నేషా?5దో ఆాముతో ) దూటపబివట్టుం మూడు మ. చకీందొంనాన్‌ .

ష్‌ . + 6€ఎవి:మక్షద

ళ ల్ని" కీ ర] రా న. టె ఓ న ॥; 6128200920 ? వతిఘుణ 820 7

2110006 ౮ం0601 శబ్రిణరిగాగలగు :

1. రం5ండజ0082218జమ0ట600, వగా? కడ/గ00/ + 40 క అం క! జా ౮09౯7 లిబశ్రాణ : యి మెలల ళల. శతగ/00/్‌ ఎ

౬౯ 1ఓ౬౬౦౮౧౧౫ ౧౧౬౨౨

ఉ4ఉషలణ 5-21

భలిగాగ//లీణంంగూ =

ఉగందిణ గాది ౧ణ4దలక౯క౨వి[! ఆ౦0గ అ౧|$౪౧౧1$1అ౮ఆ 1౧9

ఇప 1711404ఉ0ల1 2040, 550ల౮౫0వి స్‌ న8ి4వి,

ో ం ఈ ప 500 గేర్‌ ప

కాాాాగ్మా 1|| మయజీ 'మెొకీని పెళ్ళి చేసుకుంటానని విశ్వనాథం త్స దండ్రులకు చెప్పేసరికి వా ళ్ళింత దెబ్బలాడారో = యీ నిశ్చయం విన్నాక అంతకు పదిరెట్లు పెచీపెట్టారు. మేరీ తరపు వాళ్ళు. విశ్వనాథం = మేరీ యిద్దరూ థర యమ్‌. జి, లో వుండగా = తమ "స్నేహం మామూలు స్నేహం కౌదని, ఇది [(కేమ భావమనీ (గ్రహించుకున్నారు.- అయితే సరి కుటుంబాలు రెండూ ఉత్తర దక్షిణ (ధ్రువాలు, అవి కలవడ మన్నది కలలోని వార్త అని తెలుసుకుని రెండు వై పుల వారినీ ఎవి రించి పెళ్ళి చేసుకునేందుకు నిర్ణయించుకున్నారు. విశ్వనాథం ఆంధ శోతియ (బాహ్మణ కుటుంబానికి చెందిన వాడు. తెల్లగా, బక్కపలచగా, ఆకర్ష శీయంగా ఉంటాడు. నలుగురు నెన్నదమ్ముల్లో రెండోవాడు. పెళ్ళిగావలసిన యిద్దరు చెల్లెళ్లూ కమ్ముట్లా వున్నారో బ స్తీగాక, పల్లెటూరూగాక మధ్య _స్తమైన ఊరు వాళ్ళది. అది ఒక జమీందారీలోది. ఆ ఊళ్ళో నాలుగైదు భవంతులు జమీందారులఏ వున్నాయి కోట గుమ్మాలూ, విశాల మైన లోగిళ్లాను. జమీందారీపై ఆధారపడ్డ కుటుంబాలూ, ఆఎఎస్తే ఖృలో పనిచే స్తున్నవారి కుటుంబాలూ ఎక్కువ ఆ ఊళ్ళో, విశ్వనాథం -ర్వీకులంతా [(పభువు (ప్రాపకంలో గడిపారు. తేనె తుకైలాగా _ ్పెవైపు . తండ్రివై పు బంధువులవి పది పదిహేను కుటుంబా “న్నాయి స్వంత వూళ్ళోనే. అతని బంధువులందరిలోరి . వీళ్ళే ర్‌

కొంచెం సంపన్నులూ, చదువుకొన్న వారూను. విశ్వనాథం అన్న గారు రామ్మూర్తి హైస్కూల్లో పొస్టరీ టీచరు. ఆయనకి యిద్దరు పిల్లలు. పెద్ద చదువులు చదివిన విశ్వనాథం = తమ వంళానికి గొరవం, ఇంటికి ధనం తెస్తాడని ఆశపడ్డ తంథడ్రికలలు, కల్లలయాయి,

మేరీ. సిరియన్‌ (క్రిస్టియన్‌ కుటుంబానికి చెందినది. తాత ముత్తాతలు "కేరళవాసులు. మలయాళంతో పాటు తమిళం ప్రస్తుత మాతృభాష చేసుకున్నారు. మేరీకి తండ్రి లేడు. అన్నగారు డాక్టరు. అక్కగారు *నర్పింగ్‌ - జాబ్‌'లో వుంది. మెరీ డాక్సరయాక తమ మతం వాళ్లే పెళ్ళి చేసుకుని ఉద్యోగం చే స్తుందని అనుకుంటున్నారు ఇంట్లో వాళ్ళు. చామనచాయగా, కొంచెం పొట్టిగా వున్న మెరీ సహృదయ. ఆర్థికంగా వారి కుటుంబం అంత ఉన్నది కాక పోయినా, హౌస్‌ సర్దెన్సీ, ముగియగానే మిషన్‌ ఆస్పత్రిలో లేడీ డాక్టర్‌ పోస్టు యీమెకోసం తయారుగానే ఉంది

మతం పట్ల సిరియన్‌ (క్రిస్టియన్‌, ఎకి ఉన్న పటందల సర్వ సాధారణంగా ఎవరికీ ఉండదు. తాము ఆతి పురాతన మతం వార మనీ, పవిత్రమైన ,క్రిస్టియన్ల మనీ వారి నమ్మిక. వీరు తమ సిరియన్‌ (క్రిస్టియన్స్‌లో నే తప్ప మరో [క్రిస్టియన్‌ తో పెళ్ళికి వొప్పుకోరు.

రెండు కుటుంబాలవారూ ఈ యువతీ యువకుల మీద వారి వారి ఆశలు పెంచుపన్న తరుణంలో, యీ యిద్దరూ తాము (పేమించు కున్నామనీ = ఎన్నీ అడ్రంకులు వచ్చినా పెళ్ళి చేసుకునేందుకు విశ చి యించుకున్నామనీ అనగానే ఆవార్త ఇరు పకొల వారినీ నిశ్చేష్టులని చేపింది.

వాట మాటకీ నవ్విస్తూ, అతి చమత్కారంగా మాట్లాడే విశ్వనాథాన్ని కలుసుకోడం మేరీకి అపురూపమైన అఆనుభవమయింది.

గ్ర

సహజంగా మాటకారీ, వయస్సుకి తగిన ఉన్నత భావాలూ, సగటు యువకునికంటే చమవూ సంస్కారం గల విశ్వనాథం మెరీని ఆకర్షించడంలో, అతని సాన్నిధ్యంలో ఆమె ఆనిర్వచనీయాను భూతీ పొందటంలో ఆళ్చర్యంలేదు. అడపాదడపా కలుసుకుని హో స్పెటల్‌ వార్తుల్లో _కౌలేజి కొంపస్‌లో, ఆదివారాలూ = సాయం శ్రాలూ కలిసి తిరుగుతుండే వీరిద్దరిలో పరస్పరాకర్షణ పేమ కలా పొనికి నాందీ వాక్యమని ముందుగా (గపొంచింది విశ్వనాథ మే । స్తీ సహజమైన సిగ్గువల్ల ధైర్యంగా పైకి చెప్పలేక పోయింది మేరీ తనలోవీ మధుర వేదనను, హౌస్‌ స ర్దెన్చీ యింకో నాలుగు నెలల కయిపోతుందనగా ఒక సాయంత్రం యిద్దరూ క్‌ (టిపి కీన్‌ వీవిలో రూచుని ఉండగా, విశ్వనాథం మేరీని కదిపాడు, “ఆయితే నీ . “ఫ్యూచర్‌ స్తాన్స్‌" ఏమిటి?” అని.

మేరీకి “ప్యూచర్‌* శూన్యంగా వుంది. అల్లరితో = ఛలో క్రులతో నవ్విస్తూండే ఈ మనిషిని వదిలి తమ వూరు వెళ్ళిపోడం - ఉద్యోగంలో చేరిపోడం, = ఆ “ప్యూచర్‌ తలుచుకునేందుకు భయం పుట్ట, మనసు ఎడారిలా అవుతూంది. కంటికి *. మసకలు కమ్ము తున్నాయి. ఆఅమపకల వెంట వచ్చిన కంటి తడిని అత డెక్కుడ గమనిస్తాడో అని, తల ఎత్తకుండానే = *మావూరు. మిషన్‌ ఆస్పత్రిలో ఆర్‌. ఎమ్‌. ఒ. పోస్ట్స్‌ వాళీగా ఉంది,” అంది నూతి లోంచి గొంతుకతో.

“అక్కడ నువ్వు సుఖంగా ఉండగలవా? మీ వాళ్ళలో ఎవరినో కట్టుకు "సెటిల్‌ అవగలవా ౪? (పళ్నించాడు విశ్వనాథం,

“ఉదోోగం మటుకే చెబుతున్నాను. = మిగతావి యిప్పు డెందుకుు * ఆమె గొంతు జీర బోయినట్రయింది.

“నీ ఫ్యూచర్‌ నీకంటే నాకు తెలుసు. నేను చెబుతావిను,. నువ్వూ నేను కలిసి ప్రాక్టీసు 'పెడుతున్నాము. మనం మద్రాసులో ఉంటున్నాము. డాక్టర్‌ విశ్వం క్‌ డాక్టర్‌. మిసెస్‌ మేరీ విశ్వం అని ఒక యింటికే రెండు బోర్డులు.”

/

మేరీ తన అదృప్దాన్ని నమ్మలేకుండా ఉంది. ఈ విశ్వం కనని పెళ్ళొడుతాడా ? సద్‌ బ్రాహ్మణ కుటుంబానికి చెందిన ఇతను (క్రిస్టియన్‌ పిల్లని నిజంగా పెళ్ళాడడవమాూ ? ఆకాళాన విరిసిన హరివిల్లు యిందు కేనా? కాని అంతలోనే ఇంద్ర ధనుస్సు చెరిగి పోయి,. చీకట్లు వెలరేగాయి.

“మరి పెద్దలు - ఒప్పుకుంటారాః: మన వృెరిగానీ = మీ వాళ్లూ ....మౌ వాళ్ళు.... అంది” తడబడుతూ.

“ఈ పెళ్ళి మనిద్దరికీ సంబంధించిన విషయం. మీవాళ్లూ మావాళ్లా అంటావా? నేను మా వాళ్ళని ఒప్పిస్తాను. నువ్వు మీ వాళ్ళని ఒప్పించు. కొసి, వొక్కమాట. మీ వాబృ ఒప్పుకోకపోతే, భయపడి నీరు గారి పోకు _- ఎవరు ఒప్పుకున్నా = ఒప్పుకోకపోయినా మనిద్దరం పెళ్ళి చేసుకుంటున్నాము = ఆది ఖాయం = ఆ విషయం మర్చిపోకు.” అన్నాడు విశ్వం ఆమె భుజం మీద చెయ్యి వేస్తూ. ఆ సాయం[తం "పళ మేరీకి అ స్పర్శలో = ఏదో నూతనత్వం కని పించింది అనేకసార్లు పార్క్‌స్‌లో, (ప్రయాణాల్గ్లొ = ఒకరి నొకరు తాకేవారు. చేతులు పుచ్చుకు నడిచేవారు. కాని, యీనాటి స్పర్శలో ఆమెకి ఏదో వివశత్వం కలిగినట్ల యింది,

తన వాళ్ళని ఎలా ఎదుర్కోడం ? ఈ పెళ్ళికి వాళ్ళు ఒప్పు కుంటారా ? తనకంజటప అందగాడు, తెలివిగలవాడు, కులీన కుటుంబం నుంచి వచ్చినవాడు అయిన విశ్వం తనకోనం, తనకులాన్ని, తన వారినీ వొదులుకునేందుకు సిద్దంగా ఉన్నాడు. ఆతలంపే ఆమెకి ఆత్మస్థయిర ఫం _ తెగువనీ యిచ్చింది.

మూడు రోజులు సెలవలొ స్తే, యింటికి బయలు దేరింది మేరీ. ఈ [పయాణం ముఖ్యంగా తన భవిష్యత్తు కొరకు. సైషన్‌ లో 5లు ఎక్కించడానికి వచ్చాడు విశ వం. థర్చ్‌ క్లాసు లేడీస్‌ కంవార్డు మెంటులో కిటికీ దగ్గరగా కూచుంది మేరి. (ప్రయాణానిశై తే అతి లర గంగా = (ప్రయత్నాలు చేసింది గాని, తీరా 3 లెక్కౌాాక ఆమెని పిరికితనం _ ఆవరించింది. తనవాళ్ల యా నిర్ణయానికి వొప్పు

గ్ర

కుంటారా ? తనని వెనక్కి రానిసారా ? స్తాట్‌ ఫారమ్‌మీద నవ్వుతూ నిలదిడిన = ఈ విశ ఏ౦ నుంచి, తన కోసం సమ స్తం వొదులుకు నేందుకు సిద్దంగాఉన్న ఈ (_పేమమూ రి నుంచి తను దూరం కావడమే సంభవి స్తే, యింక (బతక గలదా ? ర లలోంచి దిగి. వోవాలనీ = ఒక క్షణంకూడా అతనిని వదలి వుండలేననీ అనిపిం చింది మేదీకి.

కన్నీటి పొరలు ఆమె చూపకి అడ్డు వస్తున్నాయి. ఆమె లోని భావ సంచలనమూ, భయాందోళనలూ విశ్వనాథానికి అర్హమవు తున్నాయి. మొదట్లో తను ఆమెవెంట వెళ్లామని అను కన్నాడు =. తను వస్తానని కూడా అన్నాడు. కాని, మేరీ వద్దంది. తర్లితోనూ, అన్నగారి తోనూ తనకు తానుగా మాట్లాడటమే మంచిదన్నది. విశ వనాథంకూడా ఆమె అభిప్రాయంతో ఏకీభవించాడు. అతను వెంట వెళ్లడంవల్ల మరీ బెడిసి కొడుతుందేమో నని అతనికీ అని పించింది,

“మీ వాళ్లు నీమాట కౌదన్నంత మాత్రాన బెదిరిపోకు. నెమ్మ దిగా చెప్పు = వినకపోతే. దెబ్బ లాడకు. అక్కడి నుంచి నిన్ను కదల నివ్వకుండా చెయ్యడానికి వాళ్లు (ప్రయత్నించ వచ్చు. అటు వంటి పరిస్థితి మటుకు తెచ్చుకోకు, క

మేరీ తల ఊపింది.

6 నేన్స మగవాణ్ణి కాబట్ర, నన్ను ౩ లెక్క నీయకుండా చెయ్య లేరు. నిన్ను నయాన్నో _ భయాన్నోో, బెదరించో, బతిమి లాడో ఒక ఏడు చదువు పోయినాసరే అని ఆ ఊళ్ళోనే ఉంచి, నన్ను కలుసు కోకుండా కట్టుదిట్టం చేయగలరు, చెప్పిచూడు గాని నాయిష్టం నాదంటూ, తెంచుకుని బయట పడకు,” అన్నాడు ఎశ్వ నాథం ఆమెకి ధెర $ం చెబుతూ.

“* మావాళ్లు ఒప్పుకోక పోతే ౪”

“ అదేగా నేను చెబు తున్నది. వింటే విన్నారు. లేకపోతే లేదు. ఏమైనా, మన నిర్ణయం మారదు, కాని, పెకి చెప్పకు _ తెలివిగా తప్పించుకు వచ్చెయ్‌.”

ర్ట

అతను ఎదురుగా ఉన్నంతసేపూ, ఆమెకి కొండంత ధైర్యంగా ఉంది. రైలు కదిలే సమయం దగ్గర పడుతున్న కొద్దీ -మేరీగుండెలు వేగంగా కొట్టుకోడం మొదలు పెట్టాయి. పోనీ, అతన్ని తనవెంట తీసుకె శ్రేనో ? కాని, అది సరియైన మార్గంకాదని యిద్దరికీ తెలుసు. రైలు కదల టోతూంది. విశ్వంచేయి. గట్టిగొ పట్టుకుంది మేరీ. ఆచేతిని (ప్రాణం ఉండగా వొదలలేదు. బల వంతాన ఆపుకున్న కన్నీళ్ల ఒక్కసారి 'వెల్లువవలె పొంగి వచ్చాయి రె లంకదిలి చేతులని విడదీసింది. వదలలేక, వదలలేక వదలింది మెరీ.

“ఆమె తనమేరీ అవుతుందా? వంటరిగా - శత్రువుల మధ్యకి పంపి వేళానా? ఆమెకి పోరాడ గలిగిన శ ర్త స్టయిర్యమూ ఉన్నాయా? అని వ్యాకుల పడుతూ చూస్తున్నాడు విశ్వనాథం చీకట్లని చీల్చుకు పోతున్న రైలువైపు.

సుతో. ఆర్వాత్రి అతనికి నిద్ర పట్టలేదు. తన బాల్యం - తన తల్లి

దండ్రులు, పుట్టి పెరిగిన (పదేశాలు _ మేరీ ఆమె వొంటరిగా ఎదుర్కో బోతున్న సమస్యలు = యివన్నీ అతనిని కన్ను మూయ నివ్వలేదు. తెల్లవారి గట నాలుగింటి దాకొ, కంటి మీదికి కునుకు రాలేదు.

మేరి, తనూ, - తమ యిద్దరి భవిష్యత్తూ చుట్టూ వారిమీద ఎటువంటి (ప్రభావం చూప్పు తుందో: ఎటువంటి సమస్యలని గొని తె స్తుందోః = మేరీ లేకుండా తాను (బితకలేడు. 10

ఆమూడో రోజున మేరి దగ్గరనుంచి వె రొచ్చింది. తను ఆ ర్వాతి బయలుదేరు తున్నాననీ, స్రైషన్‌ లో కలుసుకో మనీను.

5లు దిగిన వెంటనే విళ స౦చేయి గట్టగా _పట్టుకుంది అ ఈ జన్మకి ఇక వదల నన్నట్లుగా ఆమె ముఖమంతా వాడిపోయి ఉంది. పయాణపు బఐడలికేమో అను కున్నాడు విశ్వం. కాని, అదికాదు,

“ముందు ఒక కప్పు కౌఫీ తాగాలి . నిన్నటి నుంచి మంచి సీశ్ళేనా లేవు” ఆంది మేరి.

“ఎమయిందిళి అని విశ ఏం అడగటోయి అడగలేదు. ఏమయి వుంటుందో ఊహించుకోవచ్చు.

హోటల్లో కూచున్నాక మేరి ఆతని చేతిని తన చేతిలోకి తీసు కుని అన్నది. *ోమీరు చెప్పింది. అక్షరాలా నిజం అక్కడి నుంచి బతికి బయట పడతానను కోలేదు. అదృష్ట వళాత్తూ _ మీరు నా పర్పులో పెట్టన డబ్బు వాళ్లు చూడలేదు. ....దాంతో టికెట్‌ తీసు ళుని రై లెక్కేశాను.”” “*పోనీలె ఎలాగోలా బయట పడ్డావు ఇంతకీ మీ అమ్మగా రే మన్నారు? అన్నయ్య ఏమన్నారు?”

“ఇలాటి విషయాల్లో ఆడవాళ్లు సంకుచితంగా ఉంటారు, మగవాళ్లు విశాలంగా ఆలోచిసారు = అంటారు.' కాని, మా యింట్లో అది తల్ల కిందయింది. నేను మిమ్మల్ని పెళ్లాడతానని అనగానే అమ్మ ఎడ్వింది. అన్నం మానేసింది. (దబతిమి లాడింది. యులాంటి చెడ్డపని చేసి మన మతానికి, యింటికీ చెడ్డపేరు తీసుకుని రావద్దంది. కాని మా అన్నయ్య ప్రవర్తన మటుకు నేను కలలోకూడా ఊహించ లేనట్టయింది.....” అని ఒక క్షణం ఆగింది మేరీ.

*“బెదిరించాడా?ొ అవి 'పళ్నించాడు.

"బెదిరించడం = అనేది చాలా చిన్నమాట. ఊళ్ళో పెద్ద అందరితో చెప్పాడు *- మా మత గురువుతో సహోః వాళ్ళ ముంఎయి నెమ్మదిగా, సౌమ్యంగా మాట్లాడే వాడు. వాళ్లు వెళ్లాక, “తంతాను _

[|]

ళ్ళు విర గొడతాను," అని బెదిరిం చేప్పటికి, ఆశ్చర్య మేసింది. న్ను ఎత్తుకుని ఆడించి డాక్టరు చదవమని (పోత్పహించిన = జోసఫ్‌ అన్నయ్య యిత నేనా అని తెల్ల బోయాను, నన్ను కంట కనిపెట్టి ఉండమని మా అమ్మని రహస్యంగా హెచ్చరిం "డు. ఎవరి గడిలో వారు పడుకునే మా యింట్లో, అమ్మ

• గదితో మకాం పెట్టడం, చిన్నప్పటి నుంచి అను కుంటున్న ఆర్చితో “బెట్రోతల్‌* జరిపించాలని అన్నయ్య తొందర బిడ్డం చూ స్తే :౦గారు పుట్టింది.”

*ఆ్ర ప్రీరో ఎవరు?” అన్నాడు విశ్వం చిలిపితనంగా. మీరు (ప్రతీది తేలికగా తీసుకుంటారు. జార్జి మాఠథర్డ్‌ కజిన్‌. 1క్చరర్‌ = తిరుచ్చీలో. అకన్ని రమ్మని టెలిగ్రాం _ ఇచ్చాడు రిన్నయ్య.”"

*“జతర్రవాత్ర?” అదేదో యింకొకరికి సంబంధించిన కథలాగా బీడిగాడు విశ్వం.

ఆతను వచ్చి, మా మత గురువు ఎదుట చర్చీలో (ప్రమాణం నే స్తే, నేను మాట తప్పనని మా అన్నకు తెలుసు. అందుకని - మూ తంతుకు స్తాన్‌ వేశాడు.

46బె ట్రోత్రల్‌ అయితే నువ్వు కట్టుబడి ఉం దేదానివా?ొ

*ష్ణమ్రో = = * అల్తాంటిది జరిగి, నేను మిమ్మల్ని 'పెళ్లాడలేకపోతే ఒకందుకూ, పెళ్లాడితే అపచారంచేళానని మరొకందుకు బాధపడి ఉండేదాన్ని. అందుకనే వాళ్లు పయత్నాలని కాదనకుండా _- వూరు కుని, నిన్న మధ్యాహ్నం ర హనస్యంగా మీకు వైరిచ్చి - రాత్రి కట్టు బట్టలతో రె లెక్కాను, అంది మెరి ఇంక తను చెప్పేదేమీ లేదన్నట్టు,

కట్చి వాళ్ళు వెతుక్కుంటా రేమో, మీ అన్నయ్య మద్రాసు వచ్చి, అల్ల ది చేసాడేమో?” అన్నాడు విశ ఏ9

మేరీ పెకి అనలేదు గాని ఆ భయాలు ఆమె మనస్సులో లేక పోలేదు. ముఖ్యంగా, తన అన్నగారు ఆ వెర్రి కోపంలో విశ్వనాొ థాన్ని ఏమన్నా చేసాడేమో నని కూడా భయంగా ఉంది.

ేి

““మావూళ్లో* మా అన్నకు స్థానబలం ఉంది; ఈ ఊళ్లో నా మీ అండ వుంది. మన మితులంతా మన పక్షెన ఉంటారు. మీ కూడా మీవాళ్ళని చూసిరావడమే తరువాయి. అక్కడ ఎల్లా మర్యాద జరుగుతుందో?” అంది మేరి కౌఫీమీద తేలుతున్న సౌ నురగని చెమ్చాతో కలుపుతూ.

“మా వాళ్ళ మటుకు తక్కువ తిన్నా రనుకున్నావా? ఎటొ!ీ గదిలో పెట్టి తాళం పెట్టక పోవచ్చు. మగవాణ్ణి కాబట్టి నీలా॥ తప్పించుకు రానక్కరలేదు. ఇ ర్యంగా ౨ లెక్కువచ్చు = అం: తేడాః” అన్నాడు విశ్వనాథం.

మేరీని ఆమె రూమ్‌లో దించాడు. చిన్న సూట్‌ కేస్‌తో? ౩ లెక్కింది కౌబిట్టి = బట్టల ఇబ్బంది లేదుగాని, టూక్‌ (బష్హూ పొడరూ, సోపూలాటి నిత్యవాడకపు వస్తువులు కొనుకో_వల;। వచ్చింది. ఇద్దరూ సంపాదనపరులు కొలేదు. ఇన్‌టరీన్‌ లో వచ్చే ఎలవెన్సు బొటాబొటిగా ఉంటుందేగాని . ఖర్చులకు సరిపోదు. అంశ

దాకా డబ్బు ఒక పెద్ద సమస్యకాదు వీరిద్దరికీ. _ మేరీ [ప్రయాణానికీ, తన ప్రయాణానికీ (ఫెండ్సు దగ్గర చేబదులు తీసుకున్నా, ఆ ఇచ్చిన వారు కూడా తాము ఒక మంచి పనికి సాయపడు తున్నామనే భావన తోనే ఇచ్చారు. కొంచెం సద్దుమణీగాక్క, రెండు రోజులు "సెలవు తీసు కుని ర లెక్కాడు విశ ఏనాథం.

స్రేషన్‌కి పంపడాని కొచ్చింది మేరి.*మీకు మళ్లీ తిరిగి వసారా? మీ వాళ్ళతోకలినిపోయి నన్ను మర్చిపోతారాః అన్నట్లు ఆమె కళ్ళమాటల కందని భయాలతో ప్రళ్నిస్తున్నాయి. అనురాగంతో, నమ్మకంతో చూసే అమాయికమైన ఆ కళ్ళు అతని హృదయానికి లంగరు వేశాయి.

వార్త న్‌లో గంభీరంగా తిరుగుతూ, రోగ్పలక్షు ఖ ర్యవచనాలు చెప్పే మేరీ వేరు....ఈ మేరీ చేరు. వృత్తి నిర్వహణపట్ల ఆ డౌర ర్‌ మేరీకి ఉన్న పట్టుదల అవారోం. అయితే, (పేవానుభవంలో కొట్టుమిట్టాడుతున్న మిస్‌ మెరీ అందరి ఆడపిల్ల లవంటిదే ।

18

కక పి? ఎల్లుండి బయలుదేరి వచ్చేసాను. ఈ [ప్రయా ణఇంతో మనము మదాసు వాసులమో, కోసా జిల్లాలవార మో తేరి పోతుంది. నేను వచ్చేదాకా “డ్యూటి. ఆయాక సరాసరి రూమ్‌ కొచ్చేయ్‌ = ఎందుకేనా మంచిది" అని 'హెచ ఎరించాడు.

ప్లాట్‌ఫామ్‌ మీద దీపాల వెలుగులో ఆమె కళ్ళు తళ తళా మెరు స్తున్నాయి. ఆ మెరుపులో కన్నీటి తడి వుందని విశ్వానికి తెలుసు. తనపై అంత నమ్మకం, గురీ గల ఆమాయికురాలు, తనకు సహచారిణిగా లభించడం ఏనాటి పూర్వుపుణ్యమా।ః రైలు కను మరు గయ్యుదాకా చెయ్యి వూపుతూనే వుంది మేరీ, ళా. ఈశ్వనాథం ఎందు కిలా అర్జంటుగా వస్తున్నాడా ఆని ఇంట్ల్‌ వారు

కారణాలు వెతుకుతూండగా, స్టేషన్‌కి హైస్కూంల్లో చదువుతున్న

రెండో తమ్ము డొచ్చొడు.

“ఆమ్మా వాళ్లు కులాసాగా ఉన్నారా?” అని (పళ్నించాడు తమ్ముడిని.

*ఆ అంతా బాగున్నారు,” అని బదులు చెప్పాడు తమ్ముడు.

మ;దిసునుంచి అమాంతం ఎందుకిలా ఊడిపడ్డాడా అని ఆ పిల్లాడికీ అనుమానంగానే ఉంది. కొని, అడిగేపాటి ధైర ఫ్రమూ = చనువూ లేవు యీ అన్నదగ్గర. ఇంటికెళ్ళి స్నానాదులు ముగించి, భోజనంచేళాడు విశ్వనాథం. ఆ సాయంత్రం రామ్మూర్తి స్వూలు నుంచి వచ్చేదాకా వాశావరణం మామూలుగానే ఉంది. కొని, ఎవరి మనసులో వారికి, = ఇంకో మూడు నెలల్లో హౌస్‌ సర్దెస్సీ అయి పోయి, 'పెళ్తు చేడలితో రావలసిన యీ మనిషి ఎందు కీలా ఊడి

కే

పడాడా అని సందేహంగా వుంది. ఆందరూ ఎవరికి వారు ఊరు కున్నారు. సాయం[తం రామ్మూ రి స్కూలునుంచి వచ్చి, కాఫీతాగి, తమ్ముడొచ్చాడుగదా అని టౌన్‌ హోలుకి వెళ్ళకుండా యింట్లోనే ఉండి పోయాడు. మధ్య హాల్లో తంది ఉయా్యాల దిల్ల మీద కూచుని ఉండగా, అన్నగారు పడక కుర్చీలో జేరగిలబడి వొళ్ళో రెండోపిల్లని కూచో పెట్టుకుని, అక్కడే మడక మంచఆమీద కూచున్న తమ్ముడిని, *ఏరా ప్రాక్టీసు పెడతావా? ఉద్యోగం చేసావాఃొ అని ప్రశ్నించాడు, తమ్ముడి రాకలోగల విశేషం కని పెట్టడానికి నాందీ ('ప్రనావనగా, “గ౦కొ ఏం నిర్ణయించుకోలేదు,” అన్నాడు విశ్వం. “నువ్విలా మీన మెషాలు లెక్క పెడ్తూ కూచుం కే లాభంలేదు.. ఆ అన్నవరంవాళ్ళు మీ వదినకి రోజు రోజూ ఉత్తరాలు రాస్తున్నారు. వాళ్ళు నీకిచ్చే కట్నంతో, మన సుందరికి 'పెళ్ళిచెయ్యాలనీ మర్చిపో తున్నావా?” అన్నాడు రామ్మూ 9 = చదువుపూ ర్త యింది = యింక పెళ్ళిసంగతి నిశ్చయించుకోవడానికి “లై న్‌ క్షి యర్‌" అయిందనే ఉద్నే శంతో. తమ్ముడికి వాళ్ళి వ్వటోయే పదివేలలో అయిదువేలు పెద్ద చెల్లెలు సుందరికి కట్నంగా యువ్వాలని, ఏనాడో ఇంట్లో అందరూ ఒక నిశృ్చయాని కొచ్చేళారు. ఈ యిచ్చే కట్నాని కదురుచూట్లం విశ్వంతో సహా వా రెవరికీ ఎబ్బెట్టుగా తోచలేదు. అన్నవరం అమ్మాయి రామ్మూ _రి భార్య = జానకికి పినతం[డి కూతురు. ఆ పిల్లని తన తోడికోడలు చేసుకోవాలని, ఇంటి పెద్దకోడలు హోదాలో ఉవ్విహ్హరుతూంది జానకి. “నేనా సంబంధం చేసుకోవడంలేదు. ఆది చెప్పడానికే వచ్చా నిప్పుడు.” అన్నాడు విశ్వం = దృఢంగా, బాంబు పేలితే చప్పుడవుతుంది. కౌన్సీ ఈ బొంబు చుట్టూవారిని స్తంభింప జేపింది. ఎవ్వరి నోటివెంటా మాట లేదు. అంత వరకూ గదిలో తలుపు వెనుకనున్న వదినగారు తల బయట పెట్టి ఒక్కసారి మరిది వంక తీక్షణంగా, ఆళ బచరథంగా చూసింది. 10

ఉపఫ్పీక్షు మీ వదిన చెప్పే సంబంధం ఇష్టంలేకపోతే ఇంకో సంబంధం చేసుకో,” అన్నాడు అన్నగారు. వడుకుతూన్న త్త ని ఆలా గాలిలో వదిలి . ఎడంచెయ్యి ఎత్తి పట్టుకుని ఉన్నాడు తండి.

నేన్స నాక్షాస్‌ మేట్‌ ని (పేమించాను. మేమిద్దరం పెళ్ళి చేసుకునేందుకు నిశృ్చయించుకున్నాము,”" అన్నాడు విశ్వం ఒక్కక్క మాటే వత్తి పలుకుతూ.

“ఏమిటా నువ్వు అంటున్నది? మాకు చెప్పకుండానే పెళ్ళి నువ్వే నిశృయించు కున్నావా? ఆ పిల్లైవరు ? కులం, గోత్రం ఖ్‌ అంది తల్లి.

తర్చిని మరి మాట్లాడనివ్వకుండా “ఆ పిల్ల (బొహ్మలమ్మాయి కాదు. నాతో పొటీ చదువుకుంది.” అన్నాడు విక గం నిదానంగొ,

“ఆ. _., కులంగానిదాన్ని చేసుకుని మాకొంప ముంచుతొ. వా ?"

“ఆ అమ్మాయి సిరియన్‌ క్రిస్టియన్హ పిల్లి - "పీరు మేరీ” అని అక్కడి నుంచి లేచి వెళ్ళి పోయాడు విశ్వం = తను చెప్ప "వలసింది అయిపోయినట్టు,

ఆరాతి యింట్లో ఎవరికీ తి తిస్పలూ లేవు. సీ చెల్లె ళ్ళిద్దరి పె్ళీ ఎలా అవుతుంది? వాళ్ల గొంతులు కోసేసి, ఆపైన. పెళ్ళి చేసుకో ;” అంది తల్లి ఏడుస్తూ.

“ఇంకి మౌ వాశ్లి వరూ యుటు తొంగి చూడరు. నా తండికి వి స్తవ్లో అన్నం 'పెళ్తు (పొప్తం కూడా నాకు లేదు కొౌటోలు! మా బాబాయికి నేనేం బ:ఎఏలు చెప్పను ?” అంటూ సాగి తీసింది నదినగారు జానకి.

ఉఏగ్రా సీకోసం ఇంత ఖర్చుచేసి నాన్నగారు చదువు చెప్పిం చారే = మరి నీ చెళ్లెల సంగతి ఆలోచించావా । రేపు నువ్వు పెళ్షీ

చేసుకున్న తరువాత మన కులంలో ఎవరైనా మనింట గుమ్మ తొక్కుతారా? వాళ్ళ కి పెళ్ళి ఎలా అపుతుంది కౌస్త ఆలోచించు! నీ గ

మీద ఎన్నో ఆళలు పెట్టకున్నాము,” అన్నాడు రామ్మూ _ర్రి తమ్ముడికి నచ్చచెప్పే ధోరణిలో.

“నా కివన్నీ తెలియవను కున్నావా ? మే మిస్టరం సంపాది నాము. అందులో నెలనెలా నీ పేరనే చెల్లెళ్ళ కట్నాలకి పంపు తాను

“పిడి బోడి సంపాదన ఎవరిక్కావాలి ? వీడు ఆ కిరసానీ దాన్ని చేసుకున్నాడో, నేను ఈ సంసారం తెంచుకు, కాశీవెళ్లి పోతాను. ఇన్నాళ్ళ నుంచీ పెంచి పెద్దచేసి చదువు చెప్పించిన మేము గాలికి పోయామా? అదేదోకిరస్తానీది వీడికి నె త్తిషిట దేవతయిందా?”" అసిలేచాడు తండి.

“ఆది కాదు నాన్నా” అనబోయాడు విశ ఏనాధం.

“"ఆపిల్లని నువ్వు చేసుకున్న రోజున నీకు నేను నాన్నసి కౌను; నాకు నువ్వు కొడుకువు కావు. నాకు, ముగ్గురే మొగపిల్లలు అనుకుంటాను. మళ్ళీ ఈ గుమ్మంలో అడుగు పెట్లావో....” తండ్రి వెరి కోపంతో మీదికి రాబోయాడు.

రామ్మూర్హి విశ్వనాథాన్ని వీథి చివరికి తీసుకెళ్ళి “ఓరేయ్‌ . సీకంత (పేమగా వుంటే, ఆ పిల్లని మద్రానుళో ఉ_చెయ్‌. ఇక్కడ మామూలుగా అన్నవరం పిల్లని పెళ్ళి చేసుకో, నామాట విను = పెద్దవాణ్ణి ఎందుకు చెబుతున్నానో ఆలోచించు,” అన్నాడు.

“నాకు మనసు వొప్పదు. అలాటి పని నేను చేయలేను” అన్నాడు విశ్వనాథం.

“ఎవిటటా నీ వెధవ కబుర్లూ నువ్వూను ? పోనీలే అని నెమ్మ దిగా చెబుతూంపే! సుందరికి పదమూడు వెళ్తున్నాయి. సీతకి పది నిండాయి. వీళ్లి దరి పెళ్టీళ్లూ ఎలా? ఉన్నది మన్నదీ అంతా నాన్న గారు నీచదువుకి పెట్టారా తమ్ముళ్ళ చగువులు ఎలా పూ ర్తవు తాయి ? _ నువ్వాపని చేళాక మళ్ళీ మెమిక్కడ తలెత్తుకొని తిర

గలమా ₹” ౨.0. 88/2 [/

• లది కాదన్నయ్యా = ఆ అమ్మాయి నన్ను నమ్ముకుని ఉంది. నేనామెకు అన్యాయం చెయ్యలేను. చెల్లెళ్ళ పెళ్లి బాధ్యత నా నెత్తిన పెట్టుకుంటానన్నాగా''

“ఎవర్రా అన్నయ్యా? ఈ పెళ్ళి చేసుకుంటే, నీకు అన్నా, తమ్ముళ్షూ, చెల్లె ళ్తూ. అమ్మా నాన్న ఎవ్వరూ లేరనుకో. డబ్బుతో చెల్లెళ్లకు మొగుళ్ళని తేవడం తేళికనుకుంటున్నావు కాబోలు 1 వెధవ డబ్బు! కలం పోయాక డ బ్బెవడిని రక్షి స్తుంది ? నామాట విను, ఆ పిల్లని వదలుకోమనటం లేదు. ఎంతమందికి యిద్దరు పెళ్ళాలు లేరు ? అఆ అమ్మాయిని మ దాసులో ఉంచు, ఇక్కడ గప్‌ చిప్‌గా పెళ్ళీ చేసుకో. ఆ తరువాత ఆప్నీ (సర్దుకుంటాయి.

“ అల్లాటి పని నేను చచ్చినా చెయ్యను తెలిసి ఇంకోపిల్ల గొఎతు కొయ్యను, మేరీకి అన్యాయం చెయ్యను,”

“మవ మష్ముల్నంతా ముంచుతావా ?.... బాగుంది! నాచాలీ చాలని యీ మేష్టరు జీతంలో యిద్దరు చెల్లెళ్ల పెళ్ళిళ్లు, తమ్ముళ్ళ చదువులు, నాపిల్లల బాగోగులు - ఈ ఆ(పతిష్ట.... నాన్నగారు, అమ్మ .... నువ్వింత కసాయి వాడి వవుతావనుకోలేదురా, విశ్వం.

“నాకీ ఆస్తిపాస్తులు అక్క-గ్తేదు. నా దారిన నేను పోతాను,” అన్నాడు విశ్వం ధృఢంగా.

“ఆలాగే వెళ్ల నాయనా, వెళ్ల! నీలాగా నేను “నా సుఖం _ నా పెళ్లాం” అని వెళ్టులేనుగా : ఎలాగో ఆల్లా ఆ ఆడపిల్లలకి _ పెళ్లి చేసాను. కాని ఒక్కమాట - ఈ ఊరు ఫొలిమేరలోకి మాత్రం రాకు, - సీకు పుణ్యముంటుంది. నీనీడ మనయింటి మీద పడనియ్యకు కనీసం ఆ ఉపకార మెన చెయ్యి”, అన్నాడు రామ్మూర్తి ఆవేశంతో.

ఇంటి వాకిట్లోకి వచ్చేసరికి యింటినిండా లైట్లు, హడావిడి. చెల్లెళ్లు సన్నగా ఏడుస్తున్నారు. పెరట్లో నూతి చప్తామీద తల్లి కూచుని ఉంది, వదినగారు గట్టగా పట్టుకుని తల్లిని ఓదారుస్తూంది.

“ఏమిటమ్మా?” అంటూ అదుర్జాగొ వెళ్ళాడు విశ్వనాథం త్స దగ్గరకు.

18

నాయనా, నువ్వీ పాడుపని చెయ్యనని మాట యియ్యు,” అంటూ నూతిలోకి దూక పోయిన తల్లి చెయ్యి అందిచ్చింది. విశ్వం తల్లి చెయ్యి అందుకున్నాడు. *నా తండ్రీ నన్ను వదలి వెళ్ళకురా. ఆ కిరసానీ పెళ్ళి చేసుకోనని [పమాణం చెయ్యరాః = "అంది విశ్వం కళ్ళకి అమాయికు రాలై న మేరీ, తన కోసం అందరివీ వదలుకొని వచ్చిన మేరీయే కనిపిసోంది. “ఇప్పుడవన్నీ ఎందు కమ్మా?”” అని తప్పించుకో బోయాడు. 6ళచ్చి _ అ(పాచ్యుడా _ నీకు నాకంపే ఆకిరసానీ ముండ్‌ ఎక్కువ యిందా నువ్వు నా కడుపున చెడ బుట్టావు = “" అంటూ లేచి తర్ది గిరున వెనక్కి తిరిగింది. ఏమిటీ పథకాలూ, పన్నాగాలు? ఈ ఇంట్లో వాళ్ళకి తను ఏమీ కాడా? అందరూ తనని శతువుగా భావించేందుకు తను చేవన తప్పు పని ఎమిటి? చెల్లెళ్ళు పెళ్ళిళ్ళకు తను సాయం చేస్తానని అంటున్నాడే: కుటుంబ బాధ్యతలు తను విన్మరించలే దే। అయినా ఈ యింట్లో వాళ్లు తననేదో వంచకుడుగా, పరాయి వాడుగా భాఏ స్తున్నారు. ఆరాత్రి పదిగంటల'కే యిల్లువదలి సేషనులోరాత్రి మూడు గంటలదాకా జాగరణబచేసి, బెజవాడ వెళ్ళే ప్యాసింజరు ఎక్కా, ఆ మరునాటి ఉదయానికి మద్రాసు చేరుకున్నాడు. య. జఒకమంచి రోజున శకి విశ్వనాథమూ సివిల్‌ మారేజి చేసుకు నేందుకు రిజిస్టార్‌కి ఉత్తరం పంపారు. ఆపెళ్ళికి సాక్షి సంత కాలు పెట్టడం గొరవంగా తలపోళారు _ఎండ్చు, సంతకాలు ఆయిన సాయంత్రం ఒక చిన్నటీ పార్టీ. అటు విశ పనాథం తరప్పగాని, 10

యిటు మేరీ వైపు వారుగాని ఒక పిట్టలేదు. అందరూ (పెండ్పూ పొపెసర్ల్జూను. తమవాళ్ళు రాని వెలితి యిద్దరికీ కనిపించలేదు. అమిన్‌జీకరై లో ఒక యాభై రూపాయలకి మేడమీద సోర్షను అద్దెకు తీఘుకుని కౌపురం పెట్టారు భార్యా భర్తలు, ఆమెకి పూనమల్లి హైరోడ్డులోవున్న (ప్రయివేట్‌ నర్పింగ్‌ హోమ్‌లో ఉద్యోగం దొరి కీంది. విశ్వనాథం టోర్తు కట్టాడు.

పెళ్ళయిన 'రెండేళ్ళదాకా మేరీ విశ నాథం యిద్దరూ మ దాసు లోనే ఉండి పోయారు. కాయ కష్టంతో సంబంధం లేని ఏవ త్రిలో నన్నా - స్తీ పురుషు లిదరూ సమానమైన విద్యార్హతలతో (ప్రవే? స్తే, పురుషులకం' టె స్త్రీలకి... ఎక్కువ అవకొళాలూ, పరు (ప్రతిషస్టలూ అర్జనా కలుగుతుంది - మన దేశంలో. ఇది స్త్రీల నై పుణ్యం వునో_ లేక స్త్రీలుకదా అనే అభిమానం సల్లనో. లేక ఆఅ్హైతగల స్త్రీలు తక్కువమంది అవడం వల్లనో చెప్పలేము. కాని, ఈ భేదం యిశ్తు కనిపి స్తుంది. ఈ డాక్టరు దంపతుల విషయంలో కూడా అలానే జరిగింది.

మేరీకి నెలకు నాలుగొందలు జీతం వచ్చేది. ఇదికాక తమ యింటికి చుట్టు (ప్రక్కలున్న చిన్న పిల్ల లకి. మందూ మాకులూ, స్త్రీల పురుళ్ళూ వీటితో మరో రెండొందలన్నా (ప్రతినెలా కళ్ళ చూసేది. వారి సంసారం మహా సంతోషంగా సరదాగా గడచిపో తూందిం

ఆ వీధిలో మరో డౌక్ట్‌ రు, అప్పటికే పదేళ్ళనుంచి, (ప్రయివేట్‌ కినిక్‌ పెట్టుకుని ఉండటంవల్ల విశ్వనాథానికి ఆశ్హు కేసులు వచ్చేవి కావు. ఉదయం లేచింది మొదలు రాతి పడుకోటోయే దాకొ విజీగా ఉండేది మేరి. కాని, తన కెక్కడ సంశయం వచ్చినా భర్త సలహా తీసుకునేది. ఆతని సలహా (ప్రకారం ఆచరిస్తున్నపుడు తనకు తనపై మరింత నమ్మకంగా ఉండేది. ఈ సంసారానికి ఎవరివల్ల ఎక్కూవధనం సమకూడు తున్నది,ఎవరు ఎక్కువ ఆర్డి సున్నార న్న ఆలో చన రానే రాలేదు ఆ యిద్దరిలో ఒక్కరికీ! సినిమాలూ, (ఫెండ్సూ.

ఓ)

కేసుల గురించిన మంచిచెడలూతో రోజులు హోయిగా సంతోషంగా గడచి పొయేవి. అప్పు డప్పుడు స్వజనం జ్ఞాపకం వచ్చినా, వాళ్ళు చాలా సంకుచితంగా ఆలోచించారనీ, మతాలూ, ఆచారాలూ, వేరయినా మనసులు ఒకటయినపుడు అవేమీ బాధించవనీ ఒకరి కొకరు చెప్పుకునే వాళ్ళు. తను తన వాళ్లని వదలు కోవడంకం కే విశ్వనాథం తనకోసం చేసిన త్యాగం గొప్పదని "మేరీ విశ్వాసం. తన 50 అ అందగాడు, పదిమంది గలవాడు, అగకులానికి చెందినవాడూ తనని పెళ్లాడాడం కే, అది అతని ఘనతగాని తనదే మున్నదీ?__ అనుకు నేవ. సర్వ సహజమగు దాంపత్య (పేమతోబాటు కృతజ్ఞ తా భావంకూడా ఉండేవి మెరీకి విశ్వనాథంపట్ల్న అతనికి ఎం తక్కువవు తుందో అనే తాప్తతయంతో కొట్టుకునేది__కొ త్త సంసారానికి కావలసినవి అన్నీ అమర్చడంతోపాటు బీరువాలో ఎల్లప్పుడూ. 6ండు మూడొందలు ఉండేట్లు చూ స్తుందేది. అందువల్ల దిశ్వనాథా నికి డబ్బు సమస్య వుండేవకాదు. కాని, ఏదో వెరితిగా తన విద్యకీ, తనవృ త్తికి తగిన అవకాశం ఈ నగరంలో లేదని అనిపిస్తూండేవి_ అప్పు డప్పుడు, విశ్వనాథం (ఫెండ్సూ, పుస్తకాలూ వాటితో బిజీగాఉన్నా, మేరీలాగఎతనికి ఊపిరి ఆడని కార్యక్రమం లేకపోవడంవల్ల ,ఆలోచనలు అప్పుడప్పుడు గతంలోకి వెళ్ళేవి. ఈన స్టూడెంటుగాఉన్న రోజులూ, ఆ రోజుల్లో తండి తనకెంతకావాలంటే అంత డబ్బు పంపడం,తందది తననా ఊళ్ళో పెద్ద డాక్టరుగా చూడాలని కలలు కనడం-_యిలాటివ అప్పుడప్పుడూ దోబూచు లాడేవి, తన చెల్లెళ్లు పెళ్నిగురించి కూడా ఆలాగే ఆలోచనలు వస్తూండేవి. ముఖ్యంగా పెద్దదెనె సుందరిఅంపే అతనికి ఓచూపు వాసి ఆపేక్ష ఎక్కువ. సుందరి ప్రెకి తనవాళ్ళింత తిప్పలు పడుతున్నారో అనుకునేవాడు మధ్య మధ్య. ఒక నాయిం[తం అతనూ, మేరీ సినిమాకు వెళామని మౌంట్‌ రోడ్‌ లోదిగి పేవ్‌ మెంట్‌ మీద నడుస్తూండగా సుబ్బరాజు కనిపించాడు. ఏశ్శనాథధానికి ఒక౫_క్షణం ఎవ త సిన। ది. వ్‌ గ్రాషణం నం...

శన ఊరివాడు, తనతో చదివి, (ప్రతి క్లాసులో పల్టీలుకొట్టి, ఈనాడు చిన్న రాజకీయవే త్తగా చెలామణీ అవుతున్నాడు.

“ఏరోయ్‌ విశ్వం బాగున్నావాశి అంటూ ఓర ౦కెపెట్టి వచ్చి గట్టిగా వాటేసుకున్నాడు విశ్వాన్ని, ఆ కేకలో, ఆ వాకేసు కోడంలో కొంత మోటు తనమున్నా,దానివెనుక ఉన్న.(పేమకూ - స్నేహానికీ విశ్వం హృదయం పరితపిస్తోంది. “ఎలా వున్నావురా? ఎమిటి, పెద్ద లీడరు వయ్యావుటా” _ అన్నాడు విశ్వం చనువుగా.

4 ఏదో మాదేం ఉందిరా - ఎందుకూ పనికిరాక ఈ రాజకీ యాల్లో దిగాను, నీకుమళ్లై చదువువచ్చిందా, పాడా” “ఏరా, మీ ఆవిడా పరిచయం చెయ్య వేం?” అంటూ గలగలా మాట్లాడాడు సుబ్బరాజు.

“అమ్మా, నేను సుబ్బరాజుని. మీ ఆయనకీ నాకూ ఒశేసారి అక్షరాభ్యాసం చేశారు. మీ ఆయన ఎమ్‌. బి. దాకా ఎదిగితే, నేను స్కూలు పైనల్‌ దగ్గిర ఆగిపోయాను.”

సుబ్బరాజు వారివెంట వెళ్ళి, ఇంగ్నీషు సినిమా చూళాడు. ఆ రాత్రి విశ్వం సుబ్బరాజుని హోటల్‌ కెళ్ళనివ్వక, తమ యింటికి తీసు కొచ్చాడు.

మెరీ, సుబ్బరాజూ మూడు భాషలు మిళితంచేనసి _ అంపే తెలుగూ, యింగ్తీషూ, సంజ్ఞలూ కలిపి తమాషాగా మాట్లాడారు. ఆ రాతి 'మేరీకికూడా సరదాగానే ఉంది. తన అతవారి ఊరు మనిషి సుబ్బరాజు కబుర్లూ, అతను బిగ్గరగా మాట్లాడే తీకు, ఆమెకి కొత్తగా సరదాగా ఉంది. తమ కుటుంబానికి తొలి అతిథి అతను.

మేరీకి ర్యాత్రిళ్లు త్వరగా పడుకోడం, తెల్లారకుండా లేవడం అల వాటు, విశ్వంలాగా మేరీకి ర్యాతిళ్లా చదవాలనీ, ఏదో లిటరేచరనీ, రాజకీయాలనీ, సైన్సనీ యీ గొడవలు లేవు. ఆమె ఎన్నడన్నా తిర గేసై “మెడికల్‌ జర్నల్స్‌” తిరగేసేది. అదికూడా తిరగేయడ మే, చదవడం కాదు. విశ్వమే కొ త్త కేసులూ *= మందులూ చదివి వాటి వాడకం, విశేషాలూ చెప్పేవాడు.

ర్తి

వారింటికొచ్చే స్నేహితులూ పరిచయస్తులూ = ఎంతకీ మెడీ కల్‌ [ప్రొెషన్‌కి చెందినవారు. ఆ వైద్య వృ త్తిలో మనుషులకి కొంటాక్ట్‌ స్‌ చేసుకోడానికి, "స్నేహాలు చేసుకోడానికి (లైము వుండదు. ఎంతకీ మందులు, ఆపరేషన్నూ, విజిటింగ్‌ ఫీజూ, రోరంగు (ప్రాక్టీసు తప్ప, వారి సంభాషణలో మరోమాట లుండేవికావు. విశ్వం చదివింది డాక్టర్‌ కోర్సయినా, రోగులూ _ వె ద్యమూ. కన్సల్సింగ్‌ ఫీజూ ఈ మూడేకాక = యితర (ప్రపంచం ఉందని అతను మొదటినుంచీ మరచి పోలేదు. ఆతనికి సినిమాలు, సాహిత్యము, రాజకీయాలు, సాంఘిక సమస్వలూ అన్నీ కావాలి. జీవితాన్ని వె ద్యదుషితోగాక అనీ కోణా నుంచి సమ(్రంగా తిలకించడం అకీనక జ, టు, కాలేజీలో చదివిన నాలుగేళ్ళూ ఆతను స్టూడెంట్‌ మూవ్‌ మెంట్పులో, సోషల్‌ గేదరింగ్‌లో పాల్లొగటూండేవాడు. విద్యార్థి దశలో “ఈ నాల గేళ్లు అయిపోయాక," అని _పకతిపర్యాయం తమ భవిష్య త్తులో చేయబోయే = తనకే విశదంగా తెలయని కార్య్మకమాల్ని, ఎప్పటికప్పుడు *డ్మిగీ వచ్చాక' అని పోస్టుసోన్‌ చేస్తూండేవాడు. తీరా డిగ్రీ వచ్చింది. తను అనుకున్న వతను వివాహం చేసుకున్నాడు. కాని, ఈ జీఏతంకూడా కొన్ని సంకుచిత పవమితులకు లోనయినట్లు తోచేనె. త విదం డులూ, వాళ్లు తనపై పెల్టుకున్న ఆశలూ, వాటిని తాను కూలదొసిన విధమూ అప్పుడప్పుడు గురుకు వసుండేవి. అలా. అని ఆతనికి మేరీపె మక్కువ తగ్గుతోందనిగాని, తనకు వైవాహిక జీవితంమిద విసుగు జనిసోందని/ ని కాదు. తను తన ఆశయాలను చూసుకున్నాడు తప్పు, తల్లైదం(డ్రులపట్ల, కుటుంబంపట్ల తనకుగల విధ్య కాన్ని నిర్వహించ గలిగాడా? హృదయకుహరంలోనుంచి ఏదో మూలుగు విననయెది.

భర్త తనకంటె తెలివై నవాడనీ, చాల విషయాలు (గ్రహించ గలడనీ మరీకి ఏనాడో తెలుసు. ఆమెకై తే వె ద్యమూ యిల్లూ యివే [(పప్రపంచం, కొని విశ్వానికి యీ కొస్త (ప్రపంచం చాలదు. ఈ పరి ధులు దాటి అతను ఆలోచిసాడు = తెలుసుకుంటాడు.

భోజనాలు అయాక, మెరీ రెండుసార్లు ఆవలించి, న్మిదవస్తున్న దని గదిలోకి వెళ్లి పడుకుందీ.

బెస్రీ

(డ్రాయింగ్‌ రూమ్‌లో వేసిన మంచంమీద సుబ్బరాజు పడు కున్నాడు. ఆ పక్కనే వాలుకుర్చీలో కూచున్న విశ్వం, “ఇంటిదగ్గర అంతా ఎలా వున్నారా?” అని ప్రశ్నించాడు,

ఈ (ప్రశ్న అడగాలని అతని హృదయం సాయంథత్రంనుంచీ ఆత్రపడుతూంది. కాని, తన ఆసక్‌ సుబ్బరాజు కనిపెట్టడం విశ్వా నికి యిష్టంలేదు _ అందుకే తాపీగా అడిగాడు.

కక నాన్న మళ్లీ మనీషికాలేదు.. చాలారోజులు యిళ్లు వదలి బయటికి రాలేదు.”

“మీ అన్నయ్యకి మగపిల్లాడు పుట్టాడు తెలుసా?”

“నా క3వ్వరూ ఉ త్తరాలు రాయరు,” అన్నాడు విశ్వం.

