Telangana Vyakaranamu తెలంగాణ వ్యాకరణము - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

% తెలంగాణ వ్యాకరణము (Academic Edition) % Comprehensive Grammar of Telangana Telugu % Standalone Scholarly Version

ముఖపత్రం

గ్రంథనామము: తెలంగాణ వ్యాకరణము
ప్రకృతి: శాస్త్రీయ వ్యాకరణ గ్రంథము
లక్ష్యం: తెలంగాణ ప్రాంతీయ తెలుగు భాషా నిర్మాణము, ధ్వని, రూప, వాక్య శాస్త్ర విశ్లేషణ

విషయ సూచిక

పరిచయం\
ధ్వనిశాస్త్రం (Phonology)\
వర్ణమాల మరియు ఉచ్చారణ\
రూపశాస్త్రం (Morphology)\
నామవాచకాలు\
సర్వనామాలు\
క్రియలు -- తెలంగాణ రూపాలు\
కాలములు మరియు విధులు\
విభక్తి వ్యవస్థ\
సమాసాలు మరియు తద్ధితాలు\
వాక్యనిర్మాణ శాస్త్రం (Syntax)\
తెలంగాణ vs ప్రామాణిక తెలుగు -- తులనాత్మక అధ్యయనం\
స్థానిక పదకోశం\
సామెతలు\
పరిశోధన దిశలు

అధ్యాయం 1: పరిచయం

తెలంగాణ భాష తెలుగు భాషకు ప్రాంతీయ రూపం. దీని ప్రత్యేకత ఉచ్చారణ, పదరూపాలు, వాక్య నిర్మాణం మరియు భావవ్యక్తీకరణలో కనిపిస్తుంది.

అధ్యాయం 2: ధ్వనిశాస్త్రం

2.1 అచ్చులు

అ ఆ ఇ ఈ ఉ ఊ ఋ ఎ ఏ ఐ ఒ ఓ ఔ అం అః

లక్షణాలు:

తెలంగాణలో దీర్ఘ స్వరాలు స్పష్టంగా ఉచ్చరించబడతాయి.\
"అం" ధ్వని సాధారణంగా నాసిక్య ధ్వనిగా వినిపిస్తుంది.

2.2 హల్లులు

క ఖ గ ఘ ఙ
చ ఛ జ ఝ ఞ
ట ఠ డ ఢ ణ
త థ ద ధ న
ప ఫ బ భ మ
య ర ల వ శ ష స హ ళ క్ష ఱ

ప్రత్యేక లక్షణం:

"ఱ" ధ్వని కొన్ని గ్రామీణ ప్రాంతాలలో వినిపిస్తుంది.
"వెళ్తున్నాను" → "వెళ్తున్నానూ" (ధ్వని దీర్ఘీకరణ)

అధ్యాయం 3: వర్ణమాల మరియు ఉచ్చారణ

అక్షరం ఉచ్చారణ (IPA Approx.) తెలంగాణ లక్షణం

అ a స్వల్పం ఆ aː దీర్ఘం స్పష్టంగా ఱ ɽ కొన్నిచోట్ల వినిపిస్తుంది

అధ్యాయం 4: రూపశాస్త్రం

4.1 మూలపదాలు

ఉదా: వెళ్ళు, తిను, చేయు

4.2 ప్రత్యయాలు

-డం (చేయడం)
-వాడు (చేసేవాడు)
-మ్మ (అక్కమ్మ)

4.3 తెలంగాణ రూప లక్షణం

వాక్యాంతంలో "ఊ" ధ్వని: వచ్చానూ, చేసానూ

అధ్యాయం 5: నామవాచకాలు

ఏకవచనం బహువచనం

పిల్ల పిల్లలు మనిషి మనుషులు ఇల్లు ఇళ్లు

అధ్యాయం 6: సర్వనామాలు

నేను
నువ్వు
ఆయన
ఆమె
వాళ్లు

తెలంగాణ ప్రత్యేకత: "నువ్వే", "అతడూ", "నేనూ"

అధ్యాయం 7: క్రియలు -- తెలంగాణ రూపాలు

ప్రామాణిక తెలుగు తెలంగాణ రూపం

వెళ్తున్నాను వెళ్తున్నానూ వచ్చాను వచ్చానూ చేశాను చేసానూ

అధ్యాయం 8: కాలములు

వర్తమాన కాలం

నేను వస్తున్నాను

భూత కాలం

నేను వచ్చానూ

భవిష్యత్ కాలం

నేను వస్తా (సాధారణ భాష)

అధ్యాయం 9: విభక్తి వ్యవస్థ

ప్రథమా -- రాము వచ్చాడు\
ద్వితీయా -- రామును చూశాను\
తృతీయా -- రాముతో వచ్చాను\
చతుర్థీ -- రాముకు ఇచ్చాను\
పంచమి -- రామునుండి\
షష్ఠీ -- రాముని పుస్తకం\
సప్తమి -- రాములో

అధ్యాయం 10: సమాసాలు

రాజపుత్రుడు
గ్రామవాసి
పల్లెటూరు

అధ్యాయం 11: వాక్యనిర్మాణ శాస్త్రం

తెలంగాణ వాక్య నిర్మాణం సాధారణంగా SOV (Subject-Object-Verb) పద్ధతిలో ఉంటుంది.

ఉదా: నేను పుస్తకం చదివాను
నేను పుస్తకం చదివానూ

అధ్యాయం 12: తులనాత్మక అధ్యయనం

అంశం ప్రామాణిక తెలుగు తెలంగాణ

వచ్చాను వచ్చాను వచ్చానూ వెళ్తున్నాను వెళ్తున్నాను వెళ్తున్నానూ ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు ఎక్కడికెల్తున్నావ్

అధ్యాయం 13: స్థానిక పదకోశం

తెలంగాణ పదం అర్థం

బతుకమ్మ పండుగ చిల్లర చిన్న మొత్తము డబ్బు ధనం

అధ్యాయం 14: సామెతలు

మాట మాటకే తూటా\
పని చూసుకుని మాటాడాలి

అధ్యాయం 15: పరిశోధన దిశలు

తెలంగాణ ధ్వని విశ్లేషణ పై IPA ఆధారిత అధ్యయనం\
గ్రామీణ మరియు పట్టణ ఉచ్చారణ భేదాలు\
తెలంగాణ పదకోశ సేకరణ

ఉపసంహారం

తెలంగాణ వ్యాకరణము ప్రాంతీయ భాషా నిర్మాణాన్ని శాస్త్రీయంగా సమగ్రంగా వివరిస్తుంది. ఇది భవిష్యత్ పరిశోధనలకు పునాది వంటిది.

సమాప్తం