““పెదతమ్ము డిం చేస్తున్నాడు?”

“ది య్యే, లో చేరాడు కాకినాడలో, రెండోవాడు స్కూలు ఫ్రై నలు రాళాడు,"”

*“స్ప్రదర్హీ సీతా ఎలా వున్నారు?"

“సుందరికి = సంబంధాలు కుదరడం కషంగావుంది - సీకు తెలుసుగా? ఎక్కడి 3 నాం*నీ ఘనకార రం ముందె తృుతారు, మీ నాయన కట్నం యిచ్చుకో చేడు.”

“దానికి పదహారో ఏడు కాటోలు - పోనీ చచవించ వాదా?” అని అన్నాడు విశ్వం తనలో తాను అనుకున్నట్లు.

“మీ అన్నయ్యకూడా (ప్రయివేటుగా మె[టిక్‌ కి కట్టదా మను కుంటున్నాడు. మొన్న కనపడినిపుడు చెప్పాడు”

66 బ్రాడీ బ్రాగానే ఉంది. *, చదువుకోడం ఎప్పుడూ మంచిదే. ఒరేయ్‌, నే చేసిన పని మీ కెవ్వరికీ నచ్చదు = ఆ విషయం తెలుసు. కొని, సుందరి పెళ్లి బాధ్యత నానెత్తిన వేఘుకుంటానని అనాడు మా నాన్నతో అంట, *“దోడి సహాయం” అని ఈపడించి తరిమేశారు. నాకుమాత్రం వాళ్ళని గురించి ఆలోచన రాదనుకున్నావా?'

శీ

“దాధ వుండదని ఎవరన్నారు? పోనీ ఒక్కసారేనా ఈ రెండు మూడేళ్ళలో అటు తొంగిచూశావా? వాళశ్లైలావున్నారో కనుక్కున్నావా? ఒరేయ్‌, విశ్వం = నువ్వు పెద్ద డాక్సరువి కొవచ్చు. కొసి, నువ్వు చేసిన పని నాకు నచ్చలేదు.”

“ఏమిటి మేరీని 'పెళ్లాడడమా?”

“ర్పీర్రి మ్మెరిబాగులనాయనా = యిదెనా వనీ తెలివి? పెళ్ళిమాట ఎవడన్నాడోయ్‌? నీకీష్ష మెంది = చదువుకున్నదాన్ని చేసుకున్నావ్‌. కాని ఉన్నవూరు వొదులుకుని ఎవరు పారిపొమ్మన్నారని? అక్కడే ఉంటే, ఈనాటికి కాకపోతే మరోనాటికె నా మీరూ మీరూ ఒకటికాక పోతారా? ఎంతయినా ఆబ్బా కొడుకూనూ.'”

“ఆ ఊరి పొలిమేరలోకి రావద్దన్నాడు మా అన్నయ్య అదే నేను తమకు చేయగల ఉపకారం అన్నాడు. నేనుమటుకు ఎందు కంత (పాధయపడాలి?”

“ఏం. నువ్వు వాళ్ళని వద్దనుకోలేదూ? ఇదుగో, నాకు చిన్న ప్పటినుంచి' మీ కుటుంబాన్ని గురించి తెలుసు. చేసుకున్న పెళ్ళి ఎలానూ చేసుకున్నావు. మీ అవిడో నువ్వూ మన ఊల్లో (ప్రా సు పెటండి. హాయిగా రండు చేతులా సంపాదించవచ్చు. నీ చెల్లె పెళ్లి చెయ్యొచ్చు,”

“అక్కడ మన బాండు డాక్ష్తరున్నాడుగాః మిషనాస్వతి ఉంది" ' "మాకు డబ్బొ సుందంటావా? ఏదో యిక్కడ హోయిగా ఉంది. మావాళ్లకి నేను ఆక్క గర్లేదు.” అన్నాడు విశ్వం “సెల్స్‌పిటీ'తో.

క నువ్వు వాళ్ళని కాదనుకున్నావు = వాళ్ళూ నిన్ను వద్రనుకున్నారు. అదట్లా వుండనియ్‌ః నువ్వు చేసిన పనికి మీవాళ్లు కౌబట్టి అంతతో పవూరుకున్నారు. మానాన్న అయితే, తైమా చేసును....మన ఊళ్ళో బొండు డాక్టరు పెద్దవా డవుతున్నాడు. మనిషి చస్తున్నా, రాత్రిబృ రాడు. మిషనాస్పత్రి ఊరికి నాలుగు మైళ్ళ దూరంలో ఉంది. నా మాట విను. = నువ్వూ మీ ఆవిడా కలిసి టోర్తు కట్టారా ఆ చుట్టుపక్క. అందరూ మీదగ్గరకొస్తారురా = ఆఅ మిష

25

నాస్పతి డాక్టరమ్మ కిరస్తానీది; = మతంలో కలన మంటుందని చెప్పు కుంటారు.”

“వూ ఆవిడ మటుకు [కిస్టియన్‌ కాదుటా?”

“ఆది నిజమే అనుకో,బాపన అబ్బాయిని 'పెళ్లాడిందిగా= అంచేత ం ఆవిడ బాపనావిడపుతుంది. మనూళశ్ళో, - మీకు చాలా పరపతుం దిరా....”” అన్నాడు సుబ్బరాజు, ఆజానుబాహువు=మోటుగా దృఢంగా వున్న సుబ్బరాజు, విగ్రహం కౌస్త భయంకరంగా ఉన్నా, మనిషి 'స్నేహప్మాతుడూ బోళాభోశీవాడూను. అతను చిన్నప్పటినుంచి విశ్వాన్ని “దాపనబ్బాయి" అని ఏడిపి స్తుండేవాడు. సన్నగా = నాజూగ్లా = " తెలివిగా ఉండే విశ ఏనాథాన్ని ఏడిపించడం సుబ్బరాజుకి బాల్యంనుంచీ సరదా. ఆ ఏడిపించడంలటో "స్నేహం, ఆ పేక్ష మిళితమై ఉన్నాయని విశ్వనాథానికి తెలుసు. చిన్నప్పుడు సుబ్బరాజు "బాపనబ్చొాయి" అని అంపే కోపం వచ్చేది. [క్రమంగా ఆ పిలుపు ఆత సికీ ఆలవాటె పోయింది. ఈనాడు ఆ పిలుపులో ఏదో అనిర్వచనీయమైన మాధుర్యం తోచింది వళ్వానికి. తను మెరీని 'పెళ్ళిచేసుకోడంతో, తనవారు తనని వెలివౌూరు కాని, సుబ్బరాజు తనతోపాటు తన భార్యనికూడా “దాపనమనిషిని చే స్తున్నాడు. సుబ్బరాజు రాకతో అతని హృదయ తంతులు “జననీ జన్మభూమి" అనే గీతం ఆలాపిం చాయి. ఆలోచనా పనంతి = మ్న్లీ కరిగి ప్రవహిస్తూంది.

“అయితే మనవూక్లో నన్ను గౌరవంగా చూస్తారంటావా?”' “వోరి పిచ్చోడా? నువ్వేం చెడుపని చేశావని. హాయిగా చదువు కున్నావు. చదువుకున్న ఆడదాన్ని కట్టుకున్నావు. అసలు సీకు దమ్ములుంటే, మావూళ్ళో టోర్తుకట్టి = నువ్వూ సీ పెళ్లాం అవునని పించుకోవాలి, అప్పుడే సీ (పయోజకత్వం నిలు స్తుంది.””

“అయితే, ఈ విషయాలు నేను మేరీతో ఆలోచించి రాసాను

సీకుః మావొళ్ళకుమటుకు ఈ విషయం చెప్పకు” అన్నాడు విశ్వం.

“న్సప్య్వు “ఊ౮ి అను, మన మీసాల నాయుడుగారి లోగిలి

లేదూ, దీపం పెళ్తువాళ్ళు లేక బావురుమంటూంది. అది నేను నీకు బిగి

అదెకు కుదురుస్తా = పెద్ద లోగిలి. మీ ఆవిడ పురిటి మంచాలూ, సీ 'పేషెంట్లూ = కౌవలసినంత స్థలం ఉంది నువ్వు సరే అంపే పెమాసానికల్లా నేను అన్నీ కుదిర్చిపెడతా,” అన్నాడు అపర హను మంతుడిలాంటి సుబ్బరాజు. బాల్య స్నేహితుడు, చదువుకున్నవాడు, విప్లవాత్మక ఏవాహం౦ చేసుకున్నవాడు = అటువంటివాడిని = స్వంత వూరు పట్టుకొచ్చి = వాళ్ళ కుటుంజాన్ని కలపడంద్వారా ఒక మంచి పని చేద్దామని సుబ్బరాజు ఉబలాటం, తను చయ్య లేనిదీ, తనకు చేత కౌనిదీ విశ్వం చేశాడు. అందర్నీ ఎదిరించి, చదువుకున్న అమ్మా యిని, కులంకాని కన్యను పెళ్లాడాడు. అది సామాన్యవిషయమా? సుబ్బరాజుకి విశ్వనాథంమీద గొప్ప ఎడ్మిరేషన్‌. అతని దృష్టిలో విశ్వనాథం ఒక సంఘ సంస్కర్త, ఒక యోధవరేణ్యుడు. ఆల్లాటి వాడు ఈ పట్నంలో ఓమూలపడి ఉండటం నచ్చలేదు. స్వస్థలంలో, నలుగురదుటా _ ఘరానాగా దితకాలి. 8 ఇల్మా క న ల నీ 'మెకి!ి పురుడు రావడం, తమ తొలి సంతానమయిన ఆడ శిశువుని చేతుల్లోకి ఎత్తుకోడం విశ్వనాథానికి ఒక అపూర్వమైన అను భవం. కడుపున పుట్టిన బిడజింపే యింతటి మధురభావన గుండెల్లో మెదులు తుందాః ఆశిశువును పదేపదే ఎ త్తుకోవాలని ఎందుకని పిస్తుంది? దీనినేనా కడుపుతీపి అంటారు? తన తల్లి దండ్రులు కూడా తనపట్ల యిలానే అను కున్నారా? - అని తల పోళాడు విశ్వనాథం, సహజంగా ఆరోగ్య వంతురాలు; = నెప్పులు వచ్చేదాకా ఏదో పనిలో నిమగ్నమై ఉండటంచేత మేరికి కొనుపు కష్టం అవలేదు. ప్ర

మూడో రోజునే యింటి కొచ్చింది. పదిహేనోరోజు నుంచి బయ టికి తిరగడం మొదలు 'పెట్టంది, ఇంట్లో నమ్మకంగా పాపనీ చూసుకు నేందుకు, మేరీ పని చేస్తూన్న హోస్పెటల్లోని ఒక నర్సు తల్లిని ఆయాగా కుదిర్చారు? పాపకి సురేఖ అని పేరు పెట్టాడు విశ్వనాథం. 'మేరికి ఇటువంటి విషయాలు ఆశే తెలియవు. పాపని గురించిన భవిష్యత్‌ హర్మ్యాలు ఆమె ఊహలలోకి వచ్చేవి కావు. బొద్దుగా ణు చామన చాయలో అక్షరాల భర్త కను ముక్కు తీరుని పుణికి పుచ్చు కున్న పాపలతో. ఆమెకి భ ర ముఖం కనిపించేది. భభ ర్త అంపే వెరి (పేమ, ఆరాధనగల మేరీకి ఈ మాతృత్వంతో కొంత గర్వం, కొంత స్థిరత్వం కలిగాయి. భర్త. పొాస్త వె ద్యచృ త్తి ఇవే ఆమె లోకం...

విశ్వనాథం యమ్‌. డి చదువుదామని [పపయత్నించాడు. కాని, ఆతనికి మెడికల్‌ బుక్స్‌మీద మనసు నిలిచేదికాదు. ఉదయమల్లా మేరి నర్సింగ్‌ హోంలో ఉండేది. మధ్యాహ్నం ఇంట్లో ఉన్నాం అడపా దడపా పేషెంట్లు రావడం, ఏ పురిటి కేసుకో వెళ్ళడంతో అతను ఆయా ఉన్నా, పాపని పైనుంచి కని పెట్టాల్సి వచ్చేది, ఆ సమయాల్లోనే ఆతని మనసులో సుబ్బరాజు మాటలు మెసలేవి. మనను డోలాయమానం అవు తూండేది.

ఈలోగా సుబ్బరాజు ఉత్తరం రాశాడు. మీసాల నాయుడు. తమలోగిలి నెలకి యాభై రూపాయలకి అధ కిసాడనీ, కరెంటు కూడా ఉందనీను.

ఈ ఉత్తరం విశ్వనాథంలో భావ పరంపర రేపింప. మేరీతో తన (ప్రయత్నాలు (పసాఎస్తూ ఓమూడు రోజుల్లో తింగి వస్టానని అన్నాడు.

*న్సుర్ర మీకు యమ్‌. డీ. చెయ్యడం ఏం చేళారు?ొి అని అడి గింది మేరి.

“ప్రస్తుత ౦ చదవలేకుండా వున్నాను. అక్కడుండి చదవచ్చు. ఎటొచ్చీ ఓ నెల్లాళ్ళు, ఎగ్జామ్బుముందు, ఇక్కడుంటే చాలు.”

బరి

మామగారూ వాళ్లూ కష్ట పెట్టు కుంటా రేమో. మనం దూరంటో ఉంటే, అదివేరూ . ఉన్నవూలళ్లో....” అని ఆగి పోయింది. మేరి ఈ విషయంలో ఆమెకి ఒక నిశ్చయమైన అభ్మిపాయం లేదు. మనసులో, తన బంధువులనీ. ఆ త్త మామలనీ తనవార నీ అభి మానం ఉంది. కాని, మరొక పక్క ఏదో భయం.

విశ్వనాథం హౌరా మెయి లెక్కాడు. అతన్ని పంపిసున్న మేరీకి ఏదో దిగులుగా వుంది. ఆతను వెనక్కి. రాడనికాదు. పెళ్ళ యిన యీ మూడేళ్ళలో వారిద్దరూ పురిటి నాలుగు రోజులూ తప్పించి ఒకరి నొకరు వదిలి లేటు. అతని పంథధాషణా, సలహాలు, సమయో కులూ ఛలొ క్రులూపూ_ర్రిగాపరిమళంవలె చుట్టు ముట్టాయి. ఈమూడేళ్లగా: ఆ పరిమళం తననుంచి దూరం అవుతుందేమోనని ఏదో బెంగ. కంట. తడిని బలవంతాన ఆపుకుంటూ అతన్ని ౫ లెక్కించింది మేరి.

రై లుదిగిన విశ్వనాథం సరాశరి తన వ్నాంటికి వెళ్ళలేదు. ప్రేషన్‌ కొచ్చిన సుబ్బరాజుతో వాళ్చెంటి కెళ్లాడు. తమ ఊరూ, పుట్టి పెరిగిన పరిసరాలూ చూసేసరికి ఏదో (ప్రాణం లేచివచ్చి నట్టయింది.

ఆ సాయంత్ర౦ అత నొక్కడే తమ యిఃటి కెళ్లాడు. తను రైలు దిగిన వార్త యీసరికి అంచీలమీద తన వాళ్లకి అందుతుందని అతనికి తెలుసు. అతను వెన్లే సరికి వీథి వాకిట్లో ఎవరూ లేరు. ఓ క్షణం సంకోచించి లోపలి కెళ్ళాడు. హాల్లో ఉయ్యాల బల్లమీద కూచున్న తండ్రి గ్నిరున లోపలికై పోయాడు. ఆతన్ని చూసీ చూడగానే పడ క్కుర్చీలో కూచున్న రామూ రః మాటా పలుకూ లేకుండా ఉరుకున్నాడు. లోపలనుంచి సన్నగా ఏడుపు వినిపించింది. విశ్వనాథం ఉలిక్కిపడి. *ఎఎ టన్నయ్యా * ఎవబిుంది?ో అని (పళ్నించాడు. (పక్క గది లోంచి వదినగారూ, చెన్లెహ్లూ కుతూహ లంగా చూ స్తున్నారు. 6ఏక్స్సీ అవలేదు; నువ్వు చేసిన నిర్వాకానికి అమ్మ రోజూ కుళ్ళి కుళ్ళి ఎడుస్తూందిం ఎ అదిగో వాళ్షిద్దరికీ పెళ్ళి యోగ్యత లేదని” అన్నాడు కసిగా = చెల్ల ైని చూపుతూ.

ఏ

విశ్వనాథం = ఆపక్క_ నున్న బిల్ల లాక్కుని కూచున్నాడు. “ఆయింట్లోకి తాను స్వతం,తంగా (ప్రవేశించే అర్హ త్ర కోల్పోయానని అతనికి తెలుసు. అత నక్కడ ఉండలేకుండా ఉన్నాడు. పోనీ గదా అని లేచి వెళ్లు లేకుండానూ ఉన్నాడు. లోపలి నుంచి తల్లి ఏడుపు [కమంగా ఆగిపోయింది.

“మమ్మల్నందరినీ నచ్తుటముంచి ఆ కిరసానీ దాన్ని కట్టుకు నీసుఖం నువ్వు చూసుకున్నాపు = సీ చెల్లెళ్ళ గతేం కొను, నాయనాః?ి అంటూ రాగం తీసింది తల్చి.

6న్తోర్రు ముయ్యి _ వాడికి మనం ఎవ్వరం లేము, నాకు అయిదుగురే పిల్లలు,” అన్నాడు విసురుగా తండ్రి.

నేన్స దూరంగా పోతానని ఏనాడూ అనలేదు. మీరే నన్ను బయటికి పొమ్మన్నారు, మెమిద్దర ౦ ప్రాక్షీ సు పెడ్రాం. చెల్లెళ్లు పె. తమ్ముడి చదువూ నా బిధ్యత _ మేము పై నెలలో ఇక్కడికి వస్తున్నాము.”

“మమ్మల్ని యిలా బతక నివ్వవుటయ్యా....”” అంది వదిన గారు జానకి రంగంలోకి దిగుతూ.

“న్సవ్వు లోపలికి పోః” అని గదమాయించాడు భర్త ఆ౮ామ్మూర్తి ఆవిడగారిని.

ఓ అరగంట కూచున్నాడు విశ్వనాథం. ఆతన్ని అన్నం తిన మనిగాని, ఎక్కడున్నావనిగాని, ఎప్పుడు వెళతావనిగాని ఎవ్వరూ అడగలేదు. ఎటొచ్చీ, అతనిని యీ వూళ్ళో (ప్రాకీసు పెటవద్దని మాత్రం అనలేదు, అదే వాళ్ళ సుముఖతగా - రాజీగా భావించాడు విశ్వనాథం.

ఆ మరునాడు మీసాలనాయుడుగారి లోగిలి చూసేందుకు సుబ్బ రాజుని వెంట తీసుకెళ్ళాడు. ఆ యిల్లు అతనికి కొత్తగాదు. 'హైస్కూలుకీ వెశ్లే దారిలో ఉంది. అతను చిన్నప్పుడు చాలా సార్లు చాయుడుగారి దొడ్లో = మామిడికాయలకి, గోడెక్కి. చీవాట్లు తిన్నాడు.

క్రి

వొజ్యాల్లో రక్‌ క్షలతో ఆస్తంతా పోగొట్టుకొన్న మీసాల నాయుడు, ఊరు బయట తోటలోని చిన్నింట్లో ఉంటున్నాడు. పెద్ద వాడయిన నాయుడికి . వెనుకటి పట్టుదలక్తీ, శక్తీ =రీవి దర్చం అన్నీ హరించుకుపోయాయి. ఈ యింటిమీద రాబోయే అదె అతనికి అవ సరం ఉంది. అందుచేతనే అతను సుబ్బరాజుని పెద్దచేపి, ఎలాగేనా యిల్లు అద్రెకీవ్వాలని చూస్తున్నాడు. సుబ్బరాజు కేమో విగ ఏనౌథాన్ని తమ న్వంతవూారు రప్పించాలని ఉంది.

ఎత్తయిన ప్రహరీ గోడ _ సీవారేకువి బద్ద గేట్లూ గల లోగిలి అది. నాయుడుగారు బాగా ఉన్నరోజుల్లో ఆ గేట్లలోంచి సునాయా సంగా రెండు బళ్ళు వెళ్ళిపోయెవి. లోపల విశాలమైన ఆవరణ, పన్నెండు గదులు ఉన్న ఆ లోగిలి, పట్నంలో యిన్నాళ్లగా ఉంటున్న విశ్వనాథానికి ఒక పెద్ద భవంతిలా కనపడింది. వెనకభాగంలో తాము వుండటానికనీ = ముందు గదుల్లో పడకలు వెయ్యటానికనీ మనసులో నిశ్చయించుకున్నాడు. ఒక్కో-గదిలో 'రండేసి మంచాలు తేలిగ్గా పడ్రాయి. ఒక పక్క మేరీ పురుళ్ళూ _ మరోవైపు తన అపరేషన్‌ కేసులూ అని కేటాయించుకున్నాడు.

సుబ్బరాజు ఆంజనేయమూ రిలా చిటికెల్లో అన్నీ కువిర్చాడు, "ర0డునెలల అ్వ్‌ నాయుడుగారి చేతిలో పోసి ఇల్లు ఖాయం చేసు కున్నాడు.

మూడేళ్ళుగా మేరి బాగా సంపాయిసోంది. అతని ప్రాక్టీసు సామాన్యమె అయినా మిగులు సొమ్ము బ్యాంకులో వే సున్నాడుం సుమారు మూడు వేలదాకా పోగుపడింది వారిన్దరివద్ర. ఆ డబ్బు = సుంద రికి కట్నంగా దాచాలా, లేకపోతే నర్పింగ్‌ హోగు పెట్టుబడికి ఎవౌడ్రాలా అని మథనపడుతున్నాడు విశ్వనాథం,

రైలు గంట బేటవడంతో _ ఫట్‌ ఫాం మీదున్న నీమెంటు బెంచి మీద కూచున్నారు మిత్రులిద్దరూ,

• అయితే పై నెలతో మంచిరోజు చూపించి రానాను = మన శాస్తుర్లుగారిచేత లగ్నం పెట్టిసాను,” అన్నాడు సుబ్బరాజు

రే

విశ్వనాథానికి యిటువంటి వాటిమీద నమ్మకంలేదు. కాని, సుబ్బరాజు జీవితంలో శకునాలు = వర్మ్యం = తిథి = వారం= నక్షతం = యివి చాలా ముఖ్యమైన విషయాలు, “చూద్దాం ' నేను వెళ్ళిరాన్తా నుగా.. ఎప్పుడొచ్చేదీనిః ఏమైనా యిల్లు మనది.”

“*ఏమిటింకా ఆలస్యం ?” అని ఆడిగాడు సుబ్బరాజు,

• లది కౌదురా . నక్పింగ్‌ హోమ్‌ [పారంభమంజకే మాట లతో పనికాదు. క5నీసరి నాలుగైదు వేలై నా చేతిలో ఉండాలి ”

“వ్పంచాలూ అవేగో ? ఓస్‌ నేను చూసుకుంటానులే ”

*నగ్చొంగ్‌ పోం అంపే మంచాలేనా ? ఇన్‌ స్ప్ర) మెంట్సు, మందులు, ఫర్ష్నచర్‌ ణు యివన్నీ కొవాలి కదా, సుందరి పెళ్ళి రని డబ్బు సిలవ చేస్తున్నా ఆది యిలా ఖర్చయితే 1?" ఆగాడు విశ్వం.

*ర్టృక్స్‌ _ ౨ంతేగదా, నేనింకా నీ భార థ్‌ రానంటోందెమో అను కున్నాను. ఆడపిల్ల పెళ్లి అంత తొందరగా కుదురుద్దా ఏమిటి? అంతగా కుదిరితే నే సద్రానా అంటా: నామాటవిను. మీనాయన 'పెద్దవాడవు తున్నాడు. మీ తముళ్ళ చదువులు, ఆడ పిల్లల పెళ్ళిళ్ళు ఈ ఊళ్ళో నిన్ను తిటనివాడూ - మీ అన్నని మెచ్చనివాడూ. _ లేడనుకో నువ్వు టోర్తుగట్టి, నాలుగు డబ్బులు సంపాయించి = మీవాళ్ళ కివ్వుః నిన్ను ఎ తేసారు. ఒరేయే _ మనిషికి కులంగాని = తబ్బుకు కులం చేదురా? అన్నాడు సుబ్బరాజు ఉపన్యాస ధోరణితో.

ఊగిస లాడుతున్న మనస్సు ఓదరికి వచ్చి ఆగింది. విశ్వ నాథం తమ ఊళ్ళో ప్రాక్రీసు పెట్టడానికే నిశృ్చయించుకున్నాడు.

ట ట

ఒక న్చియానికి వచ్చిన విశ్వనాథాన్ని మార్చడం ఎవరికీ తరంగాదు. ఈ విషయం మేరీకి తెలుసు, తమ వివాహ విషయంలో విశ్వనాథం ఎటువంటి పట్టుదల చూపిందీ ఆమెకి తెలుసు.

ఫ్ర

పాపకి అయిదోనెల వచ్చాక, విశ్వనాథం తమ తట్టా బుటా సరైశాడు. మేరీ తన ఉద్యోగానికి రాజీనామా యిచ్చిఎది. ఓ మంచి రోజున మదాసులో | ఖండూ - పరిచయస్తులూ - పేషంట్లూ వీడో లివ్వగా ఈ డౌక్స 5 దంపతులు కొ త్త ఆశలతో కోసా జిల్లాకు బయలు దేరారు. రైలు దిగిన ఈ దంపతులకి సేషనుకో బింధువుణుగాని, స్వజ నులుగాని స్వాగతం యివ్వలేను. సుబ్బరాజూ, అశని (ఫెండ్బూ ప్రేషనుకొచ్చి వీరిని “రిసీవ్‌ చేసుకున్నారు. కొందరు మేరీవంక కుతూహలంతోను మరికొందరు తృణీకార భావంతోను మాళారు.

సుబ్బరాజు ఏీరిద్దరిని తమ యింటికి రమ్మని ఆహ్వానించాడు. కాని విశ్వనాథం యిష్టపడళేదు. స్టైషన్‌ నుంచి సరా“రి సామానుతో తాము నివసించబోయే అదె యింటికి తీసుకెళ్లాడు. విశాలమైన గేటుకి రెండువైపులా, యిద్దరి బోర్షులూ కట్టారు. *రామా నగ్నింగ్‌ హోమ్‌” అని తన తండ్రీ "పెరు పెట్టాడు.

ఆ ఊళ్ళో దిగిన వెంటనే కాకపోయినా కొన్నాళ్ళ తరువాత నైనా తను అత్తమామలని చూసాననీ వారికి తన పాపని చూపించ గలుగు తాననీ మేరి అనుకుంది. కొని, విశ్వనాథం అటువంటి ప్రయ త్నమేమీ చెయ్యలేదు. డాక్టర్‌. దంపతుల రాకకు ఆ ఊల్లో ఎనరూ వ్యతిరే$త (పదర్శించలేదు. ఇటు బస్తీ, అటు పవైగాని మధ్య స్త మైన ఊరు అది. [_బాహ్మలింట పుట్టిన యువక.డు ఒక (కిస్టియన్‌ ని, అన్యభాషకి, అన్యమతానికి, అన్యకులానికి చెంసిన అమ్మాయిని పెళ్లా డాడనీ. ఆమె కూడ డార్టరేననీ విన్న ఆ వూరివారు తచు ఊళ్లో పుస పెరిగిన విశ్వనాథాన్ని - యిట్లా పేమ వివాహంలో కట్టి వేసిన మేరీని చూడాలనీ _- ఆమెలో ఏం (ప్రత్యేకత ఉందో తెబడురోవాలనీ కుతూ హలం ప్రదర్శి సున్నారే గాని, వారికి ఈ చెకీవట్ల రక్షగ్గాని, కోధం గాని, అసహనంగాని ఎంతమాత్రం లేవు. పై పెచ్చు, ఈ దంపళుల మీద కొంత ఎడ్మిరేషనుకూడా వుంది. కాని, మేరీ తోడికోడలు,

' జానకమ్మగారికి మటుకు _ మేరీవాళ్లూ యా ఊరు రావడంగాని, యిక్క-డ స్థిర పడడంగాని సుతరామూ యిష్టంలేదు. తన పినతండ్రి ౩.0. 88/8 లల

కూతురినిచ్చి చేద్దా మనుకున్న మరిదిని యీ (క్రిస్టియన్‌ పిల్ల బోలా కొట్టించింది అని ఆమెకి కోపం, ఏీరి రాకతో తమ పరపతి, ఊరి వారికి తమపై గల సానుభూతి తగ్గుతుందని ఆమె బాధ. స్త్రీ సహజ మైన సంకుచితత్వం. ఓర్వలేనితనం ఆమెలో మెరిపట్ల కొంత వ్యతి “రేక భావాన్ని కలగజేశాయి. మరిది చేసుకున్న యీ మతాంతర వివా హంతో -తమ కుటుంబం 'పెరుప్రతిష్టలు గంగతో కలిసిపోయాయనీ, సత్‌ సంపదాయంనుంచి వచ్చిన తనవల్ల, తన భర్తగారు ఆదర్శ మూర్తులె , పెదకొడుకుగా యీ కుటుంబ భారాన్ని మోస్తున్నారనీ ఆమె విశ్వాసం. తాము యించు మించు సీతారాములంత ఆదర్శ దంప తులమని అనుకుని, విశ్వనాథం చేసుకున్న యీ మతౌంతర వివా హాన్ని = యింట్లోవాళ్ళుగాని = బంధువులూ, స్నేహితులూగాని మర్చి పోయినా, తను మర్చిపోనిచ్చేదిగాదు. తన అఆడబడుచుల పెక్షిళ్ళు, తస భర ఆవ్వర్యవంలో జరిపించి, ఆ కీర్తిమాలని ధరించాలని అను కుంటూండేని (ప్రత్యేకతా లేక, తదంగడ్రులు కుదిర్చిన వరుణ్ణీ వివాహనూడి ముగ్గురి పిల్లల త ల్లి అయి-ఉమ్మడి కుటుంబంలో వున్న జానకమ్మకి, డాక్టర్‌ మేరి _ పెద్ద చదువు చదివిందనీ, విశ్వనాథచేత తనకొరప్‌ అన్నీ త్యజింపదేయ గలిగిందనీ ఉ కోషం. తనభావ సంచ లన మీతీరున ఉన్నదని ఆమెకే స్పష్షంగా తెలియదు. కాని, ఏదో మసక మసకగా = మెరి తనకంటె పై అంత స్తులో వుందని బాధ, ముకీ కనబడనీయకుండా కప్పి పెట్టుకున్నా, తోడికోడలు విషయంలో అవకాశం ఉన్నపుడల్లావో సమిధ 'వేసేఏగాని, వొదిలేదిగాదు జానకమ్మ. ముందున్న అయిదారు గదులూ = మంచావివేసి _ మెటర్నిటీ హోహమ్‌గా మార్చారు. ఒకవైపు విశ్వనాథం కన్సరింగు రూమూ, మరోవైపు మేరీ కన్సల్టింగ్‌ రూమూ ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. ఒక ఆయాని, నర్పునీ కుదుర్చుకుని, (ప్రాక్తిసు "పె3గితే మరో నర్పునీ ల యుంకో ఆయాని వేసుకోవచ్చు ననుకున్నారు. ఆ ఊళ్ళో (ప్రాక్తీసు పెట్టిన ఆరునెలలదాకా మేరీకి చెప్పుకోదగిన “కీసులు రాలేదు, ఆమెపట్ల ఊశోవారికి కుతూహలము తప్ప, నమ్మిక ఏర డలేదు. అదీకాక భాష విషయంలో కొంత యిబ్బంది వుండేది. రశ

పెళ్లయిన వ త్తలో పిశ్వనాథం 'మేరికి పట్టు బట్టి తెలుగు రాయడం చదవడం నేర్పాడు గాని వారిద్దరి సంభాషణా ఆంగ్లంలో నే నడీచేది. అంచేత ఆమెకి తెలుగు మాట్లాడడం అలవడలేదు. కొని విశ వ్రనౌాథం పరిచయ స్తులూ ఆ స్నేహితులూ మదాసులోకూడా తెలుగువారే ఎక్కువ ఉండటంవల్ల 'మెరిక్తి తెలుగు అర్ధం అయేదీ కొద్దికొద్దిగా.

స్వస్టలంలో ప్ర్వాసుపెట్టిన వెంటనే విశ్వనాథం మెరికి తెలుగు బాగా నేర్పడం మొదలెట్టాడు. ఓ మూడు నెలలు తిరిగేసరికి మేరీకి, తమిళం, యింగ్లీషు మాటలు కూర్చి తమాషా యానతో తెలుగు తడుము కుంటూ మాట్లాడటం వచ్చింది.

ఈ డాక్టర్‌ దంపతులని తమ ఊళ్లో ప్రోసు పెట్టమని (పోత్స హించిన సుబ్బరాజు, వీరి పాసు పెరగడఎ, ఆ ఊరివారు వీరివద్దక మందులకి రావడం, తన బాధ్యతల్లో ఒకటిగా భావించాడు. విశ్వనాథం దగ్గరకు పేషంట్లు రావడం పెద్ద సమస్య కాలేదు. అతను ఆ ఊరు వాడు అవడంవల్ల అతని బంధువులూ = పకచయసులూ - తమవాదే అన్న స్వతం(త్రంకొర్ది మందూ మాకులకి వచ్చేవారు. ఆతను మందు లిచ్చేవాడు గావి ఫీజు ఆడగడానికి మొహమాట పడేవాడు. వారు యిచ్చేవారు కాదు. కొని ఎ క్రవేళలా కన్సళైంగ్‌ రూమ్‌ మాత్రం బిలబిఐ లాడుతూ ఉందేవి. రాబడి కన్పించేనికాదు. మేరికి 'ప్ర్యాసు ఆ'ప్రే లేకపోవడంవల్ల, యింటి బాధ్యత, పిల్లని చూసుకోడం సరిపో యేది, ఈ జీవతం మొరీకి ఒకవిధంగా బాగానే ఉంది. భర్త కస్ప లింగ్‌ రూబునుంచి వచ్చేసరికి = వంట చేసేపి రెడిగా ఉంచేది. ఆరోజు వచ్చిన 'పషంట్ర జబ్బులూ, తమ పాప ఆటలూ అవీ చెప్పుకుంటూ భోంచేసేవారు. మెడికల్‌ కంపెనీల 'రెపెజం పేటివ్స్‌ యిచ్చే శాంపిబ్‌ 'మెడిసన్నూ, అంతగా అయితే కొని తన బంధువులకీ వాళ్ల కీ ఉది తంగా మందులిచ్చేవాడు విశ్వనాథం. మంచితనం తప్ప ఆదాయం పెరగలేదు, కష్టానికి తగిన ఫలం లభించేవకాదు. అయితే, ఈ ఉచిత వై ద్యంవల్ల ఆ ఊళ్లో ఈ డాక్షరు దంపతులకి మచి 'పేరు లభిం చింది. ఆరునెలలు తిరిగేసరికి అందరూ వీరి గురించి మంచిగా చెప్పు కోవడ మె తప్ప, చెడుగా ఎవరూ ఒక్క మాట అనేవారు కారు.

ల్‌

ఇలా వుండగా వారి భాగ్యరేఖ మారే కేసు ఒకటి అనుకోకుండా

"మేరీకి తటస్థపడింది. ఆ పూరి జమీందారుగారి దూరపు బంధువు అబ్బయ్య బాబుగారికి ఒ'కే ఒక్క కూతురు. ఆ పిల్ల, పెళ్ళయిన పదేళ్ళకు, గర్భవతి అయింది. అల్లుడు కాకినాడలో లాయర్‌ ౧ ప్రాక్షీ సు చేసున్నాడు తరతరాలుగా ఆ ఊళ్ళోనే ఉండి అక్కడి సంబంధాలే చేసుకుంటున్న అబ్బయ్య బాబుగారు తమ దగ్గర కటుంబంటో కొక, దూరాన్నించి తమకంటే వీదకుటుంబంనుంచి వచ్చిన చదువుకున్న యువకునికి కూతురునిచ్చి చేశాడు. ఈ వివాహం ఆయన బంధువర్శా నికి యిష్టంలేదు, కూతురికి సంతానం కలిగి, తను దత్తత తీసు

కుని, ఆస్తిపాస్తులు ముట్ట జెబుదా మనుకున్నాడు ఆయన 5ని పెళ్ల యిన పదేశ దాకా కుమార్తె గర్భవతి కాలేదని = బెంగ పెట్టుకున్న అబ్బయ్యబాబు కలలు యిన్నాళ్ళకి ఫలించాయి. ఆమె సిమంతం వేడు కలు ఘనంగా జరిపించారు. పురిటికి విశాఖపట్నం తీసు కెళ్తామని ఏర్పాటు చేసుకుంటున్నారు.

ఈలోగా ఓరాతతి పదకొండు గంటల వేళ ఆ పిల్లకి నొప్పులు రావడంతో దూరాన్న వున్న మిషన్‌ ఆస్ప(తినుంచి గాని, పక్కన కాకినాడ నుంచిగాని డాక్సరుని తీసుకొచ్చే అవకాశం లేకపో ముంది. మరి, ఏదారీలేక అర్హ రాత్రివేళ అబ్బయ్య బాబుగారి మనుషులు మేరీ వాళ్ల గేట్ల దగ్గరకొచ్చి పిల్చారు, ఆమె విశ్వనాథాన్ని వెంట తీసు కెల్టి 0దిం వెలమవారు, ఘోషా, అదీకాక కానుపుకేసూ కావడంతో విశ్వ నాథం ముందు హాల్లో మొగాళ్ళతో కూచుని ఉన్నాడు. అతనికీ గ్ర

మనసుటో ఆదుర్దాగా. భయంగా వుంది. ఈ కేసు మేరీ జయ (పదంగా నిర్విహి స్తే. తమకి ఇంక డోకాలేదని అకనికి తెలుసు ఈ మాదిరి ఊళ్ళలో వారు వైద్య విజ్ఞానంకలం టే, హస్త వాసిమీద ఎక్కువ భరోసా పెట్టుకుంటారు. అందుకనే మేరికి లైర ర్టం యివ్వాలని వెంట వచ్చాడు.

మేరలో ఈ ఆళోచనలేమీ లేవు ఆమెలోని “డాక్టరు" ఈ కేసుకు రెస్పాండవు తూంది. ఆక్షణంలో ఆమె డార్టరు - అంతే. ఆమెకి ప్రాక్టీసు, ఆర్జన, పేరు ఇవేమీ జ్ఞాపకం లేవు. ముప్పైఏళ్ళు దగర దగరున్న చూలాలు కలవారి అల్లారు బి, ఇది ఏమంత (ప్రత్యేకమైన కేసుగాదు. కాని, మొదటి నొప్పులకే ఖంగారు పడుతున్నారు. ఇలాటి కేసులు మేరీ మ దాసులో అనేకం చేసింది. చూలాలికి ధెర్యం చెబుతూ, యింట్లో వారిని అదిలిస్తూ ఆ పక్కనే కూచుని ఉపచర్య చేసింది. తెల్లవారుగట్ల నాలుగింటికి వొక్తుగా తెల్లగా ఉన్న మొగపిల్ల వాడిని “ఫోర్‌ 'సెప్స్‌" వేసి తీఏంగ

ఆ నాటితో మేరి దశ నూరిందనే చెప్పాలి. లేకే వాన కానుపు, అందుటో మొగపిల్ల వాడు. త్రమ ఆస్తి పౌ సులు పెకి పోకుండా దొహిితుడు కలిగాడు. డాక్టరమ్మగారి హ్తాసి, ఆమె చేతి చలనః _. ౨-టూ యిఎట్లో అందరూ చుటూ గుబము గ.డరు, తెల్ల వారిగబ్ల ముంటి కౌసున్న జి డార్హరు 'దంపళులలో రెండవ వారైన మెరీని కూడా ఆఊం వారు గు రించారు.

అబ్బయ్య బాబుగారి లబూతురు కానుపు "కేఎటతీ మొు రోజులు మారాయి. మెరీ హస్తవాసినే కాక, ఆమె (ప్రాపీణ్యాన్నె గూడా గొచ్బగా చెప్పుకున్నారు ఆచూంతం. మిషనాస్సృతి ఉరికి దూరం అవడం చెతనూ, ఆచుట్టు పక్కల మరో లేడీ డాక్టరు లేక బో.డం వల్లా = మేరీ (క్రీస్టయన్‌ మకస్టు రాలయినా (బ్రాహ్మ లబ్బాయినీ = తమ ఊరి కురాడినీ. పెళ్లాడటంచేత ఆమె విషయంలో మీషనాన్పతి డార్టరువలె మత (ప్రశక్తి రాలేదు. ఇరవై ఏళ్లగాటఅన్న ఆపాత డాక్టరమ్మ కంటే ఈ యువతి పట్ల ఆఊరి వారికి గురి ఏర్పడింవ.

త్ర్‌/

దాంతో మేరీకి నర్పింగ్‌హోమ్‌ లోని ఆరు గదులూ = చూలింతా _ బాలింతలతో నిండిపోవడం మొదలు పెట్టాయి. చుట్టు పట్ల పల్లెల నుంచి 'రెండెడ్ల బళ్లు కట్టుకొనివచ్చి పృ్పరిటాలిని వెంట తీసుకు వె ళ్తండవారు.

మొదట్లో "మేరీ *ఇలా కుటుంబాలకు కుటుంబాలు ఇక్కడ ఉండనివ్వ కూడదు. ఇది ఆస్పతతిలాగా లేదు... సత్రంలా ఉంది. వాళ్టందర్ని పొమ్మనండిః” అని విశ గనాథంతో వాదించేది.

కాని, పల్లెటూరివారి మన స్తత్వాన్ని అర్థ 0౦ చేసుకున్న విశ్వ నాథం. ఆచుట్టు పక్కల పుట్టి పెరిగిన వాడవడంవల్ల = మెరిని మందలిస్తూండే వాడు. “ఒక్క పురుడు పొయ్యడం ఎ డాక్షరన్నా చేసుంది. ఇక్కడ యీ "హోమ్లీ అట్మా స్ఫియర్‌' పెషంట్లని. ఎక్కువ ఆకర్షిస్తుంది. నువ్వు సై కాలజీ మర్చి పోయావా? నీ ఉపశ మన వాక్యాలే ఎక్కువ పని చేసాయి.”

మేరీ పురుడు పొయ్యడం = మధ్యమధ్య విశ నాథం ఆందరిసీ ఎంతో ఆప్యాయంగా పల్కరించడం, వారి క్షేమ సమాచారాలు విచా రించడం ౨ యివి నర్సింగ్‌ హోమ్‌కి గట్ట పునాదులయినాయి. దాంతో వారి ఆదాయం, పరపతి “'పెరిగినము,

రెండేష్స గడచేసరికి ఆ చుట్టుపట్ల మేరీ. సాటివేని లేడీ డాక్తరుగా పేరు తెచ్చుకుంది. ఒక నర్చు, యిద్దరు ఆయాలు, బాలిం శలు - చూలింతలు, పసి పిల్లల ఏడుపు _ ఆవరణలో సేషంస్లి బళ్లు_ వసారాల్లో వారి కుటుంబాలు. మేరీకి కణం తీరిక ఉండేఏగాదు. అచుట్టు ప్రక్కల పల్లెేటూళ్ళకి, ఆ ఊళ్ళో యిళ్ళకి విజిట్స్‌కి వెళ్లేది = స్వంత సైకిలు రికొపై న. విశ్వనాథం, ఆమ ఆవరణళో బేని సమయాల్లో, అవసర మైతే మందు మాకులు చూసుకునేవాడు. కౌని, అటువంటి అవసరం ఎప్పుడోకాని వచ్చేది కాదు.

విశ్వనాథం వద్దకి "పేషంట్లు వచ్చేవారుగాని, వారివల్ల రాబడి ఉండేదికాదు. ఈ విషయం మేరికి కొద్ది కొద్దిగా తెలిసి వస్తూంది తన భర్త కన్సల్సింగ్‌ రూమ్‌ ఎప్పుడూ మనుషులతో నిండి వుండేది.

ర్రగి

ఆందులో కొందరు మందులకీ కొందరు కబుర్షకీ, కొందరు చిన్న చిన్న పనులకీ వంస్తూడేవారు. అతని కన్సల్సింగ్‌రూమ్‌ ఎప్పుడూ కళకళ లాడుతూ ఉండటం ఆమెకి తృప్తిగా ఉండేది. అతనీకి డాక్తరుగా ఆదాయం ఉండటంలేదు అన్న విషయంకూడా మెరీని ఆస్తే బాధించలేదు _. ఎందుకంపజే ఆమె రెండు చేతులా ఆర్డీ స్తున్నది. మదద్రాసునుంచి తెద్విన రెండువేలూ వుండటమేకాక, ఆ రెండు వేలూ ఎనిమిదివేలు అయినాయి. మేరికి వివాహమయి అప్పటికి అయిడిళ్ళ యింది. ఈ అయిడేశ్ష వైవాహిక జీవితం ఆమెకి హాయిగా = సుఖంగా పూలబాటవలె సాగి పోయింది. విశ్వనాథం ఆనాడు తాము మదాసు నుంచి తరిలి . వెళ్తున్నా మన్నపుడు, ఏదన్నా తోలోన లేశ మాతం సంశయమున్నా _ ఈనాడు ఆతను తొక్కిన మార్గం సరి అయినదే అని మెక్‌ మన స్ఫూరర్పిగా అను కుంటున్నది. అయితే, ఈ పరిపూర్వతలో ఎక్కడో కొంత అపశ్రుతి లేకగోలేదు. ఊరందరిదీ ఒక దారయితే ఉలిపెకైై దొకదారి అన్న. సామెత _ విశ్వనాథం త ల్లిదం్యడుల విషయంలో నిజమయింది. విశ్వనాథం త్ర న దం[డ్రులుగాని, అన్నగారు ం వదినగారుగా ని, చెల్లె శ్పుగాని యీ నర్సింగ్‌ హోమ్‌ ఆవరణలోకి అడుగు పెట్టలేదు. ఇంతవరకూ మేరీనిశాని _ పావనిగాని ముఖాముఖి కలాసుకో లేదు, తమ యింటికి పిలనలేదు. మేరీ వెళ్తనూ లేదు _ విశ్వనాథం అప్పుడప్పుడు వె ళ్తున్నాడనీ, పెద్దచెల్లెల సుందరికి సంబంధాలు వెళుకు శతున్నారనీ మేరి విన్నది _ అంతే, మె.టిక్‌ కి వెన సుందరి పరీక్ష తప్పింది. ఆపిల్ల కొచ్చిన మార్కులు చూసి = చదువు ప్రయత్నం అక్కడితో ఆ'పసి పెళ్ళి సందింధాలకోనం విపరీకంగా గాలి స్తున్నారు.

బి. ఏ. పరీక్షరాసి, వేసంగి సెలవులకు యింటి కొచ్చిన వ్‌శ్వ నాథం 'పెద్దతమ్ముడు _ మోహన్‌ ఒకరోజు సాయంథతం వేళ నర్పింగ్‌ హోమ్‌ కొచ్చాడు. అతనికి చదువుకున్న ఈ వొవెన అంటే గొరనం. అన్స గారి సంగతి చెప్పక, రేదు. పెదన్నయ్య పెన వదెనా కుటుంది విషయాలకి మించి చూడలేరపీ న్‌ వదచాం మూ దరుకంయే విస్త్పృ

త్రి

తమెనదై నే విషయం వారికి తట్టడం లేదని అకన్‌కి బాధ. నర్పింగ్‌ హోమ్‌ వెళ్తాం అంటె కొ తలో అతనికి బిడియంగాను, త్సుదండులు ఏమంటారో అని భయంగానూ ఉంది. బి.ఏ. పరీక్షరాసి క్షాసు వస్తుందన్న నమ్మకంతో ఉన్న మోహన్‌కి వై జాగ్‌ వెళ్ళి యమ్‌, ఏ. చదవాలని ఉంది. తనకోరికనూ _ఆ ఉబిలాటాన్ని తండీ = పెద్దన్నగారు సమర్షించడం లేదు. తను ఏం చెయ్యాలి? డిగ్రీ తీసుకోటోతూన్న మోహన్‌ ఓసాయంత్రంవేళ నర్సింగ్‌ హోమ్‌5 వచ్చాడు.

అతన్ని దూరంనుంచి అదివరకే రెండు మూడునార్లు చూసిన మేరీ రమ్మసు లోనికి ఆహ్వానించింది.

“రారా పేపర్చు బాగా చేళావా? ఎప్పుడెచ్చావ్‌ ోరినుంచి అని (ప్రన్నించాడు అన్నగారు రోజూ చూ స్తున్నప్రైే.

బొద్దు” చామన చాయగా, ఉన్నపాప. తన్ను పడిలో కూచుని కుతూహలంగా ”స్తాంది = ఈనూశన వ్య కి సంక, మోహన్‌ ఈ ఖబురూ ఆ ఖబుఎె మాట్లాడాడు. "మేరీ ఈలోగా 'రండునార్లు నర్సింగ్‌ హోమ్‌ లోక వెళ్లి వచ్చింది. - ఏదో కేఎ క..0.

ఆ రోజునుంచి మోహన్‌ అడపా దడపా, ఇంచు మించు రోజు విడిచి రోజూ వగపోతూండీవాడు. అన్నగా, అతనూ ఊరవాళ్ళని గరి-వీ, రాజకీయాలూ, సుందరికి వెతుకుతున్న సంబం ధాలూ అతని ప్యూచర్‌ ప్లాను అన్నీ మాట్లాడుఖనెవా 3. మేరికి నర్పింగ్‌ హోటూ, ఇల్లూ, భర్త తప్ప మరో విషయా... తెలియవు. ఆమె |(పపంచంచతూ.: బక విధంగా తన పెద్ద వవన , *ంచంలాగా పరిమి! మెడ “౫ గహించుకున్నాడు షాహన గో, గీ (పాక్తసు, సిజేంయన్‌, వీవటూ, ఫోర్‌ సెప్పు = యిబ తప్పు తన చదినగారికీ ఏమీ తెలియదిసి, ఎటొచ్చీ తన పెద్ద వఎన దుక్లే గాటీపోటిగా = 'రెండర్జాలు వచ్చేలాగా మాట్లాడటం, ఆసహిస్ట్రత యీమెకు లేవనీ (గ్రహించుకున్నాడు సహజంగా తెలివైన మోహాన. ఈ యింట్లో తన అన్నగారిది పై చెయ్యి అనీ = వవనది గానుగెద్దు జీఏతం అని, అన్న గారు ఈ వదినగారి జీవితానికి మెరుపుటంచులు దిద్వుతున్నాడనీ అను

40

కున్నాడు, ఈ భావాలు అతనికి ఇంత విస్పష్టంగా రాలేదుగాని, ఏదో లీలామాత్రంగా గోచరించాయి. ఏమయినా పెద్ద వదినతో రెండు నిము షాలుకూడా మాట్లాడలేని మోహన్‌, యీ చిన్న వదినతో సరదాగా కబుర్లు చెప్పగలిగేవాడు. [9] ఓ తే ఆ వేసంగి గడ్రజేశరికి అ త్రవారింళ్లో వారి? _ ముఖానుఖి కలు సుకోవలనిన, పరిసితి ఆనుకోకుండా ఏర్పండిది మేరీకి. ఆమె తోడి కోడలు జానకమ్యకి నాలుగో కొనుపు మెరి బయ్యీల్సి ఎచ్చిందె. అసలే బలహీనంగా ఉండి, నెత్తుములేక పా*పోయి ఉన్న తాసికమ్మా కు ఒక సాయు[తంచేళ, నెఃలు నిండకుండానే నెన్సఐ గానడంతో యింట్లో ఎవరికీ కాళ్ళూ, చేతులూ ఆడలేదు రామ్మూ_ర త గా బాదరా చెప్పులన్నా రేషపండా పరు గె త్తుకొచ్చాడు నర్పింగ్‌ భోమ్‌? = హాలాచకి "హెమరేజ్‌ అవుహౌంచ కఎపే పరిస్టితుల్లో లేదు. అంవ రరు మక దలు కనిపించినా గురర్తి.చనప్లు వెళ్లే వామ్మూల్తి, నృ.గ్‌ హోమ్‌. లోకి తొలిసారి అడుగుచెప్టి ఃరి రిద్దరూ ఒ౩్క-_సారి రావాల్మరా. జానకి గిలగిల్లాడ నోతోంఏ. అది నన్ను అన్యాయం చే" పోకుండా మీరు కొపాడాలి” -౨ంటూ బెంబెలు పడిళోయాగు. మెరీ గీత బాగుంది. ఆ రాశ్రల్లా = పక:'. ఓ అంటీ పెుకు కులానాగా ఉన్నారు. “గెలిచాను అనుకుంది మెరీనోని డాక్టరు అ “ఈ దెబ్బతో వీళ్ళు నావాళ్లు కాకపోతారా?'” అనుకుంది మేరిలోని స్త. అత్తగారు, మామగారు మేరికి అంగలార్ప్బారు. అడపడుచులు సోపూ. టవలూ పుచ్చుకు సిద్దంగా నుంచున్నారు. తెల్లారిగట్ల కాఫీ వొచి శ]

యిచ్చారు డాక్టర్లు యిద్దరికీ. ముఖ్యంగా మేరీని భయభ క్రులతో డాక్టరు మాదిరిగానే చూశారు గాని కోడలు అనే దృష్టితోకాదు. కృతజ్ఞతలూ, పురిటాలు మందులూ, సథ్యపానాదులు తప్పించి, ఆమెని గురించి ఏ (పశ్నలూ ఆడగలేదు. ప్పరకుడు పదిరోజులూ మెరీ రండుపూటలా వచ్చి = మందు మాకు లిచ్చింది. బొాలింతకు జ్వర ంరాలేదు, ఆదుర్దా = హడావుడీ అంతా మొదటిరోజేః ఆపైన మామూళలుగావుంది బాలింత స్ధితి ఇది మెరి వై ద్యఫలిత మె అస్‌ యింట్లో అందరూ ఒప్పు కున్నారు.

పదకొండో రోజు పురిటి స్నానం బారసాల చేసుకొని, వూరిలో బంధువు లందరినీ భోజనాలకి పిల్చారు. మెరినిగాని, విశ్వ నాథాన్ని గాని భోజనానికి పిలవలేదు. మధ్యాహ్నం వేళ ఓ కారియర్‌ లో భోజనం పెట్టి, యింటికి పంపారు. మేరకి మనసులో ఎక్కడో కలుక్కుమంది. విశ్వనా థానికి ఎలావుందోగాని పెకీ తేలలేదు.

మేరి ఆ వంటలు పొపకి పెద్ద లేదు. తానూ తినలేదు. “శ్రాము తిండికి కరువు వాచి లేరుగా తన వెద్యం పనికొచ్చింది గాని, తను పనికి రాలేదు కాబోలు” అనుకుంది మనసులో. తోడి కోడలు పురిటితో అత్రారివై పు వారుకూడా మందు మాకులకి రావడం మొదలుపెట్టారు. ఒకటి రెండుసార్లు అత్తగారికి జ్వరం అనీ, తోడి కోడలికి బాగాలేదని మేరీ వెళ్ళి వైద్యం చేసింది. ఆ విజిట్‌ స వేళ కూడా ఇంట్లో అందరూ ముభావంగా, విధిలేక ఆమెదగ్గర మందులు పుచ్చు కుంటున్నట్లు ఉండేవారే తప్ప, మామూణు పేషంట్లవలె ఆదరణతో ఆప్యాయత కనపరచేవారు కాదు. ఆమెమీద తమకేదో హక్కు ఉన్నట్లూ, ఆ మందులు తీసుకోడంలో తాము ఆమె నేదో ఉద్ధరి స్తున్నా మన్నట్లూ ఉండేది వారి (ప్రవ ర్త

మనసులో యిష్టంలేకపోయినా, పెకి తగిన కారణాలు కన బడక పోవడంతో, మందులు యివ్వడం, యింటి కెళ్లడం తస్పలేదు మేరికి.

శీల

పాపకి రెండేష్ట నిండాయి. మేకికి నెల తప్పింది. ఈసారి. ఒక బాబు కొవాలని ఆమెకి కోరికగా ఉంది. విశ్వనాథానికి మళ్లే చలాకీగా వుండే కొడుకు కొవాలనుకుంటూంది మెరి. పాపను: స్కూల్లో చేర్చాలి. తనకి పుట్టబోయే బాబు తండడిసి మించిన వాడవ్వాలి. నర్పింగ్‌ హోమ్‌ని ఆధునిక సదుపాయాలతో మరింత సౌకర్య నంతంగా చెయ్యాలి. మరో నర్పుని కుదుర్చుకోవాలి. తన భర్త ఈ ఉచిత వైద్యమూ, బంధువులని పోగు జెయ్యడమూ తగ్గిం చుకోవాలి. ఇలా సాగుతూండేవి మెరి ఆలోచనలు.

ఆం(ధా యూనివర్పిటీలో సీటు సంపాదించిన మోహన్‌. అన్నగారిని ఆర్జికంగా సాయం చెయ్యమని కోరాడు. విశ్వనాథం నెలకి యాబై రూపాయలు పంపుతానని ఒప్పుకున్నాడు. ఆ డబ్బు పంపడం మేరీకి కష్టమని అనిపించలేచు. ఒక కానుపు కేసుకు నూట పదహార్షు, రెండొందలు, ఖరీదైన బహుమతులు యిలా సంపా దిస్తున్న మెరికి నెలకి యాబై రూపాయలు “బరువని ఎలా అని పిస్తుంది ? తన ఏవాహంతో ఏడిపోయిన ఆ కుటుంబం, తాను చేసే సహాయం చేత తిరిగి దగ్గరవుతుం దేమోనని ఆమె ఆశ,

మెరీ అయిదో నెలల్లో ఉండగా సుందరికి పెళ్ళి నిశృ్వయం అయింది. యము. ఎస్‌. సి. పాసయి-కాకినాడ కాలేజిలో టూ[టరుగా వున్నాడు. వరుడు కట్నం ఆఅయిదువేలు ఆని నిశ ఎయించు కున్నారు. తాంబూలాలు పుచ్చుకున్న రోజున చమేకీని పిలవచేదుగాని విశ్వనాథాన్ని ేకేసు కెళల్లాడు రామమూర్తి.

“ పెళ్ళి ఖర్చులు పుం పెట్పకుంటాం-కట్నం నుస్వ సర్దాలిరా తమ్ముడూ.” అన్నాడు విశ్వనాధంతో రామ్మూర్తి.

“ఆలాగే, నేనా విషయం ఇదివరకే పప్పుకున్నానుగా,” అన్నాడు విశ్వనాథం.

అన్నగారు తమ్ముడితోపాటు నర్పింగ్‌ హోమ్‌లో కొచ్చాడు. హాల్లో ఉన్న మె బావగార్ని చూసి నిలదడి, లోపలికి రమ్మని ఆహ్వానించింది.

ఢీత్రీ

“సుదంరి పెళ్ళి కుదిరిందమ్మా, అయిదు వేలు కట్నం. పై నెలలో లగ్గాలు పెట్టుకున్నాము. తమ్ముడు కట్నం సద్దుతౌ నన్నాడు, నాకు "పెద్ద బరువు దించినట్లయింది;”* అన్నాడు ఈవార్త మరదలి చెవిలో రూడా వేస్తే ఎందుకైనా మంచిది అన్నట్టుగా.

6 ల్రల్తాన్నే = నాకు చెప్పాలా? చెల్లెళ్ళ పెళ్ళి బాధ్యత ఆయన ఎప్పుడో వేసుకున్నారు,” అంది మెరి అమాయికంగా.

“డబ్బుతో బాధ్యతలు తీ రాయి టమ్మా. పెళ్షి అంటే మాటలా = ఎన్ని పనులు! విశ్వం, నేను న్ను కలునా రా” అంటూ వెళ్ళి పోయాడు అన్నగారు,

మేరీ స్త్రీ సహజమైన సరదాతో, ఆపెళ్ళి హడా వుడిలో తనకీ భాగమున్నట్లు తాపత్రయ పడింది. ఆడబడుచుకి పట్టుచీర, పెళ్ళి కొడుక్కి. సూటు కుట్టించింది. తను కొత్త చరి కొనుష్కంది. పాపకి ఫఫ్రాకములు కొన్నది. తన అత్త వారింట సె ప్రయక్నాలు, హడావుడి భర్పద్వారా వినడ మేతప్ప ఆమె నెవ్వరూ ఆహ్వానించ లేదు. పెళ్ళి కూతుంని చేనిన రోజు = ఊరందరినీ "పేరంటం పిల్చారు. కొని, మేనికి పిలుపు రాలేదు. పైగా, ఆమెతోటి కోడలు = చదుపుకున్న వారు యిలాటి వాటికి రారనసీ, ఇవి చూసి నవ్వు తారనీ అన్నదనీ ఆనోటా ఆనోటా విన్నది మేం.

లగ్నం బెముకి దశ వి వారందరితోపాటు మేరీ జెళ్ళ కెళ్ళింది విశ్వనాథం పందిట్లో హడావుడిగా తిరుగుతూ, అందఎసే ఆహ్వాని పు న్నాడు. మెవీ మటుకు ఎన్వంతో కలవలేక పో --౧చ_ అముని ఎవరూ అంత పల్కరించనూ లెదు. మొగ వాళ్ళతో పామి ఆమెకీ

ఓ కుర్చీ చూపారు. ఆహూకతులతో పాటు ఆమె పెళ్ళి చూసింది. తోటి కోడలు పెద్ద బరువు మోస్తున్నట్లు హడావుడిగా తిరుగుకుంటే, మేరీకి తనుకూడా అలా ఆకుటుంబంలో కలిసి తిరగాలని అనిపిం చింది. కొని, ఎలా? వారు తనని దూరంగానే ఉంచు తున్నారు. దగ్గరకు రానివ్వడం లేదు,

శీశ

భోజనాల వేళ, విశ్వనాథం మేరీలకి అందరితో కలిపి వడించ లేదు. లోపల పెళ్ళివారూ, ఊరివారూ లేచాక, హాల్లో ఓ వెంపుగా పీరిద్రరికీ - పాపకీ భోజనాలు పెట్టారు. మేరీకి సిగ్గుగా వుంది. ఇలా దూరంగా, భోజనం పెట్టడంలో ఏదో న్యూనత తోసోంది, ఆమె మనసుకి.

వెన్న, బి స్కాట్లు, మీగడ 'పెరుగులతో వేడన్నం మారాం చేస్తూ తినేపాప యిలా నలుగురి ముందూ తినడానికి 'పేచీపెట్టి, తిక్కగా గీర పెట్టి ఏడవడంతో మేరీకి ముద్ద దిగడం లేదు. తమ యిద్దరికీ యిలా ఎడంగా దూరంగా వడ్దంచడం = అవమానంగా ఉంది, కొని విశ్వనాథానికి యిందులో తప్పు తోచినట్లు లేదు. అతను మామూలుగా సరవాగా ఖబుర్లు చెబుతూ భోంచేస్తున్నాడు. "మెరి ఎలానో భోజనం ముగించి లేచింది.

ఆమెకి అక్కడ ఉండాలని లేదు. ఒకపక్క పాప యింటి కెళ్లామని ఏడుపు, విశ్వనాథం “నువ్వు వెళ్ల - నేను తరువాత వసాను” అన్నాడు.

పాపని తీసుకు ముంటి కొచ్చేసింది మేరి. ఆమెకి ఏదో చికాగ్గా, వెల్పిగా వుంది. తన సంపాదన, తను కొన్న కానుకలూ పనికి వచ్చాయి. వాటికి అంటు సొంటు లేవు. ఎటొచ్చీ పంక్ర్‌ భోజనానికే అభ్యంత5ం, తనకి అనిపించినట్లు భర్త కెందుకు అవ మానం తోచలేవ? ఎంత చెప్పినా భర్తకి" వాళ్ళమీద మోజు అని ఆనాడు మొదటిసారిగా తట్టింది మేరికి. భర్త తనకి దూరమవుతూ స్వజనులకి దగరవు తున్నాడా అనికూడా ఏదో భీతి . ఆదుర్గా ఎర డ్రాయి. ఏమైనా తాము తమ బాధ్యత నెర వేకన్చ కున్నారను భావనతో కొంత తృ పి కలిగింది. పెళ్ళింట్లో ప్‌ కోతురూ _ మరుదులూ, ఊరిలో పెద్దలూ ఆంతా ఆమెతో చనువుగా మాట్లాడారు అత్త వారింట్లో స్త్రీలుతప్ప* వాశ్లై౦దు కంత బెట్టుగా, ముభావనగా ఉంటారో ఆమెకీ అంతు చిక్కలేదు.

మేరి కలలు కన్నళ్లే, కోరుకున్నశ్లే మొగ పిల్లవాడు కలిగాడు. డాక్టరమ్మకి భర్త పురుడు పోళాడన్నవా ర, వూరు వారంతా విచి.

శీర్‌

[తంగా చెప్పు కున్నారు. అందరిలాగా చుట్టం చూపుగా తోడికోడలు వచ్చిచూసి వెళ్ళి ౦దేతప్ప, ఆదుకోలేదు. సహజంగా ఆరోగ్యవంతు రాలు, పై పెచ్చు డాక్టరు అవడంతో షాఎకి ఆతి సులువుగా కాన్పు ఆయిందిం నర్పే అన్ని పనులూ చేసింది, విశ ఏనాథం ఊరికే వరం .డాలో అవశరం ఉంటుందే మోనని _ తెల్ల హోీట్టు తొడుక్కుని తిరిగాడు. అది చూసి అకనే "భార్యకి పురుడు పోళాడన్నారు నలుగురూ! ఈ వార్త భార్య భర్త లిద్దరికీ [పత్యేకంగా తోచలేదు గాని, చాలా రోజులు చుట్టు పక్కలవారు _ యిదో కొత్త విషయంగా కథలల్లి చెప్పు కున్నారు.

మూడోరోజు నుంచీ రూమ్‌లో తిరుగుతూ, అయిదోరోజు నుంచీ 'పేషంట్లని పల్కరిస్తూ = పదకోండోరోజు అయి సరికి తన నిత్య వ్యాపకంలో పడింది మెరి.

ఈ మూడేళ్ళలో 'మెరికి కొన్ని నిజాలు బాగా అర్హమయాయి. తన భర్తకు (ప్రాక్టీసువల్ల డబ్బేమీ అంతగా రావడం లదనీ, తనభర్త తరపు వాళ్ల డబ్బు ఆసరా కొరకు తమమీద ఆను కోడమొోొాక, ఏదో హక్కు ఉన్నట్టు (ప్రవ రిస్తున్నారనీ, ఆమ [(గహించుకుంది. భ్‌ ర్తకీ వారిపట్ల ఓ చూపువాసి అభిమానం ఎక్కువవు తున్నదా అని కూడా అనుకుంది. ఓొబుకి మూడోనెలలో మోహన్‌కి పె నిశ్చయుఎు అయింది. వై జాగ్‌ లో. వారిళాఖవారే। పెళ్ళి కూతురు ఆకని (ప్రొపెసర్‌ గారి కుమా రె ఉషారాణి, ఇది ఒక విధంగా (పేమ వివాహమనే చెప్పాలి. ఎందుకంటే, ఉషారాణి వి, యస్‌. పి. చదువు తూంది. _ మోహన్‌

40

"సెకండ్‌ యమ్‌. ఏ. చదువుతున్నాడు. ఇద్దరికీ వయస్సులో ఏడాదీ, ఏడాదిన్నరకం ఎ ఎక్కువ తేడాలేదు. ఉషారాణి (ప్రొపెసర్‌ గారి ఏకైక కుమార్తె - ఆస్టి పాస్తులు ఉండటంచేత కట్నం (ప్రసక్తి లేక పోయింది కాని, (పొఫెసర్‌ గారికి అల్లుడినీ _ రూతురిసీ *ఫారిన్‌" పంపాలని ఉందనీ, ఇంచు మించు యిల్లరిక మే అని అనుకున్నారు. ఈ పెళ్ళి విశ వైనాథం 'మేరీల వివాహంలాగా = ఎడుపులూ మొ తుకోళ్లూ లేకుండా జరిగింది. పెద్దలందరి ముంది సం(ప్రదింపులూ . తాంబూ లాలూ, తర్షి వె్లడాలూ, లాంఛనాలు యిలా సం(పదాయ పద్దతిలో జరిగింది. అందుచేత ఆ పెళ్ళికి మని పిలవడమనే (పశ ష్‌ రాలేదు, పై పెచ్చు మోహన్‌ చాలా ఆదర్శవంతంగా పెళ్ళి చేసుకుంటున్నట్లు, చదువు కున్నప్పటికీ ఉషారాణి సత్‌ సం(ప్రదాయంనుంచి వచ్చింది కౌదిట్టి తమ ముచ్చట్లు తీరు తున్నాయనీ, అత్రారి వై పువాళ్లు ఆడ బడుచు లాంఛనాలూ, అత్తగారికి మర్యాదలూ ఘనంగా జరుపుతారనీ చెప్పు కున్నారట.

మోహన్‌ తనపెళ్నికి వదిన మె్ర9ని రమ్మని పిల్చాడు కాని, బలనంకం౦ చెయ్య చేదు. బావగారు ఆమెని రమ్మని పిలవలేదు. విశ్వనాథం మటుకు పెళ్ళి కెళ్ళాడు ఒకపక్క పసి పిల్లవాడూ, మరోపక్క నర్సింగ్‌ హోమ్‌ బాధ్యత = వీటి వల్ల తను వెళ్లలేక పోయానని పైపెన సర్గుకో చూపినా, ముకి, తానేదో వంటరిదాన్ని, తనభ ర్త ఎతన ఆఅ త్రవారూ అంతా, ఒకటి అన్నభావం, ఎక్కడో బధిస్తున్నడి. తమ తరఫున మోహన్‌కి రేడియో - పెళ్ళీ కూతురికి పట్టుబీరె పంపింది. ఈ (పజంటు కొనమని విశ్వనాథ 'మేరీతో అనలేదు కొంటూం కే వద్దనీ వారించటలేదు _ తటస్థంగా ఊరు కున్నాడు.

ఈ 'స్మెకి వెళల్లాలనీ = తిరగాలని మనసులో లేకపోపమ మరక. కొని, న్త్ర సహజమెన కోర్కెవి . యిటు భర్తగాని, అటు అత్తవారి వెపాాని గు ర్రించక పోవడం, గుర్తించినా గమనించనట్లు ఊరుకోడం మేరికి కించగా ఉంది. కాని, పైకి తేలనట్ట్లు ఊరుకుంది. తనని వివాహం చేసుకో

శ్రీ

డంవల్ల, తనభ ర్తని వెళివే స్తున్నారు---అనే భావన (క్రమంగా అదృశ్య మపుతూంది. ఎందుకంటే, విశ్వనాథాన్ని వాది కుటుంబంవారు, బంధువులు, ఊరివారు నెమ్మది నెమ్మదిగా తమలో చేర్చుకుంటున్నారు. భోజనాల విషయంలో మొగవాడవడంచేత అంత పట్టింపులు కనబర చడంలేదు. కాని, మేరీమాత్రం బయట మనిషి. తనూ, తన పిల్లలూ బయటివారు . ఎవరూ లేనివారు. అని, ముఖ్యంగా శుభ కార్యాలప్పుడు అనిపించేది. కాని, నిత్యకృత్యంలో ఇలాంటి ఆలో చనలు వచ్చేవికాదు.

మేరీకి నర్పింగ్‌ హోమ్‌ యింకా పెంచాలనీ, తనభర్త ఎం. డీ. చేస్తే బాగుండుననీ ఉండేది. ఆ ఊళ్ళో జరిగే మీటింగులకి అధ్యక్షత వహించమనీ, సభల్లో ఉపన్యాసాలివ్వమనీ, (పయిజులు సంచిపెట్టమనీ, వోట్‌ ఆఫ్‌ ధాంక్స్‌ చెప్పమనీ పిలుస్తుండేవారు ఆమె౨. చదువు కున్నదీ, డాక్షరూ, నలుగురిలో తిరగనేర్చిందీ కాబట్టి సాంఘిక కలా పొల్లో పొల్గానడం సహజం అన్నట్లుగా సుబ్బరాజు, అడపా దడపా ఈమెని సభలకీ సమా వేశాలకీ మొహమాట పెడ్తూండేవాడు. మెరి తన వృతి"” శశ్చ, మిగతా విషయాల్లో సగటు ఆడవాళ్ళకం కే అన్యాయం. ఆమెకి బయట (ప్రపంచంగూవ్చి కెలుసుకోవాలనీ, నలు గురిలో పేరు తెచ్చుకోవాలనీ కోరికలేదు. వైద్యం తప్పించి = మిగకా సమయాల్లో మహ పిరికిగా విశ్వనాథం వెనుకకి తప్పుకునేది. ఇలా "మెరిని నాలుగుచోట్లకి రమ్మనీ ౨ అమె రాలేకపోతే = కనీసం విశ్వ నాథాన్నయినా రమ్మనీ ఆహ్వానాలు మొదలెట్టాయి. ఆ ఊ+రి హైస్కూలు వార్షికోత్సవాలకనీ, కలెక్షరుగారు వచ్చినప్పుడనీ, మిని స్టరుగా రొచ్చినపుడు వోట్‌ ఆఫ్‌ థాంక్సు చెప్పడమని, విశ్వనాథం తన (ప్రయత్నమమీ లేకుండా ఆ చుట్టుపట్ల సౌంఘిక వ్యవహారాల్లో ఒక ముఖ్య వ్య అముపోయాడు. చమత్కారాలతో, ఛలో కులతో సందర్భాన్నిదిట్టి, యింగ్లీషులో, తెలుగులో ఉపన్యాసాలు చేస్తుండే వాడు. డాక్షరుగా 'మేరికి ఎంత పరపతి వుందో, (పముఖవ్య క్రిగా = చదువుకున్నవాడుగా అతనికి అంత పలుకుబడి ఎర్పడింది. అయితే, అతనికి ప్రాక్టిసులో రాబడి స్వల్బం. ఆతనిదగ్గరకు మందులకం టే

శరీ

ఇతర వ్యవహారాలకే, రెకమెండేషన్ల కీ, సర్టిఫికేబ్లకనీ, సీట్లకనీ మను ష్యూణు ఎక్కువగా వ స్తుండేవారు.

ఆ సంవత్సరం ఆ ఊరుక్షృబ్‌ స్మెకటరీగా = విశ్వనాథాన్ని ఏక (గీవంగా ఎన్నుకున్నారు. ఆ పదసిలో ఘనతగానీ _- ప్రత్యేకతగావి మురికి ఏమీ కనిపించలేదు. _ విశ్వనాథం యిలా ఎన్నిక అవడం చరిత్రలో తొలిసారి అని రామ్మూ ర్త, సుబ్బరాజూ మెచ్చుకోడం విని సరీ ఆదో పెద్ద విషయం కాబోలు అనుకుంది. మేరీ తన కూతురికి ఇంస్సేషు ట్యూటర్‌ని కుదర్చడం, విశ్వనాథం క్లబ్‌ సెక్రటరీగా ఎన్ని కవడం ఒక రోజునే జరిగాయి. ఈర్షట్‌ బాధ్యతలు నెర్తిన పడ టంతో విశ ఏనౌథం సొయం(త్రాల వేళ యింట్లో ఉండేవాడు కాదు క్లబ్‌లో ఛస్‌ అఆడుతూనో, పేకాడుతూనో, మీటింగుల్లోనో గడుపుతూ రాతి పదింటిదాకా బిజీగా ఉందెవాడు. డ్చా రు,గారి శ్నేనిక్‌ క ఉదయ9౨ వేళనే తప్ప సాయం(్రంవేళ ఎవరూ వచ్చేవారు కారు.వచ్చినా ఆయన కావాలంటే కృబ్‌లో ఉండేవారుగాని క్లినిక్‌లో గాదు, ఈ మార్పు ముకి అంతగా రుచించటేదు. డాక్షరన్న తరువాత _- యితర వ్యాప కాలు ఉండకూడదు. పగలూ రాత్రీ, రోగుబు ఎప్పుడు పిలిస్తే అప్పుడు, పిద్దంగా ఉండాలి; అది మాతం (పజాసేవ కాదా _ అని ఆమె వాదించేదిం

నేన్స దశరు వరి వెళ్లడం లేదుగా = అర్హంటు 'కేసుం పే అక్కడి కేవచ్చి తీసుక శారు, అనేవాడు విశ ఏనౌఫం.

“ఇలా క్షబ్‌ లోనే ఉంటారని అనిపించుకోడం . మీ(ప్చా సుకు దెబ్బ. వారానికి ఒకటి ర0డు రోజులు కబ్‌ పనులు పెట్టు కోండి రోజూ యిదే గొడవా?” అని విసుక్కు నేది 'మెరి,

అకను పేకాటలో కాలం వృథా చేస్తున్నాడని ఆమెకి తెలుసు. ఇదొక వ్యసనంగా పరిణమించి ప్రాక్టీ సు దెబ్బ తింటుందని ఆమె భయపడు తున్నదని అతనికి తెలుసు. ఏది ఎంతవరకో తనకు తెలుసు నని విశ్వనాథం ధీమా. తమ వృత్తికి యివి ఎలాటి దెట్బో అతను (గ్రహించకుండా ఉన్నాడని అమె వేదన. పేకాటా, క్షబ్బూ విష ౨.0౦. 88/4 49

యం రెండుమూడు సార్లు యిద్దరూ ఘర్డ ణ పడ్డారు అయినా, విశ్వ నాధం తన పద్ధతులు మార్చుకోలేదు.

మరుసటి సంవత్సరం విశ్వనాథం తమ జిల్లా మెడికల్‌ (ప్రాక్టీషనర్సు అసోసి యేషన్‌ ప్రతినిధిగా ఢిలిలో జరుగుతున్న 'ఆలిండియా [పయివేట్‌ మెడికల్‌ ప్రాక్తీ షనర్సు కాన్ఫనెన్సుకి' పంప బర్డాడు, భార్యా భర్తలు డాక్షర్హ వడమూ, ఆ చుట్టు పక్కల సాంఘి కంగా పరపతి గలిగి ఉండటమూ, మొదటినుంచి (పయి వేట్‌ ప్రాక్టీసు లోనే ఉండటమూ ఇవన్నీ అతనిని ప్రతినిధిగా ఎన్నుకునేందుకు తోడ్పడ్డాయి.

ఇతనిట్లా రాజధానికి, వై ద్యసంఘ ('పతినిధిగా వెళ్లడం, వారి ఊళ్లో వారికి, ముఖ్యంగా సుబ్బరాజుకి అదేదో పెద్ద ఘనమైన విష యంగా తోచింది. రామ్మూ లి తన తమ్ముడేదో విదేశాలకు వెళ్ళు న్నట్టు మెడలు విరుచుకు తిరిగాడు. స్రెషనుకి చాలామంఎవచ్చి పూల దండలు వేసి 3 లెక్కీ౦చారు. మేక కూడా ఇవంతా చాలా సంతో షంగా ఉంది. “అతను తనను సప్కె చేసు కున్నందువల్ల ఏమీ చెడి పోలేదు = వృద్దిలోకి వచ్చాడుగాని,” ఆనుకుంది గర్వంగా.

“ఎంత చదువుకున్నామొగాడు మొగా డే. ఆడది ఆడ'దేః” అన్నది తోటికోడలు జానకమ్మ. ఆవిడకూ డా సైషను కొచ్చింది మరిదిని పంపడానికి,

ఈ మాటలోని విసురు తనపైనే అని (గ్రహించు కోనంత మొద్దుకాదు మేర. తోడి కోడలికి తనమీద ఈ యీసు ఎందుకో అరం అయేది కాదు. ఒకసారి తన చేతిమీద కాన్పు జరిపించు కున్నాక, అవతలి వారు కృతజ్ఞతా భావంతో ఉంటారే తప్ప = యిలా కోపం వెళ్ల బోయరు. తనకి ఫిజు ముట్టజెప్పినా సరే తనపట్ల గౌరవ మర్యాదలతో ఉంటారేతప్ప = ఇలా జానకమ్మలా అవకొశ౦వచ్చి నప్పుడల్లా ఓమాట విసరరు, చదువుకున్న దానిననా? కులంతక్కువ అనా? దేనికి? = అనేకసార్లు మథన పడింది మెరి. కొనీ జవాబు దొరికేది కొదుం

గ్‌0

రైలు కదిలింది ఫస్టి కాసు ర్‌ ౦పార్దు మెంటులోని భ ర్త ముఖం వంక చూపింది మేరి. అమె మనసులో జ్లాపకాల (స్రవంతి కదిలిండి. మొదటిసారి సేషనులో తనకు దూరమైన రూపం, రెండవసారి స్టేషనులో తననుంచి వెళి పోతున్న ముఖం అవన్నీ తనకి చిరపరిచిత ములు, ఆనాడు తామిద్దరే ఉన్నారు ఒకరి కొకరుగా. ఈనాతు వీడ్కోలులో చుట్టూ ఎంత బిలగం-_ఎంతమంది? అయితే వీరవరూ తనవారు కొదా? తను ఏకాకా? బేవిని ఒక్కసారి దగరకు లాక్కుంది. జాబుని ఆయాదగ్గరనుంచి తీసుకు ఎత్తుకుంది. విశ్వనాథం కిటికీ లోంఛి తన వేప చూసూ, చెయ్యి ఊపు తున్నాడు. 'కాగ్టకింద కదులు తున్న భూమి స్థిరంగా నిలబడ్డట్టు అయింది మెరికి.

తమ సై కిల్‌రిక్షాలో నర్సింగ్‌హోమ్‌కి వచ్చింది పిల్హల్లో మేరీ. ఇల్లంతా చిన్నబోయి టోసిగావుంది. మనసంతా అనేక ఆలోచనలతో సతమత మవుతూంది. ఎందుకో అన్నగారూ, త్స జ్ఞాపకం వచ్చారు. వాళ్లని చూడాలని అనిపించింది. కాని, తను తిరిగి వెళ్లలేదు. వెళ్లదు. ఒంటరితనంతో ఏదో గుబులుగాఉండి, ఒక్కసారి వెళ్ళి 'పేషంట్లంద రినీ చూసి వచ్చింది.

ఆ సాయం[తం మోహన్‌, ఉషారాణీ యిద్దరూ వచ్చారు. యమ్‌. ఏ. అయిపోయిన మోహన్‌ పి, హెచ్‌. డి. కి చదువుతున్నాడు, ఆతను విశాఖపట్నం నివాసి అయిపోయాడు. ఉషావాణీ ఎమ్‌. యప్‌. సి, లో చేరింది, వాళ్ళిద్దరినీ చూస్తే మేరికి తన విద్యార్సే నీదళ జ్డాప కం వస్తూంటుంది. ఆరోజుల్లో తనూ విశ్వనాథం వీళ్ళిద్దరిలాగే నవ్వురూ__అల్లరిగా ఉండేవాళ్లు. _ కాని, ఈ మధ్యలో ఆ నవ్వులూ సరదా అరుదయి పోతున్నాయి,

ఉషారాణికి యీ తోటి కోడలంటపే__ కొంత అభిమౌనం, (యేమాను. పెద్ద తోడికోడలు జానకమ్మంపే భయం. ఆవిత (పతిదీ 'రెండర్దాలతో మాట్లాడుతుంది. అత్తవారింట్లో బితుకు బితుకు మంటూ ఉంటుంది ఉషారాణీ,.__ఆ వున్న రెండు రోజులూ.

గ్‌] దెం / ౮

ఉడ్రాక్టరుగారు వారం పదిరోజులదాకా రారాయెను. మీరు కూడా హాలీడే తీసుకోరాదూ.? మాతో వైజాగ్‌రండి” అంది ఉషారాణి మాటల మధ్యలో. ఉషారాణి బావగారిని "*డాక్షరుగారూ అంటుంది.

మెనికి కన్నీళ్లు గిరున తిరిగాయి. తనని రమ్మని అహ్వానీం చింది, తనకులాన్ని మరిచి పోయిందీ---యా అమ్మాయి ఒక్క- తే! తనూ మనిషిననీ, తనకీ హాలీడే కావాలనీ ఇక్కడ ఎవరికీ తోచదు కాబోలు.

*డ్రాక రుగారు కూడా లేరా. ఎవరో ఒకరం లేకపోతే నర్పింగ్‌ హోమ్‌ పడుకుంటుంది. ఇప్పుడు కాదు. మరోసారి వసాను,”"' ఆంది

తను వెళ్టరేనని ఆమెకి తెలుసు. అయినా, ఏదో అనాలిగా అందుకని అలా అన్నది.

“ఇంట్లో ఆంతా ఎలా ఉన్నారు?" "మేరి అడిగింది.

“ఆఅక్క_గారికి వాంతులు” అన్నది ఉషారాబీ తమాషాగా మొహం పెట్ట.

ఈ ఆం స్రీ?”

*ధ్పిర్రు డాక్టరు గదా___ అంటే ఏమిటో నేను చెప్పాలాండీ?”

మెరి నిర్ధాంత పోయింది. సన్నగా పాలిపోయి ఉన్న తోడి కోడలికి మళ్షీ కడుపా? [కిందటిసారి ఎంతో ఖంగారయింది. వీళ్ళె ప్పుడు బాగు పడతారు? మళ్షీతనకి ఆయింటిసేవ తప్పదు కాబోలు.

ఆర్యాతే విశాఖ వె శళ్తున్న ఉషారాణీ మోహన్‌లు ఆ'మెవద్ద "సెలవు తీసుకొని వెళ్ళారు.

మేరి అనుకున్నకు జరిగింది. ఈసారి జానకమ్మ బలానికి మందులు, నెత్తురు పట్లడానికి ఇంజక్ష న్చు- ఇలా మూడోనెల నుంచే మేరి అవసరం ఏర్చడింది.

పీలుంయే మేరి యింటికెశ్లేది. లేకుంటే జానకమ్మ వచ్చేది నర్చింగ్‌ హోష్‌కి, జానకమ్మ తోడికోడలుమీద ఆధారపడటం

ఫ2

ఎక్కువయినకొద్దీ, అవమానంగా కచ్చగా ఉండేవి. మనసుని ఏదో అసూయ తొలుస్తూండేది. (ప్రేమా, గీమా యివేమి కాకుండా పెద్దలు నిశ్చయించిన పెళ్లి ఆమెది. తన భర్త స్కూలు మాస్టరు చేస్తు న్నాడు. మరిదీ, తోడికోడళ్ళకం టె తక్కువ చమవుకున్నాడు. తక్కువ సంవాయిస్తున్నాడు = అని ఆమెకి బాధ. తన జీవతంలో (పేమానుభవమనే దళలేదు. మరిదికి తనవాళ్ళ పిల్లనిచ్చి పెళ్ళిచేయించి ఉంటే, తన పెద్ద రికం కొంతలో కొంత నిలబడేది. తన పెద్దరికమూ, తమ కుటుంబ (ప్రతిభా ఈ మెరీ వల్ల దెబ్బతిన్నాయి. తన భరా, తనూ ఆదర్శ దంపతులై న ఆ సీతారాములవలె ఆ యింటి భారం మోస్తున్నామని తృ పి పడదామం జే - ఆడపడుచు పెళ్ళికి, మరిది చదుపుకు ఏళ్ళు ఆదుకుని తమని ఉత్సవ ఏ(గహాలు చళారు. సం్యపదాయమన ఘనత ఒకటి తప్ప తన (పత్యేకత, ఆధిక్యం చూపించడానికి మరెట్ర్‌ అవ కాశం కనిపించడంలేదు. ఊళ్ళో నలుగురూ మెరిని మంచి డార్హరంగా చెప్పుకోడం, చదువుకున్న స్తీ అని భయభ క్ర్తులతో చూట్టం = ఇపన్నీ జానకమ్మకి చీదరగా ఉండేవి. అయినప్పటికీ "మెరి దగ్గిరే ముందు పుచ్చుకోవలసి రావడం చిన్నతనంగా ఉండేది. వేకు దాం బేకసోవడం సహజంగా ఉన్న ఈర్ష్యను మరికొంత పెంచేది. చిన్న తోడికోడలు ఉషారాణి మేరీని పొగిడినప్పుడల్లా జానకమ్మకు వొళ్లు మండుకొచ్చెది. ఆ పిల్ల ఉన్న నాలుగుకోజులూ తానెంక సుఖపడిందీ, అయి

• నింటినుంచి వచ్చిన ఆ పిల్ల యింటిపనులన్నీ ఎలా చేసేదీ జానకిమ్మ పనిగట్టుకు చెబుతూంటే, మెరికి నవ్వుగా ఉందేదె. సఎ[పదాయఎగల సంబంధం ఎలా కలిసిపోయేది చెబుతుండేది. ఉషారాణి యిక్కడ చెంబు అక్కడ పెట్టదు. ఇంకొ విద్యార్థి నీ దళలోనే ఉన్న ఆ పిల్లకి వంటరాదు. చెయ్యాల్సిన అవసరంకూడా లేదు. జానక మ్మె ఉమా రాణీని ఎలా వంకలు పెచ్తేదీ ఆనోటా యీనోటా విన్నది మెరి. చిన్న ఊరు అవడంవల్ల ఇటువంటి గృహక్కృత్య విషయాలు సుడ్తీగాలిలా గిరగిర తిరుగుతుంటాయి. తనవృ త్తి తన యిల్టూ తప్ప మరో ర్‌

ఆస క్రి లేని మేరికి అ త్రారింట్లో విషయాలు కుతూహలంగా వినడం ఒక బలహీనత అని వప్పుకోవాలి. వై ద్యానికొచ్చే రోగుల్లో చాల మంది యిది పసిగట్టి పనివేశా యీ విషయాలు జేరేస్తుండేవారు. | సల మళ గైనాథ ౦ సభలూ, సమావేశాలు ముగించుకు, ఆ.గ్రాకూడా చూసి, పదిహేను రోజులకి తిరిగివచ్చాడు. తను వస్తున్నట్టు

అెలి[గాం యిన్వడంవల్ల మెరి పిల్లల్నీ తీసుకు సేషను కెళ్ళింది, విశ్వ నాథం ఫస్ట్‌క్లాసులోంచి మేజెడు సామానుతో దొరబాబులా రై లుదిగి, బాబు నెత్తుకునేసరికి మేరీకి ఒక్కసారి. గర్వం (పెమా. పెల్లు

రెండు రిక్తాలనిండా సామానుతో యిల్లు జేరుకున్నారు.. విశ్వ నాథం వరస వరసనా, మనిషి మనిషికీ బహుమతులు తెచ్చాడుం మేరీకి బెనారస్‌ చీర, పిల్లలకు బట్టలు, బొమ్మలు ఒకటేమిటి ఢి అంతా తర్గించుకొచ్చాడు ఆ ఊరికి. పదిహేనురోజుంపాటు సోమ రగా ఉన్న పరిసరాలు ,_ఆతని రాకతో ఒక్కనారి పై తన్యవంత మైన టయాయి. నర్సింగ్‌ హోమ్‌లోని రోగులందరినీ పల్కరించాడు. సాయంత్రం తండ్రీ వాళ్ళింటికి వెళ్ళి. తంగ్రికి, అన్నగారికిఇంట్లో అందరికీ తను తెచ్చిన తలోసామానూ యిచ్చాడు. సుబ్బరాజుకీ “తాజ్‌మహల్‌ మోడల్‌", 'పేబిలుమీద పెట్టుకునేది చిన్నది, తెచ్చిచ్చాడుం మూడురోజులదాకొ ఊపిరి తిరగని కబుర్లు.

ఆ నాలుగోరోజు సీతని, అంజే ఏశ్వనాథం రెండో చెల్లెలిని చూట్టానికి, 'పెళ్లివారొ స్తున్నారని రామ్మూల్లి వచ్చి విశ్వనాథాన్ని తీసు

గ్‌

కెళ్ళాడు. అబ్బాయి యింజనీరింగ్‌ ఆఖరు ఏడు చదువుతున్నాడు. అన్నీ నచ్చినయి. బాగున్నయి. కాని, కట్నం ఏడు వేలకి పైసా తగ్గం = అంటున్నారు = పెళ్లి పెద్దలు.

“'పెళ్ళిచెయ్యడందాకానే నా బాధ్యత, కట్నం తూగగలవో లేదో నువ్వు చూసుకోవాలి,” అన్నాడు ఆ సాయంత్రం పెళ్లి విష యాలు చర్చిసున్న రామ్మూర్తి తన తమ్ముడితో.

విశ్వనాథానికి యీ సంబంధం బాగా నచ్చింది. మరో ఏటితో అబ్బాయికి మంచి ఉద్యోగం దొరుకుతుంది. చెల్లెలు సుఖపడుతుంది. కాని, అంత పెద్ద కట్నం తాము ఇచ్చుకోగలమా అని అకనికీ సందే హంగా ఉంది. ఇందులో కొంతన్నా తనవాళ్లు భరి సే బాగుండును ౨ అనుకున్నాడు. కొని, ఆ వుర్లశ ౦ వారికి లేదు. తను మేరిని పెళ్ళి చేసుకోడంవల్ల తమకే నష్టం అనుకున్నారు వారంతా, కౌని, ఆ 'పెరియే యీ యింటి గొరవం నిలబెడ్తున్నదని తనవాళ్ళు (_గహించు కోవాలి. సిత పెళ్ళితో తమ బాధ్యత తుపోతుంది _- అనుకున్నాడు విశ్వనాథం.

ఆ ర్మాతి భోజనాలయాక ఈ (ప్రసావన ఎకాడు మేరితో, “ఫ్పీత్రక్రి ఏడ్రువేలు అడుగుతున్నారు,*” అని విశ్వనాథం

“వడు వేలే?” .... అంది మేరి.

*ప్పనృన్తు _ ఇది వదులుకుంటే * మనం డబ్బుకి వెనుకొడా మనుకుంటారు. ఎలాగో అలా స్తా స్తే, ఆపైన మన కింకేమీ బాధ్యత ఉందదు,” అన్నాడు విశ్వనాథం.

ఓ ఏడాది మద్రాసు వెళ్ళిడి. జీ. ఓ చేద్దామనుకుంటోంది మేరి, తనకంటే మరికాస్త చదువుకున్న మరో డాక్టరు వస్తే తన (ప్రాక్టీసు, పడిపోతుంది. గై నికాలజిలో డిష్లమో ఉండటం భవిష్యత్తుకి మంచిది. పిల్లలు ఎదుగుతున్నారు. ఖర్చులు పెరుగుతున్నాయి; తను కదిలితే యీ (పాక్టిసు ఎవరు చూనారు? అని మనసులతో సతమత మవుతూంది.

“సగం బావగారిని యిమ్మనండి,” అంది మేరి.

ర్‌స్‌

ఏం లాభంలేదు. వాడు నాకు సోమతు లేదు, నువ్వినా నంపేయీసంబంధం _- లేకపోతే మరోకటి = అంటున్నాడు. ”

ఉర్బ్సి నాన్నగా 'రేమంటున్నారు?”

“ఆయన నాతో మాట్లాడరు. పోనీ మోహన్‌ని అడుగుదా మంటే, వాడేమో అ త్రారింట్లో ఉన్నాడు. ఎటొన్బీ, మనమే పచ్చా వున్నాం” అన్నాడు విశ్వం,

మేరకి ఏమనటానికీ తోచలేదు. మౌనంగా ఊరుకుంది, ఆమె మౌనం అర్జాంగీకారంగా తీసుకున్నాడు విశ్వం. అతనికి రీవలి భఏ ష్యతీ పట్ల భయంలేదు. తామింకొ చిన్నవాళ్ళం = సంపొయించే సావ కాశం చాలా ఉన్నదని అతని నమ్మకం. అదీకాక, చెల్లెల పెళ్ళి తన బాధ్యత అని ఏనాడో అనుకున్నది,

ఆ మరునాడు విశ్వనాథం తాము ఏడువేలిసామని రాయమ న్నాడు - అన్నగరితో అఆ, నెలలో ఢ్ని (ప్రయాణానికి రెండువేల యింది. కట్నం ఏడ్తు'వేలు ఎడ్వాన్సుగా పంపారు మొగ పెళ్ళివాంకిం

అంత డబ్బు ఒక్కసారి ఖర్చయ్యేసరికి మురికి భయం వేసింఏ. తను యిన్నాళ్ళుగా కష్టపడి కూడ బెట్టినది ఒక్క నెలలో ఎగింపోయింది.

మెడికల్‌ అసోసియేషన్‌ వారు రానూ, పోనూ ఛార్జీలిస్తారు గాని, స్వంత ఖర్చులకీ, బహుమతులు కొనేందుకూ యివ్వరుగా ? నలుగురూ పెద్దచెసి పంపిన యీఢ్స్మి (ప్రయాణం ఏలువ రెండు వేలా? = అని లోన దిగుల పడ్డా పెకి ఏమీ అనచేదు మేరి.

ఈ సారి, సీత పెళ్ళికి మేకీని కూడా ము-దుగానే - స్వయగా బావగారూ, తోటి కోడలూ వచ్చి పిల్చారు. ఒఎరీకి మటుకు వెళ్ళాలని అనిపించలేదు. ఆమెలో మానసిక పరివర్తన వసోంది. కట్నం సొమ్ము యిచ్చినందుకు యీమెహర్చానీ తప్పించి, తనని యింట్లో

ఒకరిగా భావించి కాదు యీ పిలుపు = అనుకుంది.

ముహూర్తం ముందు వెళ్ళి, పెళ్లి పందిట్లో పిల్లల్న్న పెట్టుకు కూచుంది. లోపల ఆడవాళ్లు ఈమెని పిలువలేదు, ఈమె వారితో కలవనూలేదు. సరిగ్గా భోజనాలవేళ ఏదో కానుపు కేసురావడ6ంతో

ర్‌గ్రి

వెంటనే బయలుదేరింది. అంచేత, సుందరి పెళ్లిలో వలె ఎక్కడ భోజనం పెట్టారు? జు అన్న [పశ స్‌! రాలేదు.

సీత్ర పెళ్లి అయ్యాక, మేరి ఆ త్తగారి వై పు వాళ్ళని లక్ష్యం చెయ్యడం మానుకుంది. బావగారు అడపాదడపా వచ్చి పదీ పాతికా తీసుకెళ్తున్నారనీ తన భర్త అత్తవారికీ డబ్బిస్తున్నాడనీ తెఎసు. కౌని, . యివేమీ ఆమె పట్టించుకునేది కాదు. సురేఖని కాకినాడ కొన్వెంటులో చేర్చాలనీ, బాబుకి నాలుగేళ్లొసే యిద్దరినీ కలిపి కొకి నాడటలో హాస్టల్లో ఉంచాలనీ అనుకునేది. మరోసారి పిబల్ని తన దగ్గరే ఉంచుకుని రోజూ కాకినాడ పంపాలనీ అందుకని ఓ కారు కొనాలనీ అనుకునేది. కారు కొనడం విషయంలో విశ్వనాథం కూడా ఆమెతో ఏకీభవించాడు. “పిల్లలు మరీ చిన్నవాళ్లు ఇప్పటినుంచీ హోస్టల్లో పెడితే బెంగపెట్టుకుంటారు. కారు కొంకే పిల్లల చదువుకీ, నువ్వు చుష్త్లుసట్ట ఇంకా కేనులు చూసుకోడానికి కూడా ఉంటుంది. మన వ్లేటస్‌కి కాయండాల్సిందే 1. అన్నాడు.

“కారు ఆఅంజకే మనం పెద్ద డాక్టర్హ జాబితాలో చేంపోతాం. సైకిల్‌ రిక్త అయితే వీవా బిక్స్‌ అంత భయపడరు. కారు అనగానే ఫీజు పెంచుతామని రారు,"' అన్నది మేర,

“రాక ఎక్కడకి పోతారు? ఆ మిషనాస్పథత్రికి ఎవరూ వెళ్ళడం లేదు. కారున్నా _- విమానమున్నా నమ్మకం కుదూలేగాని, ఇచేమీ అడ్డురావు,”" అన్నాడు విశ్వనాథం. ఆత్మవిశ్వాంంతో.

“కారుకొన్నా, పిల్లల్ని కాకినాడ పంపడానికి తప్ప=ఎనా "కేసులకి రిక్షా చాలు. అయినా, పై ఏడుగదా చూద్దాం” అంది మెరి.

ఈ విషయం ఎలా పొక్కెందో బయ టికి వెళ్ళింది, విశ్వ నాథం అన్నగారు రామ్మూ ర్రి ఓసాయిం[్రం వేళ = మరదలూ _ తమ్ముడితో మాటల సందర్భంలో అన్నాడు.

“పెదమ్మాయి. సుమతిని కాకినాడలో చేరుద్దామను కుంటు న్నాము. స్కూళ్లు తెరిచాక పిల్ల లిద్దరితోపాటు అదీకారుతో వెళ్తుంఎ.

గ్‌

ఏవమ్మా కారులు విచారి స్తున్నావా? ఏరా కొ తది కొంటారా? పొతదా ?* అని అడిగాడు.

మేకీ గతుక్కుమంది. తనపిల్లలిద్దరితోబాటు, యీ సుమతి కూడా రోజూ వెళ్లాలని కాబోలు. తనపిల్లలిని ఏనాడూ పిల్చిన పాపాన పోలేదు = బావగారూ వాళ్లు, వాళ్ళని పరాయి పిల్లలుగా తప్ప తమ్ముడి పిల్లలుగా చూడలేదు, ఈ నాడు ఈ పిల్లల వెంట తన కూతురిని పంపాలనా ? కారు కొనడమనే ఆలోచన అక్కడితో విరమించడం మంచిదనుకుంది మెరి.

6ళఖ0త్ర చిన్నపిల్ల లకు కాకినాడ దేనికండి? = మీరంతా యీ ఊల్లో చదువుకో లేదూ వాళ్లూ యీ స్కూలులోనే చదువుకుంటారు. సురేఖని ఫస్ట్‌ ఫాంలో చేర్చించండి,”” అంది బావగారికి మరి మాట్లాడే అవకొశం యివ్వకుండా.

*స్స్పుమ్సత్రిని హాస్టల్లో పెట్టాలం కే వోలెడవుతుంది. ఒక్క _త్తె ఉండలేదు. పిల్లలూ అదీ కలిసి వె శ్రే బాగుంటుంది.” అన్నాడు బావగారు.

నిట మ్పై క్రాని ఎంత లేదన్నా ఓ ఆయిదు వేలన్నా లేనిదే కారురాదు. డ్రైవరుని పెట్టాలి. మొన్ననేగా పదివేలు ఖర్చయింది.” అంది మేరి, కావాలనే కట్నంవిషయం జ్ఞాపకం చేస్తూ.

“వ్పున కాంపొండరుకి డై 9వింగ్‌ వచ్చమ్మా.... .... అమునొ, తొందరేముందిలే” అని నీళ్స నమిలాడు బావగారు.

బావగారి ఉర్రేశం పపికట్టి, కారు కొనడమనే [పయత్నాన్ని పూర్తిగా మొగ్గలోనే తుంచేసింది మేరీ. ఈ కారు విషయంలో భార్యా భర్తలు బాగానే ఘర్షణ పడ్డారు. మొట్టమొదటిసారి భర్త (ప్రయత్నాన్ని _- (ప్రతిఘటించింది మేరి. కారు ఉండటం తమ కెంత ఉపయోగమో వంద కారణాలు చూపించాడు విశ ఇనాథం, అది తమ కెన్ని గొడవలు తెచ్చిపెడుతుందో, ఎంత నిరుపయోగమో, అన్ని కార ణాలూ చూపింది మెరి.

గ్‌

నారాల కాగా 4. ఆ ] సం "దైవ రోగ్యమూ, మందుమాకులూ అనేవేళకి జనాభాలో చాలా మంది, అందులో ఆధ్యాత్మిక దేశం అని గణుతికెక్కిన యీ పుణ్య భూమిలో వై ద్యాన్ని ఒక వృత్తిగా తీసుకోరు. వై ద్యమన్నది ఒక విజ్ఞాన శాస్తమనీ, మానవదేహం ఒకోసారి మందులకికూడా లొంగ దసీ, వై ద్యుడుకూడా మనిషే అనీ, అతను ఒకోసారి పొరబడవచ్చని, పొరబడటం మానవ సహజమనీ అనుకోరు, వై ద్యుడు మందులినాడు గొని, ఆయుషు యివ్వడు. అని "వేదాంతధోరణీలో వు త్త ప్పుడు మాట్లా డినా, తీరా సమయం వచ్చేసరికి = తరతరాలుగా "పేరుకు పోయిన మూఢ విశ్వాసాలదే పెచెయ్యి అవుతుంది. అలాంటప్పుడు యీ డాక్టరు చెయ్యి మంచిదికాదు; ఆతని హస్తవాసి బాగుండదు; = ఇలా నమ్మకాలు పెట్టుకుంటారు. (పతి డాక్టరు ఉన్నతిలో పరిసరాలు, సమయం, అన్పిటికీ మించి రోగికి ఆ వైద్యునిపై ఉండే గురి యివి చికిత్సలో _పముఖపాత వహిసాయి. మందులూ, యింజక్షనులూ యివి వై ద్యశాస్తానికి పరిమితమయి ఉన్నాయి, కాని రోగులకి డాక్టరుమీద ఉన్న గురి ఆతని హస్తవాసిమీద ఉన్న నమ్మకం వీటికి పరిధులు లేవు; అవధులులేవు. ఈ అవధికి (పమాదవళాతూ పరిధి ఏర్పడిందా, ఇంక ఆ డౌక్ష రు నెమ్మది నెమ్మదిగా కుంచించుకు పోయి వృ త్రిరీత్యా వెనక పడతాడనే ఒప్పుకోవల్సి వ స్తుంది. ఇటు వంటివి కళ్లైదురు గుండానే జరిగి పోవచ్చు ఒకోసారి. సరిగా యిలానే జరిగింది విశ్వనాథం విషయంలో. అబ్బయ్య నాయుడుగారి కూతురు తొలికాన్నుతో మేరి హస్తవాసి గల డాక్షరుగా స్థిరపడి, ఆ ఊళ్ళో ఆమె జీవితం ఒక కొత్త మలుపు తిరిగింది. ర్ర్‌0

కొని, ఏశ్వం విషయంలో అతిస్వల్బ్పమయి సీకేసువల్ల అతని "పేరు దెబ్బ తిన్నది. అదె పట్నంలోనో, పెద్ద ఆసుప(తిలోనో అయితే ఆవిషయం సామాన్య విషయంగా కొట్పకొని పోయుండేది. కౌని, పల్లెటూరు. అవడంవల్లనూ, (ప్రయివేటు ప్రా క్రీసు అవడం చేతనూ ఒకచిన్న పొరబాటునే కూడా చిలవలూ, పలువలూ కల్పించి, వ్యతిరేక (ప్రచారం చేశారు. డాక్షరన్నవాడు (ప్రతి చిన్నకేసూ ఆతి జాగ త్తగా చూసి వైద్యం చేస్తూనే ఉంటాడు. కాని, ఒకోసారి అతిస్వల్ప మెన పొరబాటు దుర్తటనలకు దారి తి స్తుంది.

మ్‌ ఘు నా

విశ్వం విషయంలో యిలానే జరిగింది. అకని డిస్పెన్సరీ వేదా విక్కి, "స్నేహితులూ, బంధువులూ, యిలా ఫీజు యిని 'పేషంట్లతో నిండి ఉండేది. డబ్బు యిచ్చినా, యివ్వక పోయినా విశ వ్‌ స్వభావంవల్ల అయితేనేమి, మంచి తనం కోసనుయికే నేమి, ఎప్పుడూ నవ్వుతూ చమత్కారంగా, మాట్లాడుతూ రోగులకి మందు మాకులు యిస్తూండేవాడు. అలా వూఎకే వచ్చిన ఒకనడి వయసు నికి రెండు రోజులు జ్వరంవచ్చి తగ్గక పోయేసరికి మూడో రోజున యింజక్ష్మ నిచ్చాడు విశ్వం, కాంపొండరు పింంబి చేతికి స్తే ఎవరి తొనో "రాజకీయాలు చర్చిస్తూ పెన్సిలిన్‌ ఎక్కించి, పేషెంటు చేతికి యింజక్ష్మ నిచ్చాడు. అతను యివ్వడంలో సారబాటు జరిగిందో, లేక "పేషంపే కదిలాడో తెలియదు గాని లి ప్రపాటులో సూచి సగంలో విరిగిపోయింది. సగం సూది రోగి శరీరంలో దిగిపోగా మి*శతొ సగం సిరెంజికి ఉండిపోయింది. ఇది చాలామంది డాక్స కీ చాలాళార్లు సంభ విస్తుంది. పెషంటు పిరికివొడు, చదువుకోని పల్లెటూరివాడూ అవ డంతో దిగబడిపోయిన సూదిని, బయటకి చిమ్మిన రక్రాన్ని చూసి పీకై తెగినట్లు కేకలూ, ఏడుపులూ మొదలుపెట్టాడు. అతన్ని సముదా యించి, ధైర రం చెబుతూ లోపల దిగబడిన సూది ముక్కు తిసేళాడు ఏిశ్వం, “ఓషంటు కదలడం. అతని భయం దీంతో కాస్త నెత్తురు ఎక్కువే పోయింది. బాధకంకే ఆ రోగి గొడవ చుట్టుపక్కల నాలుగు ఫర్ణాంగుల దూరందాకా వినిపించింది.

గ్ర

సూది తీసి, కట్టుకట్టి యివన్ని అయేవేళకి ఆ రోగి సొమ్మసిలి పోయినట్టు పడిపోయాడు. అతను చేస్తున్నదాంట్లో సగం నాటకం అని విశ్వం (గ్రహించి అక్కడే బల్లమీద పడుకోబెట్టి కాఫీ తెప్పించి యిచ్చి, రిక్షా కట్టంచి యింటికి పంపించాడు.

ఆ రోగి వెళ్లాక విశ్వం కంపొండరుని "పేరు వగ్రెరా వివరా లడిగాడు. అతని పేరు రంగయ్యనీ, సామాన్యమైన రైతనీ, వయసు నలభై లోపు అనీ చెప్పాడు కౌంపొండరు. ఈ వివరాలు విచేసి సాధా రణ విషయంగా వూరుకున్నాడు. కాని, దురదృష్టవశాత్తూ యీ రంగయ్య తన జీవితంతో _పసముఖపాత్ర వహిసాడని వూహించుకో లేక పోయాడానాడు.

మరునాడు ఉదయాన్ని రిక్షాలోంచి భార్య ఆసరాతో దిగుతున్న రంగయ్యని చూసేసరికి విశ్వానికి కాస్త కలవరమయింది. రంగయ్యకి జ్వరం తగ్గలేదు. చెయ్యి బురబుకలాడుతూ పొంగి ఉంది. కట్తూడ దీసిన చోబు పరీక్షించి, మక్సృరు యిచ్చి, ఎందుకై నా మంచిదని మరు నాడు ఉదయం నీరుడు పంపమని చెప్పాడు విశ్వం.

ఫీజు యి సేగానీ యింటికి రాను, అర్భరూపాయి. పెడితేఇాని మిక్సృరు రాదు అని ఖండించే మనస్తత్వం గల డాక్టరు కాదు విశ్వం. రోగిని సంఖ్యలోగాక, మామూలు మనిషిగా, నిండు (వొణీగా చూసే వాడు ఆదినుంచి. ఈ స్పందన అతని వృత్తితో ఘణ పడుతూండేవ

అడ్పుడప్పుడు ఈ స్పందనే ఆతనితో ఆక క ఇకీ, వృ తిరీత్యా వెనక

బడటానికీ రెంటికీ కారణమముంది. జ్వరంతో, భార్య ఆసరాతో రిక్షా దిగిన రంగయ్యని చూచేవరికి విశ్వానికి సానుభూతి కలిగింది. పాపం, 'పేదవాడు = అతను, మంచ మెక్కి-తే ఎలా గడుస్తుంది? అని తాత్కాలిక మైన జాలివల్లనయితే నేమి, స్వతహాగా గల వితర ణవల్ల నయికేనేమి, మందుతోపాటు రంగయ్య చేతిలో అయిదు రూపాయలు పెట్టి రిక్షాకి డబ్బులిన్చి యింటికి పంపాడు విశ్వం. వ న్‌

(1

ఒక్కోసారి మనిషిలోని దయాస్పందనని పిరికితనంగానూ, జాలిని నేరానికి చిహ్నాంగానూ తీసుకుంటారు మనుషులు.

రంగయ్య చెయ్యి వాపు తగ్గలేదు. జ్వరం తగ్గలేదు. సీరుడు పరీక్ష చేశాక *డయాబిటీస్‌' అని తేలింది. మామూలు పెన్సిలిన్‌ యింజక్ష్మ నుగా మొదలయిన యీ వెద్యం కోతిపుండు (బ్రహ్మరాక్షసి అయింది. రంగయ్య డిస్పెన్సరీకి రాగలిగే స్టితి దాటిపోయింది. అతని మోచేయిపైన = జబ్బంతాౌ ఎ(రగాొ వాచింది వేళ్ళు చేతి వేళ్ళుకూడా ఉబ్బరించి, మడవలేకుండా ఉన్నాడు. జబ్బ ఎ్యరగా బురబురలాడుతూో- చీము వున్నట్లుగా వుంది. పుండు “సెప్టిక్‌ ' అయింది అనుకున్నాడు విశ్వం.

విశ్వం తన వె ద్యంలో పొరబాటు జరిగిందని [గ్రహించు కున్నాడు. ఈ పొరబాటు ఎవరిది? ఎక్కడ జరిగింది? అని తర్కి౦ చడం అనవసరం, సిరెంట్‌ ని సరిగా 'సెరిలై జ్‌ చెయ్యని కొాంపొండ రుదా? అతని దేహస్టితి తెలుసుకోకుండా యుంజక్ష్య నిచ్చిన తనదా? చెయ్యి ఆడించిన రంగయ్యదా? ఎవరిదీ పొరబాటు? అని తనలో తను మధనపడ్డాడు. _వాళశ్లె వరిదీ కొదు - తనదే యీ పొరబాటు. డాక్షరుగా తనదే యీ బాధ్యత. తను తన వృత్తిలో కొంత అజ్యాగత్తగా ఉన్నాడు ఇంజక్షను యిచ్చేముందు కేసు పిష్టరీ అడగాల్సిన బాధ్యత తనమీద వుంది. ఎందరికో వేలాది యింజక్షృన్లు చేసిన తను, యీనాడు యీ పొరబాటు ఎలా చేశాడు? తను తగిన శ ద తీసుకోలేదు. (పొసెష నల్‌గా తన బాధ్యతని స్మృక్రమంగా నిర్వహించలేదు.

మగవాడు కాబట్టి విశ్వం యివన్నీ భార్యతో చర్చించలేదు. కాని అతను ఒకటి రెండు రోజులు = తీవంగా ఆలోచించి ఒక నిర్ణయాని కొచ్చాడు.

రంగయ్య చెయ్యి “సెప్టిక్‌ * అయింది. వాపు = గూడ్‌ ఎముకవై పు పారుతున్నది. రోజూ అతనింటికెళ్లి - మందుళిచ్చి, వాళ్ళ కుటుంబానికి సాయంకూడా చేస్తున్నాడు. మొదటిరోజున

[2

అంత _గోలచేసిన రంగయ్య - డాక్టరుగారు *తనపాలిటి దేముడు అన్నాడు. ఆయనే తనను కౌవాడాలన్నాడు.

కౌని విశ్వానికి తను దేముడినికాను . మానవమాత్సడనని తెలుసు. కొకినాడనుంచి సెకండ్‌ ఒపీనియన్‌కి పిలిపించిన తన (ఫండు సర్జన్‌ బాబురావు, రంగయ్య ని పరీక్షించి, విశ్వం మనసులోని అనుమానాలని విజంచేళాడు. “చెయ్యి తీసెయ్యకపోతే అసలు మని షికే (పమాది మన్నాడు.

మితునిద్దకూ నర్సింగ్‌ హోమ్‌ వరండాలో కూచుని, చర్చించు కుంటున్నారు.

“నాకు చాలా గిగా ఉందోయ్‌, నేను యూరిన్‌ "టెస్ట్‌చేసి = యుంజక్ష్న నివ్వాల్పింది.”

““ద్దోగిట్‌ బిసిల్లి1 ఇలాంటివి సర్వ నాధారణంగా జరుగు తుంటాయి. అనలు కొందరు సర్జన్లు చేసే పొరపాట్లు చూస్తుంటే, పూర వజన్మలో కసాయివాళ్ళ ముమో అనిపి స్తుంది. రేపు ఉదయం అతన్ని తీసుకొచ్చి ఎడ్మీట్‌. చెయ్యి. నువ్వు ండగానే యాంప్యుటేట్‌ చేసేస్తాను.”

“పాపం = వాడి జీవనాధారం ఎలాగా = ఒక్కచేతో.”

“అల్లా అయితే అసలు మనిషికే మోనం వస్తుంది. నీకు నేను చెప్పవల్పినవాడిని కాదు. యీ పెషంట్లతో మనం ఎమోష నల్‌ గా “యున్‌ వాల్వ్‌" కాకూడదు. డాక్ష ర్లం శ_్ర్క్‌వంచన లేకుండా ప్రయత్నిసాం = అంతే.” .

కొని విశ్వనాథానికి ఏదో బాధగా ఉంది. *తనెందుకు అజా (గత్తగా వున్నాడు? తొను ఈ వృ త్తిమీద మనసు నెందుకు లగ్నం చెయ్యలేకుండా ఉన్నాడు? వైద్య వృ త్తి ఒక తపస్సువంటిది అంటారే. తానెందుకు మెరీలాగా ఈ వృ త్తిలో సంపూ రిగొ లీనంకాలేకుండా ఉన్నాడు'" నిిదరాక సిగరెట్లు కాలుస్తూ పచార్లు చేస్తున్న విశ్వం,

• ఏ్పిటండీ అలోచిసున్నారు?” అన్న మెక (ప్రశ్నకి ఒక్కనారి యా లోకంలోకి వచ్చి పడ్డాడు.

(0

ఆ, ఏంలేదు = ఆ రంగయ్యని రేపు కాకినాడ తీసుకెళ్ళాలి.”

66-గ్రేన్సిక్రి??*

“షెళీల్లర్‌ దాకా యాంపూ్యజేట్‌ చెయ్య్యూలి మధ్యాహ్నం బాబు రావుని తీసుకొచ్చాను. సెకండ్‌ ఒపీనియన్‌ కోసం.”

ఈ క్యు విషయం రంగయ్యుకి చెప్పారా?"

“*డహు( లేదు. ఈరోజు చెప్పాలి.”

ఎ చెయ్యి?”

““లెస్ట్‌ హాండ్‌ ”

“ఆయితే అంత ఫరవాలేదు. మీ రేవయినా ఆ కొంపొండ రుని అదుపులో పెట్టండి. అతను రానురాను బద్ధకస్తు డవుతున్నాడు. సిరెంజ్‌ సరిగా స్టైరిలైజ్‌ చెయ్యకుండా యింజక్ష్న ను యిన్వడం తప్పు కాదా?”

“ఏదో పొరబాటు జరిగింది. హోస్పటల్స్‌లో యివన్నీ చూస్తా 'రేమిటి? మాస్‌ స్కేల్లో పొడిచి పారేస్తారుగాని.””

కొని మనది (ప్రయివేటు ప్రాక్షీసాయెను = ఏమా తం తభావ తొచ్చినా ప్రాక్టీసు పడిపోతుంది. గవర్నమెంటు హాస్పిటల్లోలాగా మన స్టాఫ్‌ ఉండకూడదు.”

బది నిజమే అనుకో. కొని నేను ముందే 'పేషంటుని మరి కాస్త జొగర్తగా "టెస్ట్‌ చెయ్యాల్సింది నా ఫాల్దూవుంది గదా”

*ఆది అలా ఉంచండి. అసలు ఆ కాంపొండరుని మీరు కాస్త బెదిరించండి. ఇంతకీ యిదో పెద్ద గొడవకాకుం౮ చూసుకో వాలి.”

ఈ ఏవృవృతుం దేమిటి?”

ఈ ఇృద్రిక్రాదండ్నీ, వాడేదన్నా "కేసు పె డాడమోఃి”

6ళ్పడ్తిర్ధాడ్తు,"*

“ఆంత తేలిగా తీసెయ్యకండి. ఈ పల్లెటూళ్లలో మనిషికి తి రెక్కి౦చేవాళ్లు చాలామంద వుంటారు

గ్ర్‌/

“వాళ్ళ మొహం. నేను ఆ విషయం ఆలోచించడంచేదుగాని పొపం = నలుగురు సంతానం వున్న రంగయ్య ఒక్క చేతో కుటుం దాన్ని ఎలా పోషిస్తాడు? వాళ్ల గతేమిటి అని యోచిస్తున్నాను.”

“బ్రష్‌ నిజమే అనుకోండి; అందరికీ మనం జీవనాధాగం చూపలేంగా.”

రాని, రంగయ్య అందరిలాటివాడుకాదు. ఒకరకంగా అత నీలా అవడానికి నేను కారణం గవా”

మేరి మాట్లాడలేదు.

“*నన్నుగూడా మీతో కాకినాడ ర మ్మృ౦ంటారా?”

“ఉ హు వద్దు. బాబురావు కారు ఆరెంజి చేశాడు - నేను ఉన్నాను, చాలు.”

తెల్లవారేక విశ్వం రంగయ్య యింటికెళ్ళి మరోసారి పరిక్ష చేసి. **పదింటికి కారొస్తుంది, కాకినాడ పెద్దాస్ప తికి తీసు కెళ్లాము,” అన్నాడు రంగయ్య భార్యతో.

ఆస్ప(తి అనేసరికి రంగయ్య భార్య శోకన్నాలు మొదలు పెట్టంది. “వోరి దేముడాఃి అంటూ, ఆక్కడికి అంతా అయిపోయి

“చూడమ్మా నువ్విల్లా ళోకన్నాలు పెట్టి పయోజనంలేదు. ఏదో వీదవాళ్లుగదా అని సాయంజే స్తున్నాము. నువ్వు ఏడ్చి గోలచే సే మాదారిన మెము పోతాం,” అంటూ కాంపొండరు గట్టిగా అరిచే సరికి రంగయ్య భార [ నోరు టక్కున మూతపడింది.

“డాక్టరు బాబుగారూ అన్నింటికి మిమ్మన్నే నమ్ముకున్నాం. మీరు భగమంతుడులాంటివారు,'” అంటు గొప్తమంది రంగయ్య భార్య,

విశ్వానికి ఒకపక్క చికాగ్గా, మకోపక్క జాలిగా ఉంది చెయ్యి యాంప్యూటేట్‌ చేసేవిషయం యీ ఆడమనిషికి ఎలా చెప్పడం! బురబుర వాచి, చీముపట్టిన చేతో రంగయ్య మగతగా పడి ఉన్నాడు. ఇంకా ఆగితే మనిషే దక్కకపోవచ్చు. ౨.0౮.88/5 (గ్‌

“దూడమ్మా, పదింటికి కారు వ స్తుంది. నువ్వుకూడా వెంట రావడానికి తయారుగా వుండు. కొకినాడ పెద్దాసుపత్రిలో వైద్యం చేయిసాను,” అంటూ వెనక్కీ తిరిగాడు.

పదిగంటలకి అన్న(ప్రకారం _ బాబుంావు కారు పంపొడు. వెనకసీట్లో రంగయ్య భార్య, కాంపొండరూ = రంగయ్యని మధ్యాని పట్టుకు కూచున్నారు. ముందు సీట్లో విశ్వం కూచున్నాడు. కారు బయలుదేరింది కాకినాడకు.

కారు కుదుపుకి, జ్వర తీవతకి, సెప్టిక్‌ అయిన ఆ చేతి బాధకి రంగయ్య పడే యమయాకన గమనిస్తున్నాడు విశ్వం. కాని, అతను చెయ్యగలిగింది ఏమీలేదు. ఈ యాతన ఎంత త్వరగా ముగి సే అంత మంచిది అనుకున్నాడు.

రంగయ్యని మరోసారి పరీక్షచేసి చెయ్యి యాంప్యూజేట్‌ చెయ్యడానికే నిశృయించాడు బాబురావు, 66 గ్రేక్య తీసేద్దాం” అన్నాడు విశ గంతో.

“అయితే నేను రేపు ఉదయం వసాను.”

“అట్లాగే. _ రంగయ్యని సర్జికల్‌ లో ఎడ్మిట్‌ చెయ్యమంటాను. చెయ్యి తీసేస్తున్న పషయం నేను నెమ్మఏగా చెపుతానులే - నువ్వు వెళ్లు" అన్నాడు బాబురాఐు),

విశ్వానికి యీ బాధ్యత తనపైనుంచి తొలిగినందుకు కా స్త రిలీఫ్‌ గానూ ఉంది, గ్భిగానూ ఉంది. దగ్గరుండి తానే చెబుకే బాగుం డును అనుకున్నాడు కాస, బాబురావు ఆ బాధ్యత తగా వేసుకుం టానన్నాదు - తను కలుగజేనుకోడం హుడా బాగుండదు. మరునాడు ఉదయ మ నస్తానని, రంగయ్య భార క్ట చేతిలో పదిరూపాయ'ంచి వచ్చేశాడు విశ్వం.

ఆ మరునాడు అతను కాకినాడ వచ్చేసరికి తొమ్మిదయింది. బాబురాపుని కలుసుకి వార్డులో కెళ్ళాడు. రంగయ్య మగతగాపడి ఉన్నాడు. అతని భార్య "బాబుగారూ" అంటు గొల్లుమంది.

బంక మాబతుకు లెట్టాగండి? ఈ అఎటివాడిని పెట్టుకు నే నెల్లా బతకనండి? ఆంటూ రాగాలు మొదలు పెట్టింది. నర్బూ, వార్డు

(6

బాయ్‌ గదవాయింపులు ఆ మనిషి లక్ష్యం చెయ్యలేదు. ఆ ఏడుపులో, ఎక్కిళ్ళలో యీ డాక్టరువల్ల నా మొగుడి చెయ్యి పోయింది చేము డోయఃి అంటూ ఎడ్చింది.

*ళ ఇదిగో నువ్వెల్లా అరిచి గోలచేళశావం పే బయటకి తరిమేసాం. జాగ త్తః” అన్నది నర్చు.

“ఎట్టా తరుముతావమ్మా? నా మొగుడి చెయ్యి పోయి నేను ఏడుసావుంటే, నీకేం తెలుసు నా బాధ? మీరంతా డబ్బున్న మూరా జులు, నాయిల్లు గడిచేదారి చూపించు," అంటూ ఎగిరిపడింది జెవి రించబటోయిన నర్పుమీద.

ఆమె దుఃఖంలోని నిసృహాయక, భయం విశ్వానికి అర్ధం అవుతూంది. కొనితను చెయ్యగల 'దేమున్నది?

“చూడమ్మాః మీ ఆయన చెయ్యి ముఖ్యమా (పాణం ముఖ్యమా? చెయ్యి తియ్యకపోతే మనిషి దక్కడం కష్టం.”

“కి దోముడోయుః నన్ను అన్యాయం చెయ్యకరోయ్‌: డాక్టరుగారు మీరే మాకు దిక్కు,” అంటూ విశ వ్రం కాళ్లు పట్టుకుంది రంగయ్య పెళ్లాం.

౨క్వనాథానికి యీ సంఘటన రానురాను చిరా తయారవు తున్నట్టు తోచింది.

“ఇంజక్షను చేశాను . ఆపైన మీ తిప్పలు మీరు పడండి” అని ఆఏలోనే చేతులు కడుక్కు ఆే బాగుండేది; ఈ బెడద, ఎకాకు

• త ప్పేవి అనిపించింది ఒక క్షణంపాటు, కాని, మరుక్షణంలోనే అలా చెయ్యడు పింకికనం అనిపించింది.

రంగయ్య చెయ్యి = బుజందాకొ తీసేశారు. పదహేనురోజుల పొటు హాస్పటల్‌లో ఉండి, జ్వరం పూ _రిగా తగ్గాక వొక్క చేతో స్వగ్రామాని కొచ్చాడు. అతన్ని బాబురావు తన కార్లోనే పంపాడు. వెంట కాంపొండరు ఉన్నాడు. ఆ కారు సరాసరి నర్పింగ్‌ హోమ్‌ కొచ్చింది. “బాబుగారూ” అంటూ మళ్ళీ కోకన్నాలు 'పెట్టంది ర్‌ ౦గయ్య భార్య, రంగయ్య నోరు మెదపలేదు. అతని కళ్ళలో నిన్పృహ,

('/

భయం కనపడింది విశ్వానికి. భవిష్యత్తునిగూర్చి, సంసార బాధ్యత గూర్చి అతను పడుతున్న ఆవేదన అర్హమవుతున్నది పిళ్వానికి.

టు యాఖై రూవాయలు రంగయ్య భార్య చేతిలో పెట్టి “ఇంటి కెళ్ళ్గండమ్మా - ముందు సీ భర్తకి బాగా బలంపట్టి, శక్తిరావాలి. తర్వాత చూసుకుందాం,” అంటు ఏటమిన్‌ టాభ్రెట్సు, యీస్టు టాద్రెట్లూ యిచ్చిపంపాడు విశ్వం.

రంగయ్య ఆరోగ్యం [క్రమంగా కుదురుపడీ౦ది. ఎడంచెయ్యి లేకపోవడం తప్ప ఆతను మామూలు మనిషి అయాడు. కాని, ఎలా బతకాలి? కుటుంబిన్ని ఎలా పోషించాలి? ర30డు 'రక్కలమీద ఆధార పడే రైతు ఒక్క 'రెక్క-తో ఎలా నెట్టుకుని రావడం?

(ప్రతిరోజూ నర్సింగ్‌ హోష్‌కి వచ్చి మందు తీసుకోడం డాకరుగారి దర్శనం చేసుకోడం అలవాటయింది రంగయ్యకి. ఆరోగ్యం బాసీపడినా అతను రెండుపూట్లా నర్పింగ్‌ హోమ్‌కి రావడం మాన లేదు. ఒక్క చేతో అవరణలోని యీామొక్కా, ఆమొక్కా, యీ మూలా, ఆమూలా అంటూ ఏదో పని కల్పించుకుని ఇస్తూండెవాడు. అతనికి ఆపని ఎవరూ పురమాయించలేదు, వదనీ అనలేదు. ఒక

(లు

విధంగా రంగయ్య ఆ నర్పింగ్‌ హోష్‌తో తనకి తనే ఉద్యోగం కుదుర్చుకున్నాడు. అడపాదడపా యింటి ఖర్చుకని పదీ యిరవై, యిలా నెలకు మూడునాలుగు సార్లు తీసుకెళూందేవాడు. ఈ యివ్వడం విశ్వనాథానికి బరువుగా అనిపించలేదు; పుచ్చుకోడానికి రంగయ్యకీ అవమానంగాలేదు. ఎటొబ్చీ ఈమాదిరి మూజువాణీ వ్యవహారం అటు మేరీకిగాని, యిటుర ౦గయ్య భార గ్టకిగొని నచ ఇలేదు.

ఒర్‌ చెయ్యిలేక, చొక్కా ఎడంచెయ్యి లూజుగా బుజంను౦చి వేలాడుకూ, తమ అవరణలో తిరుగుతున్న రంగయ్యని చూస్తే 'మేరికి ఒకోసారి జాలిగా, ఒకోసారి చికొగ్గా ఉండేవి. అన్నిటికీ మించి తనభర్త పొరబాటుని ఈ రంగయ్య, (ప్రతినిముషం జ్ఞాపకం చేసు న్నాడా? అలా జ్ఞాపకం చెయ్యాలనే ఈ యిల్లు వదలడంలేదా? _ అని పించేది. కౌని, మరుక్షణంలో తాను లేనిపోనివి ఊహించుకుంటున్నా

[0

నేమో అనిపించేది, చెయ్యి తీసెయ్యడం ఆసరాగా తీసుకుని, యీ రంగయ్య తమ యింటిమీద పడి తింటున్నాడు = అని కోపం కలిగేది. లోకంలో ఎంతమంది అవిటివాళ్లు లేరు? కౌళ్లూ, చేతులూ పోయినవాళ్లు ఎంతమంది లేరు. వాళ్లందరూ ఎలాగో బకకడంలేదా? ఎందుకీ రంగయ్య తమ నర్పింగ్‌ హోమ్‌ని పట్టుకు 'వేలాడుతున్నాడు? తన భర్త ఊరికే డబ్బిచ్చినన్నాళ్ళూ వీడు వదలడు. పేషంటుకి మందు లివ్వడందాకానే డాక్టరు బాధ్యత - అంతేగాని అతని కుటుంబ భారం మొయ్యడం ఎక్కడా లేదు = అని మధనపడుతూండేది మేరీ.

ఈ విషయంతో ఒక పరిష్మా_రానికి రావాలనీ, రంగయ్య కేదైనా దారీ చూపించమనీ భరతో వాదులాడుతూం దెది, విశ్వం యా విషయంలో ఒక వ! యానికి రావడానికి ఒప్సుకునేవాడు కామ.

_ “ఏదో వస్తున్నాడు. ఇప్పుడేం మింవిపోయింది.” అని వూరుకునే వాడు,

కొన్ని సందర్భాల్లో = పుసషభు ఉన్న పరిస్టితులని, “స్తాట సో" అలా సాగిపోనియ అనే దోరణిళో ఉంటారు. అలా ఉండటం సబబొకొదా? - అనికాదు ఇక్కడ (పశ్న. ఏదో జరిగిపోతోందిగా, జరిగినన్నాన్ల్త జరగనీ _. అని వదలేస్తారు. కాని, స్త్రీఐ ముఖ్యంగా పిల్లాజెల్లా కలిగిన స్త్రీలు పురుషులకం కొ - తమ భఏష్యళ్తుని గూర్చి, తమ యింటినిగూర్చి ఎక్కువ భయపడతారు. అదీగాక, త్త చాలా మటుకు చుటూగల వాతావర ణాన్నీ, వ్య క్తులనీబట్టి తమ ఆలోచనల పరిధి నేర్పరచుకుంటారు. ఈ ఆం చనలు ఒకప్పుడు భయంకొలి 'పేవెగా, మరొకప్పుడు శాంతి నిచ్చేవిగా వుంటాయి. ఎమయినా తమ కుటుంబ కేమంగూర్చి, అర్థిక భద్రతనుగూర్చి స్త్రీలు పడినంత తపన పురుషులు పడరు, ఈ తిపనలో బీదా గొప్పా, చదువూ సంధ్యా ఆస్తి, అంతస్తూ యివేమీ అడ్డుంావు. తరతమ భేదాలు ఉండవు. తన కుటుంబం, తన పిల్లలు, తమ యిల్లు అన్నది స్త్రీలో మరీ లోతుగా పాకుకపోయి ఒక్కోసారి స్వార్దాభిలాషగా, అసహనంగాకూడా కన్ని సుంది. కుటుంబ భద్రత ఏమాత్రం సళ్ళిచ్చినా ప్తి భరించలిదు.

(0

అప్పుడామె భయభ్రాంతురాలై ఆడ పులిలా గర్జిస్తుంది. భర్తనీ, పిల్ల లనీ, చుట్టూ వారినీ అందరినీ ఆడిపోసుకుంటుంది. ముఖ్యంగా భర్తని, ఏదో ఒక నిర్ణయానికి రావాలి, కొత్త మార్గం తొక్కాలి, అంటూ ముందుకుతోసూ ఉంటుంది. అది ఎటువంటి ఫలితాల నిస్తుందో అనీ ఎదురుచూడదు; ఊహించదు. డాక్టరు భార్యగాని రంగయ్య భార్యగాని ఈ విషయంలో అతీతులుగారు.

“సరిఅయిన జీవనాధారంలేని తన అవిటి భర్త ఆ డాక్టరు దయాధర్మంమీద ఎన్నాళ్లు? తను ఎన్నాళ్లు పాలూ _ పిడకలూ అమ్మి యూ కుటుంబాన్ని పోషించగలదు?.__అని రంగయ్య భార్య బాధపడు తూండగా చుట్టుపక్క లవాళ్లు ఆ డాక్ట రుగారిషీద విసుర్లు ఏసిరేవారు,

ఎలాగయినా తమ కుటుంబాని కోదారి చూసించాలి ఆ డాక్టరు. ఆయనవశ్ల తన మొగుడి చెయ్యి పోయింది నలుగు5 పెద్దలచెత చెప్పింబై నా = తమ కోదారి ఏర్పరుచుకోవాలి = అంటూ రంగయ్య భార్య తన మొగుడితో పోరుతూండేని రోజూ. అతనికి అడగడానికి ఛయమయితే, తన అన్నదమ్ముడిని వెంటబెట్టుకుని వెళ్ళి అడుగుతానని గోలచేపింది. రంగయ్యకి భార్య యిలా అడగడం యిష్టంలేదు, కొని, భార్యని ఆపే శక్త లేదు.

ఈ పుల్లింగాలకి వెనుక బొండు డాక్షరున్నాడన్న విషయం రంగయ్యకు తెలియదు. ఒక చెయ్యి పోయాక _ రంగయ్య కుటుం బంపై బొండుడాక్షరుకి అకారణమైన జాలి కలిగింది. పనివేళా రంగయ్య భార రని పిలిపించి, వెన్న ఎక్కువ ఖరీదు పెట్టి తీసుకొని కేసు వివరాలు అడిగి, అపారమైన సానుభూతిని (ప్రకటించాడు. అంతకుముందు రూపాయి బల్లమీద 'పెట్టనిదె కళ్లి ₹నా చూడని బొండు డాక రు, రంగయ్య భార్యకు పాలపొడి పొట్లాలు యివ్వడ మే గాక, పాల వాడుకలు కుదిర్చి సాయం చేళాడు.

ఈ చెయ్యి కొశ్రైయ్యడానికి "కేవలం డాక్షరుగారి నిర్లక్ష్యం కారణం కాబట్టి, కేసు నడిపితే వేలు కక్కించవచ్చు, అని రంగయ్య భార్యకి లోకజానం నూరిపోళాడు బొండు డాక్టరు,

గ

వేలు అనేసరికి రంగయ్య భార్య కళ్ళు ఒక్కనారి ఆశతో త శుక్కుమన్నా, = అంతదూరం వెళ్ళడానికి సాహసించలేకపోయింది. ఆందుకే, తన అన్నగారిని తీసుకుని డౌక్ష రుగారి డి స్పెన్సరీకి వెళ్ళింది.

“డాక్టరు బాబుగారూ, మీరేదన్నా దారిచూపి9చి పుణ్యంకట్టు కోవాలి।” అన్నాడు రంగయ్య బావమరిది విశ్వానికి దణ్జాలు "పెడుతూ,

“ఏంచెయ్యుమన్నావ్‌? = యిక్క డేదో వున్నాడుగా.”"

6ళ ల్లీ త్త బితెం లేకండా ఎన్నాళ్ళుబాబు యీ కొలువు?” ఐండి రంగయ్య భార్య వినీ వినిపించ కుండా.

విశ్వానికి చరుమంది. “పోనీ ఎక్కడన్నా ఉద్యోగం చూసుకోమను. నేను వద్దనాన్నా?”

“కాలూ చెయ్య వున్నారికే పని దొరకడంవేచు. యీ అవిటి మనిషికి పనెవరినారుబాబు?”” అంది తీక్షణంగా.

66 ఉరి ల్ర్రే ఇ అన్నాడు విశ్వం,

*ఏదో మీరు కనికరించి ఓ దారి చూపించండి ఆడమనుషుణు కాదండి = చెప్పుడు కూతలు విని చెడిపోశతూంటారు.... ఒసే నువ్వు నోరుమూసుకో।” అన్నీ చెల్లెల్ని గదమాయించి *ోబాబుగారూ:ః మా వాడి కుటుంబాని కో దారి చూపివ్వండి,"”” అన్నాడు రంగయ్య బావ మరిది,

“నన్నేం చెయ్యమన్నావయ్యా?””

“మీరు పెద్ద మడుసులు., వాడికేదో య౦తని ముట్రచెప్పండి. అది బెట్టి గొడ్లో గోదో ఎదన్నా కొనుక్కుని కాలం వెళ్ళబుచ్చు కుంటాడు.”

అప్పటికిగాని విశ్వానికి వాళ్ళ 'కేమి కావాలో బోధపడలేదు.

డాక్టరుగారిని లోపలికి తీసుకెళ్ళి, బొండు డాక్టరు పళ్ళని ఎలా ఎగసనతో స్తున్నదీ, ర్‌ ౦గయ్యకి తి౦క్కంచి కేసు పెట్టించడానికి బొండు డాక్టరుకి జమీందారు మద్దతు ఎంత వున్నదీ, యీ తెరవెనక భాగోతా నికి, సుబ్బరాజుకీ _. జమిందారుగారికి గల కత్ష ఎలా ఎంతవరకూ

౯]

కొారణమయినదీ తీగె కదిలి స్తే డొంక కదలడం ఘట్టాలువారిగా వివరిం చాడు కాంపొండరు,

“రంగయ్యకి ఏదో కొంత ముట్టజెప్పండి _ మన ఊళ్ళో సూది మొనంత అవకాశం దొరికితే, కోర్టులు - కక్షలు అని బయలు దేరేవాళ్ల చాలామంది ఉన్నారు. సుబ్బరాజుగారూ మీరూ స్నేహంగా ఉంటే చూడలేని వాళ్లు చాలామంది ఉన్నారు. ముఖ్యంగా జమిం దారుగారు * యిది అదనుగా తీసుకుని . మీద్యారా సుబ్బరాజుగారిని అవమానించాలని చూసున్నారు. మీమీద కేసు అంకే _ సుబ్బరాజు గారు రంగంలోకి దూకుతారని వాళ్ళకి తెలుసు.”

“ “సరే ఆలోచించి చెబుతా," అన్నాడు విశ్వం. “తనికి యిలా రంగయ్యకి డబ్బివ్వడం అంత యిష్షంలేదు. హృదయ ధర్మంగా ఆలోచి పై యీ డబ్బుతో కొంత స్థ్రిమిక పడుతాడని ఆశగా ఉంది. వ త్తి రీ శ్యాం మేథస్సుతో ఆలోచిస్తే _ తను చేసిన పొరబాటుని కప్పిపుచ్చుకునేందుకు, డబ్బు సర్దుజాటు చేనినట్టుగా కనిపిస్తోంది. అతను ఎటూ నిర్ణయించుకోలేమ _ మేరీతో యీవిషయం (పసా వించాడు,

“మనమిప్పుడు డబ్బి సె = మీము పొరబాటు వొప్పుకొన్న ట్లవుకుంది. డబ్బివ్వకండి,"”” అంది ఆమె,

లది. నిజమే = దీని వెనక చాలామంది పశ్నటున్నారు, బోండు డార్హరు డబ్బు పెట్టుబడి పెట్టి ఎగపన దోసున్నాడు అదీ గాక...” ఆని ఆగిపోయాడు, అతనికి సుబ్బరాజు విషయం మేరీ దగ్గిర ఎత్తడం యిష్టం లేదు.

ఈం-ద్రేష్ట్ర 799

• ఆవును”

“'పెట్రమనండి. వాళ్ళమొహం ...గెలిచి ఏడుసా రేమిటి ?”

సరిగా యివే మాటలు, యీ నవ్యవహారం మొవత్లో విశ్వం అన్నాడు. కొని, యీనాడు అతనికి ఆ ధైర్యం లేదు. సుబ్బరాజు

౯2

తనకి ఉపకారం చేసిన బాల్యమితుడు. తనద్వారా అకనికి దెబ్బ తగలకూడదు. అందుకని మె త్తపడుతున్నాడు.

• గెలవకపోవచ్చు. కాని, ఒకడాక్షరు మీద కేసు అంటే ప్రిస్తేజి, ప్రొక్షిసు ఎంత దెబ్బతింటాయో ఆలోచించు.”

బదులు చెప్పడానికి మేరీకి మాటలు దొరకలేదు.

చివరికి సుబ్బరాజూ - కాంపొండరు అందరూ కలిసి రంగ య్యుకి అయిదు వందలు తగు కట్పడిట్టంతో ముట్టజెప్పారు. ఆ డబ్బుతో రంగయ్య, మంచి ఎద్దుని కొనుక్కొని బండి నడుపు కుంటానన్నాడు. అతని భార్య మరి రెండు గేదెఐబ కొనుక్కు.ంటా నన్నది. కొని, చివరికి యిడేం చెయ్యలేము, సరిగ్గా విశ్వం నర్సింగ్‌ హోమ్‌కి ఎదురుగ్గా చిన్న బచ్దకొట్టు పెట్టుకున్నాడు. సిగరబ్లూ. వీడీలు, విళ్ళలూ అరటిపళ్షూ, పిప్పరి మెంట్లు అయ్మ చిన్న బోనుకొటులేచింది. అన్నీ బాన నే ఉన్నాయి గాని తమ గేటుకి ఎదురుగా ఈ కొట్టు తెరిచి కూచోడం రంగయ్య స్వంత అభ్మిపాయమా లేక ఎవరైనా చెప్పి చేయించిన పనా అని ఆందరికీ అనుమానంగానే ఉంది, కొని, ఎవరూ పైకి ఏమీ అనడంలేదు.

నర్చింగ్‌ హోమ్‌కి వచ్చీ పోయే రోగులు, ఆచుట్లు పక్కల వాళ్లు = వీరంతా వీడీ సిగరెట్లకో, పళ్లూ సోడాలకో ఈ కొట్టుక్సి రావ డంతో రంగయ్య వ్యాపారం బాగానే సాగుతూంది. కొని బయట కొచ్చినపుడల్లా చొక్కా ఎడంచెయిి గూడనుంచి లూజుగా వేలా డేసుకుని కూచుని ఉండే రంగయ్యని చూస్తే మేరీకి చికాగ్గా = వొంటిమీద లేళ్లూ, జరులూ పాకుతున్నట్లు: డేది డబ్బిచ్చి = యీ పీడని వదుల్చు కున్నామనుకుం టు, వాడు దెయ్యుంలాగా గేటుముందే తిష్ట వేసుకుని కూచున్నాడు. నాజ్జీ తరమడానికి తమకి హక్కులేదు, కాని వాడెందుకు అక్కడ? _ అని భర్తతో అనేకసార్లు వాదించేది. కాని విశ్వం మొగవాడు కౌబిట్టి = మన౦ = ఆతన్ని కూడా ఓ*నెస సరీ యీవిచే' అనుకుని భరించాల్సిందే," " అన్న తత్వానికి వచ్చాడు. “జీవిత పథంలో పల్లేరు కాయలూ ముళూ ఉంటూంటాము. ఏంచేగాం

గు

ముల్లు గుచ్చుకోకుండా = తప్పుకు తిరగాలి" అనే వాడు, కాని రంగయ్య బడ్డ ఇలా తమ నర్పింగ్‌ హోమ్‌ ముందే ఏర్పాటు చేసు కోవడం - కేవలం కాకతాశీయంగా జరిగింది కొదని, అతనికీ ఎక్కడో అనుమానంగానేఉంది. దీని వెనక కొందరి (పోత్సాహం ఉందన్న విషయం నెమ్మది నెమ్మదిగా అవగతం కాజొచ్చింది.

రంగయ్య, కొట్లో అమ్మకం దగ్గిర ఆగక, అడగని వానిది పాపంగా తన చెయ్యు ఎలా కొ కళారో, ఎందుకు కొకుళారో చెప్పే వాడు, రోగాలు చెప్పుకోడం, వింటం ర0డూ జనసామాన్యానికి ఆశ క్స్‌ కరమైన విషయాలు బడికొట్టునుంచి వేలాడుతున్న చేంతాడు కొసతో _ చుట్టా _ బీడీనో ముటించుకుంటూ _ సానుభూతి తోనో, కుతూహలంతోనో, చెయ్యి ఎలా పోయిందీ, అడిగేవారు, రంగయ్య తన చేతి విషయం చెప్పినపుడు, సానుభూతితో వినే ఆ ళోత చెవిలో విశ్వం డాక్టరు పేరు తప్పనిసరిగా పడేది. ఆ డాక్షరు గారి కొదార్యం ఒక పక్క పొగుడుతున్నా, ఆయన వల్లే యీ మనిషి అవిటి వాడయ్యాడు . అనే విషయం .- ఆవినేవాని మనసులో నాటుకు పోయేది,

ఈ విథంగా రంగయ్య విశ్వం డాక్సరు మంచితనాన్ని (పచారం చేస్తూ, అతని (ప్రాక్నీసు తగ్గిపోడానికి. కారణమయ్యాడు. ఫే అ

౨ రు ప్రయత్నం ఆగిపోవడంతో స్కూళ్లు తెగచాక సురే ఖసి ఫస్ట ఫామ్‌లో చేర్పించారు. బాబుకి యింట్లో ట్యూషన్‌ చెప్పిస్తు న్నారు. ఈ మధ్య భార్యా భర్తలు = బంధువులు, డబ్బు, రంగయ్య యిట్లా తరుచు ఘర్ష్మ ణపడుతున్నారు,

గ.

ఆ ఊల్లో అంతదాకా మిషనాసుపతి తప్పించి వీరిద్దరే డౌక్షర్లు. కొని ఆఏడే బొండు డాక్టరు గారి కొడుకు యంబి. బి. యస్‌. పానయి వచ్చి బోర్డు కట్టాడు. బొండు డాక్టరు పేషంట్లు కొందరు మధ్యలో విశ్వనాధం దగ్గర 'కొచ్చేవారు = వాళ్ళు యీ చిన్న డాక్టరు రావడంతో పూర్వపు డాక్టరు దగ్గరకే వెళ్ళడం మొదలెట్టారు మళ్ళీ.

రోజూ సాయం తం నాలుగయేసరికి క్ష బ్‌కి బయలుదేరే విశ వం ఒక్కోరోజు పన్నెండయికేగాని యింటికొచ్చేవాడు కాదు. కాలకే పానికి మొదలయిన “రమ్మీ” వ్యసనమై ఆత "ని దిగలాగడం మొదలు పెట్టింది. రోజూ విధిగా క్లబ్‌లో పేకొడవలసిందే. అది నిత్య కృత్యం. బాగా ఆపి పాస్తులుండి = చేసే పనిలేక కాలక్షేపం కొరకు _ డబ్బు పెట్ట పేకాడే (ఎండ్సు ఎక్కువయ్యారు. చదువుకున్నవాడూ, పరపతి ఉన్నవాడూ కాబట్టి ఇదోవ్యసనమ) పైకి ఎవరూ ధైర్యంగా అనలేదు గాని _ డాక్టరుగారు ఎప్పుడూ క్షబ్‌లోనే ఉంటారనే వాడుక పడింది. ఈ వాడుక తమ ప్రాక్టీసుకి ఎంత దెబ్బా = గమనించింది మేరీ. అందుకే ఆమెయీ వ్యసనం మానమని కజా వేసుకు నేది,

ఆర్సీ గ్రా క్షబ్‌కీ వెళ్ళడం తగ్గించాలి, అందువల్ల నే మీ ప్రాకీ సు పదిపోతోంది,*” అంది ఒకరోజున మేరీ.

*అఆఅయితే, ఏం చెయ్యమంటావ్‌ | ఇంట్లో కూచుని పిల్లల్ని ఆడించమంటావా! క్లబ్‌లో నలుగురూ కనిపిసారు. ఏదో సరదాకి ఆడతాము . దానికీ ప్రాక్షీసుకి సంబంధంలేదు,” అన్నాడు విశ్వం,

** బది కౌదండీ. 1ఆ క్ష్‌ కొచ్చే వాళ్ళకి పనీ పాటూ ఉండదు. పేక తప్పించి. మీరు వాళ్ళతో కలవడం మన శ*డిగ్నిటి'కి భంగం” ఆంది మేరీ.

*ఉఎవ్లవకి సనీపొటా లేనిది _ సుబ్బరాజుకొ? వాడి వల్ల నే మనంయీిరోజుయీ మాత్రం.? ఉన్నాము, సీ కంటికి వాడు పనికి రాని వాడుగా ఉన్నాడా?

4 నేన్స ఆయన్ని గూర్చి కాదు అంటూంట. ఈ డబ్బు పెట్ట అడే పేక మనకి మంచిది కాదంటున్నాను.”

5

“ఆమాత్రం మంచీ _ చెడూ నాకు తెలియదనే అనుకుంటు న్నావా 1 అన్నాడు తీవంగా విశ్వం. అతనికి కోపం 'హెచ్చుతోం దనీ, వాగ్వాదంవల్ల (ప్రయోజనంలేదనీ తెలుసుకు అక్కడితో వూరుకుంది మేరీ,

"పేకాట, ప్రాప్టీసు ఈ భేవాఖిపాయాలు ఒక వైపున ఉన్నా పెళ్లయి ఎనిమిదేళ్లయినా, భార్యాభర్తలకి ఒకరి మీద ఒకరికి గాఢాను రక్రి పోలేదు. ఎన్ని దెబ్బలాడుకున్నా-విశ్వనాథంలోని ఆ ఉత్సాహం, విశ్వాసం, ఛలో క్రులూ ఆమెకీ కొవాలి. ఆమెలోని ఆ అమాయికతా. ఆరాధన, (ప్రాక్టీసు యిల్లూ తప్ప వేరు (ప్రపంచంతో నిమిత్తంలేవి ఏక్యాగత అతనికి కావాలి. మేరి మీ గర్భంతో ఉంది, ఆమెకి మరో మగపిల్లాడు కావాలని ఉంది. కాని, యీసా5 మేరీకి ఆడపిల్ల కలిగింది. కానుపు తేలిగ్గా సుఖంగా జరిగింది, మళ్ళీ పదో రోజు నుంచి తిరిగిలేచి మామూలుగా కేసులు చూసుకుంది.

విశ్వనాథం [క్రమంగా నర్చింగ్‌ హోమ్‌! దూరం అవుతున్నాడు. అతనిలోని “డాక్టరు” న్నిదపోతున్నాడు. పృ త్తి రీత్యా తను *ఫము ల్యూర్‌" అని [గ్రహించుకున్నాడు. అయితే, యీ అపజయాన్ని నిజ జీవతంలో విజయంగా మార్చాలి మానవ జీవితమనగా కేవలం వృత్తి ఒక్క--టకాదు, బహుముఖులుగా ఆది ఏ సరించాలిం మేరీకి వె ద్యనృత్తి తప్ప మరొకటి తెలీదు. కాని, తను అలాకాదు. సంఘజీవి. తనకి విస్పుతమైన జీవితం కావాలి. తను ఘన విజయం పొందాలి. అని అనుకుంటుందడేవాడు విశ్వనాథం.

ఒక విధంగా మేరీ గానుగెద్దు జీవితానికి అలవాటు పడింది. పిల్ల లు యిల్లు, భర్తా- కానుపుకేరులు, పేషంట్లు సంసాదన యివి తప్ప ఆమెకి వేరు ధ్యేయంలేదు.

ఈ లోగా ఆమెకి మరో కొత్త సమస్య వచ్చి పడింది. దీపం పెట్టే వారు లేని లోగిలిగా పదేళ్ళ క్రితం పడివున్న మీసాల నాయుడు గారిఇల్లు = మేరీ నర్పింగ్‌ హోష్‌తో కొంత (ప్రతిష్ట, పుంజుకుంది. లొకునా డయిన మీసాల నాయుడు, ఈ లోగిలి మేరీకి ఎంత అవసరమో

76

_గహించుకున్నాడు. ఆయిల్లు - సరసమైన ధరకి బే5ం పెట్టాడు, ఆ యిల్లు బయటవారికం టే ఏరికి చౌకలో అమ్ముతానని = రాయబారం పంవొాడు సుబ్బరాజుద్వారా. ఇరవై 'వేలుదాకా అడుగుతున్నాడతను. 'మేరికి ఈ యిల్లు కొనాలని చాలావుంది. ఆ యింట్లో తన ప్రాక్టీసు అభివృద్దికొచ్చింది. ఆ పరిసరాలు అలవాటు అయినొయి. తాము ఎలాను అక్కడ స్థిరపడి పొతున్నారు. అందుకని ఆ యింటిబేకం అబ్బయ్యబాబుగారి అల్లుడీ ద్వారా సాగిస్తోంది. ఆ ఊల్లో తన తొలి కేసు అయిన అబ్బయ్యబాబు కుటుంబం మేరీకి ఆ పులయారు. వ తరువాత ఆ ఆమ్మాయికి మరి మూడు పుకుళ్లు పోసింఏ. విశ్వనాథానికి యా బెరంపట్ల - అంత సుముఖతవేదు. *ఆ యిరవై వేలూ పెట్టి ఆధునాతనంగా ఓ చిన్న బంగళా కట్టించుకుందాం = ఈ లోగిలి కావా లంటే మరికాస్త అదె 'హెచ్చిద్దాం అంత డబ్బిచ్చి యీ లంకంత ఫొంపని ఎవరూ కొనరు _ అధ్రెకు తీసుకోరు,” అని అతని వాదన. అందయలో కొంత నిజం లేక పోలేదు.

కాని, మెరికి బ్యాంకులో అలా డబ్బు ఉంచడం యిష్టంలేదు. ఏ బావగార న్నా _ బింధువులన్నా అడుగుతారని భయుఎ. ఈ భయం పెకి చెప్పకుండా _ “నర్సింగ్‌ హోమ్‌" యిల్లు కొ నేద్దామని = అబ్బయ్య బాబు ద్వారా రాయబారాలు నడిపిస్తోంది,

సరిగా ఆ సమయంలోనే తమడ+రి యమ్‌. ఎల్‌, ఏ. గుండె ఆగి చనిపోడం ఆ స్థానం భర్తీ చెయ్యడానికై _ ఎలక్షన్‌ బెడద రానడం జరిగి మేరీ భయాలు నిజమైనాయి.

ఆ చుట్టు పక్కల కొన్ని (గ్రామాలూ, ఆవూరూ కలిపి ఒక నియోజక వర్ష ౧ చనిపోయిన శాసనపభ్యుడు (ప్రముఖ కౌంగసు వాది. ఆయన గాంధి భ కుడు సత్యాగ్రహ సమరంతో వాబ్గొని లారీ దెబ్బలు తిని అనేకసార్లుజై లు కెళ్ళిన వ్యక్తి ఆయన, ఆ నియోజక వర్గనుంచి ఆప్పటికి రెండుసార్లు పోటీచేసి పెద్ద మెజారిటీలతో గెలి చాడు, చుట్వ పక్కల ఆయనకు ఎదురు నిలిచి నెగ్గగల మొనగాడు లేడు. ఆయన హఠాన్మరణంతో ఆ స్టానంలో ఖాళీ ఏర్పడింది. దానిని

(/

భర్రీ చెయ్యడానికి నామినేషన్‌ పత్రాలు దాఖలు చేసిన వారిలో ఆ వూరు జమీందారు ఒక (పాచీన వ్యవస్థకు ప్రతినిధి అయితే, యువ తరం మనిషి=విశ్వనాథం, ఏరుగాక మరో యిద్దరు కూడా నామినేషన్‌ పతాలు దాఖలు చేళారు. విశ :నాధాన్ని (వోత్సహించిన వారిలో సుబ్బరాజు ముఖ్యుడు. సుబ్బరాజు మునిసిపల్‌ ఎలక్ష్మన్సులో, కో ఆపరేటివ్‌ బాంకు ఎలక్షనులో _ యిలా చిన్న వాటిలో (క్రమ (క్రమంగా మెట్లు ఎక్కుతూ వస్తున్నాడు. అతని కళ్లు జిల్లా పరిషత్‌ మీద వున్నాయిగాని, శాసన సభమీదకాదు. ఆ వూరు జమీందారు అం'కే సుబ్బరాజుకి గిట్టదు. అతనికేాదు, జమీలన్నీపోయి. కోట. గోడలని పట్టుకు వేలాడుతున్న ఆ కుటుంబమంటే ఆ ఊం యువతరం వారికి సానుభూతి లేదు. జమీఎదారీ పాలనలో తిప్పలు బడ్డ చాలా మందికి కోపంగా ఉంది జమీందారుమీద. సుబ్బరాజూ. గ్ల ద్‌ _ఫెండ్సుఎ విశ్వనాథాన్ని పట్టుబట్టి ముందుకు తోసి ఎన్నికల్లో నుంచోబెట్టారు.

మొదట్లో వశ్వనాథానికి యిదంత ఆస క్రి జనకంగా లేదు- కాని, ఆలోచించినకొద్దీ = సుబ్బరాజు మాటల్లో కొంత సత్యం లేక పోలేదని పించింది. తనకి చదువు, పరపతి, “| _క్రిగతమెన ప్రతిష్ట వున్నాయి. డాక్షరు వృత్తిలో తను ఎలానూ అనుకున్న విజ యాన్ని సాధించబేకపోతున్నాడు. మేకీ యిల్లూ. ప్రాకి సు డబ్బు = యివి చూసుకుంటుంది నర్సింగ్‌ హోమ్‌ కొ నేందుకు దాస్తున్న డబ్బు ఎలక్ష న్ఫులో పెడ్రే = తను ఎన్నికవడం తధ్యం. అపుడు, ఒక్క మీసాల నాయుడి యిల్లేకాదు _- ఈ జమీందారుటోటనే వెనెయ్యొచ్చు. తన చేతీలో డబ్బు ఉంది. సంసార బాధ్యత అంత. లేదు. చుట్లూ సుబ్బరాజు వంటి మంచి స్నెహితులున్నారు. వారు తనొఎకు పొటు బడతామని ముందే హోమీ యిస్తూండిరి. విశ్వనాథానికీ రాజకీయాల్లో దచూకొలని ఉంది. తను ఏదో ఒక రంగంలో విజయు పొందాలి ప్రొసపెషనల్‌గా కాకపోతే రాజకీయాల్లో ౪ అని ఎన్నికల్లో పోటీ చెయ్యడానికి నిశ్చయించుకున్నాడు,

అయితే, ఈ ఎన్నికల చెలగాటంలోకి భర్త దిగడం, మేరీకి ఎంతమా[త౦ యిష్టంలేదు. వృ త్రిరీత్యా తాము డాక్టర్లు మానవ

8

సేవ చెయ్యడం తమ పరమావధిగావి, రాజకీయాలు కాదు. తరతరా లుగా ఆమెలో జీర్తి ంచుకుపోయిన క్రిస్టియన్‌ ర్‌ రక్తం, భావాలూ ఆమెవి కర్తృత్వంవై పు, బీవనలక్ష్యంవై పు తిప్పుతున్నాయి. విశ్వనాథంవలె జీవితంతో ఆటలాడటం, గాలిపాటుకు వృ త్తి మార్చుకోవడం ఆమెకీ యిష్టంలేదు. మనకి రాజకీయాలు వద్దు. మీరు యమ్‌. డి. చెయ్యండి. ఓ ఏడాది మదాసులో బి. హెచ్‌. లో పనిచెయ్యండి. మన (ప్రొఫెషన్‌లో మనకి వున్న అవకాశాలు వదులుకుని, ఈ రాజ కీయాల కెండకు పరుగెత్తాలి?” అని మేరీ వాదన. తా నిన్నాళ్ళూ కష్టసడి తూడబెట్టిన డబ్బు = భర్త యీ ఎన్నికల్లో విరజిమ్ముతాడని కూడా ఆమె భయం. సహజంగా ఖర్చు మనిషీ; డబ్బు నీళ్ళలాగ వాదేవాడూ అయిన విశ్వనాథం యీ ఎన్నికల్లో ఎంగ ఖర్చుచేసాడో ఎ ఎంత లోతుకు దిగుతాడో అని ఆమె ఆందోళన.

“మీరు ఖచ్చితంగా గెలుస్తారని నమ్మకంలేమ గదా! ఒకవేళ గెలవకపోతే మనగతేంగాను?ొ అంది.

“నీతో అదే చిక్కు, మేరీ నన్ను పదేళ్ళనుంచి చూస్తు న్నావ్‌. నా సంగతి నీకింకా తెలియలవేదం టే విచొరంగా ఉంది. నా (ప్రయత్నాలు ఏవి ైలయినాయి? మనం 'పెళ్లాడదా మనువన్నాం _ నువ్వు భయపడ్డావు. నేను ముందుకొచ్చాను. మదాసునుంచి ఈ వూరువచ్చి (ప్రాక్టైసు అంపే భయపద్దావు. కాని, యిష్పుడు నువ్వే వొప్పుకుంటున్నావుగా = నా ప్రాన్స్‌ *సక్సెస్‌' అవుతాయని; మన జిల్లాలో యింతమంవి డాక్తర్లుం కే నన్నే ఎందుకు ఢ్సికి పంపా రంటావ్‌? ఇవన్నీ అజయాలుకొదో _, ఎంత చదువుకున్నా = నీలో స్తీ సహజమైన పిరకితనం పోలేదు.”

“అవికాదండి....మన (పొసెషన్‌ మనం ఎందుకు వదలా లని?” *ోఎవరు వొదులుకుంటున్నారు. నువ్వు ప్రాక్టి సు చేస్తున్నా వుగా, ఇక నేనంటావా? చాలామంది డాక్టర్లు గాంధిగారి పిలుపు విని = తమ వృత్తిని వొదులుకు బైలు కెళ్లారు మన శాసనసభలో = డాక్షర్లూ

70

లాయర్లూ లేరంటావా? _ నేనూ ఆలాంటివాడినే? డాక్టరు నమునంత మాత్రాన యింక దేనికీ పనికిరాదని ఎక్కడన్నా ఉన్నదా?”

విశ్వనాథం యిలా మాట్లాడితే మేరీ ఏమి బదులు చెప్పగలదు? అతవికి కనిపించేది విశాల (పపంచం. ఈమెకి తెలిసినది పరిమిత లోకం. భద్రత స్వీయరక్షణ ఆమెని బాధిస్తున్నాయి - భర్తయీ ఎలక్ష్మన్హ లో ఓడిపోతే తాము ఏమైపోతారు?

'బర్సీందారుగా రికై తే జమీ పోయినా డబ్బు మూలుగుతోంది. మనకెల్లాః ఎలక్ష న్లలో విరజిమ్మడానికి మనకి డ డెక్క డదండి?”

“సుబ్బరాజున్నాడు. వాడి వెనక పదిమంది జమీందార్ల ని కొనగలవారున్నారు. రేపు నేను గెలిస్తే వాళ్ళ'ేగా లాభం. అంచేత వాళ్లు పెట్టుకుంటారు, మనదేమీ లేదు యిందులో 1” అన్నాడు విశ్వనాథం.

విశ్వనాథం చేస్తున్న యీ (పయత్నాలకి = విముఖత చూపు తున్నవారిలో వారికుటుంబం వొకటి. తండ్రి పక్షవాతంతో పక్క మీద ఉన్నాడు. అంచేత ఆయనకి ఈ గొడవలేమీ తెవియవు. జమీఎ దారు గారు ఏర్పాటు చేసిన “టస్టు'తో నడుస్తున్నది _ ఆ ఊర పొసూ్యూలు, ఆ స్కూలు కమిటీలోని 'మెంబర్భ్సంతా యించు మించు జమీందారుగారి మనుషులు. ఆ స్కూల్లో నే రామ్మూర్తి హిస్టరీ టీచరు తమ్ముడు జమీందారుగారికి (ప్రత్యర్శి గా నిలుస్తున్నాడు అంటే రామ్మూర్తి గుండెల్లో రాయిపడింది. కమిటీవారు ఏ సాకులు చెప్పి తన ఉద్యోగం తీసేసారో అని అకని భయం. తమ్ముడు గెలిస్తే ఫరవాలేదుగాని, ఒకవేళ ఓడిపోతే? మనసులో తమ్ముడు గెలవాలని ఉన్నా, - పెకి యీ ప్రయత్నం మానమని విశ్వంతో నాలుగైదు సారులు హెచ్చరించాడు

*ర్ట"రేయ్‌ విశ్వం. నాన్న యీజ మీళో పనిచేశారు మనం తరతరాలుగా వాళ్ళ ఉప్పు తిన్నాం. నేను తింటున్నాను. ఈ రోజు నువ్వు ఆ జమీందారుకి పోటీగా నిలవడం అంత మంచిది కాదురా. నామాట విను

[0

“నీకుకూడా ఈ వెరి ఏమిటన్నయ్యాః నిన్ను వోట్లకోసం కాన్వాసు చెయ్యమనటం లేదుగా! మేరీలాగానే నీకూ (ప్రతిదానికీ భయం. రేపు నువ్వే అంటావ్‌ _ నేను చేసిన పని మహ మంచిదని. నీ గౌరవం నీది, నా భావాలు నావ. నాకోసం పనిచెయ్యమని నీతో ఎవరూ అనటంలేదుగా।! ఆసలు యీ ఎలెక్ష ను బెడదఅయేదాకా, నేను రున యింటివై పుకి రాను _ నువ్వూ రాకు. దాంతో మీ కమిటీ నోరు మూక పడుతుంది,” అన్నాడు అన్నగారి భయాలు పసిగట్టిన విశ్వం.

ఎలక్షన్ల ముమ్మరంలో మేరి భయాలు మాత్రం చాలవరకు నిజ మయాయి. సుబ్బరాజూ, అతని _పెండ్సూ పగలూ ర్మాతీ శమిం చారు. ఊరూరా, వాడవాడా, యిల్లిల్లూ తిరిగారు. ఆయితే ఇందకు అయే ఖర్చులు వారుపూ ర్రిగా భరించ లేదు. కొన్ని సందర్భాల్లో విశ్వం, కొన్నినార్లు సుబ్బరాజు, ఇలా యిటువంటి సమయాల్లో, ఎవరి డబ్బు అనికాక, ఎంత డబ్బు అని లెక్క తెములుతోంది. విశ్వనాథం ఆ ఊరిలోని యింటింటికీ వెళ్లీ తమ వోటు యిప్పించమని అడిగాడు. ఆ చుట్టుపక్కల (గామాలలోని నీదా బిక్కీ , సంపన్నులూ, నామా న్యులూ యిలా గడపగడపా ఎక్కి దిగాడు ఈ వోట్ల హడావుడిలో (ప్రత్యక్షంగా పాల్గొనకపోయింది _- యిద్దరే యిద్దరు. అన్నగారు

శామ్మూ ర్తి, భార్య మేర9. జీవనభృతి పోతుందనే భయంచేత "మ్మూర్రీ, క్షణం తీరికలేని ప్ర్టీసువల్ల మేరీ యిందులో కళిపిం “క్తోల్రేదు,

నెలరోజుల ఎన్నికల ముమ్మరం అనంతరం = గెలుపు కోట గోడలదే అని ఫలితాలు చెప్పాయి. తరతరాలుగా పాతుకుని పోయిన స్వామి భక్తి అనండి, సంపదాయ భీతి అనండి, యువతరానికి విజయం దక్కనీయళేదు. విశ్వనాథానికి తొలిశారి ఆ కోటగోడలతో ఢీ కొట్టుకోవడం ఎంత కష్టమో తెలియవచ్చింది. ఎన్నికలలో గెల

వడం ఢిల్లీ వెళ్ళ్లిరావడ మంత తేలికగాదు - అనుకున్నాడు. అతనిలో

ాభవాన్ని [పకోపించింది. ఎన్నికలముందు జయాపజయాలు ఒకటే అనీ బీరాలు పలికొడు, కాని, తీరా జయలక్ష్మీ తనని కాదనేసరికి జు.0. 88/6 |

తట్టుకోలేక పోయాడు, ఎంత సరి పెట్టుకుందామన్నా ఈ ఎన్నికల ఓటమి అకని మనసుపై వీటవేపింది.

“పేకాటలో ఓడిపోయాక, ఎన్నికలలో ఓడి*" సాగు అ అపి జమయానికి కారణాలు వెతికేందుకు శ ల్యపనీక్షలు జగపహపడా- నిలా-౦. ఆ శల్యపరీ క్షలో విశ 6నాథానికి ఒక విషయం సూటి” “లుగా నాయి కున్నది.

ఈ ఎన్నికల సమయంలో అన్నగారు కళ.,:2".+ హోడ్రానిక్‌ తగు కారణం ఉంది. కొని, తన వదినగారు అన్నపు. మె ఎంఈ లేదు?

అసలు యీ ఆళోచనా (సవంతికి నాంది [4న గాపింపిస పుణ్యం జానకమ్మ కే దక్కుతుంది. ఆమెకి మేర[న చేప సమౌ; సమయం వై తోడికోడలీమీద ఓ రాయి సిశకం: మెడి సరద

ఎన్నికల సంరంభం అయాక, = ఆ రోజు * నా ( పమ విశ్వనాథ. బజగనొ చ్చేసరికి రామ్మూ లి ఇంర్ష, | సి ఎ వ్‌ కెళ్ళింది. తండి లోపల పక్కమీదున్నాడు. న చిం అ తీ5కగా కూచు జాననమృ్మకి, ఆసాయంతం క్షేలల వికి నట్టయుంది. ఎన్నాళ్ళుగానో - యీ మరీదితో త. “భ్‌ 9 ర కోవాలనుకుంటూంది. సీ “కెక్క_డా = అన్నగారూ వదినా ఉన్నశ్తే జ్హావవం అ నిష్తూర౦గా.

“ండికాదమ్మా = ఈ ఎన్నికల హచాషు ఫి. చాయః౪కి రాసస్‌ అన్నయ్యతో చెప్పాన అన్న. ఎకు చెప్ప లేదూ?

“సరే మీ అన్నయ్య కంటికి నేనొక మనిషిగా కనిపిస్తే కదా = ఎంతకీ ఆ స్కూలూ, = మరదలి ఘనతా . అవే ఆయనగారికో "పెళ్ళాం, బిడ్డలూ ఉన్నారనికూడా తోచలేదు.”

గ్ర

విశ్వనాథం నవ్వి ఊరుకున్నాడు. జానక మ్మ భర్తను ఆడి పోసుకునే మూడ్‌లో ఉందని ఆతను పసిగట్టాడు. సంభాషణ = ఆ భారి పట్టకుండా తప్పించాలని . “పిల్ల లేరి?” అని అడిగాడు.

“చిన్నవాళ్ళు ఆడుకునేందుకు వెళ్ళారు. సుమతి కుట్టు క్లాసు కళ్ళింది. బాబూ, విశ్వం, నువ్వు మీ అన్నకిగాదు నాకు తోడబుట్టిన

రాడ్రవనీ అనుకుంటున్నాను. ఆడపిల్ల స్కూలు పైనలు పొసయి యింట్లో కూచుంది = పోనీ, కాలేజీకి పంపుదామంపే మేము తూగ లేము

పశ్వనాథం బదులు చెప్పలేదు. వదినగారి వాక్‌ ప్రవాహానికి అడ్డు వెయ్యగల సమర్ధత అతనికి ఉందిగాని = ఎన్నీకల [పచారం - అక్కడ ఉపన్యాస ధోరణులు _ వీటితో రెండు నెలలుగా అతని చెవులు తూట్లు పడి ఉన్నాయి. వదినగారి ధోరణి అకనికి కొంత మార్పుగా +ంది.

“మీరేదో కారు కొంటారు, కాకినాడ పిల్ల లతో పంపుదా మంటే = మీ రాణీ?రు వొప్పుకోలేదు గదాః ఇటు చదువూ లేక అటు పెళ్ళీలేక ౬-౦ట్లో కూచుంటే _ మీ అన్నకాబట్టి అలా పట్టనట్లు తిరుగు తున్నారు. మరొకళ్ళయితే ఊః కో కలరా?”

“దా..కిప్తుడే పెళ్ళా? తొంద రేమిటొదనా? ”"

“అల్లాగే ఆంటావు. సుందరికి అయిదేళ్ళు పట్టి ది = పెళ్ళి పదరటానికి. మేమేం వేలు గుమ్మరించగలమా? సుఎదరికీ సీకకి ఎవ్వు పూను" న్నావు గనక అయిఐది. సుమకిహడా నీ కూతుజే అనుకో. నువ్వే ఏదో ఓ సంబంధం వెతకాలి. మీ అన్నయ్య ఏసు సట్టించుచోరు. ఈ చాకిరీ - యీ యిల్లు. _ పిల్ల పెళ్ళి ఎలా అవ్వ కుంది భగషవంతుడా అని కుంగిపోతున్నాను.”” ఆంది జానకమ్మ తను పూసిన తెలుగు నినిమాలలోని హీరోయిన్‌ తల్లి పోజులో కళ్లు వత్తు నంటూ,

"“దూద్దాంలే: తొంద రేమిటమ్మా? సీదంతా ఖంగారు, = అని | నటోయాడు విళ [0

రత్రి

జానకమ్మకి మరిది యింత త్వరగా ఒళ్ళి పోవడం యిష్ష్టంలేదు. మరిదిని ఎలానై నా ఉబ్బేసి = కూతురి పెళ్ళి (ప్రయత్నాల్లో దింపాలని వుంది. అదీగొక తోడికోడలు గూర్చిన తన అమూల్యాఖిప్రాయంి మరిది చెవిలో వెయ్యాలని తహతహగా ఉంది. “ఉండవయ్యా = కాఫీ తొగి వెశుదువుగాని - తొందరేమొచ్చింది = మీ ఆవిడ కొడ్తుం దేమిటి?” అంది హాన్యంగా.

“మేరీ ఇంట్లో లేదు. ఏదో డెలివరీ కేసుకి తీసుకెళ్ళారు,” అన్నాడు విశ 3నౌాథం.

*ఆవిడ్ర కేం, 'పెట్టిపుట్టంది. కొలు కింద పెట్టనివ్వని మొగుడు, దీన్నే ఆంటారు = పుణ్యంకొద్ది పురుషుడని . కౌని ఏం లాభం _ ఆవి డకి నీ విలువ కెలి స్తేగా?”

ఏశ్వం వింటున్నాడు వదినగారి దోరణీని సరదాగా “నువ్లణ ఎన్నెన్నా చెప్పు _ మన కుటుంబంలో ఓ మనిషి ఎన్నికలలో నుల్చుం టున్నాడు అంహపే, - అందరం పాటుబడాలి. అంతేగాని, గుడిపొముల్లా కూచుంళే ఇలానే అవుతుంది. మీ అన్నయ్య సరేసరి. మీ ఆవిడ మహారాణి. అసలు నేను చాలామందిని అడిగానయ్య్యా, నువ్వు నమ్ముతావో లేదో గాని, “మా ఆయనకి వోటు వే స్తేగాని నేను వెద్యం చెయ్యను" అంటకే చచ్చినట్లు అందరూ వోట్లు 'వేసివుందురు. మన జమీందారుగారు ఊరికే మందు లిప్పించి, అందరినీ ఆకట్టుకో లేదా అని.”

ఈ దృక్పథం వ్‌శ్వానికి తట్టలేదు. ఈ మాటలే ఓ ఏడా” [కితం ఎవరేనా అనివుంటే, “ఛు ఛ= అదేమిటి వోట్లకి బేరమాడ తామా?”” అని (తోసిపుచ్చి ఉండేవాడు. కొని, ఎన్నికల (ప్రచారంలో సుబ్బరాజూ వాళ్ల యింతకం లె చిన్న విషయాలు బేరం చెయ్యడం

విన్నాడు. అయిదూ పదికి మనుషులు తమ వోటు హక్కు అమ్ము

కోడం కళ్లారా చూశాడు. అందుచేత వదినగారి వాదన కొంళి

మూర్చంగా ఉన్నా = నిజంకూడా ఉందేమో అనిపించింది. అందుతూ

గొ(౮ల మందవంటి మనస్తత్వం గల (ప్రజానీకం - తన ఉపన్యాసాఆ గడ

కంపే బూమాదిరి లాలననీ, బెదరింపులనీ ఎక్కువ అర్ధ ౦చేసుకుని ఉండేది అనుకున్నాడు. అయికే తనకీ ఉపాయం ఎందుకు తట్టలేదు? రోగుల మన స్తత్వం బాగా జీర్తించుకుని తనకంటే ఆ చుట్టుపక్కల వీదా బిక్కీతో బాగా పరిచయం ఉన్న మేరీ ఈ విషయంలో ఎందుకు కలుగజేసుకో లేదు?

మరిది మౌనం ఊతగా తీసుకుంది జానకమ్మ, “నువ్వు ఎనై మనా చెప్పవయ్యా = ఎంత చదువుకున్నా ఆడది, తన మొగుడూ సంసారం = వీటి తరువాతనే మిగతాది అనుకోవాలి ఎంతకీ తను డాక్టరు, తన ప్రతిష్ట అని పట్టుకు కూచుంటే = ఆ కుటుంబం పెకి రాదు. నువ్వు సీ పెళాంకోసం ణు అన్నీ వదులుకున్నావ్‌. ఆవిడ చూడు తన నర్సింగ్‌ హోమ్‌ వదిలి బయటకు రాదు.తన పిల్లల్ని-బయట పిల్లలో కలువనివ్వదు. నువ్వు అమాయికుడవయ్యా।ః ఎంతచెప్పు నీకున్న ఆపేక్ష, అంతఃకరణ ఆవిడకు ఎల్లా ఉంటాయిలే = ఉండాలి అనుకోడం నా తప్పుగాని.”” అంటూ కాఫీతో (ప్రత్యక్షమయింది జాన కమ్మ. “నువ్వు బాధ్యత నెత్తిన వేసుకోబట్టి - నీ చెల్లెళ్ళ పెళ్ళిళ్ళు జరిగాయి, మోహన్‌ యీనాడు మహరాజులా ఉన్నాడు. నీ చేతుల మీదుగా సుమతి పెళ్ళికూడా చేయించావా?....”

“చూద్దాం లేవమ్మా?”

““చూట్రంకాదు. ఆ పిల్లవాడు విశాఖపట్నంలో చదువుతున్నా డట. మోహన్‌కి తెలుసుట. కాని, నీకు తెలుసుగా నీమీదున్నగురీ

కీ కోసా అతనిమీద లేవని । నువ్వు కలిపించుకుంటపేగాని, యీపని అవదు,” అంది జానకమ్మ సంభాషణలో అసలు విషయం బయట పెడుతూ. అఆ పిల్లవాడి అ(డసూ తం[డిపేరూ అవీ తరువాత రాసి పంప్పతానంది.

(ప్రతిదీ సోంతంగా ఆలోచించే విశ్వం ఆలోచనా[కమం కౌ స్త్‌ వ[కగతిని పడుతూంది. చుట్టూ వాతావరణం అతని మెవడుని మొద్దుపరుస్తోంది. అదీగాక బింధ్యుపీక8. నలుగురిలో (ప్రయోజకుడి ననీ, మంచివాడననీ అనిపించుకోవాలని కోర్కె ఆతనికి ఉంది. ఈ

రస్‌

బిలహీనతని బంధువులేనాడో పసిగళ్తుశారు. మునిగి పోతున్న మనిషి తనకు యీత రాక మునిగి పోతున్నాననుకోడు.__-విశ్వనాథం ప్టితి అలానే వుంది. మేరి కూడ ఎన్నికల (ప్రచారంలో పాల్గొని ఉంళశే తను నెగేవాడు. మేరీ కొవాలని, న్‌ర్ల క్ష్యంచేసిందిం ఈ భావం అతనితో సూటీగా నాటుకుంది, నేర్పుగా మాట అతికేటట్టు చూపి పుణ్యం కట్టుకుంది జానకమ్మ. విశ్వనాథానికి మేరీ మీదకొంత అనం తృ ప్పి మొలకె త్తడానికి అదే వీజం.

ప | స!

యి గ్న్తక ల సమయంలో వోట్లకోసం అనేక (ప్రయత్నాలూ, ప్రచారాలూ చేస్తూంటారు. అందులో జమీందారు చేనిన మొదటి ప్రయత్నం బొండుడాక్ష రు కొడుక్కుతను పూర్తి మచ్చతు యివ్వడం, వీదాబిక్కి, మధ్య తరగతి వారికి డబ్బు పుచ్చుకోకుండా, ఉచితంగా మందులిచ్చే ఏర్పాటు చేశాడు. కొడుకు దగ్గిర మందులకొచ్చిన వారిని బొండు డాక్టరు ఆప్యాయంగా, తప్పిపోయిన (ప్రాణస్నేపి తుల వలె ఆవరించి = కేమ సమాచారాలు తనుక్కుసీ, జమీందారు గారి దయా శీలతతో పాటు విశ్వం డాక్షరు గారికీ రోగులపట్ల, = గల అశద్ధనికూడా _పచారం చేస్తూండేవాడు,

ఆ (ప్రచారంలో డాక్షరుకీ ముఖ్యంగా కావలసిన సేవా నిరతి _ దీక్షొ విశ్వంలో లోపించాయనీ, ఆతని వల్ల రంగయ్య చెయ్యిపోయి కూడూ గుడ్డా లేక *. ఎలా అలమటిసోందీ చెప్పేవాడు. నీజానికి రంగయ్య స్థితి అంత హీనంగానూలేదు. బొండు డాక్టరు అతనికి సాయంచేసిందీలేదు. కాని, యీ (ప్రచారం అటు బొండు డాక్ట రుక్సి

06

సోయిన (పాక్తీసు రాబట్టు కోడానికీ _ జమీందారు గారికి ఎన్నికలలో గెలుపుకీ = కారణమయింది. తమ తమ స్వలాభం కొరకు = బొండు డౌర్త రు = జమీందారు ర ౦గయ్య చెయ్యిపోయిన ఉదంతానికి చిలవలూ, పలవలూ కలిపి = వె ద్యసేవసవ్యంగా చెయ్యలేని = న్య క్తి (ప్రజాసేవ ఏంచేసాడు అని (పళ్నించేవారు.

ఇటు విశ్వం పా తరపున మీటింగ్‌ జరిగితే . పిలవక పోయినా నరే రంగయ్య ఆ చుట్టు (పక్కల = తచ్చాడుతూండెవాడు. సభికలు _ వఏళ్వం చేసిన పొరబాటుని మర్చిపోకుండా = యీ రంగయ్య నిదర్శనమా అన్నట్టు ఇక జమీందారుగారి సభల్లో వేదికమీద వేలాడే చొక్కా. చెయ్యితో - ఓపక్కగా కూచుని ఉండేవాడు రంగయ్య. ఆతను ఏనాడూవిశ్వం పట్ల అమర్యాదగాగాని. ఆణుకువలేకుండాగా న్మిపవ రించే వాడు కాదు. అతన్ని దూరాన్నించి చూడగానే లేచి నుల్బోనే వాడు. అతను ధర్మ ప్రభువనేవాడు, ఆయన, పెట్టిన భిక్షతోనే యీ కొటునడుస్తోంది అనేవాడు.

(పతిరోజూ _ నర్సింగ్‌ హోమ్‌ కెదురుగా ఉన్న బర్రకొల్లో కూచుని సాయం[తం ఆయెదాకా వ్యాపారం చూసి = ఎక్కడ ఎల క్షు మీటింగ్‌ ఉంటే ఆక్కడ సిద్ధమయేవాడు ఈ రంగయ్య. ఎన్ని కల (ప్రచారంలో ఒక ముఖ్యమైన ఆయుధంగా ఇతనిని జమీందారు తరఫృవారు ఎలా ఉపయోగించుకుంటున్నారో చూసి = ఏమి చెయ్య లేక నిస్సహాయంగా _- ఆ విషయాన్ని తాము లక్ష్యపెట్టటం లేదన్నట్లు ప్రవ ర్రించేవారు విశ్వం పా్చీవారు.

ఈ ఎన్నికల అనంతరం - ఒక్క పురుళ్ళకు తప్పించి = మిగతా అన్ని _వెద్యాలకూ - బొండు డాక్టరు కొడుకు దగ్గిరశే _ రోగులు వెడ్తున్నట్లు మేరీ గమనించింది. ఆమె (పాక్టసు చెప్పుకో దగంతగా తగ్గలేదు గాని ఎన్నికల (ప్రభావం కొంతవరకు పడింది ఆమె ఆదాయంపైన.

విశ్వనాథాన్ని కూడా యీ ఎన్నికలు కొన్ని సచ్గణాలకీ సన్ని హీతుని చేళాయి. అందులో “డింక్‌ ముఖ్యమైంది. క టబ్‌లో

గ్ర

పన్నెండింటిదాకా 'పేకాడుతూ. రెండుపెగ్గ్‌లు వేసి యింటికొస్తుండే వాడు. ప్రాక్టీసునొ చాలామటుకు విస్మరించాడు. మీ రెందేళ్ళల్మో రాబోయే జనరల్‌ ఎన్నికలలో తను ఎంత పకడ్‌బిందీగా పనిచేసి గెలిచేది (ప్రణాళికలు వేసి చెపుతూండేవాడు. ఎల్ట్షన్ల్నలో అకని చుట్టూ తిరిగిన కొందరు, ఇతను పేకాటలో గెల్బుకునేడబ్బుకీ ఇప్పించే చుక్కకీ ఆశగా చూ స్తుండేవారు.

నర్సింగ్‌ హోమ్‌లోని విశ్వనాథం కన్సల్టింగ్‌ రూమ్‌ నామకార్థం రోజూ తెరిచి = కాంపాండరు వచ్చి కూచుఎడేవొడు. రాత్రి పన్నెం డుకి = ఒంటి గంటకీ యింటికి చేరుకున్న విశ్వనాథం = ఏ తొమ్మి దింటికోలేవడం, ఆతని కోసం ఎదురు చూపే ఒకరిద్రరు 'పెషంట్లూ విపిగి వెళ్ళిపోవడం జరిగేది. ఎటొచ్చీ క్లబ్‌ మిత్రులు మటుకు వోపిగ్గా కూచునేవారు అతను లేచేదాకా,

ఒక దళ గడిచి పోయింది. మెరీ వాళ్ళూ ఆ ఊరు వచ్చి! ఈ పదేళ్ళలో ఆమ రెండు చేతులా సంపాయించింది. ముగ్గురు పిల్లల తల్లి ఇయింది. పదిమందిలో పేరూ, (ప్రతిభా తెన్చుకొంది,. తనకంటె తెళవె నవాడూ, రాణిచదగ్గవాడూ ఆయిన భర్త, వ్యస నాలకి వళుడవుతున్నాడు. తక్కువ వాళ్ళతో, నిష్ప్రయోజకులతో కలిసి చెడిపోతున్నాడు, అతన్ని సరిదిద్దాలి. ఈ _పెండ్చు రాకుండా చూడాలి అనుకునేది.

ఒక్కో-రోజున రాత్రి పన్నెండింటికి యింటికొచ్చిన భ ర్తతో వాగ్వాదన పెట్టుకు నేది. ఈ పేక, ఈ తాగుడు దేనికని నిలవదీసేది. ఈ చెడు స్నేహాలు వదలమని బతిమాలేది.

కానీ, విశ నాథం చేతినిండా పనిలేక ఎన్నికలలో పరా జయాన్ని, వృత్తిలో వెనుకపడటాన్ని మ్చిపోజూ స్తున్నాడు. విశ్వ నాథం తనకంట చదువులో తెలివిలో, తక్కువ వాళ్ళని చేరదీసి, వారిమధ్య తాను (ప్రయోజకుడి ననిపించుకుంటున్నాడు. తెంయకుండానే అతనిలో పలాయనతత్వం (ప్రవేిసోంది. దానికి తోడు భార్యపట్ల కొంచెం అసంత్స ప్రి: తన వదినగారు జానకమ్మ చెప్పిన మాటలు

886

నిజమా - అనే సంశయం. ఈ ఎలకనులో మేరీ బుద్దిపూర 65ం0గా పార్గొనలేదనీ అతను నమ్మడంలేదు గాని, ఆమెలోని ఉదాసీనత, నిర్లక్ష్యం తన పరాజయానికి కారణంగా తోచేద. తొము ఉంటున్న నర్సింగ్‌ హోమ్‌ని కొందామని మేరీ (ప్రయక్నాలు జరిపింది. ఆవిష యంలో తామిద్దరూ వాదులాడుకున్నారు. తను ఆ డబ్బంతా ఎన్నిక లలో ఖర్చుచేళాడు. ఆఅళించిన కలలు కల్లలు అయాయి. పై పెచ్చు, ఆమె కష్టార్హితం యిలా వృథా అయింది. మనసులో ఎక్కడో “గిల్రోగా బాధపడుతున్నాడు. పదేళ్ళ్శక్రితం తాము (ప్రాక్షసు పెట్టిన నాటికీ, యిప్పటికీ కొలం మారింది. ఆ ఊరికి అయిదు మెళ్ళ దూరా నున్న పల్లైలో బి. సి ఐ యమ్‌. పాసయిన డాక్టరు దంపతులు (ప్రాక్షీ సు పెట్టారు. వారు అడపాదడపా తమ ఊరికి వైద్యానికి వస్తు న్నారు. ఆ యువదంపతులు సూదిమందు మహత్యాన్ని బాగా తల కెక్కించి = పడిళానికికూడా పెన్సిలిన్‌ యిస్తున్నారు. ఇంజక్షన్‌ వేసు కుంటేగాని ఏ చిన్నజబ్బుకీ తగు వైద్యం కాదనే అమాయికులు చాలా మంది తమ ఊళ్ళో ఉన్నారు. వారికి ఆకొత్త జంట ఒక పెద్ద ఆకర్షణ.

ల పైగా, మెరీ విశ్వనాథం (ప్రాక్తిసు పెట్టిన కొత్తలో ఉన్న మిష నాస్పతి డాక్టరు రికైరయింది. ఆమె స్టానంలో యింకోయు.బి ని, ది. జీ. వోకూడా గల లేడీ డాక్టరుగా నియమించారు. పూర్వపు లేడీ డాకరు తన మౌొఢ్యంవల్ల ॥ మషనాస్ప తి దెబ్బతిన్నదని క్‌ గుర్తించిన మిషన్‌ వారు ఈసారి హిందువునే డాక్టరుగా వేసుకున్నారు. అంచేత,

_ ఆమె వైద్యంలో మకపస క్రిలేదు. మేకికంపె అధికంగా ఒక డిప్ప మోకూడా వుంది. ఇవన్నీ పరోక్షంగా తమ పప్రాక్సీసుని 'ఎపెక్టు చేస్తున్నాయని అతనికి తెలుసు. ఎటొచ్చీ, అతను వీటిని పెకి అనే వాడు కాదు = తమకు స్థానబలం వుంది. కొత్త పొంగులా వచ్చిన యీ డాక్టర్ల వల్ల తమకు తాత్కాలికంగా ఆదాయం తగ్గినా = తరువాత పుంజుకుంటామని అతనికి నమ్మకంగా వుంది. విశ్వనాథం పిరికీవాడు కౌొదు. అకను ఆశాజీవి. ఎన్నికల పరాజయం అతనిని లోలోన బాధించినా, పల్చబడుతున్న ఆదాయం అతనిని ఆలోచింపజేసినొ,

80

ముందుమా(త౦ వొప్పుకునేవాడు కాదు. ఇవి తాత్కాలిక సమస్యలని సరిపెట్టుకుని కర్తవ్య నిర్వహణనుంచి పారిపో జూసేవాడు. అందు కనే క్ష్‌, క మధ్యపానం,

ఇక మేరీ విషయంలో, ఆమె ఎంత చదువుకున్నా స్తీ సహజ మెన భయాలు - భవిష్యత్‌ ఏమి కానున్నదో అనే ఆందోళన, పిల్లల చదువులుబాధ్యత లు, అ త్తవారి కుటుందిండబ్బుకోసం తమనిపీడించడం, భ ర్తలోని ఈ వ్యసనాలు = యివన్నీ ఆమెని వేధించేవి. ఎన్నికల సంరంభం అయి ఏడాది దాటినా, అనాటి అప్పులవాళ్ళ బెడద యింకొ తీరలేదు. రాబడి కొంత తగ్గినా అప్పులూ ఖర్చులూ అలాగే

_ వుండిపోవడంతో మేరిలోకూడా చికాకు, భర్తవైెపు వారిముద కసి, తనకీ, పిల్లలకీ భర్త అన్యాయం చే సున్నాడనే చింత (వారంభ

మయాయి. దాంతో ఆమె, సర్వ సాధారణ గృహిణిలా భర్తని చూస్తూండేది. ఇలా ఫాధించడంవల్ల అతను యీ ,(పండ్పునుంచి, *“డింకు నుంచి బయటపడి, మశ్లీ మందులూ, ప్రాక్సీసు అని మామూలు ధోరణికి వస్తాడని ఆమె ఆశ. కాని, అతను మరో మాదిరిగా ఆర్హంచేసుకున్నాడు. భార్య తన వోటమిని వేలెత్తిచూపుకున్న దనీ, తన అండను నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నదనీ, తమ పదేళ్శజీవితాన్ని మర్చిపోతున్నదనీ, ఆదరణ బదులు అహంకారం 'పెరిగి పో తున్నదనీ అనుకు నేవాడు.త న [పయోజకతాఇన్సి ఆధికొాని నిలబెటుకోవాలని = తపనపడేవాడు. న న కస

కన్సల్సింగ్‌ రూమ్‌లో ఉదయం ఏడున్నరకల్లా తను వచ్చి కూచున్నా, కాంపొండరూ, లేకపోతే ఖబుర్లకోసం వచ్చే _ఫండ్సూ తప్ప, మందుమాకుల కెవరూ వచ్చేవారుకారు. ఇక మేరీ నర్పింగ్‌ హోమ్‌లో విజిటర్ల తో చాలా బిజీగా ఉండేది.

సహజంగా మాటకారీ, నలుగురిని చుట్లూ చేర్చుకునే స్వథావం గల విశ్వనాథం, వచ్చినవాళ్లతో ఖబుర్లలో పడి, మళ్ళీ సాయంత్రం అయేసరికి క్లబ్‌ వై పుగా దారితీసేవాడు. లేక యింట్లోకూచుని ఎమిటి చేయడం? ఇది పట్నంకాదే, ఏ పాటకచేరికో, సినిమాకో, షికొరు

ర్ట

వెళ్లామనుకునేందుకుః ఎంత (ప్రయత్నించినా ఈ ఊబిలోంచి బయటకు రాలేకుండా ఉన్నాడు. భర్తలోని ఈ మానసిక సంఘర్ష ణని మేరీ గగ్రహించలేకుండా ఉంది. స్త్రీ సహజమైన తొందరపాటుతో సాధిస్తూ నిలవదీ స్తే, “సెల్ఫ్‌పిటీ'తో ఆతను గొణిగేవాడు. లేదా,గట్టిగా అరిచేవాడు [నర్సింగ్‌ హోమ్‌లోని పేషంట్లు వింటారేమోనని అతనికి సమాధానం చెప్పేది కాదు మెరి. కాని, ఒక ర్మాతి మాటమీద మాట పెరిగి. *సంపాదన లేదుగాని, వ్యసనాలు అబ్బినాయి' = అని మొహంమీద అనేసుకి, విశ్వ నాథం 'పేబిలుమీద వున్న మిడ్‌ వైఫరీ బుక్‌ని = భార్యమీదకి విసిరాడు పట్టరాని కోపంతో. ఆపు స్తకం తలకి విసురుగా తగిలి = మేరీకింద పడి = ఆ పడటంలో టేబుల్‌ మొన వెళ్లి డొక్కలో పొడుచుకుంది. అనుకోని ఈ పరిణామానికి అతని మత్తు వగిలిపోయింది. భార్యని చేతుల్లో ఎత్తుకెళ్ళి మంచంమీద పడుకోబెట్టి ఉపచర్యలు చేశాడు. మేరికి ఆ రెండురోజులూ తొలిరోజుల్లోని తన (ప్రియుడై న విశ్వనాధం కస్‌పించాడు = ఈనాటి. భర్తలో. రెండురోజులూ ఆమె మంచాన్ని అంటి పెట్టుకు నే వున్నాడు, ఇంక మార్చు వ స్తందన్నాడు. బకిగినపి శమన స. స హేయ శ్రీ డూర్యా భర్తల కీచులాట, అందులో గౌరవంతో భయభ కులతో చూడబడుతున్న వ్యక్తుల ఆంతరంగిక జీవితం కని పెట్టడం చాలా మందికి కుతూహలం. అది సర్వ సహజమేమో కూడా. నర్సింగ్‌ హోష్‌లో బాలింతలూ, రాత్రి నర్బూ, ఆయా అందరూ ఆ ఆర్హరాత్రి ర్ట

వేళ యీ కొట్లాట విన్నారు. రెండురోజులు మేరీ మంచంమిద ఉండ టంతో డాక్షరుగారు డాక్టరమ్మని కొట్టారని చెప్పుకున్నారు. మూడో రోజున కన్పల్లింగ్‌ రూమ్‌లో కూచున్న మెరీని కొందరు సానుభూ తితో, కొందరు కుతూహలంతో, కొందరు తృ ప్రితో చూళారు. తొలి రోజుల్లో డాక్టరుగారు డాక్టరమ్మకి పురుడు పోశారన్న వార్హ, ఎలా చిత్ర విచ్శితంగా చెప్పుకున్నారో. యీ కొట్టడం వార్తనికూడా అలాగే చిలవలూ పలవలూతో (పచారంచేశారు.

“అదిగో పులి అంటే ఇదిగో తోక” అనే మన స్తత్వం గల (ప్రజలు విశ్వనాథానికి ఉన్న కౌర్‌ సూ [డ్రింకూతోబాటు స్తీ వ్యసనం కూడా అంటగట్టారు. నిజానికి విశ్వనాథం మేరీలు మొదటి నుంచీ చాలా అన్యోన్యంగా ఉండేవారు. చేసుకున్నది ఏప్పవాత్మక వివొహ౦ అవడం వల్లనూ, భార్యా భర్త లిద్దరూ చదువుకున్న వారవడం చేతా, అతను ఆమెకంపె ఆందగాడూ చమత్కారీ కావడంతోనూ ఆ ఊరి వారి దృష్టిలో అతను కొంత “రొమాంటిక్‌ ఫిగర్‌".

కొని, మురీ విశ్వనాథాలు పిల్లల ఎదురుగా 'పేషంట్లూ నర్పులూ ఎదురుగా దెబ్బలాడుకోడం వల్ల = ఎవరి మటుకు వారు ఈ దంప తులను గురించి తమ మనస్తత్వాన్ని బట్టి కొన్ని అభ్మివాయాలు ఏర్పరుచుకున్నారు. కొందరు డాక్సరురాజు మహరాజు అనేవారు . కొందరు దార్టరమ్మ గారిని తాగి వచ్చి నానాహింసలూ పె డ్రాడని చెప్పుకునేవారు.

మేరీ తను మూడోసారి గర్భంతో వున్నపుడు తెలిఏగా చెలా క్రీగా ఉండే ఎలిజబెత్‌ని నర్సుగా కుదుర్చుకుంది. స్కూలుఫై నలు ప్యాసయిన ఆ అమ్మాయి గూడా (క్రిస్టియన్‌ మకస్తురాలే. అప్పటికి మూడేళ్ళుగా ఈ నర్పింగ్‌ హోమ్‌లో ఉన్న ఎలిజబెత్‌ కీ, మేరి అంే గౌరవం భక్తి అనేక కష్టమైన కానుపు శేసుల్గ్లో మేరీ ఎంత సునా యాసంగా, - ధైర్యంగా (ప్రవ ర్రిచిందో కళ్ళారా చూసిన ఎలిజబెత్‌కి, మేరి అంటే గొప్ప ఆరాధన. డాక్టరుగారు డాక్ట రమ్మ మీదకి మిడ్‌ వె ఫరీబుక్‌ విసరటం, కోపంలో చేయి మెలి పట్టడం, అర్ధరాత్రి

గి

ఆమె మీద అరవడం = యివన్నీ ఎలిజబెత్‌ లో విశ్వనాథం పైన ఒక నిర్ణ తాన్ని, చిన్నచూపునీ కలగబేశాయి. ఆమె (ప్రవర్రనలో యీ నిర్ణ త్యం అనేకసార్లు గమనించాడు విశ్వనాథం. ఈ నర్చుని పంపేయమని అతననడం, ఆ పిల్ల చాలా తెలివై నది. డ్యూటీ బాగా చేస్తుంది ని మెరీ అనడం చాలానార్లు జరిగింది తగినంత కారణం ఏనాడూ కనిపించలేదు ఆమెని పం పెయ్యడానికి, కాని, విశ్వనాథం ఆ అమ్మాయి చూపులో తనపట్ర కొంక చులకన, తేలిక భావం ఉన్నా యని అనుకునేవాడు.

ఆరోజున మేరీ ఏదో పక్క ఊరికి కానుపు కేసు కోనం వెళ్షి౦ది, ఆ పేషంటు తొలూకు వారు, కారు తీసుకొచ్చారు ఈ మె కోసం. అర్హంటు కేసు లేమీ లేనందువల్ల, ఎలిజబెత్‌కి నర్సింగ్‌ హోం అప్పగించి వెళ్ళింది మెరి,

చాలారోజులకి ఒకసారి నర్పింగ్‌ హోమ్‌ లోకి వెళ్ళి పేషంట్రని చూడాలనిపించింది విశ్వనాథానికి, ఆ కోరిక ఎందుకో కలిగిందో అత నికే తెలియమ, ఈ మధ్య ఏడాదిగా అతనా వై పులకు వెళ్ళడంలేదు. వెనుక భాగానున్న తమక్వార్దర్బూూ తన కన్సర్టింగ్‌ రూమ్‌ తప్పు, ఈ పురుళ్ళవై పుకి రావడంలేదు,

అతనొచ్చేసరికి ఎలిజబెత్‌, మేరి కూచునేకుర్చీలో కూచుని ఉంది. విశ్వనాథానికి, ఒక్కసారి ఆశ్చర్యం, నవ్వూకూడా రలిగాయి, ఆ కూరో్కోడంలో ఆతనికి ఎలిజబెత్‌ లోని చిన్నతనపు చేష్ట తప్ప మరేం తోచలేదు. కొని, అతను వచ్చాకకూడా ఎలిజబెత్‌ లేవకపోవడం. తనని చూడనట్టు నిర్ణ క్ష్యంగా ఉండటం డాక్షరమ్మ కుర్చీలో కూచున్నా ననే తత్తరపాటూ, భయమూ ఏమాత్రం లేకపోవడం అతన్ని ఆశ్చర్యపరచగా కోపం వచ్చింది.

దాంతో, ఆ అమ్మాయిని మందలించదోయాడు, ఎలిజబెత్‌ చాలా నిర్హ క్యంగా తన తప్పిదానికి - క్షమార్పణ డాక్షరమ్మగారికి చెప్పుకోవాలిగాని, డాక్టరుగారికి కొదు అని అర్హమిచ్చేట్లు తిక్కగా

రి

జవాబిచ్చింది. ఆమెలో అతనిపై నున్న దురభి పాయం, చులకన ఆ మాటల్లో కొట్టొచ్చినట్లు కానవచ్చాయి.

“ఒకరి డ్యూటీగురించి చెప్పేటప్పుడు. తమడ్యూటీ తాము మర్చిపోకూడదు. నొడ్యూటీ నేన్స స్మక్రమంగానే నిర్వహిస్తున్నాను. నేను డౌక్ట్‌ వమ్మగారికి చెప్పుకుంటాలెండి అంది ఎలిజబెత్‌ ధృఢంగారి తననీ పం పెయ్యాలని లోగడ అతను [ప్రయత్నించి విఫమడయ్యాడని ఆమెకు తెలుసు. విశ్వనాథానికి వెర్రికోపం వచ్చింది. ఎలిజబెత్‌ని బరబర _చెయ్యిపుచ్చుకొని లాక్కొచ్చి-.."*తకణం యిక్కడినుంచి వెళ్ళిపో. మీ నా కళ్ళబడ్దావో, ఏంచేసానో నాకే తేము.'"' అన్నాడు వొళ్లు తెలియని ఆవేశంతో.

ఎలిజబెత్‌ కేకలకి చుట్టూ "పేషంట్లు, ఆయాలు, కాంపొండరు అంతా చేరారు. డాక్టరు గారు చెయ్యి పుచ్చుకు లాక్కుని రావడం అందరి కళ్లాదడింది. _ దానికి, ఎవరికి తోచిన అర్ధం వారు కల్పించు కున్నారు. తొగి డాకరమ్మని తిట్ట, చెయ్యి మెలి పెట్ట, పుస్తకం విపి రిన డాక్ష రుగారు, నిషామద ఉన్నారేమో, ఈ పిల్లని ఏం చేశారో, ఇలా ఊహాగానాలు గాలిపొటుకి పరుగెత్తాయి ఈ ఉళహాలూ. మాటలూ, వోదార్పులూ, ఎలిజబెత్‌ కేకలూ ఏటిమధ్య ఆసలేం* జరి గిందని (ప్రశ్నించిన వాళ్ళులేరు. ఎలజబెత్‌ కూడా తెలివిగా అసలేం జరిగిందో, డాక్టరుగా రికి ఎందుకు కోపం వచ్చిందో, బయటికి. చెప్ప లేదు. మనసులో ఆపిల్లకి భయంగా ఉంది; “తను డాక్టరమ్మ కృర్చిలో కూచుని ఉండకూడదు. డాక్షరు గారిని సిర్హ త్యం చేసి ఉండ కూడదు" అని. డాక్టరమ్మకి తనంటే చాలా యిష్టం, అంచేత ఆవిడ డాక్టరిగారిని మందలి స్తుందెగాని, తనని ఎమి చెయ్యవని మళ్ళీ ధైర క్రంగానూ ఉంది.

సాయం[తం మేరీ వచ్చేదాకౌ ఎక్కడివారక్కడ తమ పనులు మర్చిపోయి. డాక్టృ కుగారి సుగుణా౨ని =. చిలవలూ పలవలూతో చెప్పు కున్నారు. మేరీ వచ్చేసరికే యీవార్త చుటు పక్కల యిళ్ళకి పాకి

ర

పోయింది. డార్టరు గారు తప్పదాగి నర్చుని బలవంతం చెయ్య ఆ పిల్ల అరుపులకి నలుగురు 'పేషంట్లూ గుమిగూడి రక్షించారని. విశ్వనాథం ఈ పరిణామాన్ని ఊహించలేదు. ఎలిజచెళ కూడా తన (పవర్తన తన పీకల మీదకొ సుందని ఊహించలేదు. “ఫోర్‌"సెప్స్‌ కేనుచేపి, త్హై పిల్లా సుఖంగా ఉన్నారనే తృ పితో; అలసిపోయి యింటికి చేరిన మేరీ చెవుల పడింది యీ వార్త, ఎలిజబెత్‌ వెక్కి చెక్కి ఎడుపు. ఆయాలూ, పేషంట్ట్లూ నర్నా గర్భంగా ఓదార్పులు. విశ్వనాథం క్షబట్‌కి వెళి పోయాడు. మేః!కి ఎలిజచెకి మీద వె రివోపం వచ్చింది, తనభ ర్తని అంత మాట, ఆంటుందా ? విశ్వనాథాన్ని ఈ పిల్లయిలా అవమానించడం భరించ లేక పోయింది, ఆనెల బీతం చేతిలో పెట్టి, ఇలాటి అభాండాలు వేయడం ఉద్యోగానికి గాని, జీఎతానికి గాని మంచిది కాదనీ = ఇంకె క్రాదేనా పని చూసుకోమని చెప్పి పం'పేసిఐది. అనుకోని యీహఠాత్‌ పరిణామానికి ఎలిజబెత్‌ నివ్వెక టోయింది. ఆ పిల్లకి దాక్షరమ్మ మీద విపరీక మైన ఆరాధన, గౌరవం. అఆనర్చింగ్‌హోమ్‌కి తాను కుడి భుజమన్న భరోస్నా డా్టరమ్మ తనసింత తేలిగ్గా పంపేస్తుందను కేలేవు, న్స్‌ పెచ్చు తనికి జరిగిన అన్యా:నూనికి సానుభూతిగా _ మరో పదో పరో యిం(& మెంటు యిచ్చి కడుపుళో పెస్టకుంటుందనుకుంది. విశ్వనాథం సద్ష ఎలిజబెతికి పైకి చెప్పలేని అసూయ, తన ఆరాధృదేఎతని కష్ట పెడుతున్నాడనీ కినుక, పెళ్ళికాని ఎలిజబెత్‌ కి భార్యాభ రల పెపె విభేదాలలో వెనుకనుండే మమతాను బంధం ఆకగతం కాని. పాతికేళ్ళు నిండని, హృదయ ”నంలోని రాగామృతం తెలియని ఎలవిజదె5, తనస్టానం మర్చిపోయ్యిపవ రించింది. అందుకే జీవానొధారం కోల్పో యింది, ఉద్యోగం పోవడం, తనపేరు నలుగురి నోన్లో పడట౨, ఎలిజబెత్‌ ఎన్నడూ అనుకోని పరిణామాలు, మెరీని బతిమాలింది, చేతులుకావు కాళ్ల నుకోమంది, ఏడ్చింది. అయినా, మేరీ ఆమెని గ్‌

తిరిగీ తీసుకునేందుకు ఒప్పుకోలేదు. దాంతో ఎలిజబెత్‌ = తన గమ్య స్థానం ఊరు చివరవున్న మిషనాస్ప తి అనుకుంది.

అక్క-డికె, ఆమిషనాస్ప (త్రిలోని మదర్‌ కీ, సిస్టర్సుకీ తన గోడు చెప్పింది. తోటి [్రీస్టియన్‌ మకంలో పుట్టిన డా రుమేరీ = మతం కోల్పోవడ మె కాకుండా = తన భ ర్తచేత ఎటువంటి ఆత్యా చారాలు చేయిసోందో = కథలల్లి చెప్పింది. ఆ నర్సింగ్‌ పోమ్‌లో పనిచేసే నర్సులకి ఎలా రక్షణలేదో చెప్పింది. అ డాక్టరమ్మకి డబ్బు తప్ప మరేం అవసరం లేదనీ, అతను తప్పతాగి ఆడవాళ్లని బకక నివ్వడనీ - చెప్పి తనకి ఆస్పత్రిలో రక్షణ యిమ్మని కోరింది. మేరీ యిస్తున్న జీకంకంకటు యిరవై రూపాయలు తక్కువకి కుదురు కుంది = మిషనా స్వథిలో. ఎలిజబెత్‌ మానసికంగా దెబ్బతింది. ఆ అమ్మాయికి మేరీపై గల గౌరవం, ప్రతీకారంగా మారి, తను చేసినతప్పు మర్చిపోయి, తనకు అన్యాయం జరిగిందనే - నమ్ముతూ వచ్చింది. అంచేత, కోనిపించిన వార ందరితో ముఖ్యంగా వొత్‌ "పేషం ట్రతో యీ సంఘటన తిరిగీ తిరిగీ చెప్పు తూండేది ఎలిజబెత్‌. మొదట్లో గాలివార్త అని సరిపెట్టు కున్నవారు, అదేపసి౫' వినటం వల్ల అ “నిప్పురేకుండా పొగ ఉంటుందా?" అనే స్ట్‌తి! వచ్చారు. ఎలిజ చెక్‌ మేరీషీద (ప్రతీకార చర్యగా అపవాదు లేవనెత్తింది.

ఎలిజబెత్‌ సీ పంపాక, ఏం జరిగిందో విశ్వనాథం చెబుతాడేమో నని ఎదురు చూసిందిమేరీ. _ ఎలిజబెత్‌ కి మంచి అనుభవంఉంది. తను ఒకటి రండు రోజులు లేకపోయినా - నర్పింగ్‌ హొమ్‌ నిర్వహించుకు పోయ్‌ సమరత గలది. ఇంచుమించు కుడి భుజంలా ఉండేది. అటువంటి నేర్చుని మళ్లీ తయారుచేసు కోవాలంకే. కనీసం అర్నె బ్లేనా పడ్తుంది. తనభ ర్తని అనరానిమాట అన్నదని ఆమెని పంపే సింది. కౌని, విశ్వనాథం _ ఈ విషయంపట్ల ఎందుకంత ఉదా సీనంగా ఉన్నాడు? నిజంగా అతనికి ఎలిజబెత్‌ మీద (భాంతి కలిగిందా? ఆతలం పుని బలవంతాన అడుక్కి తొక్కి 'పెళ్తుసింది. తమ గొరవం కాపా డేందుకు ఎలిజబెత్‌ని పంపేయడాన్ని, భర్త అర్థంచేసు

ర్‌

కోలేకపోతే ఎలా? తను ఎన్ని మంచిపనులు చేసినా యితని దృష్టికి ఆనవా? ఒకే విషయాన్ని ఇరువురు = అందులోనూ ఆ యిరువురూ భార్యాచర్త లయినపుడు=ంత మతమ దృక్పధంనుంచే ఎంతో విభిన్నంగా అలోచించి -తమ ధోరణే సక్రమం అనుకుంటారు. ఈ డాక్టరు దంప తుల విషయంలోనూ అలాటిదే జరిగింది. మేరీ ఎలిజబెత్‌ ని పంపిందని విన్నాడు విశ్వనాథం. ఆ నర్చుని తన ఎదుట = ఏంచేళావని నిలవదీ స్తుందని, అప్పుడు ఏంచేసిందో ఆ అమ్మాయి నోటివెంట చెప్పించవచ్చుననీ = అనుకున్నాడు. “అసలేం జరిగిందండీ? అని భార్య, సర్వ సహజంగా తనని అడుగుతుందని భావించాడు. ఇంత గుప్పూ చప్పూ కాకుండా ఆ అమ్మాయిని పంపేసి ఆ విషయంపట్ల నిశ్శబ్దత వహించడంలో, ఆమె తన నడవడికను .- శంకిసూన్నదనీ, తన నొక దోషిగా చూస్తూందనీ అకనికి అఆనిపిం ' చింది మేరీ తనపై న్యాయ విచారణకు కూచుందా?ః తన భార్య, (ప్రతీదీ తను చెప్పినట్లు చెస్తూ, తన సలహాలు పాటించే మేరి ధన గర్వంతో _కమంగా మారిపోయి, తనని అలక్ష్యంచే స్తున్నదా? ఆ ఎలిజ బెత్‌ని పంపుతున్నప్పుడు తనతో మాటమాత్రంగా అనవచ్చుగాః! ఇంత చిన్నతప్పుకి, అంత పెద శిక్ష సబబుకాదని శను తక్షణం చెప్పి వుండు నే. క కొన్ని విషయాలు పెకి బాహాటంగా చర్చించుకుని ఘర్షణ పడ టంలో సుఖం ఉంది. వాగ్యుద్దంలో భార్యాభర్తలు ఒకరిపై ఒకరు నిందలు మోపుకుని ఆరోపణలు చేసుకున్నా, వారి మనోభావాలు వెల్లడై. మనసులు దగ్గిరపడతాయి. విశ్వనాథం మేరీలు = ఎలిజబెత్‌ విషయం య్రికి నూట్లాడుకొనివుంటే, యిన్ని సందేహాలు ఉండేవికాదు. ఎలిజబెత్‌ లోని చిన్నతనపు చేస్షని విశ్వం తన భార వకు అర్థ మయేటట్లు చెప్పి ఉండేవాడు. ఎలిజబెత్‌ని నాలుగు కేకలేసి మందలించి, ఆమె స్థానాన్ని ఆమెకి తెలియబరచి ఉండేవాడు. అవలు అతనికి ఎలిజబెత్‌ పై వ్య క్రిగతంగా కోపంగాని, ద్వేషంగాని లేదు. ఆమె చూపే నిష క్ష్యాన్ని = అహంకారాన్ని తుడిచివెళ్యూలని తప్ప - ఆమేను పంపె పే.0.88/7 గ్ర

య్యాలని అతను “సీరియస్‌"గా అనుకోలేదు. లోగడ ఆ పిల్లని పంపెయ్యాలని భార్యతో ఒకటిరెండుసార్లు అన్నా, ఈ ఎలక్షన్లతో యిటీవల తను నర్సింగ్‌ పోమ్‌ చాయలకు రావడంలేదు. ఎలిజబెత్‌ డ్యూటీ విషయంలో ఎంత శద్ధః [గమత కనపరచేదీ అతను గమనిం చక పోలేదు. ఆమె క్షమార్పణ చెప్పుకుని, తన (ప్రవర్తన-మార్చు కుంటానంకే ఆమె చిలిపి చేస్టని అర్ధంచేసుకుని మన్నించగలిగే వివే కమూ, విజ్ఞానమూ అతని కున్నాయి. అయితే, ఈ విషయంలో తన భార థ్‌ ఉదాసీనంగా వుండి, ఎలిజబెత్‌ ని పంకుసి ఊరుకోడం = అతనికి చికొగ్గా ఉంది. స్త్రీ సహజమైన తొందరపాటుతో ఆ పిల్లని పంపెసి నమ్మక మైన నర్చుని పోగొట్టుకుందనే 'గాక, ఈ పంపేయడంలో మేరి తన (ప్రవర్తనను అనుమాని స్తున్నట్లుగాకూడా తోచింది. ఈ నర్పింగ్‌ హోమ్‌ వ్యవహారాలలో మేరి తన న్వతంత్రతను నిరూపించుకుం టూందా? తనతో సం[పదించ నవనసరంబేకుండా నిర్వహించదలచు కున్నదా? కావచ్చు = అదీ బాగానే ఉంటుంది. సంపొాదనపరురాలా, సర్వ స్వతంత్రురాలు - అనుకున్నాడు. గోటితో పోయేదానికి గొడ్డలి ఆవసరం కళ్లట్టు భార్యాభర్త లిద్దరూ మూ ఎలిజదెత్‌ విషయంతో హాయిగా పైకి అనుకునివుంజే ఈ మానసికాందోళన వుండేదికాదు. దూరం ఆలో ఎంచగలవాడూ, కార్యదకుడూ అయిన విశ్వనాథం ఎలిజబెత్‌కి పాఠం నేర్పాలి గాని వుద్యోగంలోంచి పంపి తమ నర్సింగ్‌ హోమ్‌కీ నష్టం తెచ్చుకోవడం కాదు - అనుకున్నాడు. మేరి యిలా హఠాత్తుగా ఎలిజదెతిని పంపెయ్యడంలో, విశ్వ నాథం సానుభూతిని పొందలేకపోయింది సంగదా భార్యాభర్తల మధ్య నుండవలసిన పిశ్వాసమూ, [కమా సన్నగిల్ల నారంఫ3ంచాయి. ఎలిజు బెత్‌ని పంపేయడంవనల్ల = తమ పరపతి ప్రాకి సు చెబ్బతింటాయని, విశ్వనాథానికి తెలుసు, = భర్త పరువుకోసం మంచి నర్పుని వొదులు 00

కున్నాను, ఆయినా అతను తనని అర్థ ంచేసుకోడంలేదు అని వాపో యేది మెరి. “ముందూ, వెనుకలు చూడకుండా తెలివితక్కువగా చేసిన స్వయంకృతాపరాధానికి - ఎవరిననీ లాభంలేదు," అనుకున్నాడు విశ్వనాథం,

మానసిక సంఘర్ష ణలూ, పైకి తెలుపని భావాలూ అలా ఉన్న ప్పటికీ ఒకరిపై ఒకరికి అనుర క్రి పోలేదు... ఆమె మళ్ళీ గర్భవతి ఆముంది, ఈనారిచాలాసిగ్గుగావుంది ఆమెకి. మునుపటిలా ఆడపిల్ల కావాలి మొగపిల్ల వాడు కావాలి అని అనుకోలేదు. ఎలిజబెత్‌ ని పంపేయడంతో, నర్పింగ్‌ హోమ్‌ భారం ఎక్కువయింది. కాని, ఆదాయం తగ్గు చున్నది, పెద్దపిల్ల సరిగా చదువుతూంది గాని. బాబు స్కూలుకు వెళ్ళడంలేదనీ, అలగా పిల్ల లతో చేరి, బడి ఎగ్గ్‌"ట్ట తిరుగుతున్నాడసి 'మేస్టరు వచ్చి ఆమె చెవిని వేశాడు. భర ఖర్చులు, అడపాదడపా . ఆ_త్తమామలకి డబ్బు, = అనుకున్న (ప్రకారం ఇల్లు అమ్మకం కాలేదనే కోపంతో అదె హేచ్చించమని, లేకపోతే థా? చేయమనీ మీసాల నాయుడు పంక కబుర్లపై న కబుర్లూ - మేరీ కెంతో చికాకుగా ఉంది. దిక్కుతోచడంలేదు. రైలు దిగినప్పటినుంచీ . యీ యింట్లో పే చ్ళుగా ఉండి పెరు గడించుకున్నతాము. మళ్లీ ఎక్కడికి మారుతావషః మారినా ఇంత పెద్ద ఇల్లు దొరుకుతుందా? ఆదాయం 'పెరగడంలేదు గాని పష్యయం పెరుగుతున్నది. మ్ల తనకి గర్భమాః ఈ లోకంరొకి మరోప్రాణివి తీసుకురావడమూ? ఈ పిల్లలని తాను ఎలా పెంచి పెద వాళ్లని చేస్తుంది? ఇటుసంటి ఆలోచనలు భర్తకు రావా? తను డాక్షతె ఉండి పదిమందికి చెప్పగలిగినది _ తనకే మళ్లీ గర్భమా? తను కోరు కోకుండా నే. మరో (పాణి తనలో చోటు చేసుకుంది. తనకీ బాధ్యత ఎందుకు? మేరీకి [కితం మూడుసార్లకి వలె ఉత్సాహంగా లేదు. ఏదోలే అని విరుళ్సాంతో బిడియపడుశూంది.

ర్ట

ఆ రోజు ఉదయంనుంచీ మేరకి మనసులో చికాగ్గానూ, ఆందోళన గానూ ఉంది. అంతకి (కితం సాయం[తఎు = విశ్వనాథం మళ్లీ జనరల్‌ ఎలక్ష న్లలో విలబడడానికి సన్నాహాలు చేస్తున్నాడని విన్నది. ఏడాదిన్నర [కితంకం టె యిప్పుడు తమ సంసారం నలుగురి నోళ్ల లో పడింది. ఆర్థికంగా దెబ్బతిన్నారు. తనభర్త లోపాలు అందరికీ తెలుసు. ఆట్లాంటప్పుడు అతనెలా నెగ్గుతాడు? మన్నీ పాతిక వేలు ఎలా పుట్టిస్తారు? ఎక్కడినుంచి తెసారు? ఆనాటి ఉదయమే మొురి 'పెద్రకూతురు సురేఖ వ్య కురాలబూంది. ఇదేదో (ప్రత్యేకవిషయంగా మేరీకి తోచలేదు. కాని, పడెళ్ళబట్టి ఆ వాతా వరణంలో గడపడంతో, చుట్టూ ఉన్న కుటుంబాలదారు వ్య క్రురా లయిన ఆడపిల్లకి పెళ్ళీడు వచ్చిందని తొందపడటం చూస్తున్నది. థర్ష్‌ఫాం చదువుతున్న సురేఖ భవిష్యత్‌ ఏమిటి? విశ్వనాథం తనని వివాహమాడతానని అన్నపుడు తన పెద్ద ఆడబడుచు సుందరికి ఇప్పుడు సురేఖకు ఉన్నంత వయసు ఉండ ఉంటుంది. ఆ పిల్లకి పెళ్ల వదేమో నన్నదే ముఖ్య కారణంగా = తన అ త్రవారి తరపునవాళ్లు అన్నారట. ఈనాడు సురేఖ ఆ వయసులోనే ఉంది. తన చెల్లెలి పెళ్టిగూర్చిన బాధ్యత నెత్తిన వేసుకున్న పెద్ద మనిషి. తన కడుపున బుట్టిన కూతురినిగూర్చి ఏం ఆలో చిసొడు?ః ఇటు (బ్రాహ్మలకీ - అటు [క్రిస్టియన్స్‌కి చెందని - సురేఖకి పెళ్ళి అవు తుందా? చదువు అబ్బుతుందా? తొము పెద్ద చదువు చెప్పించగలు తారా? ఇలా మేరి బ్యుర గ్మిరున తిరుగుతోంది. ఆమె మనసు కల్లోల 100

పడటానికి మరో సంఘటనగూడా తోడ్పడింది. కిందటిరోజు సాయంత్రం తొమ్మిదేళ్ల బాబుని దగ్గరకు పిల్చేసరికి, వాడిదగ్గర సిగ రెట్ల వాసన గుప్‌మని వచ్చింది. తండ్రిదగ్గరనుంచి వచ్చాడేమో, భర్త సిగంట్‌ పొగ ఏడి బట్ట లకి పట్టుకుం దే మోనని సరిపెట్టుకుంది. కానీ, వాడిలాగూ జేబులోంచి సిగ౮ెట్‌ పీశెలు తీసి. ఆయా చూపించేసరికి మేరీకి మతిపోయింది. వె[రికోపంతో వాడిని వావబాదింది. అడ్డువచ్చిన విశ్వనాథాన్ని, తండ్రిగా మీ బాధ్యత విన్మ రిస్తున్నారని ఎత్తిపొడిచింది. "పిల్లలు క శ్లైదురుగుండా చెడిపో తూంటే నే నూరుకోలేను,” అంటూ రౌద్రమూర్తిలా చావబాదింది పిల్లాడిని.

ఆ యింట్లో జరిగే (ప్రతిదీ చాటు మాటు లేకుండా, రోగులూ, నర్ప్చులూ, ఆయాల ముందు దిటబయలు ఆయిన ప్రే, ఇదీ బయట పడింది. బాబు పిగరెట్లు తాగుతున్నాడని తమకి తప్ప అందరకీ తెబసు, ఈ పిల్లవాడు ఎలా బాగుపడతాడు? వీడు ఎవరితో తిరుగు తున్నాడు? ఆ ర్యాతంతా -ఎరి తనను తాను తిట్టుకుంది. ఈ ధన నంపాదనలో పడి పిల్లల విషయం తాను పట్టించుకోడం లేదు. వాళ్లు ఎమైపోతారో అని భయాఎసింది.

మనసు ఎంత అల్లకల్లోలంగా ఉన్నా = డ్యూటితప్పదు రదా। పక్క ఊరికి కొన్చు "కేసుకి వెళ్లాల్సి వచ్చింది మేరీ. అయిదో నెల గర్భంతో వున్న 'మేరికి . పూర్వపు ఓపిక, ఉత్సాహం తగ్గిపోతు న్నాయి. గతుకుల రోడ్డుమీద నాలుగు మైళ్లు సైకిల్‌ రిషాలో వెళ్లాలి. అయినా తప్పదు. సంపన్నులయితే కారు పంపుతారు. కౌని వీరు అంత ఉన్న వారు కాదు. అంచేత మేరితన రిక్షాలో బయలు దేరింది.

స్ధానిక మం శనాని అన్నీ సిద్దం చేసి ఉంచుతుంది. ఈమె వెళ్ళి కానుపు జరిపించడమే. మేరీ వెళ్ళిన గంటలో పురుడు రావడం, పుట్టిన శిళువు దబ్బ పండులా ఉండడం, అంతా (పళాంతంగా జరిగి పోయింది. ఓగంట సేపట్లొ అన్నీ చూసుకుని వెనక్కి. బయలు దేరింది మేరీ.

[101

పురిటింట్లో వున్న ఆ ర60డు గంటలు తన సమస్యలు మర్చి పోయింది మెరి తన పిల్లలు, భర్త, డబ్బు= చికాకులు యివన్నీ మర్చిపోయింది. కాని, రిక్తా ఎక్కాక _ తెగిన మాలని ముడి పెట్టినట్లు ఆలోచనలు మళ్ళీ చుట్టు ముట్టడం మొదలు పెట్టాయి. ఆలోచనలతో సతమత మవుతున్న మెరీ = రైల్వే లెవెల్‌ (క్రాసింగ్‌ వద్ద - తన రిక్షా ఆగడంగాని, రలు వెళ్ళడంగాని గమనించ వేద ఆమె దై హికం గానూ, మానసికంగానూ ఆలపి పోయి ఉంది. రైలు వెళ్లి పోడంతో- ఎవరికి వారు త్వరగా గేటు దాటాలనే ఆతృతతో . ముందు వెనకలు చూడరు. ఎండు గడ్డితో నిండిన ఒక లారీ ఎత్తునుంచీ దిగువకి వసూ, బేక్‌ సరిగా పని చెయ్యక పోవడం వల్ల మేరి రిక్షూని రాసు కుంటూ వెళ్ళింది. గడ్డి లారీ రాసుకోడంతో రిక్షా (ప్రక్కనున్న పల్లం తోకి దొర్లింది. రిక్తావాడు తప్పించుకున్నాడు గాని సైకిల్‌ రిక చకం నుగ్గు నుగ్గయిపోయింది. మేరీ పక్కనున్న తుప్పల్లో పడి కజోయింది.

ఆమె ముఖం అందరికీ చిరపరిచితం ఆనడం వల్ల = ఖ.)గారు పడుతూ, ఆ (కాసింగ్‌ దగ్గరే ఉన్న ఓపయివేట్‌ కారులో వేసుకుని నర్పింగ్‌ హోమ్‌కి తీసుకొచ్చారు. అదృష్టవళాత్తూ ఆ సమయంలో విశ్వనాథం యింట్లోనే ఉన్నాడు. వంటిమీద బబఐమెన గాయాలు తగల లేదు గాని తుప్పల్లో పడిపోడంతో ఒళ్ళంతా గీుుకు పోయింది. ఆ పడిన విసురులో స్ప్రహ కోల్పోయింది మేరి. వశ్వనాథం మొదట్లో ఖంగారు పడ్డాడు. కాని, నెమ్మదిగా సర్దుకున్నాడు. చురికి పథమ చికిత్సచేపి కట్లు కట్టాడు, మేరకి స్ప్రహ రావడ మేమిటి, డొక్కలో పోట్లు (పారంభమవడ మెమిటి. ఒకేసారి జరిగాయి. ఆ తెల్లారి గట్ట గర్భ[స్రావమయింద్‌.

తన గర్భస్థ [పాణి చనిపోయిందని తెలుసుకున్న మేరీ, కుళ్ళి కుళ్ళి ఏడ్చింది. తానేదో అపరాధం చేసినట్లు వాపోయింది. గర్భింలో పెరుగుతున్న యీ [పాణీని తను వొద్దనుకుంది. డ్వ్టారుగా, స్త్రీగా తలగా తను (పకృతికి విరుద్ధంగా ఆలోచించింది. *అందుకే ఆ [పాణి విన్ను శపించి వెళ్లిపోయింది సుమా అన్నది ఆమెలో తరతరాలుగా శ 102

జీర్తించి వున్న (క్రిస్టియన్‌ రక్ర౦. మాతృమూర్పిగా ఆమె హృదయం కుమిలి ఏడ్చింది. విశ్వనాథం ఎంత వోదాగ్చినా _ అమెని ఎంత అను నయించినా = మెరి తట్పకోలేక పోయింది. తలోకంలోకి (పొణులసి కొనీ రావడానికి నిరైళింప బడిన డౌ రు తను. జన్ననిచ్చే స్తీతను. కొని, తాను యీ శిశువును వద్దనుకుంది. గర్భంలో జీవం పోసుకుం టున్న ఆ [సాణి తన మనోభావం (గహించింది. అందుకే తనను వొద్‌లి వెళ్లిపోయింది. ఇలాటి మనో వేదనతో సత మకమవుతూంది

గర్భ(సావ మన్నది (పసవంఐ కన్న కష్టం, అందులోనూ అదురుకు గర్భస్రావనమవడం, మేరి లోని మానసికాందోళన ఒక దాస కొకటి దోహదమై ఆమెకి జ్వరం వచ్చి నెలా పదడహేను రోజులు పక్క_మీదినుంచి దిగలేకపో ముంది. విశ్వనాథం ఆమెకి ఎంతో శ్రద్దగా మందులిస్తూ, పేమతో సేనలు చేసేవాడు, క్షబ్బూ, పేక, ఎన్నకల (పయక్నం , (డింక్సూ యివన్నీ తాత్కాలికంగా నిలిి పోయాయి. అతనికి. ఆమెపట్ల _ విపరీకమైన సానుభూతి, అపరిమిత మైన మమకారం.

అముతే మేరీలో _ ఈ ఊరుపట్ల , పరిసరాలపట్ల ఒక విరక్తి భావం మొలకెత్తింది. తన గర్భస్థ ప్రాణి మరణించడానికి _ యీ పరి సరాలు కారణమనే నమ్మకం నాబుకుంచ. ఆమె మనసుతో మళ్ళీ వేచి తిరగాలనే ఉత్సాహం కలగడఎలేదు. మానవికంగా, దె హికంగా ఆమె డీలా పడిపోయింది. -

ఒక్క చేతిమీద నడుస్తున్న వ్యాపకాలు, ఆవ్య కీ మూలబడితే,. అవీ మూలబడ్రుతొాయిం చేరీ నెలా వదిహేను రోజులు మంచం దిగక పోవడంతో (ప్రాక్సిసు పూర్తిగా మూలబిడ్డది. పురిటి కేసులవల్ల రండు చేతులా సంపాయించే మేరి, పక్కపషిద ఉంది. డాక్ష రుకోసం పుగుళ్లు ఆగవుగా | 'పెషంట్లు మిషనాస్పతికి వెళ్తున్నారు. పక్క_పల్లై లోని డాక్టరు దంపతుల్ని పిలు స్తున్నారు. ఇదివరలో మురికి పురుడొచ్చి నపుడు, ఎలిజబెత్‌ డాక్టరమ్మలేని లోటులేకుండా నిర్వహించుకు

100

పోయేది. ఆ ఎలిజబెత్‌ని పంపొక మేరకి, అలా నిర్వహించుకు పోగల నర్చు మరొకతి దొరుకలేదు.

పది పన్నెండేళ్ళ (క్రితం మేర టపాక్తీసు పెట్టిన రోజులలో యిన్ని స్వంతకార్లూ, టాక్సీలు లేవు. కాలంతో పాటు మనుషులూ, ఆదాయాలూ, హంగులూ మారాము. చీటికీ మాటికి కౌకినాడ వెళ్ళ గలుగుతున్నారు, దాంతో = మేరీ లేపండా జరుగదు అన్నకాలం పోయింది. అందరూ యథారీతిగానే ఉన్నారు. దెబ్బతిన్నది _ ఆదాయం కోల్పోతున్నదీ 'మేరీ నర్సింగ్‌ హోమ్‌ ఒక్క టే.

ఒకటిన్నరనెల పక్కమీద ఉండి, ఒకవారం రోజులుగా లేచి తిరుగుతూంది మరి. ఎప్పుడూ రోగులతో, పసిపిల్ల లశేక్తు కార్ల హడావుడిగా ఉండే నర్పింగ్‌ హోమ్‌ బోసిగా ఉంది. ఇద్దరు రోగులూ ఆయాలూ నర్బూ తప్పించి రూముల్లో మంచాలేగాని మనుషులు లేరు. ఈ నిశ్శబ్ధం మెరి కి ఏదో గుబులుగా ఉంది. సాయంత్రం టీ తాగి, వాలుకుర్చీ వాల్చుకుని, వరండాలో కూచుని వుంది. పిల్లలు ముగ్గురూ సినిమాకి వెళ్లారు. విశ్వనాథం క్షట్‌కి వెళ్లాడు. మరీ ఒక్కసారి తన జీఏతాన్ని సింహావలోకనం చేసుకుంటూండగా, గేటు ముందు సైకిల్‌ రిక్షా ఆగితే ఎవరా అన్నట్టు తలెత్రి చూసింది.

మరిది మోహన్‌, వెనక పాపనెత్తుకున్న ఉషారాణీ దిగారు. అంత[కితం రోజునే విశాఖపట్నం నుంచి వచ్చిన మోహన్‌, వదిన గార్ని చూడటానికి వచ్చాడు. మోహన్‌కి ఈ అన్నా వదినల మీద = (ప్రత్యేక అభిమానం (పేమా ఉన్నాయి... అనాడు తండీ పెద్దన్న గారు చదువు చెప్పించలేమని అంజ, చిన్న అన్నగారూ వదినా తనకి నెలనెలా డబ్బు పంసిన విషయం అతను మర్చిపోలేదు. ఫిలాసఫీలో పి. హెచ్‌, డి. చేసి యూనివర్సిటీలో (పౌపెసర్‌గా ఉన్నాడు, అకని భార్య యమ్‌. ఎస్‌. పి. అయి స్త్రీల కాలేజీలో డెమాన్‌ స్ట్రేటరుగా వుంది. బొద్దుగా = గుండుగా ఉన్న పాపను, ఎదురెళ్లి ఎత్తుకుని చక్కింలిగిలి పెట్టింది మేరి. వందలాది పసిపిల్లలని ఎత్తుకు ఆడిం

104

చింది మెరి, పాప కిలకిలానవ్వింది, నష్వమె పోయిన తన గర్భస్త శిథవు మేరీ మదిలో మెదిలింది,

“బ్రదేమిటొదినా = ఆంత చిక్కిపోయవ్‌ ?” అన్నాడు మోహన్‌ ఆప్యాయంగా.

“అంతా విన్నావుగా - ఏమిటో వెనకటి ఓపిక తగ్గిపోతోంది, "" ఆంది నిరుత్సాహంగా.

మేరీకి ఆ దంపతులని చూ స్తే చాల ముచ్చట వేసింది. ఇద్దరూ "స్వేచ్చగా హాయిగా ఉన్నారు. అందర్నీ ఎదిరించి ఆ పతిష తీసు కొచ్చి వివాహం చేసుకున్న తాము అత్తమామలని పట్టుకు వేళ్లాడు తున్నారు. సంప్రదాయ సిద్దంగా అందరి ఆమోదంతో పెళ్లి చేసు కన్న యీ మోహన్‌, త్శ దండులకి దూరంగా వెళ్ళి హాయిగా ఉన్నాడు.

*ఏ వియటొదినా !: అన్నయ్య మళీ ఎలక్షనులో నులృ్చుంటాడ్‌ టగా? నువ్వు వొద్దన బేదా? మనకదుకీ గొడవలు? పెద్దన్న చిందులు దొక్కుతున్నాడు. మళ్ళీ జమీందారుగారికి వ్యతిరేకంగా చే స్తున్నాడని,”

“మూడు, మోహన్‌ మీ అన్నయ్య సంగతి నీకు తెలియనిదే ముంది? నేను చెపుడే వింటారా ? ఆసుబ్బరాజూ వాళ్ల లేరూ ఆయ నికి ఆ పులు జ్‌ వు మాట వింటారు.”

“ఏమీ లేని వాళ్లకి రాజకీయాలు గాని, మనకెందుకు? లక్షణ మెన ప్రాకీసు వదులుకుని ఎందుకీ గొడవలు 1””

“నేను చెబితే వినరు,

“= మ్వైదటినించీ నువ్వు యిలానే ఊరుకున్నావు. అసలు హాయిగా మీ బతుకేదో మీరు బతక్క, ఈ వూరు రావడం _ మొదటి తప్పు, ఆపైన, ఈ రాజకీయాల్లో దిగడం రెండో తప్పు. తను డొకర్‌ననీ ఒక *పొఫెషనల్‌ మాన్‌ అనీ చినన్నయ మి సమయా షం షోల చి

మెరీ జవాబు చెప్పలేదు జ నిశ్శబ్దంగా ఊఃరుకుంది.

105

“ఒదినా నువ్విలా పట్టించుకోకుండా ఉంపే లాభంలేవము. అసలు ఆ పేకా, ఆకం'పెనీ _ యివి మారికేగాని అన్నయ్య బాగుపడడు. నన్నడిగితే మీరు యీ ఊరి నుంచి వెళ్ళ్ళిపోడం మంచిదంటాను

“ఎక్కడ కైళ్ళ మంటావయ్యా = పది పనెం డేళ్ళయింది వచ్చి, అలవాటు పడ్డ మనుషులు _ మనవాళ్ల”,

*'సీకూ యీ పిచ్చే పట్టింది. మనవాళ్ళు అంటహపే = వాళ్ళను పట్వకు 'దేముళ్లాడికేగాని (పేమ ఉండదా? _ అసలు ఎవరి నెంతవరకు (ప్రైిమించాలో = మన బాధ్యతలు ఎంతవరకు అని చిన్నన్న మర్చి పొయ్యాడు = నువ్వూ మర్చి పోతున్నావు.”

“నిజమే - మీ నాన్నగారు పెద్దవారయి - పోతున్నారు.”

“ఏం, అయితే? పెద్దన్నయ్య లేడూ. నేను లేనూ, తమ్ముడు లేడూ, తనొక్కడే నేమిటి కొడుకు? మేము కొడుకుల౨ కాదా? _ వాళ్ళు మిమ్మల్ని ఇక్కడ ఉండ మన్నారా?”

లేదనుకో.”

*వృరేమిట్రి గొడవ? చేతిలో విద్యవుంది. ఇద్దరూ కలిపి ఎక్కడున్నా - నెలకో వెయ్యు సంపొదించు కోవచ్చు. మీ రికళం_డ్‌ ఇంకొ యిలాగే ఉంటే = అన్నయ్య ఆ రాజకీయాల వెంట తినగడం_ నువ్వు యిలా సతమత మవడం తప్పదు.”

*ఏం చెయ్య మంటావ్‌?”

*బ్రది నేను చెప్పను. నాకు అందరూ ఒకళే. కొని మన వాళ్ళ స్వభావాలు నేను కాచి వడబోశాను. అన్నయ్య నిన్ను చేసు కున్నందువల్ల, ఆ పాప పరిహారార్థం తమకేదో చాలా హక్కు ఉందని 'పెద్దన్నయ్యకు వదినకూ దిలాసా. పెద్దన్నయ్య కూతురికి సంబంధాలు చూసానని మాటిచ్చాడుట. 'పెద్దవదిన మరిదిని ఆకాళాని కె తేసూంది, రేపు. కట్నానికి చిన్నన్నయ్యను అడక్కపోడే నాచెవి కోసుపంటానుం”

కవ్లూ దగ్గిరేముంది?ః వచ్చిన వాళ్ళము, వచ్చి నద్దున్నాము."”

106

*ల్పుద్రే నేను చెప్పెది, చిన్నన్న బోళా బోళా మనిషి. బుధు (గుమ జాస్తి, గొప్పలకి పోయి ఏ సుబ్బరాజు దగ్గిరో అప్పు తెచ్చి కట్నం సర్దుకాడు. మీ నువ్వు ఆ అప్పు తీర్చుకోవాలి, నీకుగాని అసన్నయ్యకుగాని = మీ పిల్లల్ని గురించి ఆలోచనలు రావా? ఎంతకీ వాడు కీర్తి కాముకుడై కొటుకు పోతున్నాడు.”

“ఎందుకు రావయ్యా? బాబుకి చదువు అబ్బడం లేదు, వాడు సిగరెట్లు తాగు తున్నాడని, ఆరోజు చాన బాదాను,” అంది మేదీ ఆనాటి సంఘటన చెబుతూ.

“పేమ ఉంటే మనవాళ్ష్ళకీ నెలనెలా డబ్బు పంపవచు*. అంతే, గాని తనకి మారిన ధర్మం పనికిరాదు. మీరు యీ ఊళ్ళో ఉంటే బాధ్యతలు 'ెరుగుతాయే గాని, విము క్రి ఉండదు. మెము చూడు పాపాయికి రెండేళ్ళు నిండాక దాని మా అత్తగారి దగ్గరవదిలి. స్టేట్‌. ఎకీ వెళ్ళి పోతాం. అవకాశం ఉన్నపుడు, = యిలా సీరు కారి పోడం నాకు నచ్చదు *” అన్నాడు మోహన్‌. తన భర్త యింత నిర్మొాగమాటంగా మాట్లాడటం వింటూ ఊరుకుంది ఉవారాణి,

మోహన్‌ చాలా ఎదిగాడు అనుకుంది మేరీ. అతని దగ = తన భర్త దృష్టివలె మసకలు కమ్ముకోలేదు. తన కేమి కావాలో స్పష్టంగా తెలుసు, ఆ గమ్యాన్ని చేరడానికి సూటిగా పయసంచ గలడు.

ఒకప్పుడు తనభ రా, యిలాగే స్పష్టంగా నిశికంగా అలో వంచే వాడు. ఈనాడు ఎందుకిలా అయాడు? బహుళా పరిసరాల (ప్రభావ మమో ః చుట్లూఉన్న వ్యక్రులు అతని భావనా శక్తిని మొద పరి చారా? తను డి. జి. ఓ. చెయ్యాలనీ భర యమ్‌, డి. చెయ్యాలని అనుకున్న కలలు ఏమై పోయాయి.?

కల్లోలంగా ఉన్న ఆమె మనసుని మోహన్‌ తనమాటలతో మరింత కల్లోల పంచాడు. మరిది మాటలని తరచి తరచి చూడగా ఆ మాటల్లోని వాన్త వికత కొట్టొచ్చినటు కనబడింది.

10

గల్ల

[11

ఆమూడోరోజు శెండు గంటలవేళశ మేరికి రోసీ వుత్తరం అందింది. అప్పుడే భోజనం చేశారు విశ్వనాథం దంపతులు.

విశ్వనాథం పక్క పల్లెలో ఎలక్షన్‌ మీటింగ్‌ ఉందంటూ సన్నాహ

మవుతున్నాడు. ఏీథిలో పార్టీ జీపు కాచుకుని ఉంది. ఉత్తరం విప్పిన

"మదీ విశ్చేస్తురాలయి కళ్ళప్పగించి చూడటం గమనించి, *ీఎమిటి?ి

అని అడిగాడు విశ్వనాథం,

ఈళవ్వూ అమ్మకు సీరియస్‌గా ఉందిట!”

• జ్రల్రానా?” అని పొడిగా అని, “ఏ౦ జబ్బుట? నేను రాత్రి వచ్చాక తీరిగ్గా మాట్లాడు కుందాం,” అంటూ కన్న ౦గ్‌ రూమ్‌ బో ఉన్న వలుగురి మనుషులినీ వెంట బెట్టుకుని జీప్‌ ఎక్కాడు.

మేరీ మరోసారి ఉత్తరం చదవ (ప్రయత్నించింది. కళ్ళు

డీయర్‌'మెరి

మీ మమ్మీని యిక్కడ జాయిన్‌ చేసి మూడు నెలల యింది. మీ మదర్‌కి యింత జబ్బుగా ఉంటే నువ్వు ఒక్క సారన్నా రాక పోడం చూసి, ఏదో అను మానంగా ఉండి నీకు తెలియ బకస్తు న్నాను. మీ ఆయనని ఢిిలో కలిసి నపుడు మావారికి చెప్పారుట మీరు ఆంధ్ర (పాంతాలకో స్థిర పడినట్లు, మీరు ఉంటున్న వూ+పేకు జ్ఞాపకం ఉండటంతో, నీకు అందక పోతుందా అని రాస్తున్నాను, మీ అమ్మగారికి కొన్సరు. 'సెడిటివ్స్‌ యిస్తున్నాము. నీ విషయం మీ వాశ్లెవరూ మాట్లాడక పోవడం, ఆఖరికి నీ కరుకూడా ఎ త్తక్ర

1006

పోవడంతో మీ అమ్మ విషయం నీకు తెలిసి వుండదని రాస్తున్నాను. ఎంతయినా తల్లికదా. ఆమెని చూడాలని సీకు అనిపించదాః నీకు నీకు మళ్లీ ఆమెని చూసే అవకశం దొరక దేమోనని రాస్తున్నాను. నే నిక్కడ పొతాలజీలో వర్కు చేస్తున్నాను. ఉంటాను, రోసీ,

మెరీ అప్పటికి ఆ ఊఉ త్తరాన్ని వందనార్లు చదివింది మనగలు కమ్మిన ఆ కళ్లు కట్టులు తెంచుకొవి కన్నీటి వరదలై (ప్రవహిస్తు న్నాయి. గుండెలు కఅవిసేటట్లు వెక్కి వెక్కి. ఏడుస్తున్నది. ఆ దుఃఖంలో ఆమె మాత్స(పేమ, నస్ష పోయిన త నగర్భస్ట్థ శిళువు, సుడి గుండంలో తిరుగుతున్న తమ కుటుంబం, తన వారందరినీ వదిలి వచ్చిన యీ పదిహేనేళ్ల వై వాహిక జీవితం _ అన్కీ కలగాపుల గమై చెప్పరాని వెలితితో దుఃఖం ముంచు కొసోంది.

ఒక్కసారి తన తల్లి, తమ బాల్యం చిన్ననాటి తమ ఊరు. వోసఫ్‌ అనృయ$౩, అకూ, చినన అందరూ జాపకం వచారు. తనవాళ్ల ందరిసీ చూడాలి. " తన తస దగ్గర కెళ్లాలి. స్ల్య్య్వపడిన తన హృదయానికి = తనవాళ్ల చల్లని వీడలోగాని 'సేద దీరదు. ఒక్కసారి జోసఫ్‌ అన్న వడిలో పడుకుని మనసారా ఏడవా లనిపించింది. తన తల్లి, తనకి జన్మ యిచ్చిన తల్లి _ఎతను యీనాడుతన పిల్లల భవిష్యత్‌ కోసం ఆరాటపడుతున్న-ఫ్లే, ఒకనాడు తన అభివృద్ధికోసం పొటుబడిన మాతృమూర్రి మృత్యువు వడిలోవుంది. ఒక్కసారి వెళ్లాలి. తన తర్రిని ఒకసారి స్పృశించాలి.

కన్నీళ్లు ధారాపాతంగా కారుతున్నాయి. మేరి స్థాణువులాగా అయిపోయింది. ఇంట్లో భ ర్రలేడు. పిల్లలు స్కూలు 'కెళ్లారు. తన బాధలో పాలు పంచుకునేవారూ, తనని ఓదార్చేవారూ ఎవరూ లేరు. తను ఏకాకిని. పిల్లలూ = భరా = తనకి ఎవ్వరూ లేనట్లు, ఈ పదిహేనేళ్ళ వె వాహిక జీఏతం ఒక కలలాగానూ తన బాల్యం, తనవాళ్లూ అతివాస్తవంగానూ ఆనిపించింది 'మెరీకి.

100

కొబ్బరితోపుల మధ్యనున్న తమ యిల్లు, చుట్టూ ఉన్న వసారా "మెట్లమీద తమ ఆటలు, తన హైస్కూలు జీవితం యిలా బాల్య స్మృతులు పదేపదే ఆమె మనోఫలకంమీద తిరుగుతున్నాయి. ముఖ్యంగొ మితభాషి అయిన తల్లి, జోసఫ్‌ అన్నయ్య వాత్సల్యం ఆమెని మరీమరీ కదళి స్తున్నాయి.తనకి యింటర్‌లో మూడు మార్కులు తగ్గితే, జోసప్‌ అన్న ఎంతో శ్రమపడి మెడిసన్‌లో సీటు సంపాయిం చాడు. అలాంటి అన్నకి, తర్పి క్రి స్వజనులకి తను చూపిన కృతజ్ఞత ఏమిటి? వారి గుండెల్లో బొకులు దించి, తన మతానికి, తనవారికి తీరసి (దోహం చేసింది.

ఆ పరాత్సరుడు యీ అపచారాన్ని సహిసాడా? సహించడు ఎన్నటికీ సహించడు అందుకే తననీనాడు యిలా ళిక్షీ స్తున్నాడు, తను ఒక్కసారి అన్నగారిని క్షమాభిక్ష వేడుకోవాలి. ఆ [పభుపు సమ కంలో తనని మన్నించమని కోరాలి. ఆ (ప్రభువు దయామయుడు, ఎందరో పొప్పలని క్షమించాడు. తననికూడా తప్పకుండా క్షమిగాడు,

వీరువా లాకర్‌లో అట్ట అడుగున దాచిన (కొస్‌ని స్పృళంచాలని అనిపించింది మేరికి. గబగబా లాకర్‌తీసి - తన నగల పెకపై మూత తీపింది. అడుగున కనిపించిన పిలవను కళ్ళకద్దుకుని, పెదవుంతో స్పంించింది. పెళ్ళయిన తరువాత (క్రాస్‌ని స్పృశించడం ఇదే తొలిశార.

మద్రాసులో తమ వివాహమయాక మేరి మెళ్లోంచి (క్రాస్‌ తీసే సింది. ఆ *“కాస్‌'ని విశ్వం తియ్యమని ఏనాడూ అనబేదు. కాని తాము “సివిల్‌ మారేజ్‌” చేసుకున్నారు. తన భర్త హిందూ (బాహడు. భర్త మతమే భార్యది. అంచేత క్రాస్‌ని లోపల పెైలో 'పెప్రేపేంది.

(క్రాస్‌ని స్పృశించాక "మేరికి బాహ్య స్మృతి కలిగింది తస చుటూ పరిసరాలలోకి వచ్చిపడింది = ఏదో అనుమానంపట్టి పిడుస్తోందె. అందుకని, నిదానంగా లాకరంతా వెతికింది. పిల్ల గాజులూ, గొలుసూ చిన్నచిన్న వస్తువులూ, వెండిసామానూ, మిగతా కౌయితాలూ అన్నీ ఉన్నాయిగాని మూడు పెట్ల చం[ద్రహారంమటుకు కనిపించలేదు. మె! తాత్కాలికంగా రోపి రాసిన ఉత్తరం మర్చిపోయింది - వీషవాఅం౦తా

110

తిరిగి గాలించింది. ఇల్లంతా తిరగతోడింది. కొని, చంద్రహారం మటుకు కనిపించలేదు. అన్నివస్తువులూ ఉండి, యీ గొలుసు ఒక్క టే మాయమవడంతో మేరి పనివాళ్లు నిగాని, దొంగలనిగాని అనుకోలే కుండా ఉంది,

ఏదో నిసాణగా, నిరాశగా ఉంది. తల్లికి [పమాదంగా ఉందని లేఖ, మాయమైబోయిన నగః

పిల్లలు స్కూలునించి వచ్చారు. మెరీ ౩ ల్వే 'ఎమ్‌పేబుల్‌ ముందేసుకుని చూస్తుంటే పిల్లలకి ఆశ్చర్యం వేసింది. సురేఖ *ఏమి టమ్మా రైలు బైమ్‌లు చూస్తున్నావు?” అంది.

“అమ్మమ్మకు జబ్బుగా ఉందిట రాయవెల్లూర్‌ హాస్పిటల్లో ఉంది, మనిద్దరం వెళ్లాం."

“నువ్వూ నేనూ యిన్దర౦ లేకపోతే యిక్కడ నాన్నకి భోజ నం ఎలా? బెలీవి తీసుకుని నువ్వు వెళ్లు = నాకు పరీక్షలు కూడాను,” అంది సురేఖ.

ఒక క్షణం తనకంటె తండ్రి ఎక్కువా యీ పిల్లలకి? _ అని కలుక్కు. మంది మనసు. కాని, సురేఖ చెప్పిన దాంట్లో తప్పు పట్ట డానికి ఏమీ కనిపించలేదు.

ఇంట్లో ఉన్న పె.ైలన్నీ గాలించగా నాలు గొందలు దొరి కాయి మేరికి ఈ డబ్బు చాలుతుందా? అక్కడే మన్న ఖర్చులకి అవసరం రావచ్చు. ఇంత మందికి యిన్ని వేలు గుప్పిన తనకి, తన తల్లి ఆఖరి రోజులలో ఖర్చుకు వెతుక్కొావాల్సి వస్తోంది ఎట్లా? ఎవరి నడగాలి? అర్హం పర్తంలేని ఆలోచనలతో ఉక్కిరి బిక్కిరవు శూంది మరి. ఈ లో?ా యిద్దరు ముగ్గురు మందుకు రావడం, = పర ధ్యానంగా మందిచ్చి పంపడం జరిగి పోయింది.

ఆ రాత్రి విశ్వనాథం యింటికి చేరుకునే సరికి 11. గంటల యింది. సాధారణంగా యూపిముకి అందరూ నిదరు పోతూం టారు. ఆయితే, మేరిభ రాక కొరకు ఎదురు చూస్తూంది.

11]

అతను లోనికి రాగానే = ఆదుర్దాగా భయంగా “నా చంద్ర హారం కనిపించడం లేదండి:” అంది మేరి

“ఎక్కడికీ పోదు. నేనే అవసరం౦వచ్చి నెల్లాళ్ళ [కతం తీసు కున్నాను.”

ఉళిర్చి గ్రాఖ

“పం సీకు చెప్పకుండా తీశానవి కోపంగా ఉందా? సుబ్బరాజుకి ఏదో అవసరంగా డబ్బు కావాలం జే యిచ్చాను. పై నెలో యిచ్చేసాడులే = భయపడకు."

ఇంత తాపీగా తొణ క్కు.ండా మాట్లాడుతున్న భర్తని = తనే మన గలదు, తన నగని, తనకి చెప్పకుండా తీసు కెళ్ళడం తప్పుగా తోచడం లేదా యీ మనిషికి? మేరీ రాయిలా కూచుండి పోయింది

బట్టలు మార్చుకుని, భోజనం బల్లదగ్గర కూచున్న భ ర్తతో మాట్లాడాలనిగాని, తన హృదయంలోని బాధని వెళ్ళబోసు కోవాలని గాని అనిపించలేదు. నిశ్శబ్దంగా వడ్డిస్తోంది.

“మధ్యాహ్నం ఉత్తరం ఏది ?” అని అడిగాడు విశ్వం.

ఉత్తరం చదివి, *న్సువ్వొకసారి వెళ్ళిరా _ ఎంతయినా ఆమె సీకు తల్లి, నువ్వు ఆవిడకు కూతురివి. అసలు నేనేవెంట బెట్టుకు తీసు కెశ్ళేవాడిని మరోప్పుడయితే 1 ఈ మీటింగ్‌లూ, కాన్వాసింగూ వాటికి నేను కదిలే కుదరదు. రేపు మెయిల్‌కు బయలు దేరు," అన్నాడు విశ్వం.

తన హృదయంలోని బాధని, ఆదుర్దాని అర్ధం చేసుకున్న భ ర్తపట్ల మేరి హృదయం కృతజ్ఞతతో నిండిపోయింది. అన్నం వడిస్తున్న మనిషి అతని బుజంపై చెక్కిలి ఆనించింది.

“స్ప రేఖని వెంట తీసుకెళ్ల,” అవ్నాడు విశ్వం,

“దానికి పరిక్షలు. మీ భోజనానికి యిబ్బందవుతుంది జ్‌ చిన్న దానిని తీసుకె ళా.”

“ఆ డాయర్లో పెటాను. అయిదొందలు తీసుకో, యింకా కావాలంటే చెస్పు = ఎక్కడయినా తెప్పించి యిస్తాను.”

శే! 0

“దాల్చు అంతకీమించీ అక్కర్లేదు.”

4 త్రెల్లారగట్ల బయలుదేరి నేను అనకాసి వెళ్లాలి అక్కడ బిజినెస్‌ కమ్యూనిటితో కొన్ని ఒప్పందాలున్నాయి. నేను స్టేషన్‌కి రాలేను. కాంపొండ రొచ్చి ఎక్కిసాడు.”

తనకి కావలిసిన డబ్బు సమకూర్చాడు. (సయాణపు ఏర్పాట్లు చేస్తున్నాడు, ఇందులో క్రర్రవ్యమేూాని హృదయ స్పంవన లేదేమో అనిపించింది. మ్న్‌ తను ఏకాకిని, తన 3వరూ లేరు, ఆన్న భావం ఆవరించ నారంభించిందిం

*న్సువ్వు (ప్రతిదీ ఎమోషసల్‌ గా ఆలోచించడ9 అలవాటు చేసు కోకు. ఈ ఎలక్షను బెడద లేకపోతే నీవెంట వచ్చి ఉందును. మా వాళ్లు నా కెంతో . సీవాళ్లూ సీకు అంతే. అక్కడ కై అన వపరగగా అల్లరిపడకు. మీ రోసీకి వె రిస్తాను - తను నిన్ను రిఎవ్‌ చేసుకుం టుంది. ఆమెదగ్గరే దిగు. మీవాళ్లు సుముఖంగా ఉంటే వాళ్ళదగిర నాలుగురోజులుండు. లేకపోతే మీ అమ్వని చూసేసి తిరుగు రైల్లో వచ్చెయ్యి మనం పెద్దవాళ్ళ మవుతున్నాము. ఏడుపులూ, రాగాల నుంచి ఎదగాలి,” అన్నాడు విశ్వం.

అకనిలా మాట్లాడుకూంటే మేరకి కొండంత ధైర్యంగా ఉంటుంది. అతనికున్న మానసిక స్టెర్యము శన కెందుకు లేదు? ఏమైనా, అతను వెంట ఉంకే తనకీ ప్రయాణం మికాస్త ధైర్యంగా ఉండేది. అతను రాడు = తనకు తెలుసు.

ఇంత అర్ధం జేసుకోగల మనిషి, తనలోని యీ వంటరి తనాన్ని, దిగులుని ఎందుకు ఊహించలేకుండా ఉన్నాడు? తెలిసిహడా తనని దూరానికి నెట్టుతున్నాడా?

ఆ రాత్రీ 'మేరికి ఎంతకీ ని,దరాలేదు. తన తల్లి ముఖమే కనబడుతున్నది. శాశ్వతంగా తెంచేసుకున్న = ఆ బాంధవ్య బఎధాలు మళ్ళీ యీనాడు తిరిగి అతికింప చూస్తున్నది తను. అవి మళ్ళీ అతు క్రుుంటాయా? తనవాళ్లు తనను ఆదరిసారా? పక్క మంచంమీద వొళ్లు మరిచి, సన్నని గురకతో నిద్రపోతున్న భర్తను చూస్తే ముకి ఏదో ౨.0. 88/8 110

అసూయ, కోపం ముంచుకొచ్చాయి, పక్కగదిలో పిల్లలు, కొంపొండగ్‌ లోని [పతి ప్రాణి యీ జగ త్తులోని (పతి జీవి ఎదమర్సి నిిదపో తున్నారు. తనొక్కతే కన్ను మూయలేకుండా ఉంది. ఈ మను షుఖ, ఆ (ప్రభువు అందరూ తనని వదిలేశారు. “ప్రభూ నన్ను క్షమించు. నన్ను కరుణిచు,." అని పదేపదే అ కరుణామూరర్తిని న్మరిస్తూ, తెల్ల వారగట్ల కోడి కూక వింటూ నిద్దర్లోకి జారింది.

కళ్లు తెకపిన పడని తనను ఎవరో తట్టి లేపుళున్నట్లున్నది. బరువుగా కళ్లు తెరిచింది మెరి,

*మ్వేగి _ మేరి....జీపు రెడిగా ఉంది. నేను బయలుదేరు తున్నాను.” అని తట్టి లేపుకున్నారు,

*కస్ప్పిట్రిి అంటూ ఖంగారుగా లేచింది.

“ఏంలేదు. - నేను బయలుదేరుతున్నాను. మెయిల్‌ చేళకి అందుకోలేక పోవచ్చు. పాపని తీసుకెళ్ల, జ్యాగత్త.. చేరగానే 'వైరియ్యు” అంటూ ఆమె చేతిని చెంపల కద్రుకొని వెళ్లి పోయాడు విశ్వం,

ఇదంతా కలలోలా॥' ఉంది మేరికి. కళ్లు పూర్తిగా తెరిచి చూసేసగికి పక్క ముచం థాళీగా ఉంది. లేచి కూచుని బాహ్య స్మృతిలోకి వగ్చింది. ఒక్కసావ [కికం రోజు సంఘటనలు గుప్‌ మన్నాయి. తన త్గకి (పమాదంగా ఉంది. తను వెళ్లాలి, తను ఒంటరిగా వెళ్లాలి. ఇవే ఆలోచనలు తిరిగి తిరిగి బ్మురలో కదుకాడు తున్నాయి.

లేచి మొఖం కడుక్కు. నేసరికి కాఫి కప్పు రెడిగా ఉంది దిల్ల మీద, ఇలా కొసీ 'నెడిగా ఉండటు ఎళ్ళ తరబడినుంచి జసుగుకున్నా = ఆ కాఫి తయారుచెయ్యడానికి- వంటమనిషి ఉన్నా _ త చుకీ మైనుకీ యివన్నీ ఆందజెయ్యడ ౨లో సురేఖ వెనకనుఐవి అదృశ్యంగా ఎలా అమరుస్తూందో మొదటిసారి తట్టింది మె5కి.

రోజు నిదపక్కమీంచి లేచేసరికి పేషంట్లు, అనాటి కేసులు," విజిట్స్‌ యివే జ్ఞాపకం వచ్చేఏ లోగడ. ఈమధ్య తన అనారోగ్యం,

[14

నష్టమెన తన శిళువు, భర్తగారి వ్యసనాలు యివి జ్ఞాపకం వ స్తున్నాయి తను పక్కమీద పడినప్పటినుంచి కూతురు యింటిభారం నెమ్మది నెమ్మదిగా నె త్తిన వేసుకుంటున్నది. తన కూతురు యీ యింటిని నిర్వహించ గలుగుతూంది. ఈ భావం మేరికి కొంత (పళాంతతనీ, కొంత బాధని కలుగబేసింది. ఇంత చిన్న వయసుతో యీ బాధ్య తలు, యీ బాధలు తన కడుపున పుట్టబ-ఫ్రైగదా! = ఆని బాధగా ఉంది హాయిగా ఆటపాటలుతో కాలం గడపాల్సిన వయసులో ఒకపక్క చదువుకుంటూ మరోపక్క తమ భథోజనాదుల బాధ్యతకూడా పైన వేసుకున్న ఆ పద్నాలుగేళ్ల పిల్లని చూ స్తే ఏదో బాధ _ జాలి కలిగింది.

“అమ్మా సురేథాఃొ అని పిలిచింది.

“ఏమమ్మా?” అంటూ వచ్చింది సురేఖ.

“నువ్వు ఒక్క-దానివీ ఉండగలవా । నాన్నగా రేమో యీ మీటింగుల్లో తిగదుగుతూంటారు. అర్హ రాత్రి యింటికొస్తూంటారు, నువ్వు తమ్ముడుని పెట్టుకొని ఉండగలవా?” అవి అడిగింది మేవ.

త్స రోదనవ్వరాన్ని, ఆ కళ్ళలోని కన్నీటి పొరని పసిగట్టిన సురేఖకి ఆ బాధ తనకొరకు అని (గహించగల వ్రయసుగాని, శ క్తి -రౌని లేదు. తల్లి అమన్నుకోనం ఎడుసోందనుకుంది.

నాకే భయం? నే నొక్క_దాన్నే ఉంటే, నాన్న పెందలాడే వనారు. అయినా ఆయావుంది, కొంపొండరు, సుబ్బరాజుగారు, మామ్మావాళ్ళూ యిందరుండగా మన ఊళ్ళో నాకేమిటిమ్మా ఖభయ9౨?= సీకే పిచ్చా?” అంది నవ్వుతూ,

ఆవును, తనకి పిచ్చే!, సురేఖ మాటలు వింటుంపే, తన భర్త్శ కంఠం విన్నట్ట్లుంఏ మెరికి. తను యీ ఊగిని, యూ చుప్తూ మసషుళని పరాయి వాళ్ళను కుంటూంది. కాని యీ పిల్లలకి యీ పరి సరాలు స్వంతం, యీ జనం స్వజనం, తనే పరాయిది ఈ భానం సూటిగా గుచ్చుకుంది మేరి హృదిలో.

మధ్యాహ్నం పన్నెండు గంటలవేళ ఆ ఊళ ఆగుతుంది మద్రాసు మెయిల్‌. ఉదయం లేచి గదిగబ బట్టలు సర్తుకుని, మందు

1105

కొచ్చిన ఒర్‌ రిద్దరు పేషంట్ల విషయం కనుక్కుంది మేఏ. ఇంకొ తనమీద అభిమానం, నమ్మకంపోని "పేషంట్లు అక్కడా అక్కడా ఉన్నారు. ఈ నాలుగు రోజులూ తను ఊళ్ళో లేక పోవడం, తన భర్త యీ నర్పింగ్‌ హోమ్‌ ఛాయలకు రాక పోడంతో ఆ వచ్చే నలుగురూ కూడా రారు. రెడ్డిగారి రెండో కోడలికి నెలలు నిండాయి, అచ్చయ్యగారి కూతురిని పురిటికి తీఘు కొచ్చారు. ఇలా తన మీదే అకలు ఫెట్టకున్న, ఆ నలుగు రై దుగురూ ఏమై పోతారు? తను వెళ్ళి పోతే వాళ్ళగతి ఎలా? ఇలా నాలుగు రోజులు వదిరి వెళ్లి పోవడము మంచిది కాదని హెచ్చ రిస్తున్నది. ఆమెలోని “డాక్టరు”. కాని, తనూ మనిషే. తనకీర కాను బందాలూ, (పేమా వున్నాయి. తను, లేకపోతే యీ "పేషంట్లకి గడవదు అనుకోడం తన భమ. అంతగా ఆయితే మిషనాసు ప్మ(* ఉంది.

మేరీ తనకి తానుగానే పరిస్థితులతో రాజీ పడుళూంది, వోటమి నంగీకరిస్తూంది. నర్పుకీ, కాంపొండరుకీ "షేషంట్లవి గూర్చి, మందులని గూర్చి పదే పదే హెచ్చరించింది. సురెఖకి ధైర్యం చెబు తున్నట్లు తనలోని భయాన్ని పదే పదే వెళ్ళ గక్కింది.

,.. రైలు కదిలాక, కనుమరుగయే దాకయిద్దరు పిల్ల ఫ్ర, నర్సునీ దూరాన కంపౌడరు, ఆయా యిలా అందరినీ, దృష్టి అని నంత వరకూ చూస్తూనే వుంది. కంపార్దు మెంటులో ఒక రిద్దరు స్త్రీలే ఉన్నారు. = సెకండ్‌ క్లాస్‌, అందులోనూ లేడీస్‌ కంపార్టు మెంటు అవడంతో మేరీకి సౌకర్యంగానే ఉంది. కొని, ఆమె తన మనను లోని ఆలోచనలని, ఆదుర్హాని అదుపుతో పెట్టుకో లేకుండా ఉంది.

ఉదయం ఆరు గంటలకి మద్రాసు జేరుకున్న "మేరీ మరో గంటలో కాట్పాడి బయలుదేరే ఎక్‌ ఎయెస్‌ ఉండటంతో సెషన్‌ దాటి బయటకి రాలేదు. పదిహేనేళ్ల పళ్లై జీవితంవంటి తన ఏకాంత వానం ఆమెలో ఏదో భిడియాన్ని కలిగిస్తున్నది. ఈ మదాసులో అయిదేళ్లపాటు చదివి, అనేకసార్లు యీ సెంట్రల్‌ స్లాట్‌ ఫారమ్‌ మీద నిర్బ్వయంగా తిరిగిన అనాటి మేరీకాదు యీమె. 116

ఈమెలో ఏదో పిరికితనం. మందులూ, వైద్యం తప్ప మిగతా విషయాల్లో స్వయం నిర్ణ యం మర్చి పోయిన ఈ మేరీ, కౌట్బాడికి టికెట్‌ కొనుక్కో లేకపోయుది. కాంపొండరు ముందు గానే కౌట్పాడీకి రాయించి, అక్కడే టికట్‌ కొనటంవల్ల ఆ మెయిల్‌ దిగి యీ లు ఎక్క, గలిగిం దామె,

తనని ఎందు కింత పిరికితనం ఆవరించింది? తన శెందుకింత భయాందోళనలు కలుగు తున్నాయి? తనుకూడా పల్లెటూరి. మొద్దు అయిపోతూందా, అని వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంది. ఒంటరిగా (ప్రయాణం చేయడం ఆలవాటు తప్పిన - (పతి గృహిణీ యిలానే ఆదుర్దా పడుతుందని ఆమెకి తటలేదు. తను వృ త్తిరీత్యా డాక్స్‌ రయినా, జీవన విధానంలో అందరి గృహిణుల వలెనే _ భర్ర్తమద లేక పోయింది.

రైలు స్లాట్‌ మీద ఆగాక ఆయిదు నిముషాలు తడిబడిన వెనుక గాని మెరీ, బొద్దుగా, తెల్లగా (ప్రశ్యక్ష మయిన రోసీని గు రించలేక పోయింది.

“మేక, చాలా మారి పోయావ్‌!” అంది రోసి. ఆ మార్పు యిద్దర్లోనూ ఉంది. 1

పేషన్‌ బయటడఉన్న వాన్‌ ల్‌ తు*జుణ్నాక మెరి ఆదుర్దాగా అడిగింది.

66ర్రోస్పో _ అమ్మ కెలా ఉండి?

“నువ్వ యా రోజు రావడం చొలా మంచి దయింది = రేపు మీ అమ;ను తీసుక్సై పోతున్నారు.”

“అం టు?”

ఇక హోప్స్‌ లేవు ఆమె సఫర్‌ అవకుండా 'సెడెటిన్స్‌ యిస్తూ, “ఎండ్‌” కోసం వెయిట్‌ చెయ్యడమే!”

*ర్లోన్సి చుట్టూ వాళ్లని రికగ్నయిజ్‌ చేసోందా?””

“ఉహు = మగతగా ఉంటూంది. యింక మనమెమీ చెయ్య లేము.”

11

మొరికి కన్నీళ్ళు కారి పోతున్నాయి. “దగర ఎవరున్నారు? అక్క_లేదా?ొ /.

“మీ జోసఫ్‌, ఆయన భార్యా ఉన్నారు. మీ రెండో అన్న కెనడాలో "సెటిల్‌ అయి పోయాడు”

మేరి మాట్లాడ లేదు.

“స్పీక్ష తెలియదా?”

“నాకు యీ పదిహేనేళ్ళుగా మావాళ్లని గురంచి ఏమీ తెలీదు, అన్నయ్య యింత కఠినంగా ఎలా అయి పోయాడా తల్చు' కుం'కే ఆశ్చర్యంగా ఉంది. పోనీ, అక్కన్నా రాసింది కాదు”

6న్వేర్రి _ మేరి”

“ఏమిటి రోసి?”

“నీకు క ఎక్కని గూర్చి తెలీదా? అయామ్‌సారీ = మీ సిస్టర్‌ కూడా మీ మదర్‌ లాగానే.... ....””

“ఎమిటి అక్కకి కూడా జబ్బుగా ఉందా?

*భ్రేద్పు మేరీ మీ సిస్టర్‌ పోయి నాలుగేప్ల యింది" అయామ్‌ 'వెరీసారీ నీకివన్నీ తిలుశను కున్నాను.”

మేరీకి తన చుట్టూ (పపంచం 'పేకమేడలా కూలి పోతున్నట్ల యుంది. తనఅక్క చనిపోయి నాలుగేళ్ళ్గయినా, తనకి తెలియలేదు, తలి మృత్యు సాన్నిధ్యంలో ఉంది. అన్నగారు గసని మన్నించ లేడు. (ప్రభూ నేనెంత పాపం చేసు కున్నాను, = అనుకుంది.

“రోపి, నేను నీక్వార్దర్నుకి వస్తాను. నీకు అభ్యంతం లేదను కుంటా. ”*

"“డోంట్‌ బిసిల్లీః్‌

వాన్‌ సరాసరి రోసీ కార్టర్సు దగ్గి ఆగింది. బెబిని అక్క డున్న పని మనిషికి అప్పగించి, మేరీ రోసితో పాటు తల్లి ఉన్న వార్షుకీ వెళ్ళింది.

తెల్లగా పాలిపోయి, కుంచించుకు పోయి, బొమ్మలా మంచం మీద ఉన్న తల్లిని చూ స్తే మేరికి కన్నీబ్ళ ఆగలేదు. “అమ్మా” 110

అంది మేరి బొమ్మలా ఉన్న ఆమూ రిని, చేతులతో నిమురుతూ, కాని అక్కడ చలనం లేదు. ఉచ్చ్వాస నిశ్వా సాలవల్ల యింకా ోణ మున్నసై తప్ప, మరి ఏకదలికా లేదు. పక్కనే కుర్చీ మీద కూచున్న ఒక మధ్య వయసు స్త్రీ తనని కశ్హై త్తిచూసి, కారిడార్‌లో నుల్చున్న మధ్య వయస్కుని వద్ద 'కెళ్ళో 0ది.

“మీ వదిన, సారా,” అంది రోసి రహస్యంగా.

“అమ్మా అమ్మా” అంటూ పదేపదే అవేతనంగా ఉన్న = పప్రాణంవున్న ఆ బొమ్మని చేతులతో తడిమింది మెరీ. కాని ఆస్పర్శ లోని వాత్సల్యాన్ని, ప్రేమనీ [గహంచే శ కిఆ మూం్చికి లేదు

నిశ్శద్దంగా కారిడర్‌ లో సుల్చున్న ఆ జంటని పల్కరించే ధైర్యం లేక పోయింది మేరీకి.

కదలికలేని యీ మూర్తి తన ఆ వేదనని, దుఃఖాన్ని అర్హం చేసు కోలేదు. ఒక్కసారి తన అన్నని పట్టకని తనవితీరా ఏడవాలి; తనని క్షమించమని కోరుకోవాలి,

“అన్నా” అంటూ ధోక్ర, మూర్తిలా జోనఫ్‌ని వాపేసుకో టోయింది ఎురీ,

దగ్గిర కొస్తున్న చెలెల్ని ఎవరో పరాయి దానిలా చూస్తూ, వెనక్కీ. జరుగుతూ, *ోరోస్కీ యీమె ఎవరో నాకు తెలియదు. నా చెల్రైలు చచ్చిపోయి పదిహేనేశ్షయింది. దయచేసి నా తం ఆఖరి క్షణాలని (పళాంశంగా గడిచి పోనివ్వమని చెప్పు మా అమ్మకు ముగ్గురే పిల్లలు. పద. సారా మనం (ప్రయాణపు ఎర్పాట్లు చూడాలి,” అంటూ భార్యని తీసు కెళ్ళి పోయా డతను.

లావుగా బట్టతలతో పున్నయీవ్యక్రితన జోనఫ్‌ అన్న కాదు. ఎవరో పరాయి వ్యకి = అనిపించింది మేరీకి. మనిషి అతడే కొని మనసు మారిపోయింది.

“రోస్తీ నేనెందు కొచ్చాను? నాకెందుకు రాశావు? నేనెంత పొపం చేశాను? అంటూ గుండెల విసేటట్లు ఏడ్చింది మెరీ.

110

“డ+రుకో, ఊరుకో, మీ అన్న మనసు ఇంత కఠినం అనుకో రదు. నీకు రాయకుండా ఉన్నా బాగుండేవి” అంది రోసి. తానేదో తప్పు చేసినట్టు.

“అదికాదు. నీ గురించి కాదు. మనుషు లెందుకింత నిర్ణయు అవుతారు. ఎందుకిలా మారిపోతారు? అన్య మకళతస్తుని వివాహం చేసు కున్నంత మాశ్రాన, 6 క పాశం, పేమ యివి ఎక్కడికి పోతాయి? నేనెందుకు తెంచుకో లేకుండా ఉన్నాను?” అంటూ ఎడ్చింది.

“ను వ్వేకాదు-___అడవాళ్ష మె వరం తెంచుకోలేం __ మీఅక్క ఆఖరి రోజుల్లో చాలాసార్లు నీగురించి ఆఅనుకునేదిట._మీ అమ్మ చెస్పారుం ఆవిడకు కూడా నిన్ను చూడాలని చాలా ఉండేవ. నేను మీ ఆయన్నిగూర్చి చెప్పినపుడు గువ్చ గుచ్చి అడిగారు: నీ కెందరు పిల్లలు._సుఖంగా ఉన్నారా? - అనీ. ఆఏిడకి స్ప ఇఎహళనప్పుడు నువ్వు రావడం, ఒక విధంగా మంచిదే అయిందేమోః”

“ఎందుకిని _ కళ్లె త్తి నన్ను ఒక్కసారి కూడా చూడ నందుకా?"” కసిగా అంది మెరీ,

“ఆవిడకు సహ ఉంటే (మీఅన్న మాటాడనివ్వక పోతే, ఎంత దాధపఉం డేదో) ఊహించు.”

*ల్రవున్లిి అంది మేరి యింకే మనబేక।

తుని చూడాలని, ఆమె అఖరి క్షణాలలో పక్కనుండి సేవ చెయ్యాలని తను యింతదూరంనించి వచ్చింది. కొని, తను ఎవరో పరాయివ్యక్రి అన్నట్లు (ప్రవర్తిస్తున్నాడు అన్నగారు.

ఈ ద్రోస్స్‌ నన్నేం చెయ్యమంటావ్‌? నే నిక్కడ ఉండి ఎం లాభం?” అంది క్వార్ష ర్పుకి తీరిగివచ్చిన మేరి,

క అవన్నీ తర్వాత చూద్దాంలే 1: ముందు స్నాన భోంచెయ్యి. కాస్త విశాంతి తీసుకో *”

“నాకు విశ్రాంతివద్దూ = ఏమీవద్దు. నేను వెళ్ళిపోతాను. ఇంక ఇక్కడుంటే నాకు పిచ్చి పప్టేట్టుంది.”

120

“రేపు యాంబులెన్సులో మీ అమ్మని తీసుకెశ్ళేదాకా ఉండు. ఈలోగా మీ అన్న మనసు కరగవచ్చు.”

“నీక యింకా ఆశ ఉందా?"”" అంది వైరాగ్యంతో మే.

ఒకసారి శిలారూపం దాల్చిన హృదయాన్ని కరిగించడం అనాధ్యం అని తెలుసుకున్నారు యీ డౌక్ట్‌ క్లిదరూ. ఆ నాయింతం౦ మరోసారి వార్డులో కెళ్లి తల్లిని చూసింది మేరీ. అప్పుడు పక్కన నర్సు తప్ప తనవాశ్తైవరూ లేరు. ఓ గంటసేపు అచేతనంగా ఉన్న ఆ మూర్తి పక్కన కూచుని, తిరిగి వచ్చేసింది. ఇవి కడసారి చూపు లనీ, తల్లిని తను తిరిగి చూడలేననీ మేరీకి తెలుసు. ఆఖరిసారి తస మెడలోని శిలవని పెదవులతో స్పృశించి, ఒక్కసారి ఆ (ప్రభువుని ప్రార్ధిస్తూ మోకరిల్లింది.

ఆ తెల్లాంగట్ల ఆంబుఇన్సులో తని తీసు కెళ్ళి పోయాలన్న వార్త నిద్రలేచాక రోసీ చెప్పేసరికి, మేరీకి దుఃఖం రాలేదు, బాధ కలుగలేదు, ఆమె కంట్ల కన్నీరు యిగిరిపోయింది. హృదయం లోని (పేమ ఎండిపోయింది.

ఇక తనకి అక్కిడేముంది? వచ్చిన పని అయినోయింది. ఆ ఉదయం మదద్రానకి ఎవరో _పండ్చు కారు వె ళ్తుంకేంరోస 'మేరీతో పొటు బయలుదేరింది ర లెక్కించి రావడానికి,

రోస్‌కి సిశ్చలమైన నీటిలోని రాయి విసిరినట్లుగా ఉంది. తను మేరికి అనవసరంగా ఉత్తరం రాసి, _పళాంతంగా గడిచిపోతున్న ఆమె జీవితాన్ని అల్లకల్లోల పరిచానని బాధగా ఉంది. ఎప్పుడో ఎఎరి నోటనో తల్లి మరణవార్త వినటంలేదు, ఇలా యింతదూరం తై కొరకు వచ్చి శూన్య హృదయంతో వెళ్ళిపోవడం వేరు. రోసికి జోసఫ్‌మీద కోపంగా ఉంది, ఇంత చదువుకుని, అన్నివిషయాలో ఎంతో ఉదారంగా ఆలోచించే జోసఫ్‌, చె ల్రైలుపట్ల ఎందుకింత మూర్ధంగా ఉన్నాడు? ఎందుకింత నిర్ణయగా (ప్రవర్ధించాడు? రోసీకి మేరీపబ్ల ఎనంని జాలి ఏర్పడింది. =

“అయిందేదో అయింది. ఎక్కడో వొఠచోట ను స్వ సుఖంగా ఉన్నావు”

స!

“క్ష అంది మేరి. పరధ్యాన్నంగాం

“ఇంత్రకీ సీగురించి చెప్పు. ఎంతమంది పిల్లలు? ఎంత వెనకే శఛావ్‌? ఇల్లు కట్టావా?””

“ముగ్గురు. ఇల్లు కడదామనే అనుకున్నా = పడలేదు.”

కళ రష”

*ఏవో ఖర్చులు.”

“*బ్రదేమిచటోయు,. మీ రిద్దరూ రెండుచేతులా సంపాయిస్తుం టిరి.”"

“వూ ఆయన ప్రాక్సీ సు వది లేశారు. ఆయనకు రాజకీ యాలూ, ఎలక్షన్సూను.”

అదేమిటి? చదువుకునే రోజుల్లో చాలా (బిలియంట్‌ గా ఉండే వాడు. మంచి టాక్స్‌ ఫుల్‌గా ఉండేవాడు. ప్రొసెషన్‌ వదులు కోవడ మేమిటి?

ఆయనకి యీ రాజకీయాల పిచ్చి బాగా పట్టిందిలే!”

“*న్సువ్వెందు కూరుకుంటావ్‌ వద్దనక పోయావా?”

“వ్వనం చెబికే వింటారుటోయ్‌. నిలవజేసిందంతా పోయిన ఎలక్షన్సులో పెళ్తుళారు. '”

కక పల్లెటూళ్ళలో ఉంటపే యింతే. ఎంతకీ పార్తీ లూ - ఎన్నిక లూను. శుభంగా ఏ సిటీలోనై నా ఉంటే మీరీపొటికి హయ్యర్‌ స్టడీస్‌కి ఫారన్‌ వెళ్ళివుందేవారు.”

“అవన్నీ చదువుకునే రోజుల్లో కనే బంగారు కలలు," అంది సిరసంగా మేరీ.

“సాన్‌ "సెన్స్‌. నేనూ మా ఆయనా వచ్చే ఏడు సెట్పుకి వెళ్ళి పోతాము. ఇద్దరిలోనూ ఎవరికి ఛాన్సు వచ్చినా ముందు ఒకరు వెళ్ళి, అనక రెండోవాళ్ళని పిలిపించుకుంటాం,"*"” అంది రోసి ఉత్సాహంగా, ఆమె మాటలు వఏవింటూంపే మేరీకి తన మరిది మోహన జ్ఞాపకం వచ్చాడు తన్ను ఫోర్తు ఇయర్‌లో ఉండగా మెడిసిన్‌లో జేరిన ఆనాటి రోసి ఎంత పిరికిగా, నెమ్మదిగా ఉండేది? ఆనాడు యింటికి వెళ్ళి

22

పోతాను, యీ కోర్సు వద్దు అని ఏడి స్పే, తను వోదార్చి దిజ్జగించి ధై ర్యం చెప్పవలసివచ్చిన రోసీయేనా యీనాడు ఎల్లలు దాటి పరాయి దేశాలకి వెళ్ళిపోతానని, ఉత్సాహంగా కొత్త ఆశలతో చెబుతోంది. తనచుటూ అంతా ముందుకిపోతూం'కే, తాముమటుకు తిరోగమిస్తు న్నారు*

'మరిక్హి తనకం టె చిన్నదయిన యీ రోసికి తన సమస్యలన్నీ చెప్పు కోవాలని అనిపించింది. మొదట్లో తన యింటిగుట్టు బయట పెట్ట కూడదని అనిపించినా, యీ రెండు రోజుల _[పయాణం, అన్న గారు చేసిన పరాభవం, తల్లి పట్ల తన నిస్సహాయత = యిదంతా "మెర్‌కి లోకం మీదు తన భర్రమీద తన పుట్టింటి వారిమీద ఏదో కపిగా ఉంది. ఇవన్నీ కనపడని బంధాలు. ఈ బంధాలనుంచి తనకీ, తన పిల్లలకీ వము క్రి కొవాలి.

కారుళో అంతా యీ ఖబురూ ఆ ఖబురూ చెప్పుకున్నా ణు మధ్యాహ్నం మూడు గంటలనుంచి, = ఆ రోజూ ఆ మర్నాడు కూడా మేర్కీ రోసీకి తన వైవాహిక జీవితం, విశ్వం, అత్తమామలు ఒక పేమిటి ఈ పడి హేనేళ్ళ త్‌న జీవితాన్ని ఒక పెద్దక థలా చెప్పు కొచ్చింది.

“ఆయన ఎందు కిలా మారిపోయా రంటావ్‌?” అని (సర్నిం చింది రోసీని.

టి

న్పీన్పిక్రి పెద్ద ఆలోచన దేనికి? పరిస్థితులు. మనిషి పరిస్థితు లకి బానిస. తన యిల్లు, తన కుటుంబం, తన వూారు,తన రాష్ట్ర్రం, తన దేశం = యిలా మనిషి తన చుట్టూ వాతావరణాన్ని మించి బయ టకి చూడలేడు .మీ ఆయన మెదడు ఆ పల్దెటూరు సంకుచితత్వంతో తుప్పుపట్టి పోయింది. ఆ తుప్పును వదల గొట్టించి, ఆవూరు నుంచి బయట పడ'వేయ గలిగామా, ఆయనా మన (ప్రాపెషన్‌లో వన్‌ ఆఫ్‌ ది బెస్టు కాగాలడు."*

*ఈటజ్రుది ఎలా?

120

“ఎల్లా ఏముంది? నువ్వు ముందు మకాం ఎత్తు. నువ్వు “వూలి అంటే నేను చుట్టు పక్కల నీకు జాబ్‌ చూస్తాను. ఆ తరువాత అతనూ వనాడు.”

“ఆయన చాలా పట్టుదల మనిషి, రోసీ.”

“పట్టుదల గలవాడే గాని మూరుడు కాడుగా- నెమ్మదిగా విడమర్చీ చెప్పు = తప్పకుండా వింటాడు.”

“ఏమో” అంది విస్పృహగా మేరీ,

*నేనో మాట చెపుతాను - ఏమీ అనుకోవుగా!”

“ఇందులో అను కునేందుకు ఏముంది.”

66 'స్పేన్సు నిర్మాహ మాటంగా చెప్పే స్తున్నాను. సీ 3ందుకో “సెల్ఫ్‌ పి టీ" ఎక్కు వయినట్లు తోస్తూంది. ఏదోనైై రాశ్యం, _స్తద్దక కని పిస్తోంది నీలో. ఇవన్నీ అనారోగ్య కరమైన లక్షణాలు. ఊరికే (పతి దానికి భయ పడక, మీ ఆయన్ని *కన్విన్సు' చెయ్యి, ఇంత చదువుకున్న మనలాంటి వాళ్ళమే నీరు కారిపోతే = మామూలు ఆడవాళ్ట సంగతి?”

మెరి సమాధానం చెప్ప లేదు.

“నువ్వు వెళ్ళగానే మీవారి విషయం రాయి, నేను మిగతా ఏర్పాట్లుచూసాను. ఏ _ వెల్లూరిలోనో అముతె, నీకు ఫ్య్వర్‌ సడీస్‌కి అవకాశం ముంటుంది.*”” అని హెచ్చరించింది, రోఎ. 'మేరికి ఒక పక్క రోసి మాటలు కొత్త ధైర్యాన్ని, ఉత్సాహాన్ని యిస్తున్నా, మరోవైపు నినాంణగా ఉంది. రైలు దిగి యింటి కొచ్చే సరికి పనివాళ్లూ, నర్ఫూ తప్పించి యింకెవరూ లేరు. భర్త గాని, పిల్లలుగాని లేని ఆయిల్లు చూసే సరికి ఆమెశేదో దైన్యం పుట్లు కొచ్చింది. అల్లానే పక్కమీద పడుపని _ కళ్ళు నీళ్ల కుక్కు కుంది. డొక్షరమ్మగారి తని పోయిందికొటోలు అని అనుకున్నారు పనివారు.

అర్వాత్రి పన్నెండింటి వేళ యింటికొచ్చిన విశ్వం = పక్కమీద 'శోకమూర్రిలా పడివున్న భార్యని చూసి, = “మేరి అయామ్‌ సారిః” అంటూ పక్కన కూచున్నాడు.

. 124

“అమ్మ చచ్చిపోలేదు. కొని వాళ్ళకీ నేను చచ్చిపోయాను. అక్క చచ్చిపోయినా నాకు చెప్పలేదు. నాకవ్వరూ లేరు అంటూ" భర్తను కరుచుకుని ఏడ్చింది మేరీ.

ఎక్కిళ్లు లో మధ్యమధ్య మాటలతో అక్కడ జరిగిన పరాభవాన్ని చెపుతుంటే విశ్వానికి భార్యపై న అనిర్వచనీయమైన జాలి కలిగింది.

“పూర్‌ డియర్‌, ఊరుకో. మార్గాలు వేరయినపుడు మను షులు దూరం అవుతారు, వాళ్ళ మార్షం 'నేఫ. మన జీఏఎతాలు "వేరు. వై రిన్వకపోయావా, పేషన్‌ క్రి వచ్చేవాడిని. పూర్‌ వైర్‌ ం మధ్యాహ్నంనుంచి యీబాధ పడుతున్నావా? పూర్‌థింగ్‌!” అంటూ అనునయించాడు. మేరికి కొంత ఉపశమన కళిగి” ట్లయింది. తనక్‌ అందరూ వగిలినా తన భర్త వదలడు, తన భరా, పిల్లాలూ ఉన్నారు. ఈ భావంతో నిద్రలోకి ఒరిగింది మేరి. లయ వెల్లూర్‌ నుంచి వ్షచ్చినప్పటినుంచీ మేరికి యీఊరు

నుంచి వెళ్ళిపోవాలనీ, తన భర్తనీ, పిల్లలనీ యీ పరికరాలనుంచి కదల్పాలనీ = ఆరాటం ఎక్కువయింది

“సాకు డి. బి. వో. చెయ్యాలనుంది.” అంది విశ్వనాథంతో ఓవారంరోజులు పోయాక.

“ఓ, చదువు. మదాసుకి రాసి తెప్పించమన్నావా?” అన్నాడు.

*బ్రదికాదు, మీరు యమ్‌. డి., నేను డి. బి. వో. యిదరం చేద్దాం. ఓ ఎడాది మద్రాసులో ఉంటే సరిపోతుంది.” ౧

120

ఊఉ నేను చదవటం అనే మాట వొదిలెయ. నాకు చదవాలనే ఆస క్రి లేదు, యమ్‌. డి. దేనికి? మరికొంత సంపాయించడానికేగాః రేపు ఎమ్‌. ఎల్‌. ఏ. నయితే దానికి పదిరెట్లు సంపాయిసాను. దాని కున్న పరపతి మన (ప్రాక్టీసు 'కెక్కూడుంది?”

*ళర్షి గ్ర మళ్లా నుల్చోడానిశే నిశృయించుకున్నారా? *బ్మద్రేద్రో కొ త్తవిషయంలా మాట్లాడుతున్నావ్‌ 1 నీకు తెలియదా?”

“నుర్కి డబ్బు? మనదగ్గర అంత పెట్టుదిడి ఎక్కడుంది?”"

“రీస్స్‌ _ అదా? సుబ్బరాజు పార్షీ పెట్టుబడి పెడ్తారు - అనక అతనికి నావల్ల ఆనేక [ప్రయోజనా లుంటాయి.”

“నెగకపో తే?”

“అన్నావ్‌! నామీద నీకుతప్ప అందరికీ నమ్మకం వుంది. నీ వొక్క_దానికే నేను వేలిగాడులా కనిపిస్తున్నాను.”

అుదిక్రాద౦ండి:$* “ఏమిటి అదికాదు. నీ దృష్టిలో రోరింగ్‌ ప్రాక్టిసు తప్ప మరోదానికి విలువలేదు. నీలాటివారివల్ల నే మనదేశం యిలా తగలడు తోంది" అంటూ కోపంగా లేచి వెళ్ళిపోయాడు విశ్వనాథం, సొామిలా ఫాయిలాగా, సౌమ్యంగా (ప్రారంభించిన సంభాషణ యిలా కోపతాపొా లతో ముగియడం మేరీకి బాధాకరంగా తోచింది.

ఎల్మ్నాననా భర్తని ఈ పరిసరాలనుంచి తీలు కళ్ళిపోవాలని ఉంది మొరీకి. అక వ్రనాథం నెగ్గుతాడని ఆమెకి నమ్మకంలేదు. రోజూ వచ్చే ఇద్దరు ముగ్గురు 'పేషంట్లకీ నామమాత్రంగా వై ద్యంచేస్తూంది. ఆమె మనసు స్థిమికంగా ఉండటంబేదు. “

తాము ఈవూరునుంచి వెళ్ళిపోవాలి. ఎలా ఒకపక్క ఇంటి అదై పెంచమని మీసారినాయుడుగారి వత్తిడి. మరోపక్క నెల రాబడి జీతాలకే అయిపోతున్నది. నిలవచేసే ఆవళొశంగానవి, మార్ష 07+వి తోచడంలేదు. ముందు యీ పరిసరాలనుంభఛి = వెళ్ళిపోవాలి. తాము వెళ్ళిపోవాలి. ఈ ఆలోచనపశ్షే ఆమె మనసు కేంద్రీకృత మైంది.

ఒకరోజు విశ్వనాథం లేని 'చెములో సుబ్బరాజు వ స్తే అతన్ని ఈదిపిందిం

126

64 జ్య్య ఎలక్ష నులో ఆయన నుల్చోడం జు నిశ్చయ మైందా?”

ఆ అయినశ్తు! నిన్ననే నామినేషన్‌ పతాలు దాఖలుచేళాం"” అన్నాడు సుబ్బరాజు,

“ఆయన గెలుసారంటారా?”

కక న చెప్పలేం ల ఈ. రాజకీయాల్లో గెబిపు ఎవరిదో, ఆఖరి మినిట్‌ దాకా చెప్పలేం. /ఏమైనా, ప్రయత్నంచేయడం తప్పు లేదుగా?”

“*క్సాన్సి కిందటిసారి ఎంతయిందీ మీకు తెలసా? మళ్లీ ఈ వారి ఎక్కడినుంచి తేవడం?”

“ఈసారి అంత అవదు, అప్పుడు మాకు అనుభవం తక్కువ. ఇప్పుడు పార్టీతరపున నుంచుంటున్నాడు, ఇండిపెండెంటుగా కాదు. అయినా, ఆదంతా నేను చూసుకుంటానుగా,” అన్నాడు సుబ్బరాజు.

సుబ్బరాజు యింత మద్దతు యిస్తుంటే, తన భర్త ఎలక్ష నులో నిలబడి తీరుతాడు. నామినేషన్‌ పేపర్‌ ఎ ఫెల్‌ చేళాక, మరి తిరుగు లేదని (గహించుకుంది మెరీ, ఈ ఎలక్ష్మ నులోభ ర్త ఓడి పోతే అప్పులు అన్నీ నెత్తిన పడతాయి. వాటిని తీర్పడ మెలా? ఆయశ నెగ్గినా, ఓడినా తనకు యీ ఊరుమీద, యీ జీఏఎతంమీద విర క కలిగింది. డాక్టరు గా తనకి యిక్కడ భవిష్యర్తులేదు, పిల్లలు చెడిపోడం ఖాయం. తస భర్త ఎలానూ = యీ పరిసరాలు వదిలి రాడు: పిల్లల భవష్యత్‌ కోసమైనా తాను కొన్నాళ్ళు యీ ఊరికీ యీ పరిసరాలకి దూరంగా వెళ్లి పోవాలి = అని నిళ బచయించుకుంది మెరి. వ్య కురాలయి ఎమగు తూన్న సురేఖ యిక్కడ ఉంటే = చదువుమీద (శ్ర ద్రచూపలెదు. దానికి తోటి ఆడపిల్లలకి మళ్లె పెళ్లీమీద తప్ప _- చదువుమీద-దృష్టి ఉండదు. బాబు ఈ నాలుగైదు నెలల్లో మరీ అల్లరి తిరుగుడు నేర్చుకున్నాడు, అప్పుడప్పుడూ రూపాయినోట్లూ, చిల్లర తగ్గడం గమనిసోంది మేం. ఈ డబ్బు పనివాళ్ళు తీస్తున్నారని అనుకునేవి చాలారోజులు. కాని, ఇటీవలే అది బాబుపని అని బయటపడి, ఆమె మనసు వికలమయి నోయింది. ఇవన్నీ ఆలోచించగా ఈ ఊరునుంచి వెళ్ళి పోవడమే తమకు మంచిదనిపించింది మేరికి.

12

విశ్వనాథం యిందుకు వ్యతీ రేక మౌగ్గ ౦లో ఆలోచిస్తున్నాడు పోయినసారికి మళ్లేగాక = యీసారి మెరీ తనతోపాటు సభలకీ = సమా 'వేశాలకీ రావాలని అనుపంటున్నాడు. మరి సహకారం తనకి యీ ఎన్నికలలో చాల అవసరం. మందుమాకులు ఊరికే యిచ్చి, తామూ జమీందారుగారి పద్దతులే అవలంబించి వోటన్ల ని ఆకట్టుకోవాలి.

అట్లాంటప్పుడు = మేరీ ఈ పవూరునుంచి వెళ్ళిపోదామని = కాపరం ఎ శ్రేద్ధామనీ, పిల్లలు చెడిపోతున్నార నీ ఆనడం ఆతనికి చికొగ్గా తోచింది. తనకి రాజకీయాల్లో కలుగబోయే ఘన విజయానికి సహ కరించడం పోయి, పై పెచ్చు యిలా కాపరం ఎ శ్తేద్దామని అనడం తనకి ఎదురుదెబ్బ అవుతుందనికూడా [(గహించుకున్నాడు. అనా రోగ్యంవల్ల నూ, గర్భం పోవడంచేతమ మేరి యల్లా ఆఅంటోందనే గాని, యీ ఊరు వదలి వెష్లి పోవాలని ఆమె మనస్సూ ర్రిగానే కోరు కుంటూందని తెలుసుకోలేక పోయాడు,

కాపరం ఎ త్రేసేవిషయంలో ఏరి వాగ్వాదాలు దైనందిన కృత్యా లుగా మారిపోయాయి.

“ప్పునం ఈ వూరు వదిలి వె శ్రేగాని బాగుపడం. పిల్లల భవి ష్యత్తు ఆలోచించండి. వాళ్ళు చెడిపోతున్నారు. మీరు మారిపో తున్నారు,” అంది.

46న్దేన్సు ఎప్పుడూ ఓమాదిరిగానే ఉన్నాను. ఏదో చిన్నతనం వల్ల సిగరెట్‌ తాగినంతమా(త్రాన, చిల్లర తీసినంతమా(త్రాన పిల్లలు ఎందుకూ కాకుండా పోతారా? నా చిన్నపుడు చాలా బుద్దిగా చదువు కున్నా, 'పెదయాక చెడిపోయానని నువ్వూ అందరితోపాటు అంటు న్నావు, దానికేం చెబుతావు?””

“*ఆదికొదండీ, ఈ ఊరు, ఈ వాతావరణం, ఇవి వాళ్ళని చెడ గ్‌ డ్రున్నాయిం ఆ స్కూల్లో చదువు అధ్వాన్నంగా ఉంది.”

“వాతారవణం ఏంచేపింది? నేనిక్కడే పుట్టి పెరిగాను. అఆ స్కూల్లో మేము అన్నదమ్ములం నలుగురం చదువుకున్నాము. ఒక ప్పుడు కాకినాడ పంపి చదివిస్తానం కే, నువ్వే వద్దంటివి. అప్పుడు పనికొచ్చిన స్కూలు యిప్పుడు పనికిరా లేదా?”

పరి

“స్కూలుకాదండి : అక్కడి పిల్లలూ, ఆసావాసాలు-వాటివల్ల వాడు చెడిపోతున్నాడు స్కూలు కెళ్తున్నానని చెప్పి = ఎగ్గొట్టి మాట్నీకి వె ళన్నాడు.”

“ఏం వె శే? ఈ రోజుల్లో సినిమాలకి ముసలా శ్రే ఎగబడు తున్నారే జ్‌ చిన్న వెధవకి చూడాలని ఉండదా ఆని.”

*జ్వదికౌదు వాడికీ పినిదూలకీ డబ్బులు ఎక్కడనుంచి వస్తు న్నాయా అని? ఈ మధ్య చాలాసార్లు నాబాగ్‌లోంచి ఒకటీ రెండూ తగ్గుతోంది.”

“పనివాళ్ళు తీస్తున్నారేమో, నువ్వు బాగ్‌ పేవల్‌మీద పెట్టి పోతుంటావ్‌ = డద్బు మనం జా త్తగా ప్యెకోవాలి. అది అందు బాటులో ఉంటే సిల్లల'కేకాదు, 'పెద్దలతగూచా చెడుబుస్టులు పుడ తాయి”

“ఆం కే మీరు నాదే తప్పంటారు -భూమి గుం డంగా ఉందని = (పతివానికీ నన్నే తప్పుపడతారు.”

"నిన్ను తప్పుపట్టడంకాదు, ఉన్న విషయం వెబుతున్నాను. ఆ డబ్బు దిబు తీసినా, పనివాళ్లు తీఎన్హా దా వాళ్ల కం దేస్టు నిర్త క్ష్యంగా పొరెయ్యడం తప్పంటాను. ఒకివేక తీళాడే .నుకోః దాంతో వాచేడో పెద్దగా చెడిపోతున్నాడని నుష్వ గొంతు చించు కోడం, నా నచ్చళదు. రేపు పనివావ్టతిననా వాడి న త్తినే తోసారు.”

“వాడి (ప్మొగెస్‌ రిపోర్టు చూస్తున్నారా? అన్నీ పాతికలూ మృుపఫెలూనూ = ఇల్లా చదిఏతే ఎట్లా? హః స్కూల్లో చదువే అంతంత మాత్రం = ఇక వీడి సావాసాలూ _ దాంతో ఎం.ఎ. హెకుండా బోతు న్నాడు."

“అక్కడే నాకు చికాకొచ్చేది. నీకిప్పటికి నూరుసార్లు చెప్పాను. మా అన్నదమ్ములం నలుగురం యీ హెసూలోనే చదిపాం. ఆందరం బ్బా లనూ తప్పకుండా, నీ కొడుక్కు మళ్ల ట్యూషన్‌ లేకుండా, స్కూల్చుపఫెనలు వాసయ్యాము, రేపు వీడు ల,.౮.88/09 [20

పాసవకపోతే, స్కూలునీ, సావాసాలని అనకు, నీ పెంపకాన్ని అనుకో. లేక వాడికి బ్మురలేదనుకోః”

మేరకి వెరికోపం వచ్చింది. తన కొడుక్కి బురలేదా? వాడికి తెలివిలేదా?

• ఆయ్యోోవాడికి బుుర్రలేకుండా ఎలా పోతుంది? అటు పెత్తండ్రి, తండి, పినత౦(డ్రులు అందరూ అఖండులాయె!

ఆటే నేను చెప్పెది. వాడికి తెలివి వేకగాదు. ఏదో చిన్న తనంగా కొన్నాళ్లు తిరిగినా = ఆనక, వాడే చదువుతొడు. చదువు వంట బట్టలేదూ అంపే = అవిపూ రిగా స్కూలుని ఊరిని అనకూ డదు. మన పెంపకం _ తల్లి దండ్రుల పోలికలు,” అన్నాడు విశ్వనాథం.

మేరీ నిర్హాంత పోయింది. తనని ఎత్తి పొడుసున్నాడా ? తనకి బ్మురలేదని వేలెత్తి చూపు తున్నాడాః ఇన్నాళ్ళకి తన తెలివి తేటల (పస క్తి వచ్చిందా! కాని, తను ఆ పరిసరాలని, ఇతను పుట్టి పెరిగిన ఊరునీ మాటి మాటికి వేలెత్తి చూపిన సంగతి చూర్చిపో యింది. అతను తిరిగి దెబ్బ తీసేసరికి గిజగిజ లాడింది, ఎమయినా తన పట్పదల విడవదలచు కోలేదు మేరీ. మళ్ళీ రెట్టంచింది.

“=న్చేన్సు ఈ ఊరు విడిదిరాను. ఇక్కడి నుంచి కదలను. ఈ ఊరు మారడం నీకేదో ేలిగ్గా అని పిస్తోంది కాబోలు. నాకు ఇక్కడ కావలసినంత ఫ్యూచర్‌ కనిపిసోంది. ఫ్యూచర్‌ అన్నది మన చేతుల్లో ఉంది,” అన్నాడు విశ్వనాథం.

“సోనీ పిల్లలవి తీసుకుని నేను వెళ్ళి పోతాను. ఆతరువాత మేరు రండి," అంది మేరి స్రీ సహజమైన ఆమాయికతతో.

విశ్వనాథం ఉగుడై పోయాడు. ఇంతదాకా అతను మెరి జీవితంలో అతి ముఖ్యుడూ ప్రథముడూను. ఈనాడు మెరి తన కంపే పిల్లలు ఎక్కువం టూంది. తనని వదిలి వెళ్ళి పోడానికి ఆమె తయారవు తూంది. ఈ భావం ఆతనికి = సూటిగా గుండెలో గుచ్చు, కుంది. ఈ పదిహేనేళ్ల తమ (పెమా, వైవాహిక జీవితం నిరర్హ

100

కంగా, బూటకంగొ తోచింది. మేరికి ఎప్పుడయితే తను పిల్లల తరువాత వాడయ్యాదో, తనకి మేరీ కూడా పిల్లల తరువాతనే అవు తుంది. తనకీ పిల్లలే ముఖ్యం. మెరి మాతృ (పేమకి ఎంత హక్కు ఉందో, తన పిత్స(పేమకీ అంతే హక్కు. ఉంది. ఎలక్షన్హ ముందు ఘర్షణ అర్జ విహీనంగా కనిపించింది. మేరిలోని మొండి పట్టుదల చికాకు తెప్పిస్తూంది. ఎన్నికల ముందు తన భార్య వెళ్ళిపోతే, అందులోను పిల్లలని తీసుకుని వెళ్ళిపోతే తనకి పరాజయం తథ్యం. ఆ వషయం తెలిసే మేరీ ఇలా ప్రవ రిస్తున్నదా?ః అదను చూసుకు తనమీద దెబ్బ తీస్తూందా? తను ఎదురు దెబ్బ తియ్యాలి _ అను కున్నాడు. అదిగాక, ఎన్నికలు అమిపోయే దాక మూ భేదాభి ప్రాయాలని పైకి పొక్కకుండా సర్రె _ య్యాాలి, ఆందుకనే పిల్లలని ఆమె వెంట తీసు కెళ్ళడానికి ససే మిరా = వొవ్వుకోనన్నాడు.

భర తనమాట వినడు. ఈ ఊరునుంచి కదిలి రాడు; అని మేరీ (గ్రహించింది. పోనీ పిల్లలని తీసుకుని ఏ మద్రాసో వెళ్ళి ఉద్యోగం చేసుకుం పే? కొన్నాళ్ళకి అతనే మనసు మారితన వద్దకి వసాడని భమ పడింది. ఆమెకి విశ్వనాథం మీద ప్రతీకార వాంఛ గాని, ఫగగాని లేదు = పిల్లలని యీ పరిసరాల నుంచి తీసు3ెళ్ళి పోవాలి. తానీ ఊరు నుంచి వెళ్ళి పోవాలి. అప్పుడుగాని తమకి

విము క్రి లేదు. మూామగారింటికి పండక్కి వచ్చిన అబ్బయ్యబాబుగారి అల్లుడు, పీడరుగారు, అలవాటుప్రకారం మేరిని చూడటానికి వచ్చారు.

101

తనమనసులోని భయాలూ, అనుమానాలూ తీర్చుకునే తరుణం వచ్చిం దనుకుంది మెరీ.

“న్సీరు నాకు అప్పులు కొబట్టి =* యించుమించు మీ భార ్ర్‌వల్లే నే నీ ఊళ్ళో స్టిరపడ్డాను కాబట్టి _ నూ కుటుంబ విషయాలు మీకు చె పున్నాను. నాకు 'లీగల్‌*గా కొన్ని సందేహోలు నివృ తిచెయ్యాలి మీరు,” అంది మేరీ సూటిగా. ఆమెకి విశ్వనాథంవలె ఆంద. గా మాట్లా డటంరాదు. 'పేషంట్లతో తప్పించి ఆమెకి సోషల్‌టాక్‌ చేకకాదు.

ఈ ఆ్పాడ్ర గండి!” అన్నాడాయన.

““డాక్టరుగారు యా రాజకీయాల్లో దిగడం నాకు మొదటినుంబీ యిష్టంలేదు. కౌనీ, ఎవరిమాటా వినరుగదాః ఆయన ఎల్లాను వినరు, పిల్లలనయినా యిక్కడనుంచి తప్పించి తీసు కెళ్ళిపబోవాలనుం వ. వాళ్ళ కీర్కడ చదువు ఆబ్బడంలేదు.

“డాక్టడుగా రమన్నారు?” అని అడిగారు ప్‌ డరుగారు.

“పిల్లేదన్నారు. పిల్లలని ససేమిరా పంపనన్నారు."'

పీ డరుగారు మాట్లాడలేదు. నిళ )ప్రింగా తల పంకీచాడు.

“*దాసకి మీరేమంటారు?” అని ఆడిగింది.

“అనేందుకు ఏమీలేదు. ఆయన పంపను అంపే మీసు చేయ గలిగిం దేమీలేదు. పిల్లలు మైనర్లు. తర్లిదం[డ్రు లిదరూ ఒక ఒప్పం దాసికి రావాలేగాని, ఏ వొక్కురూ రెండోవారి అనుమకివేనిడి వాళ్ళని తీసు ఇళ్ళలేరు.””

“*ఆఅుదంతా *లా” అనుకోండి; నేను బలవంతాన తీ 1౩ లా ననుకోండి, వారి యిష్టానికి వ్యతిరేకంగా.” -

“రై లుస్టేషనుకి, పోలీసులతో వచ్చి పిల్లలని స్వాధీనం చేసు కొనే హక్కు. డాక్టరుగారికి ఉంది. ఇది మీరిద్దరూ సౌమ్యంగా పరిష్క రించుకోండి. అంతేగాని, కేసులూ, కోర్షులూ మీ అంతస్తుకి తగవు”

• ఆం తేనంటారా?ో

*ట్రుంత్రే *లా” అన్నది ఒక వై పునుంచి ఎంత రుజువుగా కనిపి స్తుందో _ మరోవై పునుంచి అంత అర్ధవిహీనంగా కనిపిస్తుంది.

| పల్లి

పిల్లల బాగోగులకోసం మీరు బాధపడటం సహజమే. సమర్దనీయ మూను. మీ సంసారపుగొడవలు ఎటున్నా డ్రాక్టరుగారికి గూడా స్టాని కంగా పరపతి ఉంది. పిల్ల లవిషయంలో త్శగా మీ దబాధ్యతవంటి ద, తండ్రిగా ఆయన బాధ్యక. 'చట్టము' అనేసరికి ఆయనమాశకే నెగ్గు తుంది. నేను మీకు తమ్ముడిలాంటివాడీని. మీరు సొమ్యంగానచ్చవచెప్పి, పిల్లలని తీసుకు వెళ్ళండి. డాక్టరుగారు ఆ తర్వాత = రానచ్చు. ఈ విష యాలు చెప్పినట్లు మీరు, విన్నట్లు నేనూ యిద్దరం మర్చిపోదాం అ కలవ్‌1” అంటూ వెళ్ళిపోయాడు ప్లీడరుగారు.

'మేరికి ఊపిరి ఆడనట్టయింది. ఈ ఊరునుంచి బయటపడే మార్ష ౦బేదా? ఆమె మళ్ళీమళ్ళీ థ్‌ ర్త ని వేడుకుంది. (పాఠథయపడింది ణు పిల్లలని తనవెంట పంపమ9 శతవిధాలా అడిగింది. అతను ససేమిరా ఒప్పుకోలేదు. “కావాలంటే నువ్వు వెళ్ళవచ్చు. నీకు నేను అద్దు చెప్పడం లేదు. ఈ పిల్లలు నావాళ్ళు' అన్నాడు దృఢంగా.

తనభర్త ఇంత పట్టుపడతాడని ఊహిందలేకపోయింది మెరీ, అందుకనే కోయంబత్తూర్‌లోని ఒక ఫ్యాక్షరీ హాస్పెటల్‌లో ఫా ఉందంటే చూసి అప్ప య్‌వేసింది = తను యీ పరిసరాలనుంచి బయటి పడే తొలిపయశ్నంగా. అప్పటిదాకాఉన్న లేడీడాక్షరు తన క్లాస్‌ యట్‌ సావిత్రి అని మేరీకి తెలియన. సావిత్రి పెళ్ళిచేసుకు సెటిల్‌ అవు తూంది. అందుకే రాజీనావూ నోటీస్‌ యిచ్చిందట మూడునెలలు ముందుగా। మే అప్పి కేషన్‌ సావిత్రి చూడటం _ సావిత్రి మేరీని చాలా స్టాంంగ్‌గా రెకమెండ్‌ చెయ్యడంతో = కోయంబత్తూర్‌ హాస్పిటల్‌ కమిటీవారు, యిఎటర్‌ వ్యూ లేకుండానే పె నెలలోవచ్చి = జాయిన్‌ అవమని ఉత్తరం రాశారు. సగ జయించినప్లు ధైర్యం కలిగింది మేరీకి ఎలానో అలా భర్తని వప్పించి పిల్లలు ముగ్గురినీ తీసుకెళితే ఆపైన విశ్వనాథం [క్రమంగా తనతో వచ్చేసాడనుకుంది.

తన (ప్రస క్తిలేకుండా తనకు తెలియకుండా భార్య = కోయం దబత్తూర్‌ ఉద్యోగానికి అస్ష యిచేసిందనీ, ఆఉదో్యోగం ఆమెకు లభించిం దని, తననివదలి పిల్లలని వెంటతీసుకెళ్లి పోడానికి నిశ్చ యించుకుందనీ

13

తలుసుకున్న విశ్వనాథం ఉ(గుడయిపోయాడు, త నేనా అంతచేతకాని వాడూ, ఆంత చేతులుకట్టుకుని కూచున్నవాడూ అనిపించింది. మేరీ ఇన్నాళ్ళు తన _పేమనే చవిచూపిందిగాని, తన పట్టుదలవికాదు. తల్లి దం।డ్రులని ఎదిరించి, ఆమెలోలేని స్టయిర్యాన్నికల్పించి = పదిహేనేళ్ళ [క్రితం వివాహంచేసుకున్నాడు. ఈనాడు ఆమెకిత న, పేమ, త్‌ నమద్దత్తు అక్కరలేదు. ఇవన్నీ వదులుకు వెళ్ళిపోడానికి సిద్ధపడింది. కొని, ఎటొచ్చీ పిల్లలు - వారిపైన, ఆమెకెంత హక్కుందో, తనకూ అంతే

' హక్కుంది = అది నిరూపించి చూపాలి. అతనికి తన ఆదర్శాలు, తన (పేమ, త్స దండ్రులనీ . అందర్నీ ఎదిరించి అన్యభాషకు, అన్యమతా నికిచెందిన యువతిని సపెండ్రాడటం - ఇదంతా అర్ద విహీనంగా, నిష్ప యోజనంగా కనపడింది. ఆతనిలో త్మీవమైనకోపం _ అంతు తెయని ఆరాటం తల ఎ తుతోంది. అందుకనే మేరి అపాయింట్‌ మెంట్‌ లెటర్‌ చూపినపుడు, దాన్ని ప్తూరిగా చదవకుండా విసిరికొట్టాడు ఆమె మీదకు.

“నాకెందుకు చూపిసున్నావ్‌? నే నెవరినని చూపిస్తున్నావ్‌?”

“బ్రద్రేమిట్రి??్‌” అంది మేరీ యిర్శికేమీ అనలేక.

*జ్రావుస్తు, నేను నీకెవర్ని? అప్త్పయుచే సేముందు నన్ను అడిగి అప్త య్‌చేశావా? ఇప్పుడు వెళ్ళేముందు మటుకు నన్నెందుకు అడుగు తున్నావ్‌। నీయిష్షం. వెళితే వెళ్ళు. నేనెవర్ని నిన్ను అద్దు పెట్టడానికి? సంపాయించగలదాని?, స్వతంతురాలివి.”

“మీరలా మాట్లాడితే నేనేంచెప్పను? నాలుగొందలొస్తాయ్‌ _ పిల్లలని తీసుకుని నేను వెళతాను. ఆతరువాత ....”'

'మెరిమాట పూర్రిచేయనివ్వలేదు విశ్వనాథం. **నువ్వు షిల్ల అని తీసు కళ్ళడమనేది కలలోనివార్త! పిల్లలమీద సీకు ఎంత హక్కు ఉందో = నాకూ అంత హక్కు. ఉంది. అంతకుమించిన (పేమవుంది, నేను పిల్లలని సీవెంట పంపను, నువ్వు ఎడ్చి గోలచేపి నాధిద్దామని అనుకుంటున్నావేమోః అదంతా జరగనిపని అవి తెలుసుకో. నీకు

1ల4

పిల్లలూ, నేనూ కావాలనిఉంకే ఈ ఊరూ, ఈ యిల్లూ కదలకు. లేదంటావా నీదారి నీది. నాదారి, నాపిల్ణలదారి నాది”

“వాళ్లని ఎవరు చూస్తారు?” వాళ్లు బాధ్యత - తిండీ, చదువు, ఇవన్నీ ఎవరు భరిసారు?”

“అవన్నీ ముందు ఆలోచించి నువ్వు ఉద్యోగానికి అప్లయి చేసి ఉండాల్సింది. ఇప్పుడు ఆలోచించి ఏంలాభం?ి

“వాళ్లకి ఎవ రున్నారు? మీవాళ్ళు వాళ్లని 'పెంచుతారా? నా పిల్లలా ఎవరికీ అక్క గ్లదు, నాకు తప్ప,” అంటూ ఏడ్చింది నిస్స హాయంగా,

6 వ్దర్రిక్తీ అక్కం- గ్లక పోవచ్చుకాని నా పిల్లలు నాఫు కావాలి. ఎలా పెంచుకా నంటావా? తలేని పిల్లలు ఎందవ లేరు ఈలోకంలో? వీళ్లూ అలానే పెరుగు తారు. నీకు నీమాపే నెగ్గాలని వుంటే, పిల్లలు లేరనుకో. లేక, నామాట వినదలచుకుంటే వెరి మొర్రి (ప్రయత్నాలు మానుకోః'*” అన్నాడు విశ్వనాథం జంకు గొంకులు లేకుండా దృఢ పంకల్పంతో,.

పిల్లలు వెంట లేకపోతే, మేరికి యీఉరు నుంచి వెళ్లి పోడం, ఈ [ప్రయత్నాలు నిరర్హక ౦గా కనిపించాయి. దేనికి తానీ వూప వదిలి వెషె పోడం? పిల్లల కోనమే గదా: తానెంత తెగువతో యీ సిర్ణయం తీసుకుంది! పిల్లలని తన వెంట పంప నప్పుడు ఈ ఉద్యోగం దేనికి? తను యీ పిల్లలని వదిలి ఉండలేదు. వారి చదువు, భవిష్యుతు తీస్చి దిదాల్సిన బాధ్యత తనమీద ఉంది. తన భదర్తలాగా తానా బాధ్యతని విస్మరించ లేదు. ఈ పిల్లలని ఎలాగేనా వెంట తీసు3ి [పయోజకుల్ని చెయ్యాలి. అదే ఆమె తాపత్రయం.

ఎన్నడూ లేనిది పనివేళా అత్త వారింటి క్కెంది మేరీ బావ గారిచేత తన భర్తకి చెప్పిద్దామని.. మంచం మీదవున్న మామగారూ, వృద్ధు రాలైస అత్తగారూ, కొడుకుని వారించినా వారీ మాటలకి విలువ లేదని ఆమెకి తెలుసు.

1ే3ర్‌

రామ్మూ రి యింట్లోనే ఉన్నాడు. అతనిమధ్య నర్సింగ్‌ హోమ్‌ చాయలకి రావడం లేదు. తమ్ముడు మళ్లీ ఎలక్షన్లలో నుంచుం టున్నాడు _ జమీందారు గారికి కోపం వ స్తుందెమో నని భయం,

“కోయంబత్తూర్‌ తో ఉద్యోగం వచ్చింది. వ మన్నారా? మీ సలహా అడుగుదామని వచ్చాను,” అంది మేక, బావగార్ని కది లిస్తూ,

“విశ్వ 'మెమన్నాడు?”” అని (ప్రశ్నించాడు రామ్మూర్తి.

“ఎమంటారో మీకు తెలియదా? ఈ ఎన్నికలు అవీ మన కొద్దంటే విన్నారా?ొ

“వాడు ఎపరిమాటా వినడు. పోయినసారి ఎంత చెప్పాను ఆ జమీందార్లకీ మనకి సాపత్యమా అవి. వాడు మామాట వినే వాడయికే, యిలా ఎందు కవునుః అన్నాడు కస్త ఫ్య౦0గ్యం

మేరీ ఆవ్యంగ్యాన్ని. గమనించ దలుచుకోలేదు. *పోసీ పిల్లలని పంపమనండి నావెంట. మీరు చెవితే ఆయన వింటారు. ఇక్కడ వాళ్లకి తిండి తిప్పలూ ఎలా? చదువులెలా? మీరు 'పెనవారు గదా చెప్పి వప్పించండి,”” అంది బతి మాలుతూ.

“తండ్రి దగ్గరనుంచి పిల్లలని విడదీయటం మహాపాపం.”" అంటూ సాగదీసింది జానకమ్మ తనకు తాను కల్పించుకుంటూ

“*నువ్వు లోపలికి పో" అంటూ గదమాయింబాడు ఆమెని

“చూడమ్మా, మేరీ, వాడు ఎవరు చెప్పినా వినడు, వాడి కెంత తోస్తే అంత. నీకు ఉద్యోగం దొరికింది - వెళానంటావు. పిల్లలు వాడిదగ్గరుంటారు. లేకపోతే వాడే మనసు మార్చుకోవచ్చు మళ్లీ. నువ్వుమటుకు ఉద్యోగం వదులుకోకు. వాడీ ఊళ్ళో ఉంచే, యిల్ట్లూ వొళ్లూ గుల్ల అవడం థాయం.”

“పిల్ల లమాటో?”

“*ఏంచేసాం? మేము ఏ కొరీరో పంపుతాము. స్కూలు కెళ్లి చదువుకుంటూంటారు. కాదంటావా, ఆ వచ్చే ప్రాక్టీసుతో మావాడు

106

చేసే ఘనకార్యాలు భరిస్తూ ఊరుకో. నాకుమటుకు యీ ఉద్యోగం ఎలా నిలబెట్టుకుంటానా అని వితుకు బితుక మంటోంది (పొణం, జమీందారుగారు తల్చుకుం'కే నాలుగు నిముషాల్లో నన్ను పీ3య్యచ్చు. ఆయన ధర్మ (ప్రభువు, వీడివల్ల అందరికీ ఎంత అ,పతిస్టః ఎంక అవమానం।”” అటూ తన బాధలని వెళ్ల బోసుకోడం మొదలు పెట్టాడు ఆయన, ఈవై పునుంచి చేయూత ఉండదని [గహించుకుంది "మేరీ. భర్తనే మళ్లీ బతిమాలుకోవాలనుకుంది. కాని, విశ్వనాథం ఆమె ఏమిచెప్పినా వినే స్థితిలో లేడు. ఎన్నికల నిషాలో ఉన్నాడు. ఈ ఎన్నికలలో తన ఎజమానికి మేరీ అడ్డుపుల్లలు వేసోం దనుకుంటు న్నాడు, ం ఆమె ఎంత బకిమాలినా, ఎంత ఎడ్చెనా, అతను పిల్లలని భార్య వెంట పంపటానికి ఒప్పుకోలేయ. మేరీకి తనచుట్టూ ఉన్న బంధాలు బిగుసుకుంటున్న టనిపించిందిం తను యీ పఏసరాల్లో ఊఉఐడ వేదు. ఉన్నా తమ కుటుంబం పైకి రాలేమ. ఈ పిల్లలని న'లి తను వుండ లేదు = వాళ్లు తన కళ్లైదురుగుండా ఎందుకూ కొరగాని వాళ్ల యితే చూసి భరించలేదు. ఎట్లా? డ్యూటీ వో జాయిన్‌ అవాల్సిన రోజు దగ్గిర పడుతున్నకొగ్సి "పెరికి ఆగుర్షౌః భయమూ ఎకు_వవుతున్నాయి. విశ్వనాథానికి ఎన్నికల హడావుడీ, పట్టుదలా 'పెరుగుకున్నాయి. ముగ్గురి పిల్లలని జీపులో ఎక్కి౦చుకుని పా్చీ సమా వేశాలకీ, (పచారానికీ తిప్పుతూం డేవాడు. ఇతర సమయాల్లో పిల్లలని ఒకరంట రని పెను వాడు. ఛార్య తను యింట్లోలేని సమయంచూసి = పిల్లల్ని ర లెక్కించి తీసుకెశ్లే అవకా శమూ, ఆపైన జరిగే రభసా సంభవించకుండా జ్యాగ_త్తపడు తున్నాడు. మేరీ రోజులు లెక్క పెడుతూంది. ఇక మూడు రోజులే ఉంది. ఆమె డ్యూటీలో జాయినవవలసినతేది, తను మద్రాస్‌ వెళి, అక్కడి నుంచి కోయంబత్తూర్‌ వెళ్లాలి ఆంటే కనీసం రెండు రోజులు రైల్లో ప్ర

గడిచిపోతుంది ఎలా వెళ్ళడం? పిల్లలు లేకుండా తనెలా వెళ్ళి పోడం? ఆరాత్రి భార్యాభ ర్త లు హోరాహోరీ దెబ్బలాడుకున్నారు. పదిహేనేళ్టగా కలిసి జీవించినవారి వైవాహిత జీవితం ఆబద్దంగానూ, వారిలో ఒకరిమీద ఒకరికున్న (క్రోధమె నిజంగానూ అనిపించింది. విశ్వనాథం తాను మెరిని పెళ్లాడటంవల్ల కేక న అన్నగారి నందరిసీ కోల్పోయా”ననీ, ఆమెవల్లే తను “చేతకానివాడి నయా”ననీ ఎత్తి పొడిచాడు.

ఆతన్ని వివాహమాడటంవల్ల తన ర క్రమాంసాలను వారి బంధువులకు ధారటోశానంది మేరీ. ఆఖరికి కడుపున పుట్టిన పిల్లలవి కూడా లాక్కుంటున్నాడని ఏడ్చింది.

“వ్సీదింత కసాయి గుండె అని అనుకోబేకపోయాను నన్ను నీజంగా పేమించార నుకున్నాను. నామీద మీకింత కక్ష ఎందుకు? నాపిల్లలని నానుంచి ఎందుకు లాక్కుంటున్నారు?” అని ఎడుస్తూ అడి గింది మేరి,

“ఆమాయే నిన్ను నేనూ ఆడగవచ్చు. నామీద నీకు కక్షొ, (ప్రతీకారం లేకపోతే _ ఈ ఎన్నికలముందే ఎందుకు వెళ్ళిపోదా మను కుంటున్నావ్‌? నన్ను నలుగురిలో అవమానించాలనికదూ!। ప్స్‌లు సీ పిల్ల లేగాదు, నాపిల్లలు గూడాను.”

“మీకందరూ ఉన్నారు. త్స, తండ్రీ, తోడబుట్టినవాళ్లూ అంతా ఉన్నారు. నాకెన్వరూ లేరు. నా పిల్లలు తప్ప. వాళ్లని మీరెందుకు లాక్కుంటున్నారో చెప్పండి?”

“సీకూ అందరూ ఉన్నారు _ ఆత్తమామమ, మరుదులు, భరా పిల్లలూ అంతా ఉన్నారు. కాని, నువ్వు భర్తతోపాటు అందరినీ వొదులుకు నేందుకు తయారయావు. ఇప్పుడు లేరని ఏడ్చి ఏం లాభం? నీకోసం నేను అందర్నీ వదులుకున్నా = అమున వాళ్ళ మాటని తోని పుచ్చాను. కులాన్ని వదలుకున్నాను. ఈనాడు నువ్వు నన్ను వొదులు కునేందుకు పిద్దపడ్డావు. నేనుంటే సీకంతా ఉన్నారు _ నేను లేకపోతే సీకవరూ లేరు - ఆ విషయం మర్చిపోకు.”

196

ఈస్సీక్ర అందరూ వున్నారు. ఘీరు అందరికీ కావాలి. నన్ను ఫరాయిదానిగా చూళారేకాని ఒక్కనాడూ ఇంట్లోదానిగా చూడలేదు.”

“నాకందరూ ఉన్నారని ఏడుసా వేమిటి? నావాళ్ళంతా సీవాళ్ల కారా? వాళ్లతో ఏనాడన్నా సవ్యంగా ఉన్నానా? చదుపుకున్నాదానిన సీ, సంపాదనపరురాలననీ అహంకారం _ అందుకే వాళ్ళతో కలవలేక పోయావ్‌, ఈనాడు విచారించి లాభమెమిటి?”

*ఏిధ్రి గుమ్మ ౦లో అన్నం బెట్టిన మీవాళ్లు = నన్ను తమతో ఒక దానిగా చూశారా? వాళ్ళకి = మీరు కావాలి _- నా సంపాదన కావాలి. నేను అక్కర్లేదు = నా పిల్లలక్క- ధ్లదు.

“అని నువ్వలా అనుకుంటున్నావ్‌. నీ కష్ట మసకలు కమ్ము కున్నాయ్‌, ఈ పిల్లలని ఏనాడన్నా మావాళ పిలలతో కలవనిచ్చొవా? మిగతా పిల్లలతో ఆడుకోనిచ్చావా?ః ఏదో పరాయిదేశస్టుల్లా పెంచావ్‌ = ఈనాడు వాపోయి [ప్రయోజనం లేదు”

*ర్పిర్రు నామీద కనికరం చూపండి = నాపిల్ల లని నొకివ్వండి. నను వాళ్లు లేకుండా (బ్రకకలేను.”

“నేనూ వాళ్లలేకుండా ఉండలేను. నీ కొక్కదానికే ్రైమ ఉందా? నాకు లేదా అని........ నువ్వు మొండి పట్టుదల పట్టకు. ఈ కోయంబతూర్‌ ప్రయత్నం మానుకో. నీ మనసుని సమాధాన పర చుకో. ఎన్నిక లయిపోయాక పిల్లల్ని తీసుకుని విశాంతిగా తిరిగ వద్దాం. కాదు, నేను వ్చెపోతానంటావా? పిల్లలని మటుకు పంపను. ఆది కాయం.” అన్నాడు విశ్వనాథం.

వాళ్ళని పిలిచి పశ్లై డన్నం పెట్టరు -యీ .వూళ్లో ఎవరూనూ. మీరు తాగి వొళ్లు తెలియకుండా పడుంటారు, వా శ్లేమయిసోతారో వొక్క

సారి ఆలోచించండి?”

“ఒక్కసారి కామ, వందసార్లు ఆలోచించినా. నా నిర్టయం యిదే, నువ్వు ఉద్యోగానికి వెళ్ళడం నాకు స తరామూ యిస్టంలేదు. ఈ ఊరాొచ్చి పన్నెండేళ్ళయింది. సీకేం లోపం జరిగింది? ఇవన్నీ కాలదన్నుకుని 'వెళతానంటావా? = వెళ్లు సీ మార్గానికి ఆడ్గురాను.

100

ఎందుకంపే = నీ జీవితంగురించి నిర్ణ యించుకునేపాటి వయసూ, జ్ఞానం నీకు ఉన్నాయి. ఇకపోతే, షిల్ల లా? వాళ్లు నా పిల్లలు = సా రక్తం పంచుకుపుట్టారు. నొకు వాళ్లు తప్ప మరేమీ మిగలలేదు, ” నిన్ను నమ్మి అందరినీ వొదులుకున్నాను ఒకసారి. ఆ పొరబాటు యీసారి చెయ్యను. చెయ్యటోను. పిల్లల్ని సీకివ్వను,” అన్నాడు విశ్వనాథం (కోధంతో.

ఏమయినా భ _ర పిల్లలని తనవెంట సంపడు. ఇన్నివందల మందికి పురుళ్లు పోసింది తను. కొన్నివందల దాలింతరాళ్ళలో మాత్చ గర్వాన్ని, ఆనందాన్ని వెలిగింది తను. ఎంతమందికో కష్టాల్లో తను వర్మ వచనాలు చెప్పి వోదార్చింది. కాని తననీనాడు వోదార్చేవారు, తన పిల్లలని తనకిచ్చేవారు ఒక్కరూ లేరు. తను ఏకాకిని. తన భర్తకు తీ, తండ్రీ. తోబుప్టువులూ, ఆప్తులూ బిుఎధువులూ, స్నేపి శ తులూ అంతా ఉన్నారు. తినకి ఎన్వరూ లేు, తను ఒ౦ంటంిది. రాతంతా భోరున ఎడ్చింది మేరీ అ రోజు 4దయమే పిల్ల లని జీపులో ఎక్కించుకుని పక్క ఊరికి

ఎలక్ష్మ ను (పచారంకోసం వెళ్లాడు విశ్వనాథం, రైలు _చముదాకౌ

మేరీకి ఎక్కడో ఆశ = ఆఖఏ క్షణంతో దయదలచి పిల్లన్ని వెంట తీసు 'కెశ్లేందుకు భర్త సమ్మతిస్తాడనే ఆశ మిణుకు మిణుకు మంటోంది. మద్రాస్‌ మెయిల్‌ వెళ్లిపోయింది. ఆశాదీపం ఆరిపోయింది. ఆమె శృ్చాదయం కటిక చీకటితో నిండిపోయింది.

మేరీ నిస్ప హతో పడకకుర్చీలో కూచుని గుండెలు అవి సేలా శ ఏిడ్భింది. ఆమెన్‌ వోదా ర్చేవాళ్ళుగాని = అనునయించేవారుగాని లేరు,

140

ఆమె దుఃఖం కట్టులు తెంచుకుని [పవహిస్తూంది. తను ఏంచెయ్యాలి? ఎలా ఇక్కడనుంచి బయటపడాలి? ఇదొక్కశే ఆమె ఆలోచన,

1 ఒకవేళతన భర్త యీ ఎలక్షన్లలో గెలిచినా తన మాటకు విలువవుండదు. ఇంక ఘర్ష ణపడిన వెనుక, తన భర్త తనమాట వింటా డసీ, పిల్లలని తన చెప్పువేతలలో మెలగసిసాడని = అనుకోడం ఉత్త (భాంతి. ఈ యింట్లో ఈ చుద్దుపట్ల తన మాటకి విలువలేము. పిల్లలని పెంచి పెద్దవాళ్ళని చేసే యోగ్యత తనకీ లేదు. తస క శ్మెదురుగుండా నే వాళ్ళు చదువు సంధ్యలు అబ్బక చెడిపోతూంట, తను చూసి దిగమిం గుకోవారి. పిల్లల్ని తననుంచి కావాలనే దూకు చేసాడు. ఎలా తను భంంచణలణ?

రెక్కలు విరిచి మూల కూచో నుంటారు. కొని, తను అలా

“" కూచో లేదు. తను ఎగిరి పోవాలి? ఈ పగిసరాలనుంచి, ఈ బంధు వులనుంచి, యీ (పొక్తీసునుంచి ఎగిరి పోవాలి ఎ వృడికో పోవాలి? పిల్లలని వదలి తను బతకలేదు. ఈ బాధలకి అతీక మైన చోటుకి తను ఎగిరి పోవాలి, పతన పోతున్న భర్తనుంష, తననుంచి బలవం౦

"తాన వేరు చేయబడ్డ యీ పిల్లల బొాధఎయ రనుపించని చోటుకి పోవాలి, ఎలా?

తను వెఇ పోతే సి లకీ కడుషునింగా తి డిపెలై వాగ”ా:డరు? వారి మంచి చెడూ కనుక్కునే వారుండరు. వాళ్లని (మగా చూసు కునే వారుండరు. (వ్రభూః యీ బొరని ఎలా భంంచదం? ఎందుకు

గ నాకు ఈ శిక్ష విధించావ్‌? అని "వేడుకుంది యురీ.

మెరీ స్పిమిత పడలేకుండా ఉంది. ఎంత సరిస్టోగుందా మను

కున్నా యీ మనుషులతో, యీ ఊరుతో, ఆమె రాజీ పడలేకుండా

ఉంది. ఈ పరిసరాలు ఆమె రెకల్ని కత్తి రిస్తున్నాయి. ఇంకా కత్తి

రిసాయి. వెళ్లి పోవాలి = అని గొణుక్కుంది మేరి. కాని ఎక్కడికి?

గా సాయం[తం అయిదు గం టలవేళ వరండాలో కూచుని ఉంది.

ఏదో గుబులుగా ఉంది మేరికి. ఆస్పతిగేట్లు తెరుచుకు నె త్తిమిద కేశ]

ఓ బుట్ట, పక్కన ఓ ఆడమనిషి, ఆదంపతులు భయ భ కులతో లోపలికి వచ్చారు. మెరి పరకాయించి చూసింది. నె త్రిమిదవున్న బెల్లం బుంగ వరండాలో దించి, అతనూ భయ భక్తులతో దజ్దం పెట్టాడు. పొత్తిళ్ళలో ఉన్న మూణ్నెల్ల పసి వాణ్ణి -, డాక్టరమ్మ కాళ్ళ దగ్గ రుంచింది ఆ ఆడ మనిషి, సమస్యలతో, వేదనతో సతమత మవుతున్న మేరికి ఒక్క క్షణం పసాయి గాని యీ దంపతులు గు ర్తుకు రాబేదు. ఏడాదిన్నర (క్రితం యీ రత్తమ్మ, మొగుడు మారు మనువు కట్టు కుంటాడని భయపడి, వంటికి నిస్పంటించుకుంది. అయిదేళ్ళయి బిడలు కలుగలేదని - అత్త మరోపెళ్లి చేస్తుందనే బాధతో కిరస నాయిలు పోసుకు ఆంటించుకుంది రత్తమ్మ. అదృష్ట వళాత్తు వెంటనే అత్త కంట పడింది. కాళ్లు చేతులూ కాలిన పొతికేళ్ళ్గ ర త్రమ్మని మేరి నర్పింగ్‌ పోహషమ్‌లో చేర్పించారు. ఆ పిల్ల ఆత్మ హత్యకు కారణం తెలుసుకున్న మెరి, ర్‌ త్తమ్మ మొగుళ్జీ ఆ త్తగార్ని నాలుగు తిట్టి, ఇలా మరోసారి జరిగితే పోరీసుల కప్పగిసానని బెదరించింది. ర_త్తమ్మని ఓదార్చి కాలిన ప్కషుకి కట్టుకట్టి, ఓ వారం రోజులు. నర్సింగ్‌ హోమ్‌లో ఉంచి = అప్పుడే ఆ పిల్లకి ది. యన్‌. సి, చేపింది "మేరీ. రత్తమ్మభర్త డాక్షరమ్మ కాళ్లు పట్టుకున్నాడు =. తమ యిళ్లు 'నిలబిట్టమని. మేరీ నిజంగానే అతని యిల్లు నిలబెట్టంది. మరో నాలుగు నెలలకి రత్తమ్మ ఒళ్ళు బాగాలేదని మేరి దగ్గరకు మందు కొచ్చింది. పరీక్షచేసి నెల తప్పిందని చెప్పేసరికి రత్తమ్మ డాక్య రమ్మ కాళ్లు పట్టుకుని వదలలేదు. ర త్తమ్మ అత్తగారూ, మొగుడూ సంతోషంతో భూమ్మీద విలపలేక పోయారు. అడపా దడపా మందుల కొస్తూ, పురుడు యీ డాక్షర మ్మె పొయ్యాలి అని సంబరపడేది రత్తమ్మ. మేరికి ఎబార్షనయి. లేవలే కుండా ఉన్న రోజుల్లో ర_త్తమ్మకి నెలలు నిండాయి. గత్యంతరం లేక మిషనాస్పత్రిలో పుకుడు పోనుకున్నాగ యూ డాక్టరమ్మ చలవ వల్లనే తమకి పిల్లాడు కలిగాడని ఆ అనూయి 142 "

కుల నమ్మకం. పిల్లవాడికి మూడోనెల రాగానే =. ఓ బెల్లం బుంగ ,. నెత్తిన పెట్టుకుని తమ పసివాడిని చూపాలని తీసు కొచ్చారు.

శ నల్లగా గుండుగావున్న ఆ పిల్ల వాడిని ఎ త్తుకునేసరికి = మేరికి ఒక్కనారి నస్తమై పోయిన తన గర్భస్థపాణీ మనుసులో మెదిలింది. “ఛి ఛి = ఇతరుల పిల్లలను మౌసి అసూయపడు తున్నానా? అని మందలించుకో బోయింది తనను తాను.

అమాయిక౦ంగా మాతృ గర్వంతో తనకీ దశ్తాలు పెడుతున్న ర త్రమ్మని చూ స్తే, మేరికి తన నిస్సహాయత-ఈ సృష్టిలోని స్త్రేజాతి నిస్సహాయత ఒక్కసారి పెల్లుబికి నచ్చింది.

“ఓపి పిచ్చిదానా - తొమ్మిది నెలలూ మోని కనటందాకా నేనీ వంతు, రేపు నీ మొగుడు యీ పిల్లవాడిని యివ్వనంకు పై కిచెప్పు

, కునేందుకు కూడా లేదు,” అనుకుంది మనసులో.

పిల్లవాడు కలిగాడని . తన భార్యని (పేమగా ఆ గొప్పగా చూస్తున్నాడు = యూ అమామికుడు. డాక్టర మ్మ (ప్రజ్ఞవన్లి పసివాడు జన్మించా డనుకుంటున్నాడు. ఒక్కపక్క త్రమతోటి స్త్రీకి మాతృ = త్వాన్ని ఆందించేందుకు కారణభూతు రాలయింది. మరోపక్క తన బిడ్డలిని తను పెంచుపనే అవకాశం కోల్పోతున్నది - ఏమిటి విచి (తం? ఏడవలేక నవ్వుకుంది "మేరీ. రత్తమ్మ వెళ్లి పోయాక మె3కి ర త్తమ్మని ఆనాడు తమ నర్చింగ్‌ హోమ్‌కి తీసుకురావడం పదేపది జ్ఞాపకం రావడం మొదలు

( పెట్టంది.

ఆరాత్రి అందరూ. పడుకున్నాక, కన్నం౦గ్‌ రూమ్‌లో తలుపుళోపసల గడియ వేసుకుని, వంటినిండా కిరప నొయిలు పోను కుని బాసిం పీట వేసుకుని, నిస్పంటించుకుంది డాక్టర్‌ మెరీ,

అరరా(త్రివేళ యీమె కేకలు, అరుపుబువిని = నిద్ర లేచారు

ఇ అయాలు, 'నర్ఫూ, పెంకుల్లోంచి వస్తున్న పొగనుచూసి, విశ్వ నాథం పరుగె త్తుకొచ్చి = తలుపులు బద్దలుకొట్ట లోపలికి జొర

140

దిడ్డాడు, అప్పటికే "మేరీ స్పృహ కోల్పో యింది. వీర కుచ్చెళ్లు కిర సనాయిల్లో బాగా తడవడంచేత దిగువభాగం బాగా కాలిపోయింది. ఆమె [బతకడం కష్టం అని [గహించు కున్నాడు.

పన్నెండు గంటలసేపు అలాగే స్పృహ లేకుండా ఉండి మరు నాటి సాయం త్రంవేళ చనిపోయింది మేరీ. అమెకి మళ్లా తెలివి రాలేదు.

మేరీ ఉత్తర మేమీ రాసి పెట్టలేదు. పంచాయితి జరిపి ఆక్క హత్య అని తీర్మానించారు. ఈమె ఎందుకు ఆత్మ హక్య చేసు కున్నట్లు? డారక్ట్యరై ల నిద మాత్రో ఎట యింజక్షనో తీసుకోక యింత

. భయంకరమైన చావు నెందుకు కోరుకుంది. అని సందేహాలు కలిగాయి

చాలా మందికి నల్లగా పళ్లు కమిలి, భయంకరంగా ఉన్న ఆమె రూవాన్ని ఆరాత్రి చూసినవారు చాలా రోజులుదాకా దుర్చిపోలేక

విశ్వనాథం తన భార్య యిలా చేస్తుందని డఉఃహించలేక పోయాడు. మేి యింత అఘాయిత్యానికి, ఐటువంటి సొహసానికి పూను కుంటుందని ఆతనికి తట్టలేదు. “నువ్వెందు కిలా చేశావు = నాకెందుకు నువ్విలా చేస్తావని తట్టలేదు?” అని దాపోయాడు. అతని హృదయం చురీపట్ట అనిర్వచ నీయ.న జారరో, సాను భూతితో నిండిపోయింది. ఆమెమీద ఆతనికి కోపం రామ. ఆమె మనఃస్థితిని అర్ధం చేసుకోలేక పోయినందుకు, తనమీద రనకే ఆగ హం కలిగింది. కొని, ఆప్పటికే కొలాతీత మయింది.

మేరీ మరణంతో విశ్వనాథం ఎన్నిశకలపోట్‌ &ఓరమించు కున్నాడు, వదినగారు ఆత్మహత్య చేసుకుందని కబులు వినగానే మోహాన్‌ పరుగె త్తు కొచ్చాడు, ఆఅతనొచ్చే టప్పటికి అంతా అయి పోయింది. కౌని, ఆమె ఆఖరి ఘడియలు గూర్చివిన్న మోహన్‌ అమె మరిణించడానికి తానుకూడా కొంత బాధ్యుజ్తా అని వాపో యాడు, ఆరోజు, తను మేరీని, ఈ ఊరు, విడిచి పొమ్మని, (పోత్స

!

హించి ఉండకపోతే, ఆమె యింత పట్టుదల పైది కాదేమో, ఎప్పటి లాగా అన్నగారి మాటికి తలవొగ్గే దేమా = అని బాధ పడ్డాడు.

*పషద్రిన ఎందుకిలా చేసిందిః నువ్వు ఎందుకు ముందే (గ్రహించుకో లేక పోయావు?” అని వాపోయాడు మోహన్‌ అన్న గారిని ఓదారుస్తూ.

“నేను ఇలా చేస్తుందని ఊహించుోో లేక పోయానురా మోహన్‌, ఇంతపని చేస్తుందని అనుకోలేక పొయాను.”

“బ్రఫిడ్ర బ్రాధసడుశూందని నీకు తట్టలేదా?”” .

“ఏదో స్త్రీ సహజమైన భయంతో పోరుతూందనుకున్నాను గొని, ఇంత నిరాశతో .- యిటువంటి గారుణానికి పాల్పడుతుందని అనుకోలేదురా. తను వెళ్ళిపోడం యిస్టంలేక, తను దేని యూ ఊల్లో ఉండలేననే భయంతో, అలా పట్టుదల పట్టానుగాని, నాకు మేరీమీద కోపం ఎన్నడూ లేదు," అన్నాడు విశ్వం బొంగురు కంఠంతో.

“ఒది నాకు తెలియదా?”

“నీక్రు తెలిసినపాటి తను నన్ను అర్హంచేసుకోలేక పోయింది= తనకంటె నాకు ఈ ఊరు, ఈ మనుషులు ఎక్కువనుకుంది కాని, అక్కడే పొరబడిందిరా * తనముందు నా ఘనతను నిరూపించుకోవా లని = యీ ఎన్నికలలో దిగాను అని ఆగిపోయాడు విశ్వం.

“ఇంకా ఆ _[పయత్నాలు సాగుతూ నే వున్నాయా?”

*ఊలేదురా. నాలో” ఉత్సాహం, పట్టుద లా, తెగువ అన్నీ మేరీ తీసుకళ్ళిపోయింది. అఖరికి పిల్లలమీదకూడా ఏర క్రి కలుగు తూంది. ఇంత (సేమించిన మేరీ నన్ను నమ్మలేకపోయింది. "మేరి లోని భయాలని, మనోభావాల్ని నేను కని పెట్టలేక పోయాను. ఒక యింట్లో ఒక కప్పుకింద బతికిన మా యిద్దరిమధ్య ఒక అగాధం - కొన్ని యోజనాల దూరం ఏర్పడింది = ఇది ఎలా జరిగిందంటావ్‌ . నేనెక్కడ పొరబడ్డాను, చెప్పరా = మోహన్‌, నేనెక్కడ పొర బడ్డాను?” అంటూ తడికళ్ళతో (ప్ర్నించే అన్నగారికి ఎలా సమాధానం చెప్పాలో అతన్ని ఎలా ఆఅనునయించాతలో తోచలేదు మోహన్‌కి. 3.0. 88/10 1405

పైకి ఆతను అనలేదు. అసటే [కుంగిపోతున్న అన్నగారిని మరీ బాధించడం అవుకుందని ఊరుకున్నాడు = కాని మనస లో అను కున్నాడు; ఇక్కడ పొరబాటుపడ్డది మనుషులు కాదు - వారి చేష్టలూ, (ప్రవర్తనా అని. వదిన అన్నగారు = అసలు మద్రాసు వదిలి రాకుండా వుంచే, అన్ని మతాంతర వివాహాలకి మళ్లే = (పేమ వివాహాలకి మళ్లే ణు హాయిగా ఉండి ఉందురు, కొని, వారు స్వస్థలంమీద, స్వజనులమీద అపేక్షతోవచ్చి - ఆ పరిసరాల్లో ఇమడలేకపోయారు.. పొరబాటు అన్నది అలా రావడంలో ఉందిగాని _- వ్యక్రులలో లేదు. అసలే అప రాధివలె బాధపడుతున్న అన్నగారి ముందు *-తన ఆలోచనా కమం వెళ్ల టోసి - ఆతన్ని మరీ బాధించడం యిష్టంలేక ఆ నిజాల్ని తనలోనే దాచి యిముడ్చుకున్నాడు మోహన్‌.

మేరీ తమ కుటుంబాని కెప్పుడూ అప్రతిష్ట తెచ్చే పనులే చేస్తున్నదని వాపోయింది జానకమ్మగారు. పెళ్ళి కెదిగిన తస కూతురికి సంబంధాలు దొరుకుతాయా అని ఎడ్పింది. ఇంత చఏవి అందరిలాగా నే చచ్చిందే అని బుగ్గలు నొక్కుకుంది = మృత్యువులో తాడో (ప్రత్యేకత వెతుకుతూ.

వీరందరిలో ఒక్క- సుబ్బరాజే మేరీ హృదయవేదనని పసిగ ట్రింది. “ఎరా = విశ్వం = ఆడకూతురిని అంత కాల్చుకుతిన్నావా? మీ అందరూ ఒకయమై ఆ పిల్లవి పీక్కుతిన్నా(ర్రా,” అన్నాడు యింక ఏమీ అనటేక.

కొని, అతనికి ఆర్హంకాని విషయం మేరీ ఎందుకింత భయం కరమెన చావుని కోరుకుంది అని = దానికి ఒక్క కే సమాధానం! మేరీ చదవడదుమితే పెద్ద చదువు చదివింది ళన, ఆమె సహజంగా పెద్ద తెంవీ . మానసిక స్థయిర్యమూ గల వ్య క్రికాడు. విశ్వనాథం (పవాఎంవలన = ఆమెలో కదలికా - సాహసమూ కళ€77యి. ఆమకూడా స్తీ సహజమైన బాధలకు = ముఖ్యంగా వొతృత్వపు ఆదుర్దా లకు గురి అయిది. ఆ క్షణంలో ఆమె డాక్షరుకాదు. విద్యావతి కాదు. మామూలబ స్తీ ఈ పై పొడలు తొలగిపోగా, ఆమె బెదరి మ'మూలు

140

స్తీవలె (ప్రన_ రించింది, అక్కడ చదువూ, విజ్ఞానమూ అనే [పస క లేదు.

మేరీ మరణించాక, విశ్వనాథం ఒక రకంగా = ఈ లోకం లోంచి తప్పుకున్నాడనే చెప్పాలి. అతను ఎంతకీ “నేనెక్కడ పొర బడ్డాను? ఎక్కడ తప్పటడుగు వేశాను? ముందే ఆమె మనఃస్థితిని నంచుకు [గహించలేకపోయూీను?”” ఇని తిరిగి తిరిగి గతం తన్వుకుం టూండేవాడు. మేఠీ పోయాక పేషంట్లు ఎవరూ వచ్చేవారుకౌరు ఆవరణలోకి. _ జీతాలు సరిగా రావనో మేరీ భయంకరమెన చావుని కళ్ళారా చూడటంచేతనో, నర్బూ = ఆయాలు తమంతట తాము ఉద్యో గాలు వెతుక్కుని వెళ్ళి పోయారు,

సుబ్బ రాజూ, రామ్మూర్తి పూనుకుని = నర్పింగ్‌ హోమ్‌నోని సామానంతా అమ్మించారు. ఈ అమ్మకం అంతా అమయుధాకా ఉండి కాంపొండరు తనకి రావలసిన మూడ్తునెఐల జీతం అడిగి తీసుకుని వెళ్ళి ళోయాడు

మొదటినుంచీ ఇంటి బాధ్యశ కర్పుత్వం మోయడం అవసరం లేని విశ్వనాథానికి భార్య మరణ.తో అంతా అయోమయమముంది. నీటిలోంచి బయటపడిన చేపలా వుంది అకని స్థితి. ఎక్కడ చూసినా ఆస్పులు. రాబడి లేదు. వైద్యం చేద్దామని దృఢనిశ్చయంతో కన్స లింగ్‌ రూమ్‌లో పగలల్లా కూచున్నా, ఒక్క “ఓీషంటు తొంగిచూసే వాడు కాదు. అలా ఒంటరిగా కూచుని పేషంట్టకొరకు ఎదురుచూసే అతనీ ఆనోచనలు గతంలోకి మచ్చే ఏ.

పెద్దకూతురు వచ్చి, “నాన్నా అన్నానికిరాః!” అని పిలి సే “వద్దగ్మూ నాకు, ఆకలి లేమ మీరు తినండి.” అనేవాడు. మూడు నెలల్లోనే ఆతనికి వార్ధక్యం ముంచుకొచ్చింది. నలభై ఏళ్ల కే అరవై ఎళ్లు పై బడినాయి. పగలంతా ఎలా నెట్టుకు పోయినా చీకటి పదేశరికి అతని భావనాలోకమంతా జ్ఞాపకాలతో నిండిపోయేది. ఆ రాత్రివేళ కాలి = కమిలిపోయిన భార రథ ముఖం అతన్ని నిలవేసి (పశ్నిసూండేది. ఆ ముఖాన్ని మర్చిపోడానికీ, అఆ జ్ఞాపకాలని తప్పించుకోడానికీ = దూర

147

మెన నిద్రాదేవిని రారమ్మని పిలిచి వేడుకునేవాడు. ఆమె యితన్ని కయణించేది కాదు. దాంతో మధ్యాన్ని శరణు వేడేవాడు.

విశ్వనాథానికి క్షట్‌కీ వెళ్లాలనిపించేది కాదు = "స్నేహితులని శలుసుకోవా లనిపించేది కాదు. చవీపోయిన భార్య = పిల్లలకోసం పడిన తాప్తతయం, ఆదుర్షా అతన్ని వెన్నాడుళూండేఏ. ఏమైనాసరే, పిల్లలకోసం తాను డబ్బు నంపాయించాలి, డాక్టరుగా తను నిలబడాలి. పిల్లలని (పప్రయోజకుల్ని చేప, తన మేరీ ఆత్మకి కాంతి చేహర్చాలి అనుకునేవాడు.

కొవీ, అతని కన్సల్టింగ్‌ రూమ్‌, ఆ పెద్ద లోగిలీ అకని నిశ్చ యాలని హేళనగా వెక్కిరించేవి.

పిల్లల్ని ఎలా పెద్దవాళ్లని చేయాలి? పోనీ, యా ఊరునుంచి మకాం ఎ తేస్తేనోః ఈ తెలిసిన మొహాలుకూడా లేని కొ తచోట తాను మళ్నీ జీవితాన్ని [పారంభించగలడా? తాను మారిపోయిన నంగతి చుట్టూ వాళ్లు ఎందుకు (గగహించరు? తనకెందుకు యీ ప్రయత్నంలో సాయపడరు?

విశ్వనాథానికి ఏదో నిస్సహాయత, లోకంమీద కసి, పెరగ జొచ్చాయి. ఎవరు దగ్గిరికొచ్చినా = ఆఖరికి పిల్లలు దగర కొచ్చినా కస్నుమనవి లేచేవాడు. కొందరు డాక్టరుగారు తాగి తాగి ఒళ్లు తెలియక యిలా చేస్తున్నార నేవారు. మరికొందరు చచ్చిపోయిన భార్య దెయ్యమై అతనిని పీడిసోందనేవారు. మేరీలోని మానసిక వేదనని విశ్వనాథం (గ్రహించలెనశ్లే, విశ్వనాథంలోని పరివర్తనని ఊరివారు (గ్రహించ దలుచుకోలేదు.

మేరీ చనిపోయిన పదిరోజులకి రోపి రాసిన వు త్త రం అందింది. కవరుపై న మేరీ పేరు చూసేసరికి విళ్వనాథానికి ఒక%_సారి మేరీ బతికే ఉందా అనిపించింది. “మేరీ సీకు ఉత్తరం వచ్చింది” అని పిలవబోయి, మీ వాస్తవికంలోకి వచ్చి, ఆగిపోయాడు. కవరు చించుతుంటే అతని వేళ్ల వణికాయి.

140

డీయర్‌ మేరి, అనుకున్న రోజుకి నువ్వు కోయంబత్తూర్‌ జాబులో చేరలేదని, కనీసం వాళ్లకి కారణంకూడా రాయలేదని సావితి రాసింది. ఎందు చేత? స్తాన్‌ మార్చుకున్నావా? ఆ విషయం కమిటీవాళ్ల క్రి రాసే సరిపోయేదిగాః సావిత్రి వాళ్లని నీ తరఖున యింటర్‌ వ్యూకూడా అవ సరం లేకుండా “కన్విన్పు” చేసిందట. ఇప్పుడు నేను యిరుకున పడ్డాను, అంటూ ఫీలవుతూ రాసింది. నువ్వు ఉద్యోగ [ప్రయత్నాలు విరమించుకున్నావా? మీ ఆయన వొప్పుకోలేదాః నా కెందుకో = మీ రిద్దరూ ఆ మారుమూల పల్లెటూ ల్లో మీటాలెంట్పుని వృథాచే స్తున్నారని పిస్తూంది. ఇక్కడ మా కొలీగ్‌ ఒకావిడ లాంగ్‌ లీవులో ఆస్ట్రలి యాకు' వెళుతూంది. ఫర్డర్‌ సడీస్‌కి, ఆ పోస్టు సీకు (టటయుచెయ్య మన్నావా? తీా చేశాక సావిత్రికి చేసిన్న చేస్తావా? సీదగ్గిరనుంచి బదులు వచ్చాక [ప్రయత్నాలు మొదలుపెడాను, డౌక్సర్‌ గారికి నా బై ఏషెస్‌ చెప్పు. నిన్ను తలుచుకుంటే దిగులుగా ఉంది. రోసి. విశ్వానికి ఏదో కపిగా ఉంది. ఈ కోసీ వంటి వారివల్లనే తన మేరి అంత దారుణానికి పూనుకుంది. ఈ రోసీవంటివారు అనవసర మైన సానుభూతితో జీఎతాలని ఎలా దగ్దం చేస్తారో తెలియబర చాలి అనుకున్నాడు. కొని, కఠినంగా రాయబోయిన ఆ జాబులో ఎంతకీ = తను మేరీని అర్హం చేసుకోలేక, తన మెరీని చేతులారా “ఫోగొట్లుకున్నాను అన్న ఆవేదనే, తీవంగా కనిపించింది. ఎవరికీ చెప్పలేక = అతని హృదయంలో గూడుకట్టుకుని ఉన్న భావాళు-మెరీ పట్ల ఆతనికి గల అనురాగం, వాత్సల్యం అన్నీ ఆ లేఖకో వెళ్ల బోసు కున్నాడు. ఆమెలోని భయాలని తానెందుకు అర్ధం చేసుకోలేక పోయాను . ఎందు కామె నిలా బిలవన్మరణంవై పు, ఆత్మహత్య వై పు తరిమికొట్లాను? = అని తనను తాను (పళ్నించుకున్న (పశ్నల సమా ధానాలు రోసివి అడిగాడు. ఆ ఇరవై పేజీల సుదీర్ష _లేఖలో-విశ్వం లోని నిస్సహాయక, పళ్చ్ళా తాపం, 'వేవన, పతి అక్షరంలో కొట్టవ బ్బ నట్లు కనపడ్డాయి. 140

మెరీ ఆత్మహత్య చేసుకుందని చదివి, రోసి ని శ్చేష్తురాలయింది. ఆమె ఆ(గ్రహానికి సానుభూ:కి అతీతమైన లోకాలకి వె్టిపోయింది. ఎందు కిలా చేసింది? మేరీ ఆత్మహత్య చేసుకొనడానికి తను కూడా కొంత బాధ్యులారా? మేరీ తల్లికి జబ్బుగా ఉందని రాసి ఉండక పోతే, ఉద్యోగం చెయ్యమవి (పోత్సాహించి ఉండకపోతే, కోయంబ తూర్‌ జాట్‌ సావిత్రిద్వారా ఆఫర్‌ చేసి ఉండకపోతే మేరి బతికేదే మోః

మీ తనను తాను మందలించుకుంది. ఈ ఆలోచనా [(సవంతి వక్రంగా ఉన్నదని, ఆశలు మేరీ, భర్త అలా మారి ఉండకపోతే, మేరీ యిలా భయంకర మరణం కోరుకుని ఉండి ఉండేది కాదేమో అనుపన్నది. ఏమైనా మేరీ పిరికిదానిలా ఆత్మహత్య చేసుకుంది. ఆమె ఆత్మహత్యలో, అన్నగార్కి, భర్తకి భర్తవై పు బంధువులకి, ఆ పల్లెటూరి సంకుచిత వాతావరణానికి తనలాటి (పెండ్పు అందరికీ తలాకాస్తా పొలుంది. అందరం తలో చెయ్యి వేసి. మేరీని యీ లోకంనుంచి పంపేశాము. ఏ దారీలేక = రెక్కలు విరిగిన పక్షిలా అయిపోయి తనను తాను అంతం చేసుకుంది=అని వాపోయింది రోసి. ఆమె విశ్వనాథం రాసిన సుదీర్చ మైన రేఖను పదే పదే చదివింది. అలా చదువుకున్నపుడు రోసికి మొదటిసారి తప్ప = మళ్నీ మశ్నీ చదివినపుడు అతనిపై కోపం రాలేదు. పాపంః అని సానుభూతి కలిగింది. భార్యని పొట్టను బెట్టుకున్న కిరాతకుడు అని ద్వేషించబోయిఐది. కొని, ఆమె లోని మానవత అతను నిష్పహాయుడు, పరిస్థితులకి బానిశ, ఇంత ఘోరం జరుగుతుందని ఊహించలేక పోయాడు - అని అతనిపై సానుభూతి కలిగింది.

అందుకనే, మూడో రోజున అకనికి బదులు రాసింది. ఆపరి సరాలు వదిలివచ్చెయ్యడం అన్నివిధాలా మంచిదనీ, పిల్లల్ని తీసుకును కాపరం ఎ_త్రెయ్యమని, ఆ విధంగానేనా మేరీ ఆత్మకు శాంతిని కలి గించమనీ రాసింది. ఆత్మ అనేదాన్ని నమ్మినా నమ్మకపోయినా, పిల్లల సం భవిష్యత్తు దృష్ట్యా, అతని భవిష్యత్తు దృష్ట్యా యా మార్చు చాలా అవసరం అని రాపింది రోసి.

150

ఈ పరినరాలని వదిలి ఎక్కడికళ్టును? కొత్త మొహాల మధ్య ఎలా (బకకను?.___అని మధన పడుతున్న విశ్వానికి రోసి ఉత్తరం కొస్త ధైర్యాన్నిచ్చింది. ఈ ఊరు వదిలి వెళ్ళి పోవాలి! ఈ పరిస రాలనుంచి, ఈ మనుషులనుంచి పారిపోవాలి = ఎక్కడికి? ఎక్కడికి? ఎలా? ఎలా? ఇదే అతని (పశ్న = ఇదే అతని ఆరాటం.

మేరీ మరణవా ర్తతో ఆరంభమైన యీ ఉత్తరాలు విశ్వనాథా నికి జీవనాడి అయినాయి. తను పిల్లలని తీసుకొచ్చేందుకు సిద్దంగా ఉన్నానని _. తన కక్కడ ఏదేనా అవకాశం ఉంకే చూడమనీ రాశాడు రోసికి.

రోసీ "పంపరరీగా ఏదో పోస్టు థాశీగా ఉందనీ, అతనొ స్తే తను తగిన సాయం చేసాననీ రాసింది.

“అమ్మాయి మనం యీ ఊరునుంచి వె పోతున్నాం. నే నిక్కడనుంచి మకాం ఎత్తేస్తున్నాను " అంటూ పిల్లలోను, సుబ్బ రాజుతోను అంటూండేవాడు. కాని అతను ప్రయాణానికి ఏర్పాట్లు మటుప చేసేవాడుకాదు. వెళ్లాలి, కదిలి వ్యైపోవాలి - అని ఆరాట వడేది మనసు.

ఇలా, ఈ ఆరాటంలో నే ఒకరోజు అర్హ వ్యాతిదాకౌ తాగి, కన్న ల్పింగ్‌ రూమ్‌లోనే 'పేబుల్‌మీదికి వరిగిపోయాడు. తెల్లవారి బెడ్‌ కాఫీ తెచ్చిన సురేఖ వాలిపోయి పడివున్న తండ్రిని చూసి, ఒక్క కేక పెట్టంది. అప్పటికే అకను దాటిపోయి చాలాసేపయింది.

తం[డిపోయాక అతని కాయితాలు అవీ చూసిన సురేఖ.రోసపీకి తండ్రి పోయినట్టు విషయం రాసింది మూడోనాడు.

ఆ ఉత్తరం చూసుకున్న రోసీ, వన్నపాబునభ రని తీసుకుని రై లెక్కీ= పబ్బంది. బితుకు వీకుకుముంటూ, ఏంచెయ్యాలో, ఎలా బతకాలో తెంక - గిజగిజలాడిపోతూ సుబ్బరాజు ఇంట్లోవున్న ఆ ముగ్నరి పిల్లలని 'వంటబెప్టుకు రాయవెల్లూర్‌ వచ్చేసిందిరోపి. ఇటు శ్వంవై పు వాళ్లకి = అటు మెరివైపు వాళ్లకీ యీ పిల్లలు అక్కర లదు. ఎవరికి వారు యీ పిల్లలభారం తమపై పడుతుందని భయ

10]

పడుతున్నారు, ఛీ మనుషు అెందు కింత నిర్ష యులవుతున్నారు? మాన వత్వం మరిచి కఠిన శిలలుగా మారిన యీ మనుష్యులని చూసే మేరీ భయపడి ఆత్మహత్య గావించుకుంది. తను యీ పిల్లలని = మాన వత్వం గల, ఆత్మవిశ్వాసం గల వ్య క్తులవలె తీర్చి దిద్దుతుంది. ఎల్లలు దాటి = పరాయిదేశాలకు వెళ్ళి నేర్చుకునివచ్చి చెయ్యగలిగిన సేవలో కంటే, యీ ముగ్గురి అర్భకులని వ్య క్రిత్వం గల మనుషులవలె పెంచ డంలోనే ఎక్కువ తృ ప్తి ఉందనుకుంది రోసి,

“*నిశృల తటాకంవంటి మేరి జీఏఎతంలో నేనోరామి'” పడేసి కల్లోలపరిచాను. ఆ అలల తాకిడికి మేరి తట్టుకోలేక, యీ లోకంనుంచి తప్పుకుందిం రాయిని జార్చేముందు నేను ఈ పరిణామాలను ఊహించలేకపోయాను,” అనుకున్నది రోసి. అయితే అటు మోహనూ, యిటు రోపీ నిమి త్తమ్మాత్రులేగాని వారి హితవచనాలు మేరీని మృత్యు కౌగిలిలోకి తరిమా యనుకోవడం సమంజసం కాదు.

వ ఫీ వ

మేరీ విశ్వనాథాలు పోయాక మీసాలనాయుడిగారి లోగిలి పాడు బెట్టారు. దీపం పెట్టాక ఆ వైపుల కెడితే, మేక కేకలు వినబడతాయని యుప్పటికీ చెప్పుకుంటారు.

5 / 1 గల్లి

ళ్‌ న్‌ న. నో అాాణామీ [1 మం డిం వై? సం ఇ లౌ శ్‌ంనా న అం న న్యా కన్య ట్యు గై ఆ టె ళల. ఒఅ ఇ జ స ట్‌ మీ ౮ అఫ్‌! టల అలో లీ ఆ టీలో ఆటో (౪౬. లీ (మ తోసా ఆలా -) న ఎ భి ఇనా హు ఆం ణం" కో | రం ర రా నో న యూ వు అ టచ్‌ యం ఎ య. గ ౬ ల్‌ లు వి ఇ డా ప్‌ వ వె ల్‌ో ఇ వ్‌ జంగమ శి ఇ గ్‌ * ( ల్‌ న్‌ జే న్‌ అ శి న స ఇ. గె మ వా వ్జ టల క ఆనాలీ అ) అసం నంచి ( క. నట మం. స్తు (; వ లం ఖల తాన . ధి వట ఉట శా్చా వ వక హా. ప న క అ. ౨ గల క న. 1 ఏ క్‌ ఆ ఆలీ (అలల స్తీ (= అఆ ఆ అతో ఉక జె ఇం వం టల ఆ కీ కీ ఊం లఅరాజ(౧ఒల) (క ప్‌ ఆయాలు ఆన అ తో ) ల! స శు మి ల ఈ మ ము క్త ష్‌ చ జ వ్‌ న. _ యం [ఆం నం ఒం నం అరుం. అ ఇటాలి నార బబ తౌ న గ న ల జా కంక కం శ. ౨ అభా ౯ నా (ఎం మూ కకాజు ర ల్‌ _ 11. "ఈతంంవాసం-పరాది / నగల || . శం అ న మొ ణు = ల ళా సమో ఓ ప జా మ ళ్ళ తొ అల్ల ఫ గ వ్‌ లది ఖు శా అ ప * గానా సర్‌ అమి (శ క | వ చ 11 మూరు వర వలు మంజా శీ (నవల వ్‌ వ ల్‌ు శ క దాణాను నవ ఇ న ల ఉం లా అట ౯ మావాశీ న 1] హ్‌ ఉం ఉల జా ఇ కా శ్‌ నే క యమోోో గా ణు న లం [3 (ని లారా మదా = క వ ఎ) శన క ఆ జ జీ _ ను! ం అ వగ న వక హ్‌ వ ఇ చ క్ష మలు శా " ల న్‌ . తి శ స ట్‌ | వ ్‌.. టల. షె అఆ ని వ వ జూ ॥| 6 ల జు ]] వ వ శత ఉల ఈఓ వళ. అ పచ జూ ఇ అ అానిక్షగొై కు. పు. షె ఇఒ ఇఒ ఆళి క్రీ అటే శ ఆ కసం 5 వం లు సుం అంతే క న కం అక ఇ శాలు =)

93. సామాన్యుడి కామన-హిత (శ్రీ (నవల
94. (ప్రాణాంతక _ప్రణయంంవి. యస, అవధాని (నవల
95. [కుతితప్పిన రాగం-పి, వి, రాజమన్నారు (నపల్స
96. చిట్‌ చిటని గాజులు=విశ్వనాథ సత్భనారాయః (నవల, న్‌. లొ ఐ 6 ళ్‌ అ?7. డె వమిచాన భారగ్గాచలం (నవల
97. రత్నకంబళం=అవనూరి శమంత (నవల)
98. అపరాజిత=ఎవావాటి పాండురంగరావష్‌ (థల) *;)1. పూల తెళలుఎవోదులాదేవి (నవల)
99. అది ృపశ్న, ఇది జవాబు=అవసరాల రాదుర్యస్హారావు (నవల
100. ఇదరం ఒకకే-పీరాజీ (నవల అఆ ౮ జావ ఎవి ॥
101. పైయసి: ప్రియం వచ-ఉషర్టీ (జంట నవలల)
102. దరిజేరిన (ప్రాణులు-ఇల్సి ౦దల సక స్తారీచెవ్‌ (నవల) లః ఆని. టి ఖారై + క. వ జ లు" జ ఆ. ఇ
103. వెనెల కాటేసిందాగొల్త పూడి మారుతరావు (నవల ఏ9. సర ఫీస్పరాలు-నందుల సుశీలాజవి (నవల
104. మంచుపల్లకి: మరి తొమ్మిడింశ్రీపతి (కథలా
105. దుఃఖితులు-రంధి సోమరాజు (సవల్యి గీర బతుకుజోడుంఎ. లమ్మర మణ (నవల్ఫ
106. సిపాయి కూతురుకొవ్వలి లక్ష్మీనరసింహారావు (౧.ల్ఫ
107. కొ త నీరుండి. కాదుశ్వరి (నవల్య అాణాాతే
108. లేడీ డాక్షర్‌ నండూరి విఠల్‌ (నవల శీ, పూదోటలో గంటుముళ్ష-ంగంటి (ఖా) వెంవ్రటరమణ (నవల శర, జ్రీవితదృశ్యాలు-మంజు/శ్రీ (కథలు
109. లానణ్య-మాలతీ చందూర్‌ (నవల

ఏ0. ఆరాధనుంయదవలాడి సులొచనారాణి (నవల) (గవ యమ్కుడిణ లీ ణా ద ఇ అరా న్‌ా జ ఖు అలు లా య.

1. సౌొదామునిఎంశ-నాథ సత"*నారాయంణ (నివల్యు చః శ్‌ | ఏ. ఇపితాదరా౦ం-చలం (నవల ర ల జే . ౬ షా క్ష "స ఖత ల్‌ శ అబు ౧4. అరటి కిడుంన రాంతి-సి, అసిండారానుం (నవల) తోణా న అమీ అ న మ లో చా కానా కళ ఇ అ- శ! చ ము వర్త ఇంతకీ చే సర?ంకివల రాస్‌నతి (నవల న్‌ అర =, అహం టు త్సు ఖా య | క డాబ, అ వసా “అదు ఆ. జ కే అ ఉప ఆ టం డ ఖ టు ఆబ అ శ. క అవ జగ న. వెలుగులొ చెలదంగంధం యాజవపల్హూాశర్య (నవల జో న 1 ( న్స పెళ్ళి చెయిు-ం0డా చూడుంెదదటగం౬ క ఫి) ల గా "| త్‌ _ ట్‌ లొ ల మూ ళ్‌ాసీ జ త జలా ఆం కి . వ. . భీ పం అహం అపు డె వి ఆటా రా క మాట్‌ + పబ అధ్య ఎట ఆరు అట ట్ర్నశ్మి పు కా అటి స అజ ౮1, అచలం: చంచలం ఆపనసూరి సనక (నవల ॥ శ గ నిండదు అలం, దె. ని నం క ఇ దలు ల జం ఖం అరటిదాది; చినా వదనం రాడులష్ము (నవలరలు) (౧) న తావి సె ఇద్యా ట్‌ టా ఎల క్‌ ఓం జ్య ళ్‌ సళ జ్‌ అద / టు" . అానో కు క తో జో | సం నల ఉ// చం పొలంగుటా]ి కా అ సాల ల న్‌ క /! వ జ... మ. జన న తట వాన | క ఈ ఐట, అదు జ" [4 అద్య లటన లం జబ డి క్‌ శ ౧౧ మహానగం౦ం” ఆ- లత (నవల వ క త వ ష్ష్‌ ఇ అరటి దొ అ మాల ఉక. .. ఇ అానాల్న న క శ శ ఏ, మెదానం=ఎచషలం (నవల్య లి 1 |. ఆనాంలంలల ఉచావనరొగంఎటెచ (బి (నవళఏలు) జ్య న ల్‌ స్‌ ద్‌ గ వ: స ఉం లె ఇ తె కే | వ ఇ అ లి అభ ఒడ టె . న ౨ పుణ్యహామం=దిఓవాడ కాంతారావు (నవల అ స్థ జి రా అ రబ య జ్‌ వ. ఆ ళ్ళ మ లా ఇం 4 లు య. లచ. శ్రీం చితరాపడి ధాక ౧ఎచంరయౌ (నవల జా క. ల 9 అనియా. వ ఆటు. ౬ ౬ గం శాత ోం న రం అప. ర అన్‌ లె లతో.

ల ఉద్‌ | + (1) ఒటన్నిటిక ప్యారింగ్‌ వచాణాలుం.. దొాడాస్తా ( దూ, 850 దానా అంటు ఖర్చులు ఒం వంచు. అవ్‌ అబా అ అ జా డొ అవి జ ఇ అలో కకష =. ఇ చాటి

శ్‌ ఇ లీ నట ల ఇ 4 లూ ఒం మాజీ అసం రాణి ఖల వ న ఒ సుంచ

శ ( దం ఆ (ఆచ అగజ శ వా అ నం చా (అ జీఆ్‌ భజ 8 కే ఖో న్ను ఆల ఓల ఆ. నం (ఆ అజా క

] అయాను నా అమావానా?

వ్‌ అని చ జ జాలా టల వామి భః వా | జు ఇ వీసా గంప అత నగషిఆ రసం ర రాణన్నాడి అ (౧. ఎకు శ్‌, అకాల గా జ 7 జ. బో ణో జ లాక్చ గచ | రెల్లి / లే శా టొ

ణే ఇక ఇవీ అందె వధానం:

1 ్ట .

షం ఎ శ జ లి

ర 1 వ్‌ న ఇప టీ వ క. అునానాహీ ఇళ అణా = టో / త్రి వ శా , చ క తా _ ల (- ఆ ఆలి అలో వ్‌ కష య జే గ శాన ష్‌ . ల తొ బల ఒం జ్‌ గువీ = 11] పైగా ఇంగ్నీషుపీ.ప సాల జావూచిన్న ౩ | ళా + | ర్‌ లా లాట గం వె షె - ఇ నిరు య క ల. య న అ రా జ అపససక అం వాల అని ే ద జవం - ఎ స. రం ర అణా ఆ స 6 సఎలలు చండా క శ్రైనరికి? షై,

జ 5 దూ తెటగు, ఇంగీషు పసల కొటలాగుల కీ (౫ జా క ౯ నా తా జ ౮ . మ్‌ ల = ణా ల ఆ వ. ఆయ్న

చ ( లి +

(త 19 జఇజలలు పూరి కాగాసె! రో 2. జాడే జ్‌ (నా అ వ ల్‌ గా అ

శతు. -- గ చవొో దా, రస? ల పసనలా చుం ర ఉచిత

జి | ఇ అ న . మ ఎ ఎత = 1” ల కా కా. య షం నామ త

దల అంజ అ అనం తి మయం నస ౧ వన క. పాలు దుంచ అలలై టారోల వ ఆ రాలేం ఆలె చటం అంశా కీ న ర న కష సి. కళ వాటిక య్య ను సుజ వ యె” ఖర్యు

• శీ న = క ఎవి నావ్‌ య వ యాం , మ. లి దశ 1 [2 = అలలో య్ర్‌ డి క రు కలవ జ వై మనావట్‌వత్‌

ల్‌ త నే అబ స” ఖు అనా జం ఎలో న జం న స యెాంచవమూ బై వంగర శాంరాలం" ..” యాతో మ యవ అక వ ల క జ ్డ / ళన: న క యా న లం ఉగ అం ఆ) ల... - ల మ స క అహము ల! లు అలో నో పూన అంతో వో బాణీ అన్తు భ్‌ సా టకా ల! జ్‌ ణా + అం టి జా న స 4 = న న వ య. నెలంలొగా డిబు బంంబ అరల పవుపదళి.ఎద్‌ పో నడ తపు పచ. త భ్‌ ఉఒమ ఇ ఇ ఇ ల వ్‌ మ క ఆ కానూ శా = నరా సా. | శ వ్‌ లా న్ని ఇ కొ న స్ట కు ల - లా! క చాయునానహా ,| లా ర్న అనో వూ: అ ఈ, రం ఇ వం కు స అలంక న ఆ ఆటీ టెం 'ఆి ఆ . ఆ హా ఆగు జూ గేల జాపి క వాతా అ య గ స్వా వన్‌ ఇ జం అయా వ న జ క జ తా అరుల్‌ పే ఆఆ టిం ఆఅ లా ఆనే కం ఆం బ్ర య య్‌ ఆశ చెల అజ కీ 1౪ ఆ కీ కీ అనో న

• ఖు స్‌దట లంజ అవ బటిట ఇంజ ఎటలా 5 జాన్‌ నెలలే లచ వో స ఇల = తత జా ఈ కాక (అగ ౨ ఏ = అజ క క రన త స క =. హలా వ్‌ లు /" వోఠ,. ఎవ్వటె నా వఏచెనా అవాంతిరంవ సేన్‌? అవవ శా న జ క న్ని క్చి భ్‌ యా ల 1. ణు జు కై స త వా తాణానా క్ష జ బా క్ష అ క ఆజా అవి న్‌ ఇ లు వా వ ్‌ న సా క అామతాళ్థ న బు | ణు జ అనాజోసళ్యూ ణా మె ఎ. కొ = నా ణూా జ క వ = జ ఖ్య య * ౫ ఉా్య్చా శే బ్య న. దన్ను ఆ 1, లం న న! న జా ల్‌ జ్‌ త వ ల ణ్‌ జ న =. బాటం న ఒఅ మె హె టై అ యము మి సె హె మో గానా ఎ ఉల శ ఫె ఉ ఇ బా వ్పి శ్‌ ఇ శా న్న చాత నిగా ౫ జాజు " చం వ చా?జా ర సం ననే అలీ (0 ఆ న జ్‌ ఇచా ఇనా చం వం ళా హా ఆ క అణి (ఉలి, టు ఈ ఆాఆో న్‌. లో మంటల త క 1,4. ౧09 పీల్‌ వాని కాశని యథ ఠి 4 క. అజో ఈ ఓ లలో లా సోలో టో అజో జో త్‌ టి న్‌ గి - వాది తౌ మ క... మ మే ఇ అాాాష్టఛాాట్టైఖ్యి సోపి సి ఇ, లా | | ము. శ అకా సం దే జస అజ సద ఇరా, క్‌ | స లు నంతా ఆ న్‌ న ఖు ర్‌ శి మట్‌. 1 క శఆాణాత్‌ో న గ క ల మ లండ్‌ జక వ స న య చేల నః నన ౧. ల, [ 11 ఈ క ష్‌ పణ టా ఖు అవా ఆ ఆకు ఎ 6... లం త జా” ణు అష అపసజ (తానం ఆబ్బ ప అద రృాఖ కలసి జజ అరల అ కి ] (|| *ఉ స్ప సక (పియుల మాస పతి ఫు సక పపంచం [||0,(). క్ట కకక ౫ పు టు థి

వ ఉత కర షం టా ఆ లిం 3 వ గ . యూ. జ. ఇ స... సాం, టే. నా (౯ వ |] రం. క వ్‌ శా. వ ఆజ ఆ ఆ ంఆజేం టన కా కారో హక యీ: వచు ర హన. స ౧ | న లై వేశం నం? కన్ను! కై న (న వానా క “(, గన. మ పల యా టం లు .. మం త్తీ య ప వితానుంచి ఎన్ను కోండి, స “(లంద లకు నుంచి. షీజి టు. 1 మా ఎమస్కో [ప్రధమ నం స్‌ హక . ఎనేశ' . న. చం కంస ఆలం టు తతి, * లం వచ్చిన 4 ప్తష్టకాలు ఎంచుకుని, _. వ ర్‌ టూ ఓ న రిచనసిన కూపను య ఉంలయంట. (వు లె . (న. “ఇంటింటా స్వంత గంథాలయం'” ప్రక వశే రాం? ఠం య ౧9 జ ౪ ర. జ జా ఇల డ్‌ క శా లై 1 (పల. ఆంధ్రప్రైదళ బు డీస్తిబ్యూటర్సు, న | న్‌్‌ వం ల క్‌ జ్‌ నిదునా: గాకు అ సు అ ౫ = స జు. రాష్ట్ర్రపతిర “డు, అంం్భగ్రాదొం = ఆ! భపంపుతూ ల్లు శ ఇ . - |; ళీ క _లలలలలరల న రంరారంరారదదల చరనం దదదదదంంనావరదందల లం న ంరాాండారాలలాజ్ట [వ అచ దావరర యాలు ల వాయన వలయును వలు చుయుననువనుమువవతాల బు లెఖ టల. ప్రదెళ్‌ బుక్‌ డిస్ట్రిబ్యూటర్స్‌, రాష్ట్రపతి రాడ్డు, |. | తి గరం కిక. సనగ... అయ్యా, మీ “ఇంటింటా స్వంత (గ్రంథాలయం ప్రణాళికలో. || . గో త్త శ్‌ | జి క శ్‌ క 1 క "” జేరు*,కొనగో రున్నాను. మొదటి నల స... నన్ను ఒక చందాదారుగా చేళ్ళు5 ఆం 0 టం స; |. చందా రూ. 7-50 చునియార్డరుద్వా కక్ష సస! హా ఈ కి వెయబడిన నంబర పె. +. క 9 లే త జా _ ణం పంపగో ర్థున్నాను. ము నిబంధనల ఐలు ళ్‌ న్య = ॥ కంర అ క్‌ టీ. 4! [| క ఇనా ం తోం మ అట్‌ దు 96 6906 669 696 6 6 99 గం క్ట వ్‌ ₹ళ్ళ శే న్‌ వ , | | | . న్‌ / న టు ప వ = కీ ప, లు క్స్‌ అ ౯ అ అజ థఠఅ 9? ౨ ఇ. 9 అ త 4 7? 4 తి శాక్య ' న . శి తేది 4 & ౨ ఆ ౪ త ఇ 6 ఉత శా థి త | నగరం గ్‌ “వప పెర అల అ 9౪ అ 9 6% . వ హమ యై శ "ఉశి బీళి తి అ ౦ 6 ల ౨ 669 న